Ae

[czytaj: a-E] skrót od: Akademia Ekonomiczna


Zobacz też:.ae, AE.

Ae występuje między innymi w łacinie i odpowiada współcześnie wymowie /e/, w łacinie klasycznej zbliżone do niemieckiego ei, a w archaicznej /aj/. Bywa też zastępowane ligaturą æ. W języku niemieckim zastępuje "ä" przy braku odpowiednich czcionek i/lub klawiatury. Ponadto łacińskiemu "ae" odpowiada niemieckie "ä".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aecjusz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Aecki

dotyczący Aetów, rdzennej ludności Filipin


Źródła:

SJP.pl

Aedicula

[czytaj: edikula] edykuł, edykuła;
1. w starożytności:
a) miniaturowa budowla wzorowana na klasycznych świątyniach;
b) nisza w ścianach budynku, tło dla posągu lub wazy;
2. później: klasyczny model budowli lub motyw dekoracyjny wyglądający jak taka budowla


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. archit. zob. edykuł.


Aedicula, edykuła (łac. "aedes" – świątynia, budynek, wym. edikula), edykuła, edykuł – kompozycja składająca się z dwóch filarów, kolumn lub pilastrów podtrzymujących belkowanie, czasami z frontonem – o kilku znaczeniach:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aedon

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. kobieta przemieniona przez bogów w słowika;


Aedon (gr. "Ἀηδών – słowik") – postać w mitologii greckiej.

Według "Odysei" była córką Pandareosa i żoną Zetosa oraz matką Itylosa. Miała tylko jednego potomka i zazdrościła swojej szwagierce Niobe, przez co próbowała zabić jej najstarszego syna Amaleusa, gdy spał. Omyłkowo zabiła jednak swojego syna. Zrozpaczona kobieta ubłagała bogów, by zamienili ją w słowika.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aeg

[czytaj: a-e-GIE] Allgemeine Elektricitäts-Gesellschaft - firma niemiecka; produkt tej firmy


AEG (niem. "Allgemeine Elektricitäts-Gesellschaft") – niemiecki koncern elektrotechniczny, założony przez przemysłowca niemieckiego Emila Rathenaua, na bazie istniejącej od 1883 r. spółki akcyjnej "Deutsche Edison-Gesellschaft für angewandte Elektrizität", która zajmowała się produkcją urządzeń dla przemysłu elektrotechnicznego na bazie kilku patentów Thomasa Edisona.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aegidienberger

[czytaj: egidienberger] silny koń średniej wielkości w typie kuca islandzkiego, wyhodowany w Niemczech


Budowa, pokrój, eksterier.

Aegidienberger – mocny koń średniej wielkości w typie kuca islandzkiego ze swobodą chodów konia paso. Wysokie na 140-150 cm koniki występują raczej w ciemnych maściach. Głowa szlachetnej budowy o prostym profilu, kończyny mocne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aegikranion

[czytaj: egikranion] starożytny element dekoracyjny w postaci głowy kozy lub barana


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. w starożytności: element dekoracyjny w kształcie głowy kozy lub barana


Aegikranion (z greckiego: "αίγα" - kozioł, "κρανιο" - czaszka) – element dekoracyjny stosowany głównie w starożytności w formie płaskorzeźby na metopach fryzów w postaci ujętej frontalnie czaszki kozła lub barana symbolizującego zwierzę ofiarne. Motyw stosowany jako element ozdobny antycznych ołtarzy poświęconych bóstwom opiekujących się rolnictwem, oraz w kręgu sepulkralnym. Został przejęty przez ornamentykę nowożytną, popularny w meblarstwie XVIII wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aelowiec

członek AL (Armii Ludowej); alowiec; AL-owiec


Źródła:

SJP.pl

Aelowski

odnoszący się do Armii Ludowej; AL-owski; alowski


przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z AL (Armią Ludową)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aeolipila

wydrążona kula obracająca się wskutek reakcji pary wypływającej z jej wnętrza wygiętymi obwodowo rurkami; pierwowzór turbiny parowej reakcyjnej; bania Herona, turbina Herona, aeolipile


Źródła:

SJP.pl

Aeolipile

wydrążona kula obracająca się wskutek reakcji pary wypływającej z jej wnętrza wygiętymi obwodowo rurkami; pierwowzór turbiny parowej reakcyjnej; bania Herona, turbina Herona, aeolipile


Źródła:

SJP.pl

Aeolodikon

instrument muzyczny z grupy idiofonów języczkowych, skonstruowany przez Augusta Fidelisa Brunnera i uważany za poprzednika fisharmonii; aeolodion, aeolomelodikon


Źródła:

SJP.pl

Aeolodion

instrument muzyczny z grupy idiofonów języczkowych, skonstruowany przez Augusta Fidelisa Brunnera i uważany za poprzednika fisharmonii; aeolodikon, aeolomelodikon


Źródła:

SJP.pl

Aeolomelodikon

instrument muzyczny z grupy idiofonów języczkowych, skonstruowany przez Augusta Fidelisa Brunnera i uważany za poprzednika fisharmonii; aeolodion, aeolodikon


Źródła:

SJP.pl

Aeolopantaleon

połączenie fortepianu z eolimelodiconem, opatentowane w 1824 roku przez Józefa Długosza w Warszawie; eolipantalion


Źródła:

SJP.pl

Aeracja

1. naturalna wentylacja pomieszczeń, wprowadzanie powietrza; napowietrzanie;
2. wymiana powietrza atmosferycznego z powietrzem znajdującym się w glebie


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) napowietrzanie;


Aeracja – napowietrzanie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aeracyjny

→ aeracja


Patrz:aeracja

Źródła:

SJP.pl

Aeral

stop aluminium z miedzią, manganem i magnezem


Aeral – stop składający się z aluminium z dodatkiem miedzi, manganu oraz magnezu.

Ma zastosowanie przede wszystkim w przemyśle lotniczym i samochodowym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aerator

1. narzędzie ogrodnicze do spulchniania gleby;
2. urządzenie do nasycania wody powietrzem; napowietrzacz, perlator


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ręczne lub automatyczne urządzenie ogrodnicze do napowietrzania gleby, którego główną częścią jest wał z kolcami lub kawałkami blachy tnącymi darń podczas obracania się;

 (1.2) urządzenie do napowietrzania wody


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aerenchyma

tkanka miękiszowa odznaczająca się silnie rozbudowanymi przestworami międzykomórkowymi, często w postaci komór i kanałów wypełnionych powietrzem; tkanka powietrzna, miękisz powietrzny


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. typ tkanki miękiszowej u roślin wodnych i podmokłych, zawierająca duże przestrzenie powietrzne między komórkami


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aeria

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. świeże powietrze

 (1.2) stpol. pogoda

 (1.3) stpol. pora (np. deszczowa)


Źródła:

Wiktionary

Aero-

przedrostek

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z powietrzem, ruchem w powietrzu, lotnictwem


Źródła:

Wiktionary

Aeroakustyka

nauka badająca właściwości dźwięku wytwarzanego przez obiekty poruszające się w powietrzu


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. fiz. dział nauki zajmujący się powstawaniem i propagacją dźwięków w przepływach powietrza lub gazów


Ae


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aerob

organizm, najczęściej drobnoustrój, mogący żyć i rozwijać się jedynie w obecności tlenu atmosferycznego; aerobiont, tlenowiec, oksybiont


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) biol. zob. aerobiont.


Aerob, tlenowiec, aerobiont, oksybiont (gr. "aër, aëros – powietrze"; "βίος (bios) – życie; łac. "oxygenium" – tlen") – organizm wymagający do życia dostępu wolnego tlenu, który wykorzystuje w procesie oddychania jako ostateczny akceptor protonów i elektronów (teoria chemiosmotyczna Mitchella).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aerobic

[czytaj: aerobik] ćwiczenia gimnastyczno-taneczne wykonywane w rytm muzyki dyskotekowej, np. w celu pobudzenia pracy układu krążenia i oddychania, poprawy kondycji albo ogólnej sprawności fizycznej; aerobik


Źródła:

SJP.pl

Aerobik

ćwiczenia gimnastyczno-taneczne wykonywane w rytm muzyki dyskotekowej, np. w celu pobudzenia pracy układu krążenia i oddychania, poprawy kondycji albo ogólnej sprawności fizycznej; aerobic


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) forma ćwiczeń wykonywana w rytm muzyki;


Aerobik "(ang. aerobics z gr. aér, aéros - powietrze + bíos - życie)" – system treningu opartego na intensywnej wymianie tlenowej.

Opracowany przez Kennetha Coopera, konsultanta programu sprawnościowego amerykańskich astronautów. Wszystkie formy ruchu, podczas których zwiększa się wymiana tlenowa w organizmie nazywamy aerobowymi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aerobikowy

→ aerobik


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z aerobikiem, dotyczący aerobiku


Patrz:aerobik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerobiolog

specjalista badający cząsteczki biologiczne w powietrzu atmosferycznym


Źródła:

SJP.pl

Aerobiologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka zajmująca się badaniem cząsteczek biologicznych znajdujących się w powietrzu atmosferycznym;


Ae


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aerobiologiczny

→ aerobiologia


Patrz:aerobiologia

Źródła:

SJP.pl

Aerobiont

organizm, najczęściej drobnoustrój, mogący żyć i rozwijać się jedynie w obecności tlenu atmosferycznego; aerob, tlenowiec, oksybiont


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) biol. organizm mogący żyć tylko w obecności tlenu atmosferycznego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerobioza

oksybioza; życie w środowisku zawierającym tlen


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. życie w warunkach tlenowych; stan życia w atmosferze z tlenem

 (1.2) fizj. proces zachodzący w organizmie w obecności tlenu


Aerobioza, oksybioza (gr. "aḗr" ‘powietrze’, "bíos" ‘życie’) – procesy życiowe zachodzące w środowisku zawierającym tlen.

W aerobiozie żyje większość organizmów (tlenowce), u których tlen atmosferyczny jest zużywany w przemianach chemicznych stanowiących podstawowe źródło energii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aeroboks

aerobik z elementami sztuk walki, np. boksu, karate itp.; aerobox, aeroboxing, aeroboksing


Źródła:

SJP.pl

Aeroboksing

[czytaj: aeroboks-ink] aerobik z elementami sztuk walki, np. boksu, karate itp.; aerobox, aeroboxing, aeroboks


Źródła:

SJP.pl

Aerobowy

taki, który służy dotlenieniu organizmu (np. trening aerobowy)


przymiotnik relacyjny

 (1.1) fizj. wymagający obecności tlenu do przemian metabolicznych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerobox

aerobik z elementami sztuk walki, np. boksu, karate itp.; aeroboks, aeroboxing, aeroboksing


Źródła:

SJP.pl

Aeroboxing

aerobik z elementami sztuk walki, np. boksu, karate itp.; aerobox, aeroboks, aeroboksing


Źródła:

SJP.pl

Aerobus

kilkusetosobowy samolot pasażerski lub śmigłowiec wykorzystywany do przewozu dużej liczby pasażerów lub znacznego ładunku na małych odległościach


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) lotn. statek powietrzny, najczęściej śmigłowiec, przewożący na małych odległościach duże ilości pasażerów;

 (1.2) lotn. samolot pasażerski mogący przewozić ponad pięćset osób;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aerocasco

[czytaj: aerokasko] ubezpieczenie samolotu na wypadek rozbicia


Źródła:

SJP.pl

Aerodrom

dawniej: lotnisko


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. lotnisko, szczególnie trawiaste


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerodyna

dawniej: statek powietrzny


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. statek powietrzny


Aerodyna – statek powietrzny utrzymujący się w powietrzu dzięki sile nośnej, powstającej przez dynamiczne oddziaływanie powietrza na nieruchome lub ruchome płaty nośne.

Do aerodyn z nieruchomymi płatami nośnymi zalicza się samoloty, szybowce, lotnie i paralotnie, natomiast do aerodyn z ruchomymi płatami nośnymi należą śmigłowce i wiatrakowce wyposażone w wirujące płaty nośne oraz skrzydłowce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aerodynamiczność

cecha, jaką wykazują ciała aerodynamiczne w ruchu w powietrzu


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest aerodynamiczne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerodynamiczny

→ aerodynamika


przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. związany z aerodynamiką

przymiotnik jakościowy

 (2.1) o łagodnie zaokrąglonych kształtach, wpływających na zmniejszenie oporu powietrza w czasie ruchu


Patrz:aerodynamika

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerodynamik

specjalista w zakresie aerodynamiki


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nauk. fiz. specjalista zajmujący się aerodynamiką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerodynamika

dział aeromechaniki zajmujący się wzajemnym oddziaływaniem ciał stałych i otaczających je gazów, znajdujących się w ruchu względnym


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. dział fizyki zajmujący się ruchem gazów;

 (1.2) pot. własności aerodynamiczne ciała


Aerodynamika (z greckiego: "aēr" dpn. "aéros" – „powietrze” i "dynamikós" – „mający siłę, silny”) – dział fizyki, mechaniki płynów, zajmujący się badaniem zjawisk związanych z ruchem gazów, a także ruchu ciał stałych w ośrodku gazowym i sił działających na te ciała.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aeroelastyczność

dział mechaniki, którego przedmiotem są zjawiska wynikające z wzajemnego oddziaływania sił aerodynamicznych, sił bezwładności i reakcji sprężystych opływanego ciała; aerosprężystość


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. właściwość materiału i konstrukcji, która pozwala na przewidywanie i analizę oddziaływania sił aerodynamicznych, sił bezwładności i sprężystych reakcji konstrukcji; zdolność obiektu do odkształcania się pod wpływem sił aerodynamicznych

 (1.2) nauk. techn. dziedzina mechaniki, która zajmuje się zjawiskami wynikającymi ze wzajemnego oddziaływania między siłami aerodynamicznymi, siłami bezwładności a odkształcaniem się konstrukcji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aeroembolizm

choroba nurków i robotników kesonowych wywołana zbyt gwałtownymi zmianami ciśnienia atmosferycznego, polegająca na tworzeniu się pęcherzyków azotowych powodujących zatory w drobnych naczyniach krwionośnych; choroba dekompresyjna, choroba kesonowa


Źródła:

SJP.pl

Aeroenergetyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. energia wiatru


Źródła:

Wiktionary

Aerofagia

nadmierne łykanie powietrza, zwykle podczas jedzenia


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego polegające na nadmiernym połykaniu powietrza podczas jedzenia;


Ae


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aerofiltr

filtr powietrzny służący do oczyszczania ścieków


Źródła:

SJP.pl

Aerofiniszer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lotn. urządzenie stosowane do skracania dobiegu samolotu i jego wyhamowania, wykorzystywane głównie na pokładach lotniskowców;


Ae


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aerofobia

chorobliwy lęk przed powietrzem, przeciągami, wiatrem, lataniem w powietrzu itp.


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. chorobliwy lęk przed powietrzem (np. przeciągi, wiatr) lub przed ruchem w powietrzu (np. podróż samolotem)


Aerofobia – rodzaj fobii, chorobliwy lęk przed powietrzem, najczęściej przed tzw. zawianiem (przeciągi, wiatr). Choroba ta może objawiać się również lękiem przed pionowym poruszaniem w powietrzu (np. wznoszenie się i opadanie w windzie, kolejce linowej lub samolocie).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aerofon

w muzyce: instrument muzyczny wydający brzmienie na skutek dęcia, dmuchania; instrument dęty


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. instrument dęty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerofony

w muzyce: instrument muzyczny wydający brzmienie na skutek dęcia, dmuchania; instrument dęty


Aerofony ( aeros = powietrze, phonē = głos) – w klasyfikacji naukowej grupa instrumentów muzycznych, w których podstawowym źródłem dźwięku (wibratorem) jest drgające powietrze. Grupa aerofonów obejmuje instrumenty dęte (dźwięk powstaje w nich w wyniku zadęcia), w których powietrze ograniczone jest kanałem formującym tzw. słup powietrza (np. w trąbce, klarnecie, oboju i flecie), oraz instrumenty, w których powietrze drga w przestrzeni nieograniczonej (np. bat, czurynga, fisharmonia, akordeon, regał).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aerofor

urządzenie doprowadzające powietrze nurkom do oddychania pod wodą


Źródła:

SJP.pl

Aerofoto

1. fotografia przedstawiająca rozległą panoramę widzianą z lotu ptaka, zdjęcie lotnicze;
2. aparatura do aerofotogrametrii


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. zob. aerofotogrametria.

 (1.2) pot. aparatura do aerofotogrametrii

 (1.3) pot. ludzie pracujący nad aerofotogrametrią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerofotografia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fot. lotn. dziedzina fotografi polegająca na robieniu zdjęć powierzchni ziemi z dużych wysokości


Aerofotografia (fotografia lotnicza, zdjęcia lotnicze) – dziedzina wykorzystywania fotografii, polegająca na wykonywaniu zdjęć z "lotu ptaka": balonów, samolotów, helikopterów, satelitów, spadochronów, latawców (fotografia latawcowa) oraz modeli zdalnie sterowanych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aerofotograficzny

przymiotnik od: aerofotografia


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fotografią lotniczą, aerofotografią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerofotogrametria

dział geodezji zajmujący się sporządzaniem map i planów na podstawie zdjęć lotniczych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sporządzanie map i planów geodezyjnych na podstawie zdjęć lotniczych


Aerofotogrametria (gr. aér = powietrze + phos = światło + grámma = zapis, rysunek + metrein = mierzyć) jest to wykonywanie i opracowywanie zdjęć lotniczych w celu sporządzenia map i planów; fotogrametria z powietrza za pomocą samolotów albo balonów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aerofotogrametryczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z aerofotogrametrią, fotogrametrią lotniczą


Źródła:

Wiktionary

Aerofłot

rosyjskie linie lotnicze


Nie mylić z: Aerolot.

Aerofłot ("Aeroflot – Rosyjskie Linie Lotnicze Publiczna S.A.", Публичное акционерное общество „Аэрофлот – российские авиалинии”) – narodowy przewoźnik i największa linia lotnicza Federacji Rosyjskiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aerograf

przyrząd do rozpylania farb pod wpływem ciśnienia sprężonego powietrza (np. przy retuszu zdjęć fotograficznych)


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza;


Aerograf – miniaturowy „pistolet” do malowania precyzyjnego używany w technice malarskiej airbrush. Ręczne narzędzie niewielkich rozmiarów, służące do malowania metodą rozpylania farby przez strumień powietrza. Ślad farby charakteryzuje się równomiernym kryciem z rozmytymi brzegami.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aerografia

technika retuszowania starych fotografii poprzez rozpylanie płynnej farby za pomocą aerografu


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. fot. technika retuszowania fotografii za pomocą aerografu

 (1.2) techn. rzem. technika zdobienia ceramicznego za pomocą aerografu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerograficzny

→ aerografia


Patrz:aerografia

Źródła:

SJP.pl

Aerografit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. syntetyczna piana zbudowana z siatki pustych węglowych nanorurek, jeden z najlżejszych na świecie materiałów;


Aerografit – najlżejszy materiał na świecie opracowany przez uczonych z Uniwersytetu Technicznego Hamburg-Harburg oraz Uniwersytetu Christiana-Albrechta w Kilonii.

Gęstość aerografitu wynosi 0,2 mg/cm³. Zbudowany jest z siatki pustych w środku węglowych rurek, dzięki czemu może przenieść obciążenie 40 000 razy większe od swojej masy. Jest dobrym przewodnikiem prądu elektrycznego.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aerokinetyczny

→ aerokinetyka


Patrz:aerokinetyka

Źródła:

SJP.pl

Aerokinetyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów


Źródła:

Wiktionary

Aeroklub

organizacja zrzeszająca amatorów uprawiania lotnictwa sportowego: pilotów szybowcowych, balonowych, samolotowych, śmigłowcowych i lotniowych, skoczków spadochronowych, modelarzy lotniczych oraz sympatyków lotnictwa


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) organizacja, której członkami są piloci sportowi, skoczkowie spadochronowi, lotniarze, paralotniarze, modelarze lotniczy oraz miłośnicy lotnictwa


Aeroklub – stowarzyszenie lotnictwa sportowo-turystycznego. Zajmuje się szkoleniem, treningiem i wyczynem we wszystkich dziedzinach lotnictwa sportowego: modelarstwie, szybownictwie, akrobacji lotniczej, sporcie samolotowym, lotniowym, paralotniowym, mikrolotowym, spadochronowym, balonowym, w działalności amatorów konstruktorów lotniczych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aeroklubowy

związany z aeroklubem, dotyczący aeroklubu


przymiotnik

 (1.1) związany z aeroklubem, dotyczący aeroklubu

 (1.2) należący do aeroklubu; zrzeszony w aeroklubie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerolit

meteoryt kamienny


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) astr. meteoryt kamienny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerolog

specjalista w zakresie aerologii


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w dziedzinie aerologii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerologia

nauka dotycząca zjawisk i procesów, zachodzących w atmosferze swobodnej (na wysokości od kilkudziesięciu metrów do 30 kilometrów), oraz metod pomiaru elementów meteorologicznych w tej warstwie


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. nauka zajmująca się badaniem górnych warstw atmosfery;


Aerologia – dział meteorologii zajmujący się badaniem procesów i zjawisk zachodzących w górnych warstwach atmosfery, gdzie nie występuje wpływ tarcia powietrza o nierówny teren.

Obejmuje badania przestrzennego rozkładu:

Badania prowadzone są za pomocą różnych typów meteorografów i radiometeorografów, które wynosi się na duże wysokości samolotami, balonami lub rakietami. Otrzymywane dane służą do opracowywania map topografii barycznej, diagramów termodynamicznych i danych balistycznych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aerologiczny

przymiotnik

 (1.1) meteorol. związany z aerologią


Źródła:

Wiktionary

Aeromagnetometria

sposób poszukiwania złóż polegający na wykorzystaniu sondy magnetycznej umieszczanej na samolocie lub sztucznym satelicie


Źródła:

SJP.pl

Aeromancja

wróżenie na podstawie obserwacji powietrza i pogody


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ezot. wróżenie z powietrza


Aeromancja (z greckiego "aero", „powietrze” i "manteia", „wróżba”) – przepowiadanie przyszłości na podstawie pogody, najczęściej z błyskawic, grzmotów, kształtu chmur oraz kierunku i siły wiatru. Jest to jedna z najstarszych metod wróżenia, stosowana była już w starożytności przez babilońskich kapłanów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aeromechaniczny

przymiotnik od: aeromechanika


przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. związany z aeromechaniką, dotyczący aeromechaniki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aeromechanika

nauka o równowadze i ruchu ośrodków gazowych oraz znajdujących się w nich ciał stałych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. dział mechaniki zajmujący się równowagą i ruchem gazów oraz znajdujących się w nich ciał stałych


Aeromechanika – dział mechaniki płynów zajmujący się równowagą oraz ruchem gazów i zjawiskami związanymi ze znajdującymi się w nich ciałami stałymi. Jest podzielona na aerostatykę i aerodynamikę. Na aeromechanice opiera się teoria lotów każdego rodzaju statków powietrznych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aerometr

przyrząd do mierzenia gęstości powietrza; gazomierz


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. przyrząd do pomiaru gęstości gazu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerometria

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. nauka zajmująca się pomiarami gazów, w szczególności powietrza


Źródła:

Wiktionary

Aerometro

szybka kolej napowietrzna


Źródła:

SJP.pl

Aerometryczny

→ aerometr


Patrz:aerometr

Źródła:

SJP.pl

Aeromobilny

wojska aeromobilne - wojska powietrznodesantowe, desantowo-szturmowe, kawaleria powietrzna i lotnictwo wojsk lądowych


Źródła:

SJP.pl

Aeronauta

dawniej: pilot lub pasażer statku powietrznego


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. baloniarz, osoba latająca balonem

 (1.2) przest. lotnik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aeronautka

dawniej: pilotka lub pasażerka statku powietrznego


Źródła:

SJP.pl

Aeronautyczny

→ aeronautyka


przymiotnik

 (1.1) książk. lub przest. lotniczy


Patrz:aeronautyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aeronautyka

1. transport ludzi i towarów drogą powietrzną;
2. przestarzale: żegluga powietrzna, lotnictwo


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. lotnictwo


Aeronautyka (gr. "aḗr –" „powietrze”, "nautikḗ" – „żeglarstwo”) – nauka zajmująca się szeroko pojętym lotnictwem, obejmująca swoim zakresem konstrukcję statków powietrznych, aerodynamikę, materiałoznawstwo, technologię produkcji i eksploatacji, dynamikę lotu, zagadnienia automatyki i sterowania, wyposażenie pokładowe, nawigację, łączność oraz ryzyko i niezawodność. Zwana jest także awiacją.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aeronawigacja

nawigacja lotnicza


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lotn. nawigacja lotnicza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aeronawigacyjny

przymiotnik od: aeronawigacja


przymiotnik

 (1.1) związany z aeronawigacją, nawigacją lotniczą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aeronomia

nauka badająca chemiczne i fizyczne właściwości wyższych warstw atmosfery


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka badająca właściwości fizyczne i chemiczne górnych warstw atmosfery;


Aeronomia – dział meteorologii i fizyki atmosfery badający górne warstwy atmosfery, wyższe niż stratosfera.

Aeronomia bada atmosfery nie tylko Ziemi, ale też innych planet. Jej narzędziami badawczymi są rakiety sondażowe, sztuczne satelity i obserwacje naziemne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aeronomiczny

przymiotnik od: aeronomia


przymiotnik

 (1.1) meteorol. związany z aeronomią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aeropiktura

malarskie przedstawienie zmieniających się pejzaży podczas lotu samolotem, charakterystyczne dla futuryzmu; aeropittura


Źródła:

SJP.pl

Aeropittura

malarskie przedstawienie zmieniających się pejzaży podczas lotu samolotem, charakterystyczne dla futuryzmu; aeropiktura


Źródła:

SJP.pl

Aeroplan

1. dawniej: niewielki samolot sportowy;
2. przestarzale: samolot


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest., gw-pl|Spisz. samolot


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aeroplankton

zespół drobnych organizmów roślinnych i zwierzęcych unoszących się biernie w powietrzu; anemoplankton


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. drobne organizmy roślinne i zwierzęce unoszące się w powietrzu


Aeroplankton, anemoplankton, plankton powietrzny, plankton eoliczny (gr. "aer" „powietrze”, "planktós" „błąkający się”) – ogół organizmów unoszonych ruchami powietrza w atmosferze. Do organizmów takich zaliczane są bakterie, zarodniki grzybów, drobne pajęczaki, owady i inne drobinki organiczne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aeroplanktonowy

→ aeroplankton


Patrz:aeroplankton

Źródła:

SJP.pl

Aeroplanowy

→ aeroplan


Patrz:aeroplan

Źródła:

SJP.pl

Aeroponiczny

→ aeroponika


Patrz:aeroponika

Źródła:

SJP.pl

Aeroponika

uprawa roślin metodą umieszczania korzeni nie w ziemi, lecz w mieszaninach gazów


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogrod. roln. metoda uprawy roślin, w której korzenie pozostają zawieszone w powietrzu i są okresowo zraszane mgiełką wodną z rozpuszczonymi składnikami odżywczymi;


Ae


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aeroport

przestarzale: port lotniczy, lotnisko


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. lotn. port lotniczy, lotnisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aeropres

AeroPress, aeropress;
1. nieduży przyrząd do ręcznego zaparzania kawy;
2. kawa przygotowana za pomocą tego przyrządu


Źródła:

SJP.pl

Aeropress

[czytaj: aeropres] AeroPress, aeropres;
1. nieduży przyrząd do ręcznego zaparzania kawy;
2. kawa przygotowana za pomocą tego przyrządu


AeroPress – nazwa własna urządzenia do ręcznego zaparzania naparu kawy, skonstruowanego w 2005 roku przez Amerykanina Alana Adlera.

AeroPress składa się z cylindra zaparzającego z sitkiem oraz tłoka zakończonego uszczelką. Zestaw jest uzupełniony mieszadełkiem, lejkiem oraz miarką do kawy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aerosanie

pojazd na płozach, wyposażony w silnik ze śmigłem


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) transp. sanie napędzane silnikiem ze śmigłem


Ae


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aerosiew

w rolnictwie: siew rzutowy z samolotu lub śmigłowca


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. siew rzutowy (lub nawożenie) z samolotu lub śmigłowca


Ae


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aeroskop

pierwsza ręczna kamera filmowa z żyroskopem, używana m. in. w czasie I wojny światowej


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fot. pierwsza ręczna kamera fotograficzna z mechanizmem zdjęciowym poruszanym za pomocą sprężonego powietrza


Ae


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aerosmith

amerykański zespół rockowy


Ae


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aerosol

aerozol;
1. układ koloidowy powstały na skutek rozproszenia ciał stałych bądź cieczy w ośrodku gazowym
2. metalowy pojemnik z farbą, dezodorantem lub inną substancją, która może być rozpylana


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. aerozol.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerosolowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) roln. stosowanie aerosoli w postaci mgły suchej lub mokrej do ochrony roślin


Źródła:

Wiktionary

Aerosolować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) roln. stosować aerosole w postaci mgły suchej lub mokrej do ochrony roślin


Źródła:

Wiktionary

Aerosolowy

→ aerosol; aerozolowy


przymiotnik

 (1.1) przest. aerozolowy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerosprężystość

dział mechaniki, którego przedmiotem są zjawiska wynikające z wzajemnego oddziaływania sił aerodynamicznych, sił bezwładności i reakcji sprężystych opływanego ciała; aeroelastyczność


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. techn. dział mechaniki i aerodynamiki zajmujący się badaniem wzajemnego oddziaływania sił aerodynamicznych i odkształceń sprężystych konstrukcji

 (1.2) fiz. techn. zdolność konstrukcji do reagowania na obciążenia aerodynamiczne poprzez ugięcia, skręcanie i drgania, które z kolei wpływają na przepływ powietrza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerosprężysty

cechujący się łagodną podatnością na działanie strumieni gazowych


przymiotnik

 (1.1) fiz. związany ze sprężystością ciał w przepływie powietrza lub gazu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerostar

[czytaj: aErostar] model samochodu marki Ford


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aerostat

każdy statek powietrzny latający dzięki wypełnieniu gazem lżejszym od powietrza (np. sterowiec, balon)


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lotn. statek powietrzny lżejszy od powietrza, które sobą wypiera;


Aerostat – statek powietrzny napełniony gazem lżejszym od powietrza (wodór, hel), unoszący się w powietrzu dzięki sile wyporu opisanej przez prawo Archimedesa. Do aerostatów zalicza się balony i sterowce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aerostata

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. lotnik


Źródła:

Wiktionary

Aerostatek

obiekt przeznaczony do latania w powietrzu


Źródła:

SJP.pl

Aerostatyczny

→ aerostatyka


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z aerostatyką, dotyczący aerostatyki


Patrz:aerostatyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerostatyka

dział fizyki obejmujący zagadnienia równowagi gazów i zanurzonych w nich nieruchomych ciał stałych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. nauka o równowadze gazów i zanurzonych w nich ciałach stałych


Aerostatyka – dział mechaniki płynów zajmujący się badaniem stanu równowagi gazów z uwzględnieniem sił grawitacji i bezwładności oraz zanurzonych w nich nieporuszających się lub poruszających się bardzo wolno ciał stałych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aerostep

ćwiczenia gimnastyczne, podczas których używa się specjalnego schodka


Źródła:

SJP.pl

Aerotaksja

ruch drobnych organizmów skierowany w stronę wyższego stężenia tlenu w środowisku (aerotaksja dodatnia) lub w stronę przeciwną (aerotaksja ujemna)


Źródła:

SJP.pl

Aeroterapeutyczny

→ aeroterapia


przymiotnik

 (1.1) med. związany z aeroterapią


Patrz:aeroterapia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aeroterapia

leczenie pewnych chorób za pomocą powietrza atmosferycznego o różnym ciśnieniu, wilgoci, temperaturze itp.


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. leczenie lub wspomaganie zdrowia poprzez kontakt z powietrzem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerotermiczny

przymiotnik

 (1.1) fiz. związany z ciepłem gazu (w szczególności powietrza)


Źródła:

Wiktionary

Aerotermochemia

nauka badająca zjawiska zachodzące w atmosferze przy prędkościach ponaddźwiękowych


Źródła:

SJP.pl

Aerotermodynamiczny

przymiotnik od: aerotermodynamika


Źródła:

SJP.pl

Aerotermodynamika

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. fiz. dziedzina nauki łącząca aerodynamikę i termodynamikę, badająca zjawiska cieplne zachodzące przy przepływie powietrza (lub gazu) wokół ciała poruszającego się z dużą prędkością


Aerotermodynamika bądź też gazodynamika – dziedzina nauki, jedna z kategorii aerodynamiki badająca zachowanie gazów w pobliżu opływanych z dużymi prędkościami (naddźwiękowymi) powierzchni ciał stałych oraz wzajemne oddziaływanie termiczne między nimi z uwzględnieniem zmian fizyczno-chemicznych, np.: ablacji, dysocjacji, jonizacji, rekombinacji itp. Przykładem obiektu badań aerotermodynamiki jest obserwacja wystrzelonego z broni palnej pocisku.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aerotriangulacja

metoda wyznaczania współrzędnych punktów w terenie za pomocą pomiaru kątów na fotogrametrycznych zdjęciach lotniczych, stosowana w fotogrametrii


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) metrol. wyznaczanie współrzędnych punktów w terenie poprzez pomiar kątów na zdjęciach lotniczych


Aerotriangulacja – proces obliczeniowy zmierzający do precyzyjnego określenia położenia wykonanych zdjęć lotniczych w przestrzeni. Określane są współrzędne dużej liczby punktów terenowych, przez co aerotriangulację określa się także jako kameralne zagęszczenie osnowy geodezyjnej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aerotriangulacyjny

→ aerotriangulacja


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z aerotriangulacją, dotyczący aerotriangulacji


Patrz:aerotriangulacja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerotropizm

ruch organizmu wywołany oddziaływaniem prądów powietrza (np. wygięcie pnia)


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. wzrost organizmu w kierunku źródła tlenu lub w przeciwną stronę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerotyczność

brak zmysłowości, erotyzmu


Źródła:

SJP.pl

Aerotyczny

przymiotnik

 (1.1) nie zawierający erotyki, niezmysłowy


Źródła:

Wiktionary

Aerozoiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. potrzebujący do życia powietrza


Źródła:

Wiktionary

Aerozol

aerosol;
1. układ koloidowy powstały na skutek rozproszenia ciał stałych bądź cieczy w ośrodku gazowym
2. metalowy pojemnik z farbą, dezodorantem lub inną substancją, która może być rozpylana


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. chem. roztwór koloidowy powstający w wyniku rozproszenia ciał stałych lub cieczy w ośrodku gazowym

 (1.2) pot. metalowy pojemnik zawierający substancję, która znajduje się pod ciśnieniem i może być rozpylana


Aerozol – układ koloidalny, w którym ośrodkiem rozpraszającym jest gaz (często powietrze), a cząstkami koloidalnymi są substancje ciekłe lub stałe. Aerozole dzieli się na mgły (cząstki ciekłe) i dymy (cząstki stałe).

Przykładami aerozoli są: aerozol soli morskiej, sadza, pyły mineralne, smog. Natomiast mgła, krople chmurowe, kryształy lodu są przykładami hydrometeorów i nie są zwyczajowo klasyfikowane jako aerozole w meteorologii i fizyce atmosfery, mimo że mieszczą się w powyższej definicji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aerozoloterapia

metoda leczenia układu oddechowego z zastosowaniem leczniczych substancji lotnych zmieszanych z parą wodną


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. metoda terapeutyczna wykorzystująca inhalacje do podawania substancji leczniczych wziewnie w postaci aerozolu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerozolowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) agrot. zwalczanie szkodników za pomocą chemicznych środków ochrony roślin rozpylanych w postaci aerozolu (mgły)


Źródła:

Wiktionary

Aerozolować

poddawać coś działaniu substancji rozpylanych w postaci aerozolu


czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) poddawać działaniu aerozolu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aerozolowy

→ aerozol; aerosolowy


przymiotnik

 (1.1) związany z aerozolami, dotyczący aerozoli

 (1.2) mający formę aerozolu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aeroślizg

statek powietrzny poruszający się nisko nad powierzchnią lądu lub wody; poduszkowiec


Źródła:

SJP.pl

Aerożel

materiał o małej gęstości, zbudowany w 90-99,8% z powietrza


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. techn. porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;


Aerożel – materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości. Na jego masę składa się w 90–99,8% powietrze, resztę stanowi porowaty materiał tworzący jego strukturę.

Pierwsze aerożele, mające tendencję do zapadania się, otrzymał Samuel Stephens Kistler w 1931, jednak bardzo długo nie znalazły one żadnego praktycznego zastosowania i zostały w dużym stopniu zapomniane.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aerożelowy

→ aerożel


Patrz:aerożel

Źródła:

SJP.pl

Aeta

przedstawiciel rdzennej ludności Filipin


Źródła:

SJP.pl

Aetka

przedstawicielka rdzennej ludności Filipin


Źródła:

SJP.pl

Aetowie

rdzenna ludność Filipin


Aetowie ("Aeta") – rdzenna ludność Filipin, zamieszkująca północne i środkowe wyspy archipelagu (ok. 50 tys.). Ich wierzenia są słabo poznane, mają charakter animistyczny. Prowadzą wędrowny tryb życia. Podstawą utrzymania jest zbieractwo, myślistwo i rybactwo. Od XIX w. także uprawa ryżu na poletkach uzyskanych techniką żarową. Brak organizacji rodowej. Wspólnota lokalna tworzy luźne zespoły koczownicze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aetozaury

rząd gadów naczelnych


Aetozaury (Aetosauria – od αετός "aetos" – orzeł i σαυρος "sauros" – jaszczur) – takson gadów (rząd Aetosauria, rodzina Stagonolepididae, syn. Aetosauridae) o wyglądzie przypominającym współczesne pancerniki i późniejsze od nich ankylozaury.

Były najwcześniejszymi roślinożernymi archozaurami z kladu Crurotarsi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia