Ar

jednostka miary powierzchni ziemi równa 100 metrom kwadratowym; powierzchnia równa tej jednostce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miar. jednostka powierzchni gruntu równa stu metrom kwadratowym;

(1.2) ziemia, grunt o powierzchni jednego ara (1.1)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ar – miasto biblijne w Moabie
.ar – krajowa domena internetowa najwyższego poziomu przypisana dla stron internetowych z Argentyny
ar – jednostka powierzchni
Ar – komputerowe narzędzie do archiwizacji danych
Ar – symbol chemiczny pierwiastka argon
Ar – we wzorach chemicznych symbol oznaczający grupę arylową
AR (Adventure Racing) – rajdy przygodowe
Grupa „a.r.” – awangardowa grupa artystyczno-literacka
Ahr
AR

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Ara|ref=tak., rodzaj ptaków z podrodziny papug neotropikalnych;

(1.2) ornit. duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1);

(1.3) ornit. nazwa niektórych papug z podrodziny papug neotropikalnych;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ara – rodzaj ptaków z rodziny papugowatych
ara – architektura
ARA – zespół muzyczny
ARA – zespół portów morskich Amsterdam – Rotterdam – Antwerpia
ARA – dolarowy indeks cen węgla w EU. Loco w portach Amsterdam–Rotterdam–Antwerpia
Ara – polski radioodbiornik
Tiendas Ara – sieć handlowa w Kolumbii
ARA – kod ISO Austral
ARA – skrótowiec przed nazwami okrętów Armada de la República Argentina
Ara – miasto w Indiach w stanie Bihar
Ara – dawna izraelska wieś
Ara – miejscowość w Syrii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arab

koń czystej krwi arabskiej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) hipol. jeźdz. koń czystej krwi arabskiej;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) uczn. policjant

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arab – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Cullman
Arab – miejscowość w południowej części stanu Missouri
Arabowie – naród pierwotnie zamieszkujący Półwysep Arabski
Arab – jedna z ras koni gorącokrwistych
Arab – poemat Juliusza Słowackiego
Gabriel „Arab” Al-Sulwi – polski raper
HMS „Arab” – nazwa brytyjskich okrętów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arab.

skrót od: arabski; ar.

Źródła:

SJP.pl

Araba

forma rzeczownika.

(1.1) D. lp. od arab

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Araba – prowincja w Hiszpanii
Ha-Arawa (Arabah) – dolina na Bliskim Wschodzie

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Araban

wielocukier, polimer cząsteczek arabinozy

Źródła:

SJP.pl

Arabczyk

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. jeźdz. zdrobn. arab

Źródła:

Wiktionary

Arabela

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arabela – imię
Arabela (serial telewizyjny) – serial telewizyjny
Arabella

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Araber

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Arab

Źródła:

Wiktionary

Arabeska

1. antyczny ozdobnik roślinny;
2. utwór muzyczny z wieloma ozdobnikami;
3. poza w balecie polegająca na pochyleniu tułowia w przód i wyprostowaniu jednej nogi poziomo w tył; arabesque;
4. utwór ironiczno-humorystyczny charakterystyczny przede wszystkim dla romantyzmu niemieckiego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. archit. ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej;

(1.2) muz. miniatura na fortepian;

(1.3) choreogr. poza w tańcu inspirowana motywami orientalnymi

(1.4) choreogr. sport. figura w łyżwiarstwie figurowym wzorowana na arabesce (1.3)

(1.5) liter. gatunek prozy, drobny utwór zawierający wiele motywów fantastyki baśniowej

(1.6) pot. prostytutka, której klientami są Arabowie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

arabeska – forma muzyczna
arabeska – ornament
arabeska – pozycja w balecie
arabeska – gatunek literacki
Arabeska – film z 1966
Arabesque

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arabesko

forma rzeczownika.

(1.1) W. lp. od arabeska

Źródła:

Wiktionary

Arabeskowość

wzorzystość taka jak w arabesce, ornamencie w stylu arabskim; styl arabeskowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest arabeskowe

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arabeskowy

przymiotnik od: arabeska

przymiotnik

(1.1) związany z arabeską, arabeskami

(1.2) szt. pokryty arabeskami

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arabesque

[czytaj: araBESK] poza w balecie polegająca na pochyleniu tułowia w przód i wyprostowaniu jednej nogi poziomo w tył; arabeska

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arabesque – film Donena
Arabesque – amerykański gejowski film pornograficzny, z 2005 roku
Arabesque – niemiecka grupa grająca muzykę dyskotekową
Arabesque – album Jane Birkin
Arabesque – singel zespołu Coldplay
arabeska – forma muzyczna
arabeska – ornament
arabeska – pozycja w balecie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Arabia

1. prowincja rzymska, dawne królestwo Nabatejczyków;
2. przestarzale: Półwysep Arabski

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;

(1.2) pot. geogr. Arabia Saudyjska

(1.3) astr. planetoida z pasa głównego asteroid o numerze 1157;

Arabia (pochodzi od słowa ‏عرب‎ "’Arab" – w pierwotnym znaczeniu: „koczownik”) – kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji Zachodniej leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu. Sam Półwysep Arabski określano także jako "Dżazirat al-Arab" (Wyspa Arabów).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arabica

[czytaj: arabika] rodzaj kawy; arabika

Źródła:

SJP.pl

Arabika

rodzaj kawy; arabica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. kawa arabska.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

arabika – kawa arabska
Arabika – masyw górski w Wielkim Kaukazie

(1.2) kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie arabistyki (1.1)

Arabistyka – jedna z dziedzin orientalistyki, zajmująca się badaniem języka arabskiego i jego dialektów, kultury, historii obszarów arabskojęzycznych, systemów religijnych i filozoficznych, literatury arabskiej, a także polityki, gospodarki oraz ekonomii. Dziedziny powiązane ściśle z arabistyką to islamistyka i semitystyka.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arabizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud arabskiej kultury, obyczajów i języka

(1.2) nadawanie czemuś lub komuś cech arabskich

(1.3) rozpowszechnienie języka arabskiego, dostosowywanie czegoś do języka arabskiego

Arabizacja – proces często przymusowego przyswajania arabskiego języka oraz kultury. W zależności od kraju arabizacja przybierała różne formy, m.in. po otrzymaniu niepodległości przez Algierię prowadzono działania mające na celu ponownie upowszechnienie języka arabskiego, natomiast w Iraku w jej ramach wysiedlano z północnej części kraju ludność niearabską celem zastąpienia jej arabskimi osadnikami.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Arabizm

1. wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku arabskim albo z niego przejęte;
2. element typowy dla Arabii Saudyjskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka arabskiego;

(1.2) grupa cech charakterystycznych dla Arabów, kultury bądź świata arabskiego

Arabizm – wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa zapożyczona z języka arabskiego.

Arabizmami jest wiele terminów związanych z islamem i całą kulturą arabską, a także terminy naukowe zapożyczone w średniowieczu, gdy nauka w krajach arabskich stała na wyższym poziomie w porównaniu z nauką europejską.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arabizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) narzucanie kultury i języka arabskiego

(1.2) nadawanie czemuś charakteru arabskiego

Źródła:

Wiktionary

Arabizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zarabizować)

(1.1) kult. narzucać arabskość, przymuszać kogoś do zostania Arabem, zmieniać coś na arabskie

czasownik zwrotny niedokonany arabizować się (dk. zarabizować się)

(2.1) dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Językoznawstwo:
- Alfabet arabski – alfabetyczne pismo używane do zapisu języka arabskiego
- Język arabski – język należący do południowej grupy języków semickich
Geografia:
- Półwysep Arabski – półwysep w Azji Południowo-Zachodniej
Osoby:
- Tomasz Arabski – dziennikarz i polityk

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arachid

fistaszek, orzeszek ziemny, orzeszek arachidowy;
a) owoc orzecha ziemnego zawierający jadalne nasiona;
b) jadalne nasiono owocu orzecha ziemnego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roln. nazwa systematyczna|Arachis hypogaea|L.|ref=tak., roślina z rodziny bobowatych, pochodząca z Ameryki Południowej, uprawiana dla jadalnych nasion rozwijających się pod ziemią;

(1.2) kulin. spoż. jadalne nasiono orzachy podziemnej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arachidonowy

kwas arachidonowy - ważny składnik pokarmu człowieka, odpowiednik nasyconego kwasu arachidowego, występującego w orzeszkach ziemnych

Źródła:

SJP.pl

Arachidowo

Źródła:

SJP.pl

Arachnofobia

chorobliwy lęk przed pająkami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed pająkami;

Arachnofobia ( αράχνη, "arachne" – pająk, φοβία "phobia" – strach) – fobia, objawiająca się bardzo silnym lękiem przed pająkami lub innymi bezkręgowcami zbliżonymi do nich wyglądem. Jest to jedna z najczęściej występujących fobii.

Teoretycznie przyczyny tego lęku mogą być różnorodne.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arachnofobka

→ arachnofob

Patrz:arachnofob

Źródła:

SJP.pl

Arachnolog

specjalista w zakresie arachnologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) arachn. zoolog badający pajęczaki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arachnologia

nauka biologiczna z zakresu zoologii zajmująca się badaniem różnych gatunków pajęczaków

miasto w Rumunii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w zachodniej Rumunii, w regionie Kriszana;

(1.2) geogr. miasto w Dystrykcie Południowym w Izraelu

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arad – miasto w Bahrajnie
Arad – miasto w Izraelu
Arad – miasto w Rumunii
Arad – okręg administracyjny w Rumunii
Arad – stacja kolejowa
Arad – biskupstwo tytularne

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aradzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Aradem, dotyczący Aradu

Źródła:

Wiktionary

Arafat

nazwisko, np. Jaser Arafat (1929-2004), polityk palestyński, przywódca Palestyny

Źródła:

SJP.pl

Arafatka

chusta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. arabskie nakrycie głowy, także chusta wzorowana na tym nakryciu, w biało-czarny wzór, zakończona frędzlami

(1.2) uczn. chustka noszona na szyi

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arafura

(1.1) geogr. adm. region autonomiczny w północnej Hiszpanii

(1.2) hist. dawne państwo obejmujące ten region

Aragonia (hiszp. i arag. "Aragón", kat. "Aragó") – wspólnota autonomiczna i region historyczny w północno-wschodniej Hiszpanii. Region historyczny Aragonii obejmuje środkową część biegu Ebro. Pełna hiszpańska nazwa wspólnoty brzmi: "Comunidad Autónoma de Aragón".

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aragonit

minerał, rombowa odmiana węglanu wapnia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady węglanów, polimorficzna, rombowa odmiana węglanu wapnia;

Aragonit – minerał z gromady węglanów, polimorficzna odmiana węglanu wapnia, druga co do powszechności występowania na Ziemi (na pierwszym miejscu jest kalcyt). M. in. stanowi 90% masy perłowej.

Jego nazwa wiąże się z miejscem występowania – okolic miasta Molina de Aragón (Hiszpania). Została ona nadana minerałowi w roku 1797 przez Abrahama Gottloba Wernera.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aragonitowy

przymiotnik od: aragonit

przymiotnik

(1.1) zrobiony z aragonitu, składający się z aragonitu, zawierający aragonit

(1.2) związany z aragonitem, dotyczący aragonitu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aragonka

mieszkanka Aragonii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Aragonii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aragorn

Aragońskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem aragońskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem aragońskim

(1.3) spisany, stworzony w języku aragońskim

Źródła:

Wiktionary

Araguaia

rzeka w Brazylii

Araguaia – rzeka w środkowej Brazylii o długości 2640 km i powierzchni dorzecza 370 tys. km². Źródła rzeki znajdują się na Wyżynie Brazylijskiej.

Głównym dopływem jest lewy dopływ Rio das Mortes (nazywana także Manso). W środkowym biegu rzeka dzieli się na dwa ramiona tworząc Wyspę Bananową. W środkowym biegu żeglowna na odcinku około 1000 km.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aragwi

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka we wschodniej Gruzji, lewy dopływ Kury;

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Arai

Arai Ken, znany również jako 18degrees. lub a la i. – japoński kompozytor, gitarzysta, producent muzyczny, dj. Debiutował w 2003 roku w zespole transluv. W 2008 jako 18degrees. wydał album solowy „Tokyo Boy, Tokyo Girl”. Ogólnojapońską sławę zyskał za muzykę do serialu „Kagi no kakatta heya”. Jako dj koncentruje się na muzyce electro house.

Źródła:

Wikipedia

Arak

gatunek alkoholu, napój otrzymywany z ryżu, trzciny cukrowej i soku palmowego, niegdyś dodawany do kawy i herbaty (jak dziś rum), obecnie głównie składnik niektórych koktajli

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. arabska (głównie libańska) wódka anyżowa;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

arak – napój alkoholowy
Arak – miasto w Iranie
Arak – miejscowość w Syrii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arakanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka grupy etnicznej zamieszkującej zachodnie wybrzeże Mjanmy i pogranicze Bangladeszu;

Źródła:

Wiktionary

Arakański

związany z Górami Arakańskimi, górami na Półwyspie Indochińskim

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arakanem lub Arakanami, dotyczący Arakanu lub Arakanów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język arakański;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arakowy

przymiotnik od: arak

przymiotnik

(1.1) od: arak

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Araks

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Turcji, Armenii, Iranie i Azerbejdżanie, prawostronny dopływ Kury;

rodzina drzew, krzewów lub pnączy o zdrewniałych łodygach, rosnących przeważnie w strefach tropikalnych i subtropikalnych

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Araliaceae|Juss.|ref=tak., rodzina drzew, krzewów i pnączy o zdrewniałych łodygach należąca do rzędu selerowców;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Araliowaty

o cechach araliowatych (rodzina roślin)

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny araliowatych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Araliowiec

Aram

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aram – imię męskie
Aram – postać biblijna, syn Sema
Aram – król Urartu w latach 859–844 p.n.e.
Aram Chaczaturian – ormiański kompozytor
Aram I Kesziszjan – duchowny Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego
Aram Yengoyan – armejski profesor antropologii
Aram – pseudonim Arkadiusza Rybickiego, polityka i działacza społecznego
Aram – aramejskie państwo (X–VIII w. p.n.e.)
Aram-Naharaim – według Biblii obszar między rzekami Eufrat i Tygrys w Mezopotamii lub rzekami Eufrat i Orontes
Paddan-Aram – biblijna nazwa na tereny położone pomiędzy górnym biegami Tygrysu i Eufratu.

Źródła:

Wikipedia

Aram.

skrót od: aramejski

Źródła:

Źródła:

Wiktionary

1. w muzyce poważnej: opracowanie utworu muzycznego na inny niż przewidziany w oryginale instrument, głos itp.;
2. w muzyce rozrywkowej: rytmiczne, harmoniczne i artykulacyjno-dynamiczne opracowanie zarysu melodycznego kompozycji (piosenki) i przydzielenie określonych jego partii do poszczególnych instrumentów (wykonawców); aranż;
3. zaprojektowanie wystroju pomieszczenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dostosowanie przestrzeni lub wnętrza pod względem funkcjonalnym albo estetycznym

(1.2) muz. zmiana stylistyki utworu muzycznego, bez naruszania jego podstawowej linii melodyjnej;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aranżacyjny

związany z aranżacją

Źródła:

SJP.pl

Aranżer

1. osoba dokonująca aranżacji;
2. ten, kto coś organizuje, urządza

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

aranżer – osoba tworząca aranżację
aranżer – inaczej keyboard

Źródła:

Arar

gatunek dużego ptaka z podrodziny kakadu; kakadu palmowa, kakadu wielka, żałobnica palmowa

Arar (arab. عرعر) – miasto w północno-wschodniej Arabii Saudyjskiej, położone 60 kilometrów od granicy z Irakiem; stolica Północnej Prowincji Granicznej. Według spisu ludności z 2010 roku liczyło 167 057 mieszkańców. Ośrodek przemysłowy. W mieście znajduje się port lotniczy Arar.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Arara

gatunek dużego ptaka z podrodziny kakadu; kakadu palmowa, kakadu wielka, żałobnica palmowa

Zobacz też: Arara (Izrael).

Arara – miasto w środkowej Brazylii, w stanie Paraíba.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Araracki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Araratem, dotyczący Araratu

Źródła:

Wiktionary

Ararat

masyw wulkaniczny w Turcji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. górski masyw wulkaniczny w Turcji;

(1.2) geogr. adm. prowincja w Armenii, w południowej części kraju;

(1.3) geogr. miasto w Armenii, w prowincji Ararat (1.2);

(1.4) geogr. miejscowość w Australii, w stanie Wiktoria;

(1.5) geogr. hist. starożytne państwo na Bliskim Wschodzie, na Wyżyny Armeńskiej;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) imię|polski|m.

Góra Ararat ( Արարատ, ‏אררט‎, Ağrı "dağı" ‏آرارات‎) – masyw wulkaniczny leżący w centrum Wyżyny Armeńskiej między jeziorami Wan i Sewan, na terytorium Turcji, 32 km od granicy z Armenią i 16 km od granicy z Iranem.

nazwisko

SJP.pl

Araukaria

wiecznie zielone drzewo iglaste; igława

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. rodzaj drzew iglastych z rodziny araukariowatych

Araukaria, igława ("Araucaria" Juss.) – rodzaj drzew iglastych z rodziny araukariowatych. Obejmuje 19 gatunków. Dwa gatunki rosną w południowej części Ameryki Południowej, pozostałe we wschodniej Australii, na Nowej Gwinei i Nowej Kaledonii. Drzewa są wiecznozielone, dwupienne (rzadko jednopienne) i wyróżniają się regularnym pokrojem.

Źródła:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arawacki

1. → Arawak;
2. języki arawackie - grupa językowa ludów indiańskich Ameryki Południowej i Środkowej

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arawakami, dotyczący Arawaków

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arawak

Indianin Ameryki Południowej posługujący się językami z rodziny arawackiej

Arawak, Arawakowie – grupy etniczne Indian Ameryki Południowej, posługujące się językami z rodziny arawackiej ( Arawakan).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Arawakowie

kusza, która zamiast bełtów wyrzuca kamienne lub ołowiane kule; arbaleta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. herbata

Źródła:

Wiktionary

Arbek

czeczeński żołnierz lub ochotnik walczący w oddziałach partyzanckich przeciwko Rosjanom

Źródła:

SJP.pl

Arbela

SJP.pl
Wiktionary

Arboret

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka zajmująca się pielęgnacją, badaniemi oraz uprawą roślin drzewiastych i drzew

Arborystyka (z arbor – drzewo) – dyscyplina praktyczna o podstawach naukowych rozwijająca się dynamicznie w Stanach Zjednoczonych oraz Europie Zachodniej i Środkowej, zajmująca się uprawą, pielęgnacją, a także badaniami drzew, krzewów, pnączy i innych wieloletnich roślin drzewiastych. Za ojca współczesnej arborystki uważany jest amerykański biolog i fitopatolog Alex Shigo.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Arbuskularny

mikoryza arbuskularna - rodzaj mikoryzy, w którym grzybnia wnika do środka korzenia roślin

Źródła:

SJP.pl

Arbutyna

glikozyd występujący głównie w liściach borówki brusznicy, mający właściwości antyseptyczne; stosowany jako lek odkażający drogi moczowe

Arbutyna (β-glukozyd hydrochinonu) – organiczny związek chemiczny z grupy glikozydów fenolowych.

Występuje w wielu roślinach, np. w majeranku, lebiodce i liściach drzew. Jej utlenianie jest przyczyną czernienia zawierających ją liści.

Ma działanie dezynfekujące drogi moczowe dzięki hydrolizie w środowisku zasadowym do hydrochinonu, będącym właściwym środkiem aktywnym. Reakcja ta nie zachodzi w środowisku obojętnym i kwasowym, jest też hamowana przez pochodne kwasu galusowego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Arbuz

1. jednoroczna, afrykańska roślina warzywna z rodziny dyniowatych, uprawiana w ciepłych krajach na całym świecie ze względu na smaczne owoce; kawon;
2. owoc tej rośliny w kształcie dużej kuli (o masie nawet do 16 kg), z grubym, wodnistym i słodkim miąższem barwy czerwonej, różowej lub żółtej; kawon;
3. potocznie, żartobliwie: głowa;
4. dawniej: dynia

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) ogrod. bot. nazwa systematyczna|Citrullus|Schrad.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;

(1.2) spoż. owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku

(1.3) pot. uczn. stud. więz. głowa

(1.4) uczn. ktoś otyły

SJP.pl
Wiktionary

Arbuzowy

→ arbuz

przymiotnik

(1.1) dotyczący arbuza, związany z arbuzami

(1.2) o jasnoczerwonym kolorze

(1.3) zawierający arbuz, mający smak arbuza

Patrz:arbuz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arbuzy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. uczn. duży biust

forma rzeczownika.

(2.1) M. i B. lm. od: arbuz

Źródła:

Wiktionary

Arcach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu

Źródła:

Wiktionary

Arcana

[czytaj: arkana] polskie wydawnictwo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arcana – dwumiesięcznik
Arcana – wydawnictwo
Arcana – zespół muzyczny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Arcaski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arcachem, dotyczący Arcachu

Źródła:

Wiktionary

Arcato

[czytaj: arkato] określenie wykonawcze: smyczkując

Źródła:

SJP.pl

Arcelor

koncern hutniczy

Arcelor S.A. – były luksemburski koncern hutniczy.

Przedsiębiorstwo obecnie należy do koncernu ArcelorMittal, największego na świecie producenta stali z siedzibą główną w Luksemburgu.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Arch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. arkusz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arch – gmina w kantonie Berno, w okręgu Seeland
„Arch” – polskie czasopismo wydawane w latach 2010-2020
Arch Linux – dystrybucja Linuksa
GNU Arch – system kontroli wersji
Model ARCH – model ekonometryczny służący do analizy szeregów czasowych

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Arch.

skrót od:
1. architekt;
2. architektura;
3. archiwum;
4. archidiecezja;
5. archeologiczny;
6. architektoniczny;
7. archaiczny

skrót

(1.1) = architekt; rzad. architektka

(1.2) = architektura

(1.3) = archidiecezja

(1.4) = archiwum

(1.5) = archeologiczny

(1.6) = architektoniczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Archa

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl
Wiktionary

Archaiczny

1. dotyczący bardzo odległych czasów, różniący się wyraźnie od tego, co występuje obecnie, np. archaiczny język, archaiczna kultura;
2. przestarzały, np. archaiczne poglądy

przymiotnik

(1.1) będący typowym dla dawnych czasów

(1.2) pejor. niezgodny z nowoczesnością lub postępem

(1.3) geol. związany z archaikiem, dotyczący archaiku

(1.4) dotyczący najwcześniejszych okresów powstawania albo kształtowania się czegoś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Archaik

w geologii: najstarsza era w dziejach Ziemi, która trwała od początków geologicznych dziejów Ziemi do około 2,5 miliarda lat temu; archeozoik, azoik, era archaiczna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. najstarszy eon w dziejach Ziemi;

osoba propagująca stary ład jak również osoba przeciwna postępowi technicznemu

Źródła:

SJP.pl

Archaizatorski

→ archaizator

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z archaizatorem, archaizatorami, dotyczący archaizatorów; charakterystyczny dla archaizatora

Patrz:archaizator

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Archaizm

wyraz, zwrot bądź konstrukcja składniowa, które już wyszły z użycia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. forma językowa, która wyszła z użycia

(1.2) rzecz przestarzała

Archaizm (gr. "archaíos" „dawny” od "archē" „początek”) – wyraz, konstrukcja składniowa lub związek frazeologiczny, który wyszedł z użycia w danej formie języka. Archaizmy to także wyrazy w formie przestarzałej, które są jeszcze w pewnym stopniu używane, lecz postrzegane jako dawne. Te z kolei nazywa się anachronicznymi. Termin używany jest również w znaczeniu ogólniejszym na nazwanie rzeczy przestarzałych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Archaizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. szt. naśladowanie stylu lub języka epok minionych, nadawanie czemuś cech archaicznych

Źródła:

Wiktionary

Archaizować

dokonywać archaizacji, wprowadzać do dzieła elementy (wyrazy, zwroty, szyk zdania) charakterystyczne dla dawnych epok

czasownik przechodni niedokonany (dk. zarchaizować)

SJP.pl
Wiktionary

Archangielsk

rosyjskie miasto portowe położone nad Morzem Białym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej części europejskiej Rosji;

Archangielsk (ros. Арха́нгельск; do 1613 Nowochołmogory, ros. Новохолмого́ры) – miasto w północnej części europejskiej Rosji, stolica obwodu archangielskiego i rejonu primorskiego. Miasto leży na dwóch brzegach rzeki Dwiny, 40–45 km od miejsca, gdzie wpada do Morza Białego. Terytorium okręgu miejskiego (rejonu) miasto Archangielsk obejmuje 29 442 ha. Miejskie nabrzeża przeciągnięte są wzdłuż rzeki na 35 km. Archangielsk był głównym portem Rosji do roku 1703.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Archangielski

→ Archangielsk (miasto w Rosji)

przymiotnik

(1.1) dotyczący Archangielska, związany z Archangielskiem

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksandr Archangielski − radziecki konstruktor samolotów
Aleksandr Archangielski − rosyjski kompozytor i dyrygent
Boris Archangielski − rosyjski szachista i sędzia szachowy
Jonasz (Archangielski) − biskup prawosławny
Sławomir Archangielski − polski muzyk, kompozytor i instrumentalista
Stefan (Archangielski) − biskup prawosławny
Ewangeliarz Archangielski − manuskrypt
obwód archangielski − jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej
rejon archangielski − rejon w Baszkirii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Archanielika

rzeczownik, rodzaj żeński

Źródła:

Wiktionary

Archanielski

dotyczący archanioła

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z archaniołem, dotyczący archanioła

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do archanioła

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Archanielskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha czegoś, co jest związane z archaniołem, dotyczy archanioła

Arche

według starożytnych filozofów greckich: praelement materialny, z którego rozwinęła się przyroda

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arché – w filozofii przedsokratejskiej termin oznaczający praprzyczynę wszystkich bytów
Arche (przedsiębiorstwo)
Arche (księżyc)
L’Arche – międzynarodowa federacja wspólnot o orientacji religijnej
– film niemy z 1919 r. w reżyserii Richarda Oswalda
Grande Arche

(1.1) naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw

(1.2) daw. pot. zbieracz starożytności (przedmiotów dawnych) zajmujący się ich studiowaniem, kolekcjoner i badacz antyków, obiektów zabytkowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) uczona badająca materialne pozostałości dawnych społeczeństw

Archeolog − osoba posiadająca właściwe kwalifikacje, potwierdzone wymaganymi dokumentami, która wyspecjalizowana jest w dziedzinie archeologii, zajmuje się badaniem minionych kultur i cywilizacji oraz ich relacjami z otaczającym środowiskiem.

Archeolodzy gromadzą, dokumentują i analizują materiał pochodzący z wykopalisk lub odnaleziony w inny sposób (elementy architektoniczne, rękodzieło, pozostałości biologiczne oraz szczątki ludzkie).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Archeologia

nauka zajmująca się badaniem, rekonstruowaniem dziejów prahistorycznych na podstawie niebezpośrednich dowodów rzeczowych; paleologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

Zobacz też: czasopismo „Archeologia”.

Archeologia (z gr. ἀρχαῖος "archaīos" – dawny, stary i -λογία "-logiā" – mowa, nauka) – nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie źródeł archeologicznych, czyli materialnych pozostałości działań ludzkich.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Archeologicznie

przysłówek sposobu

→ archeologia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z archeologią, dotyczący archeologii

Patrz:archeologia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Archeolożka

→ archeolog

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. specjalistka w zakresie archeologii

Patrz:archeolog

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Archeometria

Archeometria (gr. "archaíos" – dawny, "archē" – początek, przyczyna, zasada, pierwiastek, "metria" – miara) – dziedzina badań archeologicznych mająca na celu potwierdzenie autentyczności, wieku, pochodzenia wykopalisk i obiektów archeologicznych oraz określenie technologii ich uzyskania na podstawie składu chemicznego.

Źródła:

Wikipedia

Archeometryczny

Archetyp

1. pierwotny wzór postaci, obiektu lub zjawiska;
2. postać, obiekt lub zjawisko odzwierciedlające taki wzór;
3. schemat zachowania i postrzegania świata nieświadomie powielany przez ludność

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. pierwowzór postaci

(1.2) psych. pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania;

(1.3) hist. jęz. najmłodszy kodeks będący wspólnym źródłem zbioru kodeksów;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

archetyp (filologia)
archetyp (psychologia)

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Archidiakonat

1. godność archidiakona;
2. w historii: część diecezji podległa archidiakonowi

Archidiakonat ( archidiaconatus) – dawna jednostka administracyjna w Kościele katolickim, część diecezji zarządzana przez archidiakona.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Archidiakonka

→ archidiakon

kościelna jednostka administracyjna obejmująca zwykle kilka diecezji i zarządzana przez arcybiskupa (metropolitę)

rzeczownik, rodzaj żeński

niezależna jednostka fonologiczna pojawiająca się w miejscu neutralizacji opozycji fonologicznych

Archifonem – głoska występująca w miejscu, w którym doszło do neutralizacji (zaniku) jakiejś opozycji fonologicznej. Jest to zatem element, który obejmuje cechy dystynktywne wspólne dla dwu członów opozycji fonologicznej, nie obejmuje zaś cechy zneutralizowanej, różniącej te fonemy. Innymi słowy archifonem nie jest w pełni scharakteryzowany pod względem cech dystynktywnych danego języka.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Archijerej

wyższy duchowny w kościołach Wschodu; archirej

Źródła:

SJP.pl

Archijerejski

przymiotnik od: archijerej

przymiotnik relacyjny

(1.1) kośc. związany z osobą lub funkcją archijereja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Archikatedra

najważniejszy kościół archidiecezji, katedra arcybiskupa; arcykatedra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. główny kościół archidiecezji

Archikatedra, kościół archikatedralny – główny kościół archidiecezji i metropolii, zazwyczaj siedziba arcybiskupa metropolity.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Archikatedralny

dotyczący archikatedry, będący archikatedrą (np. mury archikatedralne, kościół archikatedralny)

przymiotnik

rzeczownik, rodzaj nijaki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Archipelagowy

→ archipelag

przymiotnik

1. specjalista w zakresie architektury (dziedzina wiedzy i umiejętności obejmująca projektowanie i wznoszenie budowli);
2. osoba będąca inicjatorem i organizatorem czegoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) bud. archit. osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury

(1.2) przen. inicjator i organizator jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) bud. archit. specjalistka w dziedzinie architektury (żeński odpowiednik znaczenia 1.1)

(2.2) przen. inicjatorka i organizatorka jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu

Architekt ( architectus, "arkhitekton") – zawód zaufania publicznego w dziedzinie projektowania i wznoszenia budowli, także inicjator i organizator czegoś.

Architektami określa się także osoby biegłe lub uczone w dziedzinie architektury, architektury krajobrazu, architektury wnętrz.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Architektka

→ architekt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta projektująca budynki oraz obiekty infrastruktury w zakresie architektury

(1.2) przen. pot. kobieta będąca twórczynią, kreatorką czegoś

Patrz:architekt

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Architektonicznie

przysłówek

(1.1) zgodnie z zasadami architektury

Źródła:

Wiktionary

Architektoniczny

związany z architekturą, odnoszący się do wyglądu, formy jakiejś budowli (np. koncepcje architektoniczne, wystrój architektoniczny)

przymiotnik

(1.1) archit. związany z architekturą, tworzony dla / za pomocą architektury

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Architektonika

forma budowli: jej kompozycja, konstrukcja i układ części; architektura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. architektura

(1.2) ład, układ wedle określonych zasad

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Architektoński

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. główny (najniższy) poziomy człon belkowania antycznego podtrzymujący belki stropu;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Archiwalia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) dokumenty o wartości historycznej

Źródła:

Wiktionary

Archiwalium

rzadko: dokument przechowywany w archiwum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokument o wartości historycznej, kwalifikujący się do przechowywania w archiwum

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

specjalista z zakresu archiwistyki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik archiwum

(1.2) nauk. specjalista z zakresu archiwistyki, badacz archiwaliów

(1.3) pot. student lub absolwent archiwistyki

(1.4) pot. żart. przen. złomiarz

Archiwista, archiwariusz, archiwistka ( archi(v)um „archiwum”, gr. "archeíon" „gmach rządowy”, l.mn. "archeía" „archiwa”, archē „przyczyna”) – pracownik archiwum, znawca zbiorów archiwalnych. Jest to zawód wiążący się z działaniami mającymi na celu przechowywanie dokumentów dla ich późniejszego udostępniania. Archiwistę zatrudniają m.in. urzędy państwowe, instytucje, zakłady pracy.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Archiwistka

→ archiwista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pracowniczka archiwum

(1.2) nauk. specjalistka z zakresu archiwistyki, badaczka archiwaliów

Patrz:archiwista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Archiwistyczny

→ archiwistyka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z archiwistyką, dotyczący archiwistyki

Patrz:archiwistyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Archiwistyka

element dekoracyjny w kształcie łuku, umieszczony nad drzwiami lub oknami, stanowiący część składową arkady; nałęcz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. zdobione ornamentami, profilowane lico łuku, arkady zamykającej portal lub każdy inny łukowo u góry zakończony otwór w ścianie budowli, najczęściej bogato zdobione;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Archiwoznawczy

związany z działem archiwistyki zajmującym się historią tworzenia zasobów archiwalnych oraz gromadzącym wiadomości o zbiorach archiwalnych

Źródła:

SJP.pl

Archiwoznawstwo

dział archiwistyki zajmujący się historią tworzenia zasobów archiwalnych oraz gromadzący wiadomości o zbiorach archiwalnych

Źródła:

SJP.pl

Archiwum

1. uporządkowany zbiór dokumentów, akt lub informacji zapisanych na innych nośnikach (np. kasetach, dyskach), niesłużących bieżącemu użytkowi, ale mogących okazać się ważne współcześnie;
2. budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się taki zbiór

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne

(1.2) budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1)

(1.3) instytucja zajmująca się gromadzeniem, przechowywaniem oraz udostępnianiem zgromadzonych archiwaliów

Archiwum (łac. "archīvum" od gr. "ἀρχεῖον" „gmach urzędowy” od "ἀρχή" „na czele”, por. archont) – instytucja lub miejsce przechowywania i udostępniania dokumentów historycznych i współczesnych, które nie są używane na bieżąco. Jako archiwum określa się również uporządkowany zbiór tego typu dokumentów.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Archont

1. w starożytnych Atenach: jeden z dziewięciu najwyższych urzędników wybieranych raz do roku;
2. w cesarstwie bizantyjskim: wysoki urzędnik

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) hist. adm. w starożytnych Atenach jeden z dziewięciu najważniejszych urzędników polis w VIII–VI wieku p.n.e.;

(1.2) hist. analogiczny urząd w niektórych polis starożytnej Grecji

(1.3) hist. w Bizancjum tytuł arystokratyczny, przysługujący m.in. zarządcy prowincji lub namiestnikom plemięemion słowiańskich

Archont (gr. ἄρχων archon – rządzący, imiesłów od gr. ἄρχω – być na czele) – najwyższy urzędnik polis w starożytnych Atenach, który przewodniczył radzie areopagu i zajmował się najważniejszymi sprawami państwa ateńskiego. Tytułu tego używano też w innych miastach-państwach greckich (Sparta, Delfy, Delos) dla własnych urzędników polis. W odmiennym i szerszym znaczeniu tytuł archonta był stosowany również w Bizancjum.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Archontat

urząd archonta

Źródła:

SJP.pl

Archozaur

przedstawiciel gadów naczelnych, np. krokodyl, dinozaur, pterozaur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Archosauria|Cope|ref=tak., diapsydalny gad;

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. wczesnochrześcijańska nisza grobowa o łukowym sklepieniu;

Arcosolium (łac. "arcus" - łuk + "solium" - miejsce wywyższone) – rodzaj grobu spotykany w okresie wczesnego chrześcijaństwa. Grób miał formę niszy z łukowym obramowaniem. Nisze wykuwano w katakumbach, umieszczano w przedsionkach cel lub portykach bazylik. Płyta nagrobna umieszczana była w pozycji poziomej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arct

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bohdan Arct – pilot myśliwski i pisarz
Marian Arct – nauczyciel i żołnierz AK
Michał Arct – księgarz i wydawca
Michał Arct (junior) – księgarz i pisarz
Stanisław Arct – księgarz i wydawca
Maria Arct-Golczewska, córka Michała Arcta, popularyzatorka przyrody

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Arctic

wybitnie, bardzo banalny

przymiotnik

(1.1) w najwyższym stopniu banalny, prosty

Źródła:

dotyczący arcybiskupa, związany z arcybiskupem (np. stolica arcybiskupia, urząd arcybiskupi)

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący arcybiskupa, związany z arcybiskupem

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) M. i W. lm. od: arcybiskup

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arcybiskupka

w Kościele protestanckim i starokatolickim: biskupka wyższa rangą

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biskupka wyższa rangą

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arcybiskupstwo

1. jednostka podziału terytorialnego w Kościele; archidiecezja
2. urząd, godność arcybiskupa

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) adm. biskupstwo pod jurysdykcją arcybiskupa;

(1.2) godność arcybiskupa, jego urząd

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arcybogato

Źródła:

SJP.pl

Arcydrogi

bardzo, szczególnie drogi

przymiotnik

(1.1) o ogromnej wartości materialnej

(1.2) o ogromnej wartości emocjonalnej dla kogoś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arcydurny

bardzo głupi

Źródła:

SJP.pl

Arcydzielny

1. → arcydzieło;
2. bardzo dzielny, odważny

przymiotnik

(1.1) w najwyższym stopniu dzielny

(1.2) daw. niezwykle skuteczny

(1.3) daw. mający charakter arcydzieła

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arcydziełko

zdrobnienie od: arcydzieło

Źródła:

SJP.pl

Arcydzieło

1. bardzo cenne, wybitne dzieło sztuki;
2. przenośnie: szczególne osiągnięcie w dziedzinie innej niż sztuka; także: czynność lub postępowanie poza dziedziną sztuki odznaczające się szczególną biegłością

związany z arcydzięglem

Źródła:

SJP.pl

Arcydługi

przymiotnik

SJP.pl
Wiktionary

Arcykapłan

1. w hierarchii kapłańskiej w religiach starożytnego Wschodu: kapłan sprawujący najwyższą władzę;
2. kapłan świątyni jerozolimskiej odgrywający szczególną rolę w judaizmie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. najwyższy kapłan w bliskowschodnich kultach pogańskich;

(1.2) rel. żyd. najwyższy urząd w świątyni jerozolimskiej, przełożony kapłanów i lewitów;

(1.3) teol. w chrześcijaństwie tytuł jedynego pośrednika między Bogiem a ludźmi przysługujący Chrystusowi

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arcykapłan (w Biblii i judaizmie)
Arcykapłan (starożytny Egipt)
Arcykapłan - karta Tarota

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arcykapłanka

1. zwierzchniczka Kościoła Katolickiego Mariawitów, odpowiedniczka arcybiskupa w innych Kościołach chrześcijańskich;
2. główna kapłanka w religiach pogańskich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) główna kapłanka w religiach pogańskich

Arcykapłanka, także arcybiskupka – zwierzchniczka Kościoła Katolickiego Mariawitów w Polsce, odpowiedniczka arcybiskupa w innych Kościołach chrześcijańskich.

Jedyną arcykapłanką w Kościele Mariawickim była Antonina Maria Izabela Wiłucka-Kowalska. Aktualnie Kościołem Katolickim Mariawitów zarządza siostra biskupka Damiana Maria Beatrycze Szulgowicz, która nie przyjęła tytułu arcykapłanki.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arcykapłański

dotyczący arcykapłana

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) rel. należący do arcykapłana

przymiotnik relacyjny

(2.1) rel. dotyczący arcykapłana, określający arcykapłana

przymiotnik jakościowy

(3.1) rel. charakterystyczny dla arcykapłana, mający cechy arcykapłana

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arcykapłaństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. godność lub urząd arcykapłana

Źródła:

Wiktionary

Arcykatedra

najważniejszy kościół archidiecezji, katedra arcybiskupa; archikatedra

Źródła:

SJP.pl

Arcykatolicki

wyjątkowo wierny katolicyzmowi, ortodoksyjnie katolicki

przymiotnik

(1.1) szczególnie oddany katolicyzmowi

tytuł książąt austriackich z dynastii Habsburgów; osoba odznaczona tym tytułem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) austriacki tytuł książęcy

(1.2) osoba nosząca tytuł arcyksięcia (1.1)

Arcyksiążę ( Erzherzog, archidux), forma żeńska arcyksiężna (niem. "Erzherzogin") – od 1356 do 1918 roku tytuł władców Arcyksięstwa Austriackiego. Od roku 1438 tytuł arystokratyczny książąt i księżniczek austriackich domu Habsburgów, od XVI wieku nadawany wszystkim członkom dynastii.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arcyksiążęcy

dotyczący arcyksięcia, związany z godnością arcyksięcia i osobami przy nim (np. tytuł arcyksiążęcy, para arcyksiążęca)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z arcyksięciem, dotyczący do arcyksięcia

przymiotnik

(1.1) odznaczający się bardzo niską jakością, bardzo zły

Źródła:

Wiktionary

Arcylojalny

bardzo, przesadnie lojalny

przymiotnik

(1.1) bardzo lojalny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arcyludzki

przymiotnik jakościowy

(1.1) ludzki, humanitarny w sposób wyjątkowy, wręcz doskonały

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba przewyższająca wszystkich swoimi umiejętnościami w danej dziedzinie

(1.2) szach. szachista posiadający najwyższy tytuł przyznawany w szachach sportowych;

Arcymistrz – tytuł nadawany szachistom przez Międzynarodową Federację Szachową (FIDE) za wyniki sportowe. Wyróżniony szachista ma prawo dożywotnio posługiwać się tym tytułem. Na oznaczenie tytułu używa się polskiego skrótu "am" lub międzynarodowego "GM" (ang. "grandmaster").

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arcymistrzowski

→ arcymistrz

Patrz:arcymistrz

Źródła:

SJP.pl

Arcymistrzyni

1. kobieta wyróżniająca się wśród mistrzów, niedościgniona w jakiejś dziedzinie;
2. najwyższy tytuł przyznawany kobietom w szachach sportowych; kobieta nosząca ten tytuł

Źródła:

SJP.pl

Arcymiły

szczególnie miły

przymiotnik

(1.1) książk. nadzwyczaj miły

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arcymonotonny

przymiotnik

(1.1) książk. ponad wszelką miarę monotonny, niezmieniający się

Źródła:

Wiktionary

bardzo nudny

przymiotnik

→ arcypasterz

Patrz:arcypasterz

Źródła:

SJP.pl

Arcypasterz

tytuł używany niekiedy przez katolików w stosunku do biskupa i arcybiskupa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. biskup, arcybiskup, papież

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arcypies

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pejor. wyjątkowy szubrawiec, oszust (wzmocniona obelga „pies”)

Źródła:

Wiktionary

Arcypiękny

niesamowicie piękny, przepiękny

bardzo poważny

Źródła:

SJP.pl

Arcypożyteczny

przymiotnik

(1.1) niezwykle pożyteczny

Źródła:

Wiktionary

Arcyprosty

bardzo prosty

Źródła:

SJP.pl

Arcyprzedni

przymiotnik

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób arcyskromny

Źródła:

Wiktionary

Arcyskromny

bardzo skromny

przymiotnik

(1.1) zupełnie niewyszukany, nieokazały

(1.2) zupełnie nie podkreślający własnych zalet, nie wywyższający się

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arcysmaczny

Źródła:

SJP.pl

Arcytrudność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest arcytrudne

Źródła:

Wiktionary

Arcytrudny

bardzo trudny

przymiotnik

(1.1) bardzo trudny, niezwykle skomplikowany

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arcytwór

wybitny, znakomity twór

Źródła:

SJP.pl

Arcytyp

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

SJP.pl
Wiktionary

Arcywieszcz

żartobliwie: wieszcz wyróżniający się wśród pozostałych wieszczów

Źródła:

SJP.pl

Arcywiza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. środ. przestęp. i więz. woda

Źródła:

Wiktionary

najdoskonalszy, najwyśmienitszy, najznamienitszy

przymiotnik

(1.1) jeszcze bardziej wyborny, wyśmienity

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arcyzabawny

bardzo zabawny

przymiotnik

(1.1) w najwyższym stopniu zabawny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arcyłgarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl

Ardej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Bukowina. papryka

Źródła:

Wiktionary

Arden

zimnokrwisty koń pociągowy; koń ardeński

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zootechn. rasa konia pochodząca z Ardenów

(1.2) zootechn. koń rasy arden (1.1)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

koń ardeński
Arden International
Arden – miejscowość w Danii
- Arden – stacja kolejowa
Arden – historyczna gmina w Danii
Arden – wieś w stanie Delaware, w hrabstwie New Castle, USA
Arden (ang. Arden Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Little River, USA
Las Arden – fikcyjny las w powieściach Rogera Zelazny’ego
Arden - obszar głównie w Warwickshire, w którym znajdują się miejscowości:
Hampton-in-Arden – wieś w Anglii
Henley-in-Arden – miasto w Anglii
Tanworth-in-Arden – wieś w Anglii

(1.1) geogr. silnie zalesione góry w południowo-wschodniej Belgii, Francji i Luksemburgu;

(1.2) geogr. adm. francuski departament, położony w regionie Grand Est;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ardeńczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Arden; osoba z tego obszaru

Źródła:

Wiktionary

Ardeński

→ Ardeny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ardenami, pochodzący z obszaru Ardenów

(1.2) związany z francuskim departamentem Ardeny

oddziały ochotnicze w armii włoskiej podczas I wojny światowej, przeznaczone do zadań specjalnych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arditi (zespół muzyczny)
Arditi (jednostki wojskowe)

Ardo (król Wizygotów)
Ardo (przedsiębiorstwo)
Ardo Kreek

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ardżesz

Źródła:

SJP.pl

Areał

pewna powierzchnia ziemi, zwłaszcza przeznaczona pod uprawę lub hodowlę albo będąca miejscem występowania pewnego gatunku roślin czy zwierząt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. leśn. powierzchnia gruntu

(1.2) zool. bot. obszar występowania określonego gatunku

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

w rolnictwie i leśnictwie powierzchnia gruntów zajętych pod uprawę oraz wód zamkniętych, mierzona w hektarach lub m².
w biologii zasięg występowania określonego gatunku lub zjawiska przyrodniczego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arecibo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej części Portoryka, w aglomeracji San Juan

(1.2) astr. asteroida o numerze 4337

Arecibo – miasto w północnej części Portoryko; nad Atlantykiem; w aglomeracji San Juan; 44 191 mieszkańców (2019). Słynne z powodu znajdującego się obok niego Obserwatorium Arecibo, posiadającego największy (do 2016 roku) na świecie radioteleskop.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mitgr. postać mitologiczna, boski koń, syn bogini Demeter ukrywającej się jako klacz, spłodzony przez Posejdona pod postacią ogiera

Źródła:

Wiktionary

Arek

1. statek Noego, wielkich rozmiarów łódź, korab
2. skrzynia, kufer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. Arkadiusz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Areka

drzewo do 20 m wysokości, z rodziny arekowatych; najbardziej znany gatunek to areka katechu zwana też żuwipalmą lub pinangiem albo palmą betelową

przymiotnik od: areka (rodzaj palmy), np. orzech arekowy

SJP.pl
Wiktionary

Areligijny

niereligijny

przymiotnik

(1.1) obojętny wobec kwestii religii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aren

węglowodór aromatyczny (np. benzen, toluen) otrzymywany z ropy naftowej i gazu ziemnego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. węglowodór aromatyczny

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aren – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Akwitania, w departamencie Pyrénées-Atlantiques.
Węglowodory aromatyczne lub areny – cykliczne węglowodory, w których istnieje układ naprzemiennie położonych wiązań podwójnych i pojedynczych między atomami węgla.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arena

1. centralne miejsce w cyrku, na którym odbywają się popisy cyrkowe;
2. teren działania, widownia jakichś wydarzeń, konfliktów;
3. w starożytnym amfiteatrze: miejsce walk gladiatorów lub zapaśników;
4. miejsce, gdzie odbywają się corridy

rzeczownik, rodzaj żeński

→ arendarz; dzierżawczyni, pachciarka

przymiotnik od: arendarz

Źródła:

SJP.pl

Arendowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. rodzaj palmy, która rośnie w Azji Południowo-Wschodniej;

(1.2) praw. pot. zob. preambuła.;

(1.3) hist. rel. dokument motywów rozpowszechnianych przez Kościół;

Źródła:

Wiktionary

Areografia

dziedzina astronomii zajmująca się badaniami planety Mars

rzeczownik, rodzaj żeński

przyrząd do mierzenia gęstości cieczy lub stężenia roztworu (używany m.in. do pomiaru gęstości elektrolitu w akumulatorach samochodowych); densymetr; gęstościomierz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. techn. przyrząd do pomiaru gęstości cieczy

1. w starożytnych Atenach: główny organ ustawodawczy i sądowy
2. grono osób decydujące arbitralnie o czymś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. w starożytnych Atenach najwyższa rada złożona z 501 byłych archontów;

(1.2) książk. przen. grono osób rozstrzygających o czymś w sposób autorytatywny

Areopag ( ὁ Ἄρειος πάγος "ho Areios pagos" – „wzgórze Aresa”) – w starożytnych Atenach najwyższa rada złożona z byłych archontów.

placek z mąki kukurydzianej, danie kuchni kolumbijskiej i wenezuelskiej

Arepa – rodzaj małej tortilli przygotowanej z mąki kukurydzianej. Ma okrągłą, spłaszczoną formę i od 10 do 20 cm średnicy.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Arequipa

miasto w Peru

Arequipa − miasto w Peru, położone na wysokości 2325 m n.p.m. w otoczeniu gór Cordillera Volcanica. Jest stolicą regionu Arequipa i drugim co do wielkości miastem w Peru – zaraz po stolicy Limie – liczącym obecnie ok. 762 tys. mieszkańców.

W pobliżu miejscowości znajdują się wulkany Chachani i El Misti.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ares

mit. gr. bóg krwawej wojny i amoku wojennego ogarniającego ludzi podczas bitwy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóg wojny;

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(2.1) geogr. miasto w Hiszpanii, w prowincji A Coruña;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(3.1) zoonim imię dla psa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Areszcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od areszt

Źródła:

Wiktionary

Areszt

1. pozbawienie wolności;
2. pomieszczenie, gdzie trzymane są osoby aresztowane;
3. zajęcie wyrokiem sądu lub decyzją władz rzeczy lub wierzytelności dłużnika

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tymczasowe pozbawienie wolności;

(1.2) miejsce, gdzie wykonywany jest areszt (1.1)

(1.3) zajęcie przedmiotów na poczet wierzytelności

(1.4) pot. uczn. zakaz wychodzenia z domu w czasie wolnym nałożony przez rodzica lub opiekuna na dziecko

→ aresztant

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej osadzona w areszcie

SJP.pl
Wiktionary

Aresztować

1. pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa; osadzić (osadzać) w areszcie; uwięzić (więzić);
2. w prawie: zająć (zajmować) dobra dłużnika na polecenie sądu celem zabezpieczenia czyichś roszczeń

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa

(1.2) praw. zająć (zajmować) dobra dłużnika na polecenie sądu celem zabezpieczenia czyichś roszczeń

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aresztowy

→ areszt

przymiotnik

(1.1) praw. związany z aresztem

Patrz:areszt

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Areta

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aretalogia

opowieść o nadzwyczajnych zdarzeniach związanych z działaniem bogów i ich proroków

Źródła:

SJP.pl

Aretas

Aretologia, aretalogia ( ἀρετή "areté" – cnota + λόγος "logos" – słowo, myśl, rozum) – w starożytności gatunek literacki obejmujący opowieści o cnotach i cudownych czynach bóstwa lub wybitnej postaci; w filozofii także teoretyczne rozważania nad cnotami i wadami.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aretologiczny

→ aretologia

Patrz:aretologia

Źródła:

SJP.pl

Aretuza

jamochłon z gromady stułbiopławów żyjący w większości mórz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aretuza (gr. Arethousa, łac. Arethusa) – w mitologii greckiej nimfa z Achai i Syrakuz, przemieniona w źródło Aretuzy
aretuza (żeglarz portugalski, bąbelnica bąbelcowa, żywłoga, Physalia physalis) – gatunek parzydełkowca z rodziny Physaliidae
Aretuza – w świecie wiedźmina szkoła kształcąca czarodziejki
Aretuza – dawna marka wody mineralnej
Polar PDG385 Aretuza – model pralki firmy Polar S.A. produkowany w latach 1992-1996
Aretuza Zachodu (Hesperetuza, Hesperaretuza) – w mitologii greckiej jedna z Hesperyd
Arethusa – planetoida o numerze katalogowym 95
Hamadryas arethusa – gatunek motyla z rodziny rusałkowatych
HMS „Arethusa” – brytyjski krążownik lekki
USS „Arethusa” – nazwa okrętów US Navy
„Aréthuse” – nazwa francuskich okrętów
„Aretusa” – nazwa francuskich okrętów

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Arezzo (1.2);

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja, położona w Toskanii;

– miasto i gmina we Włoszech, w regionie Toskania, stolica prowincji Arezzo. Według danych na styczeń 2010 gminę zamieszkiwały 99 503 osoby przy gęstości zaludnienia 257,6 os./km². Arezzo jest także jedną z prowincji Toskanii o powierzchni 3232 km², liczącą 318,8 tys. mieszkańców i podzieloną na 39 gmin.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arfa

1. druciana siatka rozpięta na ramie używana jako przesiewacz rolniczy
2. przestarzałe: harfa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pochylona druciana siatka na ramie używana do przesiewania

(1.2) muz. przest. harfa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arfa – miejscowość w Hiszpanii
Arfa – miejscowość w Syrii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arfiarka

→ arfiarz

Patrz:arfiarz

Źródła:

SJP.pl

Arfiarz

1. człowiek pracujący przy arfowaniu;
2. dawniej: harfiarz

Źródła:

SJP.pl

Arfowanie

Arganowy

olej arganowy - olej z arganii, używany w kosmetykach

przymiotnik

(1.1) wytworzony z owoców arganii żelaznej, związany z arganią

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arged

nazwa przedsiębiorstwa handlowego (Artykuły Gospodarstwa Domowego)

skrótowiec grupowo-literowo-głoskowy w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = rzad. artykuły gospodarstwa domowego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Argejski

przymiotnik

(1.1) grecki

Źródła:

Wiktionary

Argental

dawniej: stop miedzi, niklu i cynku; mosiądz wysokoniklowy, alpaka, argentan

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Argental – rzeka, dopływ Deume
Argental – wspólnota administracyjna w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Lindau (Bodensee)
Charles-Augustin de Ferriol d'Argental – francuski dyplomata
Argen

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Argentan

mosiądz wysokoniklowy; alpaka, argental

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) srebrzystobiały stop zawierający 40-70% miedzi, 10-20% niklu i 5-40% cynku;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

argentan – handlowa nazwa stopu: nowe srebro
Argentan – miejscowość we Francji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Argentawis

Argentometria

metoda chemicznej analizy objętościowej, polegająca na dodawaniu mianowanego roztworu soli srebra (głównie azotanu srebra) do roztworu substancji badanej w celu jej ilościowego oznaczenia

(1.1) minerał z grupy siarczków, siarczek srebra wzór chemiczny|Ag2S.;

Argentyt ( argentum ‘srebro’) – rzadki minerał z grupy siarczków, rozpowszechniony tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

→ arginina

Patrz:arginina

Źródła:

SJP.pl

Argiwowie

mieszkańcy miasta Argos

Argiwowie – mieszkańcy starożytnego Argos. Określenie Greków spotykane w starożytnej literaturze, zwłaszcza u Homera.

W czasie wojny trojańskiej odgrywali Argiwowie pod królem Agamemnonem główną rolę w wojsku greckim, tak, że od nich nazwa przeszła na wszystkich Greków.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Argiwski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

Argon (Ar, argon) – pierwiastek chemiczny będący gazem szlachetnym. Jest praktycznie niereaktywny i nie ma żadnego znaczenia biologicznego, jest także jednym ze składników powietrza. Argon wyodrębnili i zidentyfikowali Lord Rayleigh i sir William Ramsay w 1894 roku, usuwając z powietrza tlen, azot, dwutlenek węgla i parę wodną.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Argona

sztuczne włókno wiskozowe podobne do wełny

Źródła:

SJP.pl

Argonaucki

przymiotnik

(1.1) rzad. związany z Argonautami, dotyczący Argonautów

Źródła:

Wiktionary

Argonauta

przenośnie o śmiałym żeglarzu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mitgr. każdy z uczestników wyprawy po złote runo pod wodzą Jazona na statku Argo;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

argonauta (żeglarek) – rodzaj ośmiornic z rodziny Argonautidae
Argonauta (Argonauci) – w mitologii greckiej każdy z pięćdziesięciu uczestników wyprawy do Kolchidy po złote runo
„Argonauta” – nazwa noszona przez okręty Regia Marina
- „Argonauta” – włoski okręt podwodny
HMS „Argonaut” – nazwa okrętów Royal Navy
USS „Argonaut” – nazwa okrętów US Navy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Argonny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

w mitologii greckiej: olbrzym o stu wiecznie czuwających oczach; Argus

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Grecji, na Peloponezie, w Argolidzie, w okresie klasycznym niezależna polis;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) mitgr. budowniczy okrętu Argo i jeden z jego załogi (Argonauta)

(2.2) mitgr. olbrzym o stu wiecznie czuwających oczach

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Argos – miasto na Peloponezie, w Grecji
Argos – stolica historycznej diecezji w Cesarstwie Rzymskim (prowincja Peloponez)
Argos – miasto w Stanach Zjednoczonych
Argos – w mitologii greckiej budowniczy okrętu Argo, jeden z Argonautów, syn Arestora
Argos – w mitologii greckiej olbrzym o stu wiecznie czuwających oczach
Argos – w mitologii greckiej syn Zeusa i Niobe, eponim Argolidy
Argos – w mitologii greckiej pies Odyseusza
Argos – przedsiębiorstwo handlowe w Wielkiej Brytanii i Irlandii
Argo – strona ujednoznaczniająca
Argus – strona ujednoznaczniająca
Chazé-sur-Argos – miejscowość we Francji

zdrobnienie od: argument

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od argument

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Argument

wypowiedź potwierdzająca lub obalająca czyjś sąd o czymś, zdanie uzasadniające tezę, dowód

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy;

(1.2) inform. wartość podawana danej funkcji

(1.3) mat. zmienna o wartościach z dziedziny funkcji, od której zależy wynik

(1.4) mat. miara kąta skierowanego między osią rzeczywistą a wektorem reprezentującym liczbę zespoloną na płaszczyźnie zespolonej

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

argument (w retoryce) – mający uzasadnić pewną tezę
w matematyce termin ma co najmniej dwa znaczenia:
- argument funkcji
- argument liczby zespolonej
w informatyce:
- argument (informatyka)
- argument domyślny
- argument nazwany
- argument opcjonalny
argument (w językoznawstwie)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Argumentacja

zbiór argumentów; uzasadnienie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uzasadnianie za pomocą argumentów

Argumentacja lub argumentowanie, dowodzenie ( argumentatio, probatio; ἀπόδειξις, πίστις) – trzecia, główna część wypowiedzi, której zadaniem jest przedstawienie tezy głoszonej przez autora oraz udowodnienie jej za pomocą argumentów. Teorią argumentacji zajmuje się retoryka.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Argumentacyjny

związany z argumentacją

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z argumentacją, dotyczący argumentacji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

→ argument

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z argumentem, dotyczący argumentu

Patrz:argument

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Argumentu

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(1.1) D. lp. od: argument

Źródła:

Wiktionary

Argun

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Chinach i Rosji, łącząc się z Szyłką tworzy Amur;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Argun – miasto w Federacji Rosyjskiej
Argun – rzeka w Chinach i Rosji, dopływ Amuru
Argun – rzeka w Rosji, dopływ Sunży
Argungu – miasto w północno-zachodniej Nigerii

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Argus

ptak z rodziny bażantów o długich lotkach i barwnym upierzeniu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mit. w mitologii greckiej budowniczy okrętu Argo, jeden z Argonautów;

(1.2) mit. w mitologii greckiej olbrzym o stu wiecznie czuwających oczach;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

argus (Scatophagus argus) – gatunek ryby z rodziny argusowatych
Argus (Argos) – w mitologii greckiej budowniczy okrętu Argo, jeden z Argonautów, syn Arestora
Argus (Argos) – w mitologii greckiej olbrzym o stu wiecznie czuwających oczach
Argus – album grupy Wishbone Ash
Argus – grupa muzyczna
Argus – fikcyjny świat w grze World of Warcraft
Argus As 292 – niemiecki bezzałogowy statek powietrzny
Argus Filch (pracownicy Hogwartu) – postać z książek J.K. Rowling o Harrym Potterze
argus malajski (Argusianus argus) – gatunek ptaka z rodziny kurowatych
Argus Motoren Gesellschaft – niemiecki producent silników
Cypraea argus – gatunek ślimaka z rodziny porcelanek
modraszek argus (Plebejus argus) – gatunek motyla z rodziny modraszkowatych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

rzeka w Azji

Źródła:

SJP.pl

Argymir

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Argymir – imię męskie pochodzenia greckiego. Jego patronem jest św. Argymir, męczennik w Kordowie (IX wiek).

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Argyrodyt

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arial

jedna z najpopularniejszych czcionek komputerowych

Arial – jeden z najbardziej powszechnych krojów pisma używanych przy druku. Jest to krój proporcjonalny, jednoelementowy, bezszeryfowy. Stanowi odpowiednik Helvetiki zaprojektowany przez firmę Monotype. Mimo posiadania tych samych metryk co Helvetica, Arial pochodzi od Monotype Grotesque i jest w zauważalnie innym stylu.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ariana

imię żeńskie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ariana (imię)
Ariana – kraina historyczna w Azji Środkowej
Arjana – miasto w Tunezji
Ariana – gmina w Grecji

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ariane

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ariane – imię żeńskie, francuska forma imienia Ariadna (pochodzącego od postaci z mitologii greckiej)
Ariane – księżniczka holenderska
(1225) Ariane – planetoida
„Ariane” – niemiecki film z 1930 roku, ekranizacja powieści „Ariane, jeune fille russe”
Ariane – rodzina europejskich rakiet nośnych, rozwijana od lat 70. XX wieku:
- Ariane 1
- Ariane 2
- Ariane 3
- Ariane 4
- Ariane 5
- Ariane 6
„Ariane” – nazwa francuskich okrętów

Źródła:

Wikipedia

Arianie

1. wyznawca arianizmu; antytrynitariusz;
2. wyznawca polskiego arianizmu (bracia polscy)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

arianie – zwolennicy arianizmu, doktryny teologicznej Ariusza (zm. 336)
arianie – potoczna nazwa braci polskich, wspólnoty powstałej w latach 1562–1563
Arianie – polski zespół muzyczny założony w 1969 roku

Źródła:

związany z arianami (np. ariańska akademia, ariański zbór)

przymiotnik

(1.1) rel. związany z naukami lub osobą Ariusza, arianami lub arianizmem

(1.2) rel. związany ze wspólnotą arian, braci polskich

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ariaństwo

1. arianizm; kierunek w teologii chrześcijańskiej
2. ogól arian

Źródła:

SJP.pl

Ariel

gazela afrykańska; gazela Soemmeringa

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) przest. zool. nazwa systematyczna|Gazella gazella arabica|Lichtenstein., mała antylopa występująca w Syrii i na całym Półwyspie Arabskim;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) hand. proszek do prania marki Ariel

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ariel – miasto w Izraelu
– postać komedii Szekspira pt. Burza
Ariel – tom poezji Sylvii Plath wydany pośmiertnie w 1965
Ariel – jeden z ostatnich wierszy Sylvii Plath (zamieszczony przez Teda Hughesa jako dwunasty w tomie Ariel w wydaniu z 1965)
Ariel (Ariel Noah) – indonezyjski muzyk
Ariel – księżyc Urana
Ariel – firma produkująca samochód Atom
Ariel – imię męskie
Ariel – anioł
ariel – podgatunek gazeli
Ariel – poetycka nazwa Jerozolimy
Ariel – detergent do prania firmy Procter & Gamble

krótka aria o prostej budowie; arieta

[czytaj: ariozo] rodzaj solowego fragmentu wokalnego w operze lub oratorium, pośredni między arią a recytatywem

Arioso – forma muzyczna pośrednia między recytatywem a arią, jeden z podstawowych współczynników formy opery. Rozwinęła się w stylu bel canto. Johann Sebastian Bach często wprowadzał ariosa w końcowej partii recytatywu.

Ariowist

wódz germański, który pokonał Eduów w 61 roku p.n.e.

Ariowist (łac. Ariovistus, zm. 54 p.n.e.) – władca germański z I wieku p.n.e., przewodził związkowi plemiennemu Swebów, uczestnik wojen z Cezarem.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ariowy

Arizona

mocna tkanina, podobna do teksasu

→ Arizona

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arizoną; pochodzący z Arizony

Patrz:Arizona

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arja

członek starożytnych koczowniczych plemion pasterskich, mówiących dialektami indoeuropejskimi, uznawanych dawniej za przodków wszystkich ludów indoeuropejskich; Aria

Źródła:

SJP.pl

Arjawarta

legendarna ojczyzna Arjów, najstarsza nazwa Indii aryjskich; Ariawarta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) legendarna ojczyzna Arjów, kraina historyczna w północnych i środkowych Indiach;

Arjawarta (sans. आर्यावर्त, trl. "āryāvarta", "Ziemia Arjów" lub "Ziemia szlachetnych") – nazwa legendarnej ojczyzny Arjów (synonim Arianem Waedżo), a w okresie późniejszym sanskrycka nazwa obszaru obejmującego północne i (częściowo) środkowe Indie, między Himalajami a górami Windhja, oraz między Morzem Arabskim a Zatoką Bengalską; także najstarsza nazwa Indii aryjskich.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arjowie

prehistoryczny lud, od którego wywodzą się Irańczycy i mieszkańcy północnych Indii, posługujący się w mowie dialektami indoeuropejskimi; Ariowie

Źródła:

SJP.pl

Ark.

skrót od: arkusz (czytany jako cały, odmienny wyraz)

skrót

(1.1) = arkusz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arka

1. statek Noego, wielkich rozmiarów łódź, korab
2. skrzynia, kufer

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego

(1.2) przest. skrzynia

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arka Przymierza
Arka Noego – biblijna łódź, w której Noe uratował się przed potopem
- Arka Noego – polski okręt zbudowany w 1625
- Arka Noego – dziecięcy zespół muzyczny
Aron ha-kodesz – arka żydowska
Arka Gdynia:
- Arka Gdynia – klub piłkarski
- Arka Gdynia – klub rugby
Arka Nowa Sól – klub piłkarski
Arka Prusewo – klub piłkarski
Arka – miejscowość na Węgrzech
Arka – dwumiesięcznik literacko-polityczny

Źródła:

Arkadia – kraina historyczna i dawna prefektura w Grecji
Arkadia – kraina szczęśliwości
Arkadia – wieś koło Łowicza, gdzie znajduje się Arkadia – ogród romantyczny w stylu angielskim – oddz. Muzeum Narodowego w Warszawie
Arkadia – gromada
Arkadia – budynek w Poznaniu
Arkadia – staw w dzielnicy Mokotów
Park Arkadia – park w dzielnicy Mokotów
Zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Arkadia”
Westfield Arkadia – centrum handlowe w dzielnicy Śródmieście
Arkadia – dawna wieś na Białorusi, położona w obwodzie brzeskim w rejonie brzeskim, od 2007 roku w granicach miasta Brześć
Arkadia – rejon miasta Odessa na Ukrainie
Arkadia – rzymska akademia literacka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arkadiusz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arkadiusz – imię
Arkadiusz – cesarz wschodniorzymski
Arkadiusz (1943–2021) – rosyjski biskup prawosławny
Arkadiusz (zm. przed 549) – biskup Bourges, święty Kościoła katolickiego
Arkadiusz (1784 lub 1786–1870) – rosyjski biskup prawosławny
Arkadiusz(1878–1937 lub 1938) – rosyjski biskup prawosławny, święty nowomęczennik
Arkadiusz(1851–1913) – rosyjski biskup prawosławny
Arkadiusz (1957–) – biskup Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego

(1.1) archit. ciąg arkad

Źródła:

1. przymiotnik od: Arkadia (kraina w Grecji);
2. poetycko: szczęśliwy, beztroski, błogi

przymiotnik jakościowy

(1.1) odnoszący się do arkadii

(1.2) odnoszący się do Arkadyjczyków lub Arkadii (krainy historycznej na Peloponezie)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arkan

długi sznur zakończony pętlą, służący do łapania zwierząt; lasso

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. lasso

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Željko „Arkan” Ražnatović – serbski przywódca paramilitarnej organizacji „Tygrysy”
Arkan – wschodni typ sznura służącego do walki
Arkan – taniec ludowy

Stan położony na zachód od rzeki Missisipi. Większość obszaru stanu jest nizinna (dolina Missisipi), a południowo-zachodnia część wyżynna (wyżyna Ozark). Ponad połowę powierzchni stanu pokrywają lasy. Stan obfituje w zasoby naturalne, w tym brom, gaz ziemny, ropę naftową i kamień krzemowy.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arkansaski

→ Arkansas

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arkansas, dotyczący Arkansas

Patrz:Arkansas

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arkany

rzadko: sekretne sposoby; tajniki, sekrety, arkana

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zob. arkana.

Źródła:

Arek z małżonką

Źródła:

SJP.pl

Arkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Arka lub z nim związany

Źródła:

SJP.pl

Arkoza

szara lub czerwonawa, bogata w skalenie odmiana piaskowca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. okruchowa skała osadowa, odmiana piaskowca bogata w skalenie;

Arkoza – odmiana piaskowca (arenitu) zawierająca co najmniej 20% skaleni:

W Polsce występuje m.in. pod Krakowem tzw. arkoza kwaczalska (nazwa od miejscowości Kwaczała w gminie Alwernia) – powstała na lądzie w warunkach klimatu suchego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arkozowy

→ arkoza

Patrz:arkoza

Źródła:

SJP.pl

Arktogea

obszar zoogeograficzny obejmujący Eurazję, Amerykę Północną i Afrykę

Arktogea – w zoogeografii jedno z państw zwierzęcych, obok Notogei, Neogei i Antarktis. Obejmuje Amerykę Północną, Eurazję i Afrykę.

Arktogea dzieli się na następujące krainy zoogeograficzne:

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Arktur

czwarta co do jasności gwiazda na nocnym niebie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Wolarza, jedna z najjaśniejszych gwiazd na niebie;

Arktur ("α Boo", "Alfa Boötis") – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Wolarza o obserwowanej wielkości gwiazdowej −0,04m. Czwarta co do jasności gwiazda na nocnym niebie.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

wielka kusza na podwoziu, służąca do miotania ciężkich pocisków

Źródła:

SJP.pl

Arkus

arkada wymodelowana w żywopłocie lub brama w postaci arkady, będąca ogrodowym elementem dekoracyjnym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogrod. brama uformowana z żywopłotu

w informatyce jest arkusz kalkulacyjny,
w poligrafii są:
- arkusz autorski,
- arkusz drukarski,
- arkusz wydawniczy,
w mowie potocznej najczęściej występuje jako określenie prostokątnego fragmentu sztywnego materiału (np. arkusz blachy, arkusz tektury).

Arlberski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z przełęczą Arlberg, dotyczący regionu Arlberg

Źródła:

Wiktionary

Arleciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Arlety lub z nią związany

Źródła:

SJP.pl

Arlekin

1. postać z włoskiej komedii;
2. przenośnie pajac, błazen

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. teatr. komediowy pajac, typ postaci z ludowej włoskiej commedia dell’arte;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) kynol. typ umaszczenia u psa o ciemnych plamach na białej sierści;

(2.2) kynol. pies o umaszczeniu typu arlekin (2.1)

Arlekin ( Arlecchino) – postać błazna w czarnej masce „komicznej”, ubranego w kostium zszyty z kolorowych trójkątów albo rombów.

Od końca XVII wieku Arlekin jest jedną z postaci włoskiej commedii dell’arte. Jego przyjacielem jest Brighella, a miłością Kolombina. Jako wiecznie zakochany, sprytny służący, często wpędza swego pana lub siebie w tarapaty.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arlekinada

1. rodzaj komedii z arlekinem w roli głównej;
2. przenośnie: błaznowanie, wygłupianie się, żartowanie

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arletka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Arleta

Źródła:

Wiktionary

Arletta

imię żeńskie

Źródła:

SJP.pl

Arm

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

ARM (Advanced RISC Machine) – architektura mikroprocesorów
ARM Ltd. (Advanced RISC Machines Ltd.) – firma, która projektuje mikroprocesory ARM
ARM – MKOl kod Armenii
ARM – IATA kod Armidale, Australia
Agencja Rezerw Materiałowych

Źródła:

Wikipedia

Arm.

skrót od: armia

Źródła:

SJP.pl

Armada

wielka flota wojenna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mors. wojsk. wielka flota wojenna

(1.2) hist. flota wysłana przez Filipa II hiszpańskiego przeciw Anglii w 1588

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Armada w różnych językach oznacza zgromadzenie okrętów lub statków, jachtów itp.
- Wielka Armada – XVI-wieczna hiszpańska flota wojenna
- Armada Española – Hiszpańska Flota Wojenna
- HMS „Armada” – dwa okręty floty brytyjskiej
Armada – opuszczone miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Crawford
Armada – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Macomb
Armada (ang. Armada Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Macomb
Armada (ang. Armada Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Buffalo
Armada Music – holenderska wytwórnia płytowa
Armada – album muzyczny grupy Keep of Kalessin
FARC (hiszp. Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia – Ejército del Pueblom czyli Rewolucyjne Siły Zbrojne Kolumbii – Wojsko Ludowe)
Armada – francuska seria komiksowa z gatunku fantastyki naukowej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Armageddon

armagedon; przenośnie:
1. najgorsza z możliwych, tragiczna sytuacja;
2. zagłada, totalna katastrofa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. Armagedon.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Har-Magedon, Armageddon – miejsce ostatecznej bitwy dobra i zła wspomniane w Apokalipsie św. Jana
Armageddon – film katastroficzny w reżyserii Michaela Baya z 1998 roku
Armageddon (ang. Armageddon: The Cosmic Battle of the Ages) – XI tom bestsellerowej serii Powieść o czasach ostatecznych autorstwa Tima LaHaye’a i Jerry’ego B. Jenkinsa
Armageddon – brytyjski zespół muzyczny
Armageddon – szwedzki zespół muzyczny
Armagedon – polska death metalowy zespół muzyczny
Armageddon – album południowokoreańskiej grupy Aespa z 2024 roku
WWE Armageddon – doroczna gala zapasów zawodowych, produkowana przez WWE w latach 1999–2008
Armagedon – formuła rozstrzygania meczów szachowych
Mortal Kombat: Armageddon – gra komputerowa z serii Mortal Kombat
Red Faction: Armageddon – gra komputerowa z serii Red Faction
Worms Armageddon – gra komputerowa z serii Worms

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Armagedon

armageddon; przenośnie:
1. najgorsza z możliwych, tragiczna sytuacja;
2. zagłada, totalna katastrofa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. miejsce, w którym przy końcu świata odbędzie się bitwa między narodami;

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Giorgio Armani (1934–2025)
Horacio Armani (ur. 1925) – argentyński dziennikarz, pisarz
Giorgio Armani (dom mody)
Emporio Armani
Armani Jeans Mediolan

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Armaniaczek

Armata

działo o długiej lufie i prostym torze lotu pocisku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. działo o długiej lufie;

SJP.pl
Wiktionary

Armator

1. osoba lub firma wyposażająca i użytkująca własny lub cudzy statek;
2. dawniej: przedsiębiorca uzbrajający statek na swój koszt i wynajmujący go osobom prywatnym lub państwu; zbroiciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żegl. osoba fizyczna albo prawna eksploatująca statek;

Armator – osoba fizyczna lub prawna eksploatująca statek wodny, własny lub wynajęty, we własnym imieniu. Zatrudnia kapitana i załogę oraz ponosi odpowiedzialność cywilną za zobowiązania wynikające z eksploatacji statku.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Armatorka

→ armator

Patrz:armator

Źródła:

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Kubaniem;

(1.2) geogr. adm. miasto w Armenii;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Armawir – miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim
Armawir – miasto
Armawir – prowincja
Armawir – wieś

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Armawirski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Armawirem, dotyczący Armawiru

Źródła:

Wiktionary

Armenia

1. państwo w Azji ze stolicą w Erywaniu; Republika Armeńska;
2. miasto w Kolumbii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

→ Armenia

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Armenii

Patrz:Armenia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Armia

1. ogół sił zbrojnych danego państwa; wojsko;
2. najwyższa jednostka operacyjna składająca się z kilku korpusów lub dywizji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

(1.2) wojsk. określenie wojsk lądowych danego państwa, bez lotnictwa i marynarki wojennej (armia w tym znaczeniu może obejmować także lotnictwo wojsk lądowych)

(1.3) wojsk. jednostka organizacyjna wojska – związek operacyjny, składający się z kilku dywizji lub korpusów

(1.4) wielka liczba ludzi

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

armia – wojsko, całe siły zbrojne danego państwa
armia – w niektórych państwach określenie wojsk lądowych (jednego z rodzajów sił zbrojnych)
armia – związek operacyjny składający się z korpusów, dywizji i brygad
Armia – grupa muzyczna
- Armia – album grupy muzycznej Armia
Armia – czasopismo
Międzynarodowe Forum Wojskowo-Techniczne „Armia” – rosyjskie coroczne wydarzenie wystawiennicze o charakterze militarnym

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Armida

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przen. lekkomyślna, piękna kokietka

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Armijka

zdrobnienie od: armia

Źródła:

SJP.pl

Armijny

→ armia

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. związany z armią, dotyczący armii

Patrz:armia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Armijo

(1.1) chem. związek organiczny, wysoko toksyczny insektycyd fosforoorganiczny, potencjalny bojowy środek trujący;

Armina – fosforoorganiczny związek chemiczny, wysokotoksyczny insektycyd, potencjalny paralityczno-drgawkowy bojowy środek trujący.

→ arminianin

Patrz:arminianin

Źródła:

SJP.pl

Arminiański

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną;

Armoryka (łac. "Armorica" lub "Aremorica", z celtyckiego "are" „nad” + "mor" „morze”) – kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną, tj. późniejszą Bretanię i część Normandii. Zamieszkana przez kilka ludów celtyckich, m.in. Wenetów, Redonów, Namnetów i Unellów.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Armorykański

→ Armoryka (kraina w starożytnej Galii)

Wiktionary

Armstrong

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Armstrong – miasto w prowincji Kolumbia Brytyjska
Armstrong – miasto w prowincji Ontario
Armstrong – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Emmet
Armstrong – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Howard
Armstrong – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Bryan
Gmina Armstrong (ang. Armstrong Township) w stanie Indiana, w hrabstwie Vanderburgh
Gmina Armstrong (ang. Armstrong Township) w stanie Pensylwania, w hrabstwie Indiana
Gmina Armstrong (ang. Armstrong Township) w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lycoming
Hrabstwo Armstrong w stanie Pensylwania
Hrabstwo Armstrong w stanie Teksas
Armstrong – miasto w Argentynie, w prowincji Santa Fe
Armstrong – miejscowość w Australii, w stanie Wiktoria

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Arn

skrótowiec

(1.1) = polit. Arabski Ruch Narodowy

(1.2) = lotn. Port lotniczy Sztokholm-Arlanda

Arn – rzeka we Francji, przepływająca przez tereny departamentów Hérault oraz Tarn, o długości 45 km. Stanowi prawy dopływ rzeki Thoré.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Arna

samica bawołu indyjskiego

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arna – wieś w Grecji
Arna – gmina w Norwegii
- Arna – stacja kolejowa w Norwegii
Arna – wieś w Syrii
Arna – stolica tytularna, stolica historycznej diecezji w Italii
Alfa Romeo Arna

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arni – gmina
Arni – gmina w kantonie Argowia, w okręgu Bremgarten
Arni – gmina w kantonie Berno, w okręgu Bern-Mittelland
Caroline Arni – szwajcarska socjolog
Arni − postać biblijna, syn Chesrona, przodek króla Dawida
arni – arni azjatycki, bawół indyjski
Árni – islandzkie imię
Arnie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Arnika

1. roślina o właściwościach leczniczych i trujących, w Polsce chroniona; kupalnik; pomornik;
2. leczniczy wyciąg z arniki

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arnold – imię męskie
Arnold (zm. 1186) – biskup poznański
Arnold (zm. 1211) – biskup poznański
Arnold I (zm. ok. 1147) – hrabia Kleve
Arnold I – hrabia Loon
Arnold IV – hrabia Loon
Arnold (XII/XIII w.) – wojewoda mazowiecki
Arnold (zm. 1380?) – opat benedyktyński
Arnold (1410–1473) – książę Geldrii
Arnold (zm. między 1191 a 1198) – benedyktyn, opat Mogilna, a następnie biskup lubuski
Arnold – kasztelan wyszogrodzki, potem wojewoda świecki
Agnieszka Arnold – reżyser

(1.1) przest. żona Arnolda

forma przymiotnika.

Aro

rodzaj dużej papugi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) samochód marki ARO

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) W. lp. od: ara

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

ARO – rumuńskie przedsiębiorstwo branży motoryzacyjnej
Årø – duńska cieśnina
ARO (aktywność reninowa osocza) – badanie laboratoryjne
Aro – sieć handlowa
ARO – niemiecki konstruktor samochodów wyścigowych
Aro – polski raper

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arogancja

wyrażanie przesadnej, pyszałkowatej, bezczelnej pewności siebie połączone z ostentacyjnym lekceważeniem innych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arogancki

butny, zuchwały, lekceważący innych, odznaczający się arogancją (np. arogancki szef, aroganckie zachowanie)

przymiotnik

SJP.pl
Wiktionary

Arogant

człowiek lekceważący innych, zachowujący się arogancko; impertynent

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek arogancki, zuchwały

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arogantka

→ arogant

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta arogancka, zuchwała

Aromantyczny

taki, który nie odczuwa pociągu romantycznego

przymiotnik

(1.1) odczuwający pociąg romantyczny znikomo, wcale lub tylko w określonych warunkach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aromarketing

marketing z użyciem zapachów; aromamarketing

Źródła:

SJP.pl

Aromat

1. przyjemny zapach;
2. przyprawa do ciast (zwykle jako olejek zapachowy);
3. zwykle w liczbie mnogiej: aromaty - substancje, olejki, kadzidła wydzielające mocną woń

leczenie zapachami; aromaterapia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. aromaterapia.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aromatowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aromatem, dotyczący aromatu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aromatyczne

Aromatyczność – zjawisko występowania sprzężonego cyklicznego układu wiązań podwójnych, wykazujących efekt delokalizacji elektronów π. Ilościowa ocena stopnia aromatyczności określana jest przez wartość energii rezonansowej. Aromatyczność powoduje zwiększoną stabilność termodynamiczną cząsteczki związku chemicznego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aromatyczny

mający przyjemny zapach (np. aromatyczne zioła, aromatyczna herbata)

przymiotnik

(1.1) mający silny, miły zapach

(1.2) o wyraźnym, bogatym smaku

(1.3) chem. o cyklicznych węglowodorach: taki, w którym istnieje sprzężone wiązanie wielokrotne, czyli zamknięty układ naprzemiennie położonych wiązań podwójnych i pojedynczych między atomami węgla

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aromatyzacja

nadawanie czemuś (zwłaszcza produktom spożywczym) odpowiedniego zapachu, dodawanie odpowiednich aromatycznych substancji zapachowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces nasycania czegoś aromatem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aromatyzacyjny

Aron

roślina z rodziny obrazkowatych; obrazkowiec, obrazki plamiste

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aron (zm. 1059) – biskup krakowski, arcybiskup, pierwszy opat benedyktynów tynieckich
Aron (talmudysta) (1750–1806) – uczony talmudysta
Raymond Aron (1905–1983) – francuski socjolog
Aron – miejscowość i gmina we Francji
Aron – Pokémon
Aron – imię męskie
Aron – roślina z rodziny obrazkowatych
Aron – rzeka we Francji
Aron ha-kodesz – nazwa szafy ołtarzowej, w której przechowywane są zwoje tory w synagogach
Petru Aaron (Aron) – biskup unicki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aronia

krzew z rodziny różowatych o białych lub różowych kwiatach i jagodowych owocach z dużą ilością witamin

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Aronia|ref=tak., krzew o małych, białych lub czerwonych kwiatach i drobnych, granatowych lub czerwonych owocach o słodko-cierpkim smaku;

(1.2) spoż. owoc aronii (1.1) używany głównie na przetwory

Aronia ("Aronia" Medik.) – rodzaj roślin z rodziny różowatych. Obejmuje dwa gatunki i mieszańca między nimi. Rośliny te występują w naturze we wschodniej części Ameryki Północnej – od Nowej Fundlandii i Ontario po Florydę i Teksas. Rosną tam w wilgotnych i bagiennych lasach oraz na mokradłach. Kwiaty zapylane są zwykle przez pszczoły, przy czym rośliny te zdolne są do tworzenia nasion zarówno w wyniku zapylenia krzyżowego, samopylności, jak i apomiksji.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aroniowy

→ aronia

(1.1) żegl. morski radarowy system antykolizyjny

Zobacz też: Arpa (ilchan).

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arpitanią, dotyczący Arpitanii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język arpitański;

Źródła:

Wiktionary

Arquette

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Arr

wykrzyknik

(1.1) okrzyk piracki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Agencja Rynku Rolnego
Agencja Rozwoju Regionalnego
Analizator Równań Różniczkowych
ARR – Alzacka Republika Rad
ARR – kod IATA lotniska Alto Río Senguer

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Arran

brytyjska wyspa u zachodnich wybrzeży Szkocji

Arran (gael. "Eilean Arainn") – wyspa w zachodniej Szkocji, położona w zatoce Firth of Clyde. Jej powierzchnia wynosi 427 km², a liczba mieszkańców – 5058 (2001). Arran jest 7. co do wielkości szkocką wyspą i 9. w kolei z otaczających Wielką Brytanię (wyłączając Irlandię). Pod względem administracyjnym wyspa należy do jednostki North Ayrshire, a historycznie – do hrabstwa Buteshire.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Arrangement

[czytaj: arąŻMĄ] częściowo improwizowana aranżacja muzyki rozrywkowej

Źródła:

SJP.pl

Arras

tkanina dekoracyjna na ścianę, tkana z cienkich nici wełnianych i jedwabnych, często z dodatkiem nici złotych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. ozdobny dywan, gobelin z motywem figuratywnym zawieszany na ścianie;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arras – miasto i gmina we Francji
Arras – okręg () we Francji
Arras – wieś w Albanii w okręgu Dibra, w gminie Arras
arras – rodzaj tkaniny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arraski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arras, dotyczący Arras

Źródła:

Wiktionary

Arrasowy

związany z arrasem

przymiotnik

(1.1) związany z arrasem, dotyczący arrasów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arrau

gatunek słodkowodnego żółwia z Ameryki Południowej

Arrau ("Podocnemis expansa") – gatunek żółwia z rodziny Podocnemididae. To największy amerykański żółw z podrzędu żółwi bokoszyjnych.

Arsakes

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. (noszone m.in. przez królów Partów)

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Arsan

związek organiczny; arsenowodór

Źródła:

SJP.pl

Arsen

pierwiastek chemiczny o symbolu As, szary, żółty lub czarny półmetal, silnie trujący

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

(1.2) slang. pośladki, odbyt

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arsenal

[czytaj: ARsenal] klub piłkarski z Londynu

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arsenal – stacja metra w Londynie
Arsenal F.C. – angielski klub piłkarski z siedzibą w północnym Londynie, 13-krotny mistrz kraju
- Arsenal L.F.C. – angielski żeński klub piłkarski
- Arsenal TV – telewizja klubowa działająca w latach 2008–2009
Arsenal de Llavallol Buenos Aires – argentyński klub piłkarski z siedzibą w Llavallol
Arsenal Sarandí – argentyński klub piłkarski z siedzibą w Sarandí
Arsenal Tivat – czarnogórski klub piłkarski z siedzibą w Tivat
Arsenali Tbilisi – gruziński klub piłkarski z siedzibą w Tbilisi
Arsenał Charków – ukraiński klub piłkarski z siedzibą w Charkowie
Arsenał Kijów – ukraiński klub piłkarski z siedzibą w Kijowie
Arsenal Stadium – dawny stadion piłkarski londyńskiego Arsenalu
Arsenal Ground – stadion w Saint Anne na wyspie Alderney

Patrz:Arsenal

Źródła:

SJP.pl

Arsenawy

zawierający arsen trójwartościowy (trójtlenek arsenu)

Źródła:

SJP.pl

Arsenał

1. składnica broni, zbrojownia;
2. znaczny zbiór czegoś: konkretnych przedmiotów lub sposobów, pomysłów itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. budynek lub pomieszczenie pełniące funkcję składu broni; składnica broni; ; Gloger.

Arseniusz (imię)
Arseniusz (Berło)
Arseniusz (biskup turowski)
Arseniusz (Bradvarević)
Arseniusz (Briancew)
Arseniusz (Czechowcew)
Arseniusz (Czekandrakow)
Arseniusz (Glavčić)
Arseniusz II (arcybiskup ochrydzki)
Arseniusz IV (patriarcha Serbii)
Arseniusz (Izotow)
Arseniusz (Jakowenko)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arsenki

związek arsenu z metalem; np. nikielin, lelingit, smaltyn, domeykit

Źródła:

SJP.pl

Arsenolit

minerał, arszenik rodzimy, produkt utleniania minerałów arsenowych

Arsenolit – rzadki minerał z klasy tlenków.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Arsenoorganiczny

związki arsenoorganiczne - związki organiczne zawierające w cząsteczce atomy arsenu związane bezpośrednio z atomami węgla

Źródła:

SJP.pl

Arsenopiryt

minerał, siarczek żelaza i arsenu; piryt arsenowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. pospolity minerał z gromady siarkosoli, jego głównym składnikiem jest siarczek żelazowo-arsenowy, zwykle zawiera domieszki złota;

Arsenopiryt – minerał z gromady siarkosoli; jego głównym składnikiem siarczek żelazowo-arsenowy. Minerał pospolity i szeroko rozpowszechniony.

Nazwa pochodzi od składu chemicznego (E.F. Glocker, 1847).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arsenopirytowy

przymiotnik od: arsenopiryt

Źródła:

SJP.pl

Arsenowodór

związek organiczny, silnie trujący gaz o zapachu czosnku; arsan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. trujący, nieorganiczny gaz, którego zapach przypomina czosnek;

Arsenowodór, – nieorganiczny związek chemiczny, bezbarwny, piroforyczny, silnie trujący gaz o zapachu czosnku. Słabo rozpuszcza się w wodzie. Ogrzewany rozkłada się na arsen i wodór.

Powstaje w wyniku działania kwasami lub wodą na arsenki metali np.:

Reakcję powstawania arsenowodoru wykorzystuje się przy próbie Marsha podczas wykrywania związków arsenu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arsenowy

przymiotnik od: arsen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny, sól lub ester jednego z kwasów arsynowych

Źródła:

Wiktionary

dawna rosyjska miara długości równa 71,12 cm (arszyn rosyjski) lub 81,54 cm (arszyn galicyjski)

Arszyn (ros. "аршин") – dawna rosyjska jednostka długości, będąca sumą długości łokcia i stopy, wahająca się w granicach 71,11-81,5 cm.

Termin odpowiada tureckiej jednostce długości arşın 68 cm, arşın architektoniczny 75,8 cm.

W zaborze rosyjskim w latach 1849–1915 urzędowo 1 arszyn = 0,711167 metra, czyli 1 m = 1,406100 arszyna.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Art

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. wyraz tworzący pojęcia związane ze sztuką

(1.2) pot. skr. od artykuł

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Art – legendarny król Irlandii, syn Conna
ART – Akademia Rolniczo-Techniczna im. Michała Oczapowskiego w Olsztynie, obecnie wchodząca w skład Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego
ART – skrót od ang. „assisted reproductive technology”, czyli techniki wspomaganego rozrodu
ART Grand Prix – francuski zespół wyścigowy
terapia antyretrowirusowa
Android Runtime – środowisko uruchomieniowe systemu Android
Arth

skrót

(1.1) = artykuł

(1.2) = szt. artysta, artystyczny

(1.3) = wojsk. artyleria

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arta

1. starożytna Ambrakia, miasto w zachodniej Grecji, stolica prefektury o tej samej nazwie;
2. miasto w południowo-wschodnim Dżibuti, stolica regionu o tej samej nazwie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arta – miasto w Dżibuti
Arta – miasto w Grecji
Arta – prefektura w Grecji
Arta – gmina w Grecji
Region Arta – region administracyjny w Dżibuti
Zatoka Arty – dawna nazwa Zatoki Ambrakijskiej na Morzu Jońskim
Arta Bajrami – albańska piosenkarka z Kosowa
Arta Dade – albańska polityk i pedagog
Arta Dobroshi – albańska aktorka
Artà
Arta Terme

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Artagnan

Artagnan – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Pireneje Wysokie.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 436 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 88 osób/km² (wśród 3020 gmin regionu Midi-Pireneje Artagnan plasuje się na 641. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1490.).

Źródła:

Wikipedia

Artakserkses

władca starożytnej Persji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. imię|polski|m.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Artakserkses I – władca starożytnej Persji 464 p.n.e.-425 p.n.e.
Artakserkses II – władca starożytnej Persji 404 p.n.e.-358 p.n.e.
Artakserkses III – władca starożytnej Persji 358 p.n.e.-338 p.n.e.
Artakserkses IV, Arses – władca starożytnej Persji 338 p.n.e.-336 p.n.e.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Artaud

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Artald – święty Kościoła katolickiego, przeor, biskup;
Antonin Artaud – francuski aktor, dramaturg, reżyser, pisarz, teoretyk teatru.

(1.1) związany z art déco, dotyczący art déco

Źródła:

Wiktionary

Artefakcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od artefakt

Źródła:

Wiktionary

Artefakt

1. wytwór pracy człowieka;
2. w fantastyce i grach komputerowych: cenny przedmiot o magicznych właściwościach;
3. nieprawidłowy element wyniku badania naukowego;
4. nieprawidłowa struktura tkanki lub komórki widziana w preparatach mikroskopowych;
5. zauważalna wada w obrazie lub dźwięku, powstająca zwykle w wyniku zastosowania stratnej kompresji danych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) antrop. przedmiot wykonany ludzką ręką;

(1.2) biol. med. struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego;

(1.3) inform. fot. wada w oglądanym obrazie bądź słyszanym dźwięku będąca skutkami ubocznym zastosowania algorytmu kompresji;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

artefakt (antropologia)
artefakt (archeologia)
artefakt (fantastyka)
artefakt (histologia)
artefakt (informatyka)
artefakt (psychologia)
artefakt (diagnostyka medyczna)
dzieło sztuki
artefakt kulturowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Artek

zdrobnienie od: Artur, Arkadiusz (imiona męskie)

Artek (do 1925 Chasta) – obóz pionierski na Krymie, znajdujący się u podnóża południowo-zachodniego zbocza góry Ajudah (Aju-Dah), nad brzegiem Morza Czarnego, w miejscowości Gurzuf.

Pierwotna nazwa pochodzi od nazwy znajdującego się w tym miejscu uroczyska.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Artel

spółdzielnia pracy w Rosji carskiej i w Związku Radzieckim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) samodzielna grupa pracujących wspólnie robotników, rzemieślników lub myśliwych w Rosji i krajach postrosyjskich;

Zobacz też: Artel – przedsiębiorstwo elektroniczne.

Artel ( артель) – brygada (zespół, grupa) robotników, myśliwych czy rzemieślników.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Artem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Źródła:

Wiktionary

Artemia

rodzaj skorupiaków z gromady skrzelonogów, używanych w akwarystyce jako pokarm

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Artemia – imię żeńskie
Artemia – bezkręgowiec

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Artemida

mit. gr. dziewicza bogini lasów i łowów, córka Zeusa i Leto; Artemis

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. bogini łowów i przyrody, łączona z Selene, Hekate i Persefoną oraz utożsamiana z rzymską Dianą;

Artemida, Artemis ( Ἄρτεμις "Ártemis") – w mitologii greckiej bogini łowów, dzikiej przyrody (dzikich zwierząt, lasów) i księżyca. Córka Zeusa i Leto, siostra bliźniaczka Apolla (Apollina). Należała do grona dwunastu bogów olimpijskich. Jako bogini-dziewica sprawowała opiekę nad czystością i pomagała kobietom podczas porodów.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Artemis

w mitologii greckiej: dziewicza bogini lasów i łowów, córka Zeusa i Leto; Artemida

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. zob. Artemida.

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 105;

(1.3) geogr. miejscowość w Grecji, w Attyce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Artemis (Artemida) – w mitologii greckiej bogini łowów i przyrody
Artemis – planetoida o numerze katalogowym 105
Artemis – satelita komunikacyjny
Artemis – operacja wojskowa w Demokratycznej Republice Konga (2003)
Artemis – robot patrolujący japońskie centrum handlowe i wszczynający alarm (lub przekazujący informacje drogą bezprzewodową na posterunek), gdy zarejestruje coś podejrzanego
Artemis – powieść Andy'ego Weira
Artemis – album Lindsey Stirling
Artemis – program załogowych lotów na Księżyc stworzony przez NASA
Artemis – program bioinformatyczny służący do obrazowania genomu
Artemis Records – wytwórnia płytowa
„Artémis” – nazwa francuskich okrętów

Wiktionary oraz Wikipedia

Arteria

1. ważna droga komunikacyjna lądowa lub wodna;
2. tętnica (zwłaszcza jedna z głównych)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. tętnica

(1.2) mot. ważny szlak komunikacyjny; bardzo ruchliwa droga

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arterialny

przymiotnik od: arteria; tętniczy

przymiotnik

(1.1) med. zob. tętniczy.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arterie

forma rzeczownika.

(1.1) M., B., W. plural|arteria.

Źródła:

Wiktionary

Arteriografia

dział angiografii, metoda badania tętnic polegająca na uwidocznieniu ich w obrazie rentgenowskim przez wprowadzenie do nich środka kontrastującego

Arteriografia – diagnostyczne badanie radiologiczne, którego zadaniem jest obrazowanie światła naczyń tętniczych.

SJP.pl

Arteterapeutka

→ arteterapeuta

Patrz:arteterapeuta

Źródła:

SJP.pl

Arteterapeutyczny

→ arteterapia

Patrz:arteterapia

Źródła:

SJP.pl

Arteterapia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) terapia przez sztukę

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Artezja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. rzad. Artois, kraina historyczna w północnej Francji, z głównym ośrodkiem w Arras;

Źródła:

Wiktionary

Artezyjski

1. wody artezyjskie: wody podziemne zdolne do samowypływu na powierzchnię terenu na skutek różnicy ciśnienia;
2. studnia artezyjska: studnia ujmująca wody artezyjskie

przymiotnik

(1.1) geogr. hist. dotyczący Artezji (Artois), związany z Artezją (Artois), pochodzący z Artezji (Artois)

Arthur – rzeka w Australii, w stanie Australia Zachodni
Arthur – film z 1981 roku
Arthur – film z 2011 roku
Arthur – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Douglas
Arthur – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Ida
Arthur – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Arthur
Arthur – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cass
Arthur – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Chippewa
Arthur (ang. Arthur Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Clare
Arthur (ang. Arthur Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Kanabec
Arthur (ang. Arthur Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Traverse
Arthur (ang. Arthur Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Pitt

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Artiom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, położone niedaleko Władywostoku;

(1.2) geogr. osada w Rosji, w obwodzie nowogrodzkim

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) rosyjskie imię męskie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Artiom (Fiodor Siergiejew) (1882–1921) – rosyjski rewolucjonista, działacz bolszewicki
Artiom – miasto w Federacji Rosyjskiej nazwane na cześć Artioma (Fiodora Siergiejewa)

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Artiomowsk

1. miasto w Rosji;
2. w latach 1924-2016: Bachmut (miasto na Ukrainie)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. Bachmut, miasto na Ukrainie, oficjalna nazwa w latach 1924−2016;

(1.2) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, w rejonie kurganińskim

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Artiomowsk – miasto w Rosji
Bachmut – miasto na Ukrainie, w latach 1924–2016 pod nazwą Artiomowsk

SJP.pl

SJP.pl

Artrologiczny

→ artrologia

Patrz:artrologia

Źródła:

SJP.pl

Artropatia

zespół zmian zwyrodnieniowych stawów, powstały wskutek niewłaściwego odżywiania organizmu lub niewłaściwego obciążania stawów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ogólne określenie zmian chorobowych w zakresie jednego lub więcej stawów;

Artropatia (gr. "ἄρθρον arthron" – staw, "πάθος páthos" – cierpienie) – ogólne określenie zmian chorobowych w zakresie jednego lub więcej stawów.

1. ekspresywnie: artysta;
2. potocznie:
a) fachowiec, spec; fachman, fachura;
b) mężczyzna zachowujący się w sposób dziwny lub trudny do zaakceptowania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. pozn. artysta

(1.2) slang. więz. ładna dziewczyna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Artyficjalizm

przekonanie występujące u dzieci w wieku przedszkolnym, że niektóre przedmioty i zjawiska przyrody (np. słońce) są przez kogoś w jakimś celu zrobione

(1.3) muz. sposób wydobywania dźwięków;

(1.4) muz. wyraźne i czyste wykonywanie dźwięków w śpiewie koloraturowym

(1.5) sposób głoszenia poglądów lub opinii

(1.6) archit. rozbicie płaszczyzny na poszczególne części za pomocą motywów architektonicznych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

artykulacja (w architekturze) – podział płaszczyzny za pomocą elementów architektonicznych
artykulacja (w fonetyce) – proces kształtowania dźwięków mowy ludzkiej
artykulacja (w muzyce) – sposób wydobycia dźwięku z instrumentu
fonetyzacja (lub artykulacja) – powtarzanie czytanego tekstu na głos lub w myślach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Artykulacyjny

dotyczący artykulacji (wymowy głosek), np. artykulacyjne ruchy narządów mowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) fonet. związany z artykulacją, dotyczący artykulacji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Artykulator

przyrząd do zmiany położenia gipsowej szczęki, stosowany w ortodoncji i chirurgii szczękowo-twarzowej

1. jedna z głównych form dziennikarskich; zawiera omówienie aktualnych wydarzeń politycznych, społecznych, kulturalnych,
2. rzecz będąca przedmiotem handlu, produkt, towar,
3. część ustawy lub umowy, ustęp, paragraf

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) publ. tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie

(1.2) hand. rzecz, która jest przedmiotem handlu

(1.3) praw. część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość

(1.4) rel. reguła religijna, dogmat

(1.5) jęz. rodzajnik, przedimek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

artykuł prasowy – drukowana wypowiedź publicystyczna
artykuł naukowy – artykuł w czasopiśmie naukowym, opisujący przebieg i wyniki badań naukowych
artykuł hasłowy w słowniku, leksykonie lub encyklopedii (mniej ściśle hasło) – odrębna jednostka/element zbioru informacyjnego (np. jednostka leksykograficzna), obejmująca zarówno wyrażenie objaśniane...
artykuł monograficzny – rodzaj drukowanej formy pracy naukowej, przedstawiającej w udokumentowany i wyczerpujący sposób opisywane zagadnienie, którego temat jest zbyt wąski na monografię, ma od kilkun...
artykuł rolny
artykuł spożywczy
artykuł rolno-spożywczy
artykuł gospodarstwa domowego
artykuł przemysłowy
artykuł pierwszej potrzeby
artykuł promocyjny – w reklamie i marketingu, np. wizytówka, ulotka, broszura
artykuł (prawo) – część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość, jednostka redakcyjna aktu prawnego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Artykułowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|artykułować.

Źródła:

Wiktionary

Artykułowany

1. wymawiać głoski;
2. wyrażać, wypowiadać, uzewnętrzniać werbalnie;
3. w muzyce: łączyć dźwięki w większe całości

Źródła:

SJP.pl

Artykułować

1. wymawiać głoski;
2. wyrażać, wypowiadać, uzewnętrzniać werbalnie;
3. w muzyce: łączyć dźwięki w większe całości

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyartykułować)

(1.1) fonet. wymawiać głoski

SJP.pl

Artyleria

1. rodzaj wojska uzbrojonego w broń średniego i dalekiego zasięgu, np. armaty, moździerze, wyrzutnie rakietowe;
2. broń palna o średnim i dalekim zasięgu rażenia;
3. nauka zajmująca się bronią artyleryjską

rzeczownik, rodzaj żeński

dotyczący artylerii, artylerzysty, artylerzystów

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. przym. od artyleria

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Artylerysta

dawniej: artylerzysta

Źródła:

SJP.pl

Artylerzysta

żołnierz formacji, której podstawowym uzbrojeniem są działa o dużym zasięgu lub niektóre rodzaje broni rakietowej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. żołnierz wojsk artyleryjskich

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Artylerzystka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się sztuką, tworząca ją

(1.1) umiejętność tworzenia dzieł sztuki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Artzin

[czytaj: artz-in] undergroundowa gazetka (zin) o tematyce artystycznej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. szt. niskonakładowe pisemko wydane przez artystę lub propagatora jakiegoś zjawiska własnym sumptem;

Artzin (ang. "art magazine" – magazyn sztuki) – rodzaj pisma alternatywnego o tematyce literackiej lub artystyczno-literackiej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Artzinowy

→ artzin [czytaj: artz-inowy]

Źródła:

SJP.pl

Arumuni, Aromuni – zbiorcza nazwa obejmująca różne romańskojęzyczne grupy etniczne zamieszkujące Bałkany. Liczebność grupy to około 200 tysięcy osób.

Źródła:

Wikipedia

Arumunka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członkini grupy etnicznej zamieszkującej południowe Bałkany, wyróżniającej się własnym językiem arumuńskim;

Źródła:

Wiktionary

Arumuński

→ Arumuni

przymiotnik

(1.1) dotyczący Arumunów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język z wschodnioromańskiej podgrupy języków romańskich;

Patrz:Arumuni

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arumuńskojęzyczny

przymiotnik

postać z "Władcy pierścieni"

Arwena (ur. w 241 roku Trzeciej Ery, zm. w 121 roku Czwartej Ery; zwana także "Arwen Undómiel") – postać ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Arwernowie

starożytne, prawdopodobnie najstarsze plemię celtyckie, zamieszkujące zachodnią Galię

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Arya

przymiotnik relacyjny

(1.1) etn. należący do Ariów

(1.2) hist. polit. w hitleryzmie: nieposiadający żydowskich przodków

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aryjskość

→ aryjski

rzeczownik, rodzaj nijaki

w mazdaizmie: uosobienie zła, ciemności i kłamstwa; Ahriman

imię męskie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arystarch (imię)
Arystarch z Samos
Arystarch z Samotraki
Arystarch (postać biblijna)
Arystarch (ur. 1965) – rosyjski biskup prawosławny
Arystarch (1867-1937 lub 1938) – rosyjski biskup prawosławny, arcybiskup Żywej Cerkwi
Arystarch (ur. 1948) – grecki duchowny prawosławny w jurysdykcji Patriarchatu Jerozolimy
Arystarch (ur. 1959) – rosyjski biskup prawosławny
Arystarch (1941-2012) – białoruski biskup prawosławny
Aristarchus – strona ujednoznaczniająca

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Arystea

zimozielona bylina z rodziny kosaćcowatych

Arystea (gr. "Aristea") – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Oznacza: „szlachetna, arystokratka”.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Arystofanes

1. Arystofanes z Aten (ok. 446-385 p.n.e.) - grecki komediopisarz;
2. Arystofanes z Bizancjum (ok. 257-180 p.n.e.) - grecki filolog

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Arystofanesowski

przymiotnik relacyjny

1. najwyżej usytuowana warstwa społeczna w państwach niewolniczych i feudalnych, zawdzięczająca swą pozycję długiej i chlubnej tradycji rodowej, tytułom, stanowiskom i majątkom;
2. przenośnie o elicie danego społeczeństwa;
3. ustrój polityczny starożytnej Grecji, w którym rządy sprawowali przedstawiciele najbogatszych rodów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się (najczęściej) ze względu na urodzenie;

(1.2) przen. elitarna grupa ludzi, wyróżniająca się w społeczeństwie

(1.3) ustrój wyróżniony przez Arystotelesa, charakteryzujący się rządami niewielkiej elity, (wedle założeń) ludzi najlepszych pod względem moralnym;

Arystokracja (gr. ἀριστοκρατία "aristokratia", od wyrazów ἄριστος "aristos" „najlepszy” + κρατέω "krateo" „rządzę”) – najwyższa warstwa społeczna, która wykształciła się w starożytnej Grecji, podczas najazdu Dorów w 1200 r. p.n.e. Mianem arystokracji określa się zatem elitarną warstwę społeczną, zajmującą najwyższą pozycję w społeczeństwie, do której przynależność wynika ze szlachetnego urodzenia i jest dziedziczna (arystokracja rodowa).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arystokratyczny

związany z arystokracją lub arystokratami, właściwy arystokratom (np. arystokratyczne przywileje, arystokratyczne zachowanie)

przymiotnik

(1.1) związany z arystokracją

(1.2) charakterystyczny dla arystokratów, posiadający cechy przypisywane arystokratom lub arystokracji

(1.3) polit. związany z arystokracją jako formą sprawowania rządów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arystokratyzm

1. pochodzenie arystokratyczne, należenie do arystokracji; wyższość, wyniosłość;
2. przenośnie: elitarność

Źródła:

SJP.pl

Aryston

rodzaj domowej katarynki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. daw. domowa katarynka odtwarzająca muzykę z perforowanych płyt

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arystoteles

(384-322 p.n.e.) filozof grecki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

SJP.pl

Arystotelizm

ogół poglądów filozoficznych zapoczątkowanych przez Arystotelesa i rozwijanych przez jego uczniów, zwolenników (perypatetyków); perypatetyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. doktryna filozoficzna Arystotelesa

Arystotelizm – grupa doktryn filozoficznych związanych z twórczością Arystotelesa. Oprócz jego własnych poglądów termin ten może oznaczać:

Arystotelizm rozwijany po starożytności jest znany jako neoarystotelizm[]. Tradycja ta wywarła wpływ nie tylko na filozofię, lecz także teologię – np. tomizm – czy nauki przyrodnicze przez nowożytną filozofię przyrody.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arystydes

1. Arystydes Sprawiedliwy - polityk ateński;
2. Arystydes z Aten - apologeta chrześcijański;
3. uczeń Sokratesa;
4. Arystydes z Teb - malarz grecki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arystydes Sprawiedliwy – polityk ateński
Arystydes z Aten – apologeta chrześcijański
Arystydes – uczeń Sokratesa
Arystydes z Teb – malarz grecki
Arystydes z Miletu – autor Opowieści milezyjskich
Publius Aelius Aristides – retor grecki
Arystydes Kwintylian – teoretyk muzyki
Aristide Briand – francuski polityk
Aristide Gromer – francuski szachista, wielokrotny mistrz Francji
(2319) Aristides – planetoida

Źródła:

SJP.pl

Arytmetycznie

przysłówek sposobu

(1.1) według działań arytmetycznych (zgodnie z nimi, za ich pomocą)

Źródła:

Wiktionary

Arytmetyczny

przymiotnik od: arytmetyka (dział matematyki)

przymiotnik

(1.1) mat. dotyczący arytmetyki, związany z arytmetyką

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arytmetyk

matematyk zajmujący się liczbami, ich relacjami i działaniami na nich

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek zajmujący się arytmetyką

(1.2) przen. człowiek oszczędny, skrupulatny, wyrachowany

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arytmetyka

1. dział matematyki zajmujący się liczbami, ich relacjami i działaniami na nich;
2. arytmetyka elementarna - część matematyki, zajmująca się liczbami wyrażonymi w cyfrach oraz regułami działań wykonywanych na liczbach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;

(1.2) przest. nauka dobrego rachowania

(1.3) przest. nauka o liczbach i działaniach na nich

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: arytmetyk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Arytmetyzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sprowadzenie problemu do formy nadającej się do zbadania metodami arytmetycznymi

Źródła:

urządzenie do wykonywania działań arytmetycznych

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Arytomancja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. wróżenie z liczb na podstawie wiedzy numerologicznej

Źródła:

Wiktionary

Arywista

osoba dążąca do władzy, pieniędzy, stanowisk za wszelką cenę; karierowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek bez skrupułów dążący do zdobycia pozycji, pieniędzy czy władzy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Arywistka

→ arywista

Patrz:arywista

Źródła:

SJP.pl

Arywizm

dążenie do pieniędzy, stanowisk, władzy itp. za wszelką cenę; karierowiczostwo

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dążenie do celu "po trupach", bez brania pod uwagę kwestii etycznych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aryzacja

proces wywłaszczenia mienia żydowskiego podjęty przez nazistów

Źródła:

SJP.pl

Arzamas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w europejskiej części Rosji w obwodzie niżnonowogrodzkim;

Arzamas (ros. Арзамас) – miasto w europejskiej części Rosji w obwodzie niżnonowogrodzkim, położone na wysokim prawym brzegu Tioszy, dopływie Oki. 410 km na wschód od Moskwy i 112 km na południe od Niżnego Nowogrodu. Centrum administracyjne rejonu arzamaskiego.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Arzamaski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Arzamasem, dotyczący Arzamasu

Źródła:

Wiktionary

Arłamów

wieś w województwie podkarpackim, dawny ośrodek rządowy (zlikwidowany w 1989 roku)

Arłamów – osada w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia