As

1. najwyższa karta w większości gier karcianych
2. ktoś perfekcyjny w tym co robi; tuz, mistrz, znakomitość;
3. drobna moneta miedziana w starożytnym Rzymie
4. jednostka ciężaru w starożytnym Rzymie;
5. potocznie: aseksualista; aseks


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) karc. najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;

 (1.2) sport. w tenisie, badmintonie i siatkówce: serwis uderzony z najwyższą precyzją, plasowaćasowany poza zasięgiem przeciwnika, czyli taka piłka serwisowa, której przeciwnik nie może nawet dotknąć (rakietą lub ręką);

 (1.3) sport. w golfie: trafienie piłką jednym uderzeniem kija z miejsca rozpoczęcia gry bezpośrednio do dołka

 (1.4) hist. monet. duża miedziana moneta rzymska, podstawowa jednostka monetarna w starożytnym Rzymie;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) hist. metrol. podstawowa jednostka masy w starożytnym Rzymie, funt uncjalny


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

As-Dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku as


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku as (w zapisie nutowym z czterema bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji As-dur (1.1)


As-dur — gama durowa, której toniką jest as. Gama As-dur składa się z dźwięków: as, b, c, des, es, f, g. Tonacja As-dur zawiera cztery bemole.

Pokrewną jej molową tonacją równoległą jest f-moll, jednoimienną molową – as-moll.

Trudna do realizacji dla instrumentów smyczkowych, dlatego rzadko wybierana jako tonacja dzieł na instrumenty smyczkowe.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

As-Moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku as


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku as (w zapisie nutowym z siedmioma bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji as-moll (1.1)


as-moll – gama muzyczna oparta na skali molowej i której toniką jest as. Gama as-moll w odmianie naturalnej (eolskiej) zawiera dźwięki: as, b, ces, des, es, fes, ges. W zapisie tonacji as-moll występuje siedem bemoli.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asa

1. najwyższa karta w większości gier karcianych
2. ktoś perfekcyjny w tym co robi; tuz, mistrz, znakomitość;
3. drobna moneta miedziana w starożytnym Rzymie
4. jednostka ciężaru w starożytnym Rzymie;
5. potocznie: aseksualista; aseks


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asaf

Asaf (אסף) – postać biblijna ze Starego Testamentu. Lewita, który prowadził śpiew za panowania króla Dawida.


Źródła:

Wikipedia

Asafetyda

gumożywica otrzymywana z korzeni i kłączy zapalniczki lekarskiej, stosowana dawniej w nalewkach jako środek uspokajający


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku;


Asafetyda (asafetida; hin. हींग, trl. "hīng") – gumożywica otrzymywana z korzeni i kłączy zapaliczki cuchnącej ("Ferula assa-foetida"), występującej w północnych Indiach, Iranie i Afganistanie. W Polsce nazywana "czarcim łajnem" lub "smrodzieńcem". W j. angielskim "asafoetida" lub "stinking gum" (dosłownie: „śmierdząca guma”).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asahel

postać biblijna ze Starego Testamentu, siostrzeniec króla Dawida


Asahel, Asael (zm. ~1010 p.n.e.) – postać biblijna ze Starego Testamentu.

Siostrzeniec króla Dawida. Asahel był jednym z najdzielniejszych żołnierzy Dawida i stał na czele jednego z jego hufców liczącego podobno 24 000 wojowników, gdzie po jego śmierci dowództwo przejął jego syn Zebadiasz. Był znany ze swojej niezwykłej prędkości biegu porównywalnej do gazeli na otwartym polu. Poległ w trakcie pościgu za Abnerem w Bitwie na Polu Boków przez ugodzenie odwrotną stroną dzidy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asam

stan w Indiach


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan w północno-wschodnich Indiach ze stolicą w Dispurze;


Asam (hindi असम, trb.: "Asam", trl.: "Asam"; ang. "Assam") – stan w północno-wschodnich Indiach ze stolicą w Dispurze. Leży u stóp Himalajów i sąsiaduje ze stanami: Arunachal Pradesh, Nagaland, Manipur, Mizoram, Tripura i Meghalaya oraz z Bhutanem i Bangladeszem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asambl

przestarzale: bal, zebranie, spotkanie towarzyskie


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. zebranie towarzyskie, biesiada, bal, raut


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asamblaż

kompozycje powstałe ze złączenia w trójwymiarową całość różnych elementów


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. trójwymiarowy kolaż z gotowych przedmiotów;


As


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asamblowy

→ asambl


Patrz:asambl

Źródła:

SJP.pl

Asamczyk

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Asami

język z grupy indyjskiej języków indoeuropejskich; język asamski


Asami (jap. あさみ, アサミ) – żeńskie imię japońskie, może być używane także jako nazwisko.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asamka

mieszkanka Asamu (stanu w Indiach)


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka rdzennej ludności zamieszkującej Asam w Indiach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asamski

1. → Asam;
2. język asamski - jeden z języków urzędowych Indii; język assamski


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Asamem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język asamski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asan

dawniej: tytuł grzecznościowy, skrót od wyrażenia "waszmość pan", zwykle jako zwrot kierowany wprost do rozmówcy, odpowiadający dzisiejszemu "pan", "wy" (zwykle z odcieniem lekceważenia); aćpan, acpan, aspan, waćpan, wacpan, waspan, acan


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. zob. acan.

forma rzeczownika.

 (2.1) D. plural|asana.


Asan (kor. 아산) – miasto w Korei Południowej, w prowincji Chungcheong Południowy. W 2024 liczyło 388 742 mieszkańców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asana

pozycja w jodze


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) postawa ciała w jodze;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: asan


As


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asani

używany dawniej skrót od: waszmość pani; acani


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. waszmość pani.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asanna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. waszmość panna.


Źródła:

Wiktionary

Asap

[czytaj: asap lub es sun es posibl] skrót od: as soon as possible - tak szybko, jak to możliwe; jak najszybciej, asap


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asas

dźwięk "a" obniżony o dwa półtony


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. dźwięk a obniżony o cały ton;


."

Dźwięki asas na pięciolinii. W kolejności: asas¹, asas², Asas, asas°.

Asas – dźwięk, którego częstotliwość dla asas¹ wynosi około 391,9 Hz. Jest to obniżony za pomocą podwójnego bemola dźwięk a. Dźwięki enharmonicznie równoważne to: g i fisis.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asasyn

członek radykalnego ugrupowania religijnego muzułmańskich ismailitów; nizaryta


Źródła:

SJP.pl

Asasyni

członek radykalnego ugrupowania religijnego muzułmańskich ismailitów; nizaryta


Źródła:

SJP.pl

Asasynka

→ asasyn; nizarytka


Źródła:

SJP.pl

Asauł

stopień oficerski u Kozaków zaporoskich; asauła, asawuł(a), esauł


Źródła:

SJP.pl

Asauła

stopień oficerski u Kozaków zaporoskich; asauł, asawuł(a), esauł


Źródła:

SJP.pl

Asawuł

stopień oficerski u Kozaków zaporoskich; asawuła, asauł(a), esauł


Źródła:

SJP.pl

Asawuła

stopień oficerski u Kozaków zaporoskich; asawuł, asauł(a), esauł


Źródła:

SJP.pl

Asańdźka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. asani dobrodziejka (zwykle zwrot do rozmówczyni)


Źródła:

Wiktionary

Asb

symbol apostilbu, jednostki fizycznej


Źródła:

SJP.pl

Asbiest

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, położone na Uralu;


Asbiest ( Асбест), w latach 1889–1928 Kudielka ( Куделька) – miasto w Rosji (obwód swierdłowski), położone na Uralu, nad rzeką Wielki Reft.

Osada została założona w 1889 roku. Prawa miejskie otrzymała w 1933 roku. [].

Miasto jest centrum wydobycia i przetwórstwa azbestu. W mieście rozwinął się przemysł materiałów budowlanych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Asbolan

minerał, mieszanina tlenków i wodorotlenków manganu


Źródła:

SJP.pl

Asc

Congregatio Sororum Adoratricium Sanguinis Christi - zakon adoratorek


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ascalon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) mit. legendarna włócznia świętego Jerzego, którą zabił smoka


Źródła:

Wiktionary

Ascelina

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;


Ascelina – niejasnego pochodzenia imię żeńskie, które może wywodzić się od germańskich imion dwuczłonowych z pierwszym elementem "adal-" – "szlachetny, znakomity". Może jednak także pochodzić od łac. "ascella" – "pacha". Patronką imienia w Kościele katolickim jest św. Ascelina, ur. w Ville-sous-la-Ferté, krewna św. Bernarda z Clairvaux, mistyczka".


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ascencja

ruch ku górze wody podziemnej w skałach, wynikający z różnicy ciśnień hydrostatycznych; ascenzja


Źródła:

SJP.pl

Ascendent

antenat; krewny po linii wstępnej


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) astrol. punkt ekliptyki, który wschodzi w określonym momencie i miejscu na Ziemi;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. praw. każdy przodek danej osoby;


As


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ascendentalny

w astrologii: związany ze znakiem zodiaku, który określony jest dla danej osoby czasem jego urodzin


Źródła:

SJP.pl

Ascendentka

antenatka; krewna po linii wstępnej


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krewna po linii wstępnej (przodek danej osoby)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ascensyjny

o wodzie i jej źródłach: wznoszący się ku górze, wypływający pod ciśnieniem, ascenzyjny


Źródła:

SJP.pl

Ascenzja

ruch ku górze wody podziemnej w skałach, wynikający z różnicy ciśnień hydrostatycznych; ascencja


Ascenzja ("ascencja", "przesączanie pionowe") – ruch wody podziemnej w skałach wynoszący ją ku górze pod wpływem różnicy ciśnień hydrostatycznych lub ciśnienia petrostatycznego.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asceta

1. człowiek, który poprzez umęczenie swojego ciała chce zapewnić sobie oczyszczenie z grzechów i życie wieczne w niebie;
2. człowiek prowadzący bardzo surowy tryb życia, wyrzekający się przyjemności i wygód;
3. zwolennik prostoty i oszczędności wyrazu w sztuce


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek uprawiający ascezę

 (1.2) przen. człowiek nie mający wielkich wymagań

 (1.3) przen. zwolennik prostoty i surowości formy w sztuce


Asceta (gr. "asketes" „ćwiczący się”) – wyznawca religijny zmierzający do zbawienia przez ascezę. W rozumieniu potocznym człowiek odmawiający sobie przyjemności życiowych z innych pobudek niż religijne.

Wierzący usiłujący osiągnąć zbawienie lub dążący do doskonałości przez ascezę w braminizmie i buddyzmie to sannjasin, w chrześcijaństwie i judaizmie to anachoreta. Zorganizowana zbiorowość mnisza prowadząca ascetyczny tryb życia nazywana jest monastycyzmem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ascetka

kobieta stosująca praktyki ascezy


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta żyjąca w ascezie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ascetycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób ascetyczny


Źródła:

Wiktionary

Ascetyczność

→ ascetyczny


Patrz:ascetyczny

Źródła:

SJP.pl

Ascetyczny

1. wynikający z rygorów ascezy, właściwy ascezie (np. ascetyczny tryb życia, ascetyczny wygląd);
2. związany z ascetyką (np. traktat ascetyczny)


przymiotnik

 (1.1) właściwy ascezie, umartwianiu się, pełen wyrzeczeń

 (1.2) pełen prostoty, oszczędny, surowy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ascetyka

dział etyki chrześcijańskiej dotyczący ascezy; ascetyzm


Ascetyka (z ἄσκησις, askesis - ćwiczenie) – dział teologii, który zajmuje się kształtowaniem postawy duchowej chrześcijanina poprzez ascezę. Jest to, jak podaje Mały słownik teologiczny: "dyscyplina teologiczna, która zajmuje się sytuacją i zadaniami konkretnego życia chrześcijańskiego w aspekcie jego indywidualnej realizacji [...], co każe ją odróżnić zarówno od mistyki, jak i od teologii moralnej."


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ascetyzm

asceza;
1. rezygnacja z dóbr i wielu aktywności życiowych w celu uzyskania świętości i zbawienia duszy,
2. surowy tryb życia bez przyjemności i wygód; wstrzemięźliwość;
3. przenośnie: prostota, brak ozdób i urozmaiceń; skromność, surowość


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filozofia i praktyki ascetów


Ascetyzm, asceza ( ἄσκησις "askesis" – pierwotnie „ćwiczenie, trening”) – praktykowanie dobrowolnego wyrzeczenia się pewnych dóbr, wartości i aktywności życiowych w celu osiągnięcia świętości, czystości i doskonałości duchowej oraz zbawienia. Potocznie ascetyzm kojarzy się z ograniczeniem doświadczania przyjemności oraz zaspokajania potrzeb cielesnych, jak jedzenie czy sen, a także z dyscypliną wewnętrzną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asceza

ascetyzm;
1. rezygnacja z dóbr i wielu aktywności życiowych w celu uzyskania świętości i zbawienia duszy,
2. surowy tryb życia bez przyjemności i wygód; wstrzemięźliwość;
3. przenośnie: prostota, brak ozdób i urozmaiceń; skromność, surowość


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego

 (1.2) surowy tryb życia bez przyjemności i wygód

 (1.3) psych. mechanizm obronny przejawiący się np. oporem wobec własnej seksualności, unikaniem towarzystwa, brakiem akceptacji własnego ciała, bulimią, anoreksją, wzbranianiem się przed wypróżnianiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aschaffenburg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Niemczech;


Aschaffenburg (nazwa lokalna: "Aschebersch") – miasto będące siedzibą jednego z powiatów bawarskiego okręgu Dolna Frankonia. Obszar ten wchodzi także w skład regionu metropolitalnego Frankfurt/Ren-Men.

Z blisko 70 tys. mieszkańcami Aschaffenburg jest największym miastem bawarskiego odcinka Dolnego Menu, a drugim po Würzburgu najludniejszym ośrodkiem miejskim regionu Dolna Frankonia. Znajdują się tutaj siedziby urzędu powiatowego oraz uczelnia Hochschule Aschaffenburg.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ascii

(skrót od: American Standard Code for Information Interchange); Amerykański Znormalizowany Kod Wymiany Informacji - system kodowania znaków


Zo


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ascon

[czytaj: askon] najprostszy typ planu budowy dorosłych gąbek, w którym warstwa mezoglei jest stosunkowo cienka, a choanocyty (komórki kołnierzykowate) występują wyłącznie w dość dużej jamie paragastralnej, łączącej się ze środowiskiem zewnętrznym przez otwór wyrzutowy oraz liczne kanaliki w ścianie ciała


Źródła:

SJP.pl

Ascona

[czytaj: askona] model samochodu marki Opel


Ascona (lmo. "Scona"; niem. "Aschgunen", "Aschgonen") – gmina w południowej Szwajcarii, w kantonie Ticino, w okręgu ("distretto") Locarno, siedziba administracyjna powiatu ("circolo") Isole. Leży nad jeziorem Lago Maggiore. Jest atrakcją turystyczną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ascot

As


Źródła:

Wikipedia

Asdic

[czytaj: azdik] urządzenie do wykrywania okrętów podwodnych; azdyk


Źródła:

SJP.pl

Asean

[czytaj: aSEan] skrót od: Association of East Asian Nations - Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej


Źródła:

SJP.pl

Aseitas

w filozofii: istnienie przez siebie; samoistność


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. teol. niezależność bytu od niczego innego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asejsmiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest asejsmiczne


Źródła:

Wiktionary

Asejsmiczny

taki, na którym nie odnotowuje się trzęsień ziemi (np. pas asejsmiczny)


przymiotnik

 (1.1) geol. nie wykazujący żadnej aktywności sejsmicznej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aseks

potocznie: aseksualista; as


Źródła:

SJP.pl

Aseksualista

mężczyzna nieodczuwający pociągu seksualnego; as, aseks


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) seks. osoba, która nie odczuwa pociągu seksualnego do innych ludzi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aseksualistka

kobieta nieodczuwająca pociągu seksualnego


Źródła:

SJP.pl

Aseksualizm

całkowite lub częściowe nieodczuwanie pociągu seksualnego wobec innych osób; aseksualność


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) seks. określenie osób nieodczuwających pożądania seksualnego;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aseksualność

całkowite lub częściowe nieodczuwanie pociągu seksualnego wobec innych osób; aseksualizm


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) seks. trwałe nieodczuwanie pociągu seksualnego wobec innych osób

 (1.2) cecha tego, co aseksualne; cecha tych, którzy są aseksualni


Aseksualność, inaczej aseksualizm – całkowity lub częściowy brak pociągu seksualnego w stronę innych osób. Może być uznawana za orientację seksualną lub za jej brak. Często definiowana jest szerzej jako spektrum obejmujące różne odmiany tożsamości aseksualnych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aseksualny

obojętny na sprawy płci, niepodkreślający cech płciowych, nieodczuwający popędu płciowego


przymiotnik

 (1.1) pot. pozbawiony seksu, zmysłowości

 (1.2) seks. obojętny na sprawy płci i seksu, nieodczuwający pociągu seksualnego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asekuracja

1. zabezpieczenie się przed innym rozwojem wypadków, niż spodziewany;
2. w gimnastyce, alpinizmie itp.: zabezpieczenie się za pomocą odpowiednich urządzeń i/lub korzystanie z pomocy innych ludzi w celu uniknięcia nieszczęśliwego wypadku; także: sprzęt albo ludzie chroniący przed tym wypadkiem; 4. dawniej: typ ubezpieczenia w towarzystwie ubezpieczeniowym


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) umowa zawierana z odpowiednią instytucją, która rozporządza pieniędzmi ubezpieczonych, pokrywając ich potrzeby na określonych warunkach

 (1.2) zabezpieczenie przed skutkami ryzykownych działań

 (1.3) zabezpieczenie podczas wykonywania niebezpiecznych czynności jak np. wspinaczka


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asekuracyj

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ubezpieczenie

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. opłata za ubezpieczenie


Źródła:

Wiktionary

Asekuracyjny

1. zabezpieczający kogoś (np. lina asekuracyjna, sprzęt asekuracyjny);
2. dotyczący pewnego typu ubezpieczeń (np. towarzystwo asekuracyjne, polisa asekuracyjna)


przymiotnik

 (1.1) zob. ubezpieczeniowy.

 (1.2) ubezpieczający, mający zapewnić bezpieczeństwo

 (1.3) ostrożny, unikający ryzyka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asekurancki

nadmiernie ostrożny, unikający ryzyka i ostatecznych decyzji, tchórzliwy (np. asekuranckie zachowanie, asekurancka postawa)


Źródła:

SJP.pl

Asekuranctwo

czynienie zastrzeżeń, nieryzykowanie, przesadnie ostrożne postępowanie; asekurantyzm


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wyrachowane postępowanie mające zabezpieczyć przed ponoszeniem odpowiedzialności za sprawę, której wynik nie jest jeszcze wiadomy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asekurant

osoba czyniąca zastrzeżenia, nieryzykująca, stale się asekurująca, będąca "inteligentnym tchórzem"


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś nadmiernie ostrożny, obawiający się trudnych decyzji

 (1.2) sport. osoba ubezpieczająca podczas wykonywania niebezpiecznych ewolucji

 (1.3) przest. ktoś kto ochrania, zapewnia komuś bezpieczeństwo


Asekurant – poprzez pojęcie asekuranta rozumiemy osobę, która odmawia uczestnictwa w grze sprawiedliwej. Przeciwieństwem takiej osoby jest hazardzista.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asekurantka

→ asekurant


Patrz:asekurant

Źródła:

SJP.pl

Asekurantyzm

czynienie zastrzeżeń, nieryzykowanie, przesadnie ostrożne postępowanie; asekuranctwo


Źródła:

SJP.pl

Asekurator

1. osoba ubezpieczająca kogoś przy trudnych ćwiczeniach gimnastycznych; asekurant;
2. osoba podejmująca zobowiązanie ubezpieczeniowe wobec osoby ubezpieczającej się


Źródła:

SJP.pl

Asekuratorka

1. kobieta ubezpieczająca kogoś przy trudnych ćwiczeniach gimnastycznych; asekurantka;
2. kobieta podejmująca zobowiązanie ubezpieczeniowe wobec osoby ubezpieczającej się


Źródła:

SJP.pl

Asekurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) udzielanie pomocy w czasie wykonywania trudnych i ryzykownych czynności


Źródła:

Wiktionary

Asekurować

1. zapewniać asekurację;
2. asekurować się:
a) asekurować wzajemnie jeden drugiego;
b) czynić zastrzeżenia, zostawiać sobie możliwość zmiany zdania, decyzji, zabezpieczać się na wypadek innego przebiegu wydarzeń niż spodziewany


czasownik przechodni niedokonany (dk. zasekurować)

 (1.1) chronić lub zabezpieczać przed ryzykiem albo niebezpieczeństwem

czasownik zwrotny niedokonany asekurować się (dk. zasekurować się)

 (2.1) asekurować siebie samego

 (2.2) asekurować siebie nawzajem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aselepia

gatunek rośliny należący do rodziny goryczkowatych; goryczka trojeściowa


Źródła:

SJP.pl

Asemantyczność

→ asemantyczny


Patrz:asemantyczny

Źródła:

SJP.pl

Asemantyczny

nieuwzględniający znaczenia


przymiotnik

 (1.1) nie niosący znaczenia; bez treści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asembler

prosty język programowania; assembler


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. program tłumaczący kod języka asemblera na język maszynowy;

 (1.2) inform. zob. język asemblera.


Asembler ( assembler) – termin informatyczny związany z programowaniem i tworzeniem kodu maszynowego dla procesorów. W języku polskim oznacza on program tworzący kod maszynowy na podstawie kodu źródłowego (tzw. "asemblacja") wykonanego w niskopoziomowym języku programowania bazującym na podstawowych operacjach procesora zwanym językiem asemblera, popularnie nazywanym również "asemblerem".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asemblerowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) inform. związany z asemblerem, dotyczący asemblera


Źródła:

Wiktionary

Asenat

postać biblijna ze Starego Testamentu


Asenat, Aseneth (hebr. אָסְנַת; imię pochodzenia egip. "poświęcona Neit") – postać biblijna ze Starego Testamentu, według Księgi Rodzaju córka egipskiego kapłana Poti Fery (Petefresa, Pentefresa) z On, poślubiona przez faraona Józefowi. Urodziła mu dwóch synów, Manassesa i Efraima.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asenizacja

1. usuwanie płynnych nieczystości z jakiegoś terenu;
2. przestarzałe: poprawa warunków zdrowotnych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) usługa usuwania nieczystości ciekłych;


Asenizacja (ang. "sanitation", fr. "assainissement") – zabieg sanitarny polegający na opróżnianiu zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków i transportu nieczystości ciekłych za pomocą pojazdów asenizacyjnych, do stacji zlewnych, z których nieczystości trafiają siecią kanalizacyjną do oczyszczalni ścieków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asenizacyjny

związany z asenizacją, służący asenizacji (np. beczkowóz asenizacyjny, pola asenizacyjne)


przymiotnik

 (1.1) związany z asenizacją, dotyczący asenizacji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asenizator

osoba zajmująca się asenizacją (usuwaniem płynnych nieczystości z jakiegoś terenu)


Źródła:

SJP.pl

Asenizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) usuwanie nieczystości płynnych


Źródła:

Wiktionary

Asenizować

usuwać płynne nieczystości z jakiegoś terenu


Źródła:

SJP.pl

Asenterować

czasownik

 (1.1) pobierać do wojska


Źródła:

Wiktionary

Asenterunek

dawniej: branka, pobór rekruta do wojska


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. wojsk. przymusowy pobór do wojska;

 (1.2) daw. gwara. przegląd i rejestracja koni


As


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asenterunkowy

→ asenterunek


Patrz:asenterunek

Źródła:

SJP.pl

Aseptycznie

przysłówek sposobu

 (1.1) hig. med. mikrobiol. w sposób wolny od drobnoustrojów, czyli zachowując warunki sterylne, które zapobiegają zanieczyszczeniu przez mikroorganizmy


Źródła:

Wiktionary

Aseptyczność

→ aseptyczny


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest aseptyczne; cecha tych, którzy są aseptyczni


Patrz:aseptyczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aseptyczny

sterylny, odkażony, wyjałowiony (np. aseptyczny bandaż, aseptyczne pomieszczenie)


przymiotnik

 (1.1) med. pozbawiony drobnoustrojów chorobotwórczych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aseptyka

1. postępowanie zapewniające wykluczenie dostępu drobnoustrojów chorobotwórczych do jakiegoś środowiska;
2. sterylne, pozbawione drobnoustrojów warunki środowiska, zwłaszcza podczas operacji i zabiegów chirurgicznych; jałowość bakteriologiczna


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zespół środków i działań mających na celu zapobieganie zakażeniom poprzez utrzymywanie jałowości w otoczeniu, na narzędziach, skórze i powierzchniach podczas zabiegów medycznych lub laboratoryjnych


Ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asercja

1 w logice: własność sądów, których prawdziwości jest pewny wypowiadający je;
2. w językoznawstwie: część treści zdania wyrażającej pewne twierdzenie i podlegającej negacji


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) log. akt uznania danego sądu lub zdania za prawdziwe


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asert

osoba asertywna


Źródła:

SJP.pl

Asertoryczność

właściwość zdań orzekających o faktach, twierdzących lub przeczących


Źródła:

SJP.pl

Asertoryczny

książkowo: twierdzący, stwierdzający, zapewniający


przymiotnik

 (1.1) stwierdzający, potwierdzający, twierdzący


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asertywnie

przysłówek

 (1.1) w sposób asertywny


Źródła:

Wiktionary

Asertywnieć

stawać się asertywnym (takim, który umie wyrażać swoje poglądy i jednocześnie szanuje zdanie i potrzeby innych ludzi)


Źródła:

SJP.pl

Asertywność

postawa charakteryzująca się wyrażaniem swoich poglądów w jasny i otwarty sposób oraz dbaniem o jak najlepsze zaspokojenie swoich potrzeb, ale z poszanowaniem zdania i potrzeb innych ludzi; domaganie się respektowania swoich praw, ale nie kosztem innych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. posiadanie własnego zdania, własnych uczuć i umiejętność ich wyrażania i egzekwowania z poszanowaniem praw innych ludzi;


Asertywność – posiadanie i wyrażanie własnego zdania oraz bezpośrednie wyrażanie emocji i postaw w granicach nienaruszających praw i psychicznego terytorium innych osób oraz własnych, bez zachowań agresywnych, a także obrona własnych praw w sytuacjach społecznych. Jest to umiejętność nabyta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asertywny

wyrażający swoje poglądy w jasny i otwarty sposób i dbający o jak najlepsze zaspokojenie swoich potrzeb, ale przy tym szanujący zdanie i potrzeby innych ludzi; domagający się respektowania swoich praw, ale nie kosztem innych


przymiotnik

 (1.1) umiejący wyrażać własne opinie, krytyki i potrzeby


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asesor

1. urzędnik sądu, prokuratury lub notariatu, który odbył wymaganą aplikację i zdał odpowiednie egzaminy, lecz nie uzyskał jeszcze nominacji;
2. członek prezydium zebrania, kolegium sądowego itp.;
3. w dawnej Polsce:
a) urzędnik towarzyszący sędziemu lub marszałkowi sejmiku;
b) uczestnik rozprawy sądowej m.in. w sądzie nadwornym (asesorii);
4. w starożytnym Rzymie: członek kolegium doradzającego przy urzędnikach mających władzę sądowniczą


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. urzędnik w sądach administracyjnych, prokuraturze, notariacie lub izbach komorniczych, który zdał już egzamin zawodowy, ale nie otrzymał jeszcze nominacji na stanowisko;

 (1.2) hist. praw. urzędnik sądowy w I Rzeczypospolitej

 (1.3) hist. praw. w starożytnym Rzymie: członek ciała doradczego przy urzędnikach mających władzę sądowniczą


As


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asesoria

w dawnej Polsce: sąd wyższej instancji


Źródła:

SJP.pl

Asesorka

→ asesor


Patrz:asesor

Źródła:

SJP.pl

Asesorski

→ asesor


przymiotnik

 (1.1) praw. związany z osobą lub urzędem asesora


Patrz:asesor

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asesorstwo

urząd, godność asesora; asesura


Źródła:

SJP.pl

Asesura

stanowisko, urząd asesora


Źródła:

SJP.pl

Asf

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = wet. APŚ, afrykański pomór świń

 (1.2) inform. format plików multimedialnych firmy Microsoft;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Asfalciarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. mar. jednostka pływająca wyposażona w urządzenia pozwalające na produkcję i układanie warstwy asfaltu na dnie lub skarpach akwenu


Źródła:

Wiktionary

Asfalciarski

→ asfalciarz


Patrz:asfalciarz

Źródła:

SJP.pl

Asfalciarz

pracownik zatrudniony przy asfaltowaniu drogi, ulicy itp.


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pracownik fizyczny zatrudniony w układaniu i rozprowadzaniu asfaltu na drogach, chodnikach lub parkingach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asfalcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od asfalt


Źródła:

Wiktionary

Asfalt

1. osadowa skała pochodzenia organicznego;
2. substancja otrzymywana z ropy naftowej do produkcji papy, lakierów i materiałów izolacyjnych oraz nawierzchni dróg;
3. potoczna nazwa asfaltobetonu;
4. nawierzchnia z asfaltobetonu na jezdniach


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

 (1.2) środ. sport. strzelectwo guma na rękawicach i kurtce

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pogard. mężczyzna o czarnej skórze


As


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asfalten

związek organiczny występujący w asfalcie, ropie naftowej i wielu bituminach


Źródła:

SJP.pl

Asfalteny

związek organiczny występujący w asfalcie, ropie naftowej i wielu bituminach


Asfalteny – składniki organiczne asfaltów, występujące również w ropie naftowej i wielu innych bituminach, twarde, barwy czarnej lub czarnobrunatnej, nierozpuszczalne w niskocząsteczkowych alkanach, rozpuszczalne w toluenie oraz dwusiarczku i (przynajmniej częściowo) czterochlorku węgla. Są nietopliwe, a powyżej 300 °C się rozkładają (z wytworzeniem koksu i gazu).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asfaltobeton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. beton z wypełniaczem w postaci asfaltu;


Asfaltobeton, AC (ang. "asphalt concrete"), pot. „asfalt” – mieszanka mineralno-asfaltowa składająca się z mieszaniny kruszywa (m.in. kruszywa grubego i drobnego, piasku, wypełniacza (np. mączki kamiennej)) i asfaltu jako lepiszcza. Wraz z betonem cementowym (nawierzchnia sztywna) należą do dwóch najbardziej popularnych mieszanin wykorzystywanych do wykonywania nawierzchni drogowej[].


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Asfaltobetonowy

związany z asfaltobetonem


Źródła:

SJP.pl

Asfaltoguma

bud. tworzywo składające się z asfaltu i ze specjalnej gumy


Źródła:

SJP.pl

Asfaltowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pokrywanie nawierzchni drogi asfaltem


Źródła:

Wiktionary

Asfaltować

1. pokrywać nawierzchnię drogową asfaltem;
2. powlekać rury lub inne przedmioty żeliwne lub stalowe lakierem asfaltowym (bitumicznym) w celu zabezpieczenia ich przed korozją


czasownik przechodni niedokonany (dk. wyasfaltować)

 (1.1) pokrywać powierzchnię asfaltem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asfaltowi

forma przymiotnika.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: asfaltowy

forma rzeczownika.

 (2.1) C. lp. od: asfalt


Źródła:

Wiktionary

Asfaltownia

wytwórnia asfaltu


Źródła:

SJP.pl

Asfaltowo-Betonowy

złożony z asfaltu i betonu (np. nawierzchnia asfaltowo-betonowa)


Źródła:

SJP.pl

Asfaltowy

1. mający nawierzchnię z asfaltu;
2. lakiery asfaltowe - lakiery bitumiczne, tworzące bardzo trwałe powłoki


przymiotnik

 (1.1) wykonany z asfaltu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asfaltoza

1. występowanie w przestrzeni publicznej zbyt wielu miejsc, których powierzchnię pokryto asfaltem;
2. płynna substancja chemiczna, którą rozprowadza się na powierzchni drogi, przygotowując ją do pokrycia wierzchnią warstwą asfaltu


Źródła:

SJP.pl

Asfaltyt

odmiana asfaltu naturalnego


Asfaltyt – skała osadowa pochodzenia organicznego, występująca w złożach na powierzchni skorupy ziemskiej lub w jej sąsiedztwie, odmiana asfaltu naturalnego barwy czarnej, twarda, o szklistym połysku, odznaczająca się wysoką temperaturą topliwości, prawie niezawierająca domieszek mineralnych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asfaltówka

1. potocznie: droga asfaltowa;
2. środowiskowo: czerwona wysypka na nogach, występująca u pielgrzymów idących rozgrzanymi drogami asfaltowymi


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. jezdnia asfaltowa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asferyczny

niebędący odcinkiem sfery


przymiotnik

 (1.1) niebędący odcinkiem sfery


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asfiksja

ostre zaburzenie oddychania; zamartwica


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zob. zamartwica.


Asfiksja (z gr. ἀσφυξία, ἀ "bez", σφύξη "tętno"), zamartwica – stan ostrego niedoboru tlenu i nadmiaru dwutlenku węgla w organizmie. Jeśli nie podejmie się natychmiastowych czynności ratowniczych, prowadzi do szybkiej utraty przytomności i śmierci. Przedłużająca się asfiksja, jeśli nie zakończy się śmiercią, może prowadzić do uszkodzenia mózgu. Jeśli wystąpi ona przy urodzeniu, nowo narodzonemu dziecku grozi porażenie mózgowe.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asfiksjofilia

dewiacja seksualna polegająca na podniecaniu się podczas podduszania partnera lub partnerki


Źródła:

SJP.pl

Asfodel

roślina z rodziny liliowatych; złotowłos


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. pot. roślina z rodzaju złotogłów, nazwa systematyczna|Asphodelus|L|ref=tak.


Asfodel, złotogłów, złotnik ("Asphodelus" L.) – rodzaj roślin z podrodziny lub rodziny (w zależności od ujęcia) złotogłowowych. Obejmuje 18 gatunków. Rośliny te występują naturalnie w południowej Europie, północnej Afryce i południowo-zachodniej Azji. Jako introdukowane rosną w Europie Środkowej (Niemcy), w Ameryce Północnej i Południowej, na południowym krańcu Afryki, w Australii i Nowej Zelandii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asfodelowate

rodzina roślin jednoliściennych; złotogłowowate


Źródła:

SJP.pl

Asfodelowaty

o cechach asfodelowatych (rodzina roślin)


przymiotnik

 (1.1) bot. o cechach roślin z rodziny asfodelowatych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asfodelowy

1. przymiotnik od: asfodel;
2. w mitologii greckiej: asfodelowe łąki - łąki w świecie podziemnych, gdzie przechadzają się cienie zmarłych


Źródła:

SJP.pl

Asg

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Asgard

w mitologii nordyckiej: jedna z Dziewięciu Krain zamieszkana przez bogów Asów i Wanów


Asgard (duń. i szw. "Asgård", bokmål "Åsgard", nynorsk "Asgaard", staronord. "Asgarðr", staroang. "Ōsgeard"; "as" – „bóg”, "garth" – „dwór, gród”, „ogromna przestrzeń”) – w mitologii nordyckiej jedna z Dziewięciu Krain zamieszkana przez dwa szczepy bogów: Asów i (po zawarciu z nimi pokoju) Wanów. Nazwa pojawia się w Eddzie poetyckiej i pieśniach islandzkiego skalda Þorbjörna dísarskálda. Skald ten stwierdza, że Thor z wielką mocą bronił Asgardu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ashby

[czytaj: ESZbi] nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ashley

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ashton

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Ashwagandha

[czytaj: aszwaganda] gatunek rośliny z rodziny psiankowatych; żeń-szeń indyjski, witania ospała


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. zob. witania ospała.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asia

zdrobnienie od: Joanna (imię żeńskie); Aśka


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|ż., poufała forma imienia Joanna


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asiento

[czytaj: asjento] dawniej: prawo handlu czarnymi niewolnikami


As


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asik

zdrobnienie od: as


Źródła:

SJP.pl

Asimov

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asindziej

dawny skrót od: asan dobrodziej, zwykle jako zwrot kierowany do rozmówcy; asandziej


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. zwrot grzecznościowy, odpowiednik zwrotów: waszmość, pan, dobrodziej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asir

prowincja w Arabii Saudyjskiej nad Morzem Czerwonym


Asir (arab. "عسير") – jedna z 13 prowincji Arabii Saudyjskiej. Znajduje się na południu kraju.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asińdźka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. asańdźka


Źródła:

Wiktionary

Asjetka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. salaterka


Źródła:

Wiktionary

Aska

środowiskowo: kobieta aseksualna


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dumna dziewczyna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Askalon

miasto w Izraelu; Aszkelon


Źródła:

SJP.pl

Askaloński

1. → Askalon (miasto w Izraelu);
2. czosnek askaloński - cebulowa roślina warzywna z rodziny amarylkowatych; szalotka


Źródła:

SJP.pl

Askaniusz

imię męskie


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. postać mitologii greckiej i rzymskiej, syn Eneasza;

 (1.2) rzad. imię|polski|m.;


As


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Askar

askarys, asker;
1. w XVIII wieku: żołnierz straży osobistej sułtana Maroka;
2. w XIX i XX wieku: żołnierz niemieckich i włoskich wojsk kolonialnych w Afryce;
3. uzbrojony autochton w Afryce Wschodniej, chroniący karawany


Źródła:

SJP.pl

Askarioza

choroba inwazyjna przewodu pokarmowego wywołana przez glistę ludzką; askarydoza; glistnica


Źródła:

SJP.pl

Askaryda

nicień pasożytujący w przewodzie pokarmowym; glista


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nicień pasożytujący w przewodzie pokarmowym kręgowców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Askarydoza

pospolita na całym świecie choroba jelit człowieka i zwierząt; glistnica, askarioza


Źródła:

SJP.pl

Askarys

askar, asker;
1. w XVIII wieku: żołnierz straży osobistej sułtana Maroka;
2. w XIX i XX wieku: żołnierz niemieckich i włoskich wojsk kolonialnych w Afryce;
3. uzbrojony autochton w Afryce Wschodniej, chroniący karawany


Źródła:

SJP.pl

Askaryt

stały absorbent tlenku węgla


Źródła:

SJP.pl

Askenazy

nazwisko, m.in. Szymon Askenazy (1865- 1935) - polski historyk i dyplomata


Źródła:

SJP.pl

Askenazyjczyk

Żyd aszkenazyjski, Żyd wywodzący się z diaspory osiadłej we wschodniej, centralnej i częściowo zachodniej części Europy; aszkenazyjczyk


Źródła:

SJP.pl

Askenazyjka

→ askenazyjczyk


Patrz:askenazyjczyk

Źródła:

SJP.pl

Askenazyjski

→ askenazyjczyk; aszkenazyjski


Źródła:

SJP.pl

Asker

askar, askarys;
1. w XVIII wieku: żołnierz straży osobistej sułtana Maroka;
2. w XIX i XX wieku: żołnierz niemieckich i włoskich wojsk kolonialnych w Afryce;
3. uzbrojony autochton w Afryce Wschodniej, chroniący karawany


Asker – norweskie miasto i gmina leżąca w regionie Akershus.

Asker jest 241. norweską gminą pod względem powierzchni lądowej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Askier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Mazowsze. daw. bot. jaskier


Źródła:

Wiktionary

Asklepiadejski

1. wiersz asklepiadejski - w metryce klasycznej: wers składający się z trochejów i daktyli
2. przymiotnik od: Asklepiades, starożytny poeta grecki z Samos


Źródła:

SJP.pl

Asklepiades

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Asklepiejon

w starożytnej Grecji: kompleks domostw i schronień wokół Asklepiejonu, świątyni boga Asklepiosa, w których udzielano pomocy przybywającym tam chorym


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. mit. starożytna świątynia grecka poświęcona Asklepiosowi, czasem połączona ze szpitalem lub szkołą medyczną;


Asklepiejon – świątynia Asklepiosa wraz z ośrodkiem kultowej medycyny i terapii, stosującym praktyki przyrodolecznicze i diagnostyczną inkubację.

Początkowo była to studnia lub źródło z ołtarzem w świętym gaju; później okręg sakralny ze świątynią bóstwa, przy której funkcjonowały lecznice, budynki szpitalne i portyki dla chorych oczekujących na przyjęcie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asklepion

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. mit. starożytna świątynia grecka poświęcona Asklepiosowi, czasem połączona ze szpitalem lub szkołą medyczną


Źródła:

Wiktionary

Asklepios

w mitologii greckiej: bóg zdrowia i przywracania życia, syn Apollina, odpowiednik rzymskiego Eskulapa


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. bóg sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w długiej szacie, trzymający w ręce laskę owiniętą wężem, utożsamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, córki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona;


Asklepios, Eskulap (gr. Ἀσκληπιός Asklēpiós, Asclepius, łac. Aesculapius) – w mitologii greckiej bóg sztuki lekarskiej (medycyny); jeden z herosów.

Jego rzymskim odpowiednikiem był Eskulap. [].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Askochytoza

As


Źródła:

Wikipedia

Askogon

jednokomórkowy lub wielokomórkowy organ rozmnażania płciowego u grzybów workowców


Źródła:

SJP.pl

Askon

w biologii: najprymitywniejszy typ budowy dorosłych gąbek, przypominający przytwierdzoną do podłoża gastrulę


As


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Askorbinaza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. spoż. enzym zawarty w niektórych owocach, rozkładający kwas askorbinowy (witaminę C)


Źródła:

Wiktionary

Askorbinian

1. askorbinian sodu - regulator kwasowości i stabilizator (symbol E201);
2. askorbinian wapnia - regulator kwasowości i stabilizator (symbol E202)


Źródła:

SJP.pl

Askorbinowy

kwas askorbinowy - witamina C, nietrwały związek organiczny zawarty w wielu owocach, warzywach oraz w wątrobie, ważny w utlenianiu komórkowym, wzmaga odporność, utrzymuje we właściwym stanie tkanki


przymiotnik

 (1.1) biochem. związany z witaminą C czyli kwasem askorbinowym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Askospora

haploidalny zarodnik grzybów z gromady workowców


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. haploidalny zarodnik workowca;


Askospora, zarodnik workowy – haploidalny zarodnik (mejospora), typowy dla workowców. Powstaje w workach w wyniku rozmnażania płciowego zwanego askogamią. Przed wytworzeniem askospor następuje kariogamia, a po niej mejoza. Askospory powstają wewnątrz worka (endogenicznie) w wyniku tzw. swobodnego wytwarzania komórek (tj. po podziale jąder niezwiązanym ściśle z podziałem cytoplazmy).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asmara

stolica Erytrei


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Erytrei;

 (1.2) geogr. miasto w północno-wschodniej części Sahary Zachodniej


Asmara ( ኣስመራ, Asmera) – stolica Erytrei, na Wyżynie Abisyńskiej, na wysokości 2340 m n.p.m. Stanowi bardzo ważny węzeł kolejowy. W Asmarze znajduje się międzynarodowe lotnisko zbudowane w 1962 położone 4 km od centrum. Miasto cechuje duży wzrost liczby ludności: z 296 tys. mieszkańców w 1986 roku przez 500,6 tys. w roku 2002 do 578,9 tys. w 2006.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asmarczyk

mieszkaniec Asmary


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Asmary


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asmarka

mieszkanka Asmary


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Asmary


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asmarski

→ Asmara (stolica Erytrei)


przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Asmary, stolicy Erytrei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asmodeusz

demon, upadły anioł znany głównie z biblijnej Księgi Tobiasza; przed upadkiem przynależał do chóru Serafinów


Asmodeusz lub Asmodeus (także Azmodan) – demon, upadły anioł znany głównie z deuterokanonicznej Księgi Tobiasza. Poza tym wzmianki o nim spotyka się w demonologii i w niektórych legendach talmudycznych, do których trafił prawdopodobnie z zoroastrianizmu w czasie, gdy terytoria Żydów przeszły w ręce perskich Achemenidów. Przed upadkiem przynależał do Chóru Serafinów. Według MacGregora Mathersa Asmodeusz jest kazirodczym dzieckiem Tubal-Kaina i jego siostry Naami.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asmr

[czytaj: ejesemAR lub aesemER] przyjemne mrowienie skóry, zwykle w okolicach głowy i szyi, wywołane przez różne bodźce zewnętrzne, najczęściej słuchowe; asmr


ASMR ( autonomous sensory meridian response, często tłumaczone niezgodnie z etymologią jako „samoistna odpowiedź meridianów czuciowych”) – zjawisko przyjemnego mrowienia w okolicach głowy, szyi i innych obszarach ludzkiego ciała. Zjawisko to może zostać wywołane poprzez wizualne, słuchowe, dotykowe i zapachowe bodźce zewnętrzne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asnyk

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Aso

w Biblii: król Judy z dynastii Dawida


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asocjacja

1. w psychologii: łączenie się ze sobą wrażeń, wyobrażeń,
2. w różnych dziedzinach: ugrupowanie, zbiorowisko, zespół
3. chem. zjawisko sprzęgania się cząsteczek chemicznych w większe


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) samorzutne nasuwanie się kolejnych skojarzeń albo obrazów na podstawie poprzednich

 (1.2) zbiorowisko, zespół, grupa

 (1.3) chem. łączenie się cząstek pojedynczych w złożone (asocjaty)


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asocjacjonista

zwolennik asocjacjonizmu


Źródła:

SJP.pl

Asocjacjonistka

→ asocjacjonista


Patrz:asocjacjonista

Źródła:

SJP.pl

Asocjacjonistyczny

→ asocjacjonizm


Patrz:asocjacjonizm

Źródła:

SJP.pl

Asocjacjonizm

kierunek w psychologii kładący nacisk na procesy kojarzenia jako główny czynnik funkcjonowania świadomości, zanegowany w XX wieku przez psychologię postaci, wskazującą na rolę struktury psychicznej człowieka w poznawaniu przez niego świata, a nie tylko na mechaniczne skojarzenia


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. psych. kierunek w filozofii i psychologii, według którego myśli, pojęcia łączą się w umyśle dzięki skojarzeniom (asocjacjom) powstającym na podstawie doświadczenia


As


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asocjacyjność

→ asocjacyjny


Patrz:asocjacyjny

Źródła:

SJP.pl

Asocjacyjny

dotyczący asocjacji, oparty na zasadzie kojarzenia (np. asocjacyjne związki między pojęciami)


przymiotnik

 (1.1) związany z asocjacją

 (1.2) psych. związany z asocjacjonizmem

 (1.3) daw. stowarzyszeniowy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asocjalność

→ asocjalny


Patrz:asocjalny

Źródła:

SJP.pl

Asocjalny

rzadko: obojętny na sprawy społeczne; aspołeczny, niespołeczny


Źródła:

SJP.pl

Asocjata

w chemii: nietrwałe połączenie cząstek


Źródła:

SJP.pl

Asocjatywność

właściwość działań asocjatywnych (dodawanie i mnożenie), wyrażająca się tzw. prawem łączności, oznaczającym, iż na wynik tych działań nie ma wpływu rozstawienie nawiasów w danym wyrażeniu; łączność


Źródła:

SJP.pl

Asocjatywny

1. w psychologii: odnoszący się asocjacji, związany z procesami asocjacji (np. asocjatywne struktury świadomości, procesy asocjatywne); asocjacyjny, skojarzeniowy;
2. w matematyce: łączny


Źródła:

SJP.pl

Asocjowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|asocjować.


Źródła:

Wiktionary

Asocjować

rzadko:
1. łączyć różne fakty, pojęcia, nawet słabo ze sobą powiązane;
2. asocjować się - być asocjowanym


czasownik niedokonany

 (1.1) kojarzyć, łączyć wrażenia, fakty, obrazy

czasownik zwrotny niedokonany asocjować się

 (2.1) być kojarzonym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asomatognozja

choroba polegająca na nierozpoznawaniu części ciała i stron


Źródła:

SJP.pl

Asomatyczny

bezcielesny


przymiotnik

 (1.1) książk. bezcielesny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asonancja

rym niepełny, polegający na tożsamości lub podobieństwie samogłosek w zakończeniach wyrazów; asonans


Źródła:

SJP.pl

Asonans

niedokładny rym polegający na podobieństwie lub identyczności samogłosek w zakończeniu wyrazów


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. rym polegający na identyczności tylko samogłosek


Asonans (fr. "assonance", z łac. "assonare" – „odbrzmiewać, współbrzmieć”) – powtórzenie jednakowych samogłosek w wyrazach zajmujących ustaloną pozycję w obrębie wersu (w poezji) lub zdania.

Nazywany rymem niepełnym, wykształcił się w liryce europejskiej przed rymem. Miał zastosowanie w językach poprzedzających dzisiejszy francuski, gdzie wystarczyło powtórzenie jednej samogłoski, by zaistniało widoczne podobieństwo wyrazów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asonansowy

związany z asonansem


Źródła:

SJP.pl

Asonoryzacja

ogół zabiegów zmierzających do wyciszenia źródła hałasu lub zabezpieczenia wnętrza przed hałasami z zewnątrz; oddźwiękowienie


Źródła:

SJP.pl

Asortyment

zestaw dóbr oferowanych na sprzedaż przez sklep, zakład, placówkę itp.


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. wybór towarów lub usług, który jest proponowany klientom;

 (1.2) wybór cech, środków, przedmiotów itp., jakimi ktoś dysponuje


Asortyment – wybór, zestaw, zestawienie produkowanych wyrobów, świadczonych usług lub oferowanych towarów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asortymentowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z asortymentem, towarami i usługami stanowiącymi stałą ofertę handlową


Źródła:

Wiktionary

Asowy

→ as


Patrz:as

Źródła:

SJP.pl

Asp

[czytaj: a-es-PE] skrót od: Akademia Sztuk Pięknych


skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = eduk. akademia sztuk pięknych;

 (1.2) = techn. autoryzowany serwis producenta

 (1.3) = med. biochem. asparaginaza


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asp.

skrót od: aspirant; aspir.


skrót

 (1.1) = aspirant


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aspan

dawniej: tytuł grzecznościowy, skrót od wyrażenia "waszmość pan", zwykle jako zwrot kierowany wprost do rozmówcy, odpowiadający dzisiejszemu "pan", "wy" (zwykle z odcieniem lekceważenia); aćpan, acpan, waćpan, wacpan, waspan, asan, acan


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. zob. waszmość pan.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aspani

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. waszmość pani.


Źródła:

Wiktionary

Asparagina

aminokwas endogenny pełniący istotną rolę w biosyntezie amoniaku


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. jeden z podstawowych aminokwasów, amid kwasu asparaginowego, uczestniczący w cyklu mocznikowym i syntezie glikoprotein


Asparagina, #PATRZ Asn, N – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów endogennych. Amid kwasu asparaginowego, powszechny składnik białek. Występuje w dużych ilościach w nasionach, a także w stanie wolnym w płynach komórkowych. Stanowi magazyn amoniaku w tkankach zwierzęcych i roślinnych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asparaginaza

naturalny enzym wyizolowany z m.in. bakterii Escherichia coli wykazujący działanie cytostatyczne w stosunku do komórek nowotworowych, stosowany w leczeniu ostrych białaczek u dzieci i dorosłych


As


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asparaginowy

związany z asparaginą


Źródła:

SJP.pl

Asparagus

roślina z rodziny liliowatych, występująca w licznych gatunkach w Europie


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. szparag pierzasty, dekoracyjna roślina stosowana w kwiaciarstwie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aspartam

sztuczny słodzik, który nie powoduje wzrostu poziomu cukru we krwi


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. spoż. syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący


As


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aspazja

przenośnie: ambitna, inteligentna i piękna kobieta


Aspazja (gr. Ἀσπασία, ur. ok. 470, zm. ok. 400 p.n.e.) – mieszkanka Miletu, filozofka, którą uznaje się, że zasłynęła swym związkiem z Peryklesem, ateńskim mężem stanu. Według niektórych autorów była jego żoną.

Niewiele wiadomo o szczegółach jej życia. Większą część dorosłych lat spędziła w Atenach, prawdopodobnie wywierając wpływ na Peryklesa i ateńską politykę. Jest o niej mowa w dziełach Platona, Arystofanesa, Ksenofonta i innych autorów tego czasu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aspazjusz

imię męskie


Aspazjusz – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się słowa "aspasios" oznaczającego „powitanie”. Imię to ma oboczną wersję Aspazy.

Jego patronem jest św. Aspazjusz, biskup, żyjący w VI wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aspekcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od aspekt


Źródła:

Wiktionary

Aspekt

1. ujęcie, rodzaj, punkt widzenia sprawy;
2. określenie rodzaju czynności (dokonanej, niedokonanej) wyrażonej czasownikiem;
3. wzajemne położenie planet i gwiazd (zodiakalnych), wg którego układano horoskopy


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana datadef|od 2. poł. XVI w..

 (1.2) gram. cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie;

 (1.3) astr. położenie gwiazd względem siebie i znaków zodiaku;

 (1.4) daw. przepowiednia, wróżba


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aspektowy

związany z aspektem (w znaczeniu kategorii gramatycznej czasownika), np. pary aspektowe


Źródła:

SJP.pl

Aspektywa

w sztuce egipskiej sposób przedstawiania trójwymiarowości na płaszczyźnie


Źródła:

SJP.pl

Asperger

potocznie: zespół Aspergera


rzeczownik

 (1.1) pot. zespół Aspergera;

 (1.2) pot. osoba z zespołem Aspergera


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aspergerek

kobieta lub dziewczynka z zespołem Aspergera


Źródła:

SJP.pl

Aspergerka

kobieta lub dziewczynka z zespołem Aspergera


Źródła:

SJP.pl

Aspergerowiec

osoba z zespołem Aspergera; aspik, asperger


Źródła:

SJP.pl

Aspergillus

grzyb z klasy workowców; kropidlak


Aspergillus P. Micheli ex Haller (kropidlak) – rodzaj grzybów z rzędu kropidlakowców ("Eurotiales").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aspergiloza

grzybica występująca głównie u ptaków, atakująca wole i drogi oddechowe; kropidlakowica


Aspergiloza (łac. "aspergillosis") jest zakażeniem lub reakcją alergiczną wywoływaną przez grzyby z rodzaju "Aspergillus" (kropidlak). Postacie aspergilozy o największym znaczeniu to poważne infekcje płucne u pacjentów z obniżoną odpornością, takich jak chorzy na AIDS, leczeni chemioterapią lub antybiotykami przez dłuższy czas. W alergiach "Aspergillus" odgrywa mniejszą rolę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aspermia

brak spermy lub niemożność jej wydalania


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. brak spermy albo plemników w spermie;


Aspermia – brak ejakulacji podczas kopulacji oraz innych czynności seksualnych, będący przyczyną męskiej niepłodności. Pomimo iż erekcja utrzymuje się stosunkowo długo, orgazm zazwyczaj nie występuje. Aspermii nie należy mylić z azoospermią, w której przy niekiedy prawidłowej objętości ejakulatu, stwierdza się brak plemników.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aspersja

pokropienie wodą święconą w niedzielę przed sumą


Aspersja (Asperges) (z łac. "aspergere – pokropić") – w łacińskiej tradycji liturgicznej eucharystyczny akt pokuty polegający na pokropieniu przez celebransa wodą święconą ludzi zgromadzonych na liturgii.

Akt ten jest bezpośrednim nawiązaniem do biblijnego Psalmu 51 (50), który jest psalmem pokutnym, zawierającym słowa:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aspersorium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. naczynie na wodę święconą umieszczone w ścianie kościoła;


Aspersorium:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Asperula

szczeciniasto owłosiona bylina z rodziny marzanowatych; marzana, marzanna


Źródła:

SJP.pl

Aspidistra

roślina z rodziny liliowatych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. roślina z rodziny liliowatych, pochodząca z Azji, potocznie nazywana „żelaznym liściem”;


As


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aspik

potocznie: osoba z zespołem Aspergera; asperger, aspergerowiec


Źródła:

SJP.pl

Aspir.

skrót od: aspirant; asp.


Źródła:

SJP.pl

Aspiracja

1. w medycynie:
a) usuwanie za pomocą specjalnych aparatów próżniowych gazów lub cieczy nagromadzonych w jamie ciała wskutek choroby;
b) wchłanianie przez drogi oddechowe zewnętrznych substancji;
2. w językoznawstwie: dodawanie "h" przy artykulacji głosek i wyrazów; przydech


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dążenie do czegoś, pragnienie zrobienia lub dokonania czegoś

 (1.2) fonet. przydech

 (1.3) med. odciągnięcie tłoczka strzykawki w celu sprawdzenia czy jest się w świetle żyły


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aspiracje

dążenia, plany, ambicje danej osoby, zwłaszcza takie dotyczące osiągnięcia ambitnych celów w jakiejś dziedzinie nauki, sztuki lub życia publicznego


As


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aspiracyjny

1. w medycynie i technice: związany z aspiracją (np. urządzenia aspiracyjne);
2. w językoznawstwie: wymawiany z przydechem (np. głoski aspiracyjne)


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z aspiracją, dotyczący aspiracji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aspirancki

odnoszący się do aspiranta, właściwy aaspirantom


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z aspirantem, dotyczący aspiranta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aspirant

1. osoba dążąca do osiągnięcia ambitnych celów, zwłaszcza związanych z zajęciem jakiegoś stanowiska;
2. stopień oficerski w policji i straży pożarnej; także: osoba mająca ten stopień;
3. dawniej słowo o wielu innych znaczeniach, których wspólnym elementem było: staranie, ubieganie się o coś


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto się o coś ubiega, np. o stanowisko

 (1.2) stopień oficerski w straży pożarnej lub w policji

 (1.3) rel. nieoficjalny stopień ministranta

 (1.4) rel. mężczyzna chcący wstąpić do zakonu lub zgromadzenia zakonnego


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aspirantka

→ aspirant


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która się o coś ubiega, np. o stanowisko

 (1.2) kobiecy stopień oficerski w straży pożarnej lub w policji

 (1.3) rel. nieoficjalny stopień w ministranturze żeńskiej

 (1.4) rel. kobieta chcąca wstąpić do zakonu lub zgromadzenia zakonnego


Patrz:aspirant

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aspirantura

okres pełnienia funkcji aspiranta w zakładzie naukowym


As


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aspirata

spółgłoska wymawiana z przydechem, czyli następującym po niej dźwiękiem przypominającym krótkie 'h'; spółgłoska przydechowa; spółgłoska aspirowana


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. głoska wymawiana z aspiracją, przydechem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aspiratamente

określenie wykonawcze: jakby wzdychając


Źródła:

SJP.pl

Aspirator

specjalny aparat próżniowy służący:
a) w medycynie - do usuwania gazów lub cieczy nagromadzonych w jamie ciała wskutek choroby;
b) w technice i analizach laboratoryjnych - do usuwania pyłu i innych drobnych zanieczyszczeń


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. sprzęt do zasysania (odsysania) powietrza, cieczy lub drobnych cząstek

 (1.2) techn. med. urządzenie używane do odsysania wydzielin


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aspirowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|aspirować.


As


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aspirować

1. starać się o coś, ubiegać się o stanowisko, pozycję itp.;
2. w językoznawstwie: wymawiać głoski z przydechem


czasownik niedokonany

 (1.1) starać się, ubiegać się o coś

 (1.2) przest. wzdychać do czegoś

 (1.3) jęz. wymawiać głoski z przydechem

 (1.4) med. wyciąganie płynów z jam ciała za pomocą aspiratora


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aspiryna

pochodna kwasu salicylowego, popularny środek o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym i przeciwzapalnym


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aspirynowy

→ aspiryna


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z aspiryną, dotyczący aspiryny


Patrz:aspiryna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asport

nagłe zniknięcie przedmiotu w trudny do wytłumaczenia sposób i pojawienie się w innym miejscu


Źródła:

SJP.pl

Asportowy

nieuprawiający sportu lub nieinteresujący się sportem


Źródła:

SJP.pl

Aspołecznie

przysłówek

 (1.1) w sposób izolujący się od społeczeństwa


Źródła:

Wiktionary

Aspołeczność

termin odnoszony do zachowań, postaw lub cech osobowości, charakteryzujących się unikaniem zaangażowania jednostki w związki grupowe i (lub) realizacje celów grupowych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest aspołeczne; cecha tych, którzy są aspołeczni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aspołeczny

obojętny dla spraw społecznych


przymiotnik

 (1.1) obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aspoń

partykuła

 (1.1) gw-pl|Podhale,Orawa,Śląsk Cieszyński,Spisz. chociaż, przynajmniej


Źródła:

Wiktionary

Aspramente

określenie wykonawcze: szorstko, cierpko


Źródła:

SJP.pl

Aspóń

partykuła

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chociaż, przynajmniej


Źródła:

Wiktionary

Asr

skrót od: Acceleration Slip Regulation - system kontroli trakcji zapobiegający poślizgowi kół napędowych


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. trzecia (spośród pięciu) modlitwa muzułmańska w ciągu dnia, odmawiana po południu;


Asr – modlitwa muzułmańska – trzecia w ciągu dnia spośród modlitw salat, odmawiana po. Obejmuje cztery obowiązkowe rakaty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Assai

określenie wykonawcze: bardzo; występuje razem z innymi określeniami tempa i charakteru utworu, np. adagio assai, allegro assai


Źródła:

SJP.pl

Assam

herbata gatunku Assam


rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. prowincja w północno-wschodnich Indiach;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Assamczak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Caprolagus|Blyth|ref=tak., rodzaj ssaków z rodziny zającowatych

 (1.2) syst. zool. nazwa systematyczna|Caprolagus hispidus|Pearson|ref=tak., gatunek z rodzaju assamczaków (1.1)

 (1.3) zool. ssak z gatunku assamczaków (1.2)


Assamczak ("Caprolagus") – rodzaj ssaka z rodziny zającowatych (Leporidae).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Assamski

język assamski - jeden z języków urzędowych Indii; język asamski


Źródła:

SJP.pl

Assamskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem asamskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem asamskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku asamskim


Źródła:

Wiktionary

Assapan

rodzaj gryzonia z podrodziny wiewiórek


Assapan ("Glaucomys") – rodzaj ssaków z podrodziny wiewiórek (Sciurinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae). W polskiej literaturze zoologicznej nazwa zwyczajowa „assapan” używana była dla oznaczenia gatunku "Glaucomys volans". Ostatecznie w wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” gatunkowi przypisano assapan południowy, rezerwując nazwę assapan dla rodzaju "Glaucomys".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Assel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. pierwszy, najstarszy wiek cisuralu (wczesnego permu), trwający 299 – 294,6 milionów lat temu;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Assemblage

[czytaj: asąbLAŻ lub asambLAŻ] przestrzenna kompozycja utworzona z różnego rodzaju przedmiotów; asamblaż


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. trójwymiarowy kolaż z gotowych przedmiotów;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Assembler

prosty język programowania; asembler


Źródła:

SJP.pl

Assemblé

[czytaj: asemBLE] rodzaj skoku w tańcu klasycznym


Źródła:

SJP.pl

Asser

imię męskie


Asser (zm. 908/909) – walijski mnich z St David’s w królestwie Dyfed. W latach 875–879 był biskupem Sherborne. Około 885 Alfred Wielki poprosił go, by opuścił St David’s i dołączył do kręgu uczonych mężów, których Alfred gromadził na swym dworze. Po rocznym pobycie w Caerwent spowodowanym chorobą, Asser przyjął zaproszenie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Assieme

[czytaj: assjeme] muzyczne określenie wykonawcze: razem, wspólnie


Źródła:

SJP.pl

Assiniboine

(dawniej Stone Indian River) rzeka w Kanadzie


Assiniboine – rzeka w Kanadzie, w prowincjach Saskatchewan i Manitoba, o długości 1 070 kilometrów. Rzeka nazwana od Assiniboinów, rdzennych mieszkańców tej okolicy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Assoluta

środowiskowo o primadonnie, primabalerinie: najlepsza, najwyższej klasy


Źródła:

SJP.pl

Assos

As


Źródła:

Wikipedia

Assunta

1. w sztuce gotyckiej: przedstawienie Marii Wniebowziętej w koronie gwiazd i z księżycem u stóp;
2. w sztuce włoskiej: scena wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny


Źródła:

SJP.pl

Assyż

dawniej: Asyż (miasto we Włoszech)


Źródła:

SJP.pl

Ast

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = teatr. eduk. akademia sztuk teatralnych

 (1.2) = med. biochem. aminotransferaza asparaginianowa

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) = kynol. amerykański Staffordshire terrier, amstaf


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Asta

imię żeńskie


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gałąź, konar


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astana

stolica Kazachstanu


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Kazachstanu;


Astana (kaz. cyr. i ros. Астана; 1824–1961 Akmolińsk, 1961–1992 Celinograd, 1992–1998 Akmoła, 1998–2019, i ponownie od 2022 r. Astana, 2019–2022 Nur-Sułtan) – stolica i drugie co do liczby ludności miasto w Kazachstanie, położone nad rzeką Iszym, w północno-środkowej części kraju na Pogórzu Kazachskim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astanka

mieszkanka Astany


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Astany


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astarte

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Astat

pierwiastek chemiczny o symbolu At, promieniotwórczy niemetal


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;


Astat (At, astatinum z gr. "άστατός" ‘nietrwały’ od "ά" ‘bez’ i "στατός" ‘trwały, stały’) – promieniotwórczy pierwiastek chemiczny z grupy fluorowców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astatowy

→ astat


przymiotnik

 (1.1) dotyczący astatu


Patrz:astat

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest astatyczne


Źródła:

Wiktionary

Astatyczny

ruchomy; niestały


przymiotnik

 (1.1) fiz. nieposiadający stałej pozycji ani kierunku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astazja

w medycynie: niemożność chodzenia, stania na skutek zaburzeń w ośrodkowym układzie nerwowym, czasem w błędniku


Astazja – objaw neurologiczny, polegający na niemożności utrzymania pozycji stojącej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Astańczyk

mieszkaniec Astany


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Astany


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astański

→ Astana (stolica Kazachstanu)


przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Astana


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asteizm

dowcipne, celne powiedzenie świadczące o towarzyskiej ogładzie mówiącego


Asteizm (fr. "astéisme", gr. "asteíos" – dowcipny, wykształcony, miejski) – ironiczny lub autoironiczny zwrot świadczący o zręczności krasomówczej, znajomości savoir-vivre i ogładzie towarzyskiej.

Znany z wykorzystywania asteizmów w swojej twórczości jest Ignacy Krasicki (między innymi w satyrach "Pijaństwo" oraz "Świat zepsuty").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Astelia

jednoliścienna roślina z rzędu szparagowców


Źródła:

SJP.pl

Astenia

stan ogólnej słabości fizycznej i psychicznej organizmu, będący następstwem przebytej ciężkiej choroby, przeżyć psychicznych lub długotrwałego niedożywienia; także utrata sił, osłabienie towarzyszące depresji i nerwicy


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. stan słabości, zmniejszenie lub brak odporności fizycznej i psychicznej;


Astenia ( asthenia, z "ἀσθένεια") – stan słabości fizycznej i psychicznej organizmu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asteniczka

w psychologii: kobieta odznaczająca się smukłą i wątłą budową ciała, charakteryzująca się egocentrycznym usposobieniem, nieufnością w stosunku do ludzi, nieśmiałością i drażliwością; typ asteniczny; leptosomatyczka


Źródła:

SJP.pl

Asteniczny

w psychologii: mający budowę ciała i usposobienie charakterystyczne dla astenika; leptosomiczny


przymiotnik

 (1.1) wątły, o słabej budowie ciała lub odporności


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astenik

w psychologii: człowiek odznaczający się smukłą i wątłą budową ciała, charakteryzujący się egocentrycznym usposobieniem, nieufnością w stosunku do ludzi, nieśmiałością i drażliwością; typ asteniczny; leptosomatyk


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek o smukłej i wątłej budowie ciała, odznaczający się nieśmiałością i drażliwością


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astenka

astenka gęsiówka - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych


Źródła:

SJP.pl

Astenopia

osłabienie wzroku powstające wskutek nie skorygowanej okularami wady wzroku


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zmęczenie wzroku


Astenopia – subiektywne uczucie osłabienia oczu, spowodowane najczęściej przez niewyrównane wady wzroku lub niewłaściwe oświetlenie. Objawia się między innymi bólem oraz zaczerwienieniem oczu, łzawieniem, bólami głowy, zamazanym lub podwójnym widzeniem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astenosfera

jedna ze sfer górnej części płaszcza Ziemi, podatna na przemieszczenia i odkształcenia


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. warstwa płaszcza ziemskiego;


Astenosfera (warstwa Gutenberga) – warstwa o grubości około 100 km, położona w górnej części płaszcza ziemskiego, tuż pod litosferą.

Górna granica astenosfery leży na głębokości od 10 do 100 km, dolna na głębokości 350-400 km (górna 50-70 km pod oceanami i do 120 km pod kontynentami, dolna odpowiednio 400 i 250 km.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astenospermia

upośledzenie jakości nasienia mężczyzny


Źródła:

SJP.pl

Astenotymia

stan, w którym człowiek jest przewrażliwiony na punkcie własnej osoby, powodujący nadmierą ostrożność i nieufność


Źródła:

SJP.pl

Astenotymiczka

kobieta przewrażliwiona na punkcie własnej osoby, zachowująca rezerwę wobec ludzi


Źródła:

SJP.pl

Astenotymik

człowiek przewrażliwiony na punkcie własnej osoby, zachowujący rezerwę wobec ludzi


Źródła:

SJP.pl

Aster

1. roślina rosnąca dziko lub hodowana w ogrodach, mająca białe, różowe, fioletowe lub purpurowe kwiaty, które w klimacie umiarkowanym zakwitają jesienią;
2. odmiana ziemniaka


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina ogrodowa o pięknych różnokolorowych kwiatach;


As


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astereognozja

zaburzenie w rozpoznawaniu kształtu dotykanych przedmiotów


 "


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asteria

imię żeńskie


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. matka Hekate; żona tytana Persesa oraz siostra Leto; córka Kojosa i Fojbe; jedna z tytanid drugiego pokolenia;

 (1.2) mitgr. jedna z córek Danaosa

 (1.3) mitgr. jedna z córek giganta Alkyoneusa

 (1.4) mitgr. córka Teukrosa, syna Telamona

 (1.5) imię|polski|ż.;

 (1.6) astr. planetoida o numerze katalogowym 658, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1908 r.;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asteriusz

imię męskie


Asteriusz – imię męskie pochodzenia greckiego od Αστέριος: ἀστήρ – „gwiazda”. Stąd ἀστέριος to „gwiaździsty, jasny, lśniący, niebieski”. Hagiografia zna ośmiu świętych o tym imieniu: m.in. nosił je Asteriusz z Cezarei Palestyńskiej, żyjący w pierwszej połowie III wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asterix

AS


Źródła:

Wikipedia

Asteroid

1. w astronomii: ciało niebieskie niewielkich rozmiarów poruszające się dookoła Słońca, głównie między orbitami Marsa i Jowisza; planetoida;
2. w geometrii: krzywa w kształcie gwiazdy czteroramiennej


Źródła:

SJP.pl

Asteroida

1. w astronomii: ciało niebieskie niewielkich rozmiarów poruszające się dookoła Słońca, głównie między orbitami Marsa i Jowisza; planetoida;
2. w geometrii: krzywa w kształcie gwiazdy czteroramiennej


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) astr. ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);

 (1.2) mat. krzywa o specyficznym kształcie;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asteroidalny

→ asteroida


Patrz:asteroida

Źródła:

SJP.pl

Asterokalamit

wymarły skrzyp z rodziny archeokalamitowatych, żyjący w późnym dewonie i we wczesnym karbonie; archeokalamit


Źródła:

SJP.pl

Asteroksylon

kopalny prawidłakowiec posiadający cechy psylofitów i widłaków


Asteroksylon ("Asteroxylon mackiei") – wymarła roślina opisana po raz pierwszy z Rhynie Chert – stanowiska paleontologicznego odkrytego w Szkocji w 1912 r., datowanego na wczesny dewon (ok. 400 mln lat temu). Skamieniałości tego gatunku znane są od późnego syluru do końca dewonu. Początkowo roślina opisana została jako przedstawiciel ryniofitów "Rhyniophyta", później jednak uznana została za przedstawiciela rzędu prawidłakowców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asteronim

rodzaj kryptogramu złożonego ze znaków w kształcie gwiazdki


Asteronim (z gr. ἀστήρ „gwiazda” + ὄνομα „imię”, ros. астроним) – pseudonim, rodzaj kryptogramu, podpis, składający się z jednej lub kilku asterysków (*), stosowany w miejsce nazwiska autora. Liczba gwiazdek bywa zróżnicowana – od jednej do siedmiu – a ich układ w podpisie może przyjmować różne formy, takie jak linia prosta (np. ** ***), trójkąt (⁂) czy romb.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asterysk

znak drukarski w kształcie gwiazdki, używany najczęściej jako odsyłacz


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) poligr. znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;


As


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asteryzm

w mineralogii: efekt gwiazdy w świetle odbitym lub przechodzącym przez niektóre kryształy; gwiazdzistość


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) znak „⁂”, stosowany w celu zwrócenia szczególnej uwagi na fragment tekstu;

 (1.2) astr. układ gwiazd tworzący na niebie pewien widoczny zbiór, niebędący gwiazdozbiorem;

 (1.3) miner. efekt optyczny polegający na powstaniu promieni świetlnych na minerale wskutek jego specyficznych właściwości;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astiages

ostatni władca państwa Medów (585-550 p.n.e.); Astyages


Źródła:

SJP.pl

Astika

system filozoficzno-religijny uznający autorytet Wed oraz istnienie świata transcendentnego


Astika ( आस्तिक) – pojęcie pochodzące z hinduizmu oznaczające osobę bądź szkołę filozoficzną akceptującą autorytet "Wed". Przeciwieństwem pojęcia "astika" jest "nastika". Para „astika – nastika” jest niejako analogią pary „teizm – ateizm”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Astilbe

roślina wieloletnia z rodziny skalnicowatych, pochodząca z Chin, Japonii i Półwyspu Koreańskiego; tawułka


Źródła:

SJP.pl

Astka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gałązka


Źródła:

Wiktionary

Astma

choroba układu oddechowego, często o podłożu alergicznym, polegająca na przewlekłym zapaleniu oskrzelików płucnych, objawiająca się silnymi napadami duszności, sapaniem, uczuciem ucisku w klatce piersiowej; dychawica


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;


Astma ( asthma, polski termin to dychawica) – przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych z nadreaktywnością oskrzeli, prowadząca do nawracających epizodów świszczącego oddechu, duszności, uczucia ściskania w klatce piersiowej i kaszlu, występujących szczególnie w nocy lub nad ranem. Dominującym objawem astmy jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astmatyczka

kobieta, dziewczyna chora na astmę


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. kobieta cierpiąca na astmę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astmatyczny

związany z astmą, właściwy astmie, cierpiący na astmę (np. astmatyczny kaszel, astmatyczne dziecko)


przymiotnik

 (1.1) med. związany z astmą, charakterystyczny dla astmy, dychawicy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astmatyk

człowiek chory na astmę


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. człowiek cierpiący na astmę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astmosan

nazwa historycznego preparatu ziołowego stosowanego w chorobach dróg oddechowych


Źródła:

SJP.pl

Aston

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Astor

Astor – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Floryda, w hrabstwie Lake.


Źródła:

Wikipedia

Astoria

miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oregon


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Astr.

skrót od: astrologia, astrologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Astra

regionalnie: aster (roślina rosnąca dziko lub hodowana w ogrodach, mająca białe, różowe, fioletowe lub purpurowe kwiaty, które w klimacie umiarkowanym zakwitają jesienią)


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. samochód typu Opel Astra

 (1.2) reg. bot. zob. aster.

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: aster (także. B. lp. jeśli mzw.)


Astra – zespół osiemnastu satelitów telekomunikacyjnych, należących do konsorcjum SES ASTRA z siedzibą w Luksemburgu, znajdujący się na orbicie geostacjonarnej nad równikiem. Obecnie na orbicie pracuje trzynaście z nich.

Satelity te nadają sygnał stacji telewizyjnych i radiowych do odbiorców w Europie oraz częściowo w Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie, tylko w przekazie cyfrowym. Przekazy analogowe (w systemie PAL) zostały wyłączone 29 kwietnia 2012 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astrachan

rodzaj pluszu


Źródła:

SJP.pl

Astrachanka

mieszkanka Astrachania (miasta w Rosji)


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Astrachania


Astrachanka ( Астраханка) – wieś na Ukrainie, w obwodzie zaporoskim, w rejonie melitopolskim, w hromadzie Myrne. W 2001 liczyła 1223 mieszkańców, spośród których 148 wskazało jako ojczysty język ukraiński, 1067 rosyjski, 2 białoruski, 5 ormiański, a 1 inny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astrachanowy

związany z astrachanem


Źródła:

SJP.pl

Astrachań

miasto w Rosji


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu;


Astrachań ( Астрахань, tat. "Әстерхан") – miasto w Rosji, położone w delcie Wołgi, około 100 km od Morza Kaspijskiego i 1534 km od Moskwy. Stolica obwodu astrachańskiego. W 2021 roku zamieszkany przez 475 629 osób. Powierzchnia miasta wynosi 208,7 km².


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astrachańczyk

mieszkaniec Astrachania (miasta w Rosji)


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Astrachania


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astrachański

→ Astrachań (miasto w Rosji)


przymiotnik

 (1.1) dotyczący Astrachania, związany z Astrachaniem, pochodzący z Astrachania


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astrafobia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed błyskawicami


Źródła:

Wiktionary

Astragal

1. półwypukły ornament architektoniczny złożony z naprzemiennie ułożonych pałeczek i krążków;
2. kość skokowa;
3. roślina zielona z rodziny motylkowatych


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. kość od wewnętrznej strony stopy pomiędzy wgłębieniem a kostką;

 (1.2) archit. ornament architektoniczny złożony z naprzemiennie ułożonych pałeczek i krążków;

 (1.3) hist. zwierzęca kość śródstopia (lub jej naśladownictwo) używana do gry w starożytnej Grecji i Rzymie;

 (1.4) bot. rodzaj roślin bylinowych (nazwa systematyczna|Astragalus|L.|ref=tak.) z rodziny bobowatych;


Astragal albo perełkowanie – rodzaj uwypuklonego ornamentu ciągłego utworzonego z pasma perełek (kulistych bądź owalnych) oddzielonych pionowymi krążkami („cekinami”) w postaci podwójnych soczewek (rzadziej pałeczkami). Najczęściej płaskorzeźbiony, (niekiedy malowany).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astragalomancja

wróżenie z kości pęcinowych


As


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Astragalowy

związany z astragalem


Źródła:

SJP.pl

Astral

w okultyzmie, astrologii i spirytyzmie: świat niematerialny, niewidzialny, mistyczny


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. ezot. świat ciał astralnych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astralność

→ astralny


Patrz:astralny

Źródła:

SJP.pl

Astralny

1. związany z gwiazdami (np. astralne odległości);
2. przenośnie: nierealny, wydumany (często w kontekście poetyckim lub w sensie negatywnym), np. astralna miłość, astralne pomysły


przymiotnik

 (1.1) gwiezdny

 (1.2) zaświatowy, niematerialny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astralon

elastyczne, przezroczyste tworzywo sztuczne, odporne na światło; stosowane w geodezji, poligrafii i kartografii


Astralon – zastrzeżona nazwa własna przezroczystego tworzywa sztucznego firmy Dynamit Nobel, będącego kopolimerem chlorku winylu i akrylanu metylu, którego zasadniczą cechą jest wysoka stabilność wymiarowa przy jednoczesnym zachowaniu elastyczności oraz odporność na światło. Jest to tworzywo odporne chemicznie, gładkie, łatwo zmywalne, dzięki czemu można na nim nanosić tymczasowe rysunki oraz stosować nietrwałe przyklejanie innych elementów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Astrapia

rodzaj ptaków z rodziny cudowronek


Astrapia – rodzaj ptaków z rodziny cudowronek (Paradisaeidae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Astrapoteria

Astrapoteria, "Astrapotheria" – rząd wymarłych ssaków kopytnych z Ameryki Południowej i Antarktydy. Żyły od paleocenu do miocenu. Ewolucja tej grupy jest enigmatyczna, wydaje się jednak słuszne zaklasyfikować je do grupy Meriungulata. Tą z kolei zalicza się do przetrwałego kladu Laurasiatheria.


Źródła:

Wikipedia

Astrea

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Astrefowość

→ astrefowy


Patrz:astrefowy

Źródła:

SJP.pl

Astrefowy

niezwiązany ze strefą, nietworzący strefy


Źródła:

SJP.pl

Astrid

obce imię żeńskie


Źródła:

SJP.pl

Astro

regionalnie: aster (roślina rosnąca dziko lub hodowana w ogrodach, mająca białe, różowe, fioletowe lub purpurowe kwiaty, które w klimacie umiarkowanym zakwitają jesienią)


Astro – brydżowa konwencja licytacyjna, jedna w wielu form obrony po otwarciu 1BA przeciwnika, opracowali ją brydżyści Allinger, Stern i Rosler. Wejścia "Astro" wyglądają następująco:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Astro-

przedrostek

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ciałami niebieskimi


Źródła:

Wiktionary

Astroaeronautyka

nauka zajmująca się podstawami teoretycznymi i realizacją ewentualnych lotów międzyplanetarnych


Źródła:

SJP.pl

Astrobalistyka

dział balistyki zajmujący się analizą ruchów ciał w przestrzeni kosmicznej


Źródła:

SJP.pl

Astrobiolog

uczony specjalizujący się w astrobiologii (nauce badającej możliwość występowania życia poza Ziemią); kosmobiolog, egzobiolog


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się badaniem możliwości istnienia życia poza Ziemią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astrobiologia

dziedzina biologii, nauka badająca możliwość występowania życia poza Ziemią; egzobiologia, kosmobiologia, ksenobiologia


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka zajmująca się badaniem możliwości istnienia życia poza Ziemią;


As


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astrobiologiczny

→ astrobiologia; kosmobiologiczny, egzobiologiczny


przymiotnik relacyjny

 (1.1) astr. biol. związany z astrobiologią lub astrobiologami


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astrobiolożka

→ astrobiolog


Patrz:astrobiolog

Źródła:

SJP.pl

Astroblem

zagłębienie powstałe w wyniku upadku meteoroidu; krater meteorytowy


Źródła:

SJP.pl

Astrobotanika

nauka badająca istnienie roślinności na innych planetach, głównie na Marsie


Astrobotanika – wyodrębniana w XX wieku część astrobiologii, która zajmować się miała badaniami hipotetycznego życia roślinnego na innych planetach. Za twórcę terminu uważany jest rosyjski naukowiec Gawrił Tichow, który opracował hipotezę o istnieniu marsjańskiej szaty roślinnej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Astrochemia

nauka obejmująca badania występujących we Wszechświecie pierwiastków chemicznych; kosmochemia


Astrochemia – nauka o związkach chemicznych i reakcjach chemicznych zachodzących w przestrzeni kosmicznej.

Związki chemiczne i ich reakcje występują zwykle w luźnych obłokach molekularnego gazu w przestrzeni międzygwiezdnej. Nauka ta obejmuje jednak też przemiany chemiczne zachodzące na obrzeżach gwiazd. Jako taka łączy ze sobą dwie dziedziny: astronomię i chemię.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Astrochemiczny

→ astrochemia; kosmochemiczny


Źródła:

SJP.pl

Astrocoaching

[czytaj: astrokołczing] szkolenie związane z rozwojem osobistym z wykorzystaniem wiedzy astrologicznej


Źródła:

SJP.pl

Astrocyty

największe komórki glejowe, występujące w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, charakteryzujące się nieregularnym kształtem


Źródła:

SJP.pl

Astrofizyczka

→ astrofizyk


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) specjalistka w zakresie astrofizyki


Patrz:astrofizyk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astrofizycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób astrofizyczny


Źródła:

Wiktionary

Astrofizyczny

→ astrofizyka


przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący astrofizyki, związany z astrofizyką


Patrz:astrofizyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astrofizyk

naukowiec badający właściwości fizyczne ciał niebieskich i materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej; kosmofizyk


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w zakresie astrofizyki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astrofizyka

dział astronomii badający właściwości fizyczne ciał niebieskich i materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej; kosmofizyka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) astr. dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: astrofizyk


Astrofizyka – nauka z pogranicza fizyki i astronomii, czasem uznawana za dział tej drugiej, badająca ciała niebieskie, takie jak gwiazdy, czarne dziury, galaktyki i materia międzygwiazdowa – ich budowę, wzajemne oddziaływanie, prawa nimi rządzące oraz procesy fizyczne w skali kosmicznej. Astrofizyka bada ewolucję zarówno pojedynczych gwiazd, jak i całego Wszechświata – dział zajmujący się tą skalą to kosmologia fizyczna.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astrofotograf

fotograf uwieczniający obiekty astronomiczne


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) fot. fotograf wykonujący zdjęcia ciał niebieskich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astrofotografia

fotografia astronomiczna


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fot. dział fotografii zajmujący się utrwalaniem zjawisk i obiektów widocznych na niebie;


As


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astrofotograficzny

→ astrofotografia


Patrz:astrofotografia

Źródła:

SJP.pl

Astrofotografka

fotografka uwieczniająca obiekty astronomiczne


Źródła:

SJP.pl

Astrofotometr

fotometr służący do pomiarów astronomicznych


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. fotometr używany do pomiaru natężenia światła ciał niebieskich;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astrofotometria

dział astrofizyki obejmujący metody wyznaczania blasku gwiazd i jasności powierzchniowej ciał niebieskich oraz ich barw


Źródła:

SJP.pl

Astrognozja

znajomość widzialnych na niebie gołym okiem gwiazd i gwiazdozbiorów


Astrognozja (gr. ἀστήρ "aster" ‘gwiazda’ i γνῶσις "gnósis" ‘wiedza, poznanie’) – pojęcie książkowe określające umiejętność rozpoznawania na niebie gwiazd i gwiazdozbiorów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Astrograf

przyrząd do fotografowania ciał niebieskich


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) luneta astronomiczna używana do fotografowania ciał niebieskich;


As


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astrografia

To jest strona ujednoznaczniająca. Poniżej znajdują się różne znaczenia hasła „Astrografia”.


Źródła:

Wikipedia

Astrokamera

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) aparat do fotografowania ciał niebieskich


Źródła:

Wiktionary

Astrokompas

przyrząd służący do wyznaczania kursu statku (latającego lub wodnego) na podstawie wizualnego namiaru na określone ciało niebieskie


Astrokompas – przyrząd astronomiczny do wyznaczania kursu pojazdu na podstawie namiaru na określone ciało niebieskie.

Pomiar astrokompasem zaczyna się od odczytania z tablic współrzędnych ciała niebieskiego, korzystając ze znajomości momentu pomiaru i szerokości geograficznej. Na odczytany punkt nastawia się przeziernik przyrządu, a następnie obraca się nim aż określone ciało niebieskie będzie widoczne w przezierniku. Na skali astrokompasu odczytuje się kurs.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Astrol.

skrót od: astrologia


Źródła:

SJP.pl

Astrolab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. przest. narzędzie matematyczne

 (1.2) astr. przest. narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich

 (1.3) geod. narzędzie do pomiarów geodezyjnych


Źródła:

Wiktionary

Astrolabia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. narzędzie matematyczne

 (1.2) przest. narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich

 (1.3) przest. narzędzie do pomiarów geodezyjnych


Źródła:

Wiktionary

Astrolabium

dawny przyrząd do wyznaczania położenia ciał niebieskich, a później do pomiarów geodezyjnych, poprzednik sekstantu


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) astr. hist. narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich

 (1.2) mat. hist. narzędzie matematyczne

 (1.3) geod. hist. narzędzie do pomiarów geodezyjnych


Astrolabium (gr. "ἁστρολάβον", astrolabon 'chwytający gwiazdy') – prosty pomiarowy przeziernikowy przyrząd astronomiczny używany w nawigacji do początku XVIII wieku, służący do wyznaczania położenia ciał niebieskich nad horyzontem, poprzednik sekstantu. Nazwy "astrolabium" używa się również w odniesieniu do współczesnego instrumentu astrometrycznego (astrolabium pryzmatyczne), wynalezionego przez francuskiego astronoma André Danjona.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astrolatria

kult gwiazd i planet uważanych za demony, bóstwa lub ich siedzibę


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kult ciał niebieskich uważanych za bóstwa, demony lub ich za siedziby;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astrolog

specjalista w dziedzinie astrologii


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astrologia

badanie położenia ciał niebieskich w celu znalezienia powiązań między ich konfiguracją a charakterem i losem człowieka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ezot. wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;


Astrologia (gr. αστρολογία "astrología" = άστρον "ástron" + λόγος "lógos", „nauka o gwiazdach”) – wróżbiarstwo polegające na próbach przewidywania przyszłości poszczególnych ludzi i wydarzeń na Ziemi na podstawie położenia ciał niebieskich na nieboskłonie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astrologiczny

→ astrologia, np. przepowiednie astrologiczne, poglądy astrologiczne


przymiotnik

 (1.1) dotyczący astrologii, oparty na astrologii, związany z astrologią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astrologio

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: astrologia


Źródła:

Wiktionary

Astrologowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bycie astrologiem, wykonywanie jego czynności


Źródła:

Wiktionary

Astrologować

czasownik

 (1.1) przest. wróżyć, przepowiadać


Źródła:

Wiktionary

Astrolożka

→ astrolog


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się astrologią, przepowiadająca przyszłość z położenia ciał niebieskich


Patrz:astrolog

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astromancja

wróżenie z gwiazd


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wróżenie z gwiazd


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astromechaniczny

droid astromechaniczny — droid odpowiedzialny między innymi za pilotowanie myśliwców, występujący w sadze "Gwiezdne wojny" George'a Lucasa


Źródła:

SJP.pl

Astrometr

astronomiczny przyrząd do określania położenia ciał niebieskich


Źródła:

SJP.pl

Astrometria

Astrometria, astronomia pozycyjna – najstarszy dział astronomii zajmujący się pomiarami pozornych położeń i ruchów ciał niebieskich. Dzieli się na astronomię sferyczną, zawierającą matematyczną teorię potrzebną do opisywania ruchów ciał na sferze niebieskiej oraz astronomię praktyczną, obejmującą teorię przyrządów astrometrycznych, metody obserwacji i ich opracowywania.


Źródła:

Wikipedia

Astrometryczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) astr. związany z astrometrią, dotyczący astrometrii


Źródła:

Wiktionary

Astron

urządzenie służące do przeprowadzania badań termojądrowych


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Astron.

skrót od: astronautyka, astronautyczny


Źródła:

SJP.pl

Astronauta

osoba odpowiednio przygotowana i wyszkolona do odbywania lotów kosmicznych; kosmonauta


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) astr. zaw. osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej


Astronauta ( ástron + naútēs) – osoba przeszkolona, odpowiednio wyposażona i wysłana w przestrzeń kosmiczną w ramach załogowego lotu kosmicznego, aby służyć jako dowódca lub członek załogi na pokładzie statku kosmicznego. Termin ten jest zazwyczaj zarezerwowany dla profesjonalistów, czasami jednak jest on stosowany w stosunku do każdego, kto podróżuje w przestrzeń kosmiczną, w tym naukowców, polityków, dziennikarzy i kosmicznych turystów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astronautka

kobieta odpowiednio przygotowana i wyszkolona do odbywania lotów kosmicznych; kosmonautka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która zajmuje się lotami w kosmos


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astronautyczny

związany z astronautyką, astronautami (np. loty astronautyczne, badania astronautyczne); kosmonautyczny


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z astronautyką lub astronautami, dotyczący astronautyki lub astronautów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astronautyka

zespół nauk zajmujących się realizacją lotów kosmicznych, także badaniem możliwości podróży w przestrzeni międzyplanetarnej, poznawaniem jej i znajdujących się tam obiektów; kosmonautyka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. zespół nauk zajmujący się lotami poza atmosferą Ziemi;


Astronautyka (lub kosmonautyka) – zespół nauk zajmujących się wysyłaniem statków kosmicznych oraz sztucznych satelitów poza atmosferę ziemską, w przestrzeń kosmiczną celem jej eksploracji. Wykonywanie lotów kosmicznych jest jednym głównych zastosowań astronautyki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astronawigacja

jedna z metod nawigacji morskiej: wyznaczanie kursu statku na podstawie gwiazd


Astronawigacja – oznaczanie pozycji statku lub samolotu na podstawie pomiarów położenia niektórych ciał niebieskich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Astronawigacyjny

przymiotnik od: astronawigacja (np. przyrządy astronawigacyjne, pomiary astronawigacyjne)


Źródła:

SJP.pl

Astronim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. nazwa planetaanety, gwiazdy lub innego ciała niebieskiego


Źródła:

Wiktionary

Astronom

człowiek zajmujący się badaniem ciał niebieskich


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nauk. specjalista w zakresie astronomii;

 (1.2) pot. miłośnik i znawca astronomii

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) nauk. kobieta, specjalistka w zakresie astronomii

 (2.2) pot. miłośniczka i znawczyni astronomii


Astronom lub astrofizyk – naukowiec, którego obszarem badań jest astronomia lub astrofizyka.

Zajmuje się badaniem kosmosu oraz otaczającego go świata w przestrzeni kosmicznej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astronom.

skrót od: astronomiczny


Źródła:

SJP.pl

Astronomia

jedna z najstarszych nauk przyrodniczych, której przedmiotem badań są ciała niebieskie, ich rozmieszczenie i ruchy w przestrzeni, pochodzenie, budowa oraz ewolucja, a także Wszechświat jako całość


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka zajmująca się badaniem kosmosu;


Zo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astronomicznie

przysłówek

 (1.1) astr. dotyczący astronomii

 (1.2) przen. w znaczny sposób, niezwykle dużo


Źródła:

Wiktionary

Astronomiczno-Fizyczny

dotyczący astronomii i fizyki (np. tablice astronomiczno-fizyczne)


Źródła:

SJP.pl

Astronomiczny

1. dotyczący astronomii (np. badania astronomiczne);
2. astronomiczna wiosna, zima, jesień, lato - pory roku wyznaczane ze względu na przejście Słońca z jednego znaku zodiaku w inny;
3. przenośnie, o kwotach pieniężnych: bardzo wielki (np. astronomiczna suma, astronomiczne wydatki)


przymiotnik

 (1.1) astr. dotyczący astronomii, związany z astronomią

 (1.2) przen. niesamowicie duży, wielki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astronomio

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: astronomia


Źródła:

Wiktionary

Astronomka

kobieta astronom


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. specjalistka w zakresie astronomii

 (1.2) miłośniczka i znawczyni astronomii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astroorientacja

określanie położenia statku kosmicznego w kosmosie według gwiazd


Źródła:

SJP.pl

Astropsycholog

specjalista w dziedzinie dociekań korzystającej z nauk astrologii i psychologii


Źródła:

SJP.pl

Astrosfera

Astrosfera, aster, gwiazda podziałowa – gwiaździsty układ mikrotubul mających swój początek w centrosomie. Pojawiaj się we wczesnej profazie mitozy i mejozy. Wyznacza bieguny wrzeciona podziałowego.


Źródła:

Wikipedia

Astrospektograf

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spektograf astronomiczny


Źródła:

Wiktionary

Astrospektrograf

przyrząd służący do fotografowania widm ciał niebieskich; spektrograf astronomiczny


Źródła:

SJP.pl

Astrospektroskop

przyrząd używany w astrospektroskopii do wyznaczania temperatury i składu chemicznego gwiazd, planet, komet i materii międzygwiezdnej


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spektroskop astronomiczny;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astrospektroskopia

dział astronomii zajmujący się badaniem widm ciał niebieskich; spektroskopia astronomiczna


Źródła:

SJP.pl

Astrotaksja

reakcja ruchowa będąca wyższą formą reakcji kompasowej, pozwalająca zwierzętom utrzymywać stały kąt toru ruchu względem światła pochodzącego od ciała niebieskiego (Słońca, Księżyca), zmieniającego w ciągu doby swe położenie na niebie


Astrotaksja – mechanizm orientacji przestrzennej zwierząt względem ciał niebieskich (Księżyca, Słońca), występuje m.in. u ptaków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Astroturfer

[czytaj: astroterfer] uczestnik pozornie spontanicznych działań mających wyrazić poparcie społeczne lub sprzeciw dla jakiejś praktyki, usługi, idei itp.


Źródła:

SJP.pl

Astroturfing

[czytaj: astroterfing] pozornie spontaniczne działanie mające wyrazić poparcie społeczne lub sprzeciw dla jakiejś praktyki, usługi, idei itp.


Astroturfing, kładzenie sztucznej trawy ["wym." astroterfink] – określenie służące do nazwania pozornie oddolnych obywatelskich akcji lub inicjatyw podejmowanych w celu wyrażenia poparcia albo sprzeciwu dla idei, polityki, usługi, produktu, wydarzenia. Kampania tego typu ma sprawiać wrażenie niezależnej reakcji społecznej, podczas gdy rzeczywista tożsamość jej inicjatora i jego intencje pozostają ukryte.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Astroturfingowy

[czytaj: astroterfingowy] związany z pozornie spontanicznymi działaniami mającymi wyrazić poparcie społeczne lub sprzeciw dla jakiejś praktyki, usługi, idei itp.


Źródła:

SJP.pl

Astroturysta

osoba uprawiająca formę turystyki, której głównym celem jest obserwowanie nocnego nieba


Źródła:

SJP.pl

Astroturystka

kobieta uprawiająca formę turystyki, której głównym celem jest obserwowanie nocnego nieba


Źródła:

SJP.pl

Astroturystyka

forma turystyki, której głównym celem jest obserwowanie nocnego nieba


Źródła:

SJP.pl

Astrowate

o cechach astrowatych (rodzina roślin)


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Asteraceae|Dum.|ref=tak., jedna z rodzin roślin należąca do rzędu astrowców;

forma przymiotnika.

 (2.1) plural|astrowaty.


As


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astrowaty

o cechach astrowatych (rodzina roślin)


przymiotnik

 (1.1) bot. o cechach roślin z rodziny astrowatych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astrowe

1. → aster;
2. o cechach astrowych (grupa roślin)


As


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Astrowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z kladu astrowych


Źródła:

SJP.pl

Astrowieżyczka

przeźroczysta kopuła na kadłubie samolotu, umożliwiająca wykonywanie pomiarów astronawigacyjnych


Źródła:

SJP.pl

Astrowirusy

Astrowirusy (łac. "Astroviridae", z łac. "astrum" - gwiazda) – rodzina wirusów, charakteryzujących się następującymi cechami:

W obrębie tej rodziny wyróżnia się jeden rodzaj:

Astrowirusy ludzkie występują w postaci kilku serotypów i wywołują głównie trwające 2-3 dni choroby biegunkowe, przypominające łagodne choroby rotawirusowe.


Źródła:

Wikipedia

Astrowy

1. → aster;
2. o cechach astrowych (grupa roślin)


Źródła:

SJP.pl

Astrych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) śrpol. bud. mieszanina rozłupanych kamieni, cegły i wapna, z której budowano podłogi

 (1.2) śrpol. posadzka z astrychu (1.1)

 (1.3) śrpol. strop drewniany

 (1.4) zob. jastrych.


Źródła:

Wiktionary

Astryda

imię żeńskie


Astryda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego, złożone ze staronorweskich wyrazów "áss" – „bóg” i "fríðr" – „piękna” (mogło zatem oznaczać „piękna jak bóg”). Patronką tego imienia jest bł. Astryda.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Astrydyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. miner. ciemnozielona odmiana jadeitu, bogata w chrom


Źródła:

Wiktionary

Astryld

gatunek ptaka z rzędu wróblowych, z reguły niewielkich rozmiarów, o krępej sylwetce i krótkim, zaostrzonym dziobie, występujący w południowej Afryce, Azji i Australii


Źródła:

SJP.pl

Astryldowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Estrildidae|Bonaparte|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu wróblowych;


Astryldowate (Estrildidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca około stu trzydziestu gatunków, występujących w tropikach Starego Świata oraz Australazji.

Są to małe ptaki, posiadające krótkie i mocne dzioby przystosowane do miażdżenia ziaren. Większość gatunków wykazuje podobne zachowanie oraz podobną budowę ciała, różnią się natomiast znacznie pod względem ubarwienia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Astryldowaty

o cechach astryldowatych (rodzina ptaków)


Źródła:

SJP.pl

Astryldy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Estrildinae|Bonaparte|ref=tak., podrodzina ptaków z rodziny astryldowatych;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: astryld


Astryldy (Estrildinae) – podrodzina ptaków z rodziny astryldowatych (Estrildidae).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Asturia

region i kraina historyczna w Hiszpanii


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo

 (1.2) geogr. adm. wspólnota autonomiczna i prowincja Hiszpanii;


Asturia, Księstwo Asturii (hiszp. "Asturias, Principado de Asturias", ast. "Asturies, Principáu d’Asturies") – region historyczno-geograficzny, wspólnota autonomiczna i prowincja w Hiszpanii.

Podczas rządów gen. Franco Asturia nazywana była "prowincją Oviedo", jej historyczna nazwa została przywrócona za czasów demokratycznych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asturias

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Asturowie

lud celtyberyjski zamieszkujący w czasach starożytnych północno-zachodnie tereny Półwyspu Iberyjskiego


Asturowie – indoeuropejski lud celtycki, zamieszkujący w czasach starożytnych północno-zachodnie tereny Półwyspu Iberyjskiego – dzisiejszą Asturię, prowincję León, zachodnią część prowincji Lugo, i północną prowincji Zamora w Hiszpanii oraz region Trás-os-Montes w północno-wschodniej Portugalii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asturski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z Asturią


Źródła:

Wiktionary

Asturyjczyk

mieszkaniec Asturii (wspólnoty autonomicznej w Hiszpanii)


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Asturii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asturyjka

mieszkanka Asturii (regionu w Hiszpanii)


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Asturii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asturyjski

przymiotnik od: Asturia


przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Asturii, związany z Asturią

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język zachodnioromański używany w kilku hiszpańskich prowincjach;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asturyjskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem asturyjskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem asturyjskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku asturyjskim


Źródła:

Wiktionary

Astygmat

obiektyw fotograficzny odznaczający się astygmatyzmem


Źródła:

SJP.pl

Astygmatyczka

kobieta z wadą wzroku polegającą na nieostrym widzeniu


Źródła:

SJP.pl

Astygmatyczny

związany z astygmatyzmem (np. astygmatyczne układy optyczne, astygmatyczne oko)


przymiotnik

 (1.1) związany z astygmatyzmem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astygmatyk

człowiek z wadą wzroku polegającą na nieostrym widzeniu


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. osoba mająca astygmatyzm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Astygmatyzm

1. wada soczewek spowodowana ich niejednakowym wygięciem w różnych miejscach;
2. nieostre widzenie spowodowane zniekształceniem rogówki oka; niezborność oka


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) opt. wada soczewek, w której promienie padające w dwóch płaszczyznach prostopadłych są ogniskowane w różnych punktach, co daje nieostry i zniekształcony obraz;

 (1.2) med. wada wzroku z widzeniem obrazu nieostrego i różnie zniekształconego;


Astygmatyzm – wada układu optycznego, polegająca na tym, że promienie padające w dwóch prostopadłych płaszczyznach są ogniskowane w różnych punktach. Wywołuje ona obraz nieostry i zniekształcony.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asuan

miasto w Egipcie


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na południu Egiptu, na wschodnim brzegu Nilu, przy pierwszej katarakcie;

 (1.2) geogr. adm. muhafaza w południowym Egipcie;


Asuan ( ‏أسوان‎, "Aswan, Aswān" [ʔɑsˈwɑːn]; kopt. Ⲥⲟⲩⲁⲛ "Souan" [swɑn]) – miasto na południu Egiptu i zarazem stolica gubernatorstwa o tej samej nazwie. Miasto położone jest na wschodnim brzegu Nilu, przy pierwszej katarakcie i jest z tego powodu celem wycieczek oraz ważnym centrum lokalnej turystyki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asuanka

mieszkanka Asuanu, miasta w Egipcie


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Asuanu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asuańczyk

mieszkaniec Asuanu


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Asuanu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asuański

→ Asuan


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Asuanem, dotyczący Asuanu


Patrz:Asuan

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asubstancjalny

nieposiadający własnej istoty, istniejący jedynie w czyimś umyśle


Źródła:

SJP.pl

Asumpcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od asumpt


Źródła:

Wiktionary

Asumpcjonista

członek męskiego zakonu rzymskokatolickiego opartego na regule św. Augustyna, założonego w 1843 roku w Nîmes


Źródła:

SJP.pl

Asumpt

przestarzałe: impuls, pobudka


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. powód lub zachęta do zrobienia czegoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asuncionka

[czytaj: asunSJONka] mieszkanka Asunción (stolicy Paragwaju)


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Asunciónu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asunciończyk

[czytaj: asunsjończyk] mieszkaniec Asunción (stolicy Paragwaju)


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Asunciónu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asuncioński

[czytaj: asunsjoński] przymiotnik od: Asunción (stolica Paragwaju; Asuncion)


przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Asunción


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asunción

[czytaj: asunSJON] stolica Paragwaju


rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Paragwaju;


Asunción (wym. []) – stolica Paragwaju, położona nad rzeką Paragwaj na zachodnim skraju Wyżyny Brazylijskiej, przy granicy z Argentyną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asura

w mitologii indyjskiej: potężna istota nadludzka; również demon, który był przeciwnikiem bogów: dewów


Asura ("także: assura, asaura, aszura"; san. "asu" – „oddech Pradźapati” lub "as" – „być”) – potężne i złe istoty występujące w hinduizmie i buddyzmie, przeciwnicy dewów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asurbanipal

asyryjski władca, 669-631 p.n.e.


Źródła:

SJP.pl

Asus

marka sprzętu komputerowego i elektroniki użytkowej oraz firma


ASUS, oficjalnie ASUSTeK Computer Inc. – tajwańskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją elektroniki, głównie: płyt głównych, kart graficznych, laptopów, smartfonów, tabletów, komputerów stacjonarnych oraz napędów optycznych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asybilacja

w językoznawstwie: wytwarzanie się w końcowej fazie artykulacji spółgłoski zwartej szczeliny, której rezultatem są np. polskie spółgłoski ć, dź


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fonet. dołączenie się dźwięku świszczącego (szczelinowego) do spółgłoski zwartej w czasie wymowy, w wyniku czego powstaje spółgłoska sycząca


Asybilacja – proces fonetyczny, w wyniku którego spółgłoski zwarte zmieniają się w zwarto-szczelinowe i szczelinowe. Często następuje wraz z palatalizacją. Np. t > ć (język polski), k > č` > c > s (łacina), k > č` lub c` (język prasłowiański).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asygmatyczny

utworzony bez sufiksu -s-


Źródła:

SJP.pl

Asygnacja

w bankowości: zlecenie wypłaty określonej sumy pieniężnej


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pismo potwierdzające przydzielenie czegoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asygnacyjny

1. w bankowości: związany z asygnacją, dowodzący asygnacji (np. kwit asygnacyjny);
2. przestarzałe, o pieniądzu: papierowy, w przeciwieństwie do kruszcowego (np. ruble asygnacyjne)


Źródła:

SJP.pl

Asygnata

1. dokument w formie kwitu kasowego będący dowodem dokonywanych wpłat lub wypłat;
2. papierowy pieniądz, banknot


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) finans. dokument kasowy potwierdzający operację gotówkową

 (1.2) hand. zaświadczenie uprawniające do kupna na odmiennych, często preferencyjnych warunkach

 (1.3) przest. bank. pieniądz papierowy, wczesna postać banknotu;

 (1.4) przest. finans. papier wartościowy, często oprocentowany, wydawany w zamian za świadczenia materialne dla państwa, z obligiem spłaty gotówkowej; rodzaj obligacji


As


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asygnatka

zdrobnienie od: asygnata


Źródła:

SJP.pl

Asygnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przeznaczanie jakiejś kwoty na dany cel


Źródła:

Wiktionary

Asygnować

1. przeznaczać, przeznaczyć na coś pewną sumę pieniędzy;
2. w bankowości: zlecać, zlecić wypłacenie określonej sumy pieniędzy


czasownik przechodni niedokonany (dk. wyasygnować)

 (1.1) przeznaczać, przydzielać środki (zwłaszcza pieniądze) na określony cel

 (1.2) bank. wydawać polecenie wypłaty pieniędzy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asylabiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest asylabiczne


Źródła:

Wiktionary

Asylabiczny

najczęściej o wierszu, lub utworze literackim, niemelicznym, którego liczba sylab w jednym wersie nie jest równa liczbie sylab wersu następnego


Źródła:

SJP.pl

Asylabizm

brak rygoru co do jednakowej liczby sylab w wersach, np. w wierszach nieregularnych, wolnych


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) w poezji: brak stałej budowy wiersza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asymetria

brak równowagi w danym układzie przestrzennym lub relacjach, dominacja wartości, zachowań, środków, danych itp. pewnego typu; asymetryczność


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geom. brak wzajemnej odpowiedniości części względem osi, punktu lub płaszczyzny

 (1.2) przen. nierównomierny rozkład cech, wartości, sił lub zasobów w relacji, systemie czy strukturze


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asymetrycznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób niesymetryczny, o nierównych proporcjach


Źródła:

Wiktionary

Asymetryczność

brak równowagi w danym układzie przestrzennym lub relacjach, dominacja wartości, zachowań, środków, danych itp. pewnego typu; asymetria


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest asymetryczne; cecha tych, którzy są asymetryczni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asymetryczny

wyróżniający się brakiem symetrii (np. asymetryczna figura, asymetryczne relacje w małżeństwie)


przymiotnik

 (1.1) niebędący symetrycznym, niemający symetrii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asymilacja

1. zupełne przystosowanie się do czegoś, np. do warunków życia w obcym kraju;
2. w biologii: przemiana substancji pobranych z zewnątrz na składniki danego organizmu; przyswajanie


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przystosowanie się do życia w obcej społeczności


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asymilacyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest asymilacyjne


Źródła:

Wiktionary

Asymilacyjny

przymiotnik od: asymilacja (np. polityka asymilacyjna, procesy asymilacyjne)


przymiotnik relacyjny

 (1.1) socjol. związany z asymilacją

 (1.2) biol. związany z asymilacją

 (1.3) jęz. związany z asymilacją

 (1.4) psych. związany z asymilacją


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asymilant

zwolennik i propagator polityki przystosowania się, przyswojenia obcej kultury; asymilator


Źródła:

SJP.pl

Asymilat

bezpośredni produkt przyswojenia przez organizm substancji pobranej z zewnątrz


Źródła:

SJP.pl

Asymilator

zwolennik i propagator polityki przystosowania się, przyswojenia obcej kultury; asymilant


Źródła:

SJP.pl

Asymilatorka

zwolenniczka i propagatorka polityki przystosowania się, przyswojenia obcej kultury


Źródła:

SJP.pl

Asymilatorski

→ asymilator


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z asymilatorem, asymilatorami, dotyczący asymilatora


Patrz:asymilator

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asymilowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) socjol. przyswajanie sobie kultury, obyczajów, cech właściwych obcej grupie

 (1.2) socjol. powodowanie, że obca grupa lub osoba przyswaja sobie kulturę, obyczaje, cechy właściwe jakiejś grupie

 (1.3) przyswajanie sobie nowych treści oraz włączenie ich do zdobytego wcześniej doświadczenia i wiedzy

 (1.4) biol. pobieranie z zewnątrz substancji i przetwarzanie ich na potrzeby własnego organizmu

 (1.5) jęz. upodobnianie się pod względem artykulacyjnym danej głoski do sąsiedniej


Źródła:

Wiktionary

Asymilować

1. ulegać asymilacji, upodabniać, przystosowywać coś do czegoś;
2. w biologii: przemieniać substancje pobrane z zewnątrz na składniki danego organizmu; przyswajać;
3. asymilować się - przystosowywać się do czegoś, np. do warunków życia w obcym kraju


czasownik przechodni niedokonany (dk. zasymilować)

 (1.1) przystosowywać do otoczenia

 (1.2) pobierać z otoczenia

czasownik zwrotny niedokonany asymilować się (dk. zasymilować się)

 (2.1) przystosowywać się do otoczenia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asymina

drzewo lub krzew z rodziny flaszowcowatych


Asymina, urodlin ("Asimina" Adans.) – rodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych ("Annonaceae"). Obejmuje 8–9 gatunków. Rośliny te występują naturalnie we wschodniej części Ameryki Północnej – w klimacie od zwrotnikowego do umiarkowanego. Przy czym tylko jeden – asymina trójklapowa ma szeroki zasięg obejmujący tereny od Ontario po Florydę i Teksas, a reszta rośnie tylko na Florydzie i w sąsiedniej Georgii. Rośliny te rosną w lasach i zaroślach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asymptomatyczny

niewykazujący symptomów, niedający objawów; bezobjawowy


Źródła:

SJP.pl

Asymptota

prosta, której odległość od danej prostej nieograniczenie maleje w miarę posuwania się po tej prostej


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mat. prosta, do której dąży dana krzywa lub wykres danej funkcji;


Asymptota krzywej (gr. ἀσύμπτοτη – nie stykać się) – rodzaj prostej związanej z niektórymi krzywymi, ściśle definiowany pojęciem granicy funkcji. Prosta jest asymptotą danej krzywej, jeśli odległość punktów tej krzywej od tej prostej dąży do zera.

Rozważana krzywa może być w szczególności wykresem funkcji. Wtedy asymptotę tego wykresu nazywa się też asymptotą funkcji. Ten typ asymptot dzieli się na poziome, ukośne i pionowe, opisane niżej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asymptotycznie

przysłówek sposobu

 (1.1) mat. jako asymptota

 (1.2) przen. zbliżając się do jakiejś granicy, ale nigdy jej nie osiągając w pełni


Źródła:

Wiktionary

Asymptotyczny

1. dotyczący asymptoty;
2. zbliżający się do czegoś, ale niemogący tego osiągnąć


przymiotnik

 (1.1) mat. odnoszący się do asymptoty; zbliżający się do pewnej granicy lub krzywej, ale nigdy jej nieosiągający

 (1.2) zbliżający się do czegoś, ale niemogący tego nigdy osiągnąć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asynchron

w gwarze środowiskowej: rozbieżność obrazu i dźwięku w filmie, asynchronizm


Źródła:

SJP.pl

Asynchronia

1. niezbieżność w czasie kilku zjawisk, czynności, procesów; asynchronizm
2. w językoznawstwie: niejednoczesność ruchów narządów mowy przy artykulacji głosek


Źródła:

SJP.pl

Asynchroniczność

→ asynchroniczny


Asynchroniczność, transmisja asynchroniczna (ang. "asynchronic," "asynchronous transmission") – przeciwieństwo synchroniczności, a także sposób przesyłania danych pozwalający na nieregularne ich wysyłanie, przy czym początek i koniec transmisji oznaczane są wydzielonym (ustalonym) symbolem. Transmisja asynchroniczna jest znacznie bardziej elastyczna od transmisji synchronicznej, choć w przypadku łączy danych może ograniczać nieco użyteczne pasmo (przepustowość) łącza.


Patrz:asynchroniczny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Asynchroniczny

1. niejednoczesny, niezbiegający się w czasie;
2. silnik asynchroniczny - silnik elektryczny na prąd zmienny, którego liczba obrotów na jednostkę czasu zmienia się w zależności od obciążenia


przymiotnik

 (1.1) taki, który nie zachodzi równocześnie z innym procesem lub zdarzeniem; przebiegający niezależnie w czasie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asynchronizm

1. niezbieżność w czasie kilku zjawisk, czynności, procesów; asynchronia
2. rozbieżność obrazu i dźwięku w filmie spowodowana błędem technicznym lub wprowadzona świadomie dla celów artystycznych


Źródła:

SJP.pl

Asyndeton

konstrukcja składniowa zbudowana z szeregu współrzędnych członów lub zdań niepołączonych spójnikiem


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. figura retoryczna polegająca na łączeniu wyrazów bez spójnika;


Asyndeton (gr. ἀσύνδετον "asýndeton", od ἀσύνδετος "asýndetos" – „niepołączony, bez spójników”) – konstrukcja składniowa zaliczana do figur retorycznych polegająca na łączeniu zdań lub ich części bez użycia spójnika. Np.: "Przybyłem, zobaczyłem, zwyciężyłem"; "Miasto. Masa. Maszyna"; "Wolność, równość, braterstwo".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asyndetyczny

w językoznawstwie: połączony bez użycia spójnika; bezspójnikowy


przymiotnik relacyjny

 (1.1) gram. zob. bezspójnikowy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asynergia

zaburzenie koordynacji ruchów wskutek uszkodzenia móżdżku, polegające na braku współdziałania grup mięśniowych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. brak współdziałania mięśni, które normalnie powinny pracować razem w sposób zharmonizowany


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asynt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. adm. wojsk. pobór, branka


Źródła:

Wiktionary

Asyntyrować

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. brać do wojska


Źródła:

Wiktionary

Asyntyrunek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. adm. wojsk. pobór


Źródła:

Wiktionary

Asynćka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. asańdźka


Źródła:

Wiktionary

Asyria

starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;


Asyria (akad. "māt Aššur"ki) – starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii istniejące od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asyriolog

specjalista w zakresie asyriologii


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w dziedzinie asyriologii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asyriologia

nauka zajmująca się badaniem zabytków pisma klinowego, kultury duchowej i materialnej ludów Mezopotamii: Asyryjczyków, Babilończyków i Sumerów


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. nauka badająca starożytną kulturę duchową i kulturę materialną ludów Mezopotamii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asyriologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) archeol. związany z asyriologią, dotyczący asyriologii


Źródła:

Wiktionary

Asyrolog

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) naukowiec zajmujący się starożytną Asyrią


Źródła:

Wiktionary

Asyrologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. nauka badająca starożytną kulturę duchową i kulturę materialną ludów Mezopotamii;


Asyrologia, asyriologia – nauka badająca piśmiennictwo oraz kulturę duchową i materialną ludów Mezopotamii: Sumerów, Akadów, Babilończyków i Asyryjczyków; w praktyce obejmuje całość wiedzy o językach, historii i kulturze ludów starożytnego Bliskiego Wschodu, które posługiwały się pismem klinowym.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Asyryjczyk

mieszkaniec Asyrii


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. przedstawiciel semickiego narodu zamieszkującego północny Irak, Iran, południową Turcję i Syrię;

 (1.2) mieszkaniec Asyrii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asyryjka

mieszkanka Asyrii


Źródła:

SJP.pl

Asyryjski

→ Asyria


przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Asyrii, związany z Asyrią, pochodzący z Asyrii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. staroż. dialekt asyryjski języka akadyjskiego;

 (2.2) jęz. język asyryjski;


Patrz:Asyria

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asyski

→ Asyż (miasto we Włoszech)


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Asyżem, dotyczący Asyżu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asyst.

skrót od:
1. asystent;
2. asystencki


Źródła:

SJP.pl

Asysta

1. grupa osób towarzyszących; eskorta; świta; poczet; obstawa;
2. towarzyszenie komuś;
3. w sporcie: współudział przy zdobyciu punktu lub punktów


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. osoba lub grupa osób towarzysząca komuś

 (1.2) książk. obecność przy kimś lub przy czymś; asystowanie

 (1.3) sport. w piłce nożnej, koszykówce, hokeju: podanie, po którym następuje strzał zakończony golem

 (1.4) wojsk. uczestnictwo żołnierzy w podniosłym wydarzeniu w umundurowaniu reprezentacyjnym


Asysta – podanie do zawodnika z tej samej drużyny, po którym zostają zdobyte punkty lub jest zdobyta bramka (tzw. gol).

Termin "asysta" występuje w grach zespołowych, między innymi w koszykówce czy w hokeju, zazwyczaj w zdobytych bramkach (golach) lub koszach (punkty) z akcji. Nie występują natomiast w rzutach karnych, rożnych czy rzutach osobistych. W piłce nożnej pojęcie to pojawiło się niedawno.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asystencja

1. obecność określonych osób przy sporządzaniu dokumentu;
2. dawniej: obecność przy kimś; asystowanie, asysta;
3. dawniej: grupa osób towarzysząca komuś


Źródła:

SJP.pl

Asystencki

odnoszący się do asystenta, właściwy asystentowi


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub funkcją asystenta

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do asystenta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asystencyjny

→ asystencja


Patrz:asystencja

Źródła:

SJP.pl

Asystent

1. osoba będąca obecną i pomagająca przy tym (zwykle specjaliście przy jego pracy);
2. młodszy pracownik naukowo-dydaktyczny w szkole wyższej


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba pomagająca specjaliście przy wykonywanej przez niego pracy

 (1.2) stud. stanowisko na wyższej uczelni lub w instytucie naukowym niższe od adiunkta; także. osoba zajmująca to stanowisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) inform. program ułatwiający użytkownikowi wykonanie określonej procedury


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asystentka

→ asystent


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta asystent


Patrz:asystent

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asystentura

stanowisko asystenta (zwłaszcza na uczelni wyższej)


Źródła:

SJP.pl

Asystolia

nagłe zatrzymanie krążenia, ustanie elektrycznej i mechaniczne aktywności serca


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. brak czynności elektrycznej serca;


As


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asystoliczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. dotyczący asystolii


Źródła:

Wiktionary

Asystowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wspomaganie specjalisty w trakcie wykonywanych przez niego zadań

 (1.2) towarzyszenie, najczęściej bierne, przy jakichś czynnościach

 (1.3) sport. w piłce nożnej: wykonanie podania do strzelca bramki


Źródła:

Wiktionary

Asystowany

wspomagany przez kogoś lub coś


Źródła:

SJP.pl

Asystować

1. towarzyszyć komuś jako eskorta;
2. być obecnym i pomagać przy tym;
3. w sporcie: mieć udział przy zdobyciu punktu lub punktów;
4. przestarzałe: zabiegać o czyjeś względy; adorować


czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) być obecnym, towarzyszyć przy czym

 (1.2) pomagać przy czym

 (1.3) daw. starać się o czyjeś względy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asyż

miasto i gmina we Włoszech


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Umbrii;


As


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Asyżanin

mieszkaniec Asyżu (miasta we Włoszech)


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Asyżu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asyżanka

mieszkanka Asyżu (miasta we Włoszech)


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Asyżu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Asza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. popiół


Asza (ros. "Аша") – miasto w Rosji w obwodzie czelabińskim, stolica administracyjna rejonu aszyńskiego. Położone jest w pobliżu Czelabińska i znajduje się w nim stacja Kolei Transsyberyjskiej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aszantowie

afrykański lud zamieszkujący Togo, centralne rejony Ghany oraz przyległe obszary Wybrzeża Kości Słoniowej


Źródła:

SJP.pl

Aszarycki

→ aszaryzm


Patrz:aszaryzm

Źródła:

SJP.pl

Aszaryzm

prąd w teologii muzułmańskiej stworzony przez Al-Aszariego i rozwijany w X i XI w.


Źródła:

SJP.pl

Aszchabad

stolica Turkmenistanu


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Turkmenistanu;


Aszchabad ( Aşgabat; Ашхабад) – stolica Turkmenistanu leżąca na południu kraju. Aszchabad jest miastem na prawach wilajetu. W 2022 roku liczyło ok. 1,03 mln mieszkańców.

Krajowe główne centrum przemysłowe. Funkcjonuje tu przemysł maszynowy, metalowy, elektrotechniczny, chemiczny, materiałów budowlanych, szklarski, włókienniczy oraz spożywczy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aszchabadczyk

mieszkaniec Aszchabadu


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Aszchabadu, osoba pochodząca z Aszchabadu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aszchabadka

mieszkanka Aszchabadu


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Aszchabadu, kobieta pochodząca z Aszchabadu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aszchabadzki

→ Aszchabad (stolica Turkmenistanu)


przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Aszchabad


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aszdod

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Izraelu, w Dystrykcie Południowym, nad Morzem Śródziemnym;


( ‏אשדוד‎; ‏إسدود/أشدود‎, "Isdud") – miasto położone w Dystrykcie Południowym w Izraelu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aszelski

kultura aszelska - jedna z najstarszych kultur dolnego paleolitu, występująca na terenach Afryki, Azji i Europy


Źródła:

SJP.pl

Aszera

w mitologii ugaryckiej i hebrajskiej: bogini wybrzeża morskiego


Aszera (ugaryckie: ’ṯrt, ‏אֲשֵׁרָה‎, inne formy: Athirat, Aszirat, Elat) – w mitologii ugaryckiej bogini wybrzeża morskiego, utożsamiana z planetą Wenus i jej aspektem jako Gwiazda Poranna, matka bogów, początkowo żona najwyższego boga Ela, później żona Baala. Przeszła także do ludowej mitologii hebrajskiej wraz z tendencjami synkretycznymi, zwalczanymi przez ortodoksyjny nurt broniący radykalnego monoteizmu Izraelitów nakazanego w Dekalogu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aszet

ładnie wydana, ilustrowana książeczka dla dzieci, zwykle reprezentująca jakiś cykl wydawniczy


Źródła:

SJP.pl

Aszkelon

miasto w Izraelu; Askalon


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Izraelu, w Dystrykcie Południowym, nad Morzem Śródziemnym;


( ‏אֲשְׁקֶלוֹן‎; ‏ٲشكلون‎, również عسقلان) – miasto położone w Dystrykcie Południowym w Izraelu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aszkeloński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Aszkelonem, dotyczący Aszkelonu


Źródła:

Wiktionary

Aszkenazi

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aszkenazim

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Aszkenazyjczyk

Żyd wywodzący się z diaspory osiadłej we wschodniej, centralnej i częściowo zachodniej części Europy; Żyd aszkenazyjski, askenazyjczyk


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. wyznawca judaizmu w rycie aszkenazyjskim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aszkenazyjka

→ aszkenazyjczyk


Patrz:aszkenazyjczyk

Źródła:

SJP.pl

Aszkenazyjski

→ aszkenazyjczyk; askenazyjski


przymiotnik

 (1.1) związany z Aszkanazem, dotyczący Aszkanaza

 (1.2) związany z krajem Aszkenaz, dotyczący kraju Aszkenaz

 (1.3) związany z Aszkenezyjczykami, dotyczący Aszkenazyjczyków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aszkiewicz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Aszkiełowicz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Aszkun

język z grupy języków nuristańskich


Źródła:

SJP.pl

Aszram

aszrama, aśrama, aśram;
1. każde z czterech stadiów życia członków trzech wyższych stanów społeczeństwa indyjskiego (warna);
2. pustelnia, erem


Źródła:

SJP.pl

Aszrama

aśrama, aśram, aszram;
1. każde z czterech stadiów życia członków trzech wyższych stanów społeczeństwa indyjskiego (warna);
2. pustelnia, erem


Źródła:

SJP.pl

Asztarot

As


Źródła:

Wikipedia

Asztarte

w mitologii fenickiej: bogini miłości i płodności, opiekunka wojowników; Astarte


Źródła:

SJP.pl

Aszur

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. starożytne miasto w północnej Mezopotamii, współcześnie stanowisko archeologiczne;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) mit. asyryjski bóg opiekuńczy miasta Aszur (1.1);

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (3.1) D. lm. od Aszura


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aszura

w muzułmańskim kalendarzu księżycowym: dziesiąty dzień pierwszego miesiąca roku


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rel. muzułmańskie święto przypadające dziesiątego dnia miesiąca muharram;

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

 (2.1) D. i B. od Aszur


Aszura (arab. عاشوراء, "āšūrā’", aram. "asurya" „dekada”) – islamskie święto obchodzone 10. dnia pierwszego miesiąca (muharram). Jest jednym z najważniejszych świąt szyitów, inaczej jest interpretowane przez sunnitów. Przez szacunek do muzułmanów i ich tradycji, na Bliskim Wschodzie czy w Indiach, święto jest niekiedy obchodzone także przez wyznawców innych religii, na przykład przez niektóre grupy hinduistyczne, buddyjskie czy chrześcijańskie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aszurnasirpal

imię królów Asyrii


Źródła:

SJP.pl

Aszyk

ludowy poeta i pieśniarz w krajach azjatyckich; akyn, ozan, żyrau


Aszyk (azer. aşıq; tur. âşık; pers. عاشیق, "aszigh"; gruz. აშუღი, "aszughi"; orm. աշուղ, "aszugh") – muzyk wykonujący tradycyjne utwory ludowe najczęściej przy akompaniamencie sazu w krajach Bliskiego Wschodu – Armenii, Azerbejdżanie, Iranie i Turcji.

W 2009 roku sztuka azerskich aszyków została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aszynbecher

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. popielniczka


Źródła:

Wiktionary

Asłuchalny

potocznie: niedający się słuchać


przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który nie nadaje się do słuchania albo którego bardzo trudno lub nieprzyjemnie się słucha


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary