B

1. trzecia litera polskiego alfabetu;
2. spółgłoska;
3. głoska;
4. symbol bitu (jednostka informacji);
5. symbol barnu (jednostka powierzchni);
6. symbol barii (jednostka ciśnienia);
7. dźwięk h obniżony o pół tonu; hes

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. trzecia litera polskiego alfabetu;

B (wymowa: "be", minuskuła: b) – druga litera alfabetu łacińskiego, trzecia litera alfabetu polskiego. Oznacza w danym języku zwykle spółgłoskę zwartą dwuwargową dźwięczną, np. [].

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ba

1. wykrzyknik, który wyraża głównie podziw, zdziwienie
2. w wierzeniach staroegipskich: dusza ludzka ginąca wraz z ciałem

partykuła

(1.1) …zapowiadająca kontynuację i wzmocnienie poprzedniej wypowiedzi

wykrzyknik

(2.1) pot. wyrażenie, że odpowiedź jest w oczywisty sposób twierdząca

(2.2) wyrażenie nierealności planów, marzeń, itp.

(2.3) wyrażenie zakłopotania

rzeczownik

(3.1) rel. jedna z odmian duszy w wierzeniach starożytnych Egipcjan;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ba – w starożytnym Egipcie dusza ludzka, żywa po śmierci człowieka
Ba – miasto na Fidżi
Ba – prowincja w Fidżi
Ba – rzeka w Fidżi
Ba – chińskie państwo istniejące w okresie Zachodniej Dynastii Zhou
Ba – wieś w Serbii, w okręgu kolubarskim, w gminie Ljig
Ba – symbol pierwiastka chemicznego bar
BA – skrótowiec związku chemicznego β-Alanina
Ba – siglum biblijne Księgi Barucha
Ba – krwinki zasadochłonne (bazofile)
BA – skrót od Bachelor of Arts – anglosaskiego stopnia naukowego
BA – skrót od Business Archiv

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baal

kananejski i fenicki bóg przyrody i płodności

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. mit. starożytne bóstwo semickie, które czczono głównie w regionie Kanaanu i Syropalestyny; bóg burzy, deszczu i urodzaju

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baalbecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Baalbekiem, dotyczący Baalbeku

Źródła:

Wiktionary

Baalbek

miasto w Libanie

Baalbek, Balabakk ( ‏بعلبك‎) – miasto w północno-wschodnim Libanie, położone w dolinie Bekaa pomiędzy górami Liban i Antyliban (86 km na północny wschód od Bejrutu).

Czwarte co do wielkości miasto kraju z liczbą mieszkańców przekraczającą 80 tysięcy.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baalizm

(1.1) D. plural|baba.

Sajjid Ali Muhammad (ur. 20 października 1819, zm. 9 lipca 1850) – kupiec z Szirazu, który w 1844 roku ogłosił się „Babem” – bramą do Allaha i zapowiadał nadejście Tego, Którego Bóg objawi – Obiecanego wszystkich religii. Był założycielem babizmu.

Życie Baba na podstawie podań wyznawców.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Baba

1. żartobliwie albo z niechęcią o kobiecie;
2. przestarzałe: stara kobieta; staruszka;
3. żona, narzeczona, kochanka;
4. handlarka, przekupka, zwłaszcza przywożąca towar ze wsi;
5. o chłopcu, mężczyźnie tchórzliwym, nieśmiałym, zniewieściałym;
6. ciasto w kształcie ściętego stożka;
7. część kafara uderzająca wbijany pal;
8. posąg kamienny, zwykle kobiety z pucharem lub rogiem w ręku, wznoszony w stepowych krajach Europy i Azji w okresie od 2 tys. lat p.n.e. do XII w. n.e.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. rub. lub pogard. o kobiecie, żonie, partnerce życiowej

(1.2) pot. przekupka, zwykle starsza, zwłaszcza przywożąca towar ze wsi

(1.7) stpol. szach. królowa

(1.14) sport. w krokiecie kołek, od którego rozpoczynana jest gra

(1.15) czarownica, wiedźma

(1.19) gw-pl|Bukowina. bochenek chleba

(1.20) gw-pl|Górny Śląsk. kobieta (bez konotacji)

(1.21) gw-pl|Górny Śląsk. środ. górn. duży drewniany młot górniczy

(1.22) gw-pl|Kociewie. daszek nad piecem

(1.23) gw-pl|Kociewie. odmiana gruszek

(1.26) daw. szczotka na długim kiju (do omiatania sufitu)

(1.28) ornit. pelikan różowy, pelikan baba

(1.29) techn. bud. kanał łączący oddalony trzon z kominem, zwykle budowany na strychu pod kątem 30-45°

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

baba (babka) – ciasto upieczone w formie okrągłej (często z kominem) lub w podłużnej.
baba (kafar) – urządzenie budowlane służące do wbijania pionowych pali w ziemię lub w dno zbiornika wodnego
Baba – bogini w mitologii sumeryjskiej
baba – w hindi znaczy Ojciec i jest często stosowanym tytułem w Indiach. Również w złożeniach np. Babadźi
baba – daw. akuszerka
baba – postać z wierzeń słowiańskich
Baba – dawna gromada w Polsce
baba – w krajach słowiańskich nazwa wielu skał, szczytów i wzniesień
Baba – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno
Baba – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno
Baba – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Skrwilno
Baba – część wsi Zosin w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Opole Lubelskie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baba-Chłop

potocznie: kobieta przypominająca wyglądem lub zachowaniem mężczyznę; babochłop, kobieton, chłopobaba

SJP.pl
Wiktionary

Baba-Jędza

postać z baśni ludowych, przedstawiana jako złośliwa starucha; Baba-Jaga, Baba Jaga, Baba Jędza

Źródła:

SJP.pl

Babadag

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Dobrudży, w południowo-wschodniej Rumunii, w okręgu Tulcza;

(1.2) geogr. hydron. jezioro w Dobrudży, w południowo-wschodniej Rumunii, w okręgu Tulcza

Babadag – miasto w południowo-wschodniej Rumunii; w okręgu Tulcza.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Babadżanian

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Babakoto

gatunek lemura

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. zob. indris.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babaszka

rodzaj zecerskiego justunku o stopniu jednego kwadratu; firet kwadratowy, firet kwadratu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj justunku średniego, posiadający stopień jednego kwadratu i grubość 24, 36 i 48 punktów typograficznych;

Babaszka, babaszek, firet kwadratowy, firet kwadratu – rodzaj zecerskiego justunku średniego o stopniu jednego kwadratu i grubości 24, 36 oraz 48 punktów typograficznych; na początku XX wieku babaszką nazywano justunek wydrążony wzdłuż obu dłuższych boków szyny.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babbit

stop łożyskowy cyny z antymonem i miedzią; babit

Źródła:

SJP.pl

Babbitt

nazwisko obce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Almon W. Babbitt – mormoński przywódca
Art Babbitt – amerykański animator
Benjamin T. Babbitt – amerykański przedsiębiorca i wynalazca
Bruce Babbitt – amerykański polityk, sekretarz zasobów wewnętrznych USA, gubernator Arizony
Dina Babbitt – amerykańska artystka pochodzenia czesko-żydowskiego
George T. Babbitt Jr. – amerykański wojskowy
Harry Babbitt – amerykański piosenkarz
Irving Babbitt – amerykański krytyk literacki i myśliciel
Isaac Babbitt – amerykański wynalazca
Luke Babbitt – amerykański bejsbolista
Milton Babbitt – amerykański kompozytor
Natalie Babbitt – amerykańska pisarka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Babbityzm

styl życia charakteryzujący się oportunizmem, kultem dobrobytu i mieszczańską moralnością

Źródła:

SJP.pl

Babcia

1. pieszczotliwie o matce ojca lub matki;
2. starsza kobieta; staruszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. babka (matka ojca lub matki)

(1.2) pot. stara kobieta

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

babcia (babka, baba), prababcia – nazwa relacji w rodzinie
babcia (babka) – ogólne określenie oznaczające kobietę w podeszłym wieku
Babcia – baśń literacka Hansa Christiana Andersena
Babcia, my i gangsterzy – powieść Ewy Ostrowskiej
Babcia na jabłoni – powieść Miry Lobe
Babcia Weatherwax – postać wymyślona przez Terry’ego Pratchetta
Babcia Gąska – postać występująca w anglojęzycznych baśniach i rymowankach
Babcia – czeski film z 1940, reżyseria: František Čáp
Babcia (ang. The Grandmother) – amerykański film krótkometrażowy z 1970, reżyseria: David Lynch
Babcia – czechosłowacki film telewizyjny z 1971, reżyseria: Antonín Moskalyk
Babcia – burkiński film z 1989, reżyseria: Idrissa Ouédraogo
Babcia – amerykański film z 2014, reżyseria: Peter Cornwell, na podst. opowiadania Stephena Kinga

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babcin

przymiotnik

(1.1) związany z babcią, dotyczący babci, należący do babci

Źródła:

Wiktionary

Babcinka

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babula, babulka, babuleńka, babulina, babina, babinka;
2. żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babula, babulka, babuleńka, babulina, babunia, babuńcia, babusia

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Małopolska, Tarnobrzeg, Brzeziny, Siennica Różana. być położną, zajmować się położnictwem, odbierać poród

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. palić fajkę

(1.5) gw-pl|Śląsk. mówić nie na temat

Źródła:

Wiktionary

Babczyński

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Babec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. bot. czosnek niedźwiedzi, nazwa systematyczna|Allium ursinum|ref=tak.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) daw. icht. głowacz pręgopłetwy, nazwa systematyczna|Cottus poecilopus|ref=tak.

Źródła:

Wiktionary

Babecki

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Babeczka

1. zdrobnienie od: babka (ciastko)
2. pieszczotliwie o babce (młodej kobiecie)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: babka

(1.2) cuk. niewielkich rozmiarów wypiek

Babeczka (babka) – określenie stosowane do ciastek wypiekanych w foremkach o kształtach zbliżonych do odwróconego stożka ściętego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babeczkowy

→ babeczka

Patrz:babeczka

Źródła:

SJP.pl

Babel

1. hebrajska nazwa miasta Babilon;
2. wieża Babel:
a) w biblijnej Księdze Rodzaju: konstrukcja budowana w Babilonie w celu sięgnięcia nieba;
b) przenośnie: wielojęzyczne zbiorowisko ludzi;
c) przenośnie: brak porozumienia między ludźmi;
d) przenośnie: miejsce, w którym panuje zamęt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(2.1) bibl. biblijna wieża opisana w Księdze Rodzaju

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Wieża Babel – budowla opisana w Biblii
Babel – francuski film z 1999 roku
Babel – amerykański film z 2006 roku
Babel – album Mumford & Sons
Babel – album zespołu Karcer
Babel – album zespołu Quo Vadis
Hugon Babel – polski wojskowy
Irena Babel – polska aktorka i reżyserka
Isaak Babel – rosyjski prozaik
Meike Babel – niemiecka tenisistka
Ryan Babel – holenderski piłkarz
Franciszek Babel de Fronsberg – polski uczony

SJP.pl

Babeszjoza

przenoszona przez kleszcze śmiertelna choroba psów i kotów, powodująca rozpad krwinek czerwonych; babesioza, piroplazmoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wet. przenoszona przez kleszcze choroba pasożytnicza zwierząt (w tym ludzi);

Babeszjoza, babezjoza, piroplazmoza (łac. "babesiosis") – choroba pasożytnicza zwierząt (rzadko u ludzi) wywołana przez wewnątrzerytrocytarne pierwotniaki z rodzaju "Babesia" przenoszone na żywiciela poprzez kleszcze z rodzaju "Ixodes".

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babeuf

[czytaj: baBEF] Franciszek (albo François) Babeuf zw. Gracchus (1760-97), francuski polityk

Źródła:

SJP.pl

nazwa kilku miejscowości w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Babiak – kolonia w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
Babiak – część wsi Nowy Borek w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Błażowa
Babiak – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński
Babiak – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Babiak
Babiak – część wsi Grzymiszew w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Tuliszków
Babiak – gmina wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim
Babiak – gromada w powiecie kolskim
Babiak – gromada w powiecie lidzbarskim
Babiak – stacja kolejowa na magistrali węglowej w Babiaku (powiat kolski)
Roberta Zofia Babiak (1905–1945) – polska zakonnica
Miron Babiak (1932–2013) – polski kapitan żeglugi wielkiej
Stanisław Babiak (ur. 1951) – generał brygady Wojska Polskiego

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Babiakowski

przymiotnik od: Babiak; babiacki

Babiarz

mężczyzna uganiający się za kobietami, kobieciarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mężczyzna obsesyjnie zainteresowany kobietami

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babiasól

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. bot. kowniatek nadmorski

Źródła:

Wiktionary

Babiański

Aleksander Babicki – polski adwokat, polityk i działacz społeczny
Józef Babicki – polski teoretyk i praktyk pedagogiki
Krzysztof Babicki – polski reżyser teatralny
Ryszard Babicki – polski specjalista w zakresie chemicznej technologii drewna

Babienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. lekcew./pogard. nabieranie cech typowo kobiecych

Źródła:

Wiktionary

Babieć

1. lekceważąco o mężczyźnie: upodabniać się do baby (kobiety), nabierać cech uznawanych za kobiece; niewieścieć;
2. o kobiecie: starzeć się

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. lekcew./pogard. nabierać cech typowo kobiecych; niewieścieć

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

starożytne miasto w Mezopotamii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) staroż. geogr. starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

(1.2) geogr. osada śródleśna w Polsce położona w województwie pomorskim, w gminie Chojnice;

Babilon (sum. ká.dingir.raki „brama boga”; akad. "Bāb-ilim" „brama boga” lub "Bāb-ilāni" „brama bogów”; gr. Βαβυλών "Babylōn"; bibl. בָּבֶל "Bābel"; arab. بابل "Bābil") – starożytne miasto położone w Mezopotamii nad Eufratem, w pobliżu obecnego miasta Al-Hilla, dawna stolica Babilonii; obecnie stanowisko archeologiczne "Atlal Babil" w Iraku.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babilonia

starożytne państwo semickie w Mezopotamii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

→ Babilon, → Babilonia

przymiotnik relacyjny

SJP.pl
Wiktionary

Babimojszczyzna

region historyczny obejmujący tereny na pograniczu wielkopolsko-brandenbursko-śląskim

Babimojszczyzna – region historyczny i etnograficzny na pograniczu województw wielkopolskiego i lubuskiego. Głównym ośrodkiem jest Babimost, od którego region wziął nazwę. Pozostałe większe ośrodki: Kargowa, Nowe Kramsko, Podmokle Wielkie, Dąbrówka Wielkopolska

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Babimost

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie lubuskim;

Zobacz też: Babimost w innych znaczeniach tej nazwy.

Babimost – miasto w zachodniej Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Babimost.

SJP.pl
Wiktionary

Babin

żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babinka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Bełżyce, położona nad rzeką Krężniczanką, rozsławiona przez towarzystwo nazywane Rzeczpospolitą Babińską;

(1.2) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie hoszczańskim obwodu rówieńskiego

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Babin – osiedle w Szczecinie
Babin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Krotoszyce
Babin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bełżyce
Babin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Przyłęk
Babin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Strzałkowo
Babin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska
Babin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Trzcińsko-Zdrój
Babin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Bielice
Babin – gromada w powiecie bełżyckim
Babin – gromada w powiecie zwoleńskim
Babin – dawny przystanek kolejowy
Babin – wieś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babina

żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) staruszka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Babina – rodzaj płazów;
Babina – miasto w środkowo-północnych Indiach, w stanie Uttar Pradesh, na Nizinie Hindustańskiej;
Babina – miejscowość na Ukrainie w rejonie starosamborskim;
Babina – miejscowość na Ukrainie w rejonie samborskim;
Babina – wieś w Polsce
Babina – przystanek kolejowy na Białorusi
Babina – kanał wodny łączący jezioro Dąbie z Odrą, w Szczecinie;
Babina - nieistniejąca już kopalnia węgla brunatnego w Łęknicy (woj. lubuskie)
Babina Poljana

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babinianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Babina

Źródła:

Wiktionary

Babinicz

pseudonim Andrzeja Kmicica - bohatera "Potopu" Henryka Sienkiewicza

Źródła:

SJP.pl

Babiniec

żartobliwe określenie zbiorowiska kobiet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żart. duża liczba kobiet zgromadzona w jednym miejscu

(1.2) daw. także obecnie gw-pl|Kraków, Bukowina. archit. przedsionek kościoła lub wydzielona część synagogi, przeznaczone dla kobiet;

Babiniec – staropolska nazwa przedsionka kościelnego (kruchty) przeznaczonego dla kobiet żebrzących, w którym nauk katechetycznych mogły słuchać osoby uważane za "heretyków" lub Żydzi. Nazwa dotyczy także pomieszczeń (przeznaczonych dla kobiet lub żeńskiej służby) synagog, cerkwi i dużych dworów.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babinka

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. babina; stara kobieta, staruszka

(1.2) daw. bot. babiana

"Zobacz też: Kanał Babinka."

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. kopka siana

Źródła:

Wiktionary

Babirusa

gatunek dzikiej świni żyjącej na wyspach Archipelagu Malajskiego; babirussa

Źródła:

SJP.pl

Babirussa

gatunek dzikiej świni żyjącej na wyspach Archipelagu Malajskiego; babirusa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Babirussa., rodzaj ssaka z podrodziny świń;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju babirussa (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babistyczny

→ babizm

ruch społeczno-religijny w Persji w XIX w.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dziewiętnastowieczny perski ruch społeczny i religijny sprzeciwiający się muzułmańskiemu fanatyzmowi;

Babizm ( ‏بابی ها‎, Bâbihâ) – ruch religijny wywodzący się z islamu, powstały ok. 1844 roku w Persji. Babizm zakładał szereg reform społecznych i religijnych, reinterpretował dżihad, wprowadzał nowy kalendarz, monogamię (wyznawcy mogli brać za żonę tylko współwyznawczynie) i równość ludzi wobec prawa.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babizna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. spadek po babce

Źródła:

Wiktionary

Babić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) daw. pomagać położnicy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Marko Babić – chorwacki piłkarz, występował na MŚ 2002 w Korei Południowej i Japonii
Nikola Babić – jugosłowiański piłkarz, pochodzący z Chorwacji, grał m.in. w Rapidzie Wiedeń
Milan Babić – przywódca Serbów chorwackich
babić – odmiana winorośli właściwej

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Babięta

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Babiński

przymiotnik od: Babin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Babiński – herb szlachecki
Aleksander Babiński (1823–1899) – polski inżynier górniczy
Andrzej Babiński (1938–1984) – polski poeta
Andrzej Babiński (1934–2015)– polski dziennikarz
Antoni Babiński (1812–1847) – emisariusz Towarzystwa Demokratycznego Polskiego
Czesław Babiński (1919–1977) – śpiewak
Henri Babinski (1855–1931) – francuski inżynier i autor książek kucharskich polskiego pochodzenia
Jan Babiński (1873–1921) – polski chemik, inżynier cukrownik, wykładowca akademicki
Józef Babiński (1857–1932) – francuski neurolog polskiego pochodzenia
Leon Babiński (1891–1973) – polski prawnik, cywilista
Mieczysław Babiński (1897–1984) – polski taternik i japonista
Stanisław Babiński (1937–2021) – polski polityk

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Babka

1. matka ojca lub matki;
2. młoda, atrakcyjna kobieta;
3. pieczone w specjalnej formie ciasto o kształcie stożkowatym i okrągłej podstawie;
4. stara, wiejska kobieta;
5. niewielka roślina wieloletnia o kilku sercowatych liściach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) matka ojca lub matki

(1.2) starsza kobieta, zwykle zaniedbana, biedna

(1.3) przest. wiejska kobieta pomagająca przy porodach, zajmująca się też ziołolecznictwem, znachorstwem i wróżbiarstwem

(1.4) pot. młoda, atrakcyjna kobieta

(1.5) cuk. kulin. słodkie ciasto pieczone w formie prostokątnej lub mającej kształt ściętego stożka

(1.6) zob. babka z piasku.

(1.7) bot. nazwa systematyczna|Plantago|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny babkowatych;

(1.8) bot. nazwa systematyczna|Alisma plantago-aquatica|L.|ref=tak., roślina nadwodna z rodziny żabieńcowatych;

(1.9) bot. lud. ślaz

(1.10) mykol. zob. koźlarz babka.

(1.11) icht. nazwa systematyczna|Gobiidae|ref=tak., ryba z rodziny babkowatych;

(1.12) roln. kopka ze snopków ustawiana na polu

(1.13) roln. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie, Bukowina. kowadełko do klepania sierpa lub kosy

(1.14) reg-pl|Podkarpacie. drobna moneta zdawkowa

(1.15) gw-pl|Górny Śląsk. roln. ostatni snopek podczas żniw

(1.16) daw. icht. głowacz pręgopłetwy, nazwa systematyczna|Cottus poecilopus|ref=tak.

(1.17) daw. icht. lud. głowacz białopłetwy, nazwa systematyczna|Cottus gobio|ref=tak.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

babka – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)
babka – nazwa zwyczajowa wielu gatunków ryb z rodziny babkowatych (Perciformes)
babka – rodzaj roślin z rodziny babkowatych (Plantaginaceae)
Babka – monotypowy rodzaj ryb z rodziny babkowatych (Gobiidae), jedynym przedstawicielem jest babka łysa
Babka – jezioro w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Kruklanki
Babka – osada w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, gminie Mogilno
Babka – rzeka na Ukrainie, dopływ Dońca
Babka – skała w Dolinie Będkowskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
Babka – skała na wzgórzu Żarnowa w Łączkach Kobylańskich
Babka – wieś na Ukrainie w rejonie waraskim (do 2020 – w rejonie włodzimierzeckim)
Babka – turnia w polskich Tatrach Zachodnich
Babka I – skała w rezerwacie przyrody Pazurek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babkarstwo

przestarzałe: niefachowe położnictwo uprawiane przez babki - akuszerki, przede wszystkim na wsi

Źródła:

SJP.pl

Babki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Babki – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Jeziora Wielkie
Babki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Mosina
Babki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap
Babki – gromada
Babki – szczyt w Tatrach Zachodnich
Babkowate (rośliny)
Babkowate (ryby)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Babkowate

1. rodzina roślin dwuliściennych zrosłopłatkowych;
2. kosmopolityczna rodzina ryb słodkowodnych i morskich z rzędu okoniokształtnych

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Plantaginaceae|Juss|ref=tak., rodzina roślin z rzędu jasnotowców;

(1.2) syst. zool. nazwa systematyczna|Gobiidae|Cuvier|ref=tak., rodzina ryb z rzędu okoniokształtnych;

forma przymiotnika.

(2.1) plural|babkowaty.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

babkowate (Plantaginaceae) – rodzina roślin z rzędu jasnotowców
babkowate (Gobiidae) – rodzina ryb z rzędu okoniokształtnych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babkowaty

o cechach babkowatych (1. rodzina roślin;
2. rodzina ryb)

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny babkowatych

(1.2) icht. o cechach ryb z rodziny babkowatych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babkowiec

ryba z rzędu okoniokształtnych

Źródła:

SJP.pl

Babkowy

→ babka

przymiotnik relacyjny

(1.1) z babki (rośliny nazwa systematyczna|Plantago|L.|ref=tak.)

Patrz:babka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babkówka

niedźwiedziówka babkówka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych

Źródła:

SJP.pl

Babochłop

potocznie: kobieta przypominająca wyglądem lub zachowaniem mężczyznę; baba-chłop, kobieton, chłopobaba

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pejor. pogard. kobieta, która wygląda i zachowuje się jak mężczyzna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babok

postać z polskich legend (m.in. śląskich), istota nadprzyrodzona, zjawa, straszydło związane z ciemnością; bebok, bobok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) infant. gw-pl|Łódź, Górny Śląsk, Częstochowa., straszydło

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) gw-pl|Poznań. osoba ociężała fizycznie lub umysłowo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) infant. pot. posp. wydzielina z nosa

(3.2) infant. gw-pl|Poznań. zaschnięta wydzielina z nosa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babokracja

rządy lub poglądy kobiet oparte na podstawowych założeniach feminizmu

Źródła:

SJP.pl

Babol

potocznie:
1. zaschła wydzielina w nosie;
2. błąd, pomyłka;
3. ocena niedostateczna;
4. kobieta niesympatyczna lub brzydka; babsztyl;
5. w piłce nożnej: słaby strzał, którego bramkarz nie obronił; szmata

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baborówko

wieś w województwie wielkopolskim

Baborówko (pol. hist. "Baworówko") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Szamotuły. Położona jest 5 km na południowy wschód od Szamotuł, przy szlaku kolejowym Poznań – Szczecin z przystankiem Baborówko.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baboszewianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Baboszewa

Źródła:

Wiktionary

Baboszewo

wieś w Polsce

Baboszewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Baboszewo.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Baboszewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baboszewski

przymiotnik od: Baboszewo

Źródła:

SJP.pl

Babowka

rzeczownik, rodzaj żeński

1. poruszanie się w czymś lepkim, grząskim; babranie się, grzebanie się;
2. potocznie:
a) drobiazgowa, żmudna robota; papranina;
b) brudna praca; papranina;
c) zmaganie się z powracającymi problemami;
d) brudna, mokra substancja

Źródła:

SJP.pl

Babrać

1. brudzić;
2. grzebać w czymś;
3. psuć coś, robić coś źle

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) brudzić, paprać

(1.2) pot. grzebać w czymś

(1.3) gw-pl|Poznań. długo przesiadywać rozmawiając

przymiotnik od: baba

przymiotnik

(1.1) dotyczący baby

obraźliwie o kobiecie niesympatycznej lub brzydkiej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pogard. o kobiecie brzydkiej lub niesympatycznej

Babsztyl – polski zespół muzyczny wykonujący muzykę folkową, a następnie country rockową.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Babu

1. indyjska forma grzecznościowa zwracania się do kogoś na piśmie, odpowiadająca polskiemu "pan", "szanowny pan";
2. indyjski urzędnik piszący po angielsku;
3. Hindus nieźle posługujący się angielszczyzną

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Babu – indyjskie określenie honoryfikatywne
urzędnik w języku hindi
Mahesh Babu – indyjski aktor
DJ Babu – amerykański didżej

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Babucha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta wpodeszłym wieku

Źródła:

Wiktionary

Babuchowski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Babuchów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie rohatyńskim obwodu iwanofrankowskiego;

Babuchów (ukr. Бабухів, "Babuchiw") – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie iwanofrankiwskim (do 2020 roku w rejonie rohatyńskim), nad Gniłą Lipą.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Babuciek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. prosię

Źródła:

Wiktionary

Babuin

gatunek pawiana

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Papio cynocephalus|L.|ref=tak., gatunek pawiana żyjący we wschodniej, środkowej i południowej Afryce

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Babula

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babulka, babuleńka, babulina, babina, babinka;
2. żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babulka, babuleńka, babulina, babunia, babuńcia, babusia

żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babuńcia, babusia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. babka (matka ojca lub matki)

Źródła:

SJP.pl

Babuśka

pieszczotliwie o babci; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babunia, babuńcia, babusia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pieszcz. zdrobn. od: babusia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baby

[czytaj: bejbi]
1. potocznie: niemowlę, małe dziecko;
2. żartobliwie, poufale o ukochanej osobie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ang. rzad. niemowlę, małe dziecko

forma rzeczownika.

(2.1) lp. D. baba

(2.2) lm. M. baba

(2.3) lm. B. baba

(2.4) lm. W. baba

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baby – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Dąbrowice
Baby – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Moszczenica
Baby – część wsi Gruszczyce w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
Baby – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ciechanów
Baby – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Lubichowo
Baby – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Kruszyna
Baby – osada w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Odolanów
Baby – część wsi Czekanów w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Wielkopolski
Baby – gromada
Baby – stacja kolejowa
Baby (biał. Бабы; ros. Бабы) – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie łuninieckim, w sielsowiecie Kożangródek
Baby – miejscowość i gmina w regionie Île-de-France, w departamencie Seine-et-Marne

Bacalhau

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. solone i suszone płaty dorsza

Źródła:

Wiktionary

Bacbijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bacbami, dotyczący Bacbów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język bacbijski;

Źródła:

Wiktionary

Bacciarelli

[czytaj: Baczjarelli] Marcello Bacciarelli (1731-1818), malarz włoski

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bacciarelli – herb szlachecki
Marcello Bacciarelli – włoski malarz
Ryszard Bacciarelli – polski aktor

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bacewicz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Bach

wyraz używany na oznaczenie dźwięku spowodowanego uderzeniem, wystrzałem, a także na oznaczenie czynności, przy której powstaje taki dźwięk

wykrzyknik

(1.1) odgłos uderzenia

wykrzyknik w użyciu czasownikowym

(2.1) pot. gwałtownie upaść, uderzyć/walnąć (się/kogoś/o coś); ogólniej wykonać gwałtownie jakąś inną czynność

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bach – gmina w Austrii, w kraju związkowym Tyrol, w powiecie Reutte
Bach – miejscowość we Francji
Bach an der Donau – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Ratyzbona
Rodzina Bachów – rodzina muzyków i kompozytorów działająca przez sześć pokoleń w Niemczech. Wywodzi się z niej ponad 50 muzyków, w tym co najmniej 22 kompozytorów
- Johann Sebastian Bach (1685–1750) – niemiecki kompozytor
  - Maria Barbara Bach (1684–1720) – pierwsza żona Johanna Sebastiana Bacha
  - Anna Magdalena Bach (1701–1760) – druga żona Johanna Sebastiana Bacha
Pozostali przedstawiciele rodziny Bachów:
- Veit Bach (ok. 1550–1619)
- Johannes Bach (ok. 1550–1626)
- Christoph Bach (1613–1661)
- Johann Christoph Bach I (1642–1703)

Źródła:

Bachleda

nazwisko popularne na Podhalu

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bachleda – polskie nazwisko
Jan Bachleda – strona ujednoznaczniająca
Jakub Bachleda – polski przewodnik tatrzański i narciarz
Klemens Bachleda (1851–1910) – przewodnik tatrzański i ratownik górski
Marcin Bachleda (ur. 1982) – polski skoczek narciarski
Bachleda-Curuś

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bachmann

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Albert Bachmann (ur. 1906–?) – szwajcarski gimnastyk
Angelika Bachmann (ur. 1979) – niemiecka tenisistka
Axel Bachmann Schiavo (ur. 1989) – paragwajski szachista
Julius Bachmann (1844–1924) – pruski polityk
Jürgen Bachmann (ur. 1942) – niemiecki pływak
Ingeborg Bachmann (1926–1973) – austriacka eseistka, pisarka i poetka
Klaus Bachmann ur. 1963) – niemiecki dziennikarz i publicysta
Kurt Bachmann 1909–1997) – niemiecki polityk
Michele Bachmann (ur. 1956) – amerykańska polityk
Sebastian Bachmann (ur. 1986) – niemiecki florecista
Silke Bachmann (ur. 1977) – włoska narciarka alpejska
Tina Bachmann (ur. 1986) – niemiecka biathlonistka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bachmat

nieduży, bardzo wytrzymały koń wierzchowy, używany dawniej przez jazdę tatarską i polską

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) śrpol. szybki koń wierzchowy

(1.2) hist. hipol. niewielki, wytrzymały koń tatarski;

Bachmat (tatar. "bachmat") – koń tatarski niewielkich rozmiarów, ale charakteryzujących się dużą siłą fizyczną, szybkością, zwinnością i wytrzymałością na trudy oraz na zmienne warunki klimatyczne.

W mowie potocznej występowało dawniej jako określenie człowieka niewielkiego i krępego, lecz silnego fizycznie.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bachmistrz

w dawnej Polsce: urzędnik górniczy w żupach krakowskich; bergmistrz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. górn. kierownik żupy solnej

Bachmistrz – prywatny przedsiębiorca w żupach solnych zajmujący się budową szybów i eksploatacją złóż, bądź też urzędnik żupny nadzorujący prace techniczne górników w kopalni.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bachmut

miasto na Ukrainie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie w obwodzie donieckim;

Bachmut ( Бахмут, w latach 1924–2016 Artiomowsk, Артемівськ, Artemiwśk) – miasto we wschodniej części Ukrainy (obwód doniecki), w Donieckim Zagłębiu Węglowym.

→ Bachotek

Patrz:Bachotek

Źródła:

SJP.pl

Bachor

dosadnie o niegrzecznym, denerwującym dziecku

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pejor. dziecko, zwłaszcza niegrzeczne (daw. szczególnie żydowskie)

(1.2) daw. sport. zwykły uczestnik gry w palanta

(1.3) gwara. bękart

(2.2) gwara. żwacz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bachora

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. jelita zwierzęce

(1.2) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. potrawa z pieczonego nadzienia z ziemniaków i słoniny w kiszce wieprzowej

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: bachor

Źródła:

Wiktionary

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Bachorza

dawniej: grzęzawiska, mokradła, błota; bachorze

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bachorza – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Zakrzewo
Bachorza – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Huszlew
Bachorza – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Sokołów Podlaski
Bachorza – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Ryn
Bachorza – struga, dopływ Budkowiczanki
Bachorza – kanał, dopływ Zgłowiączki
Bachorza – region etnograficzny w woj. kujawsko-pomorskim
Bachorza Aleksandrowska

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bachorze

dawniej: grzęzawiska, mokradła, błota; bachorza

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bachorze – osada na obszarze Zaborskiego Parku Krajobrazowego w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice nad wschodnim brzegiem jeziora Charzykowskiego
Bachorze – osada leśna na obszarze Zaborskiego Parku Krajobrazowego w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice nad wschodnim brzegiem jeziora Charzykowskiego
Bachorze – dawna wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Stepnica

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bachorzę

dawniej: grzęzawiska, mokradła, błota; bachorze

Źródła:

SJP.pl

Bachotek

1. wieś w Polsce;
2. jezioro w Polsce

Bachotek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Zbiczno.

Bachowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Spytkowice, na wysokości 260–310 m n.p.m., na Pogórzu Wielickim, nad Bachówką, dopływem Wisły.

Źródła:

Wikipedia

Bachowski

charakterystyczny dla twórczości Jana Sebastiana Bacha; taki, jak w muzyce Bacha

przymiotnik

(1.1) muz. dotyczący życia i muzyki Jana Sebastiana Bacha, charakterystyczny, typowy dla Bacha lub jego muzyki, taki jak u Bacha

(1.2) hist. związany z austriackim premierem Aleksandrem von Bachem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bachrania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Zaolzie. grubaska

Źródła:

Wiktionary

Bachraty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. gruby

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wybrzuszony

Źródła:

Wiktionary

Bachrocz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. brzuchacz, grubas

miasto w Iranie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bachtaran – dawna nazwa ostanu w Iranie, obecnie Kermanszach
Bachtaran – dawna nazwa miasta w Iranie, obecnie Kermanszach

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bachtarański

→ Bachtaran

Patrz:Bachtaran

Źródła:

SJP.pl

Bachtiarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bachtiarami, dotyczący Bachtiarów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

łacińska forma imienia Dionizosa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. człowiek nadużywający alkoholu

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) daw. ostatnie trzy dni karnawału

Źródła:

Wiktionary

Bachórz

1. wieś w Polsce;
2. dopływ Wisły

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

w gwarze lwowskiej: ulicznik, łobuz, urwis; baciarz, batiar, andrus, antek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lwów. ulicznik, łobuz;

(1.2) lwów. rzad. włóczęga

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baciarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Lwów. pogard. kobieta

Źródła:

Wiktionary

Baciarski

→ baciar, → baciarz; batiarski

Źródła:

SJP.pl

Baciarz

w gwarze lwowskiej: ulicznik, łobuz, urwis; baciar, batiar, andrus, antek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Kraków, Lwów. łobuz, ulicznik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bacik

zdrobnienie od: bat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bat

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bogdan Bacik (ur. 1965) – polski dr hab. nauk o kulturze fizycznej
Kazimierz Bacik (1953–2017) – polski piłkarz ręczny
Mariusz Bacik (ur. 1972) – polski koszykarz
Paweł Bacik (ur. 1988) – polski koszykarz

Źródła:

Backpacking

[czytaj: bekpeking] podróżowanie po świecie wyłącznie z plecakiem, zwykle niewielkim kosztem dzięki korzystaniu z tanich noclegów, własnego pożywienia i transportu publicznego

[czytaj: bekap] kopia zapasowa pliku; back-up, archiwizacja danych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. kopia zapasowa danych sporządzona dla ich zabezpieczenia

(1.2) inform. czynność wykonywania backupu (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Backupowy

→ backup [czytaj: bekapowy]

przymiotnik relacyjny

(1.1) inform. dotyczący backupu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bacnąć

dawniej: pacnąć;
1. uderzyć, zwłaszcza czymś o płaskiej, szerokiej powierzchni, np. packą;
2. upaść z charakterystycznym odgłosem; klapnąć

Źródła:

SJP.pl

Bacon

[czytaj: Bejkon albo Bekon] nazwisko pisarza angielskiego

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bacon (ang. Bacon Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Vernon
hrabstwo Bacon (ang. Bacon County) – w stanie Georgia
Augustus Octavius Bacon (1839–1914) – amerykański polityk
Charles Bacon (1885–1968) – amerykański lekkoatleta, biegacz
Delia Bacon (1811–1859) – amerykańska pisarka i uczona
Dwayne Bacon (ur. 1995) – amerykański koszykarz
Edgar Bacon 1887–1963) – brytyjski zapaśnik
Ernest Bacon (1893–1966) – brytyjski zapaśnik
Francis Bacon (1561–1626) – angielski filozof
Francis Bacon (1909–1992) – brytyjski malarz
Jim Bacon (1950–2004) – australijski polityk
Kevin Bacon (ur. 1958) – amerykański aktor

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bacowa

żona bacy

Źródła:

SJP.pl

Wiktionary oraz Wikipedia

Baczkowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bogusław Baczkowski (ur. 1951) – polski chirurg ortopeda
Krzysztof Baczkowski (ur. 1938) – polski historyk
Michał Baczkowski (ur. 1969) – polski historyk
Mieczysław Baczkowski (1898–1973) – polski wojskowy
Staw Baczkowski – sztuczny zbiornik wodny w Poznaniu

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baczliwy

Baczność

skupiona uwaga, szczególna ostrożność; czujność, uważność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. uwaga, czujność, ostrożność

(1.2) daw. rozsądek, roztropność, przezorność

wykrzyknik

(2.1) wojsk. harc. komenda nakazująca przyjęcie postawy stojącej, wyprostowanej, z rękami wyciągniętymi wzdłuż ciała i przylegającymi do boków, stopami złączonymi

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baczny

uważny, czujny, ostrożny

przymiotnik

(1.1) czujny, uważny

(1.2) stpol. rozsądny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baczyn

1. wieś w województwie małopolskim;
2. wieś w województwie małopolskim;
3. wieś w województwie zachodniopomorskim

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baczyn – przysiółek wsi Mników w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki.
Baczyn – wieś w woj. małopolskim w pow. suskim, w gminie Budzów
Baczyn – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Choszczno
Baczyna

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baczyć

uważać na coś, strzec czegoś (częste z przeczeniem, np. nie bacząc na ...)

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przest., książk. uważać

czasownik przechodni niedokonany

(2.1) stpol. rozważać

(2.2) stpol. patrzeć

(2.3) stpol. słyszeć

(2.5) gw-pl|Rogi (powiat krośnieński). usuwać pestki z owoców

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baczyński

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baczyński – herb szlachecki, odmiana herbu Sas przynależna rodzinie Baczyńskich
Baczyński – polski film z 2013 roku
Baczyński – album ze ścieżką dźwiękową do filmu Baczyński (2013)
Astronomia poety. Baczyński – album muzyczny Meli Koteluk i kwartetu Kwadrofonik
Baczyński – polskie nazwisko. 27.01.2022 r. nosiło je 4 419 Polskich obywateli.
Baczyński (Pisz do mnie listy) – singel polskiej piosenkarki Sanah
Alex Baczyński-Jenkins (ur. 1987) – polski choreograf
Andrzej Baczyński (1957–2015) – polski ksiądz katolicki, teolog i medioznawca
Eryk Baczyński (ur. 1998) – polski działacz społeczny i prawnik
Gosia Baczyńska (ur. 1965) – polska projektantka mody
Jerzy Baczyński (ur. 1950) – polski dziennikarz, redaktor naczelny tygodnika „Polityka”
Jerzy Leszkowicz-Baczyński (ur. 1957) – polski socjolog

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bacówka

pasterski budynek mieszkalny, drewniany (szałas, koleba) zajmowany przez bacę i juhasów podczas wypasu owiec na hali; niewielkie schronisko turystyczne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drewniany budynek stawiany na halach pasterskich, w którym przez kilka miesięcy w roku, na czas wypasu, przebywa baca wraz z juhasami;

(1.2) schronisko dla turystów na górskim szlaku;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

bacówka – drewniany domek pasterski
bacówka – małe górskie schronisko turystyczne
Bacówka – część wsi Ponice w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Rabka-Zdrój
Bacówka – część wsi Kuków w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Stryszawa
Bacówka – część wsi Rzepiennik Marciszewski w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Gromnik
Bacówka – część wsi Las w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Ślemień

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bacławski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Bad

dawne uzdrowisko, miejscowość kąpielowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. uzdrowisko, miejscowość kąpielowa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bad – miasto w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh, na Nizinie Hindustańskiej
Bad – siódmy solowy album Michaela Jacksona, wydany w 1987
„Bad” – singel Michaela Jacksona, z albumu o tym samym tytule
„Bad” – utwór U2
„Bad” – singel Davida Guetty oraz duetu Showtek
„Bad” – singel Jamesa Bay
„Bad” – singel Dona Diablo i Zaka Abla

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bada

forma czasownika.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek zajmujący się badaniami naukowymi

(1.2) odkrywca, podróżnik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badaczka

kobieta zajmująca się badaniami naukowymi; uczona

1. czynności mające na celu poznanie czegoś za pomocą analizy naukowej;
2. zespół czynności mających na celu skontrolowanie stanu zdrowia pacjenta;
3. wynik tej kontroli

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. sprawdzenie stanu zdrowia

(1.2) poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego

(1.3) szczegółowa obserwacja i analiza

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

badanie cytologiczne
badanie fizykalne
badanie histopatologiczne
badania kliniczne wyrobów medycznych
badanie krwi biochemiczne
badanie krwi morfologiczne
badanie lekarskie
badanie laryngologiczne
badanie moczu
badanie neurologiczne
badanie opisowe
badanie per rectum

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Badany

osoba poddawana badaniu

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: badać

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba poddawana badaniom

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badawczo

przysłówek

(1.1) w sposób badawczy, uważnie

Źródła:

Wiktionary

1. przenikliwy, czujny (np. badawcze spojrzenie)
2. dotyczący badań naukowych (np. prace badawcze)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z badaniem, mający na celu badanie, dociekanie, poznawanie

(1.2) o wzroku, spojrzeniu: mający na celu poznanie intencji rozmówcy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbadać)

(1.1) przeprowadzać obserwację, analizę naukową czegoś (obiektu, pojęcia)

(1.2) sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim

(1.3) przyglądać się czemuś lub komuś uważnie

(1.4) prowadząc śledztwo, przesłuchiwać kogoś

(1.5) daw. torturować w celu wydobycia zeznań

czasownik zwrotny niedokonany badać się (dk. zbadać się)

(2.1) poznawać się nawzajem

1. miasto w Austrii;
2. miasto w Szwajcarii

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baden – powiat w kraju związkowym Dolna Austria
Baden – miasto w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Baden
Baden – miejscowość
Baden – dawna nazwa miasta Baden-Baden
Baden – niemiecka nazwa krainy historycznej Badenia
Baden – były powiat
Baden – jednostka osadnicza w stanie Maryland, w hrabstwie Prince George’s
Baden – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Beaver
Baden (ang. Baden Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Ward
Baden – okręg w kantonie Argowia
Baden – miasto w kantonie Argowia, w okręgu Baden
- Baden – stacja kolejowa w Baden

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baden-Baden

miasto w Niemczech

niemiecki kraj związkowy graniczący z Francją i Szwajcarią

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraj związkowy w południowej części Niemiec;

Badenia-Wirtembergia ( Baden-Württemberg) – kraj związkowy w południowej części Niemiec.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Badenka

1. mieszkanka Badenii;
2. mieszkanka Badenii-Wirtembergii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Badenii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badentuch

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ręcznik kąpielowy

Źródła:

Wiktionary

Badeńczyk

Źródła:

SJP.pl

Badia

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. zob. mormi borneański.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Badia – wieś w Bangladeszu, w prowincji Ćottogram
Badia – wieś w Mali, w regionie Kayes
Badia – miejscowość we Włoszech, w Tyrolu Południowym
badia (Catopuma badia) – ssak łożyskowy z rodziny kotowatych
Badia – opactwo benedyktyńskie we Florencji

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Badian

1. wiecznie zielone drzewo lub krzew z rodziny magnoliowatych;
2. owoc tej rośliny, zwany także: anyż gwiaździsty, badianek

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Illicium|L.|ref=tak., rodzaj wiecznie zielonych drzew lub krzewów o lancetowatych liściach, występujący pierwotnie w Azji Wschodniej oraz w Ameryce Północnej i Środkowej;

(1.2) kulin. suszony owoc badianu właściwego w formie charakterystycznej gwiazdy złożonej z kilku mieszków

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gracz w badmintona

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badmintonistka

→ badmintonista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej grająca w badmintona

Patrz:badmintonista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badmintonowy

związany z badmintonem

przymiotnik

(1.1) sport. związany z badmintonem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badnonć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zobaczyć, sprawdzić

Źródła:

Wiktionary

Badoglio

Źródła:

Wiktionary

Badyl

1. uschła łodyga rośliny, pozbawiona liści;
2. potocznie roślina o długich łodygach;
3. w łowiectwie noga łosia lub jelenia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) łodyga rośliny, uschła i pozbawiona liści, sterczący patyk

(1.2) gw-pl|Lwów. chwast

(1.3) łow. noga łosia, jelenia

(1.4) uczn. przen. wysoka osoba

(1.5) uczn. przen. lm. badyle – długie ręce

(1.6) gw-pl|Kraków. lm. badyle – sucha nać ziemniaków

(1.7) daw. bot. poziewnik, nazwa systematyczna|Galeopsis|L.|ref=tak.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

potocznie o podmiejskim ogrodnictwie, uprawianiu działek

Źródła:

SJP.pl

Badylarz

1. lekceważąco o ogrodniku, zieleniarzu;
2. w łowiectwie: byk łosia lub daniela

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. lekceważąco o ogrodniku

(1.2) łódź. reg. pozn. zawodowy hodowca kwiatów

(1.3) łódź. bogaty prywatny przedsiębiorca

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) łow. byk łosia lub daniela

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

badylarz – pochodzące z okresu PRL pogardliwe, propagandowe określenie prywatnego przedsiębiorcy-ogrodnika.
badylarz – samiec łosia – byk o porożu podobnym do wieńca jelenia, składającym się z krótkich tyk i długich odnóg, niemających kształtu łopat.
badylarka (Micromys minutus) – ssak z rodziny myszowatych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Badylarzówna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) córka badylarza

Źródła:

Wiktionary

Badyle

w gwarze myśliwskiej:
1. poroże łosia w formie rosoch, czyli prostych odnóg, a nie łopat;
2. kończyny jelenia, łosia

Źródła:

SJP.pl

Badylek

zdrobnienie od: badyl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od badyl

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Badylorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. badylarz, przedsiębiorca ogrodniczy

Badziewiak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik produktów niskiej jakości lub używanych

Źródła:

Wiktionary

Badziewiara

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl

Badziewność

→ badziewny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest badziewne; cecha tych, którzy są badziewni

Źródła:

SJP.pl

Baez

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Dave Baez – amerykański portorykański aktor telewizyjny filmowy i teatralny, model
Joan Baez – amerykańska piosenkarka, kompozytorka, autorka tekstów oraz producentka
Báez

Bag-in-box (ang. worek w pudełku) – kombinacja opakowania foliowego i kartonowego przeznaczona do pakowania i przechowywania różnorakich produktów płynnych i półpłynnych z zachowaniem ich świeżości i wszelkich pozostałych walorów przez dłuższy czas.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bagany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rzad. gw-pl|Śląsk Cieszyński. rodzaj mocnego obuwia roboczego ze skóry wieprzowej

Źródła:

Wiktionary

Bagatela

1. coś nieistotnego lub łatwego do zrobienia; drobiazg, głupstwo, błahostka;
2. ogrodowy pałacyk lub pawilon, modny w osiemnasto- i dziewiętnastowiecznej Polsce;
3. krótki utwór, zwykle fortepianowy, o pogodnym nastroju

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. rzecz bez większego znaczenia

(1.2) gw-pl|Bukowina. kłamstwo

(1.3) archit. pawilon ogrodowy o funkcji wypoczynkowej i rozrywkowej, popularny w XVIII i XIX wieku; również cała posiadłość z ogrodem;

(1.4) muz. krótki utwór, zazwyczaj fortepianowy, utrzymany w pogodnym nastroju;

wykrzyknik

(2.1) używany dla podkreślenia znikomości liczby, ilości, kosztu, pracy, trudu itp.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

bagatela – rzecz bez znaczenia
Bagatela – część wsi Gruszka Duża w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Nielisz
Bagatela – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Wielkopolski
Bagatela – zespół pałacowy w gminie Ostrów Wielkopolski
bagatela – krótki utwór, zwykle fortepianowy, o pogodnym nastroju
bagatela – pałacyk, zwykle w ogrodzie, modny w XVIII–XIX w.
Bagatela – dawny folwark na Białorusi
Bagatela – dawny zaścianek. Tereny, na których leżał znajdują się obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Tumiłowicze
Teatr Bagatela w Krakowie
Ulica Bagatela w Warszawie
s/y Bagatela

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bagatelizacja

lekceważenie, niedocenianie czegoś, nietraktowanie czegoś z należytą powagą; bagatelizowanie

SJP.pl
Wiktionary

Bagatelizujący

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. rodzaj mocnego obuwia roboczego ze skóry wieprzowej

Źródła:

Wiktionary

Bagaż

rzeczy zapakowane do przewozu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zapakowane przedmioty zabierane w podróż

przymiotnik od: bagaż

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bagażem, dotyczący bagażu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pomocnik wynajęty do przeniesienia bagażu, np. na dworcu lub w hotelu

(2.2) kolej. pracownik zatrudniony w bagażowni

(2.3) kolej. pracownik obsługujący wagon bagażowy (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagażówka

taksówka bagażowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) taksówka bagażowa do przewozu dużych przedmiotów (mebli, sprzętów AGD, RTV)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagdad

stolica Iraku

skóry baranków; futro z tych skór

Źródła:

SJP.pl

Bagdadzki

→ Bagdad

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bagdadu (stolicy Iraku)

Patrz:Bagdad

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baggala

dwu- lub trzymasztowa łódź, spotykana u wybrzeży Oceanu Indyjskiego; baghala

Baggala (arab. bağla - muł) – tradycyjny arabski statek żaglowy.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baggio

[czytaj: badżjo] nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Dino Baggio (ur. 1971) – włoski piłkarz
Eddy Baggio (ur. 1974) – włoski piłkarz
Michele Baggio (ur. 1976) – włoski siatkarz
Roberto Baggio (ur. 1967) – włoski piłkarz
Sebastiano Baggio (1913–1993) – włoski duchowny katolicki, kardynał
Fabio Baggio CS (ur. 1965) – włoski duchowny katolicki, kardynał

(1.1) geogr. adm. miasto w północno-wschodnim Afganistanie;

(1.2) geogr. adm. jednostka administracyjna w Afganistanie;

zdrobnienie od: bagno

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: bagno

(1.2) przen. niezdrowe, nieciekawe, niemoralne środowisko lub sytuacja

(1.3) daw. bot. modrzewnica, nazwa systematyczna|Andromeda|L.|ref=tak.

(1.4) daw. bot. modrzewnica pospolita, nazwa systematyczna|Andromeda polifolia|L.|ref=tak.

(1.5) daw. bot. różanecznik, nazwa systematyczna|Rhododendron|L.|ref=tak.

(1.6) daw. bot. lud. bagno zwyczajne, nazwa systematyczna|Ledum palustre|L.|ref=tak. 1753

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bagienka, nazwa oboczna Bagienko – zespół trzech śródleśnych jezior wytopiskowych w Borach Tucholskich
Bagienko – gajówka w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Brańszczyk
Bagienko – część wsi Zełwągi w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mikołajki

(1.1) zgrub. od bagietka

(1.2) techn. drewniana listwa o charakterze ozdobnym, używana do wyrobu ram i gzymsów

(1.3) slang. policjant

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagietka

1. podłużna bułka z mąki pszennej;
2. szklany pręcik, spłaszczony na końcu, używany w laboratoriach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. długa, cienka bułka;

(1.2) chem. szklany pręcik służący w laboratoriach głównie do mieszania;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

bagietka – rodzaj pieczywa
bagietka – przyrząd laboratoryjny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bagietkowy

→ bagietka

nazwisko

Bagiński (forma żeńska: Bagińska; liczba mnoga Bagińscy) – polskie nazwisko, które nosi ponad 11 tysięcy osób, najwięcej na północno-wschodnim Mazowszu (ziemia łomżyńska i wiska) oraz na Dolnym Śląsku. W rankingu najpopularniejszych nazwisk w kraju na miejscu 356.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baglama

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. bezprogowy instrument strunowy pochodzący z Bliskiego Wschodu;

Źródła:

Wiktionary

Bagnecik

zdrobnienie od: bagnet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bagnet

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagnet

sztylet nasadzony na lufę karabinu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

(1.2) mot. wskaźnik poziomu oleju w silniku samochodowym (lub innych urządzeniach) w postaci długiego, metalowego ostrza

Bagnet (fr. "baïonette" od miasta "Bayonne") – rodzaj kolnej broni białej mocowanej u wylotu lufy broni strzeleckiej (np. karabinu). Po nałożeniu bagnet stanowi jej przedłużenie, umożliwiając efektywniejsze wykorzystanie jej w walce wręcz.

W Polsce początkowo zwany był bajonetem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bagnetowy

przymiotnik od: bagnet

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bagnetem, dotyczący bagnetu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bagniak

1. rodzaj mchu z rodziny szmotłochowatych;
2. potocznie: maślak pstry (jadalny grzyb z rodziny maślakowatych)

Źródła:

SJP.pl

Bagnica

bylina z rodziny bagnicowatych, rosnąca na torfowiskach; bagnica torfowa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

bagnica – rodzaj roślin z rodziny bagnicowatych (Scheuchzeriaceae F. Rudolphi), obejmujący jeden gatunek - bagnicę torfową
Bagnica – osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Rzeczenica
Bagnica – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
Bagnica (dopływ jeziora Bukowo) – rów, dopływ Bukowa
Bagnica (dopływ Drawy) – struga, dopływ Drawy
Bagnica (dopływ Jodłówki) – w Masywie Śnieżnika

Bagniewski

nazwisko

Bagniewski – polski herb szlachecki, odmiana herbu Pomian.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bagnik

1. pająk z rodziny darownikowatych, występujący w około 100 gatunkach;
2. mech z rodziny szmotłochowatych, w Polsce pod ochroną

Źródła:

SJP.pl

Bagnisko

zgrubienie od: bagno

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. bagno.

(1.2) zgrub. od: bagno

(1.3) daw. bot. bażyna (nazwa systematyczna|Empetrum|L.|ref=tak.)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bagnisko – inne określenie bagna
Bagnisko – potok, dopływ Boberki

(1.7) daw. bot. nazwa systematyczna|Tamarix|L.|ref=tak., tamaryszek

Źródła:

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bagulalami, dotyczący Bagulalów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język bagulalski;

Źródła:

Wiktionary

Bahaicki

→ bahaita

→ bahaizm

ruch religijny wyodrębniony z babizmu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. religia wywodząca się z babizmu, której celem jest utworzenie religii ogólnoświatowej, unifikującej religie monoteistyczne – babizm, judaizm, chrześcijaństwo i islam;

SJP.pl
Wiktionary

Bahamski

→ Bahama, → Bahamy

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa Bahamy

(1.2) odnoszący się do archipelagu Bahamy

Patrz:Bahama, → Bahamy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bahamy

1. archipelag około 700 wysp koralowych na Oceanie Atlantyckim, w Ameryce Środkowej, w Indiach Zachodnich;
2. państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Nassau; Wspólnota Bahamów

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag na Oceanie Atlantyckim;

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bahr – wieś
Bahr al-Dżabal – obszar podmokły
Egon Bahr – niemiecki polityk (1922–2015).
Feliks Bahr – polski adwokat przysięgły, oficer ordynansowy
Jerome Bahr – amerykański poeta i eseista.
Jerzy Bahr – polski dyplomata i działacz państwowy, były szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego.
Bahr el Ghazal
Al-Bahr al-Ahmar
Baar
Bar
Janbu al-Bahr
Sedd el Bahr

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bahrajn

państwo w Azji ze stolicą w Manamie; Królestwo Bahrajnu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

(1.2) geogr. wyspa na Zatoce Perskiej stanowiąca większą część terytorium Bahrajnu (1.1)

SJP.pl
Wiktionary

Baht

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baird

[czytaj: berd] nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alexander Boyd Baird (1891–1967) – kanadyjski polityk
Bobby Baird (1912–1953) – brytyjski kierowca wyścigowy
Chris Baird (ur. 1982) – północnoirlandzki piłkarz
Diora Baird (ur. 1983) – amerykańska aktorka i modelka
Don Baird (ur. 1951) – australijski lekkoatleta, skoczek o tyczce
Edward Jan Baird (1894–1971) – polski przedstawiciel nauk rolniczych
George Thomas Baird (1847–1917) – kanadyjski polityk
George Baird (1907–2004) – amerykański lekkoatleta, sprinter
James Baird (1893–1917) – nowozelandzki rugbysta
John Baird (1874–1941) – brytyjski polityk i dyplomata
John Logie Baird (1888–1946) – szkocki inżynier
Kadecia Baird (ur. 1995) – gujańska lekkoatletka, sprinterka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bairiki

1. wyspa w atolu Tarawa;
2. stolica Kiribati

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Kiribati;

Bairiki – miasto na wyspie Bairiki, na atolu Tarawa w grupie wysp Gilberta, w jednostce administracyjnej South Tarawa, faktyczna stolica Kiribati. Jest to główne centrum administracyjne republiki Kiribati (siedziba prezydenta i większości ministerstw), ale parlament został przeniesiony na wyspę Ambo. Bairiki jest też siedzibą katolickiej diecezji Tarawa i Nauru. W 2000 roku miasto liczyło 3524 mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baisse

[czytaj: bes] spadek cen towarów na giełdzie lub kursu papierów wartościowych; bessa

Źródła:

SJP.pl

Bait

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. przen. prowokacyjny wpis na forum publicznym

Źródła:

Wiktionary

w literaturze dziecięcej: baśniowa postać opowiadająca bajki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. postać baśniowa opowiadająca bajki

wykrzyknik

(2.1) …zachęcający kogoś do opowiadania bajki

forma rzeczownika.

(3.1) D. lp. od: baja (forma charakterystyczna)

forma czasownika.

(4.1) 2. os. lp. rozk. od: bajać

Baj – polskie nazwisko. Pojawiło się po 1624 roku. Podczas jednej z bitew polscy chłopi wzięli do niewoli wielu Tatarów, którzy potem obrabiali chłopskie pola, gdy gospodarze musieli odrabiać pańszczyznę. Osiedlili się wtedy w okolicznych wsiach, dając początek rodzinom o nazwisku Baj.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baja

1. miękka tkanina bawełniana, grubsza odmiana flaneli
2. zgrubienie od: bajka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. ciepła i miękka tkanina bawełniana, grubsza od flaneli; Gloger.

(1.2) zgrub. bajka

(1.3) gw-pl|Bukowina. łazienka

(1.4) rel. islamska przysięga wierności składana kalifowi przez muzułmanów;

1. hinduska tancerka kultowa, pełniąca służbę przy świątyni Buddy; almeja
2. dawna tkanina indyjska w poprzeczne, kolorowe pasy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. kuliste (rzadziej prostokątne) ciastko wytwarzane na bazie odpadów cukierniczych;

(1.2) hinduska tancerka pełniąca służbę przy świątyni

(1.3) dawna tkanina indyjska w poprzeczne, kolorowe pasy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bajadera – operetka
bajadera (dewadasi) – hinduska tancerka
bajadera (także w formie „bajaderka”) – ciastko
Bajadera – książka Jarosława Abramowa-Newerly

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajaderka

ciastko wyrabiane z okruchów cukierniczych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zob. bajadera.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajak

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Bajan

instrument muzyczny, udoskonalona harmonia ręczna (rodzaj akordeonu) z klawiaturami guzikowymi dla obu rąk, spopularyzowana w Rosji pod koniec XIX wieku; guzikówka, harmoszka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. bajarz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bajan I – wódz Awarów
Bojan (Bajan) – legendarny ruski poeta-śpiewak
Anna Bajan (ur. 1957) – polska pięcioboistka nowoczesna
Jerzy Bajan (1901–1967) – polski lotnik
Konrad Bajan (1930–2016) – polski ekonomista
Marek Bajan (ur. 1956) – polski pięcioboista nowoczesny
Bajan – rosyjski krążownik pancerny
Bajan – rosyjski krążownik pancerny
Bajan – rosyjski pociąg pancerny
bajan – rosyjski instrument muzyczny
lista Bajana – lista pilotów polskich II wojny światowej

(1.1) osoba płci żeńskiej opowiadająca baśnie, bajki itp.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajarski

→ bajarz

Patrz:bajarz

Źródła:

SJP.pl

Bajarstwo

opowiadanie bajek, baśni

Źródła:

SJP.pl

Bajarz

ten, kto opowiada bajki albo baśnie, czyli utwory o treści fantastycznej, zmyślonej, osnutej na podaniach, legendach; bajczarz, gawędziarz, plotkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. osoba opowiadająca bajki lub baśnie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bajarz – gawędziarz, anegdociarz
Bajarz – mistrz gry w grach fabularnych
Bajarz (ang. Storyteller) – serial telewizyjny z 1987 roku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajać

przestarzałe:
1. opowiadać fantastyczne historie, baśnie;
2. opowiadać niestworzone rzeczy; ględzić, pleść bzdury

czasownik przechodni niedokonany (dk. nabajać)

(1.1) książk. opowiadać baśnie, fantastyczne historie

(1.2) książk. ględzić, pleść

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajbak

Bajca

rzadko: bejca;
1. farba do drewna;
2. zaprawa do nasion posiadająca właściwości grzybobójcze;
3. zaprawa farbiarska;
4. zaprawa z octu i korzeni do marynowania mięs

Źródła:

SJP.pl

dawniej: bajeczny

Źródła:

SJP.pl

Bajczarski

→ bajczarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajdak

duża bezpokładowa łódź rzeczna żaglowo-wiosłowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. żegl. duża bezpokładowa, jednomasztowa łódź żaglowo-wiosłowa, używana dawniej na rzekach Ukrainy i Białorusi oraz do wypraw na Morzu Czarnym;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajdaracki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bajdaratą, dotyczący Bajdaraty

Źródła:

Wiktionary

Bajdarata

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

wiatr wiejący od dziobu pod kątem ostrym do linii symetrii statku; bejdewind

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. nazwa wiatru z kierunku pomiędzy wiatrem wiejącym prostopadle do burt statku (półwiatr) a wiatrem wiejącym od strony kąta martwego, czyli od strony dziobu;

(1.2) żegl. kurs przy bajdewindzie (1.1)

Bajdewind, też bejdewind, wiatr ostry (z niderlandzkiego. "bei den Wind" – dosł. przez wiatr). Wiatr wiejacy na jacht z kierunku dziobu: pomiędzy wiatrem wiejącym prostopadle do burt jednostki (półwiatr), a łopotem żagli, kiedy jacht nie może poruszac się naprzód (kąt martwy). W zależności od wielkości kąta martwego danej jednostki przedział ten wynosi od ok. 30° do ok. 80°.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajdura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. brednia, głupstwo

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskoosobowy

(2.1) pot. człowiek, który opowiada bajki, bajarz

SJP.pl
Wiktionary

Bajduła

(r. żeński) dawniej: gawędziarka, gaduła, nudziara

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wagary

Baje (wł. "Baia", łac. "Baiae") – miasto nad Zatoką Neapolitańską w rzymskiej Kampanii, modne uzdrowisko ze wspaniałymi willami, m.in. Cezara i Nerona. Miejsce śmierci cesarza Hadriana. Większa część starożytnego miasta znalazła się w wyniku aktywności wulkanicznej pod wodami Zatoki Neapolitańskiej.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bajeczka

zdrobnienie od: bajka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. ekspr. o bajce dla dzieci

(1.2) pot. ekspr. o zmyślonej sprawie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajecznie

przysłówek

→ bajeczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bajeczne

Patrz:bajeczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajeczny

1. wspaniały, niezwykły;
2. dotyczący bajki; bajkowy

przymiotnik

(1.1) przen. cechujący się niezwykłością

(1.2) istniejący w bajce

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajek

utwór pisany prozą lub wierszem, którego bohaterami są najczęściej zwierzęta, ludzie bądź przedmioty

Źródła:

SJP.pl

Bajer

potocznie:
1. błahe kłamstwo, zwykle w celu zaimponowania komuś;
2. luksusowy, efektowny dodatek do czegoś;
3. coś, co zachwyca, budzi duże zainteresowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. luksusowy gadżet lub dodatek

(1.2) pot. naginanie prawdy lub zakamuflowane kłamstwo

(1.3) gw-pl|Lwów, Warszawa. kłamstwo

(1.4) gw. więz. kłamstwo, przechwałka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Bawarczyk

Źródła:

Wiktionary

Bajerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. mówienie nieprawdy w celu zrobienia na kimś wrażenia

Źródła:

Wiktionary

Bajerować

pospolicie: opowiadać nieprawdę, przesadzać w opowiadaniu często w celu zaimponowania komuś

czasownik

(1.1) pot. kłamać, przesadzać w opowiadaniu

(1.2) gw. więzienna kłamać, oszukiwać

(1.3) pot. mamić

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. adm. Bawaria

Źródła:

Wiktionary

Bajeryt

minerał, wodorotlenek glinu

Źródła:

SJP.pl

Bajgiel

żydowskie pieczywo wypiekane od XVII wieku, często mylone z obwarzankiem; bajgieł, bajgiełek

utwór pisany prozą lub wierszem, którego bohaterami są najczęściej zwierzęta, ludzie bądź przedmioty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. krótki utwór literacki, zwykle wierszowany i żartobliwy, posługujący się alegorią i morałem;

(1.2) liter. utwór o treści fantastycznej

(1.3) pot. zmyślona informacja

(1.4) pot. film lub serial animowany

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajkalidy

grupa starych, fałdowych pasm górskich, usytuowanych głównie w okolicach Bajkału

Bajkalidy – grupa starych fałdowych pasm górskich znajdujących się głównie w okolicach jeziora Bajkał. Zostały one sfałdowane i pierwotnie wypiętrzone na skutek ruchów górotwórczych w neoproterozoiku oraz kambrze (orogeneza bajkalska). Zalicza się do nich:

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bajkalit

minerał, diopsyd o dużej zawartości żelaza; salait

Źródła:

SJP.pl

Bajkalski

→ Bajkał (jezioro w Rosji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bajkałem, dotyczący Bajkału

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajkał

jezioro w Rosji, położone w Azji, 456 m n.p.m., w górach południowo-wschodniej Syberii, najgłębsze jezioro na świecie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Rosji

Bajkał ( Байкал) – jezioro tektoniczne w azjatyckiej części Rosji, w Buriacji i obwodzie irkuckim. Jest najstarszym i najgłębszym jeziorem na świecie, a pod względem powierzchni drugim jeziorem w Azji i siódmym na świecie.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajkałówka

wędrowna kaczka pochodząca z Syberii; cyraneczka bajkalska, cyranka bajkalska

Bajkałówka, cyraneczka bajkalska, cyranka bajkalska, kłochtun ("Sibirionetta formosa") – gatunek średniej wielkości wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae).

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rosyjski kosmodrom na terenie Kazachstanu;

Bajkonur ( Байқоңыр, Байконур) – założony w 1955 r. kosmodrom ulokowany na terenie Kazachstanu. Miejsce startów statków kosmicznych. Kosmodrom Bajkonur jest najstarszym i największym tego typu obiektem na świecie.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajkonurski

przymiotnik od: Bajkonur (kosmodrom w Kazachstanie)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bajkonurem, dotyczący Bajkonuru

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajkopis

dawniej: osoba pisząca bajki, autor bajek; bajkopisarz

Źródła:

SJP.pl

Bajkopisarka

kobieta pisząca bajki, autorka bajek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pisarka zajmująca się tworzeniem bajek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

terapeuta głośno czytający bajki dzieciom

Źródła:

SJP.pl

Bajkoterapeutka

terapeutka głośno czytająca bajki dzieciom

Źródła:

SJP.pl

Bajkoterapia

Źródła:

SJP.pl

Bajkowy

1. wspaniały, niezwykły;
2. dotyczący bajki; bajeczny

przymiotnik

(1.1) taki, który budzi skojarzenie z bajkami

(1.2) związany z bajką, dotyczący bajki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajkpark

wydzielone miejsce przeznaczone do sportowej jazdy rowerem; bikepark, bike park

Źródła:

SJP.pl

Bajlaga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wkładka w kanapce (np. plaster wędliny)

Źródła:

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anthony Bajon (ur. 1994) – francuski aktor
Filip Bajon (ur. 1947) – reżyser filmowy
Kasper Bajon (ur. 1983) – polski pisarz i scenarzysta
Leszek Bajon – polski muzyk, profesor Akademii Muzycznej im. I.J. Paderewskiego w Poznaniu
Bajon – świątynia buddyjska w Angkor Thom
Bajon – styl w architekturze khmerskiej i tajskiej
Bajon – postać fikcyjna z cyklu powieściowego C.S. Lewisa Opowieści z Narnii

Źródła:

Wikipedia

Bajonet

Bajor

dawniej: bajoro; bajura

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. przest. zbiornik brudnej wody i błota

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: bajoro

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alwida Antonina Bajor (1942–2024) – polska pisarka i dziennikarka
Barbara Bajor – polska prawniczka
Bronisława Bajor (ur. 1939) – polska polityk i rolnik
Franciszek Bajor (1921–2002) – polski nauczyciel i polityk
Gizi Bajor (1893–1951) – węgierska aktorka
Marek Bajor (ur. 1970) – polski piłkarz i trener
Michał Bajor (ur. 1957) – polski aktor i piosenkarz
Natalia Bajor (ur. 1997) – polska tenisistka stołowa
Piotr Bajor (ur. 1960) – polski aktor
Piotr Bajor (ur. 1972) – polski duchowny rzymskokatolicki
Piotr Bajor (ur. 1981) – polski politolog
Szymon Bajor (ur. 1988) – polski zawodnik mieszanych sztuk walki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajorek

małe bajoro

Bajorek (wł. bagliore – blask oślepiający) – złota, srebrna nić lub drucik do haftu ozdobnego, zwykle skręcona w spiralę.

W Polsce bajorka używa się m.in. do haftowania sztandarów i oznak stopni wojskowych, a także do oznaczania klasy orderu i stopnia odznaczenia na ich baretkach.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bajorko

małe bajoro

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od bajoro

(1.2) niewielkie bajoro

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jezioro Bajorko – jezioro na Pojezierzu Dobrzyńskim, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Grążawy;
Jezioro Bajorko – jezioro na Pojezierzu Ełckim, w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajoro

pogardliwie o terenie podmokłym, błotnistym, np. zarośniętym stawie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zbiornik brudnej wody i błota

Źródła:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajpas

bypass, by-pass;
1. operacja chirurgiczna polegająca na wszczepieniu rurki z tworzywa sztucznego i skierowaniu przez nią biegu krwi w celu ominięcia niedrożnej tętnicy;
2. element wszczepiony w czasie tej operacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

święto muzułmańskie przypadające na zakończenie ramadanu (Mały Bajram) i w siedemdziesiąt dni po nim (Duży Bajram)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Id al-Adha (Kurban Bajram) – Święto Ofiarowania w islamie, obchodzone jest 10. dnia miesiąca zu al-hidżdża (12. miesiąc kalendarza muzułmańskiego) w 3. dniu pielgrzymki większej do Mekki
Id al-Fitr (Ramadan Bajram) – święto zakończenia postu w Ramadanie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bajroniczność

→ bajroniczny

Patrz:bajroniczny

Źródła:

SJP.pl

Bajroniczny

tajemniczy, romantyczny, samotniczy; bajronowski (byronowski), bajroński (byroński), bajronistyczny, byroniczny

przymiotnik

(1.1) liter. posiadający cechy bohaterów dzieł Byrona, tajemniczych i melancholijnych samotnych buntowników

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajronista

poeta wzorujący się na twórczości Georga Gordona Byrona, poety angielskiego romantyzmu, a także człowiek wzorujący się na bohaterach tego poety

Źródła:

SJP.pl

Bajronistka

Bajszpil

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przykład

Źródła:

Wiktionary

Bajt

najmniejsza adresowalna jednostka informacji pamięci komputerowej, składająca się z 8 bitów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

(1.2) archit. jednostka mieszkalna w architekturze islamu;

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bojtlik.

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bajtel.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jan Bajtlik (ur. 1989) – polski artysta grafik
Piotr Bajtlik (ur. 1982) – polski aktor
Stanisław Bajtlik (ur. 1955) – polski astrofizyk i dziennikarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bajtlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bajtlować.

Źródła:

Wiktionary

Bajtlować

potocznie:
1. gadać głupstwa, gadać dużo o byle czym; paplać, pleść, pytlować;
2. mówić rzeczy niepokrywające się z prawdą; blagować, fantazjować, zmyślać

czasownik niedokonany

(1.1) pot. dużo i niepotrzebnie gadać

w wyrażeniu "baj, baju (będziesz w raju)" albo "baju, baju (będziesz w raju)" - zmyślasz, nie mówisz prawdy

wykrzyknik

(1.1) zob. baju, baju.

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) Ms. i W. od baj

rzeczownik, rodzaj nijaki

(3.1) odzież. etn. kobiecy wełniany kaftan, element portugalskiego stroju ludowego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajukać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. raczkować

Źródła:

Wiktionary

Bajura

dawniej: bajoro; bajor

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Lwów. błoto

(1.2) pot. benzyna lub inne paliwo do silnika

(1.3) środ. przestępcze tanie wino owocowe

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajzel

potocznie:
1. bałagan, nieporządek;
2. zamieszanie, zamęt;
3. dom publiczny; burdel, burdelówka;
4. miejsce handlu narkotykami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. wielki nieporządek, bałagan

(1.2) pot. zamieszanie, zamęt

(1.3) przest. wulg. dom publiczny, burdel

potocznie: robić nieporządek, bajzel

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bałaganić

(1.2) przen. gw-pl|Śląsk Cieszyński. majsterkować, coś tam robić

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bajzlowy

→ bajzel

Patrz:bajzel

Źródła:

SJP.pl

Bajęda

potocznie: niepoważne opowiadanie, bzdura, bajanie, bajda

Źródła:

SJP.pl

Bak

1. zbiornik na ciecze;
2. żegl. górny pokład dziobowej części statku albo pokład nadbudówki dziobowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu;

(1.2) zawartość baku (1.1)

(1.3) zarost na policzkach

(1.4) żegl. skrajna część pokładu położona najbliżej dziobu;

(1.5) pot. daw. bakarat

(1.6) stpol. krzyk

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: baka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bak – miasto na Węgrzech
Bak – polski raper
bak – zbiornik paliwa
bak – skrajna część pokładu dziobowego na jednostce pływającej
bak – kod ISO 639-2 języka baszkirskiego
Bäk – gmina w Niemczech

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baka

1. stojący znak nawigacyjny; stawa
2. pływająca beczka umocowana do kotwicy, służąca za drogowskaz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. znak nawigacyjny

(1.2) pot. marihuana

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

András Baka (ur. 1952) – węgierski prawnik
Józef Baka (1707–1780) – polski poeta i kaznodzieja, jezuita
Mirosław Baka (ur. 1963) – polski aktor
Sándor Baka (ur. 1994) – węgierski wioślarz
Władysław Baka (1936–2021) – polski ekonomista i polityk
Baka – szczyt górski na wyspie Borneo w Indonezji
Baka – wieś na Słowacji, w kraju trnawskim, w powiecie Dunajská Streda
BAKA – dawny konwent mangi i anime, który odbywał się we Wrocławiu
Baka – grupa etniczna w Gabonie i Kamerunie
Baka – legendarne haitańskie widmo
Baka – polski herb szlachecki
Baka – amerykańska nazwa na japoński samolot samobójczy Yokosuka MXY7

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. osoba posiadająca najniższy anglosaski stopień uniwersytecki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. eduk. dawny najniższy uniwersytecki stopień naukowy

(2.2) eduk. anglosaski najniższy uniwersytecki stopień naukowy

(2.3) eduk. międzynarodowa matura

Bakalaureat, A.B., AB ( artium baccalaureus, dosł. bakałarz sztuk, w domyśle „wyzwolonych”) – niższy tytuł lub stopień wprowadzający otrzymującego go bakałarza do kariery naukowej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakalie

suszone owoce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) spoż. suszone lub kandyzowane owoce południowe stosowane jako dodatek cukierniczy;

Bakalie – suszone owoce, zwykle południowe, i orzechy, stosowane głównie w cukiernictwie. Stanowią dodatek do niektórych rodzajów ciast, m.in. keksów, mazurków czy pierników oraz są używane jako dekoracja wielu rodzajów ciastek. Bakalie stosowane są w całości, płatkach lub pokruszone na duże kawałki.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakaliowy

przymiotnik od: bakalie

przymiotnik

(1.1) kulin. odnoszący się do bakalii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

1. gatunek cennego szkła z francuskiej huty w Baccarat;
2. przedmiot wykonany z takiego szkła

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) karc. hazardowa gra w karty;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) szt. rodzaj szkła kryształowego wyrabiany w hucie w Baccarat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; balans na rękach, w którym kolana wspierają się na ramionach, a pośladki i reszta ciała unoszą się nad podłogą

Źródła:

Wiktionary

Bakać

w staropolszczyźnie:
1. wykrzykiwać coś z radości;
2. krzyczeć, wołać;
3. strofować, łajać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pot. palić marihuanę

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. palić (tytoń)

(1.3) stpol. wołać

(1.4) stpol. upominać

czasownik nieprzechodni niedokonany

1. osoba, której przyznano bakalaureat;
2. dawniej: nauczyciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. nauczyciel

(1.2) śrpol. nauczyciel szkoły elementarnej

(1.3) daw. osoba, która na średniowiecznym uniwersytecie uzyskała najniższy stopień akademicki bakalaureat

(1.4) żart. belfer, nauczyciel

(1.5) nauk. m.in. w krajach anglosaskich osoba posiadająca tytuł bakałarza (2.1);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) nauk. m.in. w krajach anglosaskich tytuł lub stopień naukowy (zawodowy) uzyskiwany po ukończeniu studiów pierwszego stopnia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakałarzewo

wieś w Polsce

być bakałarzem; bakałarzyć

Źródła:

SJP.pl

Bakałarzowy

przymiotnik relacyjny

1. bakteria, zarazek, drobnoustrój;
2. przenośnie: złapać bakcyla - zainteresować się czymś, dać się wciągnąć w coś

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) przest. zarazek

(1.2) przen. słabość do czegoś, pasja, zainteresowanie, tendencja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakczysaraj

miasto na Ukrainie; Bachczysaraj, Bachczyseraj (rzadko), Bakczyseraj (rzadko)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Krymie;

Bakczysaraj ( Бахчисарай, "Bachczysaraj"; Бахчисарай, "Bachczisaraj"; Bağçasaray) – miasto na Krymie, położone w Górach Krymskich. W 2018 roku liczyło ok. 26,9 tys. mieszkańców.

Znajduje się tu stacja kolejowa Bakczysaraj.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakczysarajski

przymiotnik relacyjny

tworzywo z żywic

Baker – wyspa na Oceanie Spokojnym należąca do Stanów Zjednoczonych
Baker – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Bernardino
Baker – miasto w stanie Luizjana, w parafii East Baton Rouge
Baker – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Stoddard
Baker – miasto w stanie Montana, w hrabstwie Fallon
Baker – jednostka osadnicza w stanie Minnesota, w hrabstwie Clay
Baker – miejscowość w stanie Nevada, w Parku Narodowym Wielkiej Kotliny
Baker (ang. Baker Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Izard
Baker (ang. Baker Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lafayette
Baker (ang. Baker Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Randolph
Baker (ang. Baker Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Morgan
Baker (ang. Baker Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Guthrie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bakfisza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Warmia, Mazury. podlotek

Źródła:

Wiktionary

Bakhand

rzadko: w tenisie, ping-pongu itp.: uderzenie z lewej strony rakietą trzymaną w prawej ręce bądź ze strony prawej - trzymaną w lewej; w hokeju: przy uderzeniu z lewej strony kijem trzymanym niżej prawą ręką i na odwrót; backhand, bekhend

Źródła:

SJP.pl

Bakier

rzeczownik

skrzynia lub schowek pod koją marynarską

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakoma

marka produktów mlecznych i firma

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ryb. lewy bok łodzi, bakburta

Źródła:

Wiktionary

Bakowski

nazwisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Bakowem, dotyczący Bakowa (współcz. Bacău)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bakoński

Baksztag

1. część olinowania na statku;
2. wiatr wiejący ukośnie od rufy;
3. jeden z kursów statku względem wiatru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. lina stabilizująca maszt, ciągnąca się od masztu ku tyłowi i burcie;

(1.2) żegl. lina od bukszprytu do burty

(1.3) żegl. ukośny wiatr, wiejący od baksztagu (1.1) do masztu

(1.4) żegl. kurs przy baksztagu (1.3)

Baksztag (z niem. "Backstag") – lina olinowania stałego stabilizująca maszt, biegnąca od jego topu do okucia na burcie umieszczonego na odcinku między masztem a rufą bądź nazwa kursu względem wiatru.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakszysz

napiwek, łapówka, głównie na Bliskim Wschodzie i w północnej Afryce; bakczysz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) w krajach Bliskiego Wschodu i Afryki północnej: podarunek pieniężny, napiwek, jałmużna

(1.2) pot. łapówka

Bakszysz (od ‏بخشش‎, "bachszesz") – rodzaj napiwku, a raczej coś w rodzaju zawoalowanej jałmużny, obyczaj związany z religią islamu nakazujący wiernym dzielenie się częścią swoich dochodów z biednymi, a żeby biednego nie urazić darowizną w postaci czystej jałmużny pretekstem może być nawet symboliczna pomoc czy po prostu zwykła uprzejmość, którą się wynagradza właśnie bakszyszem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakteria

organizm jednokomórkowy niewidoczny gołym okiem, mający ogromne znaczenie w przyrodzie oraz wywołujący szereg chorób

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakteriobójczo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób bakteriobójczy

Źródła:

Wiktionary

Bakteriobójczość

→ bakteriobójczy

Patrz:bakteriobójczy

Źródła:

SJP.pl

Bakteriobójczy

zabijający bakterie

przymiotnik

wirus mający zdolność niszczenia bakterii; fag

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mikrobiol. wirus atakujący bakterie;

Bakteriofag, fag – wirus atakujący bakterie. Przeważnie dany bakteriofag zdolny jest do infekcji tylko jednego gatunku (a czasem nawet tylko szczepu) bakterii. Bakteriofagi mogą przybierać kształty złożone (buławkowate), pałeczkowate lub wielościenne.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bakteriofagowy

→ bakteriofag

Bakteriologicznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób dotyczący bakteriologii, badań nad bakteriami

Źródła:

Wiktionary

Bakteriologiczny

odnoszący się do bakteriologii

przysłówek sposobu

(1.1) mikrobiol. hamując wzrost i rozmnażanie się bakterii, nie powodując ich zabicia

Źródła:

Wiktionary

Bakteriostatyczny

powstrzymujący rozmnażanie się bakterii (np. środek bakteriostatyczny)

przymiotnik

(1.1) hist. geogr. starożytna nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie między Amu-Darią a Hindukuszem;

Baktria (gr. "Baktriana", Βακτριανα; pers. "Bākhtar"; arab. i ind. "Bhalika"; chiń. 大夏, "Dàxià") – starożytna, grecka nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie. Jej stolica to Baktra (Balhika, Bokhdi, obecnie Balch).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baktrian

wielbłąd dwugarbny, żyjący w stanie dzikim na pustyni Gobi

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Camelus ferus|Przewalski|ref=tak., duży ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych występujący w stanie dzikim na stepach centralnej Azji;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baktrozaur

roślinożerny dinozaur z rodziny hadrozaurów; jaszczur maczugowaty, paraiguanodon

SJP.pl
Wiktionary

Baku

1. zbiornik na ciecze;
2. żegl. górny pokład dziobowej części statku albo pokład nadbudówki dziobowej

forma rzeczownika.

(1.1) lp. D., Ms., W. od bak

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. zool. kość prącia występująca u niektórych ssaków;

(1.2) anat. zool. część pokładełka niektórych owadów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

bakulum () – kość prącia występująca u niektórych ssaków
bakulum, bakula () – część pokładełka niektórych owadów

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bakun

1. lichy, tani tytoń fajkowy;
2. odmiana machorki uprawiana na dawnej Ukrainie

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rodzaj machorki uprawianej kiedyś na Ukrainie i Wołyniu

(1.2) daw. pośledni, tani tytoń fajkowy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Konstantin Bakun (ur. 1985) – rosyjski (wcześniej ukraiński) siatkarz
Nonna Bakun-Czubarow (1937–2012) − polska geolog
Piotr Bakun (ur. 1972) – polski koszykarz
Serhij Bakun (ur. 1962) − ukraiński trener piłkarski
Stanisław Bakun (1875–1942) – polski wojskowy i weterynarz
Wojciech Bakun (ur. 1981) – polski polityk i samorządowiec
Tytoń bakun − gatunek roślin jednorocznych z rodziny psiankowatych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bakuła – polskie nazwisko
Bogdan Bakuła (ur. 1963) – polski ciężarowiec
Elżbieta Bakuła (ur. 1935) – polska nauczycielka i działaczka partyjna
Hanna Bakuła (ur. 1950) – polska malarka, scenograf i kostiumolog
Leszek Bakuła (1930–1997) – polski pisarz
Stanisława Bakuła (1925–1989) – polska wycinankarka, pisankarka, tkaczka, hafciarka i koronczarka
Zygmunt Bakuła (1920–1943) – polski robotnik, żołnierz Gwardii Ludowej
Bakuła – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim
Bakuła – dawna gromada

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Bacău, miasto w Rumunii;

(1.2) geogr. przysiółek w Polsce, w gminie Masłów w województwie kieleckim

(1.3) geogr. szczyt w Beskidzie Makowskim;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baków – miejscowość w Rumunii
Baków – szczyt w Beskidzie Makowskim (w Paśmie Pewelskim)
Baków – przysiółek w gminie Masłów w województwie kieleckim

Źródła:

(1.5) gw-pl|Górny Śląsk. sport. piłka

(1.6) gw-pl|Bukowina. przyjęcie z okazji chrzcin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Bal (zm. 1646) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
Adam Bal (1867–1927) – polski prawnik i urzędnik terytorialny
Andrij Bal (1958–2014) – ukraiński piłkarz i trener
Anton Bal (ur. 1963) – papuaski duchowny rzymskokatolicki
Antoni Bal – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
Duygu Bal (ur. 1987) – turecka siatkarka
Ewa Bal (ur. 1973) – polska filolog, italianistka
Maciej Bal (zm. 1511) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
Matjasz III Bal – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
Michał Bal zm. 1496) – polski duchowny katolicki ,bernardyn
Mieke Bal (ur. 1946) – holenderska krytyczka i teoretyczka kultury
Mykoła Bal (1913–1999) – radziecki wojskowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bala

gruby, budulcowy pień drzewa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sport. piłka (do gry)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bala – miasto w Walii
Bala – jezioro w Walii
Bala – gaun wikas samiti we wschodniej części Nepalu
Băla – gmina w okręgu Marusza w Rumunii
Bala – wieś w Rumunii
Bala – gmina w Rumunii
Bala – wieś w Syrii
Bala – miasto w Palestynie
Bala – piąta siła, duchowa moc posiadana przez Buddę lub Bodhisattwę
Athanase Bala (1927–2019) – kameruński duchowny rzymskokatolicki
Ferid Bala (1934–2020) – albański muzykolog
Haradin Bala (1957–2018) – kosowski wojskowy i zbrodniarz wojenny

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. hulać

Źródła:

Wiktionary

Balanga

potocznie: impreza, zabawa z dużą ilością alkoholu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. huczna impreza towarzyska

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Balanga – polski film z 1993 roku
Balanga – miasto w prowincji Bataan w regionie Luzon Środkowy na Filipinach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

SJP.pl

Balansowanie

(1.1) jedna z asan; siad, w którym kolana są połączone, pośladki spoczywają na piętach, a tułów leży na udach, głowa luźno zwisa, ramiona wzdłuż łydek

Balasana (zapis stylizowany: BALASANA) – trzeci singel polskiego piosenkarza Sobla z jego trzeciego albumu studyjnego, zatytułowanego "Napisz jak będziesz". Singel został wydany 10 kwietnia 2025.

1. specjalne obciążenie, stosowane głównie na statkach, łodziach podwodnych i balonach, służące do regulacji równowagi i głębokości zanurzenia lub wysokości lotu;
2. niepotrzebne, szkodliwe obciążenie czymś; coś zbytecznego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mors. obciążenie stosowane głównie do obniżenia środka ciężkości i poprawienia stateczności;

(1.2) mors. na okrętach podwodnych zbiornik otaczający kadłub napełniany w chwili zanurzenia i opróżniany w chwili wynurzania

(1.3) lotn. w balonach i sterowcach: dodatkowy ładunek służący do zrzucania w ramach regulowania tempa wznoszenia się i opadania

(1.4) przen. zbędny ciężar psychiczny lub fizyczny

Balast – dodatkowy element lub ładunek, którego podstawową cechą jest znaczny ciężar, wykorzystywany na różnego rodzaju statkach wodnych (zarówno nawodnych, jak i podwodnych), pojazdach lądowych specjalnego przeznaczenia, oraz statkach powietrznych. Wykorzystywany także we wszystkich rodzajach modeli statków i pojazdów.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balastowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mors. lotn. obciążanie balastem

Balastowanie – w terminologii żeglarskiej przeciwdziałanie momentowi przechylającemu jednostkę będącemu wynikiem oddziaływania wiatru z ożaglowaniem. Może być wykonywane przez załogę poprzez przejście na burtę nawietrzną oraz np. wykorzystanie trapezu lub zapewnione przez odpowiednio umieszczony ciężar zwany balastem.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Balastować

(1.1) geogr. jezioro na Nizinie Panońskiej, największe jezioro Węgier;

Balaton, Jezioro Błotne – największe jezioro Węgier i zarazem Europy Środkowej, położone w południowo-zachodnich Węgrzech, w obrębie komitatów Somogy, Veszprém i Zala, na Nizinie Panońskiej, u południowych podnóży Lasu Bakońskiego, około 80 km od Budapesztu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balatoński

→ Balaton

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Balatonem, dotyczący Balatonu

Patrz:Balaton

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balayage

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Baalbekiem, dotyczący Baalbeku

Źródła:

waluta Panamy równa 100 centesimom

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) monet. waluta Panamy;

Balboa – jednostka monetarna Republiki Panamy. Nazwa waluty pochodzi od nazwiska hiszpańskiego konkwistadora Vasco Núñeza de Balboa. Kod waluty to PAB. Balboa zastąpiła dolar amerykański, używany wcześniej. Obecnie Panama nie ma własnych banknotów, w obiegu jest dolar amerykański. Kurs balboa jest powiązany w stosunku 1:1 z dolarem amerykańskim.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balbutologopedia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział logopedii, dotyczy zaburzeń mowy związanych z jąkaniem

Źródła:

Wiktionary

Balcar

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Balcer

1. imię męskie;
2. nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Balcer – przysiółek wsi Skaje w Polsce, położony w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Szczuczyn
Adam Balcer (ur. 1976) – polski politolog
Bogdan Balcer (1936–2018) – polski historyk
Łukasz Balcer (ur. 1935) – polski prawnik i polityk
Mieczysław Balcer (1906–1995) – polski piłkarz i lekkoatleta
Pan Balcer w Brazylii – poemat epicki Marii Konopnickiej

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balcerak

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Balcerek

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Balcerowicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bogdan Jan Balcerowicz (ur. 1939) – polski pisarz, poeta i dziennikarz
Bolesław Balcerowicz (ur. 1943) – polski wojskowy
Ewa Balcerowicz (ur. 1953) – polska ekonomistka
Leszek Balcerowicz (ur. 1947) – polski polityk i ekonomista
Piotr Balcerowicz (ur. 1964) – polski orientalista i filozof
Balcerowicz – herb szlachecki
Plan Balcerowicza – program reform gospodarczo-ustrojowych realizowanych w Polsce od 1990 roku
Balcerowicz musi odejść – slogan polityczny używany w Polsce na przełomie XX i XXI wieku

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balcerowiczowski

→ Balcerowicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alojzy Balcerzak (1930–2021) – polski grafik, malarz, artysta plastyk, popularyzator sztuki i wykładowca
Andrzej Balcerzak (1925–2017) – polski aktor
Feliks Balcerzak (1910–1996) – polski wojskowy i działacz społeczny
Jerzy Balcerzak (ur. 1942) – polski geodeta i kartograf
Józef Balcerzak (1903–1942) – polski działacz robotniczy
Józef Balcerzak (1909–?) – polski działacz ludowy i polityk
Klaudiusz Balcerzak (ur. 1944) – polski przedsiębiorca, samorządowiec i polityk
Marian Balcerzak (1949–2000) – polski piłkarz
Michał Balcerzak – polski prawnik
Piotr Balcerzak (ur. 1975) – polski lekkoatleta, sprinter
Sebastian Balcerzak (ur. 1980) – polski koszykarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balcewicz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Baldach

1. rodzaj kwiatostanu, np. cebuli, marchwi;
2. dawniej: baldachim (osłona z tkaniny)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. rodzaj kwiatostanu i owocostanu;

(1.2) włók. rodzaj wschodniej jedwabnej tkaniny, złotogłów bagdadzki

(1.3) przest. zob. baldachim.

Baldach (łac. "umbella", ang. "umbel") – u roślin rodzaj kwiatostanu, w którym pojedyncze kwiaty wyrastają na mniej więcej jednakowej długości szypułkach z jednego miejsca na szczycie pędu. Najwcześniej rozkwitają kwiaty zewnętrzne, czym bliżej środka, tym później.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baldachim

osłona z tkaniny w kształcie daszka na drążkach, przenośna albo umocowana nad tronem, amboną itp.; baldach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) osłona umocowana nad tronem, łożem lub rozpostarta na drążkach, wykonana z ozdobnej tkaniny

SJP.pl

Baldachowaty

podobny do baldachu (kwiatostanu)

przymiotnik

(1.1) bot. mający kształt baldachu, przypominający baldach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baldaszek

zdrobnienie od: baldach

Baldaszek (łac. "umbellula", ang. "umbellule") – mały baldach, najczęściej będący częścią składową kwiatostanu zwanego baldachem złożonym. W baldaszku pojedyncze kwiaty wyrastają na mniej więcej jednakowej długości szypułkach z jednego miejsca na osi pędu. Najwcześniej rozkwitają kwiaty zewnętrzne, czym bliżej środka, tym później.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baldaszkowate

rodzina roślin zielnych z klasy dwuliściennych, o kwiatach zebranych w baldachy i pustych łodygach, występujących głównie w strefach umiarkowanych i ciepłych półkuli północnej; selerowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Apiaceae|Lindl.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu selerowców;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baldaszkowaty

1. o cechach baldaszkowatych (rodzina roślin);
2. mający kształt baldaszka

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny baldaszkowatych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. imię|polski|m.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baldwin – gmina
Baldwin Street – ulica w Dunedin
Baldwin – półwysep
Baldwin – miejscowość w stanie Floryda, w hrabstwie Duval
Baldwin – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Banks
Baldwin – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Randolph
Baldwin – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Jackson
Baldwin – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii St. Mary
Baldwin – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland
Baldwin – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Lake
Baldwin – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chemung
Baldwin – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Nassau

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

→ Baleary

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Balearów

(1.2) dotyczący Morza Balearskiego

Patrz:Baleary

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baleary

archipelag na Morzu Śródziemnym

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag w zachodniej części Morza Śródziemnego;

(1.2) geogr. adm. wspólnota autonomiczna Królestwa Hiszpanii obejmująca wyspy Baleary (1.1)

Baleary ( Islas Baleares, Illes Balears) – region Hiszpanii obejmujący archipelag w zachodniej części Morza Śródziemnego o powierzchni 5014 km². Baleary liczą ok. 1,07 mln mieszkańców. Znajduje się w pobliżu wschodniego hiszpańskiego wybrzeża. Archipelag składa się z kilku wysp, z czego trzy największe to Majorka, Minorka i Ibiza.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balecik

zdrobnienie od: balet

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. belka

Źródła:

Wiktionary

Balena

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) śrpol. wieloryb datadef|1534|2. poł. XVIII w..

Źródła:

Wiktionary

Balenit

1. ulepszone drewno warstwowe, stosowane w konstrukcjach lotniczych
2. dawniej: sztuczny fiszbin

Balenit – rodzaj uszlachetnionej sklejki, która charakteryzuje się bardzo dużą wytrzymałością na rozrywanie. Prasowanie balenitu odbywa się na gorąco, gdzie warstwy brzozowego forniru są nasiąknięte NaOH oraz nasączone żywicą fenoloformaldehydową. [].

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baleno

model samochodu marki Suzuki

„Baleno” – nazwa noszona na przestrzeni dziejów przez okręty Regia Marina i Marina Militare:

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balerina

baleryna;
1. tancerka, solistka zespołu baletowego;
2. rodzaj czółenka damskiego na płaskim obcasie z wydłużonym noskiem, obszytego gumką; balerynka, balerinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tancerka, solistka zespołu baletowego

(1.2) pot. damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Balerina – film animowany z 2016 roku
Balerina – film dokumentalny z 2006 roku
Balerina na łodzi – film z 1969 roku
„Ballerina” – singel Malou Prytz z 2020 roku
„Ballerina” – piosenka Namie Amuro z 2014 roku
Ballerina – film z 1966 roku w reżyserii Normana Campbella

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. kulin. rodzaj wędzonej lub gotowanej wędliny z peklowanej karkówki bez kości, w osłonce naturalnej lub sztucznej;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. ktoś otyły

1. rodzaj widowiska teatralnego będącego połączeniem tańca artystycznego, muzyki i fabuły; utwór muzyczny będący kanwą takiego widowiska;
2. grupa tancerzy, zespół tańczący w teatrze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) choreogr. rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;

(1.2) muz. utwór muzyczny napisany specjalnie dla baletu (1.1)

(1.3) pot. skład osobowy tancerzy, biorący udział w balecie (1.1) lub inny widowisku tanecznym

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baletniczka

zdrobnienie od: baletnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: baletnica

SJP.pl
Wiktionary

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Baley

[czytaj: balej] nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Baleyage

[czytaj: baleJAŻ] farbowanie włosów polegające na nałożeniu farb w różnych odcieniach na cieniutkie pasemka włosów, dające efekt rozświetlenia; balejaż, balayage

Źródła:

SJP.pl

Bali

gatunek bydła występującego na wyspach indonezyjskich, dawniej dziki, obecnie udomowiony

forma rzeczownika.

(1.1) D. lm. od: bal

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bali – wyspa w Indonezji
Bali – prowincja w Indonezji
Bali – cieśnina w Indonezji
Bali – morze w Indonezji
Bali – miasto w Kamerunie
Bali – miejscowość na Krecie
Bali – dzielnica Nowego Tajpej na Tajwanie
(770) Bali – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
Bali – album zawierający muzykę etniczną w stylu gamelan
bali – rasa bydła
Bali – serial animowany, produkcji francuskiej z 2006 roku
Chokher Bali – bengalski dramat

Balijczyk

mieszkaniec Bali

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bali

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balijka

mała balia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: balia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balijski

→ Bali (wyspa indonezyjska)

przymiotnik

(1.1) związany z wyspą Bali

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język balijski;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balik

zabawa przy muzyce dla dzieci

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zdrobn. od: bal

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. piłeczka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Balin – postać literacka; rycerz z legend arturiańskich
Balin – postać literacka; krasnolud ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia
Balin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
Balin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rypin
Balin – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
Balin – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Chrzanów
Balin – wieś, niegdyś miasto na Ukrainie
Balin – dawna gromada w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972
Balin – przystanek kolejowy (dawna stacja) w przysiółku Okradziejówka w Balinie

Balistyk

specjalista w zakresie balistyki

Źródła:

SJP.pl

Balistyka

nauka o ruchu pocisków, będąca podstawą przy projektowaniu broni, amunicji i pocisków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka badająca ruch pocisków;

urzędnik biorący udział w postępowaniu sądowym i egzekucji wyroków sądowych w średniowiecznej Anglii i Francji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. adm. w przedrewolucyjnej Francji: urzędnik stojący na czele baliwatu (seneszalii), początkowo wędrowny, pełnił role administracyjne, podatkowe, wojskowe a zwłaszcza sądownicze

(1.2) hist. na Wyspach Brytyjskich: urzędnik zajmujący się utrzymaniem porządku w toku postępowania sądowego oraz egzekucją wyroków sądowych

(1.3) w niektórych krajach anglosaskich: pomocnik szeryfa lub urzędnik sądowy zajmujący się utrzymaniem porządku na sali sądowej

(1.4) hist. urzędnik zakonny zajmujący się zarządem baliwatu

Baliw (ang. "bailiff", z łacińskiego "baiulus" – goniec, wychowawca, nauczyciel) – w średniowiecznej Anglii i Francji urzędnik, zajmujący się utrzymaniem porządku w toku postępowania sądowego oraz egzekucją wyroków sądowych. Współcześnie termin używany w krajach anglosaskich dla określenia pomocnika szeryfa lub urzędnika sądowego zajmującego się utrzymaniem porządku na sali sądowej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baliwat

struktura organizacyjna w niektórych zakonach rycerskich, pośrednia między przeoratem a komandorią

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. w przedrewolucyjnej Francji: jednostka administracyjna na czele której stał baliw;

(1.2) hist. rel. jednostka organizacyjna w niektórych zakonach, pośrednia między przeoratem a komandorią;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baliwat – jednostka terytorialna we Francji ancien régime’u
Baliwat – jednostka administracyjno-terytorialna w organizacji zakonów rycerskich

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balizuar

rodzaj ssaka z rodziny łasicowatych

Balizuar ("Arctonyx") – rodzaj ssaków z podrodziny Melinae w obrębie rodziny łasicowatych (Mustelidae).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baliński

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Balka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. mały balkon

(1.2) urządzenie na kółkach pomagające przemieszczać się osobie niepełnosprawnej

Chodzik dla seniora, balkonik – urządzenie ułatwiające przemieszczanie się osoby starszej lub niepełnosprawnej.

Ze względu na konstrukcję wyróżnia się różnego typu chodziki/balkoniki:

Balkoniki posiadają często regulację wysokości, siedzenie, czasem koszyk na zakupy, a w przypadku chodzików na kółkach też hamulec.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balkoning

skakanie z balkonu do basenu hotelowego lub z jednego balkonu na drugi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) skakanie do basenu z balkonu hotelowego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balkoningowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący balkoningu

przymiotnik

SJP.pl

Balladyna

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dziedzina medycyny uzdrowiskowej zajmująca się badaniem właściwości leczniczych wód podziemnych i borowin oraz ich zastosowaniem w lecznictwie;

Balneologia (z łac. "balneum" – „łaźnia”, z gr. "lógos" – „słowo, nauka”) – jedna z najstarszych dziedzin medycyny uzdrowiskowej zajmująca się badaniem właściwości leczniczych wód podziemnych i borowin oraz zastosowaniem ich w lecznictwie, zwłaszcza terapii chorób przewlekłych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balneologiczny

przymiotnik od: balneologia (np. zakład balneologiczny)

specjalista w dziedzinie balneotechniki

Źródła:

SJP.pl

Balneotechnika

nauka o budowie i urządzaniu leczniczych zakładów kapielowych, łaźni, zdrojowisk

Źródła:

SJP.pl

Balneoterapeutyczny

Balometr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd służący do mierzenia prędkości oraz przepływu powietrza w instalacjach wentylacji

Balometr – przyrząd służący do mierzenia prędkości oraz przepływu gazów, zwłaszcza powietrza w instalacjach wentylacji i klimatyzacji. Odmiana anemometru. Pozwala na szybki pomiar przepływu bez konieczności stosowania metody Log Czebyszewa. Składa się z kaptura pomiarowego osadzonego na specjalnie zaprojektowanym zestawie czujników. W zależności od rozwiązania konstrukcyjnego wartość przepływu objętościowego uzyskuje się na podstawie prędkości przepływu, kompensacji spadku ciśnienia.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Balon

1. statek powietrzny poruszający się razem z wiatrem, składający się z powłoki wypełnionej gazem oraz gondoli;
2. zabawka dla dzieci wykonana z gumy lub tworzywa sztucznego, napełniana najczęściej powietrzem lub helem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;

(1.2) lotn. wyposażony w gondolę aerostat bez napędu;

(1.3) gw-pl|Łomna Dolna,Kozakowice,Koniaków, Mszana Górna,Sękowa, Żarnowiec (powiat krośnieński), Czelatyce,Radgoszcz (powiat dąbrowski), Nienadówka. reg-pl|Kresy południowe. piłka (na Kresach: gumowa)

(1.4) gw-pl|Lwów. tramwaj

(1.5) naczynie szklane do domowego wyrobu wina

Balon – statek powietrzny z grupy aerostatów (statków lżejszych od powietrza), bez napędu silnikowego. Składa się z powłoki wykonanej z nieprzepuszczalnej, lekkiej tkaniny nagumowanej lub z tworzywa sztucznego, o dużej wytrzymałości i zawieszonego pod nią kosza (gondoli).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balonek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

przypominający kształtem balon; balonowaty

Źródła:

SJP.pl

Balonik

1. mały balon (pojazd lub gumowa zabawka);
2. zdrobnienie od: balon (zwykle jako gumowa zabawka);
3. potocznie: alkomat, zwłaszcza ten używany przez policję

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały balon, balon-zabawka

(1.2) pot. przest. podręczny alkomat, którym milicja sprawdzała trzeźwość kierowców

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) slang. kobiece piersi

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: balon

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balonówa

Balotada

w jeździectwie: podskok konia na tylnych nogach, wykonany w miejscu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jeźdz. podskok konia w miejscu na tylnych nogach bez wierzgnięcia, stosowany w ujeżdżaniu klasycznym i pokazach jeździeckich

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balotaż

1. dodatkowe głosowanie, wybór jednego z dwóch kandydatów, którzy wcześniej uzyskali tę samą liczbę głosów; dogrywka;
2. dawniej: głosowanie za pomocą gałek lub kartek; balot

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) głosowanie przy pomocy czarnych i białych kartek

Źródła:

Wiktionary

Balotować

1. układać w baloty;
2. dawniej: głosować za pomocą gałek lub kartek

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbalotować)

(1.1) poddawać kogoś głosowaniu (balotażowi), zwłaszcza za pomocą gałek, kul lub kartek

(1.2) roln. prasować i wiązać siano, słomę lub kiszonki w duże, cylindryczne lub prostopadłościenne bele (baloty)

(1.3) ogrod. zabezpieczać bryłę korzeniową krzewu lub drzewa (zazwyczaj wraz z ziemią) poprzez owinięcie jej jutą, siatką lub folią na czas transportu

czasownik nieprzechodni niedokonany

1. drzewo z rodziny serecznikowatych, którego drewna używano dawniej do budowy tratw, dziś jachtów; ogorzałka;
2. dawna tratwa inkaska, wykonywana z drewna drzewa o tej samej nazwie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ochroma lagopus|ref=tak., drzewo rosnące w Ameryce Południowej i Środkowej;

(1.2) drewno balsy (1.1)

(1.3) tratwa bądź łódka z drewna balsy (1.1)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Balsa – gatunek drzewa
Balsa – program do obsługi poczty elektronicznej
Balsa – wieś i gmina na Węgrzech

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balsam

1. naturalny roztwór z żywicy drzew (np. w terpentynie);
2. kosmetyk lub lek otrzymany z takiego roztworu;
3. coś przynoszącego ulgę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. kosmet. techn. półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych;

(1.2) hist. starożytny preparat do balsamowania zwłok

(1.3) przen. coś lub ktoś kto łagodzi, przynosi spokój

(1.4) stpol. żywica

(1.5) środ. przestępcze samogon, bimber

(1.6) bot. pot. nazwa systematyczna|Ocimum basilicum|L.|ref=tak., bazylia pospolita

Balsam (łac. "balsamum") – naturalny roztwór żywic w olejkach eterycznych, wydzielany przez drzewa w przewodach żywicznych. Używany w przemyśle kosmetycznym (do pielęgnacji ciała), farmaceutycznym, ma też zastosowanie techniczne (np. balsam z jodły balsamicznej używany jest w mikroskopii).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balsamacja

Balsamik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balsamistka

→ balsamista

Balsamowy

→ balsam

przymiotnik

(1.1) związany z balsamem, dotyczący balsamu

(1.2) zawierający balsam

Patrz:balsam

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balsowy

odnoszący się do balsy

Źródła:

SJP.pl

Baltazar

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baltazar – imię
Baltazar – babiloński książę
Baltazar – autobiografia Sławomira Mrożka
Baltazar – poemat Jana Kasprowicza
Baltazar (1477–1507) – książę Meklemburgii
Baltazar (1336–1406) – margrabia Miśni i landgraf Turyngii
Baltazar (1926–1997) – brazylijski piłkarz
Baltazar (ur. 1959) – brazylijski piłkarz

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. największe miasto stanu Maryland w Stanach Zjednoczonych;

poręcz oparta na słupkach, stanowiąca obramowanie balkonu, schodów itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zabezpieczenie, obramowanie balkonów, dachów, mostów, schodów, tarasów, wiaduktów, itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i często pełniące jednocześnie funkcję ozdobną;

Balustrada – ażurowe lub pełne zabezpieczenie (ogrodzenie) schodów, tarasów, balkonów, dachów, wiaduktów, mostów itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i pełniące jednocześnie funkcję ozdobną. Balustrada może być również ażurową przegrodą pomiędzy pomieszczeniami lub wydzielającą część większej przestrzeni (np. w kościołach oddziela prezbiterium od nawy, kaplice od nawy).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balustradka

zdrobnienie od: balustrada

Źródła:

SJP.pl

Balustrado

forma rzeczownika.

(1.1) W. lp. od: balustrada

Źródła:

Wiktionary

Balustradowy

związany z balustradą, dotyczący balustrady

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z balustradą, dotyczący balustrady; mający formę balustrady

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balut

Balwierz

1. dawniej: fryzjer wykonujący także zabiegi felczerskie; cyrulik, balbierz, barbierz;
2. regionalnie: fryzjer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. fryzjer zajmujący się także m.in. rwaniem zębów i wykonujący zabiegi felczerskie; Gloger.

(1.2) reg. pozn. fryzjer

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

inaczej: cyrulik
Balwierz
- Walentyna Balwierz
Balwierczak
Don Kichot (powieść)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Balzac

[czytaj: balZAK] nazwisko francuskie, m.in. Honoré de Balzac [czytaj: onoRE de balZAK] - pisarz francuski

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Balzac – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Charente
Catherine Henriette de Balzac d’Entragues (1579–1633) – francuska arystokratka
Honoré de Balzac (1799–1850) – francuski powieściopisarz
Jean-Louis Guez de Balzac (1597–1654) – francuski pisarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Balzak

nazwisko, np. Honoriusz Balzak (Honoré de Balzac, 1799-1850), pisarz francuski

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. spolszczone nazwisko francuskiego powieściopisarza Balzaca;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balzakiana

wszystko, co dotyczy życia i twórczości Balzaka

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) liter. autografy i dokumenty dotyczące Balzaka

(1.2) druk. księg. wydawnictwa związane z Balzakiem i jego twórczością

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balzakista

znawca, miłośnik dzieł Balzaka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. znawca lub badacz twórczości Balzaka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Balzakistka

→ balzakista

Patrz:balzakista

Bamakijczyk

mieszkaniec Bamako

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bamako

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bamakijka

mieszkanka Bamako (stolicy Mali)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bamako

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bamakijski

→ Bamako

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Bamako

Patrz:Bamako

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bamako

stolica Mali

SJP.pl
Wiktionary

Bamber

1. mieszkaniec kilku wsi pod Poznaniem, potomek osadników niemieckich;
2. potocznie: bogaty mieszkaniec wsi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań., łódź.zamożny chłop, bogaty gospodarz

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. bogaty rolnik

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bamberga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Bamberg, miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria;

(1.2) astr. planetoida 324;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bamberga – miasto w Niemczech
Bamberga – planetoida

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bamberka

regionalnie:
1. osadniczka niemiecka;
2. żona bogatego gospodarza;
3. kobieta prymitywna, nieokrzesana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bambergu; kobieta z tego miasta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bamberski

→ Bamberg

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bambergiem, dotyczący Bambergu (hist. Bambergi)

(1.2) reg. pozn. dotyczący bambra, potomka niemieckich osadników w Poznańskiem

w potocznym wyrażeniu: zrobić kogoś w bambuko - oszukać kogoś, ośmieszyć

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. ktoś głupi (tylko we frazeologii)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bambus

drewniejąca bylina z rodziny wiechlinowatych (traw); źdźbła do 30 cm średnicy; rośnie bardzo szybko, do 1 m na dobę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Bambusa|Shreb.|ref=tak., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

(1.2) bot. pot. roślina z rodzaju bambus (1.1)

(1.3) pot. roślina z podrodziny bambusowych, podobna do bambusa (1.2), jednak z innego rodzaju

(1.4) pot. materiał, drewno uzyskane z bambusa (1.2) lub bambusa (1.3)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pogard. obraź. osoba rasy żółtej bądź czarnej

(2.2) stud. student rasy żółtej bądź czarnej

(2.3) uczn. ktoś głupi

Bambus ("Bambusa" Shreb.) – rodzaj roślin wieloletnich o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych. Stanowi jeden z kilkudziesięciu rodzajów zwyczajowo określanych mianem „bambusów”, wchodzących w skład podrodziny bambusowych ("Bambusoideae"). Rodzaj liczy ok. 150 gatunków występujących naturalnie w tropikalnej i subtropikalnej części Azji, poza tym niektóre gatunki są szeroko rozpowszechnione w uprawie i rosną jako dziczejące na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bambuska

→ bambus

rodzaj gryzoni z rodziny ślepcowatych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

gatunki gryzoni z podrodziny bambusowców (Rhizomyinae, dawniej klasyfikowanej w randze rodziny Rhizomyidae), w tym:
- Bambusowiec (gryzoń) – (Rhizomys sumatrensis),
Gecinulus grantia – dzięcioł z rodzaju Gecinulus oraz jego podgatunki, przez część systematyków uznawane za odrębne gatunki:
- G. (g.) grantia – bambusowiec rdzawogrzbiety,
- G. (g.) viridis – bambusowiec zielony.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bambusowy

przymiotnik od: bambus

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bambusem, dotyczący bambusa, zrobiony z bambusa, składający się z bambusa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bambusówka

bambusówka chińska - gatunek ptaka z rodziny kurowatych

Źródła:

SJP.pl

Bambyrsko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Zaolzie. wymierzony policzek

Źródła:

Wiktionary

Bamian

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowym Afganistanie, w górach Hindukusz;

(1.2) geogr. adm. jednostka administracyjna w Afganistanie;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bamian – prowincja w środkowym Afagnistanie
Bamian – miasto w środkowym Afganistanie, stolica prowincji Bamian

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bamiański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bamianem, dotyczący Bamianu

Źródła:

Wiktionary

Bamoncić

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bredzić

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kręcić się w głowie

Źródła:

Wiktionary

Bamontny

przymiotnik jakościowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oszołomiony

Źródła:

Wiktionary

Ban

1. w średniowieczu (od X w.): zarządca banatu - okręgu wojskowego na Węgrzech;
2. węgierski namiestnik w krajach słowiańskich w okresie ich przynależności do Węgier;
3. w Jugosławii w latach 1929-1941: zarządca okręgu (banowiny)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) drobna moneta rumuńska równa setnej części leja;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. węgierski wojskowy zarządca lub namiestnik;

(2.2) hist. w Jugosławii lat 1929–1941: zarządca prowincji

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(3.1) środ. inform. blokada użytkownika w Internecie;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

ban – jednostka informacji
ban – dawna drobna moneta turecka (nazywana również szelągiem). Obecnie drobna moneta rumuńska i mołdawska, równa 1/100 lei
ban – blokada użytkownika w informatyce
ban – tytuł władcy
ban – kod ISO 639-2 języka balijskiego
Ban – wieś w Rumunii, w okręgu Sălaj, w gminie Bănișor
BAN – Bułgarska Akademia Nauk – państwowa autonomiczna organizacja uczonych w Bułgarii
BAN – Business Angels Network – sieć aniołów biznesu
Shigeru Ban – japoński architekt
Ban Ki-moon – sekretarz generalny ONZ

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. kolej. pociąg

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. tramwaj

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. kolej

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. dworzec kolejowy

(1.5) stpol. płaszczyzna narzędzia (kowadła, młota)

Źródła:

Wiktionary

Banach

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Banach (1910–1990) – polski pisarz, krytyk artystyczny, filozof i podróżnik
Andrzej Kazimierz Banach (1944–2019) – polski historyk nauki i wychowania XVI–XX w.
Czesław Banach (1931–2020) – polski pedagog
Ed Banach (ur. 1960) – amerykański zapaśnik
Iwona Banach (ur. 1960) – polska pisarka i tłumaczka
Jerzy Banach (1922–2005) – polski historyk sztuki
Joanna Banach (ur. 1992) – polska lekkoatletka
Jolanta Banach (ur. 1958) – polska polityk
Kazimierz Banach (1904–1985) – polski działacz ludowy, publicysta i pedagog
Korneliusz Banach (ur. 1994) – polski siatkarz
Lou Banach (ur. 1960) – amerykański zapaśnik
Łukasz Banach → Norman Leto (ur. 1980) – polski artysta i pisarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Banachewicz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Banachiewicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tadeusz Banachiewicz (1882–1954) – polski astronom
Banachiewicz – krater na Księżycu
(1286) Banachiewicza – planetoida pasa głównego

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Banachowicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Banachowicz (ur. 1952) – polski profesor sztuk plastycznych
Bożena Banachowicz (ur. 1945) – polska pielęgniarka i działaczka związkowa
Dariusz Banachowicz (ur. 1962) – polski policjant
Eugeniusz Banachowicz (ur. 1946) – polski kompozytor
Ewa Banachowicz – polska biofizyk

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Banachowski

nazwisko

Źródła:

Źródła:

SJP.pl

Banalnieć

stawać się banalnym, trywialnym, oczywistym; powszednieć

Źródła:

SJP.pl

Banalność

→ banalny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co banalne

Patrz:banalny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banalny

1. pozbawiony oryginalności; pospolity, szablonowy, oklepany;
2. mało znaczący, nieistotny; błahy;
3. bardzo łatwy

przymiotnik

(1.1) zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności

(1.2) błahy, mało ważny

(1.3) bardzo łatwy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banan

owoc tropikalny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina z rodziny bananowatych;

(1.2) spoż. owoc banana (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty

(1.3) pot. szeroki i szczery uśmiech

(1.6) środ. pałka policyjna

SJP.pl

Bananik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od banan

Źródła:

Wiktionary

Bananojad

ptak afrykański; szyszak; chełmiak; turak

Źródła:

SJP.pl

Bananowate

rodzina roślin jednoliściennych, spotykanych w okolicach zwrotnikowych, o wielkich liściach wyrastających z kłącza

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Musaceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin tropikalnych należąca do rzędu imbirowców;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bananowaty

o cechach bananowatych (rodzina roślin)

przymiotnik jakościowy

(1.1) bot. przypominający kształtem owoc banana

(1.2) bot. o cechach roślin z rodziny bananowatych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bananowiec

1. palma bananowa;
2. statek, który jest przystosowany i wykorzystywany do transportowania bananów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. banan (roślina)

(1.2) żegl. statek do przewożenia bananów (owoców bananowca (1.1))

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ewa Banaszkiewicz (ur. 1961) – polska brydżystka
Grażyna Banaszkiewicz (ur. 1953) – polska reżyserka, poetka, dziennikarka i fotografik
Jacek Banaszkiewicz (ur. 1947) – polski historyk mediewista
Marek Banaszkiewicz (1956–2000) – polski piłkarz
Marek Banaszkiewicz – polski astronom
Stanisław Banaszkiewicz (ur. 1932) – polski chemik
Telesfor Banaszkiewicz (1908–1940) – polski wojskowy, piłkarz, lekkoatleta, ekonomista i działacz społeczny
Wacław Banaszkiewicz (1872–1931) – polski wojskowy
Władysław Banaszkiewicz (1902–1944) – polski wojskowy i lekkoatleta, biegacz
Władysław Banaszkiewicz – polski lekkoatleta, chodziarz
Zbigniew Banaszkiewicz (ur. 1959) – polski polityk i urzędnik państwowy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Banaszyński

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Banat

nadgraniczna prowincja wojskowa w średniowiecznych Węgrzech, zarządzana przez bana

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w południowo-wschodniej Europie, w południowej części Wielkiej Niziny Węgierskiej;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Banat – kraina historyczna w południowo-wschodniej Europie, położona w południowej części Wielkiej Niziny Węgierskiej, między Dunajem, Cisą i jej dopływem Maruszą oraz Karpatami Południowymi
Banat – miasto w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Banatka

pszenica pochodzenia węgierskiego

Źródła:

SJP.pl

Banał

to, co jest oczywiste, powszechnie znane; komunał, truizm, frazes

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) powiedzenie niemające głębszej treści, ogólnie znane

(1.2) brak oryginalności w czymś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banaś

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Banaś (ur. 1951) – polski polityk i działacz partyjny
Adam Banaś (ur. 1982) – polski piłkarz
Antoni Banaś (1873–1936) – polski prawnik i polityk ludowy
Bolesław Banaś (1912–1991) – polski ekonomista i szermierz
Dariusz Banaś (ur. 1969) – polski fizyk i nauczyciel akademicki
Franciszek Banaś (1901–1985) – polski wojskowy i policjant
Grzegorz Banaś (ur. 1960) – polski inżynier i polityk
Jan Banaś (ur. 1943) – polski piłkarz
Janusz Banaś (ur. 1954) – polski lekkoatleta, skoczek w dal
Józef Banaś (ur. 1950) – polski matematyk
Julia Banaś (ur. 1997) – polska modelka
Katarzyna Banaś (ur. 1973) – polska malarka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. zespół muzyczny

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: banda

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Band – miejscowość w Iranie, w ostanie Azerbejdżan Zachodni
Band – wieś w Rumunii, w okręgu Marusza, w gminie Band
Band – gmina w Rumunii, w okręgu Marusza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Band-Zola

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. taśma izolacyjna

Źródła:

Wiktionary

Banda

1. grupka osób popełniających czyny niezgodne z prawem;
2. potocznie: grupa, gromada osób;
3. ogrodzenie zabezpieczające ustawiane na zewnętrznych krawędziach torów wyścigowych, saneczkowych i lodowisk;
4. listwa wokół stołu bilardowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zorganizowana grupa przestępcza

(1.2) przen. żart. kilkoro ludzi, których łączy np. podobieństwo, zainteresowania, przeżycia, żyjących podobnie

(1.3) przen. duża i uciążliwa grupa ludzi

(1.4) ochronna bariera wzdłuż jezdni

(1.5) sport. ochronne ogrodzenie okalające miejsce odbywania konkurencji sportowych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

banda – element stroju korporacji akademickich, rodzaj szarfy
banda – rodzaj ściany, otaczającej pole gry, np. w hokeja na lodzie, także w bilardzie. W hokeju banda ma wysokość 40 cali (ok. 1 m)
banda – grupa ludzi, zazwyczaj niezorganizowana; określenie używane zazwyczaj przy omawianiu grup przestępczych, szczególnie młodocianych („banda wyrostków”)
Morze Banda – morze otwarte położone w zachodniej części Oceanu Spokojnego
Wyspy Banda – wyspy w archipelagu Moluków
banda – język z Moluków
Banda – grupa etniczna w Afryce Środkowej
Banda – miasto w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh
Banda – dystrykt w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh
Banda – były przywódca Malawi
Banda – polska grupa artystyczna z Wilna
Banda – polska wersja czeskiego przeboju Jaromira Vejvody Škoda lásky (wym. szkoda laski)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bandama

rodzaj chusty na głowę; bandanka, bandamka, bandanna, bandana

Bandama – rzeka w Wybrzeżu Kości Słoniowej, obok Komoé i Sassandry jedna z trzech najważniejszych rzek kraju.

Ma długość ok. 700 km (od źródeł Białej Bandamy), a powierzchnia jej dorzecza wynosi 97 tys. km². Uchodzi do Zatoki Gwinejskiej.

W środkowym biegu rzeki znajduje się elektrownia wodna i zbiornik retencyjny Kossou.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bandamka

rodzaj chusty na głowę; bandanka, bandanna, bandana, bandama

Źródła:

SJP.pl

Bandana

rodzaj chusty na głowę; bandanka, bandamka, bandanna, bandama

rzeczownik, rodzaj żeński

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Bandaż

taśma służąca do mocowania opatrunku, unieruchomienia kończyny itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

→ bandaż

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odzież. szeroka opaska przykrywająca biust i tworząca prosty dekolt, bez ramiączek, czasem marszczona w celu uwydatnienia biustu; także bluzka lub sukienka z takim dekoltem

przymiotnik

(2.1) mający dekolt w formie bandeau (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Bandelok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jubil. kolczyk z podłużnym kamieniem

Źródła:

Wiktionary

Bandeneon

instrument muzyczny z grupy idiofonów dętych klawiszowych, rodzaj małej harmonii ręcznej

Źródła:

SJP.pl

Bandera

1. flaga na statku, będąca flagowym znakiem przynależności państwowej i charakteru działania;
2. przenośnie: flota, marynarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. flaga określająca przynależność państwową statku wodnego;

(1.2) żegl. przynależność państwowa statku wodnego lub floty;

Bandera (z hiszp. "Bandera") – podstawowa flaga podnoszona na jednostce pływającej, określająca przynależność państwową statku, w szerszym znaczeniu sama przynależność państwowa (np. "statek bandery estońskiej"). Bandera ma najczęściej kształt prostokąta, jej kolorystyka, wzór oraz proporcje wymiarów określone są w ustawodawstwie danego państwa.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Banderas

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antonio Banderas – aktor pochodzenia hiszpańskiego
Banderas – brytyjski duet pop-rockowy
Bahía de Banderas (zatoka) – zatoka w Meksyku

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Banderfał

lina służąca do wciągania bandery

Źródła:

SJP.pl

Banderia

1. konny oddział eskorty honorowej, biorący udział w pewnych uroczystościach, np. w powitaniu znakomitych osób; świta konna, orszak konny;
2. dawniej: węgierska chorągiew jazdy, wystawiana przez króla, magnatów, miasta itd.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hipol. konna eskorta honorowa

(1.2) daw. chorągiew, sztandar

(1.3) daw. hipol. wojsk. węgierska chorągiew jazdy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banderilla

[czytaj: bandeRILja lub bandeRIja] mała włócznia używana w czasie korridy do drażnienia byka

rzeczownik, rodzaj żeński

przymiotnik

(1.1) polit. hist. związany ze Stepanem Banderą lub z jedną z powiązanych z nim organizacji (OUN-B, UPA);

(1.2) polit. związany z kultem, upamiętnianiem Stepana Bandery, odwołujący się do dziedzictwa politycznego po Stepanie Banderze, banderyzmu

(1.3) pot. pejor. związany z ukraińskim nacjonalizmem

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Chaeropodidae|Gill|ref=tak., wymarła monotypowa rodzina ssaków z rzędu jamrajokształtnych;

Bandikowate (Chaeropodidae) – wymarła monotypowa rodzina ssaków z rzędu jamrajokształtnych (Peramelemorphia).

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bandla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wstążka do włosów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rodzaj psa obronnego o nieujednoliconym genotypie i zróżnicowanym wyglądzie, będący krzyżówką dużych, walecznych ras

Bandog – polski zespół hardcore punk, działający w latach 90.

Nazwa zespołu wywodzi się od rasy psów, które posiadają członkowie zespołu. Członkowie zespołu są wielkimi fanami hokeja na lodzie, a szczególnie klubu Cracovia, czemu dali wyraz w piosence "Jest sobota", która jednakże nie ukazała się na żadnym oficjalnym wydawnictwie.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bandolet

1. pas skórzany przewieszony przez ramię, używany przez jazdę w XVII i XVIII wieku do zawieszania na nim lekkiej broni palnej;
2. lekka broń palna noszona przez jazdę w XVII i XVIII wieku na takim pasie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

bandolet – rodzaj broni palnej używanej w XVI i XVII w.
bandolet (bandolier) – szeroki wojskowy pas przewieszany przez ramię

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bandolier

Bandosz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Bandowy

→ banda

Patrz:banda

Źródła:

SJP.pl

Bandrowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Bandrowski (1881–1966) – polski pianista i malarz
Aleksander Bandrowski (1860–1913) – polski śpiewak operowy, tenor
Bronisław Bandrowski (1879–1914) – polski filozof i psycholog
Dymitr Bandrowski (XVII/XVII w.) – łowczy buski
Ernest Bandrowski (1853–1920) – polski nauczyciel, chemik, poseł i działacz społeczny
Ewa Bandrowska-Turska (1894–1979) – śpiewaczka
Jan Bandrowski (1928–2006) – polski chemik
Jerzy Bandrowski (1883–1930) – polski pisarz i dziennikarz
Juliusz Marian Bandrowski (1855–1919) – polski lekarz, dziennikarz i działacz społeczny
Juliusz Kaden-Bandrowski (1885–1944) – polski pisarz
Kazimierz Bandrowski (1927–2007) – polski lekkoatleta, chodziarz
Tadeusz Bandrowski (1895–?) – polski wojskowy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bandrów

wieś w województwie podkarpackim

Źródła:

SJP.pl

Bandtkie

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jan Wincenty Bandtkie (1783–1846) − polski historyk prawa
Jerzy Samuel Bandtkie (1768–1835) − polski filolog i bibliotekarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bandung

miasto w Indonezji

Bandung – miasto w Indonezji, ośrodek administracyjny prowincji Jawa Zachodnia, liczy ponad 2,4 mln mieszkańców, a razem z przedmieściami około 6 milionów.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bandura

ludowy ukraiński instrument muzyczny szarpany

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. ludowy instrument muzyczny przypominający lutnię z długą szyjką;

(1.2) gw-pl|Rogi (powiat krośnieński). ziemniak

Bandura (prawdopodobnie z gr. "pandóra" – wszystko dająca) – ukraiński ludowy instrument muzyczny należący do chordofonów, w którym struny szarpie się palcami lub plektronem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bandurek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lud. mit. duch bagienny, straszydło

Źródła:

Wiktionary

Bandurka

mała bandura

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barbara Bandurka (1948–2022) – polska artystka
Mieczysław Bandurka (1927–2003) – polski historyk i polityk
Zofia Bandurka (1913–1993) – polska nauczycielka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bandurski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Bandurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bandurzyć.

Źródła:

Wiktionary

Bandurzysta

grający na bandurze

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk, który gra na bandurze

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bandurzysta – osoba grająca na bandurze
Bandurzysta – wiersz Markijana Szaszkewycza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bandurzystka

→ bandurzysta

Patrz:bandurzysta

Źródła:

SJP.pl

Bandurzyć

czasownik

(1.1) daw. grać, pobrzękiwać na bandurze

(1.2) daw. gadać, gwarzyć o rzeczach małej wagi i niemądrych

czasownik zwrotny bandurzyć się

(2.1) zbierać się na burzę

Źródła:

Wiktionary

Banduński

→ Bandung

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bandungiem, dotyczący Bandungu

Patrz:Bandung

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bandy

rodzaj hokeja na lodzie, w którym zamiast krążka używa się piłeczki; hokej rosyjski

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. odmiana hokeja;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: banda

(2.2) M., B. i W. lm. od: band

Bandy – zespołowa gra sportowa podobna do hokeja na lodzie.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bandycki

przymiotnik od: bandyta

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bandytą, dotyczący bandyty

przymiotnik jakościowy

Bandyta – włoski film w reżyserii Alberta Lattuady z 1946 roku
Bandyta – polski film w reżyserii Macieja Dejczera z 1997 roku
Bandyta – album Michała Lorenca ze ścieżką dźwiękową do filmu fabularnego pt. Bandyta
Bandyta – argentyński film w reżyserii Pablo Fendrika z 2007 roku
Bandyta – singel polskiego rapera Sobla
Bandyta – kanadyjski film z 2022 roku z Joshem Duhamelem w roli głównej
Jednoręki bandyta – maszyna hazardowa
Rozbójnik
Ostatni żywy bandyta – amerykański western z 1993 roku
Bandyci – film fabularny produkcji amerykańskiej z 2001 roku
Bandyci czasu – brytyjska komedia fantasy z 1981
Uwaga! Bandyci! – film dramatyczny produkcji włoskiej z 1951 roku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bandyterka

potocznie:
1. bandyckie postępowanie;
2. ogół bandytów

Źródła:

SJP.pl

Bandytka

→ bandyta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta bandyta

Patrz:bandyta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bandytyzm

bandyctwo;
1. dokonywanie napadów, grabieży i morderstw;
2. działanie przynoszące ludziom szkodę, zasługujące na potępienie i karę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dokonywanie ciężkich przestępstw, w tym zabójstw i rozbojów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bandzioch

potocznie: brzuch; bańdzioch, bebech, brzucho, wancioch, wancioł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraków. brzuch

(1.2) gw. więzienna brzuch, żołądek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bandzior

złoczyńca, gagatek, opryszek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zgrub. bandyta

dokonywanie aktów przemocy, rozbojów, morderstw; bandytyzm

Źródła:

SJP.pl

Bandż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środek oszałamiający pochodzenia roślinnego

Źródła:

Wiktionary

Bandżi

skakanie z dużej wysokości na długiej, elastycznej linie; lina używana podczas takich skoków; bungee; bungie

Źródła:

SJP.pl

Bandżo

instrument muzyczny, rodzaj gitary; banjo; banjola; bandżola

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. strunowy instrument muzyczny pochodzenia afrykańskiego, spopularyzowany w Ameryce Północnej, mający okrągły korpus z napiętą membraną zamiast tradycyjnego pudła rezonansowego oraz gryf ze strunami

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bandżola

instrument muzyczny, rodzaj gitary; banjola; banjo; bandżo

rzeczownik, rodzaj żeński

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bang – amerykański zespół muzyczny
Bang – grecki zespół muzyczny
Bang – album Anitty
Bang – album Chiefa Keefa
Bang – album zespołu The Jesus Lizard
Bang – singel Anitty
Bang – singel zespołu Gorky Park
Bang – singel zespołu Blur
Bang – singel Mortalcia

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Bangalurem (od 2006 roku: Bengaluru)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banger

[czytaj: benger] przebojowy utwór muzyczny; hit, szlagier

Źródła:

SJP.pl

Bangi

stolica Republiki Środkowoafrykańskiej

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stolica Republiki Środkowoafrykańskiej;

krasnorost bangiowy - glon morski należący do rzędu bangiowych, wykorzystywany w przemyśle spożywczym m.in. do wyrobu agaru, składników sushi

Bangiowe ("Bangiophyceae" Wettst.) – klasa krasnorostów.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bangiowy

krasnorost bangiowy - glon morski należący do rzędu bangiowych, wykorzystywany w przemyśle spożywczym m.in. do wyrobu agaru, składników sushi

Źródła:

SJP.pl

Bangkocki

→ Bangkok (stolica Tajlandii); bangkokijski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Bangkoku (stolicy Tajlandii)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bangkok

stolica Tajlandii

→ Bangkok (stolica Tajlandii); bangkocki

Źródła:

SJP.pl

Bangladeski

→ Bangladesz; banglijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bangladeszem, dotyczący Bangladeszu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bangladesz

państwo w Azji ze stolicą w Dhace; Ludowa Republika Bangladeszu

1. kulisty przedmiot;
2. duże naczynie do przechowywania i przenoszenia płynów; duża bańka;
3. potocznie: dynia;
4. rosyjska łaźnia parowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie, Mazury, Górny Śląsk. dynia

(1.2) pot. głowa

(1.3) wschodnioeuropejska łaźnia parowa;

(1.4) gwara. więz. wódka

(1.5) uczn. stud. ocena niedostateczna

(1.6) naczynie, duża bańka

(1.7) stpol. źródło lecznicze

(1.8) stpol. kopalnia soli

(1.9) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. gniazdo os lub szerszeni

(1.10) archit. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. kopuła

(1.11) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. siarczysty policzek, mocne uderzenie

(1.12) gw-pl|Zaolzie. guz

(1.13) gw-pl|Bukowina. łazienka

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: banie (się)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

bania – rodzaj łaźni
bania – w gwarze podhalańskiej: kopalnia rudy
Bania – część wsi Stanisławice w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
Bania – część wsi Tarnawa w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
Bania – część wsi Kwików w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Szczurowa
Bania – część wsi Laskowa w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Laskowa
Bania – część wsi Młynne w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
Bania – część wsi Siekierczyna w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
Bania – część wsi Sowliny w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa,
Bania – część wsi Pcim w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Pcim
Bania – część wsi Cieniawa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Grybów
Bania – część wsi Stara Wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Grybów

(1.3) pot. głowa

(1.4) gwara. więz. głowa

(1.5) grub. duża pierś kobieca

(1.6) reg-pl|Kresy. garnek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

→ baniasty

w średniowieczu: kara polegająca na pozbawieniu skazanego praw publicznych i wydaleniu go poza granice państwa; wygnanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) karne wygnanie bez prawa powrotu

kaszubska wieś w województwie pomorskim

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś kaszubska w gminie Żukowo, w powiecie kartuskim, w województwie pomorskim

Banino (dodatkowa nazwa w języku Banino; Banin) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Żukowo.

Wieś jest siedzibą sołectwa "Banino". W skład sołectwa wchodzi również miejscowość Borowiec.

Miejscowość jest siedzibą Ochotniczej Straży Pożarnej oraz parafii rzymskokatolickiej Niepokalanego Poczęcia NMP, należącej do dekanatu Żukowo w archidiecezji gdańskiej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baniocha

wieś w Polsce

Baniocha – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria. Leży nad Małą (rzeka), która tworzy bagienną dolinę ciągnącą się na południe w stronę wsi Ługówka, przy drodze krajowej nr 79.

Administracyjnie na terenie wsi utworzono dwa sołectwa "Baniocha-Wieś" i "Baniocha-Osiedle"

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baniok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg-pl|Górny Śląsk. kolejarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Bukowina. naczynie sporych rozmiarów, o objętości równej czterem wiadrom

Źródła:

Wiktionary

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. banita.

Źródła:

Wiktionary

Banita

człowiek pozbawiony swych praw i skazany na wygnanie, wyrzutek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. człowiek skazany na banicję, wypędzony z ojczyzny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banitka

→ banita

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta skazana na banicję, wypędzona z ojczyzny

Patrz:banita

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Banjola

[czytaj: bandżola] instrument muzyczny, rodzaj gitary; bandżola; bandżo; banjo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. strunowy instrument muzyczny, odmiana banjo;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banjumasańskojęzyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który posługuje się językiem banjumasańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem banjumasańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku banjumasańskim

Źródła:

Wiktionary

Bank

1. przedsiębiorstwo zajmujące się różnego rodzaju operacjami pieniężnymi; gmach tego przedsiębiorstwa;
2. magazyn, nagromadzenie cennych materiałów lub informacji (bank krwi, bank danych itp.);
3. suma stawek w grze hazardowej; pula

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bank. instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów

(1.2) bank. archit. budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)

(1.3) gry hazardowe zgromadzona kwota, przeznaczona na wygrane

(1.4) med. miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów

(1.5) gw-pl|Górny Śląsk. ławka

(1.6) gw. więzienna pewność

(1.7) gw. więzienna zapas

Bank – osoba prawna wykonująca na podstawie odpowiednich zezwoleń działalność gospodarczą, polegającą na przyjmowaniu depozytów, udzielaniu kredytów oraz wykonywaniu innych czynności określonych przepisami prawa (w Polsce ustawy Prawo bankowe) i wymienionych w statucie banku.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bank.

skrót od: bankowość, bankowy (czytany jako cały, odmienny wyraz)

Źródła:

SJP.pl

Banka

drzewo iglaste z rodziny sosnowatych; sosna Banksa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tramwaj

(1.2) gw-pl|Bukowina. słoik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banki

forma rzeczownika.

(1.1) plural|bank.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Banki – część wsi Andrzejów w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Kamień
Banki – część wsi Lipinki w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Żmudź
Banki – wieś w Chorwacji, w żupanii istryjskiej, w mieście Poreč
Banki – miasto we wschodnich Indiach, w stanie Orisa
Banki – miasto w północnych Indiach, w stanie Uttar Pradesh
Bańki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Bielsk Podlaski

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bankiecik

zdrobnienie od: bankiet

Źródła:

SJP.pl

Bankier

1. właściciel, dyrektor lub liczący się akcjonariusz banku;
2. w grach hazardowych: gracz trzymający bank

dawniej: córka bankiera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. córka bankiera

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bankiet

1. wystawne przyjęcie urządzone w celu uświetnienia jakiejś uroczystości lub uczczenia jakiejś osoby;
2. przeszkoda jeździecka na hipodromie;
3. potocznie: przyjęcie, prywatka, zabawa;
4. niewysoki nasyp ziemi zabezpieczający wykop lub tor kolejowy przed napływem wód powierzchniowych; bankieta;
5. w budownictwie: najniższa część muru fundamentowego w gruncie nośnym, poszerzona w celu lepszego rozłożenia ciężaru budowli na grunt; ława fundamentowa; bankieta;
6. w okopach: ława ziemna do opierania i ustawiania broni do strzelania; bankieta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wystawne, uroczyste przyjęcie

(1.2) gw-pl|Bukowina. zabawa organizowana na zakończenie szkoły

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bankieta

bankiet;
1. niewysoki nasyp ziemi zabezpieczający wykop lub tor kolejowy przed napływem wód powierzchniowych;
2. w budownictwie: najniższa część muru fundamentowego w gruncie nośnym, poszerzona w celu lepszego rozłożenia ciężaru budowli na grunt; ława fundamentowa;
3. w okopach: ława ziemna do opierania i ustawiania broni do strzelania

Źródła:

SJP.pl

Bankietka

rodzaj niskiej ławeczki bez oparcia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mebl. podłużna, niska, obita ławeczka bez oparcia;

Bankietka – rodzaj mebla. Niewielka, lekka, miękko wyścielona lub wyplatana ławka. Bankietka była pozbawiona oparcia, mogła posiadać niskie poręcze boczne. Siedzisko spoczywało na czterech, sześciu lub ośmiu nogach. Mebel bywał rzeźbiony, malowany i złocony. Ustawiano go pod ścianami i we wnękach okiennych w salach balowych i koncertowych, w pomieszczeniach recepcyjnych, holach i korytarzach.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bankietowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

1. eleganckie, bogato zdobione ciastko o nietypowych kształtach;
2. serwetka bankietowa

Bankietówka – eleganckie, bogato zdobione ciastko o nietypowych kształtach, uzyskiwanych przez zastosowanie specjalnych tac z wgłębieniami (gniazdkami) i wycinaków (wykrawaczek). Podstawę stanowi cienki blat biszkoptowy. Na to wykłada się dodatki, takie jak: owoce, przetwory owocowe, musy, kremy, czekolada, galaretki, masy orzechowe, orzechy, migdały, polewy, żele, marcepan. Bankietówki są wyrobami okolicznościowymi, podaje się je np. na wystawnych przyjęciach.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bankiwa

ptak z rodziny bażantów, uważany powszechnie za przodka kury domowej

Źródła:

SJP.pl

Banknocik

zdrobnienie od: banknot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od banknot

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banknot

pieniądz w formie papierowej

SJP.pl

Bankokracja

nieformalne rządy banków i bankierów, posiadanie przez finansjerę nadmiernego wpływu na gospodarkę i politykę

Bankokracja – nieformalne rządy banków i bankierów, posiadanie przez finansjerę nadmiernego wpływu na politykę (głównie gospodarczą) państwa, lub system ustrojowy, w którym władzę jawną sprawują bankierzy.

Jako pierwszy określenia tego użył brytyjski poseł do parlamentu William Fullarton 10 kwietnia 1797 roku, komentując nim monopol Banku Anglii na rynkach finansowych Imperium Brytyjskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bankolinia

Bankomatowy

→ bankomat

przymiotnik

(1.1) związany z bankomatem; związany z obsługą bankomatu

potocznie: osoba zajmująca się bankowością, pracownik banku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik banku

Bankowiec – osoba zawodowo zajmująca się pieniędzmi, zarządzaniem ryzykiem oraz pomocą klientom w pozyskaniu kapitału.

Bankowiec jest pracownikiem umysłowym zatrudnionym w banku, a praca osób zatrudnionych jako bankowcy polegać może np. na dokonywaniu operacji pieniężnych, polegających na: prowadzeniu oraz obsłudze wszelkich rachunków bankowych – tak dotyczących osób fizycznych, co i podmiotów gospodarczych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bankowo

przysłówek

(1.1) na sposób bankowy, zgodnie z zasadami bankowości

(1.2) pot. na pewno

Źródła:

Wiktionary

Bankowość

1. ogół spraw dotyczących działalności banków;
2. nauka o bankowych operacjach finansowych

kanadyjska odmiana jabłoni

Źródła:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która straciła cały majątek, zbankrutowała

Patrz:bankrut

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bankrutowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekon. popadanie w stan niewypłacalności i upadłości

(1.2) przen. doznawanie klęski, doświadczanie upadku

Źródła:

Wiktionary

Bankrutować

1. stawać się bankrutem;
2. tracić znaczenie, wartość

czasownik niedokonany nieprzechodni (dk. zbankrutować)

(1.1) finans. stawać się bankrutem, tracić cały majątek

(1.2) przen. o idei, grupie ludzi: tracić wartość i znaczenie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banks

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

(13956) Banks – planetoida
Banks – miejscowość w Kumbrii (Anglia)
Banks – miejscowość w hrabstwie Lancashire (Anglia)
Banks – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Pike
Banks – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Bradley
Banks – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Washington
Banks – jednostka osadnicza w stanie Idaho, w hrabstwie Boise
Banks (ang. Banks Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Fayette
Banks (ang. Banks Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Antrim
Banks (ang. Banks Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Carbon
Banks (ang. Banks Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Indiana
hrabstwo Banks (ang. Banks County) – hrabstwo w stanie Georgia w Stanach Zjednoczonych

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Banksja

pirofit, roślina z rodziny srebrnikowatych

Banksja ("Banksia") – rodzaj wiecznie zielonych drzew i krzewów należących do rodziny srebrnikowatych. Obejmuje 183 gatunki. Rośliny te występują w Australii, głównie w jej południowo-zachodniej części. Kwiaty zapylane są przez ptaki (np. miodojady) oraz torbacze. Banksje są pirofitami – nasiona często uwalniane są dopiero w wyniku pożaru buszu. Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bankster

pogardliwie: bankier

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mitsłow. duch opiekuńczy związany z łaźniami (baniami)

Bannik (ros.), łaźnik, łaziennik (biał.) – wschodniosłowiański demon władający łaźnią. Bannik był zasadniczo wrogi wobec ludzi i mógł utopić kąpiących się.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bant

1. wąski pas płótna naszyty na żaglu, zwiększający jego sztywność i wytrzymałość; banta;
2. element drewnianej konstrukcji dachu, belka spajająca krokwie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. wzmocnienie fragmentów żagla w postaci naszytych, dodatkowych kawałków płótna;

(1.2) stpol. belka wzmacniająca krokiew

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. techn. zawias

Bant – wieś w Holandii w prowincji Flevoland.

Wieś powstała po osuszeniu terenów Polderu Północno-Wschodniego.

Leży około 10 kilometrów na północ od Emmeloord.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Banta

1. wąski pas płótna naszyty na żaglu, zwiększający jego sztywność i wytrzymałość; banta;
2. element drewnianej konstrukcji dachu, belka spajająca krokwie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. zob. bant.

(1.2) reg-pl|Kresy. grzęda

Banta, bant – grube, płócienne naszycie wzmacniające żagiel, umieszczane poprzecznie oraz w jego narożnikach, czyli w miejscach szczególnie narażonych na działanie dużych naprężeń.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bantam

1. zabytkowe miasto w Indonezji na Jawie; Banten;
2. miejscowość na wyspie Home Island; Bantam Village

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bantam (ob. Banten) – miasto w Indonezji
Sułtanat Bantam (Banten) – państwo historyczne
Bantam – miejscowość na Wyspach Kokosowych
American Bantam – dawne amerykańskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne
BSA Bantam – motocykl produkcji BSA
Ford Bantam – samochód produkcji Forda
BAT Bantam – brytyjski samolot myśliwski
Northrop X-4 Bantam – amerykański samolot eksperymentalny
Bantam – szwedzki przeciwpancerny pocisk kierowany
Bantam Books

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bantamczyk

mieszkaniec Bantamu (miasta w Indonezji)

Źródła:

SJP.pl

Bantamka

wschodnioazjatycka kura karłowata, hodowana amatorsko jako ptak ozdobny ze względu na oryginalne upierzenie

SJP.pl

Bantować

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bantu, dotyczący Bantu

Patrz:bantu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bantustan

1. jedno z wydzielonych w latach 1971–1981 z obszaru Republiki Południowej Afryki terytoriów, które miały być autonomicznymi regionami a stały się rezerwatami wykorzystywanymi w polityce apartheidu;
2. niepraworządne i źle zarządzane państwo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. jeden z zamieszkanych przez ludność murzyńską regionów autonomicznych utworzonych w Afryce Południowej doby apartheidu;

(1.2) przen. biedne, zacofane państwo

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Banusz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. potrawa z mąki kukurydzianej i śmietany

Banusz – potrawa, którą przygotowuje się z mąki kukurydzianej i śmietany, dodaje się do niej skwarki, grzyby, bryndzę itp. Rozpowszechniona jest w regionie karpackim na Ukrainie oraz w Rumunii (pod nazwą "bălmuș").

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bany

forma rzeczownika.

(1.1) plural|ban.

Źródła:

Wiktionary

Banzai

japońskie pozdrowienie w formie okrzyku, wyrażające entuzjazm albo triumf; hurra!, wiwat!, niech żyje!

wykrzyknik

(1.1) japońskie pozdrowienie

Banzai! (jap. 万歳 banzai; dosł. 10 tys. lat; dawna pisownia 萬歳) – japoński okrzyk wyrażający radość, uznanie, pozdrowienie: „Niech żyje!”, „Hurra!”, wiwatowanie na cześć kogoś lub z powodu osiągnięcia czegoś (np. sukcesu wyborczego).

Zwrot pochodzi z Chin. Znaki 万歳 (obecna pisownia w ChRL 万岁) czyta się po chińsku "wànsuì".

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Banzaj

japońskie pozdrowienie w formie okrzyku, wyrażające entuzjazm albo triumf; banzai

wykrzyknik

(1.1) japońskie pozdrowienie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Banówka

1. szczyt w Tatrach;
2. rzeka w północnej Polsce i w Rosji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. niewielka rzeka w północnej Polsce i w Rosji (obwód królewiecki), uchodzi do Zalewu Wiślanego;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Banówka – szczyt w Tatrach
Banówka – rzeka w północnej Polsce i w Rosji (obwód królewiecki)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bao

chińskie kuliste kluski z farszem, gotowane na parze; baozi

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

bao (inaczej: bau, baozi) – potrawa kuchni chińskiej (kluski gotowane na parze)
BaO (tlenek baru) – nieorganiczny związek chemiczny
BAO – barionowe oscylacje akustyczne

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baobab

ogromne, długowieczne drzewo liściaste rosnące w Afryce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. ogromne, długowieczne drzewo liściaste o bardzo grubym pniu rosnące w Afryce;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baobabowy

→ baobab

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z baobabu lub baobabów

(1.2) wykonany z drewna lub innej części baobabu

(1.3) będący częścią baobabu

Patrz:baobab

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baon

pododdział w różnych rodzajach wojsk, złożony zwykle z kilku kompanii (lub jednostek im równorzędnych); batalion

wyznawca baptyzmu (odłamu protestantyzmu)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. członek jednego z Kościołów protestanckich, który uznaje wyłącznie chrzest w wieku świadomym na wyznanie wiary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

baptysta – wyznawca baptyzmu
Baptysta – imię

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baptysterium

1. budynek ze zbiornikiem wody pośrodku, przeznaczony do odprawiania obrzędów chrztu
2. naczynie do przechowywania wody chrzcielnej; chrzcielnica

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. chrzcielnica

SJP.pl
Wiktionary

Baptyzm

odłam wyznania protestanckiego powstały w XVII wieku w Anglii, przyjmujący Biblię jako jedyny autorytet w sprawach wiary i obyczajów; baptyści

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baptyści

odłam wyznania protestanckiego powstały w XVII wieku w Anglii, przyjmujący Biblię jako jedyny autorytet w sprawach wiary i obyczajów; baptyzm

Źródła:

SJP.pl

Bar

1. pierwiastek chemiczny o symbolu Ba
2. zakład gastronomiczny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gastr. lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;

(1.2) gastr. miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol

(1.3) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;

(1.4) fiz. jedna z jednostek ciśnienia;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bar – miasto
- Bar – stacja kolejowa w Bar
Bar – gmina
Bar – miejscowość
Bar – rzeka przepływająca przez teren departamentu Ardeny, lewy dopływ rzeki Mozy
Bar – miejscowość
Bar – potok, dopływ Dunajca
Bar – wieś w Buriacji, w rejonie muchorszybirskim
Bar – miasto w obwodzie winnickim
Bar – wieś w obwodzie lwowskim
- Bar – przystanek kolejowy w Bar
Bar – osada

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bar-Do

W mieście rozwinął się przemysł mleczarski, działają zakłady naprawcze taboru kolejowego.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Barabiński

przymiotnik od: Barabińsk (miasto w Rosji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Barabińskiem, dotyczący Barabińska

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barabola

Barak

prowizoryczna budowla, przeznaczona na tymczasowe zamieszkanie, przechowywanie towaru etc.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) prowizoryczny budynek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

barak – prowizoryczna budowla, przeznaczona na tymczasowe zamieszkanie, przechowywanie towaru itp.
Barak – moszaw w Izraelu, w Dystrykcie Północnym, w Samorządzie Regionu Ha-Gilboa
Barak – biblijny sędzia Izraela
Barak – nazwa indyjskiej rzeki Surma w jej górnym biegu
Barak – część wsi Korytno w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Masłowice
Barak – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Jastków
Barak – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Szydłowiec
Barak – część wsi Miedzierza w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Smyków
Barak – przysiółek wsi Sorbin w woj. świętokrzyskim, w pow. skarżyskim, w gminie Bliżyn
Barak – gromada
Borak-chan, Barak – chan Złotej Ordy
Ehud Barak – izraelski premier

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baraka

rasa psów myśliwskich, pochodząca z XIX wieku z Bośni; bośniacki pies gończy

Baraka ( ‏بركة‎ "baraka") – z arabskiego „błogosławieństwo”. Dar, jakim obdarzył proroka Mahometa Allah. Muzułmanie wierzą, że każdy prorok od Adama do Mahometa obdarzony jest podobną opieką, a ponadto nieomylnością w sprawach wiary. Dlatego też Mahometa nazywa się często "al-insān al-kāmil" ( ‏الانسان الكامل‎) (dosł. „człowiek doskonały”).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barakowy

przymiotnik od: barak

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barakiem, dotyczący baraków; mieszczący się w barakach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barakowóz

rzeczownik, rodzaj męski

1. samiec owcy; tryk;
2. potocznie: człowiek głupi, nieinteligentny;
3. futro baranie; kożuch

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. samiec owcy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. pogard. głupek, idiota

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

baran – samiec owcy domowej
baran – znak zodiaku
Baran – gwiazdozbiór
Baran – uroczysko w Polsce, w Kąkolewnicy koło Radzynia Podlaskiego, miejsce egzekucji w czasie II wojny światowej
Baran – polskie nazwisko
Baran – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Firlej
Baran – część wsi Kocmyrzów w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca
Baran – część wsi Luborzyca w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca
Baran – część wsi Sławniów w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Pilica
Baran – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Mniów
Baran – osada w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn
Andrzej Baran (1944–2024) – polski polityk, prezydent Dąbrowy Górniczej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baranek

1. młody samiec owcy domowej i owiec dzikich;
2. mały baran (tryk);
3. w religii chrześcijańskiej: figurka wyobrażająca baranka, stawiana na stole w czasie Świąt Wielkanocnych;
4. potocznie: wyprawiona skóra jagnięcia;
5. potocznie: futro ze skór jagniąt; baranica;
6. krzew z rodziny werbenowatych (witułkowatych), rosnący dziko w obszarze śródziemnomorskim; niepokalanek pospolity;
7. baranek scytyjski - roślina z gromady paprotników;
8. w łowiectwie: ptak z rodziny bekasów, należący do rzędu siewkowatych;
9. przenośnie: mała, biała chmurka;
10. przenośnie: pienista fala, biały grzebień fali;
11. przenośnie: człowiek łagodny, pokorny, potulny; aniołek, trusia, niewiniątko;
12. przenośnie: dziecko, które podlega naszej opiece; owieczka, podopieczny;
13. przenośnie: każdy z parafian podlegających opiece proboszcza; owieczka, podopieczny;
14. w budownictwie: kędzierzawa powierzchnia tynku kładzionego w celach ozdobnych; 15. żartobliwie: fryzura z krótkich, bardzo skręconych włosów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. mały, młody baran

(1.2) pot. łagodna, miła osoba

(1.3) pot. biały obłok, z wyglądu puszysty

(1.4) biała spieniona szczytowa część fali morskiej

(1.5) skóra z barana

(1.6) mocno skręcone krótkie włosy

(1.7) bud. środ. nierówny wierzch tynku z grudkami

(1.8) pot. tradycyjna figurka wielkanocna

(1.9) ornit. zob. kszyk.

(1.10) rzem. element służący do blokowania z tyłu ucha kolczyka w kształcie sztyftu

(1.11) środ. jeźdz. jednoczesne wybijanie się narowiącego się zwierzęcia z czterech nóg

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

baranek – młody samiec owcy domowej
baranek – rodzaj tynku
Baranek – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo
Baranek – przysiółek wsi Ciosny w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Wiśniew
Frida Baranek (ur. 1961) – brazylijska rzeźbiarka, graficzna, architekt i artysta plastyk
Miroslav Baranek (ur. 1973) – czeski piłkarz
Stanisław Baranek – krakowski architekt
Wiktor Baranek – polski urzędnik, działacz narodowy, uczestnik powstań śląskich.
Baranek – piosenka Stanisława Staszewskiego
Baranek Boży – w religii chrześcijańskiej symbol Chrystusa
Baranek Shaun – serial animowany oraz postać fikcyjna z filmu animowanego Golenie owiec
Baranek turyński – rasa królika

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barani

1. odnoszący się do barana;
2. zrobiony z futra lub mięsa barana

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z baranem, dotyczący barana

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do barana

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baraniak

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antoni Baraniak (1904–1977) – polski duchowny rzymskokatolicki, salezjanin, biskup
Barbara Baraniak (1954–2022) – polska pedagog
Mirosław Baraniak (1964–2019) – polski lekkoatleta, oszczepnik

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baraniarz

dawniej:
1. osoba wyprawiająca baranie skóry;
2. pasterz owiec; owczarz

Źródła:

SJP.pl

Baranica

1. wyprawiona skóra barania, często podszyta suknem, służąca dawniej do przykrywania nóg w podróży;
2. czapka z futra baraniego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. wyprawiana skóra barania; skóra barania do przykrycia nóg w podróży

(1.2) czapka z futra baraniego

(1.3) kraw. długi kożuch barani

(1.4) daw. struna skrzypiec z baraniego jelita

Baranica – wieś we wschodniej Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Gorzków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Gorzków. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 115 mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baraniec

podłużny lub kopulasty występ podłoża skalnego, wygładzony i porysowany przez lodowiec; muton

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) stpol. baranek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

baraniec – forma ukształtowania powierzchni ziemi
Baraniec – szczyt w Górach Kaczawskich
Baraniec – szczyt w Tatrach Zachodnich
Baraniec – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
Baraniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ojrzeń
Baraniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Karniewo
Baraniec – osada w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Pyzdry

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baraniecki

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adrian Baraniecki (1828–1891) – polski lekarz i działacz społeczny
Andrzej Baraniecki (1934–2003) – polski polityk
Bronisław Baraniecki (ur. 1934) – polski operator filmowy
Karol Baraniecki (1911–1986) – polski rysownik i satyryk
Leszek Baraniecki (1926–2007) – polski geograf i geomorfolog
Ludwik Baraniecki (1897–1920) – polski wojskowy
Łukasz Baraniecki (1798–1858) – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup
Kazimierz Baraniecki (1900–1940) – polski wojskowy
Marek Baraniecki (ur. 1954) – polski pisarz i dziennikarz
Marian Baraniecki (1848–1895) – polski matematyk
Tomasz Baraniecki (1801–1859) – polski lekarz, społecznik i filantrop
Wanda Baraniecka-Szaynok (1889–1971) – polska lekarka i wojskowa

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baranieć

głupieć, mieszać się, tracić trzeźwość umysłu

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zbaranieć)

(1.1) pot. tracić orientację; nie wiedzieć, jak się zachować, będąc zaskoczonym

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baranina

mięso z barana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. mięso otrzymywane z owcy lub barana;

Baranina (mięso baranie) – mięso otrzymane z owcy. Jest jednym z kilku mięs używanych w kuchni europejskiej (głównie na południu Europy). Dawniej baranina była bardzo popularna, dziś jednak jej spożycie jest znacznie mniejsze. Baranina jest również popularna w krajach muzułmańskich, gdzie religia zabrania spożycia wieprzowiny. Stanowi podstawę diety w Mongolii. Jest także podstawowym rodzajem pożywienia (obok ryb) na Islandii.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baraninka

zdrobnienie od: baranina

Źródła:

SJP.pl

Baraniogórski

→ Barania Góra

przymiotnik

(1.1) dotyczący Baraniej Góry, związany z Baranią Górą

Patrz:Barania Góra

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baranisko

zgrubienie od: baran

Źródła:

SJP.pl

Baranki

futro z jagnięcych skór

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baranki – wieś w rejonie kamienieckim obwodu brzeskiego w składzie sielsowietu Widomla
Baranki – wieś w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Juchnowiec Kościelny
Baranki – osiedle w Ełku (w województwie warmińsko-mazurskim)
Baranki – pasmo należące do Wzgórz Trzebnickich, w Gminie Oborniki Śląskie
Pruszanka-Baranki – wieś w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Brańsk

Źródła:

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baranowice – część miasta Żory
Baranowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Wąsosz
Baranowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Milicz
Baranowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
Baranowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Santok
Baranowice – część wsi Ochaby Wielkie w woj., w pow. cieszyńskim, w gminie Skoczów
Baranowice – część wsi Drogomyśl woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Strumień
Baranowice – gromada
Baranowice – dawna gmina

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baranowicki

→ Baranowicze, → Baranowice

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Baranowicz, związany z Baranowiczami

Patrz:Baranowicze, → Baranowice

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baranowicz

nazwisko

miasto na Białorusi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Białorusi;

Baranowicze ( Баранавічы, "Baranawiczy"; Барановичи, "Baranowiczi") – miasto w zachodniej części Białorusi, w obwodzie brzeskim, siedziba rejonu baranowickiego.

Baranowicze są ośrodkiem przemysłu metalowego i włókiennictwa.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baranowo

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. wieś na Białorusi;
3. wieś na Litwie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baranowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
Baranowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Baranowo
Baranowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Rutka-Tartak
Baranowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Parchowo
Baranowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mikołajki
Baranowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Wielbark
Baranowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Łubowo
Baranowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Mosina
Baranowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Tarnowo Podgórne
Baranowo – część wsi Góreczki Wielkie w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Pakosław
Baranowo – gmina
Baranowo – gromada w powiecie przasnyskim

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baranowski

→ Baranów, → Baranowo, → Baranów Sandomierski

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baranowski – herb szlachecki
Adam Baranowski (ur. 1957) – polski żeglarz lodowy
Adolf Baranowski (1883–1940) – polski wojskowy
Agnieszka Baranowska (1819–1890) – polska dramaturg i poetka
Agnieszka Baranowska (ur. 1972) – polska samorządowiec i przedsiębiorca
Albrycht Baranowski (zm. przed 1640) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
Andrzej Baranowski (XVI–XVII w.) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
Andrzej Baranowski (zm. 1631) – polski duchowny katolicki
Andrzej Baranowski (1950–2024) – polski aktor
Angelika Baranowska-Łączkowska (XX–XXI w.) – polska chemiczka
Anna Baranowska (ur. 1982) – polska aktorka i prezenterka telewizyjna
Antoni Baranowski – ujednoznacznienie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baranówka – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Lubartów
Baranówka – nazwa niestandaryzowana, część wsi Smardzewice położona w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tomaszów Mazowiecki
Baranówka – wieś w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca
Baranówka – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Frombork
Baranówka – część wsi Śniadków Górny A, położonej w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Sobienie-Jeziory
Baranówka – przysiółek wsi Jelna w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Nowa Sarzyna
Baranówka – część Rzeszowa
Baranówka – osiedle w Rzeszowie
Baranówka – przystanek kolejowy w Baranówce w województwie małopolskim
Baranówka – poprzednia nazwa leśniczówki Baranówka-Leśniczówka w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Frombork
Baranówka – miasto w obwodzie żytomierskim
Baranówka – wieś w rejonie jarmolinieckim obwodu chmielnickiego

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Barasinga

ssak z rodziny jeleniowatych występujący w Indiach i Nepalu

Barasinga ("Rucervus") – rodzaj ssaków z podrodziny jeleni (Cervinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baraszki

figlowanie, dokazywanie; figle, psoty, zbytki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rzad. dokazywanie, swawolenie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baraszki – skała w grupie Chochołowych Skał w Dolinie Szklarki na Wyżynie Olkuskiej
Baraszki – mikrorejon na Litwie, część Wilna
Baraszki – wieś na Litwie, w rejonie wileńskim
Baraszki – dawna wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Zaucie.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baraszkiewicz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Baraszkowanie

(1.1) stpol. barani

Baraż

dodatkowy mecz lub dogrywka decydująca o kolejności miejsc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. dodatkowa walka między zawodnikami mającymi tyle samo punktów, mająca ustalić ostateczną kolejność miejsc

wyspa i państwo w Ameryce Środkowej

element średniowiecznej fortyfikacji obronnych miasta lub zamku, broniący dostępu do bramy lub mostu; rondel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. wojsk. zwykle okrągła, murowana budowla stanowiąca element średniowiecznego budownictwa obronnego, wysunięta przed linię murów i połączona z bramą miejską;

Barbakan – element średniowiecznego budownictwa obronnego, ważny składnik fortyfikacji miejskich, zazwyczaj w formie okrągłej, murowanej budowli wysuniętej przed linię murów obronnych i połączonej z bramą miejską za pośrednictwem osłoniętego przejścia.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barbar

imię żeńskie

Barbar (również Berber, arab. بربر, "Barbar") – miasto w północno-wschodnim Sudanie, w wilajecie Nahr an-Nil, położone nad Nilem. W 2010 roku miasto liczyło 27 254 mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barbara

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 234;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barbara – dawna wieś
Barbara – potok, dopływ Osławicy
Barbara – potok, dopływ Wapienicy
Barbara – osiedle Czechowic-Dziedzic w województwie śląskim, w powiecie bielskim
Barbara (Berbera) – miasto
Barbara – miejscowość
Barbara – pseudonim artystyczny piosenkarki francuskiej Monique Serf (1930 - 1997)
Barbara – pseudonim artystyczny malarki Olgi Biglieri
Barbara (1843-1915) – rosyjska mniszka prawosławna,
Barbara (1908-1986) – polska mniszka prawosławna
Barbara (zm. 1918) – rosyjska święta nowomęczennica, mniszka prawosławna
Barbara (ur. 1947) – rosyjska mniszka prawosławna

Barbarka

zabawa z okazji święta górników; barbórka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barbarka – osiedle w Toruniu
Barbarka – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Skała
Barbarka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Golina
Barbarka – przystanek kolejowy
Barbarka – szczyt w Górach Wałbrzyskich (635 m n.p.m.)
Barbarka – rzeka w dorzeczu Pilicy, dopływ Czarnej

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barbarkowy

związany z barbarką, dotyczący barbarki

Źródła:

SJP.pl

Barbaro

(1.1) rzad. hist. staroż. kobieta, która nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej

Źródła:

Wiktionary

Barbarzyńca

1. człowiek nieokrzesany, dzikus;
2. w starożytności osoba spoza kręgu cywilizacji grecko-rzymskiej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. staroż. człowiek, który nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej;

(1.2) ktoś niecywilizowany, prymitywny

(1.3) pot. określenie używane względem obcych, nieznanych ludzi i kultur

Barbarzyńca (gr. "βάρβαρος/bárbaros", barbarus „cudzoziemiec”) – człowiek dziki, pierwotny, niecywilizowany, okrutny, o prymitywnych odruchach, nieznający kultury europejskiej. W starożytnej Grecji każdy cudzoziemiec, w Rzymie ten, kto nie był Rzymianinem lub Grekiem. Homer podkreślał obcość Karów (sojuszników Trojan), nazywając ich "βάρβαροφονοι/Barbarophonoi", czyli mówiących „bar-bar”, a więc wydających bezsensowne, niezrozumiałe dźwięki.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barbarzyński

[czytaj: BARbekju]
1. grill, gril;
a) urządzenie w formie przenośnego rusztu opalanego węglem albo elektrycznego piekarnika z rożnem bądź rusztem, służące do beztłuszczowego pieczenia różnego rodzaju potraw;
b) potrawy przyrządzane na takim urządzeniu;
c) przyjęcie na świeżym powietrzu, podczas którego przygotowywane i spożywane są takie potrawy;
2. sos do mięsa przyrządzany przede wszystkim z czosnku, miodu i keczupu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spotkanie towarzyskie na wolnym powietrzu, często z jedzeniem z grilla

(1.2) kulin. spoż. rodzaj czerwono-brunatnego sosu o słodko-kwaśno-pikantnym smaku, do mięsa z rusztu;

(1.3) kulin. przyprawa do mięs

Barbecue (w skrócie BBQ) – angielska nazwa zarówno piecyka (gazowego, elektrycznego lub na węgiel drzewny), jak i rodzaju przyjęcia na świeżym powietrzu.

Urządzenia typu BBQ są popularne na terenie całej Australii, dostępne publicznie w wielu parkach, na wielu parkingach. Korzystanie jest bezpłatne lub za symboliczną opłatą (20 centów do 1 dolara). BBQ znajdują się też w prawie każdym domu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barber

fryzjer męski lub salon fryzjerski zajmujący się także goleniem oraz pielęgnacją zarostu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) fryzj. fryzjer męski, zajmujący się głównie strzyżeniem włosów i goleniem brody

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barber – miejscowość (plaats) w dystrykcie Bandabou, w kraju autonomicznym Curaçao
Barber (ang. Barber Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Logan
Barber (ang. Barber Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Faribault
Barber (ang. Barber County) – hrabstwo w stanie Kansas
Anthony Barber – brytyjski polityk
Chris Barber – angielski muzyk jazzowy
Eunice Barber – francuska lekkoatletka, wieloboistka, skoczkini w dal, mistrzyni świata
Richard Barber – brytyjski historyk
Samuel Barber – amerykański kompozytor
Shawnacy Barber – kanadyjski lekkoatleta
barber – współczesne określenie fryzjera męskiego
C.S.D. Barber – klub piłkarski z Curaçao

Patrz:barbering

Źródła:

SJP.pl

Barberka

fryzjerka męska zajmująca się także goleniem oraz pielęgnacją zarostu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fryzj. fryzjerka męska, zajmująca się głównie strzyżeniem włosów i goleniem brody

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barbershop

[czytaj: barber szop] salon dla mężczyzn, w którym strzyże i stylizuje się męski zarost; barber-shop, barber shop

Barbershop – film komediowy produkcji amerykańskiej z 2002 roku w reżyserii Tima Story. Za scenariusz odpowiadały trzy osoby Mark Brown, Marshall Todd i Don D. Scott. W rolach głównych wystąpili Eve, Ice Cube, Anthony Anderson czy Cedric the Entertainer. Zdjęcia odbywały się w miejscowości Chicago, w stanie Illinois. Kontynuacja filmu ukazała się w 2004 roku, pt. "".

SJP.pl

Barbital

związek chemiczny używany dawniej jako środek nasenny; weronal

Barbital, weronal ( barbitalum) oraz sól sodowa barbitalu (łac. "barbitalum natrium") – dwuetylowa pochodna malonylomocznika, pierwszy barbituran wprowadzony do lecznictwa (w 1903 roku).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barbiton

instrument muzyczny podobny do liry, choć nieco dłuższy, z co najmniej siedmioma strunami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

pochodna kwasu barbiturowego

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż. zob. Barbara.

Źródła:

Wiktionary

Barbotaż

proces przepływu gazu w postaci pęcherzyków przez warstwę cieczy

Źródła:

SJP.pl

Barbotażowy

→ barbotaż

Patrz:barbotaż

Źródła:

SJP.pl

Barbotine

[czytaj: BARbotin] starożytna metoda zdobienia ceramiki przez nanoszenie wzorów przed wypalaniem, obecna m.in. w ceramice egipskiej

Barbotine (fr.) – technika dekoracji ceramiki.

Polega na naniesieniu plastycznego wyobrażenia na wyschnięty lecz niewypalony czerep naczynia płynną glinką ceramiczną (kaolinem) lub szlamem angoby za pomocą rożka garncarskiego albo natryskując (bryzgając – fr. "barboter") je na powierzchnię wyrobu. Naczynie może być wcześniej angobowane. Ozdobione w ten sposób reliefowo naczynie poddaje się wypałowi. Na powierzchnię można potem nałożyć jeszcze przejrzyste szkliwo i powtórnie wypalić.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barbotowanie

przepływ gazu w postaci wielu drobnych pęcherzyków przez warstwę cieczy, stosowany w celu zwiększenia powierzchni kontaktu cieczy i gazu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. fiz. przemieszczanie się pęcherzyków gazu przez ciecz

Barbotowanie – proces będący częścią analizy emanacyjnej polegający na przedmuchiwaniu strumieniem powietrza specjalnego naczynia. Strumień usuwa z roztworu zgromadzony radon w celu oznaczenia aktywności promieniotwórczej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barbra

obce imię żeńskie

Źródła:

SJP.pl

Barbuda

wyspa na Morzu Karaibskim

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa położona na Morzu Karaibskim, zaliczająca się do Wysp Nawietrznych, wchodząca w skład państwa Antigua i Barbuda;

Barbuda – wyspa położona na Morzu Karaibskim, zaliczająca się do Wysp Nawietrznych, wchodząca w skład państwa Antigua i Barbuda; 161 km² powierzchni, ok. 1500 mieszkańców, skupionych w osadzie Codrington. Powierzchnia nizinna i płaska z nielicznymi wzniesieniami natury wulkanicznej. Wyspa ma słabo rozwiniętą sieć rzeczną. Duże i szerokie piaszczyste plaże oraz rafy koralowe czynią z wyspy dużą atrakcję turystyczną.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barbudzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Barbudą, dotyczący Barbudy

Źródła:

Wiktionary

Barbula

wschodnioazjatycki krzew z rodziny jasnotowatych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barbula – nazwa naukowa rodzaju mchów zwojek
barbula – jedna z nazw zwyczajowych rodzaju roślin naczyniowych – kariopteris Caryopteris
Bárbula – miejscowość w Wenezueli

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barbusse

[czytaj: barBIS] nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Barbórka

1. zabawa z okazji święta górników; barbarka;
2. potocznie: dodatkowa pensja dla górników z okazji Barbórki; barbórkowe

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zabawa z okazji Barbórki

(1.2) dodatkowe wynagrodzenie pieniężne wypłacane górnikom z okazji ich święta

Barbórka (dawna pisownia Barburka), Dzień Górnika – tradycyjne święto górnicze, obchodzone w Polsce 4 grudnia, w dniu św. Barbary z Nikomedii, patronki dobrej śmierci i trudnej pracy. Poza górnikami Barbórkę obchodzą także geolodzy i inne osoby wykonujące zawody związane z poszukiwaniem paliw kopalnych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barbórkowe

związany z barbórką, dotyczący barbórki

Źródła:

SJP.pl

Barbórkowo

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

(1.2) geogr. adm. prowincja w Hiszpanii z ośrodkiem administracyjnym w Barcelonie (1.1);

→ Barcelona

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Barceloną, dotyczący Barcelony, pochodzący z Barcelony

Patrz:Barcelona

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barcewicz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Barchaczów

wieś w województwie lubelskim

Barchaczów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Łabunie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Łabunie. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 466 mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barchan

1. tkanina bawełniana;
2. wydma w kształcie półksiężyca, wypukłym zboczem zwrócona do kierunku wiatru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. rodzaj grubej tkaniny bawełnianej;

(1.2) geol. wydma w kształcie półksiężyca;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barchan – rodzaj tkaniny
Barchan – rodzaj wydmy

(1.1) daw. fabrykant barchanu

(1.2) daw. tkacz barchanu

(1.3) daw. handlarz barchanem

Źródła:

Wiktionary

Barchanowy

1. zrobiony z barchanu - tkaniny bawełnianej;
2. dotyczący barchanu - wydmy

przymiotnik

(1.1) włók. wykonany z barchanu

(1.2) geol. związany z barchanami, dotyczący barchanów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barchany

1. tkanina bawełniana;
2. wydma w kształcie półksiężyca, wypukłym zboczem zwrócona do kierunku wiatru

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kraw. majtki z barchanu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barches

Barcice – wieś w woj. małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Stary Sącz
Barcice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Somianka
Barcice – wieś w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Ryjewo
Barcice – gromada
Barcice – przystanek kolejowy w Barcicach w województwie małopolskim
Barcice Dolne, Barcice Drwalewskie, Barcice Górne, Barcice Rososkie

Źródła:

Wikipedia

Barcicki

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Barciel

chrząszcz z rodziny przekraskowatych, szkodnik pasiek

Barciel ("Trichodes") – rodzaj chrząszczy z rodziny przekraskowatych.

Źródła:

→ barć

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barcią, dotyczący barci

Patrz:barć

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barciński

→ Barcin

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Barcina, związany z Barcinem

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Florian Barciński – polski geograf i ekonomista
Henryk Barciński – polski przemysłowiec, działacz gospodarczy, społeczny i oświatowy.
Marceli Barciński – polski przemysłowiec, działacz gospodarczy, społeczny i oświatowy, dziennikarz i literat
Piotr Barciński – polski polityk, rolnik, poseł na Sejm
Salomon Barciński – polski przemysłowiec
Stefan Barciński – polski przemysłowiec
dekanat barciński – rzymskokatolicka jednostka administracyjna

rodzina motyli o masywnej budowie ciała i szerokich skrzydłach, występujących na całym świecie, głównie w lasach i sadach

mieszkaniec Barczewa (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Barczewa

(1.2) osoba pochodząca z Barczewa, urodzona w Barczewie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barczewianka

mieszkanka Barczewa (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Barczewa

(1.2) kobieta pochodząca z Barczewa, urodzona w Barczewie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barczewko

rzeczownik, rodzaj żeński

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: barda

Bard – celtycki poeta i pieśniarz, spotykany od XI do XVII wieku na dworach Irlandii, Szkocji, Walii i Bretanii.

Współcześnie mianem „bard” określa się wybitnego artystę, wykonującego własne, literacko i muzycznie opracowane utwory z towarzyszeniem instrumentu – zwykle gitary.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. barta.

(1.2) gw-pl|Bukowina. siekiera do obciosywania drzewa

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: bard

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barda – część wsi Bojanów w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Bojanów
Bərdə – miasto rejonowe w Azerbejdżanie
Barda – wieś w Rosji
Barda – rejon w Azerbejdżanie

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bardach

środowiskowo: ubikacja, kibel, sedes; bardacha

Bardach – polski herb szlachecki, nadany w zaborze austriackim.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bardacha

Bardaszka

Bardela

rzeczownik, rodzaj żeński

→ bard

Patrz:bard

Źródła:

SJP.pl

Bardo

we włókiennictwie: zespół nicielnic krosna, potrzebnych do wytworzenia określonej tkaniny; grzebień tkacki, płocha, przybijaczka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) w tkactwie: część krosna, która prowadzi osnowę

(1.2) rel. w buddyzmie tybetańskim: każdy przejściowy stan egzystencji, np. życie, medytacja, sen, śmierć;

(1.3) rel. w buddyzmie tybetańskim: praktyka mająca dawać rozpoznanie natury zjawisk w okresie między śmiercią a ponownymi narodzinami;

(1.4) daw. stpol. wzgórze

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bardo – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, siedziba gminy Bardo
Bardo – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Raków
Bardo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Września
Bardo – dawna osada zlokalizowana na wyspie Polickie Łąki
Bardo – gmina w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim
Bardo – gromada w powiecie opatowskim
Bardo – gromada w powiecie ząbkowickim
Bardo – część wsi Rozalin w województwie podkarpackim, w powiecie tarbobrzeskim, w gminie Nowa Dęba
Bardo – szczyt na Pogórzu Strzyżowskim
Bardo – szczyt w Gorcach
Bardau (fr. Le Bardo) – miasto w Tunezji
Bardo – historyczna, polska nazwa miasta Barth w Niemczech

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bardon

dawny strunowy instrument muzyczny podobny do lutni, liry i mandoliny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. hist. dawny instrument muzyczny, podobny do liry lub lutni

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bardon – miejscowość w Queensland (Australia)
Bardon – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Leicestershire
Le Bardon – miejscowość i gmina we Francji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bardot

[czytaj: barDO] nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Bardotka

1. biustonosz z usztywnieniami, odsłaniający część biustu;
2. rodzaj chustki z przezroczystego szyfonu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) typ usztywnionego biustonosza, którego miseczki są uformowane tak, aby maksymalnie odsłonić i wyeksponować górną część biustu, jednocześnie podnosząc go do góry

(1.2) rodzaj szyfonowej chustki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

potoczne określenie na Brigitte Bardot
rodzaj biustonosza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bardowski

przymiotnik relacyjny

rzeczownik, rodzaj żeński

stopień wyższy od przysłówka: bardzo; wyraz używany do tworzenia złożonych form stopnia wyższego przymiotników (np. bardziej polski) i przysłówków (np. bardziej swojsko)

forma przysłówka.

(1.1) stopień wyższy od przysłówka bardzo

(1.2) wyraz tworzący opisowy stopień wyższy od niektórych przymiotników i przysłówków

Źródła:

coś absurdalnego, przypominającego sytuacje lub sceny z filmów komediowych Stanisława Barei

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zabawny zwrot będący cytatem z komedii filmowych Stanisława Barei

(1.2) pot. iron. absurdalna wypowiedź, zdarzenie lub sytuacja ze sfery publicznej podobne do surrealistycznego gagu z komedii filmowych Stanisława Barei

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bareja

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bareja – polskie nazwisko
Mieczysław Bareja (1939–2003) – prawnik, prezydent Warszawy w 1994 r.,
Stanisław Bareja (1929–1987) – reżyser, scenarzysta i aktor filmowy,
Elżbieta Bareja – polska geolog – doktor nauk przyrodniczych w zakresie geologii.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barejowie

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Barek

1. mały bar (jako zakład gastronomiczny lub bufet);
2. podręczny stolik na kółkach na trunki, słodycze itp.;
3. oddzielne pomieszczenie w regale, szafce itp. do przechowywania napojów alkoholowych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bar

(1.2) mały bar

(1.3) półka w meblu do trzymania napojów alkoholowych

(1.4) stolik na kółkach na alkohole

forma rzeczownika.

żelbetowy fundament głęboki w postaci krótkiego odcinka ściany szczelinowej

Bareta – rodzaj żelbetowego fundamentu pośredniego stosowany w budownictwie.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bareter

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. zob. kowalik.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Woldemar Bargiel (1828–1897) – niemiecki kompozytor muzyki poważnej
Maciej Bargiel (ur. 1973) – polski żużlowiec
Grzegorz Bargiel (ur. 1976) – polski narciarz wysokogórski, instruktor
Andrzej Bargiel (ur. 1988) – polski narciarz wysokogórski
bargiel, inaczej kowalik zwyczajny (Sitta europaea) – gatunek ptaka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barbara Bargiełowska (1934–2019) – polska aktorka
Daniel Bargiełowski (1932–2016) – polski aktor i reżyser
Jakub Bargiełowski (1921–2010) – polski wojskowy
Katarzyna Bargiełowska (ur. 1962) – polska aktorka
Marek Bargiełowski (1942–2016) – polski aktor i reżyser

Bargłówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Bargłów Kościelny
Bargłówka – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Sośnicowice
Bargłówka – rów, dopływ Kanału Augustowskiego

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bari

miasto we Włoszech

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we Włoszech, stolica Apulii i prowincji Bari (1.2);

(1.2) daw. adm. była włoska prowincja w regionie Apulia;

(1.3) hist. polit. włoskie księstwo

–

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baria

jednostka ciśnienia używana w układzie CGS równa 0,1 paskala; mikrobar

Baria (z gr. βαρύς "barýs" – ciężki) – jednostka ciśnienia układu miar CGS, oznaczana symbolem b. Jest równa 1 dynie na centymetr kwadratowy.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bariatra

lekarz zajmujący się leczeniem otyłości

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorobliwej otyłości

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka z dziedziny bariatrii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bariatria

dziedzina medycyny, która leczy chorobliwą otyłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dziedzina medycyny zajmująca się leczeniem otyłości

Bariatria – dziedzina medycyny zajmująca się diagnozowaniem, określaniem przyczyn, profilaktyką i leczeniem nadwagi, a zwłaszcza otyłości, w tym metodami chirurgicznymi.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bariatryczny

przymiotnik od: bariatria

przymiotnik

(1.1) med. związany z bariatrią, leczeniem otyłości

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baribal

SJP.pl

Barion

cząstka elementarna o spinie połówkowym i o masie spoczynkowej większej od masy protonu albo równej jej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. fermion o niezerowej liczbie barionowej;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

barion – cząstka elementarna z grupy silnie oddziałujących fermionów o spinie połówkowym
Hans Barion (1899–1973) – niemiecki ksiądz katolicki, profesor prawa kościelnego, rektor Państwowej Akademii w Braniewie
Jakob Barion (1898–1996) – niemiecki filozof, ostatni rektor Państwowej Akademii w Braniewie (1938–1945)

SJP.pl

Bark

1. zespół kości łączący kończynę górną z tułowiem;
2. rodzaj żaglowca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;

(1.2) żegl. żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; ostatni z nich ma omasztowanie skośne, pozostałe maszty niosą ożaglowanie rejowe;

(1.3) zob. barki.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

bark – obręcz kończyny górnej w anatomii człowieka
bark – skala wysokości dźwięku
bark – rodzaj żaglowca
bark – rodzaj fortyfikacji
Bark – album zespołu Jefferson Airplane
Bark – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Segeberg
Bark – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim
Bark – dawna wieś, obecnie część dzielnicy Komorowice w Bielsku-Białej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barka

statek o niewielkich wymiarach, używany do przewozu towarów drogami śródlądowymi oraz w portach morskich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. rodzaj statku o płaskim dnie, służącego do transportu ładunków zazwyczaj w żegludze śródlądowej;

Barka – rodzaj statku o płaskim dnie, służącego do transportu ładunków w żegludze śródlądowej. Barki są najczęściej pozbawione własnego napędu.

Pierwotnie barki poruszały się z prądem rzeki a pod prąd były holowane przez ludzi (burłacy) lub zwierzęta pociągowe, które poruszały się po specjalnej drodze wzdłuż rzeki.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barkan

budowla obronna, fortyfikacja o trapezowym narysie

Barkan (arab. "بركان", fr. "Berkane", ber. ⴱⵔⴽⴰⵏ) – miasto w północno-wschodnim Maroku, w Regionie Wschodnim, położone na równinie Triffa, u podnóża pasma górskiego Beni-Snassen. Jest siedzibą administracyjną prowincji Barkan.

Według danych Haut-Commissariat au Plan w 2024 roku Barkan liczył 99 069 mieszkańców, w tym 98 805 obywateli Maroka i 264 cudzoziemców. W tym samym roku prowincja Barkan liczyła 284 061 mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barkarola

liryczna pieśń gondolierów weneckich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. liryczna pieśń gondolierów w Wenecji;

(1.2) muz. utwór muzyczny przypominający barkarolę (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barkarz

właściciel barki, przewoźnik barką

Źródła:

SJP.pl

Barkas

1. duża, zwykle 16-20-wiosłowa łódź okrętowa (szalupa) do przewożenia ładunków lub osób
2. mały statek o napędzie mechanicznym do prac portowych
3. 10-metrowa łódź rybacka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barkidzi – ród punicki w Kartaginie
Barkas (łódź)
Barkas V 901/2 – samochód dostawczy produkowany w latach 1954–1961
Barkas B1000 – samochód dostawczy i mikrobus produkowany w latach 1961–1991
Barkas (piwo)
Wasilios Barkas – grecki piłkarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barkasowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący barkasu, związany z barkasami; stanowiący część barkasu; taki jak barkas

Źródła:

Wiktionary

Barkentyna

żaglowiec handlowy mający przynajmniej 3 maszty; szkunerbark

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; pierwszy z nich ma omasztowanie rejowe, pozostałe maszty niosą ożaglowanie skośne;

Barkentyna (inaczej "szkunerbark") – żaglowiec posiadający trzy lub więcej masztów, niosący na pierwszym od dziobu ożaglowanie rejowe, a na pozostałych ożaglowanie skośne - przeważnie gaflowe, rzadziej bermudzkie.

Polskimi żaglowcami typu barkentyna są ORP Iskra (II) oraz STS Pogoria.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barker

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barker – rzeka w Australii, w stanie Australia Zachodnia
Barker – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Broome
Barker – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Niagara
Barker (ang. Barker Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Broome

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barki

górna część grzbietu

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(1.1) M., B. i W. lm. od: bark

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: barka

Barki – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Cyców. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 838.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Barki, po jej zniesieniu w gromadzie Cyców. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barkowiec

statek morski służący do transportu barek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) żegl. statek służący do transportu ładunku w pojemnikach będących rodzajem barek;

Barkowiec – statek wodny przystosowany do transportu specjalnych barek.

Istnieje kilka systemów, różniących się wielkością barek i sposobem ich przeładunku (barki mogą wpływać do ładowni barkowca lub być tam umieszczane specjalnym systemem suwnic zamontowanych na statku).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barkowo

nazwa kilku wsi w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barkowo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Żmigród
Barkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
Barkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap
Barkowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Gryfice
Barkowo – gromada w powiecie człuchowskim
Barkowo – gromada w powiecie milickim
Barkowo – przystanek kolejowy
Barkowo – wieś w obwodzie moskiewskim, w rejonie puszkińskim

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barkowo-Obojczykowy

związany z barkiem i obojczykiem (np. staw barkowo-obojczykowy)

Źródła:

SJP.pl

Barkowy

→ bark, → barka, → barki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barkiem, dotyczący barku

(1.2) związany z barką, dotyczący barki

Patrz:bark, → barka, → barki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barkracht

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. dochód podatkowy z żupy solnej

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Barlinka, związany z Barlinkiem

Patrz:Barlinek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barlinek

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barlow – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Ballard
Barlow – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Clackamas
Barlow (ang. Barlow Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Washington
Barlow – miejscowość w hrabstwie Derbyshire (Anglia)
Barlow – miejscowość w hrabstwie North Yorkshire (Anglia)
Horace Barlow – brytyjski neurofizjolog

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barman

osoba obsługująca bufet w restauracji, barze itp.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

SJP.pl
Wiktionary

Barn

jednostka powierzchni stosowana w fizyce jądrowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. fiz. pozaukładowa jednostka przekroju czynnego równa 10^-28 m²;

Barn (b) – jednostka przekroju czynnego. Wyraża się nią również elektryczny moment kwadrupolowy jądra. Stosowana w fizyce jądrowej i fizyce cząstek elementarnych. 1 barn to w przybliżeniu pole powierzchni przekroju jądra atomu uranu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barnaba

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

członek zgromadzenia zakonnego misjonarzy założonego przy kościele św. Barnaby w Mediolanie w 1530 r.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. zakonnik z zakonu założonego przez św. Antoniego Marię Zaccaria;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barnard

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Chester Barnard – amerykański praktyk i teoretyk zarządzania
Christiaan Barnard (1922–2001) – południowoafrykański kardiochirurg
Edward Emerson Barnard (1857–1923) – amerykański astronom
John Barnard – projektant wyścigowy
Marius Barnard – południowoafrykański tenisista
Robert Barnard – angielski pisarz i literaturoznawca, autor powieści kryminalnych
Barnard – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Lincoln
Barnard – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Nodaway
Barnard – miasto w stanie Vermont, w hrabstwie Windsor
Barnard (ang. Barnard Town) – gmina w stanie Vermont, w hrabstwie Windsor
Barnard – krater na Księżycu
Barnard – krater na Marsie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barnaulski

→ Barnauł

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Barnaułem, dotyczący Barnaułu

Patrz:Barnauł

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barnauł

miasto w Federacji Rosyjskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem;

Barnauł ( Барнаул) – miasto w azjatyckiej części Rosji, stolica Kraju Ałtajskiego, nad rzeką Ob, ok. 250 km na południe od Nowosybirska. W 2020 roku liczyło ok. 632 tys. mieszkańców.

Ważny ośrodek handlowy i przemysłowy Ałtaju. W 1900 zanotowano tutaj najwyższe ciśnienie wszech czasów – 1088 hPa.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barnaułka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

rzeczownik

(1.1) norweski urząd ochrony praw dziecka

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Barnewelder

Barnum

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barnum – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Webster
Barnum – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Carlton
Barnum (ang. Barnum Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Carlton
P.T. Barnum (zm. 1891) – amerykański przedsiębiorca cyrkowy

Źródła:

Wikipedia

Barnówko

wieś w województwie zachodniopomorskim

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barnówko – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Dębno, nad rzeką Myślą
Barnówko – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Dębno, nad rzeką Myślą
Barnówko – nieistniejący przystanek kolejowy w osadzie Barnówko

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barobalistyczny

Źródła:

SJP.pl

Barograf

barometr z urządzeniem samopiszącym, zapisującym samoczynnie w sposób ciągły zmiany ciśnienia atmosferycznego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. miernik ciśnienia atmosferycznego (barometr), zdolny do samoczynnego zapisywania wyników pomiarów

Barograf (grec. "baros" - ciężar, "grapho" - piszę) – barometr wyposażony w urządzenie do rejestracji dokonywanych pomiarów ciśnienia atmosferycznego. Wyniki są zapisywane na specjalnej taśmie papierowej (tzw. barogramie) umieszczonej na obrotowym bębnie poruszającym się zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Zazwyczaj bęben wykonuje jeden obrót na dobę, tydzień lub miesiąc, wybór prędkości zależy od konstrukcji urządzenia i w niektórych modelach jest możliwy do wyboru przez użytkownika barografu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barogram

wykres zmian ciśnienia atmosferycznego wykonany przez barograf

Źródła:

SJP.pl

Barok

1. okres w kulturze europejskiej, który trwał od około 1590 do 1760 roku; Barok;
2. kierunek, który występował w kulturze europejskiej w XVII wieku i w połowie XVIII wieku, zapoczątkowany we Włoszech, odznaczający się w sztuce przepychem form, bogactwem barw i szczegółów dekoracyjnych, w literaturze - nagromadzeniem figur retorycznych, ozdobników; Barok;
3. przenośnie: przeładowanie szczegółami, ozdobami; przepych, nadmiar, nienaturalność

SJP.pl
Wiktionary

Barologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. fiz. nauka zajmująca się masą i powiązaną z nią siłą ciążenia

Źródła:

Wiktionary

Barometr

przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego; baroskop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

Barometr – przyrząd do pomiaru ciśnienia atmosferycznego. W zależności od zasady działania, barometry dzielą się na cieczowe i sprężynowe.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barometryczny

dotyczący barometru, będący częścią składową barometru

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do barometru

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baron

1. tytuł szlachecki, niższy od tytułu hrabiego;
2. osoba nosząca ten tytuł;
3. w średniowieczu: wasal podlegający wyłącznie królowi;
4. w przenośni: osoba wpływowa w pewnej dziedzinie lub na jakimś terenie z racji swojej zamożności lub powiązań politycznych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) niski tytuł arystokratyczny;

(1.2) osoba nosząca tytuł barona (1.1)

(1.3) potentat finansowy

Baron – tytuł szlachecki; kobieta nosząca tytuł barona to baronessa, żona barona to baronessa lub baronowa.

Tytuł barona jest najniższym tytułem arystokratycznym[]. Używany we wszystkich monarchiach europejskich, wprowadzony także w ramach europeizacji w okresie Meiji w cesarstwie japońskim. Przyjęty również do tytułów nadawanych w cesarstwie francuskim przez Napoleona I. W różnych krajach miał różną specyfikę:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baronat

status prawny barona i związane z tym przywileje

Źródła:

SJP.pl

tytuł, godność barona; baroństwo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) baron wraz z żoną

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) godność barona

(2.2) włości podległe baronowi

(2.3) zbiorowość baronów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baronowa

małżonka barona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona barona

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baronowski

→ baron; baroński

przymiotnik

(1.1) związany z osobą lub tytułem barona, baronostwem

(1.2) należący do barona

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baronowy

→ baron (dawniej); baronowski, baroński

Źródła:

SJP.pl

Baronówna

dawniej: córka barona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. córka barona

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baroreceptor

(1.1) odczasownikowy od|barować się.

Barowanie (ang. "bar" – poprzeczka, przeszkoda) – trening konia, mający nauczyć go respektu przed drągami z przeszkód, które przeskakuje.

1. przymiotnik od: bar; taki, którego część stanowi bar, taki, który znajduje się w barze (np. stolik, stołek barowy) lub charakterystyczny, typowy dla baru;
2. o pogodzie: deszczowy, mglisty

barakuda;
1. podoba do szczupaka drapieżna, tropikalna ryba morska o jadalnym mięsie, dochodząca do trzech metrów długości;
2. przenośnie: chciwa, egoistyczna kobieta interesu; megiera, ksantypa, modliszka

Źródła:

SJP.pl

Barrakudowate

rodzina ryb drapieżnych, żyjących w morzach tropikalnych i subtropikalnych; barakudowate

Barrakudowate, barakudowate (Sphyraenidae) – monotypowa rodzina drapieżnych, morskich ryb okoniokształtnych (Perciformes). Są uważane za potencjalnie niebezpieczne dla człowieka. Na niewielką skalę poławia się je gospodarczo dla smacznego mięsa, ale w mięśniach dużych, starszych osobników niektórych gatunków gromadzi się toksyczna dla ludzi ciguatoksyna.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barrakudowaty

o cechach barrakudowatych (rodzina drapieżnych ryb); barakudowaty

przymiotnik

rodzaj chwytu gitarowego

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Taniec
Miejscowości we Francji:
Miejscowości w USA:
Gminy w USA:

(1.1) fiz. pozaukładowa jednostka przepuszczalności gazu

Źródła:

Wiktionary

Barriadas

[czytaj: baRIAdas] dzielnica nędzy na peryferiach miast w Ameryce Południowej, zwłaszcza w Peru; slumsy, slamsy

Barriadas – dzielnice biedoty w miastach Peru, tworzone i zamieszkane głównie przez imigrantów ze wsi. Stanowią zbiorowiska substandardowej zabudowy, lokalizowanej "na dziko" w rejonach szczególnie niesprzyjających osiedlaniu się (np. tereny bagienne czy zalewowe, sąsiedztwo czynnych wysypisk komunalnych, obszary wysypisk zamkniętych itp.), są podstawowym elementem kształtowania się i rozwoju procesów tzw. dzikiej urbanizacji i suburbanizacji.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barrie

Barrie – miasto w Kanadzie, w prowincji Ontario, w hrabstwie Simcoe.

[czytaj: barrozo] nazwisko

Barroso – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Minas Gerais. Znajduje się w mezoregionie Campo das Vertentes i mikroregionie Barbacena.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barry

[czytaj: bäri]
1. nazwisko, m.in. Philip Barry (1896-1949) - komediopisarz amerykański;
2. obce imię męskie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barry – dzielnica Tournai
Barry – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Midi-Pireneje, w departamencie Pireneje Wysokie
Barry – miasto w Walii w pobliżu Cardiff
Barry – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Pike
Barry – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Big Stone
Barry – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Navarro
Barry (ang. Barry Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Pike
Barry (ang. Barry Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Barry
Barry (ang. Barry Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Pine
Barry (ang. Barry Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Schuylkill
hrabstwo Barry (ang. Barry County) – w stanie Michigan
hrabstwo Barry (ang. Barry County) – w stanie Missouri

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barré

rodzaj chwytu gitarowego

Źródła:

SJP.pl

Barski

przymiotnik od: Bar

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Barem, dotyczący Baru (miasta na Ukrainie)

(1.2) hist. związany z księstwem albo miastem Bari

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barss

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Barszcz

1. rodzaj zupy na zakwasie;
2. roślina z rodziny baldaszkowatych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. zakwaszana zupa na wywarze z buraków;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Heracleum|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny selerowatych;

(1.3) bot. roślina z rodzaju barszcz (1.2)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

barszcz – potrawa
barszcz – rodzaj roślin z rodziny selerowatych
Edward Barszcz (1928–1981) – polski inżynier budowlany i polityk. Prezydent Krakowa w latach 1978–1980.
Barszczewo w gminie Choroszcz (Barszcz) – przejściowa nazwa wsi Zasieki
Barszcz z krokietem − kabaret

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie pustomyckim;

Barszczowice (ukr. Борщовичі, "Borszczowyczi") – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie lwowskim (do 2020 roku w rejonie pustomyckim).

W miejscowości jest stacja kolejowa Barszczowice.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Barszczowski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Barszczowy

→ barszcz

przymiotnik

(1.1) mający barwę liści barszczu (ciemnozieloną)

(1.2) mający barwę czerwonego barszczu

Patrz:barszcz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barszczyk

zdrobnienie od: barszcz

Źródła:

SJP.pl

Barta

szeroki dwusieczny topór

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. berdysz o krótkim szerokim trzonku

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tamás Barta
Michał Barta
István Barta
Arkadiusz Barta
Franz Barta
Nóra Barta
Ostatni bastion Barta Dawesa
Dziewczyna Barta
Barta górnicza
Barta – duchowny rzymskokatolicki, biskup kujawsko-pomorski
„Barta” – łotewski patrolowiec, należący do Straży Granicznej Łotwy
Jan Bárta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bartczak

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Agnieszka Bartczak (ur. 1981) – polska tenisistka
Anna Bartczak (ur. 1973) – polska ekonomistka
Andrzej Marian Bartczak (ur. 1945) – polski pedagog
Bogdan Bartczak (ur. 1953, zm. 2010) – polski pięcioboista nowoczesny
Franciszek Bartczak (ur. 1896, zm. 1958) – polski polityk
Grzegorz Bartczak (ur. 1985) – polski piłkarz
Jolanta Bartczak (ur. 1964) – polska lekkoatletka
Jolanta Molenda z d. Bartczak (ur. 1963) – polska siatkarka
Kacper Bartczak (ur. 1972) – polski poeta
Mateusz Bartczak (ur. 1979) – polski piłkarz
Michał Bartczak (ur. 1987) – polski piłkarz ręczny
Tadeusz Bartczak (ur. 1935) – polski chemik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Bartłomiej

(1.2) imię|polski|m. zdrobn. od: Bartosz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zdrobnienie od imion Bartosz i Bartłomiej
Bartek – dąb
„Bartek” – pseudonim Henryka Flame
Bartek – album polskiego rapera Małach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bartel

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Joanna Bartel (ur. 1952) – polska aktorka i artystka kabaretowa
Katarzyna Bartel – polska kostiumograf filmowa
Kazimierz Bartel (1882–1941) – polski polityk, pierwszy premier Polski po przewrocie majowym, premier pięciu rządów II RP
Mateusz Bartel (ur. 1985) – polski szachista, wielokrotny mistrz Polski w szachach, arcymistrz od roku 2004
Ryszard Bartel (1897–1982) – polski konstruktor lotniczy, pilot i historyk lotnictwa, jeden z polskich pionierów lotnictwa
Wojciech Bartel (1923–1992) – polski historyk prawa, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, członek Polskiej Akademii Umiejętności
Bartel Mały
Bartel Wielki

Barterowo

→ barterowy

Patrz:barterowy

Źródła:

SJP.pl

Barterowy

przymiotnik od: barter

przymiotnik

(1.1) związany z barterem, handlem wymiennym, bezgotówkowym

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barth

[czytaj: bart] nazwisko

Barth – miasto w północno-wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Vorpommern-Rügen, siedziba urzędu Barth, nad Bodden (zatoką Morza Bałtyckiego, na półwyspie Darß).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barthez

[czytaj: barTEZ] nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Bartkiewicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Brunon Bartkiewicz – polski bankowiec, prezes ING Banku Śląskiego
Eugeniusz Bartkiewicz – polski działacz partyjny, przewodniczący Prezydium MRN w Koszalinie
Jacek Bartkiewicz – polski ekonomista i menedżer
Kazimierz Bartkiewicz (1930–2002) – polski historyk, rektor Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Zielonej Górze w latach 1984–1990
Stanisław Bartkiewicz – polski inżynier
Sylwester Bartkiewicz – polski prawnik, działacz społeczny, piłkarz
Urszula Bartkiewicz – polska klawesynistka
Zygmunt Bartkiewicz – polski pisarz, dziennikarz i felietonista

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartkowiak

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Bartkowiak (ur. 1950) – operator filmowy i reżyser
Andrzej Bartkowiak (ur. 1972) – polski strażak, w latach 2019–2024 komendant główny PSP
Antoni Bartkowiak (1897–1922) – podporucznik pilot Wojska Polskiego
Longin Bartkowiak (ur. 1971) – gitarzysta basowy
Paweł Bartkowiak (ur. 1962) – kolarz szosowy, mistrz i reprezentant Polski
Tadeusz Bartkowiak (ur. 1933) – aktor
Władysław Bartkowiak (1900–1920) – sierżant pilot Wojska Polskiego II RP
Zenon Bartkowiak (ur. 1929) – polityk, poseł na Sejm PRL IX kadencji
Halina Chrząszcz-Bartkowiak (1932–2008) – pływaczka, 22-krotna mistrzyni Polski w skokach do wody i trenerka młodzieży
Kamilla Marchewka-Bartkowiak (ur. 1973) – doktor habilitowany, polska ekonomistka, nauczyciel akademicki
Małgorzata Śliwińska-Bartkowiak (ur. 1947) – profesor nauk fizycznych
Mateusz Bartkowiak (ur. 2003) – żużlowiec

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartkowice

Źródła:

Wiktionary

Bartków

nazwa kilku wsi w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bartków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Wąsosz
Bartków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Dobroszyce
Bartków – gajówka w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Korczew
Bartków – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Zagnańsk

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartman

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barbara Bartman-Czecz (1934–2009) – polska reżyserka i scenarzystka
Edward Bartman (1929–2018) – polski architekt krajobrazu
Michiel Bartman (ur. 1967) – holenderski wioślarz
Zbigniew Bartman (ur. 1987) – polski siatkarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartmiński

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Florian Bartmiński – polski matematyk, wykładowca akademicki, działacz opozycji
Jacek Bartmiński – polski urzędnik państwowy, menedżer i prawnik
Jan Bartmiński – polski ekonomista i samorządowiec, działacz opozycji
Jerzy Bartmiński – polski językoznawca, etnolingwista, folklorysta, slawista
Marian Bartmiński – polski brydżysta i sędzia piłkarski
Rafał Bartmiński – polski śpiewak operowy
Stanisław Bartmiński – polski ksiądz rzymskokatolicki, prałat

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartne

podatek od posiadanych barci, płacony przez osoby zajmujące się hodowlą pszczół w tych barciach

Bartne (łemkow. Бортне, "Bortne") – wieś łańcuchowa w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Sękowa.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartnicki

przymiotnik od: Bartniki (nazwa kilku wsi w Polsce)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Bartnicki (1933–2004) – polski historyk
Barbara Bartnicka (1927–2011) – polska językoznawczyni
Bartłomiej Bartnicki (ur. 1981) – polski zapaśnik
Bogdan Bartnicki (ur. 1957) – polski samorządowiec i urzędnik
Elżbieta Bartnicka (ur. 1972) – polska piłkarka ręczna
Halina Kołdras-Bartnicka (ur. 1958) – polska hokeistka na trawie
Henryka Bartnicka-Tajchert (1922–1997) – polska dentystka, więźniarka obozów koncentracyjnych
Jerzy Bartnicki (ur. 1951) – polski polityk i urzędnik samorządowy
Kalina Bartnicka (ur. 1937) – polska historyczka
Krzysztof Bartnicki (ur. 1953) – polski dziennikarz i prezenter telewizyjny
Krzysztof Bartnicki (ur. 1971) – polski tłumacz
Mikołaj Bartnicki (XV/XVI w.) – polski dyplomata

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartnictwo

hodowla pszczół w pasiekach lub barciach oraz zyski przynoszone przed prowadzenie takiej hodowli; pasiecznictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pszcz. chów pszczół w specjalnie przygotowanych drzewach mających barcie;

Bartnictwo – dawna forma pszczelarstwa leśnego, polegająca na chowie pszczół (głównie pszczół leśnych, tzw. "borówek") w naturalnych lub sztucznie wydrążonych dziuplach drzew, zwanych barciami. Praktyka ta była rozpowszechniona w strefie lasów Europy Środkowej i Wschodniej, zwłaszcza na terenach dzisiejszej Polski, Litwy, Białorusi oraz zachodniej Rosji. Bartnictwo stanowiło istotny element gospodarki leśnej i wiejskiej od średniowiecza do czasów nowożytnych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bartniczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bartniczki

(1.2) mieszkanka Bartnik

Źródła:

Wiktionary

Bartniczański

→ Bartniczka

Patrz:Bartniczka

Źródła:

SJP.pl

Bartniczka

→ bartnik

Bartniczka – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Bartniczka, przy drodze wojewódzkiej nr 544.

Patrz:bartnik

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartniczy

Andrzej Bartnikowski – reżyser teatralny, dramaturg, pisarz, eseista i poeta
Bogdan Bartnikowski – prozaik, poeta i reportażysta, pułkownik pilot Wojska Polskiego
Witold Bartnikowski – żołnierz Armii Krajowej, powstaniec warszawski

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartny

tyczący się barci

Źródła:

SJP.pl

Bartochów

wieś w województwie łódzkim

Bartochów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, największa wieś w gminie Warta.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartodziej

rzemieślnik wyrabiający barcie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pszcz. daw. człowiek zajmujący się wyrabianiem barci w rosnących drzewach leśnych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bartokowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bartoka lub z nim związany

Źródła:

SJP.pl

Barton

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barton – jednostka osadnicza w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Pierce
Barton – miejscowość w stanie Maryland, w hrabstwie Allegany
Barton – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tioga
Barton – wieś w stanie Vermont, w hrabstwie Orleans
Barton – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Washington
Barton (ang. Barton Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Arkansas
Barton (ang. Barton Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Gibson
Barton (ang. Barton Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Worth
Barton (ang. Barton Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Newaygo
Barton (ang. Barton Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tioga
Barton (ang. Barton Town) – gmina w stanie Vermont, w hrabstwie Orleans
Barton (ang. Barton Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Washington

SJP.pl

Bartosiewicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Bartosiewicz – żołnierz zawodowy
Bohdan Bartosiewicz – koszykarz i siatkarz
Danuta Bartosiewicz – nauczycielka, polityczka
Edyta Bartosiewicz – wokalistka
Natalia Bartosiewicz – lekkoatletka
Oliwka Brazil (właśc. Oliwia Bartosiewicz) – polska raperka
Roman Bartosiewicz – aktor
Ryszard Bartosiewicz – działacz komunistyczny
Stanisława Bartosiewicz – ekonomistka
Tadeusz Bartosiewicz – aktor dziecięcy
Zbigniew Bartosiewicz – aktor
Zbigniew Bartosiewicz – polityk

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartosik

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Dawid Bartosik – polski dziennikarz
Józef Bartosik – polski wojskowy
Ludwik Pius Bartosik – rzymskokatolicki duchowny, dziennikarz, błogosławiony Kościoła katolickiego
Ryszard Bartosik – polski polityk, rolnik i samorządowiec
Stanisław Bartosik – polski działacz komunistyczny, oficer służb bezpieczeństwa
Sylwester Bartosik – polski działacz komunistyczny
Tadeusz Bartosik – polski aktor teatralny, filmowy, telewizyjny, dubbingowy i radiowy oraz śpiewak

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartosiński

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adrian Bartosiński – zawodnik mieszanych sztuk walki
Marian Bartosiński – porucznik
Ilona Bartosińska – aktorka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartosz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Bartosz – staropolska skrócona forma imienia Bartłomiej (jedna z wielu wówczas istniejących, inne to np. Bartek, Bartko, Bartusz czy Bartysz). [].

Wedle danych PESEL ze stycznia 2024 roku imię to nosiło w Polsce 204 121 mężczyzn. Według stanu na 22 stycznia 2025 imię to nosi 204 697 mężczyzn, a więc jest na 29. miejscu pod względem popularności.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bartoszak

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bernard Bartoszak – polski piłkarz
Franciszek Bartoszak – polski wojskowy
Michał Bartoszak – polski lekkoatleta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma męskiego imienia Bartosz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bartoszek – wzniesienie w Masywie Ślęży
Alojzy Bartoszek (1933–2015) – polski dyplomata
Andrzej Bartoszek (1946–2021) – polski gitarzysta
Antoni Bartoszek (ur. 1968) – polski kapłan
Bolesław Bartoszek (1919–2015) – polski działacz państwowy
Franciszek Bartoszek (1910–1943) – polski plastyk
Józef Bartoszek (1940–1997) – polski lutnik
Józefa Szkop-Bartoszek (ur. 1936) – polska aktorka
Maciej Bartoszek (ur. 1977) – polski trener piłkarski
Mateusz Bartoszek (ur. 1990) – polski rugbysta
Paweł Bartoszek (ur. 1980) – islandzki felietonista
Stanisław Bartoszek (1947–2015) – polski prawnik, polityk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bartoszewicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Bartoszewicz – polski urzędnik i wojskowy
Agnieszka Bartoszewicz – polska historyk
Andrzej Bartoszewicz – polski teoretyk sterowania
Antoni (Bartoszewicz) – biskup prawosławny
Artur Bartoszewicz – polski doktor nauk ekonomicznych
Bartłomiej Bartoszewicz – polski koszykarz
Bolesław Bartoszewicz – polski dziennikarz i publicysta kulturalny
Giennadij Bartoszewicz – radziecki polityk i dyplomata
Iwona Bartoszewicz – polska językoznawczyni, germanistka
Joachim Stefan Bartoszewicz – polski polityk, publicysta, działacz niepodległościowy, prawnik, lekarz
Julian Bartoszewicz – polski historyk
Justyna Bartoszewicz – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bartoszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bartoszewo – kolonia wsi Zębówiec w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Obrowo
Bartoszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. polickim, w gminie Police
Bartoszewo – jezioro położone w Bartoszewie (powiat policki)
Bartoszewo – część wsi Zaucie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Zaucie.

Źródła:

Wikipedia

Bartoszewski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Karol Bartoszewski – notariusz, burmistrz Jarosławia, poseł
Konrad Bartoszewski – dowódca oddziału partyzanckiego działającego pod Józefowem podczas II wojny światowej
Walenty Bartoszewski – jezuita, z pierwszej połowy XVII wieku
Władysław Bartoszewski – polski polityk, działacz społeczny, historyk, dziennikarz, pisarz, były minister spraw zagranicznych
Władysław Teofil Bartoszewski – polski historyk i polityk

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który należy do Bartusia

Źródła:

Wiktionary

Bartuś

zdrobnienie od: Bartosz, Bartłomiej (imiona męskie); Bartek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. od: Bartłomiej

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bartuś – zdrobnienie od imion Bartłomiej i Bartosz
Dąb Bartuś – dąb szypułkowy zlokalizowany na terenie Parku Narodowego „Bory Tucholskie”, pomnik przyrody
Barbara Bartuś (ur. 1967) – polska polityk i samorządowiec
Teodor Bartuś (1902–po 1939) – polski adwokat i polityk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bartymeusz

Bartymeusz (gr. "Βαρτίμαιος" „syn Timaiosa”) – postać biblijna z Nowego Testamentu.

Syn Tymeusza (Timaiosa), niewidomy, który pod Jerychem wołał Jezusa: "Synu Dawida, ulituj się nade mną!", a którego Jezus uzdrowił. Patrz Mk 10,46 - 52. Ponieważ oba określenia „Bartymeusz” i „syn Tymeusza” znaczą to samo, jego prawdziwe imię nie jest znane. Imię Timaios oznacza po grecku kogoś szanowanego ("τιμή" 'cześć, szacunek').

Źródła:

Wikipedia

Bartyzel

nazwisko

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Bartłomiej (od ‏בר-תולמי‎ – „syn oracza” lub „syn Tolmy”) – imię męskie pochodzenia aramejskiego.

Znane od początków chrześcijaństwa w formie "Bartholomaeus", od której pochodzi spolszczony Bartłomiej. W Polsce średniowiecznej bardzo popularne. Jedno z jego zdrobnień – Bartosz, funkcjonuje obecnie jako osobne imię.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

imię męskie

Źródła:

SJP.pl

Bartłomiejowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Bartłomieja

Źródła:

Wiktionary

Baru

forma rzeczownika.

(1.1) D. lp. od: bar

Baru – wieś w Rumunii, w okręgu Hunedoara, w gminie Baru. W 2011 roku liczyła 1136 mieszkańców.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Baruch

1. imię męskie;
2. nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna;

(1.2) rzad. imię|polski|m.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baruch – imię semickie
Baruch – postać biblijna
Baruch (Mroczne materie) – anioł; bohater trylogii fantastycznej Mroczne materie
Baruch Spinoza – filozof

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baruchowo

wieś w województwie kujawsko-pomorskim

Baruchowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Baruchowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 597 mieszkańców. Jest największą miejscowością gminy Baruchowo.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baruchowski

→ Baruchowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jan Baruchowski – rzymskokatolicki duchowny
Stanisław Baruchowski – rzymskokatolicki duchowny

Patrz:Baruchowo

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barwa

wrażenie wywoływane w mózgu, gdy oko odbiera promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu światła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. cecha przedmiotu, określająca, część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;

(1.2) muz. charakterystyczne brzmienie, dzięki któremu można rozpoznać źródło tego dźwięku pośród innych

(1.3) barwy: rumieniec

(1.4) stpol. piękno, uroda

(1.5) śrpol. cera, kolor skóry}}

(1.8) śrpol. liberia datadef|od 1549.

(1.9) śrpol. kosmyki na twarzy datadef|1564|1587.

(1.10) śrpol. róż lub bielidło do twarzy, blansz datadef|1564|1643.

(1.11) śrpol. zwyczaj, obyczaj datadef|1558|1579.

ryba o czerwono-żółtym ubarwieniu żyjąca m.in. w Morzu Śródziemnym

rzeczownik, rodzaj żeński

1. kobieta zajmująca się barwieniem tkanin;
2. maszyna włókiennicza do barwienia tkanin

Źródła:

SJP.pl

Barwiarski

dotyczący barwiarza, barwiarstwa; służący do barwienia, stosowany w barwiarstwie

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barwiarstwem, dotyczący barwiarstwa

(1.2) służący do barwienia

Źródła:

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

}|-

Barwice (do 1945 r. niem. "Bärwalde") – miasto w północnej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, nad rzeką Gęsią (lewy dopływ Parsęty). Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Barwice znajduje się w ratuszu z końca XIX wieku.

Według danych z 1 stycznia 2018 Barwice liczyły 3 742 mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barwicki

→ Barwice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Kazimierz Barwicki – polski dyrygent chóralny, wydawca muzyczny i działacz ruchu śpiewaczego
Mieczysław Barwicki – polski dyrygent chóralny, wydawca muzyczny i działacz ruchu śpiewaczego
Władysław Barwicki – polski malarz, rzeźbiarz i poeta

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|barwić.

Źródła:

Wiktionary

Barwieniec

część nazwy wielu gatunków ryb z rodziny kąsaczowatych

Źródła:

SJP.pl

Barwierski

rośliny barwierskie (np. bratwa barwierska) - rośliny wytwarzające barwniki stosowane obecnie przede wszystkim w przemysłach spożywczym i perfumeryjnym, a także w rękodzielnictwie

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barwiarstwem, dotyczący barwiarstwa

(1.2) służący do barwienia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barwierz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) śrpol. fryzjer, golibroda, również (często jednocześnie) felczer

Źródła:

Wiktionary

Barwik

dawniej: barwnik

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barwik – część wsi Budy w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Trzcianne
Barwik – wieś w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Przodkowo
Barwik – była osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, sołectwo Rydwągi.
Barwiki

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barwinek

roślina zawsze zielona, o pełzających łodygach i jasnoniebieskich kwiatach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Vinca|L.|ref=Viola (L.)., rodzaj roślin okrywowych z rodziny toinowatych, o zimotrwałych liściach i niebieskich kwiatach

(1.2) rzad. odcień fioletowo-niebieski

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

barwinek – rodzaj krzewinek z rodziny toinowatych
Barwinek – część miasta Kielce
Barwinek – kolonia kolonii Gembartówka w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kodrąb
Barwinek – skała wspinaczkowa na Wyżynie Częstochowskiej
Barwinek – szczyt w Górach Leluchowskich
Barwinek – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dukla

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Barwinka

roślina zawsze zielona, o pełzających łodygach i jasnoniebieskich kwiatach

Źródła:

SJP.pl

Barwinkowy

przymiotnik od: barwinek

SJP.pl

Barwić

sprawiać, że coś przybiera jakąś barwę

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) nadawać barwę, zabarwiać

(1.2) środ. łow. znaczyć posoką

czasownik zwrotny niedokonany barwić się (dk. brak)

(2.1) nabierać koloru

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barwiński

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barwiński (herb)
Barwiński - nazwisko polskie oraz ukraińskie
- Antoni Barwiński (1923–2005) – piłkarz, reprezentant Polski

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barwiściej

stopień wyższy od przysłówków: barwiście, barwisto

Źródła:

SJP.pl

Barwliwość

→ barwliwy

Patrz:barwliwy

Źródła:

SJP.pl

Barwliwy

łatwo barwiący się; zdolny do barwienia

Źródła:

SJP.pl

Barwnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co barwne, kolorowe

(1.2) cecha tego, co barwne, ciekawe, obrazowe

Patrz:barwny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barwny

kolorowy;
1.
a) mający jakiś kolor (z wyjątkiem czarnego lub białego);
b) mający parę kolorów (z wyjątkiem czarnego i białego); różnokolorowy; różnobarwny;
2. przenośnie: urozmaicony, ciekawy, efektowny

przymiotnik

(1.1) mający jakiś kolor inny niż biały lub czarny

(1.2) posiadający wiele kolorów

(1.3) przen. wzbudzający ciekawość

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barwoczułość

możliwość reakcji jakichś substancji, przedmiotów lub części ciała istoty żywej na różne odcienie, barwy; panchromatyczność

Barwoczułość to uczulenie emulsji fotograficznej na światło o różnych barwach.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

silnie rozwinięte barki, ramiona

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. szerokie, atletyczne barki, ramiona

(1.2) sport. przyrząd gimnastyczny złożony z dwóch opartych na słupkach, równoległych poręczy

(1.3) gw-pl|Mazury, Warmia. pręt u kosy

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: bar

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Barycentrum

geometryczny środek ciężkości

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

środek ciężkości w fizyce i astronomii (pojęcie różne od środka masy)
środek ciężkości lub środek masy w geometrii i topologii

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barycentryczny

→ barycentrum

Patrz:barycentrum

Źródła:

SJP.pl

Barycz

rzeka w zachodniej Polsce uchodząca do Odry

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barycz – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Mściwojów
Barycz – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Dobroń
Barycz – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Żytno
Barycz – wieś w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Domaradz
Barycz – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Stubno
Barycz – część wsi Wola Libertowska w woj. śląskiem, w pow. zawierciańskim, w gminie Żarnowiec
Barycz – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Łopuszno
Barycz – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
Barycz – przysiółek wsi Dąbie w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Włoszczowa
Barycz – gromada w powiecie brzozowskim
Barycz – gromada w powiecie łaskim
Barycz – rzeka, dopływ Odry

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baryczny

związany z ciśnieniem atmosferycznym

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Barykada

zapora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

(1.2) przen. każda przeszkoda z jakichś przedmiotów, która utrudnia przejście

Barykada (fr. "barricade") – doraźna fortyfikacja przegradzająca w całości przejazd danym szlakiem komunikacyjnym, zbudowana w miejscu uniemożliwiającym jego bezpośrednie obejście i z materiałów dostępnych na miejscu lub zgromadzonych specjalnie w tym celu. Barykada z uwagi na jej charakter musi być broniona przed jej rozebraniem lub sforsowaniem przez przeciwnika.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Henryk Barylski – polski żużlowiec
Jan Barylski – polski dziennikarz i literat
Stanisław Barylski – polski architekt
Wojciech Barylski – polski malarz, grafik, medalier, twórca ekslibrisów

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś, a do II wojny światowej miasto, na Ukrainie, w rejonie buczackim obwodu tarnopolskiego;

Zobacz też: Barysz (Rosja).

Barysz (ukr. Бариш) – wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim. Od 1947 wieś jest siedzibą rady wiejskiej.

Źródła:

1. duża baryłka;
2. przenośnie: człowiek otyły

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża, pękata beczka służąca do przechowywania lub transportu płynów oraz ciał sypkich

(1.2) ilość substancji (zwykle cieczy) mieszcząca się w takiej beczce

(1.3) hist. metrol. dawna jednostka miary objętości płynów i ciał sypkich, o wartościach zmiennych zależnie od regionu i epoki (często równa 24 garncom, ok. 51–70 litrów)

(1.4) hist. baryły piorunujące: wypełnione prochem beczki zrzucane z murów obronnych na atakujących

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) pot. pogard. osoba o bardzo tęgiej budowie ciała, niska i pękata

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baryłeczka

1. zdrobnienie od: baryłka;
2. osoba otyła, ciężarna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: baryłka

Baryłeczka (fr. "Boule de Suif") – opowiadanie Guy de Maupassanta wydane w 1880 w zbiorze "Wieczory medańskie".

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baryłeczkowaty

podobny do małej baryłki

Źródła:

SJP.pl

Baryłka

1. mała beczka; beczułka;
2. jednostka objętości cieczy w angielskich i amerykańskich układach miar równa około 1,43 hl; barrel;
3. przenośnie: osoba gruba, otyła; tłuścioch, beczka, pulpet

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała beczka

(1.2) jednostka objętości cieczy równa 143,12 litra

(1.3) pot. osoba otyła

(1.4) cukierek czekoladowy w kształcie baryłki (1.1) napełniony alkoholem

(1.5) fragment węzła służący regulowania (ściągania lub rozciągania) pętli

Baryłka (ang. "barrel") – jednostka objętości (ok. 159 l) cieczy i ciał sypkich, poza krajami anglosaskimi używana głównie w handlu ropą naftową.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baryłkarz

1. rodzaj niewielkiego owada z rzędu błonkówek, którego larwy pasożytują w larwach innych owadów;
2. baryłkarz bieliniak - gatunek owada z rodziny męczelkowatych, pasożytujący na gąsienicach bielinka kapustnika

Źródła:

SJP.pl

Baryłkowaty

kształtem przypominający baryłkę

przysłówek sposobu

(1.1) gw-pl|Poznań. bardziej, więcej

Źródła:

Wiktionary

Barzelisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

Źródła:

Wiktionary

wieś w Polsce

Barzowice (do 1945 niem. "Barzwitz") (IPA: [], r-z wymawia się oddzielnie) – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Darłowo. W okolicy Barzowic znajduje się wczesnośredniowieczne grodzisko słowiańskie.

Według danych z 1 stycznia 2011 roku wieś miała 272 stałych mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Barzowicki

→ Barzowice

Patrz:Barzowice

Źródła:

SJP.pl

osada w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barzyna – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
Barzyna – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Rychliki

1. potocznie: wprowadzać zamieszanie, wywoływać burdy; awanturować się, handryczyć się, rozrabiać;
2. wulgarnie: odbywać stosunek płciowy, uczestniczyć w orgii seksualnej;
3. przestarzałe: wyściełać barłogiem (nieporządnym posłaniem);
4. przestarzałe: pleść bzdury, głupstwa; bajać, bajdurzyć, bredzić, zmyślać;
5. barłożyć się - pospolicie: wylegiwać się

Źródła:

SJP.pl

Barłóg

1. dzienne legowisko niedźwiedzia lub dzika
2. niechlujne, nieposprzątane posłanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) posp. nędzne, nieporządne posłanie

(1.2) pejor. pot. bałagan

(1.3) łow. dzienne legowisko niedźwiedzia lub dzika

1. najniższy głos męski
2. instrument muzyczny
3. (zwykle w lm) najniższy rejestr dźwięków w instrumentach muzycznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. najniższy głos męski;

(1.2) pot. muz. gitara basowa

(1.3) pot. muz. kontrabas

(1.4) pot. niski dźwięk

(1.5) gw-pl|Górny Śląsk. brzuch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) muz. śpiewak o takim głosie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bas-Heers – francuska nazwa miejscowości Batsheers
Bas-Hèpe – francuska nazwa miejscowości Neerhespen
Bas-Oha – dzielnica (section) gminy Wanze w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Huy
Bas-Warneton – dzielnica Comines-Warneton
Bas-Intyamon – gmina w kantonie Fryburg, w okręgu Gruyère
Bas-Vully – miejscowość w gminie Mont-Vully w kantonie Fryburg, w okręgu Lac
Bas lub Bias – władca Bitynii
bas – najniższy głos męski, zwykle obejmuje w chórze skalę od F do c1 lub e1, a w śpiewie solowym skalę C (od D do e1); niższe dźwięki osiąga tzw. basso profondo
bas – najniższy głos instrumentalny kompozycji polifonicznej (wielogłosowej)
bas – potoczna nazwa gitary basowej oraz kontrabasu
bas – lewa strona klawiatury fortepianu i klawesynu
bas – pedał w organach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bas-Baryton

śpiewak śpiewający bas-barytonem

Bas-baryton – rodzaj głosu łączący w sobie cechy basu i barytonu. Często są to śpiewacy o niezwykle rozległej skali głosu umożliwiającej im śpiewanie zarówno partii barytonowych jak i basowych. Skala bas-barytonu obejmuje ponad dwie oktawy i sięga od F (czasem E) wielkiego do g razkreślnego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bas-Relief

[czytaj: ba reljEf] mało wypukła rzeźba; płaski relief, płaskorzeźba, barelief

Źródła:

SJP.pl

Basa

osoba śpiewająca basem

baserunek; dawniej:
1. chłosta, baty, cięgi;
2. wynagrodzenie za krzywdę, odszkodowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. chłosta

(1.2) daw. odszkodowanie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basałyk

1. żartobliwe określenie małego, niesfornego dziecka;
2. dawna broń tatarska, bicz zakończony kolczastą kulką;
3. przestarzałe określenie śladu po uderzeniu;
4. dawniej: urwis, nicpoń

SJP.pl
Wiktionary

Basedow

1. nazwisko obce, np. Karl Adolph von Basedow (1799-1854) - niemiecki lekarz;
2. choroba Basedowa - choroba objawiająca się wytrzeszczem oczu, powiększeniem tarczycy i tachykardią; choroba Gravesa-Basedowa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Basedow – dzielnica Prenzlau
Basedow – gmina w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Mecklenburgische Seenplatte
Basedow – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Herzogtum Lauenburg
Johannes Bernhard Basedow – niemiecki pedagog
Karl Adolph von Basedow – niemiecki lekarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Basek

najniżej strojona struna w skrzypcach

Źródła:

SJP.pl

Basen

1. sztuczny zbiornik na wodę; staw, sadzawka;
2. teren, na którym znajduje się ten zbiornik; kąpielisko, pływalnia;
3. zbiornik na piasek, węgiel, ropę itp.;
4. naczynie umożliwiające chorym oddawanie moczu bez wstawania z łóżka; kaczka, nocnik;
5. w geografii: obniżenie, zagłębienie terenu;
6. w geografii: zespół dorzeczy, których wody spływają do jednego morza lub oceanu;
7. część obszaru wodnego portu przeznaczona do postoju lub naprawy statków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sztuczny zbiornik wody przeznaczony do pływania

(1.2) med. płaskie naczynie najczęściej z uchwytem umożliwiająca osobom obłożnie chorym wypróżnianie się w pozycji leżącej lub półleżącej bez opuszczania łóżka;

(1.3) geogr. hydrol. region wokół morza lub innego zbiornika wodnego

(1.4) część obszaru wodnego portu, będąca miejscem postoju albo naprawy statków

(1.5) sztuczny zbiornik z wodą, służący do celów rekreacyjnych, higienicznych, technicznych lub rytualnych;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

basen oceaniczny, wielkie obniżenia w skorupie ziemskiej, poniżej szelfu i stoków kontynentalnych
basen – rodzaj zbiornika antropogenicznego
basen (zlewisko) – zbiór dorzeczy
basen artezyjski
- Wielki Basen Artezyjski
basen portowy – akwen na terenie portu (morskiego lub rzecznego) przeznaczony do manewrowania i cumowania statków
basen pływacki – zbiornik wodny przeznaczony dla ludzi, do kąpieli i pływania, można wyróżnić następujące rodzaje:
- basen sportowy – basen z wydzielonymi torami do pływania.
- basen rekreacyjny – basen przeznaczony do zabawy w wodzie o głębokości najczęściej 1,20 m.
- brodzik dla dzieci – płytki basen dla najmłodszych, głębokość najczęściej 40 cm.
- park wodny – kompleks basenów ze zjeżdżalniami oraz atrakcjami do zabawy dla dzieci i rodziców
- basen termalny – baseny wypełnione gorącą wodą, wydobywaną ze źródeł podziemnych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Basenik

mały basen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od basen

SJP.pl
Wiktionary

Baserunek

basarunek; dawniej:
1. chłosta, baty, cięgi;
2. wynagrodzenie za krzywdę, odszkodowanie

Źródła:

SJP.pl

Baserunk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. poprawa

Źródła:

Wiktionary

Baset

pies o masywnej budowie ciała, długim tułowiu i krótkich nogach; basset

Źródła:

SJP.pl

Basethorn

nieco większa odmiana klarnetu altowego; basetorn, rożek basetowy, rożek basowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. odmiana klarnetu basowego, rożek basetowy;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basetla

1. ludowy instrument smyczkowy o niskich dźwiękach, pośredniej wielkości między wiolonczelą a kontrabasem, używany w kapelach ludowych;
2. archaicznie: wiolonczela;
3. przenośnie: niedołęga, głupiec; łamaga, niezguła, niezdara;
4. przenośnie: grupa kobieta; baryłka, beczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. rodzaj smyczkowego instrumentu ludowego;

(1.2) daw. wiolonczela

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basetlista

instrumentalista grający na basetli

Źródła:

SJP.pl

Basetlistka

→ basetlista

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Basia

potocznie: wiewiórka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od Barbara

(1.2) zoonim którym powszechnie woła się wiewiórki

(1.3) geogr. rzeka na Białorusi, w obwodzie mohylewskim;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Basiak

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Basic

[czytaj: bejz-ik] język programowania (skrót od: Beginner's All Purposes Symbolic Instruction Code); BASIC

BASIC ("Beginner’s All-purpose Symbolic Instruction Code") – język programowania wysokiego poziomu, opracowany w 1964 przez Johna George’a Kemeny’ego i Thomasa E. Kurtza w Dartmouth College na bazie Fortrana i Algola-60. Jego pierwsza wersja znana była później pod nazwą Dartmouth BASIC, pierwszy program w BASIC-u został uruchomiony 1 maja 1964 na komputerze General Electric GE-225 typu mainframe.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Basicowy

[czytaj: bejz-ikowy] potocznie: standardowy, normalny

Źródła:

SJP.pl

Basieńka

zdrobnienie od: Barbara (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Barbara

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basik

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: basiora

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Basiora

samica wilka; wilczyca, wadera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łow. samica wilka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Basista

osoba grająca na basie lub kontrabasie; basetlista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Barbara

Źródła:

Wiktionary

Basiur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. łow. zob. basior.

Źródła:

Wiktionary

Basiński

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Basiński (ur. 1952) – polski lekarz anestezjolog,
Antoni Basiński (1905–1990) – polski chemik
Bolesław Basiński (1948–2022) – polski działacz państwowy i sportowy, prezydent Nowego Sącza
Dariusz Basiński (ur. 1967) – polski aktor
Jakub Basiński (1768–1848) – polski duchowny katolicki
Stanisław Basiński (1866-?) – polski nauczyciel

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bask

członek narodu mieszkającego po obu stronach Pirenejów nad Zatoką Biskajską

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bask – koń, ogier
Baskowie – naród

SJP.pl

Basket

środowiskowo: koszykówka, basketball (rzadko), piłka koszykowa (gra zespołowa polegająca na zdobywaniu punktów przez umieszczanie piłki w koszu rywali, przytwierdzonym do wysoko znajdującej się tablicy)

→ Baskonia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Baskami, dotyczący Basków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język Basków;

baskil, baskila – prawidłowa pozycja konia w czasie skoku nad przeszkodą
baskil, baskwil lub baskila – rodzaj mechanizmu ryglującego w stolarce okiennej oraz stosowany w broni
– dystrykt w Turcji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baskilowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baskowie

członek narodu mieszkającego po obu stronach Pirenejów nad Zatoką Biskajską

Baskowie – protonaród waskoński zamieszkujący tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską. Obecnie żyje około 10 milionów Basków, z czego 2,3 miliona w Hiszpanii, około 285 tysięcy we Francji i kilka milionów na emigracji (głównie w Ameryce Łacińskiej).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baskwil

rodzaj zamknięcia okna lub drzwi za pomocą wsuwanych pręcików wchodzących w futrynę; baskil

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

formuła rozpoczynająca surę Koranu, stanowiąca także muzułmański ornament kaligraficzny i architektoniczny; bismala, bismilla, bismillah

Basmala ( ‏بسملة‎) – formuła „w imię Boga miłosiernego litościwego” (‏بِسْمِ ٱللّٰهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيم‎, "Bi-ismi Allāhi Ar-Raḥmāni Ar-Raḥīm") rozpoczynająca prawie każdą surę Koranu, którą praktykujący muzułmanin rozpoczyna każdą ważniejszą czynność i która świadczy o przynależności do ummy.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Basmati

indyjska odmiana ryżu o długich ziarnach

Źródła:

SJP.pl

Basok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pogard. (także. żart.) osoba otyła; osoba z wielkim brzuchem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. żart. opasły brzuch

Źródła:

Wiktionary

Basowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) śpiewanie basem

SJP.pl
Wiktionary

Basra

miasto w Iraku; Al-Basra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowym Iraku, położone nad rzeką Szatt al-Arab;

(1.2) geogr. wieś w Pakistanie, w prowincji Pendżab

(1.3) geogr. wieś w Jemenie, w muhafazie Hadramaut

ryba z rzędu okoniokształtnych; m.in. bass wielkogębowy, bass słoneczny, bass zielony

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. ryba z rodziny bassowatych (nazwa systematyczna|Centrarchidae|ref=tak.)

(1.2) spoż. angielskie piwo marki Bass Brewery

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

BASS – biblioteka dźwiękowa
bass wielkogębowy (Micropterus salmoides) – ryba z rodziny bassowatych
Bass Astral – polski muzyk, basista i producent muzyczny.
Colin Bass – brytyjski progresywny muzyk rockowy, basista, członek zespołu Camel.
Eduard Bass – czeski pisarz, dziennikarz, piosenkarz, aktor, konferansjer i autor piosenek.
Lance Bass – amerykański piosenkarz, aktor, producent filmowy i telewizyjny.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Basse-Terre

[czytaj: basTER] stolica Gwadelupy

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica francuskiego departamentu zamorskiego Gwadelupy;

(1.2) geogr. jedna z dwóch wysp tworzących Gwadelupę;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Basse-Terre – jedna z wysp tworzących terytorium Gwadelupy
Basse-Terre – miasto na Gwadelupie
Basseterre

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bassek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. niewielka ryba słodkowodna

Źródła:

Wiktionary

Basset

pies o masywnej budowie ciała, długim tułowiu i krótkich nogach; baset

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. masywny pies myśliwski o zwisających uszach;

(1.2) gw. więzienna zaklęcie odwołujące zakaz lub przekleństwo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Basta – wieś w Rosji, w obwodzie astrachańskim
Basta – wieś w Wielkiej Brytanii, w Szkocji, na Szetlandach
Bașta – wieś w Rumunii
Basta – rosyjski raper
Basta – album Katarzyny Nosowskiej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bastard

dziecko ze związku pozamałżeńskiego; bękart

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. mieszaniec zwierzęcy, głównie międzygatunkowy, zwykle niepłodny lub z ograniczoną płodnością, np. muł;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. nieślubne dziecko, głównie w odniesieniu do pozamałżeńskich potomków królewskich

(2.2) obraźliwie o kimś

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bastard – zwierzę uzyskane w wyniku krzyżowania międzygatunkowego (czyli bastardyzacji).
Bastard – określenie dziecka z nieprawego łoża, zwłaszcza potomka królewskiego. Określenie jest to nadal używane w genealogii i heraldyce, a także literaturze historycznej.
Bastard – W heraldyce funkcjonuje jako oznaczenie herbu, tzw. uszczerbienie, oznaczające herb bastarda. Zazwyczaj jest to ukośny pas – barre – skierowany w lewo, lub jego pomniejszona wersja – baton.
Bastard – rodzaj miecza, łączący w sobie cechy miecza jednoręcznego oraz miecza długiego.
Bastard – album zespołu Kat.
Viola bastarda – smyczkowy instrument muzyczny.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bastarda

1. krój pisma drukarskiego; czcionka tego kroju
2. działo używane w XVII w., odmiana kolubryny, mająca krótszą lufę i mniejszy ciężar

Bastarda – typ pisma gotyckiego, stanowiący połączenie cech pism kaligraficznych oraz kursywnych. Stosowano ją m.in. do pisania kodeksów.

półokrągła budowla, wysunięta na zewnątrz linii umocnień, stanowiąca element fortyfikacji w XV wieku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. archit. wojsk. element dawnych fortyfikacji miejskich lub zamkowych, mający postać niskiej, masywnej, zwykle półokrągłej lub wielobocznej budowli wysuniętej przed mur obronny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bastejowy

→ basteja

Patrz:basteja

Źródła:

SJP.pl

Bastek

zdrobnienie od: Sebastian (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) pot. imię|polski|m. zdrobn. Sebastian

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alojzy Bastek – polski działacz społeczny, powstaniec śląski
Erhard Bastek – polski polityk
Ewald Bastek – polski pływak i piłkarz wodny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień;

(1.2) przen. niewzruszone oparcie dla czegoś

Bastion – podstawowy element umocnień w dawnych fortyfikacjach o narysie bastionowym, wznoszony na załamaniach obwałowania twierdzy (na wysuniętych narożnikach). Wywodzi się z wcześniej stosowanych bastei. Bastiony jako element fortyfikacji były używane od połowy XVI do połowy XIX wieku.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bastionik

mały bastion

Źródła:

SJP.pl

Bastionowy

związany z bastionem, dotyczący bastionu

kończyć, przestawać, stopować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zbastować)

(1.1) rzad. przestawać coś robić, odmawiać dalszego udziału, przerywać coś z własnej woli

(1.2) daw. karc. mówić basta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bastyda

baszta wartownicza w umocnionych fortyfikacjami miastach średniowiecznych

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bastylia

w średniowieczu: niewielki zamek budowany poza murami miasta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielki, średniowieczny zamek wybudowany za murami miasta

Bastylia (fr. "la Bastille") – zamek wybudowany pod Paryżem, w latach 1370–1383, jako część jego umocnień, w celu obrony bramy Św. Antoniego. Słowo "la bastille" w wolnym tłumaczeniu oznacza każdy zamek tuż za rogatkami miasta i jest mniej więcej odpowiednikiem polskiego słowa barbakan.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bastylski

przymiotnik od: Bastylia

Źródła:

SJP.pl

Basuto

1. lud afrykański mieszkający w górach Lesotho i w RPA;
2. terytorium zależne w Afryce południowej od XIX wieku do 1966 roku

Basuto, Basutoland – od XIX wieku do roku 1966 terytorium zależne w Afryce południowej, protektorat brytyjski (powierzchnia: ~30 tys. km²). Powstało po aneksji przez Brytyjczyków ziem zamieszkanych od około XV wieku przez klany mówiące językami z rodziny bantu ludów Sotho-Tswana, zintegrowanych w I połowie XIX wieku w wyniku działalności miejscowego króla, Moshoeshoe I, w jeden naród nazwany Basotho (dosłownie – „południowi Sotho”).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Basy

1. najniższy głos męski
2. instrument muzyczny
3. (zwykle w lm) najniższy rejestr dźwięków w instrumentach muzycznych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

basy – ludowa nazwa basetli (instrument muzyczny)
Basy – instrument muzyczny
Basy – łąka we wsi Wolica Siesławska
Basy – skała w Pieninach Spiskich

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Basza

pasza; tytuł dostojnika w imperium osmańskim; osoba nosząca ten tytuł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. inna pisownia → pasza

(1.2) daw. przen. inna pisownia → pasza

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Basza (król Izraela)
pasza (urząd)

Źródła:

Baszkaus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, położona w Republice Ałtaju, dopływ Czułyszmanu

Źródła:

Wiktionary

Baszkiewicz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Baszkir

członek narodu zamieszkującego głównie Baszkirię

→ Baszkiria

przymiotnik

(1.1) związany z Baszkirami

(1.2) związany z Baszkirią / Baszkortostanem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Wiktionary

Baszkortostan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Zobacz też: Baszkortostan (linie lotnicze).

Baszkortostan, Baszkiria (Republika Baszkortostanu, Республика Башкортостан, "Riespublika Baszkortostan", Башҡортостан Республикаһы, "Başqortostan Respublikahı") – autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Baszków

wieś w województwie wielkopolskim

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baszków – część wsi Jakubice w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Warta
Baszków – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Zduny
Baszków – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Zduny
Baszków – gromada

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baszkówka

wieś w Polsce

Baszkówka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Piaseczno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

We wsi 25 sierpnia 1994 spadł jeden z najsłynniejszych polskich meteorytów – meteoryt Baszkówka.

Źródła:

(1.3) ogrod. w ogrodach z XVII-XVIII wieku kolista altana zamykająca naroże żywopłotu lub szpaleru

Baszta – budowla obronna, stanowiąca element starożytnego i średniowiecznego muru obronnego w postaci wysunięcia jego fragmentu przed lico i wzniesienia ponad jego poziom. Baszta może być w stosunku do wnętrza obwodu obronnego zamknięta, dostępna z chodnika straży, otwarta częściowo (arkadą) lub całkowicie jako wykusz.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Basztan

ogród na stepie, przeznaczony pod uprawę warzyw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. pole, w którym uprawia się głównie arbuzy, melony, ogórki, dynie; Gloger.

Basztan ( Баштан; Баштан) – osiedle na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie homelskim, w sielsowiecie Hrabauka.

1. żołnierz wojsk tureckich na przełomie XIX i XX wieku;
2. dawniej: hultaj, figlarz, zawadiaka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. hist. (kon. XVIII – pocz. XX w.) nieregularny żołnierz turecki, muzułmański ochotnik pochodzący często z bezpośredniego terenu walk;

rzemień lub skręcony sznur służący do chłostania; bicz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd w postaci rzemienia lub sznura przymocowanego do pręta bądź kija, służący do popędzania lub wymierzania kary;

(1.2) ryb. łódź rybacka o jednym maszcie

(1.3) monet. waluta Tajlandii;

(1.4) slang. skręt; joint

(1.5) zob. baty.

(1.6) wędk. prosta wędka bez przelotek i kołowrotka

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) hist. metrol. dawna jednostka objętości równa ok. 22 litrom;

Bat (także: bicz) – narzędzie złożone z rzemienia i sznura na pręcie lub kijku, stosowane do popędzania zwierząt, dawniej do wymierzania kar cielesnych, czyli plag. Także chłosta. Specyficznym typem bata jest bat do lonżowania – z długą rączką i długą końcówką, wykorzystywany między innymi przy lonżowaniu po kole, powożeniu oraz tresurze.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bat.

skrót od: batalion

Źródła:

SJP.pl

Bata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazury. łódka

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od bat

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bata – staroegipskie bóstwo
Bata – miasto w Gwinei Równikowej
Bata – wieś w Bułgarii
Bata – wieś w Rumunii, w okręgu Arad, w gminie Bata
- Bata – gmina w Rumunii, w okręgu Arad
Bata – producent obuwia
Bata Shoe Museum – muzeum obuwia
Tomáš Baťa – założyciel firmy Bata
Jan Antonín Baťa – kontynuator ekspansji firmy Bata, nazywany „królem butów”
język bata

SJP.pl

Batak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) etn. mężczyzna lub chłopiec z rdzennej ludności zamieszkującej północno-zachodnią część Sumatry w Indonezji;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. wyżyna w północno-zachodniej części Sumatry

(2.2) geogr. miasto w południowej Bułgarii;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Batak – miasto w Bułgarii
Batak – gmina w Bułgarii
Batak Rabit – miasteczko w Malezji
Batakowie – lud zamieszkujący północno-zachodnią część Sumatry
Batak – wyżyna na Sumatrze
języki batackie – szereg języków austronezyjskich
Batak – indonezyjski kuc

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Batalia

1. w średniowieczu: zwarty, czworoboczny szyk bojowy piechoty; później: część ogólnego ugrupowania wojska na polu bitwy;
2. rozstrzygająca bitwa, bój;
3. gwałtowny spór; rozgrywka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża bitwa lub kilka bitew

(1.2) przen. spór, walka o coś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batalion

największy pododdział różnych rodzajów wojsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska;

SJP.pl
Wiktionary

Batata

forma rzeczownika.

(1.1) D. lp. od: batat

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sérgio Leandro Seixas Santos (Batata)
Vanderlei Gonçalves Barbosa (Batata II)

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Batatowy

→ batat; patatowy

Źródła:

SJP.pl

Batavia

1. dawna nazwa Dżakarty;
2. nazwa wielu miejscowości i gmin w USA;
3. miasto w Surinamie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Batavia – łacińska nazwa Holandii
Batavia / Batawia – Republika Batawska, marionetkowe państwo na terenie dzisiejszej Holandii, istniejące w latach 1795–1806
Batavia – dawna nazwa Dżakarty
Batavia – łacińska nazwa miasta Pasawa w Niemczech
Batavia – osada turystyczna, była kolonia trędowatych w Surinamie, w dystrykcie Saramacca
Batavia – dzielnica portowa w Lelystad
Batavia – statek należący do Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej, rozbity u brzegów Australii w 1629
Batawia, Stanisław Jan – polski kryminolog, patron Polskiego Towarzystwa Kryminologicznego
Batavia – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Kane
Batavia – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Jefferson
Batavia – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Flathead
Batavia – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Genesee

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batawia

marionetkowe państwo na terenie dzisiejszej Holandii, istniejące w latach 1795-1806; Republika Batawska

Źródła:

SJP.pl

Batawowie

Batawowie ( Batavi) — lud germański, wywodzący się spośród plemienia Chattów (zamieszkującego tereny współczesnej Hesji), po raz pierwszy wzmiankowany przez Cezara w "Wojnie galijskiej". Na skutek wewnętrznych tarć mieli opuścić swe pierwotne siedziby i osiedlić się u ujścia Renu, przede wszystkim na tzw. wyspie batawskiej pomiędzy rzekami Oude Rijn i Waal/Moza (zapewne 55–12 r. p.n.e.). Od 12 r. p.n.e. teren Batawów odgrywał ważną rolę przy organizacji wypraw rzymskich w głąb Germanii.

Źródła:

Wikipedia

Batawski

→ Batavia

1. ogniwo elektrochemiczne lub zespół takich ogniw w jednej obudowie, będący przenośnym źródłem prądu, np. w latarkach, telefonach;
2. zespół podobnych urządzeń technicznych połączonych i współpracujących ze sobą w jednym układzie;
3. pododdział artylerii lufowej lub rakietowej;
4. zbiór jednakowych lub podobnych przedmiotów, np. bateria butelek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektr. zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii

(1.2) elektr. pot. dowolne małe ogniwo elektryczne do zasilania urządzeń codziennego użytku

(1.3) wojsk. w artylerii: pododdział ogniowy i taktyczny składający się z kilku plutonów, uzbrojony w broń artyleryjską lub rakietową;

(1.4) pot. żart. kolekcja, zbiór przedmiotów tego samego rodzaju

(1.5) techn. kompletne urządzenie umożliwiające korzystanie z bieżącej wody

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

bateria ogniw (bateria) – ogniwa galwaniczne lub akumulatory połączone razem. Potocznie również w odniesieniu do pojedynczego ogniwa galwanicznego
- bateria alkaliczna – potoczna nazwa rodzaju ogniwa galwanicznego
baterie do zasilania obwodów lamp elektronowych:
- bateria żarzenia
- bateria anodowa
- bateria siatkowa
bateria jądrowa – przyrząd półprzewodnikowy zamieniający energię promieniowania ciała promieniotwórczego na energię elektryczną
bateria buforowa – bateria akumulatorowa połączona równolegle z prądnicami prądu stałego w celu zmniejszenia zmian ich napięcia i wytwarzanego przez nie prądu elektrycznego
bateria słoneczna (fotoelektryczna) – zespół fotoelementów półprzewodnikowych do bezpośredniej przemiany energii promieniowania słonecznego w energię elektryczną
bateria termoelektryczna – zespół ogniw termoelektrycznych
Bateria – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie bereskim, w sielsowiecie Międzylesie
bateria wodociągowa – system zaworów stanowiących całość funkcjonalną, służących do zasilania w wodę bieżącą urządzeń sanitarnych będących wyposażeniem łazienki, kuchni, pralni itp. oraz służących rów...

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baterie

forma rzeczownika.

1. zdrobnienie od: bateria;
2. kilka połączonych ze sobą małych ogniw elektrycznych przystosowanych do latarki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobnienie od|bateria.

(1.2) elektron. mała bateria

(1.3) daw., reg-pl|Częstochowa. latarka elektryczna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bateryjny

→ bateria; bateriowy

Źródła:

SJP.pl

Batgirl

[czytaj: bat gerl] pseudonim kilku bohaterek z serii komiksów wydawanych przez DC Comics, powiązanych z Batmanem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Lwów., także. pot. banda uliczników, złe towarzystwo

Źródła:

Wiktionary

Batiarski

→ batiar; baciarski

Źródła:

SJP.pl

Batik

1. technika barwienia tkanin;
2. tkanina ozdobiona tą techniką

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. technika barwienia tkaniny polegająca na zanurzeniu jej w barwniku po uprzednim pokryciu woskiem (czasem zawiązaniu sznurkiem) miejsc, które mają pozostać niezabarwione;

(1.2) włók. tkanina barwiona tą techniką

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batikarski

związany z batikiem (technika barwienia tkanin lub tkanina barwiona tą techniką), np. pracownia batikarska; batikowy

Źródła:

SJP.pl

Batikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Batkeński

Źródła:

SJP.pl

Batman

w gwarze młodzieżowej:
1. modnie ubrany młodzieniec, zachowujący się ekstrawagancko; szpaner;
2. zakonnica; pingwin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. film. popularny bohater filmów i komiksów;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. miasto w Turcji;

(2.2) geogr. prowincja w Turcji;

1. uporczywe powtarzanie tych samych słów lub frazesów;
2. dział botaniki zajmujący się badaniem jeżyn

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nauka o roślinach z rodzaju jeżyn, ich systematyce i morfologii;

(1.2) książk. uporczywe powtarzanie wyświechtanych zwrotów

Batologia – dziedzina nauki (botaniki) zajmująca się badaniem jeżyn ("Rubus L."). Nazwa pochodzi od greckich słów βάτος – jeżyna, które pojawia się w nazwach naukowych podrodzajów jeżyn ("Eubatus", "Anoplobatus", "Chamaebatus", "Idaeobatus, Malachobatus"), oraz "logos" (gr. = "słowo, nauka").

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batometr

przyrząd do pomiaru głębokości zanurzenia i do pobierania próbek wody z różnych głębokości zbiornika wodnego; batymetr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. hydrol. urządzenie służące do pomiaru głębokości zanurzenia oraz do pobierania próbek wody z różnych głębokości zbiornika wodnego

Batometr, batymetr ( βαθύς – „głęboki” i μέτρον – „miara”) – przyrząd pomiaru głębokości zanurzenia oraz pobierania do analiz próbek wody w studniach i otworach wiertniczych. Różne rodzaje batometrów, służące przede wszystkim do pobierania wody z określonej głębokości w celu jej analizy biologicznej lub chemicznej, to m.in. czerpacz Patalasa, aparat Ruttnera, butelka Nansena.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batometria

badanie laboratoryjne próbek wody, pobranych na różnych głębokościach za pomocą batometru

Źródła:

SJP.pl

Baton

podłużny, wąski wyrób cukierniczy, zwykle w polewie czekoladowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. cuk. niewielki podłużny kawałek czekolady, niekiedy z dodatkami;

(1.2) reg-pl|Białystok. długa bułka pszenna

(1.3) środ. pałka teleskopowa

(1.4) geol. piętro (wiek) jury środkowej;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

baton – w geologii, piętro jurajskie;
baton – rodzaj słodyczy;
baton – pałka teleskopowa;
baton – pałeczka mażoretkowa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batona

kobieta lekkich obyczajów we Włoszech

Źródła:

SJP.pl

Batonik

zdrobnienie od: baton; mały baton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od baton

(1.2) spoż. cuk. mały baton

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Bator – polski prawnik
Ignacy Bator – polski wojskowy, cichociemny, uczestnik powstania warszawskiego
Joanna Bator – polska pisarka, publicystka, felietonistka
Damdin Suche Bator – mongolski dowódca wojskowy i rewolucjonista

Batoriański

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do panowania Stefana Batorego, pochodzący z tych czasów

Źródła:

Wiktionary

Batorowicz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Batorowo

nazwa kilku wsi w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Batorowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Elbląg
Batorowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Tarnowo Podgórne
Batorowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Lipka
- Batorowo – gromada

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batorski

przymiotnik od: Batorz

Źródła:

SJP.pl

Batory

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Batory (dynastia)
Andrzej Batory
Aleksander Batory
Baltazar Batory
Elżbieta Batory
Gabriel Batory
Jan Batory
Józef Batory
Krzysztof Batory
Stefan Batory – król Polski
Stefan Batory (wojewoda siedmiogrodzki)
Zygmunt Batory

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batorz

wieś w Polsce

Batorz – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Batorz. Leży nad Porem.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie urzędowskim województwa lubelskiego.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Batorz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 918 mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batorów

osiedle w Szczytnej

Batorów ( "Friedrichsgrund") – osiedle w Szczytnej, położone w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Szczytna.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batorówka

1. czapka bez daszka, obszyta barankiem, używana do stroju ludowego; magierka;
2. szabla zdobiona wizerunkami Stefana Batorego

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

batorówka – szabla
Batorówka – część wsi Kosów w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Moszczenica
Batorówka – część wsi Harbutowice w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Sułkowice
Batorówka – wieś w rejonie grodzieńskim na Białorusi
Batorówka - popularna nazwa dawnego Pałacu Sapiehów w Grodnie na Białorusi
Chmelnyćke – dawniej Batorówka, wieś w rejonie horochowskim na Ukrainie
Batorówka – stacja kolejowa na Batorówce, we Lwowie, w obwodzie lwowskim, na Ukrainie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batowice

Batowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zielonki.

Źródła:

Wikipedia

Batowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Batowicami, dotyczący Batowic

Źródła:

Wiktionary

Batowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Batowski – polski herb szlachecki, hrabiowska odmiana herbu Zęby
Aleksander Benedykt Batowski (1760–1841) – łowczy, stolnik
Aleksander Konstanty Batowski (1799–1862) – historyk-publicysta i działacz polityczny
Stanisław Batowski Kaczor (1866–1946) – malarz batalista
Zygmunt Batowski (1876–1944) – historyk sztuki
Henryk Batowski (1907–1999) – historyk slawista
Natalia Batowska (1894–1961) – historyk sztuki

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Batożek

zdrobnienie od: batog

Źródła:

SJP.pl

Batożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uderzanie kogoś batogiem, biczem, batem lub podobnym narzędziem

Źródła:

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Batrachowate

Batu

forma rzeczownika.

(1.1) C. lp. od: bat (przyrząd)

(1.2) D. lp. od: bat (łódź)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Batu – miasto w Indonezji
Batu – archipelag na Oceanie Indyjskim
Batu – góra w Etiopii
Batu - zespół jaskiń w Malezji
Batu-chan – chan mongolski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu;

Nie mylić z: Batut (rodzaj trampoliny).

Ta strona dotyczy pałeczki dyrygenta. Zobacz też: inne znaczenia.

Batuta (z włoskiego "uderzenie", "takt") – cienka, wydłużona pałeczka używana przez dyrygenta w celu precyzyjniejszego, wyraźniejszego i sugestywniejszego wyrażania tempa, metrum i dynamiki utworu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baty

1. kara wykonywana za pomocą bata
2. potocznie o dotkliwej porażce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kara cielesna wykonywana za pomocą bata

forma rzeczownika.

nazwisko

badanie laboratoryjne próbek wody, pobranych na różnych głębokościach za pomocą batymetru

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl

Batysfera

stalowa kulista kabina obserwacyjna do badania głębin morskich, opuszczana ze staku na stalowej linie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. oceanogr. specjalna, kulista kapsuła używana do zanurzania się na duże głębokości w oceanie w celach badawczych;

Batysfera – stalowa, kulista kapsuła służąca do podwodnych obserwacji, opuszczana na linie ze statku, pozbawiona własnego napędu – pierwsze urządzenie do badania głębin morskich, zastąpione przez wyposażony we własny napęd batyskaf.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Batyskaf

podwodny statek do badania głębin morskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

cienka, przezroczysta tkanina

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. cienka, prawie przezroczysta tkanina lniana, bawełniana lub jedwabna, o splocie płóciennym

Batyst (fr. "batiste") – tkanina o delikatnej fakturze, bardzo cienka i przezroczysta. Wykonana zazwyczaj z przędzy bawełnianej, jedwabnej lub lnianej, tkana splotem płóciennym. Zazwyczaj bielona, niekiedy drukowana.

związany z batystem

przymiotnik

(1.1) związany z batystem, dotyczący batystu

(1.2) wykonany z batystu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Batytermometr

termometr głębokościowy

Źródła:

SJP.pl

Batyścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara więzienna butelka

Źródła:

Wiktionary

Baublis

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. bogaty chłop, zazwyczaj pochodzenia niemieckiego

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań. gospodarz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alain Bauer (ur. 1962) – francuski prawnik
Andreas Bauer (ur. 1964) – niemiecki skoczek narciarski
Andreas Friedrich Bauer (1783–1860) – niemiecki inżynier
Andrzej Bauer (1866–1900) – francuski franciszkanin, męczennik, święty katolicki
Bruno Bauer (1809–1882) – niemiecki filozof
Christian Bauer (ur. 1977) – francuski szachista
Christina Bauer (ur. 1988) – francuska siatkarka
Clemens Bauer (1899–1984) – niemiecki historyk ekonomii
Edgar Bauer (1820–1886) – niemiecki filozof
Edit Bauer (ur. 1946) – słowacka ekonomistka, polityk
Erich Bauer (1900–1980) – zbrodniarz hitlerowski
Ernst Bauer (ur. 1928) – amerykański fizyk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bauerski

→ bauer [czytaj: bałerski]

Źródła:

SJP.pl

Bauhaus

Das Staatliche Bauhaus Weimar, Hochschule für Gestaltung - niemiecka wyższa szkoła artystyczna, powstała w 1919 r., kształcąca w kierunku nowoczesnej, funkcjonalnej architektury, plastyki oraz projektowania przemysłowego

Bauhaus – uczelnia artystyczno-rzemieślnicza powstała w Weimarze z połączenia Akademii Sztuk Pięknych i Szkoły Rzemiosł Artystycznych w 1919 r., później od 1925 r. działająca w Dessau (dziś Dessau-Roßlau) i w latach 1932–1933 w Berlinie. Została utworzona przez Waltera Gropiusa.

Źródła:

Źródła:

SJP.pl

Baumkuchen

rodzaj słodkiego ciasta pieczonego w kształcie sękatego pnia drzewa; baumkuch, bankuch, sękacz

Baumkuchen – pochodzący z Niemiec wyrób cukierniczy składający się z układanego warstwami ciasta piaskowego pieczonego na otwartym ogniu.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bauns

bounce;
1. imprezowa muzyka taneczna o żywym brzmieniu;
2. potocznie: impreza, zwłaszcza alkoholowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. muz. taneczny podgatunek hip-hopu, bounce;

(1.2) slang. imprezowa muzyka taneczna (nie tylko hip-hopowa)

(1.3) slang. tańczenie na imprezie (nie tylko hip-hopowej)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baunsować

potocznie: bawić się, tańczyć podczas imprezy; imprezować

czasownik niedokonany

(1.1) slang. tańczyć na imprezie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bauplac

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bałplac.

Źródła:

Wiktionary

Baur

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Bautzen

[czytaj: bałcen] miasto w Niemczech; spolonizowana forma: Budziszyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bautzen (pol. Budziszyn) – miasto powiatowe w Niemczech w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Budziszyn
Bautzen – powiat w niemieckim kraju związkowym Saksonia
Bautzen – stacja kolejowa w Budziszynie, w kraju związkowym Saksonia, w Niemczech
(11580) Bautzen – planetoida
Budziszyn

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bav

[czytaj: baf] skrót od: Bibliotheca Apostolica Vaticana - Watykańska Biblioteka Apostolska

Źródła:

SJP.pl

Bavette

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. włoski makaron w kształcie długich, płaskich pasków, podobny do tagliatelle, ale o wypukłym przekroju;

kraj związkowy w Niemczech

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. piwiarnia, także podrzędna restauracja

Bawaria, Wolny Kraj Bawaria, Wolne Państwo Bawaria ( Bayern, Freistaat Bayern) – największy pod względem powierzchni kraj związkowy Niemiec.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bawarka

herbata z dodatkiem mleka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. kulin. herbata z mlekiem;

(1.2) slang. środ. mot. samochód marki BMW

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bawarski

→ Bawaria

przymiotnik

(1.1) pochodzący z Bawarii, związany z Bawarią

(1.2) kulin. wykonany według receptury typowej dla kuchni bawarskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Wiktionary oraz Wikipedia

Bawet

1. górna część fartucha;
2. w dawnych strojach: spiczaste przedłużenie stanika

Bawet, bawecik (fr. "bavette" – śliniak) – część wierzchniej sukni damskiej w XVIII wieku, głównie używana w sukni "à la francaise". Trójkątny płat tkaniny, rodzaj chusteczki zdobiony haftami, taśmami, pikowaniami, bądź charakterystycznymi kokardami echelle. Przypinany z przodu i zasłaniający gorset, ostro zakończony na dole.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bawełna

1. krzew, drzewo lub roślina zielna z rodziny ślazowatych, o torebkach wypełnionych licznymi nasionami, na ogół okrytymi długimi jednokomórkowymi włoskami, które stanowią zasadniczy surowiec włókienniczy; bawełnica;
2. włókno okrywające nasiona tej rośliny, służące do wyrobu przędzy;
3. przędza z włókna bawełnianego; też: tkanina z tej przędzy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. krzew uprawiany w celach przemysłowych, dostarczający surowca do wyrobów włókienniczych;

(1.2) włók. włókno otrzymane z bawełny (1.1);

(1.3) włók. rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań i bielizny (domowej i osobistej)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

bawełna (Gossypium) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych
bawełna – włókno
Bawełna – powieść Wincentego Kosiakiewicza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bawełniak

rodzaj gryzoni z rodziny chomikowatych

zrobiony z bawełny, związany z bawełną i jej produkcją

przymiotnik

(1.1) wykonany z bawełny

(1.2) związany z bawełną jako surowcem

(1.3) odnoszący się do bawełny jako rośliny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bawełniarski

→ bawełniarz

Patrz:bawełniarz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Gossypium|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny ślazowatych, dostarczających surowca włókienniczego (bawełny);

(1.2) daw. spódnica wełniana lub bawełniana

(1.3) daw. chustka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bawełniczka

1. przestarzałe: robotnica w fabryce wyrobów bawełnianych;
2. zdrobnienie od: bawełnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. nić bawełniana; przędza bawełniana

SJP.pl

Bawidamski

→ bawidamek

Patrz:bawidamek

Bawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bawić.

Źródła:

Wiktionary

Bawiludek

potocznie: osoba zabawiająca ludzi; wesołek, trefniś, błazen

Źródła:

SJP.pl

Bawitko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zabawka

Źródła:

Wiktionary

Bawić

1. dostarczać komuś lub sobie rozrywki
2. przebywać gdzieś

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) zajmować kogoś dostarczając mu rozrywki

(1.2) wprawiać w wesoły humor

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) przest. przebywać gdzieś

czasownik zwrotny niedokonany bawić się

(3.1) spędzać czas na rozrywkach

(3.2) mieć uciechę, odczuwać radość z powodu komizmu jakiejś sytuacji

(3.3) zajmować się czymś zbytecznym, tracić czas na coś uważane przez innych za zbyteczne, niepotrzebne

(3.4) gw. więzienna kraść

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baworów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baworów – dawna nazwa miasta Baborów
Baworów – wieś w obwodzie tarnopolskim
- Baworów – dawna gmina

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bawoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Bovinae|Gray|ref=tak., podrodzina ssaków z rzędu parzystokopytnych;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: bawół

Bawoły (Bovinae) – podrodzina ssaków z rodziny wołowatych (Bovidae)

Zamieszkuje głównie afrykańskie sawanny i azjatyckie stepy.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bawół

ssak, podobny do krowy, o dużych krętych rogach, żyjący w stanie dzikim

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. pot. o człowieku ociężałym

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

bawoły – podrodzina ssaków parzystokopytne z rodziny wołowatych
Bawół – rodzaj ssaków z podrodziny bawołów w obrębie rodziny wołowatych:
- bawół afrykański
- bawół domowy
- arni azjatycki
- bawół leśny
- bawół mindorski
Bawół I – herb szlachecki
Bawół II – herb szlachecki
Bawół – dawna wieś pod Krakowem
Bawół – rzeka, dopływ Meszny, na Wysoczyźnie Kaliskiej
Bawół – rzeka, dopływ Warty

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baxter

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baxter – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Jasper
Baxter – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Crow Wing
Baxter – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Putnam
Baxter (ang. Baxter Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Lac qui Parle
hrabstwo Baxter (ang. Baxter County) – w stanie Arkansas
George Owen Baxter (pseudonim) – Frederick Schiller Faust (1892–1944) – pisarz i dziennikarz amerykański
Gliceriusz Józef Baxter (1724-1799) – pijar
Stephen Baxter (ur. 1957) – pisarz brytyjski
Baxter – robot

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bayard

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piotr du Terrail senior de Bayard – XVI-wieczny francuski dowódca wojskowy
Hippolyte Bayard – francuski fotograf i pionier fotografii
Bayard – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Guthrie
Bayard – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Morrill
Bayard – miasto w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Grant
Bayard – miejscowość w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Grant

Źródła:

Wikipedia

Bayer

[czytaj: bajer] klub sportowy z Leverkusen

Bayer AG – niemieckie przedsiębiorstwo chemiczne i farmaceutyczne założone w 1863 roku przez Friedricha Bayera i Johanna Friedricha Weskotta. Początkowo siedzibą przedsiębiorstwa było Barmen (obecnie Wuppertal), a od 1912 jest to Leverkusen, położone na północ od Kolonii.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bayern

[czytaj: bajern] niemiecki klub piłkarski z Monachium

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bayern – nazwa kraju związkowego Bawaria w języku niemieckim
Franz von Bayern – głowa rodu Wittelsbachów
Luitpold Prinz von Bayern – niemiecki przedsiębiorca
Bayern 1 – niemiecka stacja radiowa
Bayern 2 – niemiecka stacja radiowa
Bayern 2 plus – niemiecka stacja radiowa
Bayern 3 – niemiecka stacja radiowa
Bayern plus – niemiecka stacja radiowa
Bayern Hof – były klub piłkarski
Bayern Monachium – monachijski klub sportowy
Bayern Rundfahrt – wyścig kolarski
SMS Bayern – nazwa niemieckich okrętów

Bayreuth – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, siedziba rejencji Górna Frankonia, w regionie Oberfranken-Ost. Siedziba powiatu ziemskiego "Landkreis Bayreuth", chociaż miasto do niego nie należy. Znane na świecie ze względu na odbywające się tam rokrocznie festiwale wagnerowskie. Przez Bayreuth przepływa Czerwony Men. Zakłady przemysłu elektrotechnicznego, maszynowego, chemicznego, włókienniczego, skórzanego, porcelanowego, piwowarskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baza

podstawa czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania

(1.2) podstawa, fundament, ogół elementów istotnych dla powstania i funkcjonowania lub zrozumienia

(1.3) główny składnik

(1.4) archit. podstawa kolumny;

(1.5) mat. maksymalny zbiór liniowo niezależnych wektorów w przestrzeni liniowej;

(1.6) mat. rodzina zbiorów otwartych w przestrzeni topologicznej, pozwalająca przez sumowanie otrzymać każdy inny zbiór otwarty;

(1.7) sport. rodzaj stołu do snookera;

(1.8) turyst. tymczasowe miejsce zamieszkania na wyprawie turystycznej

(1.9) sport. miejsce rozbicia namiotów na wyprawie wysokogórskiej

(1.10) sport. każdy z czterech narożników wewnętrznego pola do gry w baseball

(1.11) kosmet. preparat nakładany pod właściwy kosmetyk

(1.12) siedziba przedsiębiorstwa, z której wyjeżdża sprzęt

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

baza – część kolumny i innych, podobnych konstrukcji architektonicznych
baza – część tranzystora
baza – formacja analizy technicznej
baza wojskowa – punkt zaopatrzenia i stacjonowania wojsk, w tym:
- lądowe: materiałowo-techniczna, remontowa, ładowania akumulatorów, przeładunkowa
- powietrzne: lotnicza, lotniczo-techniczna, rakietowa
- wodne: morska, brzegowa, manewrowa, pływająca
baza – pojęcie z zakresu gramatyki generatywnej
baza – pojęcie z gry w baseball
baza – pojęcie z gry snooker
baza monetarna – pojęcie ekonomiczne
baza – pojęcie z zakresu marksizmu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bazalia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie teofipolskim obwodu chmielnickiego, nad rzeką Słucz;

(1.1) hand. teren, na którym można handlować; plac ze straganami

(1.2) stpol. tabor

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazarek

1. zdrobnienie od: bazar;
2. środowiskowo: zakodowane komunikaty o polityce zamieszczane w dniu wyborów w mediach społecznościowych w celu ominięcia ciszy wyborczej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bazar

Bazarek – część wsi Dutrów w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Telatyn.

W latach 1975–1998 Bazarek administracyjnie należał do województwa zamojskiego.

"Zobacz więcej w artykule Telatyn (gmina), w sekcji Miejscowości."

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

przymiotnik od: bazar

przymiotnik

(1.1) związany z bazarem, właściwy bazarowi

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazela

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Bazger

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. partacz

Źródła:

Wiktionary

Bazgracz

Eugeniusz Baziak (1890–1962) – arcybiskup
Jolanta Baziak (1956) – poetka polska

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baziczka

rzeczownik, rodzaj żeński

rodzaj białego ciałka krwi, odpowiedzialnego za powstawanie alergii; granulocyt zasadochłonny

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

typ pancerzownicy strzelającej pociskami rakietowymi, używany przez piechotę amerykańską podczas II wojny światowej; bazooka

Źródła:

SJP.pl

Bazuna

kaszubski instrument muzyczny podobny do ligawki i trombity

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. etn. instrument muzyczny o kształcie długiej trąby; podobny do ligawki i trombity; występuje na Kaszubach;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

bazuna – polski instrument ludowy, podobny do ligawki
Bazuna – przegląd piosenki studenckiej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. rodzaj zarodnika wytwarzany przez grzyby z gromady podstawczaków;

Bazydiospora, zarodnik podstawkowy ( basidiospora) – rodzaj zarodnika wytwarzany przez grzyby z gromady podstawczaków ("Basidiomycota"). Powstaje w wyniku mejozy, należy więc do grupy mejospor.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bazydium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mykol. wyspecjalizowana komórka zarodnikotwórcza obecna w hymenium u grzybów podstawczaków, na której zewnętrznej powierzchni powstają zarodniki płciowe (bazydiospory)

Źródła:

Wiktionary

Bazyl

1. imię męskie;
2. nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Bazylea

Bazyleja;
1. kanton w Szwajcarii;
2. miasto w Szwajcarii

Bazylia

1. roślina zielna z rodziny wargowych o wykorzystywanych kulinarnie aromatycznych liściach;
2. przyprawa kuchenna z suszonych liści tej rośliny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ocimum|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju bazylia (1.1);

(1.3) kulin. liście bazylii (1.2) o intensywnym zapachu, używane jako przyprawa świeża lub suszona

Bazylia ("Ocimum") – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. Należy do niego 65 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje wszystkie kontynenty w strefie międzyzwrotnikowej, przy czym centrum zróżnicowania gatunkowego stanowi Afryka. Szeroko rozprzestrzeniona jako gatunek uprawiany i introdukowany, także w strefie umiarkowanej jest bazylia pospolita "O. basilicum", uprawiana także w Polsce.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Siostry Zakonu Świętego Bazylego Wielkiego

Zobacz też: Bazylianie.

Bazylianki (Siostry Zakonu Świętego Bazylego Wielkiego – Ordo Sancti Basilii Magni, OSBM) – żeński zakon obrządku bizantyjsko-ukraińskiego.

(1.5) hist. hala sądowa i targowa na rzymskim forum

(1.6) hist. duża sala w pałacach rzymskich

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bazylion

Bazylisa

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. królowa w kontekście królestw greckich lub cesarzowa w kontekście Cesarstwa Bizantyjskiego

Bazylisa – imię żeńskie pochodzące od wyrazu pospolitego βασίλισσα – „żona basileusa, królowa, cesarzowa”.

Bazylisa imieniny obchodzi 15 kwietnia i 3 września.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bazylissa

tytuł cesarzowych i cesarzówien bizantyjskich; basilissa

Źródła:

SJP.pl

Bazyliszek

1. południowoamerykańska jaszczurka tropikalna;
2. stwór występujący w bajkach, mający właściwość zabijania wzrokiem i oddechem;
3. przenośnie: człowiek podstępny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mit. stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie węża, zabijający wzrokiem i oddechem;

(1.2) herp. rodzaj jaszczurek tropikalnych;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. człowiek podstępny, przewrotny, złośliwy, nieszczery

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) hist. wojsk. rodzaj ciężkiego działa oblężniczego o długiej lufie, odlewanego z brązu, używanego w XV–XVI wieku

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

św. Bazyliszek – męczennik chrześcijański, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego
bazyliszek – stworzenie mityczne
bazyliszki – rodzaj jaszczurek
bazyliszek – działo XVI-wieczne
Bazyliszek (fr. L’Imprécateur) – powieść René-Victora Pilhes’a
Bazyliszek (ang. Basiliks) – powieść Grahama Mastertona
Bazyliszek – powieść Tomasza Konatkowskiego
Legenda o warszawskim Bazyliszku – książeczka Wandy Chotomskiej
Bazyliszek Roko – eksperyment myślowy

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Basilosaurus|ref=tak., rodzaj prawalenia żyjącego w eocenie;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju bazylozaur (1.1)

bać się:
a) odczuwać lęk, strach;
b) być niespokojnym o kogoś lub o coś;
c) nie śmieć, nie odważać się na coś

Bać (cyr. Баћ) – wieś w Czarnogórze, w gminie Rožaje. W 2011 roku liczyła 629 mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baćkowice

wieś w Polsce

Baćkowice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Baćkowice. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Baćkowice oraz parafii św. Mikołaja.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Baćkowicki

przymiotnik od: Baćkowice

Źródła:

SJP.pl

Bała

bać się:
a) odczuwać lęk, strach;
b) być niespokojnym o kogoś lub o coś;
c) nie śmieć, nie odważać się na coś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Spisz. piłka do zabawy lub gry

Bała ( Бала) – wieś w Rosji, w Jakucji, w ułusie wierchojańskim. W 2010 liczyła 543 mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bała-Bała

Źródła:

SJP.pl

Bałabuch

w gwarze lwowskiej: ciastko drożdżowe

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lwów. ciastko drożdżowe

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałaganiara

kobieta robiąca bałagan

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta łatwo robiąca bałagan

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałaganiarka

→ bałaganiarz

Patrz:bałaganiarz

Źródła:

SJP.pl

Bałaganiarski

dotyczący bałaganiarza, bałaganiarstwa

przymiotnik

(1.1) powodujący powstawanie bałaganu; chaotyczny, nieuporządkowany

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałaganiarstwo

skłonność do zostawiania po sobie nieporządku, bałaganu; brak porządku

Źródła:

SJP.pl

Bałaganiarz

1. osoba robiąca bałagan, nieporządek; śmieciuch;
2. osoba niezorganizowana, chaotyczna w pracy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba łatwo robiąca bałagan

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

SJP.pl
Wiktionary

Bałaguła

1. woźnica, furman;
2. hulaka, zawadiaka;
3. zrzęda, nudziarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. żyd., reg. woźnica

(1.2) reg. zawadiaka, hulaka

(1.3) reg. nudziarz, zrzęda

Bałaguła – w okresie I Rzeczypospolitej oraz w okresie rozbiorowym, furmani żydowscy na kresach posiadający bryki z budami, trudniący się przewozem podróżnych na dłuższe dystanse.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bałak

gwara uliczna lwowskich baciarów

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Lwów. rozmowa, gadka

(1.2) środ. przestępcze tanie wino owocowe

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałakanie

(1.1) geogr. miejscowość na Krymie, niegdyś samodzielne miasto, obecnie część Sewastopola;

Bałakława ( Балаклава, , Балаклава) – miejscowość na Krymie (Ukraina), do 1957 samodzielne miasto, obecnie część Sewastopola.

Bałakława leży nad zatoką Morza Czarnego.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bałakławski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bałakławą, dotyczący Bałakławy

Źródła:

Wiktionary

Bałamkać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Świrz, Huta Stara, Tarnopol, Stanisławów (Ukraina), Lwów., reg-pl|Kresy południowe. chwiać (się), bujać (się), kołysać (się), dyndać, majtać (się)

(1.2) gw-pl|Cieszanów. o dzwonie: dzwonić, bimbać

czasownik zwrotny niedokonany bałamkać się

(2.1) gw-pl|Lwów. chwiać się, bujać się, kołysać się, majtać się

Źródła:

Wiktionary

Bałamoncić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zawracać komuś głowę

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. bałamucić

Źródła:

Wiktionary

Bałamucenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) daw. łow. pies gończy gubiący trop lub goniący po starym tropie, mylący w ten sposób inne gończaki

Bałamut – humorystyczny tygodnik wydawany po polsku w Petersburgu od 1830 do 1836 (lub 1832¹), początkowo pod nazwą "Bałamut Petersburski".

W latach 1830–1831 redaktorem "Bałamuta Petersburskiego" był Adam Rogalski. Redaktorami byli Michał Konarski i Józef Sękowski. Józef Ignacy Kraszewski publikował w nim pod pseudonimem Kleofasa Fakunda Pasternaka. W formie i stylu "Bałamut" przypominał "Wiadomości Brukowe", których był kontynuacją.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bałamutka

przestarzałe: kobieta zalotna; kokietka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta bałamucąca innych; kobieta zalotna

Bałamutka ("Adlumia") – rodzaj roślin z rodziny makowatych ("Papaveraceae"). Należą do niego dwa gatunki – bałamutka grzybkowata ("A. fungosa") występująca we wschodniej części Ameryki Północnej oraz bałamutka azjatycka ("A. asiatica") rosnąca w północno-wschodnich Chinach, Korei oraz na Dalekim Wschodzie Rosji.

SJP.pl
Wiktionary

Bałchasz

miasto i jezioro w Kazachstanie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jezioro Bałchasz – bezodpływowe jezioro w Kazachstanie
Bałchasz, do 1936 Bertys – miasto w Kazachstanie
Port lotniczy Bałchasz – port lotniczy położony w Bałchaszu
Rejon Bałchasz – jeden z rejonów obwodu ałmackiego w Kazachstanie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bałczik

miasto w Bułgarii

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bałdowo

wieś w województwie pomorskim

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bałdowo – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Wielgie
Bałdowo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Tczew

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bałdrzychowski

przymiotnik od: Bałdrzychów

Źródła:

SJP.pl

Bałdrzychów

wieś w Polsce

→ bałkanista

Patrz:bałkanista

Źródła:

SJP.pl

Bałkanistyka

dział literaturoznawstwa zajmujący się dorobkiem literackim krajów bałkańskich

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bałkanizacja

proces podziału państwa wywołany konfliktami wewnętrznymi

1. góry na Półwyspie Bałkańskim; Stara Płanina;
2. półwysep w Europie; Półwysep Bałkański

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego;

(1.2) geogr. osada w Polsce, w województwie pomorskim, w gminie Osieczna;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałkańskość

Źródła:

SJP.pl

Bałtowie

1. wieś w województwie lubelskim;
2. wieś w województwie świętokrzyskim

SJP.pl
Wiktionary

Bałtyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członkini narodu lub dawnego plemięemienia, posługującego się jednym z języków bałtyckich;

Źródła:

Wiktionary

Bałtyjsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto i port morski w Rosji, w obwodzie królewieckim, leżące po obu stronach Cieśniny Piławskiej;

Bałtyjsk, Piława ( Балтийск, "Bałtijsk"; dawn. Pillau) – miasto i port morski w Rosji, w obwodzie królewieckim, na Mierzei Wiślanej, po obu stronach Cieśniny Piławskiej u wejścia do Zalewu Wiślanego. W 2020 roku liczyło ok. 33,7 tys. mieszkańców.

Najbardziej na zachód położone strategiczne miasto obwodu królewieckiego Federacji Rosyjskiej oraz dawnego ZSRR.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Bałtyjski

1. dotyczący Bałtów, charakterystyczny dla Bałtów; bałtycki;
2. → Bałtyjsk

przymiotnik

(1.1) etn. związany z Bałtami

(1.2) geogr. związany z Bałtyjskiem

Patrz:Bałtyjsk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałtyk

Morze Bałtyckie; morze w Europie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. Morze Bałtyckie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałtyka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geol. kraton stanowiący do końca ordowiku samodzielny kontynent;

Bałucki

→ Bałuty

Patrz:Bałuty

Źródła:

SJP.pl

Bałuk

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Bałuszanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. mięta zielona

Źródła:

Wiktionary

Bałuszyć

bałuszyć oczy - wytrzeszczać oczy w celu wypatrzenia czegoś lub ze zdziwienia

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. dużo gadać

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. hałasować

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. kłamać, mamić

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałuszónka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. mięta zielona

Źródła:

Wiktionary

Bałut

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Bałuty

dzielnica Łodzi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) jedna z dzielnic Łodzi;

Bałuty – do 31 grudnia 1992 r. dzielnica Łodzi. Bałuty były drugą, co do wielkości, dzielnicą: obejmują pow. 78,9 km². Zamieszkuje je największa liczba ludności w stosunku do pozostałych dzielnic – ok. 191,6 tys. mieszkańców. Obszar współczesnych Bałut jest aktualnie znacznie większy niż teren pierwotnej historycznej dzielnicy.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bałwan

1. spieniona fala morska
2. wypchany cietrzew lub jego podobizna

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) figura człowieka ulepiona ze śniegu;

(1.2) etn. rel. figura bożka pogańskiego

(1.3) łow. wypchany cietrzew lub udająca go makieta używane na wabia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) książk. spieniona fala morska

(2.2) przest. wielka bryła, wielki kawał, słup; również jednostka bryłowa urobku np. soli; Gloger.

(2.3) stpol. słup, bryła soli

(2.4) stpol. drewniany kloc

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pot. pogard. głupek, tuman

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

bałwan – posąg bóstwa pogańskiego
bałwan soli – obrobiona przez górników bryła soli
bałwan śniegowy – nieforemna figura ze śniegu podobna do postaci ludzkiej
bałwan – duża fala morska
bałwan, cień (gwara myśliwska) – wypchany cietrzew lub jego makieta używany na wabia
Bałwan – wieś w Bułgarii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bałwanek

1. figurka kaczki umieszczana na wodzie przez myśliwych
2. mały bałwan

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: bałwan

(1.2) mały posążek

(1.3) mały bałwan śniegowy

(1.4) łow. gliniana figurka dzikiej kaczki umieszczana na wodzie w celu przywabienia kaczorów lub całych stad

(1.6) bałwan zabawka lub ozdoba

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bałwanek (niem. Der Schneemann) – niemiecki krótkometrażowy film animowany z 1944
Bałwanek (ang. The Snowman) – brytyjski krótkometrażowy film animowany z 1982
Bałwanek (skała)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bałwanica

obelżywie o kobiecie, dziewczynie nieinteligentnej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cymodocea|K.D.Koenig|ref=tak., rodzaj traw morskich z rodziny bałwanicowatych, tworzących podwodne łąki

(1.2) żeńska postać ze śniegu

(1.3) obraź. głupia kobieta

(1.4) łow. wysoka tyka, na której osadza się bałwana w celu zwabienia cietrzewi

Bałwanica ("Cymodocea" K.D.Koenig) – rodzaj traw morskich należący do rodziny bałwanicowatych ("Cymodoceaceae"), obejmujący 4 gatunki występujące w litoralu mórz i oceanów klimatu zwrotnikowego i podzwrotnikowego Starego Świata.

→ bałwanek

Patrz:bałwanek

Źródła:

SJP.pl

Bałwanowaty

głupkowaty; potocznie:
1. nierozgarnięty, głupawy, przygłupi;
2. będący wyrazem głupoty, bezmyślności

Źródła:

SJP.pl

Bałwański

pogański, bałwochwalczy

przymiotnik

(1.1) pot. kretyński, charakterystyczny dla bałwana, głupca

SJP.pl

Bałwochwalstwo

oddawanie czci boskiej idolom, czyli wyobrażeniom bóstw; idololatria; idolatria

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. pejor. kult bożków (bałwanów);

(1.2) przen. bezkrytyczne uwielbienie osoby lub rzeczy

Bałwochwalstwo, idolatria ( "eidolon" „obraz, posąg”, "latreia" „kult”) – grzech w religiach abrahamowych, polegający w podstawowym znaczeniu na oddawaniu czci wizerunkom bogów czy bóstw – bałwanom, idolom.

W szerszym znaczeniu bałwochwalstwem może być także np. przywiązywanie nadmiernej wagi do spraw doczesnych kosztem Boga.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bałyk

1. wędzony grzbiet jesiotra;
2. podkradanie się psa myśliwskiego na brzuchu ku zwierzynie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) łow. podkradanie się psa myśliwskiego na brzuchu ku zwierzynie

Bałyk (ros. балык, z tureckiego słowa oznaczającego rybę) – wędzony filet ryby z pozostawioną skórą, zazwyczaj pochodzący z jesiotra lub pstrąga (ale też np. sazana, łososia, amura, czy szczupaka). Danie pochodzi najprawdopodobniej z Uzbekistanu, ale zostało spopularyzowane w kuchni rosyjskiej, gdzie jest przyrządzane na wiele różnych sposobów.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bałykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. chodzenie na czworakach

(1.2) łow. o psie myśliwskim: czołganie się

Źródła:

Wiktionary

Bałykować

1. o psie myśliwskim: czołgać się, pełzać na brzuchu;
2. dawniej: chodzić na czworakach; raczkować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przest. (także. łódź.

(1.2) łow. o psie myśliwskim: czołgać się na brzuchu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bałyzer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Spisz. bałagan, nieporządek

Źródła:

Wiktionary

Bańdzioch

potocznie: brzuch; bandzioch, bebech, brzucho, wancioch, wancioł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) posp. brzuch

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Bańka

1. blaszane naczynie do przechowywania i przenoszenia płynów;
2. mała, szklana kulka używana w celu wywołania miejscowego przekrwawienia;
3. pęcherz powietrza utworzony z zamydlonej wody;
4. potocznie: milion złotych;
5. potocznie: ocena niedostateczna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) blaszane naczynie na płyny

(1.2) pot. bańka mydlana

(1.3) szklany, kulisty przedmiot

(1.4) med. szklane naczynko o kulistym kształcie przystawiane do skóry w celach leczniczych, stosowane w medycynie tradycyjnej

(1.5) przen. pot. więz. milion złotych

(1.6) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Rogi (powiat krośnieński)., reg-pl|Kresy, Kraków. bombka na choinkę

(1.7) przen. więz. głowa

(1.8) przen. środ. uczn. ocena niedostateczna

(1.9) przen. więz. wódka

(1.10) przen. slang. stan otępienia umysłu po spożyciu alkoholu lub marihuany

(1.11) ekon. okres intensywnej, samonapędzającej się spekulacji rynkowej, pompującej ceny do nieracjonalnych poziomów, aż do gwałtownego pęknięcia

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

bańka (bombka) – ozdoba choinkowa
bańka (konew, kana, kanka) – naczynie do przechowywania i przewozu mleka
Józef Marian Bańka – polski filozof
Monika Bańka – polska lekkoatletka specjalizująca się w chodzie sportowym
Piotr Bańka – polski kompozytor
Witold Bańka – polski lekkoatleta
Bańka – amerykański film z 2022 roku w reżyserii Judda Apatowa
bańki
bańka internetowa
bańka spekulacyjna
bańka mydlana

Źródła:

SJP.pl

Bański

przymiotnik od:
1. Banie (wieś w województwie zachodniopomorskim);
2. Banie Mazurskie (wieś w województwie warmińsko-mazurskim)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jerzy Bański (ur. 1960) – geograf
Piotr Bański (ur. 1975) – piłkarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bańskobystrzycki

→ Bańska Bystrzyca (miasto na Słowacji)

wyraz, zwykle powtórzony, używany do nawoływania owiec, baranów

wykrzyknik

(1.1) …używany w celu nawoływania owiec

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Baścik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. Sebastian

Źródła:

Wiktionary

Baśka

1. potocznie: głowa; arbuz, bania, czerep, kiepeła;
2. rodzaj krzyżówki, w której definicje odgadywanych wyrazów podane są w przypadkowej kolejności;
3. gra w karty powstała na przełomie I i II połowy XIX wieku;
4. dawniej: drewniany młot do wbijania pali w ziemię

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) karc. kaszubska gra karciana

(1.2) żart. głowa, łeb

(1.3) daw. żegl. młot drewniany do wbijania zaciosanych pali

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baśka – singel zespołu Wilki
Baśka (Baszka) – tradycyjna kaszubska gra karciana
Baśka – rodzaj krzyżówki

SJP.pl

Baśniopis

dawniej: bajkopisarz - osoba pisząca bajki

Źródła:

SJP.pl

Baśniopisarz

autor piszący baśnie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pisarz zajmujący się tworzeniem baśni

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

specjalista w zakresie nauki, wiedzy o baśniach

Źródła:

SJP.pl

Baśnioznawczyni

specjalistka w zakresie nauki, wiedzy o baśniach

Źródła:

SJP.pl

Baśnioznawstwo

nauka, wiedza o baśniach

Źródła:

SJP.pl

Baśń

jeden z najważniejszych gatunków epiki ludowej, o tematyce związanej z wierzeniami magicznymi, siłami i zjawiskami nadprzyrodzonymi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. opowiadanie o treści fantastycznej;

(1.2) nieprawdziwa historia, uważana za mającą na celu wprowadzenie kogoś w błąd

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Baźka

mała bazia

Źródła:

SJP.pl

Bażanci

→ bażant; bażantowy

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla bażanta; dotyczący, odnoszący się do bażanta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bażanciak

gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych

ptak łowny z rodziny kurowatych, żyjący w stanie dzikim lub hodowany ze względu na smaczne mięso i jako ozdobny ptak ogrodowy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. łow. nazwa systematyczna|Phasianus colchicus|ref=tak., gatunek ptaka żyjącego na polach;

(1.2) spoż. mięso bażanta (1.1)

(1.3) kulin. potrawa z bażanta (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. gwara. więz. mężczyzna porządnie ubrany

(2.2) wojsk. pot. w PRL: odbywający obowiązkową służbę wojskową (z tytułem podchorążego) absolwent szkoły wyższej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Bażantarnia

zakład zajmujący się hodowlą bażantów; bażanciarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. ogrodzony teren, na którym hoduje się bażanty;

Patrz:bażyna

Źródła:

SJP.pl

Bażyny

krzewinka z rodziny bażynowatych

Bażyny (niem. "Basien", "Baysen") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Orneta.

Do 1954 roku siedziba gminy Bażyny. W latach 1954–1971 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bażyny, po jej zniesieniu w gromadzie Orneta. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Bażyński

→ Bażyny

Patrz:Bażyny

Źródła:

SJP.pl