Ch

1. połączenie liter oznaczające spółgłoskę "ch";
2. spółgłoska tylnojęzykowa, bezdźwięczna, twarda, szczelinowa


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dwuznak oznaczający spółgłoskę ch (1.2)

 (1.2) spółgłoska szczelinowa miękkopodniebienna bezdźwięczna;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cha

wyraz, zwykle powtarzany, oznaczający śmiech, zwłaszcza głośny i spontaniczny; ha


wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. … oznaczający śmiech


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cha-Cha

południowoamerykański taniec towarzyski; cza-cza


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) choreogr. zob. cza-cza.


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chaba

nazwisko


Chaba – władca starożytnego Egiptu z III dynastii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chabaj

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Poznań. przest. rzeźnik


Źródła:

Wiktionary

Chabal

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) reg-pl|Kresy południowe. pogard. adorator

 (1.2) reg-pl|Kresy południowe. pogard. alfons

 (1.4) gw-pl|Tykocin,Łomżyńskie. pogard. Żyd, żyd


Źródła:

Wiktionary

Chabanina

mięso gorszego gatunku


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. posp. mięso gorszego gatunku, także nieświeże

 (1.2) lwów., reg-pl|Kraków., reg-pl|Poznań. byle jakie mięso


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chabarowsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej, na Dalekim Wschodzie, stolica Kraju Chabarowskiego;


Chabarowsk ( Хабаровск) – miasto w Rosji, położone w południowo-wschodnim regionie azjatyckiej części tego kraju, nad Amurem w pobliżu ujścia rzeki Ussuri.

Stolica Kraju Chabarowskiego; 616 tys. mieszkańców (2020). Współrzędne geograficzne: 48°25′ N 135°07′ E.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chabarowski

przymiotnik od: Chabarowsk (miasto w Rosji)


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chabarowskiem, dotyczący Chabarowska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chabarowszczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chabarowska; osoba z tego miasta


Źródła:

Wiktionary

Chabarowszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chabarowska; kobieta z tego miasta


Źródła:

Wiktionary

Chabas

regionalnie: duża porcja mięsa, mięso; habas


rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) reg. pozn. mięso


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chabazie

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) reg-pl|Dolny Śląsk, Lwów. kwiatki, zarośla


Źródła:

Wiktionary

Chabazyt

minerał z grupy zeolitów, uwodniony glinokrzemian wapnia i sodu


Chabazyt, chabasyt – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy zeolitów. Minerał pospolity i szeroko rozpowszechniony.

Nazwa pochodzi od gr. "khabazios" = ziarnko gradu, co trafnie nawiązuje do wyglądu tego minerału.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chabaź

gwarowo: chwast, zielsko


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) reg-pl|Kresy południowe. gw-pl|Kolbuszowa,Żywiec, Sękowa, Besko,Podhale,Zagórze, Tuligłowy. chwast

 (1.2) reg-pl|Kresy południowe. pogard. kwiat

 (1.4) gw-pl|Koszarawa,Nienadówka. zarośla, krzaki

 (1.5) gw-pl|Nienadówka. gałązka na chrust


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chabek

rodzaj dużej, drewnianej, uzbrojonej łodzi przeznaczonej do różnych prac pomocniczych we flocie w XV wieku


Źródła:

SJP.pl

Chaber

pospolity chwast polny o niebieskich kwiatach


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. syst. nazwa systematyczna|Centaurea|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju chabrów (1.1)

 (1.3) pot. bot. nazwa systematyczna|Centaurea cyanus|ref=tak., chaber bławatek

 (1.4) bot. roślina z gatunku chaber bławatek


Chaber ("Centaurea" L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych ("Asteraceae"). Obejmuje według różnych ujęć systematycznych od ok. 250 do ok. 750 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje całą Europę, północną Afrykę i znaczną część Azji (z wyjątkiem jej południowo-wschodniej części). Rośliny z tego rodzaju rosną jako introdukowane na wszystkich innych kontynentach (z wyjątkiem Antarktydy).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chaberek

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chaberkowo

Chaberkowo (niem. "Neu Wuttrienen") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.


Źródła:

Wikipedia

Chaberski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chabet

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. lekcew. lichy, chudy koń


Źródła:

Wiktionary

Chabeta

nędzny, zabiedzony, chudy koń; szkapa


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. lekcew. lichy, chudy koń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chabetka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od chabeta

 (1.2) lekcew. lichy, mniejszy koń


Źródła:

Wiktionary

Chabielice

Chabielice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Szczerców.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie piotrkowskim.

Wieś znajduje się 7 km na południe od miejscowości Szczerców. Jest położona na prawym brzegu rzeki Krasówki (dopływu Widawki), uregulowanej przez KWB Bełchatów. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 483 z Łasku do Częstochowy.


Źródła:

Wikipedia

Chabienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chabić.


Źródła:

Wiktionary

Chabierów

Chabierów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Błaszki. Miejscowość liczy 280 mieszkańców.

W latach 1949–1975 w woj. poznańskim (powiat kaliski). W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.


Źródła:

Wikipedia

Chabik

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chabina

dawniej: rózga, pręt


Źródła:

SJP.pl

Chabinka

gwarowo: cienka gałązka, witka


Źródła:

SJP.pl

Chabić

czasownik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraść


Źródła:

Wiktionary

Chabiński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chablis

[czytaj: szabLI] rodzaj białego wina


Chablis (wym. []) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Yonne.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 2569 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 66 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Chablis plasuje się na 75. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 80.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chabowo

Chabowo (niem. "Alt Falkenberg", nazwa przejściowa – "Szymanów, Sokolice Stare") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie pyrzyckim, w gminie Bielice.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chabowo, po jej zniesieniu w gromadzie Bielice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chabowski

przymiotnik od: Chabowo, Chabówka


Źródła:

SJP.pl

Chabrolizm

[czytaj: szabrolizm] styl filmowy inspirowany twórczością reżysera filmowego, Claude'a Chabrola; szabrolizm


Źródła:

SJP.pl

Chabros

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chabrowiec

powszelatek chabrowiec - motyl z rodziny powszelatkowatych


Źródła:

SJP.pl

Chabrowoniebieski

niebieski o chabrowym odcieniu


Źródła:

SJP.pl

Chabrowski

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chabrowy

1. → chaber;
2. niebieskofioletowy; bławatkowy


przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący chabru, należący do chabru, zrobiony z chabru, związany z chabrem

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający kolor intensywnie niebieski, taki jak kolor kwiatu chabra bławatka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chabrówka

drobny motyl z rodziny rusałkowatych; przeplatka chabrówka


Źródła:

SJP.pl

Chabsko

Chabsko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Mogilno.


Źródła:

Wikipedia

Chabudai

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mebl. niski japoński stolik


Źródła:

Wiktionary

Chabówka

wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim


Zobacz też: Chabówka w innych znaczeniach tego słowa.

Chabówka – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Rabka-Zdrój. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

W 1595 roku wieś położona w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego była własnością kasztelanowej krakowskiej Anny z Sieniawskich Jordanowej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chachaj

potocznie: chachać się - śmiać się


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chachalnia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, w gminie Zduny;


Chachalnia – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, w gminie Zduny.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kaliskiego.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chachalnianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chachalni


Źródła:

Wiktionary

Chachalnianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chachalni


Źródła:

Wiktionary

Chachalniański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Chachalni, związany z Chachalnią


Źródła:

Wiktionary

Chacham

duchowny karaimski; hacham


Źródła:

SJP.pl

Chachanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chachać.


Źródła:

Wiktionary

Chachar

pogardliwie o włóczędze albo o człowieku pochodzącym z niższych warstw społecznych, głównie o chłopie


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. włóczęga, powsinoga

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pijak

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. łobuz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chacharski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. związany z chacharem, dotyczący chachara


Źródła:

Wiktionary

Chachać

potocznie: chachać się - śmiać się


Źródła:

SJP.pl

Chachlowski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chachmęcić

gmatwać, sprawiać, że coś jest zawiłe


czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) pot. starając się ukryć jakieś informacje, czynić coś trudniejszym do zrozumienia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chachmęt

1. potocznie: oszustwo; machlojka, przekręt;
2. dawniej:
a) manowiec, wertep, rozdroże;
b) przenośnie: plątanina, chaos, zamęt


Źródła:

SJP.pl

Chachor

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pijak

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. dziad

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. łobuz

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. także bez pejoratywnego wydźwięku, w znaczeniu zbliżonym do pieron


Źródła:

Wiktionary

Chachoł

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. pogard. Ukrainiec lub osoba posługująca się językiem ukraińskim

 (1.2) gw-pl|Poznań. kark


Źródła:

Wiktionary

Chachulski

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chachuła

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chachłacki

język chachłacki, gwara chachłacka - określenie różnych gwar wschodniosłowiańskich na obszarze Podlasia


Źródła:

SJP.pl

Chaciński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chaco

[czytaj: czako] formacja roślinna typowa dla pewnych regionów Argentyny, Paragwaju i Boliwii, kompleks zbiorowisk sawannowych i leśnych


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chaconne

[czytaj: szaKON] taniec hiszpański z XVI w. w metrum trójdzielnym; ciaccona


Chaconne, szakon, ciacona – forma muzyczna oparta na hiszpańskim tańcu w metrum 3/4. Chaconne oznacza również sam taniec.

Charakteryzuje się szeregiem wariacji, z których żadna nie jest dłuższa niż 8 taktów. Jako taniec jest swawolny, rytmiczny i często uważany za rozwiązły.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chaczapuri

gruzinski zapiekany placek z serem


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. placek zapiekany z serem, danie kuchni kaukaskich, chlebek serowy;


Chaczapuri (gruz. ხაჭაპური) – gruziński zapiekany placek z serem. Jedno z tradycyjnych dań kuchni kaukaskiej. Występuje w licznych różniących się od siebie odmianach, m.in.:

Może być podawane również z dodatkami, na przykład z sosem adżika.

Nazwa chaczapuri pochodzi od gruzińskich słów „chaczo” i „puri” oznaczających twaróg i chleb.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chaczaturian

nazwisko obce, np. Aram Iljicz Chaczaturian (1903-1978) - ormiański kompozytor muzyki poważnej, dyrygent i pedagog


Źródła:

SJP.pl

Chaczkar

ormiańska kamienna stela lub płyta wotywna upamiętniająca szczególne wydarzenia lub osobę


Chaczkar (orm. "Խաչքար" – "kamień krzyż") – ormiańska kamienna stela lub płyta wotywna upamiętniająca szczególne wydarzenia lub osobę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chad

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) anglosaskie imię męskie

 (1.2) pot. pejor. stereotypowy przystojny, młody mężczyzna, mający powodzenie, ale niezbyt rozgarnięty intelektualnie, obiekt kpin w memach


Chad (Ceadda, Chad z Yorku, Cedda; data urodzenia nieznana, zm. 2 marca 672) – średniowieczny anglosaski duchowny, opat kilku klasztorów, biskup Northumbrii i Mercji, czczony jako święty w Kościele katolickim, prawosławnym i anglikańskim. Jest uznawany za jednego z najważniejszych misjonarzy w państwach anglosaskich i za człowieka, który schrystianizował Mercję.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chadaj

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chadar

ryba z rodziny łososiowatych


Źródła:

SJP.pl

Chadecja

potocznie: chrześcijańska demokracja


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. chrześcijańska demokracja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chadecki

→ chadecja, → chadek


przymiotnik

 (1.1) przym. od chadecja


Patrz:chadecja, → chadek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chadeckość

→ chadecki


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co chadeckie; cecha tych, którzy są chadeccy


Patrz:chadecki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chadeczka

1. polityczka należąca do partii chrześcijańsko-demokratycznej;
2. zwolenniczka polityki chadecji


Źródła:

SJP.pl

Chadek

polityk należący do partii chrześcijańsko-demokratycznej


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. członek bądź sympatyk chadecji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chadowiec

osoba z chorobą afektywną dwubiegunową


Źródła:

SJP.pl

Chadrych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. gorczyca polna


Źródła:

Wiktionary

Chadwick

[czytaj: czedłyk] nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chadzać.


Źródła:

Wiktionary

Chadzać

1. chodzić, udawać się dokądś od czasu do czasu
2. nosić czasami, miewać coś na sobie jako ubiór


czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) chodzić od czasu do czasu lub regularnie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chadziaj

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pogard. szmaciarz, osoba niechlujna

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk.


Źródła:

Wiktionary

Chadziajski

przymiotnik

 (1.1) związany z chadziajem


Źródła:

Wiktionary

Chafre

władca starożytnego Egiptu z okresu Starego Państwa, syn Cheopsa; Chefren


Źródła:

SJP.pl

Chaga

[czytaj: czaga] gatunek grzyba z rodziny szczecinkowcowatych; czaga, huba brzozowa, błyskoporek podkorowy


Źródła:

SJP.pl

Chagall

[czytaj: szaGAL] Marc Chagall (1887-1985), francuski malarz i grafik


Źródła:

SJP.pl

Chaim

[czytaj: CHA-im] obce imię męskie


Źródła:

SJP.pl

Chajder

żydowska początkowa szkoła religijna dla chłopców; cheder


Źródła:

SJP.pl

Chajpudyra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Nienieckim Okręgu Autonomicznym Rosji, uchodzi do Zatoki Chajpudyrskiej Morza Peczorskiego


Źródła:

Wiktionary

Chajpudyrski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chajpudyrą, dotyczący Chajpudyry


Źródła:

Wiktionary

Chajtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chajtać.


Źródła:

Wiktionary

Chajtać

chajtać się - potocznie: brać ślub; hajtać się


Źródła:

SJP.pl

Chajtnięty

potocznie: taki, który wziął ślub; hajtnięty, ochajtnięty


Źródła:

SJP.pl

Chajtnąć

chajtnąć się - potocznie: wziąć ślub; hajtnąć się


Źródła:

SJP.pl

Chakalaka

pikantna południowoafrykańska potrawa warzywna


Źródła:

SJP.pl

Chakas

przedstawiciel ludu zamieszkującego Chakasję


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. członek tureckiego ludu zamieszkującego Chakasję i obwód kemerowski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chakasja

republika autonomiczna w Rosji


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;


Chakasja ( Республика Хакасия, Хака́с Респу́бликазы, tr. "Chakás Respúblikazy") – autonomiczna republika w Federacji Rosyjskiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chakaska

dotyczący Chakasów, związany z Chakasami


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. członkini tureckiego ludu zamieszkującego Chakasję i obwód kemerowski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chakaski

dotyczący Chakasów, związany z Chakasami


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chakasją lub Chakasami, dotyczący Chakasji lub Chakasów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język chakaski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chakowski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chakrasana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jedna z asan; pozycja, w której ciało jest wygięte do góry w łuk, stopy i dłonie oparte są podłodze


Źródła:

Wiktionary

Chalaza

chalazon;
1. gęste pasmo białka, na którym podwieszona jest kula żółtkowa w jajku; powrózek białkowy;
2. u roślin kwiatowych: podstawa zalążka znajdująca się naprzeciw okienka; osadka


Zasugerowano, aby ten artykuł na różne artykuły – Chalaza (zoologia) i Chalaza (botanika).

Chalaza – struktura występująca w jajach zwierząt i zalążkach roślin.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chalazon

chalaza;
1. gęste pasmo białka, na którym podwieszona jest kula żółtkowa w jajku; powrózek białkowy;
2. u roślin kwiatowych: podstawa zalążka znajdująca się naprzeciw okienka; osadka


Źródła:

SJP.pl

Chalcedon

tlenek krzemu, odmiana kwarcu; jego barwne odmiany to: agat, chryzopraz, heliotrop, karneol


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. skrytokrystaliczna odmiana kwarcu;

 (1.2) jubil. oszlifowany kamień ozdobny z chalcedonu (1.1)


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chalcedonowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chalcedonem, dotyczący chalcedonu; wykonany z chalcedonu


Źródła:

Wiktionary

Chalcedoński

dotyczący Chalcedonu, greckiego miasta w starożytnej Bitynii, obecnie dzielnicy Stambułu


przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. hist. odnoszący się do Chalcedonu, związany z Chalcedonem

 (1.2) rel. hist. odnoszący się do czwartego soboru powszechnego biskupów chrześcijańskich w 451 roku, związany z czwartym soborem powszechnym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chalcydycki

→ Chalkidiki


Patrz:Chalkidiki

Źródła:

SJP.pl

Chaldea

nazwa Babilonii użyta po raz pierwszy w IX w. p.n.e. w inskrypcjach króla Asyrii Aszurnasirpala II; Chaldeja


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. zob. Chaldeja.


Chaldeja, Chaldea, akadyjskie Kaldu, "nazwa Babilonii lub jej południowej części użyta po raz pierwszy w inskrypcjach króla Asyrii Aszurnasirpala II (IX w. p.n.e.);" od czasów panowania dyn. chaldejskiej (626–539) nazwą Chaldeja objęto obszar całej Babilonii (w świecie antycznym Chaldeja i Kaldu oznaczały to samo). Zamieszkane przez starożytnych Chaldejczyków. Z Ur chaldejskiego pochodził m.in. biblijny Abraham.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chaldeja

nazwa Babilonii użyta po raz pierwszy w IX w. p.n.e. w inskrypcjach króla Asyrii Aszurnasirpala II; Chaldea


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. historyczna kraina w południowej Mezopotamii, nad Zatoką Perską u ujścia Eufratu i Tygrysu — na obszarze dzisiejszego południowego Iraku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chaldejczycy

członek starożytnego ludu zachodniosemickiego, przybyłego do południowej Babilonii w połowie XI w. p.n.e.


Chaldejczycy (akad. trl. "Kaldu", ‏כשדים‎ "Kasdim", Χαλδαίοι, "Chaldaioi") – starożytny lud zachodniosemicki posługujący się dialektem języka aramejskiego.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chaldejczyk

członek starożytnego ludu zachodniosemickiego, przybyłego do południowej Babilonii w połowie XI w. p.n.e.


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. etn. członek starożytnego ludu semickiego;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chaldejka

członkini starożytnego ludu zachodniosemickiego, przybyłego do południowej Babilonii w połowie XI w. p.n.e.


Źródła:

SJP.pl

Chaldejski

przymiotnik od: Chaldeja


przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Chaldei lub Chaldejczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język z grupy semickiej, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;

 (2.2) jęz. język zaliczany do grupy semickiej, którym posługuje się około 200 tysięcy zamieszkujących głównie Irak;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chalecki

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chalif

kalif; tytuł muzułmańskiego przywódcy świeckiego i duchownego; u szyitów: tytuł przywódcy świeckiego; osoba mająca ten tytuł


Źródła:

SJP.pl

Chalimoniuk

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chalin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chalkantyt

minerał, uwodniony siarczan miedzi


Chalkantyt (gr. "chalkos" – miedź, "anthos" – kwiat; "kwiat miedzi") – minerał z gromady siarczanów. Jest powszechnie spotykany w większości kopalń siarczkowych rud miedzi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chalkedon

miasto w starożytnej Bitynii, obecnie dzielnica Stambułu w Turcji; Chalcedon


Chalkedon, Chalcedon (gr. Χαλκηδών "Chalkēdṓn", łac. "Chalcedonia") – starożytne miasto portowe założone przez greckich kolonistów z Megary w roku 676 p.n.e. nad azjatyckim wybrzeżem Bosforu w krainie Bitynia. Miasto znajdowało się na półwyspie Chalkedońskim u wejścia do cieśniny Bosfor prawie dokładnie naprzeciw starożytnego Byzantionu – późniejszego Konstantynopola.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chalkidiki

półwysep w Grecji


Źródła:

SJP.pl

Chalkidzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chalkidą, dotyczący Chalkidy


Źródła:

Wiktionary

Chalkocyt

minerał, siarczek miedzi


Źródła:

SJP.pl

Chalkofilny

o pierwiastku: łatwo łączący się z siarką, tworzący trwałe siarczki


Źródła:

SJP.pl

Chalkograf

rytownik będący specjalistą w dziedzinie chalkografii; miedziorytnik


Źródła:

SJP.pl

Chalkografia

sztuka rytowania w miedzi lub mosiądzu; miedziorytnictwo


Źródła:

SJP.pl

Chalkolit

okres przejściowy między epokami kamienia i brązu; eneolit, epoka miedzi


Chalkolit (od gr. "chalkós" — miedź i "lithos" — kamień), także eneolit lub epoka miedzi – jedna z epok prehistorii, okres przejściowy między archeologicznymi epokami kamienia i brązu, w którym u ludów neolitycznych pojawiły się pierwsze użytkowe wyroby z metalu, głównie z miedzi (narzędzia, broń, ozdoby), obok pozostających wciąż w powszechnym użyciu narzędzi wyrabianych z krzemienia i in. kamienia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chalkolityczny

→ chalkolit


Patrz:chalkolit

Źródła:

SJP.pl

Chalkon

nienasycony keton mający dwa pierścienie aromatyczne w cząsteczce


Chalkon (nazwa systematyczna: 1,3-difenylo-2-propen-1-on, benzylidynoacetofenon) – organiczny związek chemiczny z grupy nienasyconych ketonów aromatycznych.

Może być otrzymany np. w reakcji acetofenonu z benzaldehydem w obecności zasady:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chalkopiryt

minerał, siarczek miedzi i żelaza


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. piryt miedziowy, siarczek miedzi i żelaza;


Chalkopiryt (piryt miedziowy) – minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest mieszany siarczek miedzi(II) i żelaza(II) (CuFeS2). Jest minerałem pospolitym i bardzo szeroko rozpowszechnionym.

Nazwa pochodzi od gr. "chalkós", "miedź" + "pyrítes", "ogniowy" i nawiązuje do składu chemicznego i barwy tego minerału.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chalkozyn

minerał, siarczek miedzi; błyszcz miedzi


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. siarczek (I) miedzi, nieprzezroczysty minerał barwy ołowianoszarej, ważne źródło miedzi na użytek przemysłowy;


Chalkozyn (gr. "khalkos", "chalkos", tłum. miedź) – minerał z grupy siarczków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Challenge

[czytaj: czelendż]
1. nazwa zawodów sportowych w niektórych dyscyplinach;
2. bezpośrednia rywalizacja zawodników z czołówki i spoza niej;
3. rodzaj klasyfikacji sportowych dokonywanych przez organizację lub gazetę sportową;
4. w siatkówce i tenisie ziemnym: prośba o elektroniczne sprawdzenie poprawności zagrania


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Challenge'owy

→ challenge [czytaj: czelendżowy]


Źródła:

SJP.pl

Challenger

[czytaj: czelendżer] turniej klasyfikacyjny, zwykle niższy rangą


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Challengerka

→ challenger [czytaj: czelendżerka]


Źródła:

SJP.pl

Challengerowy

→ challenger (turniej) [czytaj: czelendżerwy]


Źródła:

SJP.pl

Chalno

wieś położona w województwie kujawsko-pomorskim


Chalno – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Topólka.

Wieś sołecka – zobacz jednostki pomocnicze gminy Topólka w BIP.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chalumeau

[czytaj: szaliMO] z francuskiego: dmuchawka;
1. dawny instrument dęty, rodzaj fujarki, pierwowzór klarnetu;
2. niski rejestr klarnetu


Źródła:

SJP.pl

Chalupec

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chalupka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Cham

1. człowiek ordynarny, grubiański, nieokrzesany, niekulturalny; grubianin, prostak, gbur, prymityw;
2. dawniej: człowiek, który należy do niższej warstwy społecznej, zwłaszcza taki, który nie posiada szlachectwa; chłop, wieśniak, włościanin, plebejusz


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) pejor. obraź. osoba, która zachowuje się bezczelnie, ordynarnie, nie przestrzega podstawowych norm

 (1.2) przest. pogard. człowiek niskiego stanu, chłop, parobek


Cham (hebr. חָם "Ḥam") – według biblijnej Księgi Rodzaju jeden z 3 synów Noego, przodek ludów Kanaanu i Afryki. Od jego imienia wzięła się nazwa grupy ludów chamickich.

Za swoje zachowanie w stosunku do ojca został, w popularnym rozumieniu, wraz z potomstwem, przeklęty przez Noego (stąd chamem określa się człowieka źle wychowanego, gbura, prostaka), choć ściśle został przeklęty tylko jeden jego syn Kanaan.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chamade

[czytaj: szaMAD] sygnał bębnem lub trąbką na znak, że się chce wysłać parlamentariusza do nieprzyjacielskiego dowódcy


Źródła:

SJP.pl

Chamaechor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina, której pędy przemieszczają się po powierzchni ziemi toczone przez wiatr


Źródła:

Wiktionary

Chaman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) białystok. cham


Źródła:

Wiktionary

Chamberlain

[czytaj: CZEJMbelin] nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chambertin

[czytaj: szambertĘ] burgundzkie wino czerwone


Źródła:

SJP.pl

Chambord

[czytaj: szamBOR]
1. francuskie miasto w Górnej Normandii (regionie administracyjnym w północnej Francji);
2. francuskie miasto w Centre (regionie administracyjnym w środkowej Francji)


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chamedafne

roślina z rodziny wrzosowatych; rozmarynek


Źródła:

SJP.pl

Chamedora

chamedora wytworna - gatunek roślin z rodziny arekowatych


Chamedora ("Chamaedorea" Willd.) – rodzaj roślin z rodziny arekowatych ("Arecaceae"). Obejmuje co najmniej 107 gatunków. Palmy te występują w Ameryce Środkowej. Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chamefit

roślina wieloletnia o odnawiających się pączkach w dole pędów, bardzo blisko gleby, np. wrzos zwyczajny, borówka, mech; roślina niskopączkowa


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. krzew lub krzewinka mająca odnawiające się pączki tuż nad powierzchnią ziemi;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chamek

zdrobnienie od: cham; chamuś


Źródła:

SJP.pl

Chameleon

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) daw. rzad. herp. kameleon


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chamera

nazwisko


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chmura


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chamerops

chamerops niski - gatunek palmy; palmiczka, karłatka niska


Źródła:

SJP.pl

Chamfort

[czytaj: szaFOR] nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chamica

chamka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pejor. obraź. kobieta, która zachowuje się niekulturalnie, ordynarnie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chamici

przedstawiciel grupy ludów niesemickich zamieszkujących północną i północno-wschodnią Afrykę przed ekspansją Arabów


Chamici – przestarzałe określenie niesemickich ludów zamieszkujących Afrykę Północną przed ekspansją Arabów i innych grup pochodzenia semickiego. Pojęcie to było używane w nauce do lat 60. XX wieku.

Ludy chamickie dzielono w następujący sposób:

Języki, którymi posługują się te ludy, klasyfikowano jako języki chamickie i zaliczano do wspólnej rodziny językowej z językami semickimi jako "języki chamito-semickie".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chamicki

języki chamickie - grupa języków afrykańskich należących do rodziny językowej semito-chamickiej (od imienia biblijnego Cham)


przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący ludów niesemickich (głównie w odniesieniu do północnej i północno-wschodniej Afryki przed ekspansją Arabów i innych grup semickich)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chamidło

potocznie: człowiek ordynarny, grubiański, nieokrzesany, niekulturalny; grubianin, prostak, gbur, prymityw, chamisko


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. osoba chamska, prostacka, niekulturalna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chamiec

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chamieć

stawać się chamskim, nieokrzesanym


Źródła:

SJP.pl

Chamisko

potocznie: człowiek ordynarny, grubiański, nieokrzesany, niekulturalny; grubianin, prostak, gbur, prymityw, chamidło


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ekspr. cham


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chamita

przedstawiciel grupy ludów niesemickich zamieszkujących północną i północno-wschodnią Afrykę przed ekspansją Arabów


Chamita – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Rio Arriba.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chamiteks

(okazjonalizm) ironicznie: pracownik ZWCh (Zakładów Włókien Chemicznych) Stilon w Gorzowie Wielkopolskim


Źródła:

SJP.pl

Chamka

1. obelżywie o kobiecie prostackiej, niekulturalnej, ordynarnej
2. archaicznie: pogardliwie o kobiecie niższego stanu, zwłaszcza o chłopce


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) posp. ordynarna kobieta

 (1.2) przest. kobieta niskiego stanu, zwłaszcza chłopka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chamois

[czytaj: szaMŁA] kolor jasnożółty


Chamois – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Dolina Aosty, w dolinie Valtournenche w Alpach Pennińskich.

Według danych na styczeń 2009 gminę zamieszkiwały 92 osoby przy gęstości zaludnienia 6,35 os./1 km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chamonix

[czytaj: szamoNI] dawniej: Chamonix-Mont-Blanc - miasto we Francji


Źródła:

SJP.pl

Chamonix-Mont-Blanc

[czytaj: szamoNI mą BLA] miasto we Francji


Na tę stronę wskazuje „Chamonix”. Zobacz też: Chamonix – brazylijski producent samochodów.

Chamonix-Mont-Blanc – miejscowość turystyczna i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Górna Sabaudia. Leży w dolinie Vallée de Chamonix.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chamor

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m., jedno z imion biblijnych


Źródła:

Wiktionary

Chamosyt

minerał z grupy chlorytów, glinokrzemian żelaza; szamozyt


Źródła:

SJP.pl

Chamowatość

→ chamowaty


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest chamowate; cecha tych, którzy są chamowaci


Patrz:chamowaty

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chamowaty

nieokrzesany; grubiański; ordynarny


przymiotnik jakościowy

 (1.1) posp. zachowujący się jak cham


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Champion

[czytaj: czempion] mistrz sportowy; czempion; szampion


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Championat

mistrzostwo w jakiejś dyscyplinie sportu; czempionat


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tytuł championa; mistrzostwo w określonej dziedzinie lub dyscyplinie sportu

 (1.2) zawody sportowe mające na celu wyłonienie zdobywcy championatu (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Championka

czempionka;
1. mistrzyni w jakiejś dyscyplinie sportu
2. zwierzę (samica), które zostało zwycięzcą zawodów lub konkursu


Źródła:

SJP.pl

Champioństwo

[czytaj: czempioństwo] bycie championem, mistrzostwo; czempioństwo


Źródła:

SJP.pl

Chamranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chamrać.


Źródła:

Wiktionary

Chamrać

potocznie:
1. gadać, obgadywać;
2. targać, tarmosić, użerać się z czymś lub kimś


Źródła:

SJP.pl

Chamsa

1. sardela europejska, ryba z rodziny śledziowatych;
2. piątka, w klasycznych literaturach muzułmańskich Wschodu, ogólna nazwa dzieła poetyckiego składającego się z 5 oddzielnych, większych poematów o powtarzających się tematach


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. symbol szczęścia w formie otwartej dłoni, używany w wielu kulturach jako amulet;

 (1.2) icht. pot. ryba z gatunku sardela europejska

 (1.3) liter. pięcioksiąg


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chamsin

lokalna nazwa suchego, porywistego wiatru wiejącego na Saharze i często wywołującego burze piaskowe; samum, samiel, hamsin


Chamsin – ciepły, porywisty wiatr wiejący na pustynnych obszarach Egiptu i Libii.

Wiatr ten jest wywoływany przez układy niżowe przesuwające się na wschód w południowej części Morza Śródziemnego w okresie od lutego do czerwca.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chamski

źle wychowany, prostacki, ordynarny


przymiotnik jakościowy

 (1.1) posp. pejor. obraź. ordynarny, grubiański, wyjątkowo nieuprzejmy, właściwy chamowi

 (1.2) daw. pogard. należący do członka niższej klasy społecznej, właściwy chłopu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chamsko

przysłówek

 (1.1) w sposób chamski, bezczelnie, niegrzecznie, prostacko


Źródła:

Wiktionary

Chamskość

→ chamski


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest chamskie; cecha tych, którzy są chamscy


Patrz:chamski

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chamstwo

1. wybitnie złe zachowanie, cechy właściwe chamowi; grubiaństwo, prostactwo, obelżywość;
2. dawniej: pogardliwie o chłopach;
3. grupa osób zachowująca się ordynarnie


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zbiór cech należących do chama; brak kultury

 (1.2) daw. pogard. chłopi, lud


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chamuś

zdrobnienie od: cham; chamek


Źródła:

SJP.pl

Chamy

1. człowiek ordynarny, grubiański, nieokrzesany, niekulturalny; grubianin, prostak, gbur, prymityw;
2. dawniej: człowiek, który należy do niższej warstwy społecznej, zwłaszcza taki, który nie posiada szlachectwa; chłop, wieśniak, włościanin, plebejusz


Źródła:

SJP.pl

Chamówa

potocznie: chamskie zachowanie


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. chamskie, bezczelne zachowanie; zupełny brak kultury

 (1.2) pot. wiejska zabawa, nieudana dyskoteka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chan

dawny tytuł panującego zwierzchnika prowincji lub władcy feudalnego w krajach wschodnich; osoba nosząca ten tytuł


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Wschodu;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) rel. chińska odmiana buddyzmu, z której wywodzi się japoński zen;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chanaan

starożytna kraina; Kanaan


Źródła:

SJP.pl

Chanameel

Chanameel – postać biblijna ze Starego Testamentu.

Kuzyn Jeremiasza. Kiedy Jerozolima była zagrożona ze strony Babilończyków, Chanameel zdecydował się sprzedać swoje pole. Pole to kupił Jeremiasz, żeby pokazać, iż pewnego dnia Babilończycy nie będą panować nad Judą, i że warto będzie mieć tu ziemię na własność. Patrz Jr 32


Źródła:

Wikipedia

Chananejski

przymiotnik

 (1.1) śrpol. kananejski, związany z Kanaanem, dotyczący Kanaanu


Źródła:

Wiktionary

Chanani

Chanani ( ‏חנני‎) – postać biblijna ze Starego Testamentu.

Najlepiej znanym z kilku mężczyzn o tym imieniu jest ten, który pojechał do Suzy, aby powiedzieć Nehemiaszowi, że Jerozolima leży wciąż w gruzach, mimo iż część Żydów wróciła z wygnania. Kiedy Nehemiasz odbudował mury Jerozolimy, uczynił Chananiego gubernatorem (zob. Ne 1,2).


Źródła:

Wikipedia

Chanat

dawniej:
1. ustrój feudalny, w którym władzę sprawował chan;
2. tereny podległe chanowi


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. polit. władza chana

 (1.2) hist. polit. państwo zarządzane przez chana


Chanat – dawna, wschodnia forma monarchii, w której panujący władca nosił dziedziczny tytuł chana. Określenie pochodzenia mongolskiego lub tureckiego pojawiło się w starożytności. Chanat mógł być podporządkowany innym chanatom lub być częścią kaganatu lub (w erze nowożytnej) sułtanatu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chanchada

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) film. popularny gatunek brazylijskiej komedii filmowej, szczególnie obecny od lat 30. do 50. XX wieku; filmy lekkie, często musicalowe, łączące slapstick, farsę i elementy satyry społecznej


Źródła:

Wiktionary

Chandler

[czytaj: CZANdler] nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chandra

stan przygnębienia, apatii; depresja


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. przygnębienie, często bez wyraźnej przyczyny;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chandrowaty

mający przygnębiający, beznadziejny charakter


Źródła:

SJP.pl

Chandryczny

→ chandra


Patrz:chandra

Źródła:

SJP.pl

Chandryczyć

chandryczyć się - kłócić się w sposób szczególnie irytujący dla otoczenia; handryczyć się


Źródła:

SJP.pl

Chandżar

rodzaj sztyletu; handżar


Źródła:

SJP.pl

Chanel

[czytaj: szaNEL] nazwisko


Chanel SA – francuski dom mody, założony przez Coco Chanel w 1909 roku w Paryżu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chanelka

[czytaj: szanelka] potocznie: mała torebka damska na łańcuszku


Źródła:

SJP.pl

Chanelowski

[czytaj: szanelowski] w stylu Chanel, francuskiego domu mody


Źródła:

SJP.pl

Changaj

góry w środkowej Mongolii


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Changchun

[czytaj: CZANKczun] miasto w Chinach; Czangczun


Changchun (chiń. upr. 长春; chiń. trad. 長春; pinyin "Chángchūn"; dosł. „Długa Wiosna”) – miasto w północno-wschodnich Chinach, ośrodek administracyjny prowincji Jilin. W 2010 roku liczba mieszkańców strefy zurbanizowanej wynosiła 2 813 245, zaś cały zespół miejski w 1999 roku liczył 7 025 921 mieszkańców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Changeant

[czytaj: szanŻĄ] tkanina zmieniająca kolor w zależności od kąta padania światła, używana głównie do produkcji damskiej odzieży


Źródła:

SJP.pl

Changsha

[czytaj: CZANKsza] miasto w Chinach; Czangsza


Changsha (chiń. upr. 长沙; chiń. trad. 長沙; pinyin "Chángshā") – miasto na prawach prefektury w środkowych Chinach, ośrodek administracyjny prowincji Hunan, port nad rzeką Xiang Jiang, uchodzącą do jeziora Dongting Hu. W 2020 roku liczyło ok. 5,6 mln mieszkańców. Ośrodek szkolnictwa wyższego, przemysłu bawełnianego, spożywczego, elektrotechnicznego, hutniczego i maszynowego oraz hafciarstwa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Changzhou

[czytaj: CZANKdżoł] miasto w Chinach; Czangczou


Changzhou (chiń. 常州; pinyin "Chángzhōu") – miasto o statusie prefektury miejskiej we wschodnich Chinach, w prowincji Jiangsu, port nad Wielkim Kanałem, na południowym brzegu Jangcy. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 000 831. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 3 397 108 mieszkańców. Ośrodek przemysłu bawełnianego, maszynowego i spożywczego.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chania

miasto w Grecji; Kanea


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. greckie miasto na północno-zachodnim wybrzeżu Krety;


Chania ( Χανιά, Hanya, Canea) – miasto w południowej Grecji, na północno-zachodnim wybrzeżu Krety, w administracji zdecentralizowanej Kreta, w regionie Kreta, w jednostce regionalnej Chania. Siedziba gminy Chania. Zlokalizowane na wybrzeżu Morza Śródziemnego (Morza Kreteńskiego), nad Zatoką Chania. W 2011 r. liczyło 53 910 mieszkańców (drugie pod tym względem miasto wyspy). W latach 1898–1971 główny ośrodek administracyjny Krety.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chanka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. jezioro przepływowe w dalekowschodniej części Azji, położone na pograniczu Rosji i Chin, na północ od Władywostoku;


Chanka (ros. Oзеро Ханка, chin. upr. 兴凯湖, chin. trad. 興凱湖, pinyin Xīngkǎi Hú) – przepływowe jezioro w dalekowschodniej części Azji, położone na pograniczu Rosji i Chin, na północ od Władywostoku (współrzędne geograficzne: 45°0′ N, 132°25′ E).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chankajski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chanką, dotyczący Chanki


Źródła:

Wiktionary

Chankendi

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Azji, stolica Karabachu;


Chankendi ( Xankəndi, Խանքենդի, dawniej Stepanakert, Ստեփանակերտ) – miasto w Azerbejdżanie, w regionie Górski Karabach, położone u podnóża Masywu Karabaskiego.

W latach 1923–1991 stolica Nagorno-Karabachskiego Obwodu Autonomicznego, z kolei po upadku ZSRR w latach 1991–2023, największe miasto i stolica nieuznawanej międzynarodowo Republiki Górskiego Karabachu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chankendzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chankendi, dotyczący Chankendi


Źródła:

Wiktionary

Channeler

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ezot. osoba, która zajmuje się channelingiem


Źródła:

Wiktionary

Channeling

[czytaj: CZAneling] nawiązywanie kontaktu z wyższymi formami świadomości w celu otrzymywania konkretnych i praktycznych przekazów


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chanowy

przymiotnik od: chan (w znaczeniu osoby), np. chanowe oddziały; chański


Źródła:

SJP.pl

Chanson

[czytaj: szanSĄ]
1. termin stosowany na określenie różnych typów francuskich pieśni, opartych na formach ballady;
2. lekka, kabaretowa piosenka francuska


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. hist. rodzaj pieśni francuskiej śpiewanej przez trubadurów i truwerów w XV i XVI w.;

 (1.2) muz. styl piosenki francuskiej, odmiana poezji śpiewanej i piosenki autorskiej, która charakteryzuje się literackim, poetyckim tekstem, melodyjną warstwą muzyczną o skromnej instrumentacji


Chanson – wielogłosowa forma świeckiej muzyki wokalnej z XV i XVI w. Od XIX w. lekka piosenka solowa.

W twórczości trubadurów i truwerów były to utwory jednogłosowe, oparte na formach ballady, rondeau, virelai. W XIV w. do typu chanson należą liczne ballady Guillaume’a de Machauta, a w I poł. XV w. ballady przedstawicieli szkoły burgundzkiej: Guillaume’a Dufaya, Gilles’a Binchois, Nicolasa Grenona, Pierre’a Fontaine’a.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chansonnier

[czytaj: szansoNJE] piosenkarz kabaretowy; szansonista


Źródła:

SJP.pl

Chant

[czytaj: czant] angielska pieśń sakralna


Chant:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chanta

członek ludu zamieszkującego zachodnią Syberię


Źródła:

SJP.pl

Chantajka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju


Chantajka (ros. "Хантайка") – rzeka w Rosji w Kraju Krasnojarskim, prawy dopływ Jeniseju. W środkowym biegu rzeki znajduje się Zbiornik Chantajski i Chantajska Elektrownia Wodna.

Długość rzeki wynosi 174 km. Powierzchnia dorzecza obejmuje 30 700 km². Średni przepływ wody wynosi w około ~595 m³/s w odległości 62 km od ujścia do Jeniseju.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chantajski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chantajką, dotyczący Chantajki


Źródła:

Wiktionary

Chanterelle

[czytaj: kantarelle] najwyższa struna w skrzypcach


Chanterelle – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Cantal.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 165 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 8 osób/km² (wśród 1310 gmin Owernii Chanterelle plasuje się na 683. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 430.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chantilly

[czytaj: szantiJI]
1. francuskie koronki klockowe z białych lub czarnych nici;
2. sos na bazie bitej śmietany podawany na zimno lub ciepło


Chantilly – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Oise.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 11 341 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 700 osób/km² (wśród 2293 gmin Pikardii Chantilly plasuje się na 18. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 165.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chantowie

lud zamieszkujący zachodnią Syberię


Chantowie (dawniej: "Ostiacy", w staroruskich kronikach: "Jugrowie", nazwy własne "Chanti", "Chande", "Kantek") – lud ugrofiński zamieszkujący zachodnią Syberię, na wschód od rzeki Ob. Posługują się językiem chantyjskim, należącym do języków ugryjskich, oraz – coraz częściej – językiem rosyjskim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chanty-Mansyjsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry;


Chanty-Mansyjsk (ros. Xaнты-Мaнcийcк) – miasto w Rosji, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego, często nazywane „Bramą Syberii”. Liczy 103 117 mieszkańców (2021).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chanty-Mansyjski

Chanty-Mansyjski Okręg Autonomiczny - jednostka podziału administracyjnego w Federacji Rosyjskiej


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chanty-Mansyjskiem, dotyczący Chanty-Mansyjska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chantyjka

członkini ludu zamieszkującego zachodnią Syberię


Źródła:

SJP.pl

Chantyjski

1. związany z Chantami - ludem zamieszkującym Chanty-Mansyjski Okręg Autonomiczny oraz Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny;
2. język chantyjski - jeden z języków urzędowych Rosji


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chantami, dotyczący Chantów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język chantyjski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chanuka

radosne święto żydowskie upamiętniające oczyszczenie Świątyni Jerozolimskiej przez Judę Machabeusza z bezczeszczących ją posągów, obchodzone przez 8 dni od 25 dnia hebr. miesiąca kislew; Hanukka, Święto Poświęcenia Świątyni, Święto Świateł


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. żyd. ośmiodniowe święto, upamiętniające zwycięstwo Machabeuszy nad Seleucydami oraz oczyszczenie i ponowne poświęcenie świątyni w Jerozolimie po jej sprofanowaniu poprzez umieszczenie tam bóstw greckich;


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chanukija

dziewięcioramienny świecznik żydowski zapalany podczas święta Chanuka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. żyd. judaistyczny dziewięcioramienny świecznik zapalany tradycyjnie z okazji Chanuki;


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chanukowy

1. związany z Chanuką, świętem żydowskim;
2. lampa chanukowa - ośmioramienny świecznik żydowski, zapalany podczas Chanuki


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chanuką, dotyczący Chanuki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chaoit

minerał zbudowany z węgla, białoszara odmiana grafitu


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chaos

bezład, zamęt, zamieszanie


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nieporządek, bezład

 (1.2) mitgr. w kosmologii starożytnych Greków pierwotny stan materii, z którego powstał świat;

 (1.3) mat. wrażliwość rozwiązań równań lub układów równań na niewielkie zaburzenia parametrów;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chaotycznie

przysłówek

 (1.1) książk. w sposób nieuporządkowany, chaotyczny


Źródła:

Wiktionary

Chaotyczniej

stopień wyższy od przysłówka: chaotycznie


Źródła:

SJP.pl

Chaotyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chaotyczny


Źródła:

SJP.pl

Chaotyczność

nieuporządkowanie; całkowite niezorganizowanie


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co chaotyczne; cecha tych, którzy są chaotyczni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chaotyczny

znajdujący się w stanie zamętu; bezplanowy, bezładny


przymiotnik

 (1.1) będący w stanie chaosu, odznaczający się chaotycznością, nieuporządkowany, niezorganizowany


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chap

wykrzyknik oznaczający nagłe chwycenie czegoś (zwykle zębami); chaps


wykrzyknik

 (1.1) pot. wykrzyknik nazywający szybkie pochwycenie czegoś, głównie pożywienia dziobem, zębami, pyskiem

w funkcji czasownika

 (2.1) pot. ugryźć, pochwycić zębami


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chapać.


Źródła:

Wiktionary

Chapanina

potocznie: pazerność, zachłanność


Źródła:

SJP.pl

Chapanka

staropolska gra karciana


Źródła:

SJP.pl

Chaparajos

[czytaj: szaperejołs] skórzane spodnie z frędzlami, noszone na zwykłych spodniach przez kowbojów i pracowników na rancho jako dodatkowa ochrona podczas jazdy konno; chaparejos, chaps


Źródła:

SJP.pl

Chaparejos

[czytaj: szaperejołs] skórzane spodnie z frędzlami, noszone na zwykłych spodniach przez kowbojów i pracowników na rancho jako dodatkowa ochrona podczas jazdy konno; chaparajos, chaps


Źródła:

SJP.pl

Chaparral

[czytaj: czaparal] gęstwina karłowatych dębów wiecznie zielonych, występująca w Ameryce Północnej (zachodnia część USA), przypominającą wyglądem makię


Chaparral (wym. "czaparal"; z hiszp. "chaparro" – niski) – zimozielona, zaroślowa formacja roślinna stanowiąca charakterystyczny składnik roślinności twardolistnej w zachodniej części Ameryki Północnej (w Kalifornii i północno-zachodnim Meksyku). Jest zachodnioamerykańskim odpowiednikiem makii z basenu Morza Śródziemnego.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chapati

[czytaj: czapati] rodzaj indyjskiego chleba pszennego; ćapati, czapati, ciapata


rzeczownik

 (1.1) kulin. rzad. zob. ćapati.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chapać

potocznie, żartobliwie:
1. gryźć;
2. chwytać (coś);
3. jeść (coś);
4. kraść


czasownik niedokonany

 (1.1) pot. chwytać, zazwyczaj w usta albo pysk

 (1.2) pot. wykonywać duże lub gwałtowne kęsy

 (2.1) pot. kraść


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chaperon

[czytaj: szapeRĄ] dawniej: przyzwoitka, starsza opiekunka towarzysząca młodej kobiecie; szaperon


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chapeć

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Częstochowa. kapeć


Źródła:

Wiktionary

Chapiteau

[czytaj: szapiTO] namiot cyrkowy; szapito


Chapiteau (franc.) – namiot cyrkowy o kształcie elipsy (w cyrkach wieloarenowych) wykonany z brezentu albo tworzyw sztucznych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chaplin

[czytaJ: czaplin] nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chaplinada

[czytaj: czeplinada]
1. sztuka komiczna, burleska w stylu Charlesa Chaplina;
2. w przenośni: wygłupy, błaznowanie, clownada


Źródła:

SJP.pl

Chaplinowski

[czytaj: czeplinowski] taki, jak u Charlesa Chaplina, w stylu aktorstwa Chaplina


przymiotnik relacyjny

 (1.1) film. związany z filmową twórczością Charliego Chaplina; właściwy dla niego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chapman

[czytaj: czapman] nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chapnięcie

chapsnąć; potocznie, żartobliwie:
1. ugryźć;
2. chwycić (coś);
3. zjeść (coś);
4. ukraść


Źródła:

SJP.pl

Chapnąć

chapsnąć; potocznie, żartobliwie:
1. ugryźć;
2. chwycić (coś);
3. zjeść (coś);
4. ukraść


czasownik przechodni dokonany (ndk. chapać)

 (1.1) pot. gwałtownie złapać coś, zwłaszcza przy użyciu zębów, pyska albo dzioba

 (1.2) pot. zjeść coś szybko; przekąsić naprędce

 (1.3) pot. przywłaszczyć sobie coś nieuczciwie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chappe

[czytaj: szap] przędza jedwabna z kokonów; szapa


Źródła:

SJP.pl

Chaps

wykrzyknik oznaczający nagłe chwycenie czegoś (zwykle zębami); chap


rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poznań. kęs

wykrzyknik

 (2.1) zob. chap.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chapsnięcie

chapnąć; potocznie, żartobliwie:
1. ugryźć;
2. chwycić (coś);
3. zjeść (coś);
4. ukraść


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chapsnąć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chapsnąć

chapnąć; potocznie, żartobliwie:
1. ugryźć;
2. chwycić (coś);
3. zjeść (coś);
4. ukraść


czasownik przechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Poznań. ugryźć

 (1.2) pot. zob. chapnąć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chaptagaj

dziki wielbłąd


Źródła:

SJP.pl

Chara

glon słodkowodny z rzędu ramienic; ramienica


Źródła:

SJP.pl

Charade

[czytaj: szaRA:D lub szaREJD] model samochodu marki Daihatsu


Źródła:

SJP.pl

Charak

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Charakter

1. zespół cech psychicznych, właściwych danemu człowiekowi;
2. zespół cech właściwych danemu przedmiotowi lub zjawisku; wygląd, postać, forma;
3. przenośnie o człowieku ze względu na jego osobowość;
4. postać literacka silnie zindywidualizowana


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) psych. zespół cech psychicznych danej osoby

 (1.2) zespół cech psychicznych kogoś, kto odznacza się silną wolą, nieustępliwością i zdecydowaniem

 (1.3) zespół cech wyróżniających dany przedmiot lub zjawisko od innych tego samego rodzaju


Charakter (z gr. "charakteristikos" – odróżniający) – piętno, cecha, wizerunek lub właściwość. Zespół cech wyróżniających dany przedmiot, zjawisko, osobę od innych tego samego rodzaju, np. ze względu na wygląd, postać, działanie czy zachowanie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Charakterek

potocznie, ironicznie: osoba krnąbrna, kapryśna, trudna dla otoczenia; przyjemniaczek, indywiduum


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) osoba o dokuczliwym charakterze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charakterniak

gwarowo: człowiek z charakterem, zdecydowany


Źródła:

SJP.pl

Charakterniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: charakterny


Źródła:

SJP.pl

Charakternik

1. człowiek o silnym charakterze;
2. dawniej: czarownik, czarodziej


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. czarodziej, człowiek o nadprzyrodzonych właściwościach uważany za czarownika; znachor

 (1.2) pot. człowiek o silnej woli, odważny, stanowczy, nacechowany mocnym charakterem

 (1.3) daw. człowiek słowny, uczciwy


Charakternik – wśród Kozaków zaporoskich Kozak, któremu przypisywano nadprzyrodzone zdolności (zaklinanie kul, dar jasnowidzenia).

Zajmowali się wróżbiarstwem i lecznictwem ludowym. Prawdopodobnie wywodzili się z pogańskich "wołchwów", których do ucieczki na stepy zmusiły prześladowania ze strony chrześcijan.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Charakterność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest charakterne; cecha tych, którzy są charakterni


Źródła:

Wiktionary

Charakterny

potocznie: mający silny charakter; uparty, stanowczy, bezkompromisowy


przymiotnik jakościowy

 (1.1) pot. kwestion. odznaczający się mocnym charakterem; taki, który łatwo się nie poddaje i skłonny jest do buntu; także.: świadczący o takich cechach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charakterolog

specjalista w dziedzinie charakterologii


Źródła:

SJP.pl

Charakterologia

dział psychologii dotyczący wiedzy o charakterach ludzkich, wpływom otoczenia i wychowania, związkach z właściwościami fizycznymi


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział psychologii, nauka o ludzkim charakterze;


Charakterologia – (z gr.) – nauka o charakterze.

M.in. w Niemczech i Polsce dziedzina psychologii utożsamiana z nauką o osobowości, choć ze względu na normatywne konotacje i często heurystyczną budowę poszczególnych typologii mniej obecna w głównym nurcie współczesnej psychologii osobowości.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Charakterologiczny

→ charakterologia


przymiotnik relacyjny

 (1.1) psych. związany z charakterologią, dotyczący charakterologii


Patrz:charakterologia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charakteropata

osoba dotknięta charakteropatią


Źródła:

SJP.pl

Charakteropatia

w psychologii: trwałe zaburzenia psychiki człowieka wskutek organicznych zmian w nerwowym układzie ośrodkowym, wywołane czynnikami zewnętrznymi; degeneracja psychiczna, degradacja psychiczna, psychodegradacja, psychodegeneracja


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. zmiany osobowości typu psychopatycznego, wyrażające się w odchyleniach charakterologicznych;


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Charakteropatka

→ charakteropata


Patrz:charakteropata

Źródła:

SJP.pl

Charakteropatyczny

dotyczący charakteropatii


Źródła:

SJP.pl

Charakterotwórczy

wyrabiający charakter


Źródła:

SJP.pl

Charakterowy

→ charakter


Patrz:charakter

Źródła:

SJP.pl

Charakterystycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób charakterystyczny


Źródła:

Wiktionary

Charakterystyczniej

stopień wyższy od przysłówka: charakterystycznie


Źródła:

SJP.pl

Charakterystyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: charakterystyczny; bardziej charakterystyczny


Źródła:

SJP.pl

Charakterystyczność

zespół cech charakteryzujących daną osobę, przedmiot lub zagadnienie; swoistość; znamienność


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest charakterystyczne; cecha tych, którzy są charakterystyczni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charakterystyczny

właściwy komuś lub czemuś; wyróżniający się, znamienny, szczególny


przymiotnik jakościowy

 (1.1) typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska

 (1.2) wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charakterystyka

1. opis cech charakteryzujących kogoś lub coś;
2. analiza, interpretacja, ukazanie (np. w dziele naukowym, literackim) cech wewnętrznych i zewnętrznych osoby lub postaci literackiej;
3. zależność między pewnymi wielkościami rozważanymi przy badaniu maszyn lub urządzeń; wykres przedstawiający taką zależność


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) opis cech właściwych komuś lub czemuś, zbiór cech charakteryzujących kogoś

 (1.2) przedstawienie cech zewnętrznych oraz wewnętrznych jakiejś osoby lub postaci literackiej


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Charakterystyki

wartości liczbowe w statystyce


Źródła:

SJP.pl

Charakteryzacja

1. nadawanie czyjejś twarzy i sylwetce cech innej osoby;
2. akcesoria do zmiany czyjegoś wyglądu zewnętrznego;
3. zmieniony wygląd po zastosowaniu tych akcesoriów


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teatr. film. czynność zmiany wyglądu aktora, która nadaje mu zewnętrzne cechy granej postaci

 (1.2) teatr. film. rezultat charakteryzacji (1.1)

 (1.3) teatr. film. akcesoria do charakteryzacji (1.1)

 (1.4) liter. proces tworzenia postaci literackiej;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Charakteryzacyjny

→ charakteryzacja


Patrz:charakteryzacja

Źródła:

SJP.pl

Charakteryzator

osoba zatrudniona przy charakteryzacji teatralnej, filmowej lub fotograficznej


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która zmienia wygląd aktora za pomocą makijażu, fryzury i stroju


Charakteryzator – zawód polegający na nadaniu twarzy i sylwetce aktora cech granej przez niego postaci (wieku, osobowości, wyglądu zewnętrznego). Swoje zadanie charakteryzator wykonuje na podstawie scenariuszy zatwierdzonych przez reżyserów i producentów we współpracy z kostiumografami. Wykorzystuje do tego własną wiedzę i doświadczenia plastyczne. W ekipie filmowej pion charakteryzatorski (w odróżnieniu od np. pionu oświetlenia) pracuje bezpośrednio z aktorem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Charakteryzatorka

kobieta zatrudniona przy charakteryzacji teatralnej, filmowej lub fotograficznej


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: charakteryzator


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charakteryzatornia

miejsce w teatrze lub na planie filmowym, gdzie przygotowuje się makijaż, fryzury, charakteryzuje się aktorów


Źródła:

SJP.pl

Charakteryzatorski

→ charakteryzator


Patrz:charakteryzator

Źródła:

SJP.pl

Charakteryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) definiowanie charakterystycznych cech kogoś lub czegoś

 (1.2) modyfikowanie czyjegoś wyglądu zewnętrznego przy pomocy np. makijażu w celu upodobnienia kogoś do innej osoby


Źródła:

Wiktionary

Charakteryzować

1. opisywać charakter kogoś lub czegoś;
2. zmieniać wygląd zewnętrzny człowieka za pomocą odpowiednich środków


czasownik niedokonany (dk. scharakteryzować)

 (1.1) robić charakterystykę, opisywać cechy charakterystyczne

 (1.2) cechować, być cechą

 (1.3) wykonywać charakteryzację

czasownik zwrotny niedokonany charakteryzować się (dk. scharakteryzować się)

 (2.1) odznaczać, wyróżniać się czymś

 (2.2) wykonywać charakteryzację własnej osoby


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charakterzysko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dokuczliwy charakter


Źródła:

Wiktionary

Charango

niewielki andyjski instrument strunowy, podobny do mandoliny


Charango – niewielki andyjski instrument strunowy, podobny do mandoliny. Zazwyczaj posiada 10 strun. Tradycyjnie pudło rezonansowe wyrabiano ze skorupy pancernika. Instrument powstał w obecnej postaci w XVIII w., jego pierwowzorem była prawdopodobnie hiszpańska vihuela, bandurria (mandolina) lub lutnia. Charango uważane jest w Boliwii za narodowy instrument, wykorzystywane jest jednak również w Chile i Peru.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Charać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Poznańskie. chorować, niedomagać


Źródła:

Wiktionary

Charbielin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Charbin

miasto w Chinach; Harbin


Charbin – osada w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Powidz, nad jeziorem Niedzięgiel.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

We wsi znajduje się zabytkowy zespół pałacowy wpisany do krajowego rejestru zabytków pod numerem


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Charbinowice

Charbinowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Opatowiec. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.


Źródła:

Wikipedia

Charbowo

Charbowo (niem. Kleedorf) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Kłecko.

Charbowo było własnością rodu Sulimów. W 1520 r. wieś oddawała dziesięcinę do kościoła w Kłecku. W okresie reformacji w Charbowie osiedlili się osadnicy ze Szkocji. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.


Źródła:

Wikipedia

Charboł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. stary, zniszczony but


Źródła:

Wiktionary

Charbrowo

Charbrowo (kaszb. "Charbrowò" lub też "Chabrowò", niem. "Charbrow") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Wicko. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 214.

Wieś jest siedzibą sołectwa, w skład którego wchodzą również miejscowości Krakulice, Charbrowski Bór, Podroże i Cegielnia Charbrowska.


Źródła:

Wikipedia

Charchać

młodzieżowo:
1. pluć, spluwać; charkać, melać;
2. smarkać


Źródła:

SJP.pl

Charchała

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) śrpol. człowiek często plućujący


Źródła:

Wiktionary

Charchot

potocznie: gardłowy, chrypliwy dźwięk, głos; charkot, chargot


Źródła:

SJP.pl

Charchotliwy

mający chrypliwy, gardłowy głos; charkliwy, chargotliwy, charkotliwy


Źródła:

SJP.pl

Charchut

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Charci

odnoszący się do charta


Źródła:

SJP.pl

Charciarz

1. osoba hodująca charty;
2. myśliwy polujący z chartami


Źródła:

SJP.pl

Charcica

samica charta


Źródła:

SJP.pl

Charciczka

→ charcik


Patrz:charcik

Źródła:

SJP.pl

Charcik

1. karłowata rasa psa z grupy chartów;
2. pies tej rasy;
3. mały lub młody chart, gończy pies myśliwski


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: chart


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nieborak, chorowity


Źródła:

Wiktionary

Charczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|charczeć.


Źródła:

Wiktionary

Charczeć

1. wydawać chrapliwe dźwięki, będące oznaką kłopotów z oddychaniem;
2. wydawać chrapliwy dźwięk w czasie pracy;
3. mówić coś chrapliwym głosem


czasownik

 (1.1) mówić chrapliwie

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. chrapać podczas snu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charczo

gruzińska zupa z wołowiny lub jesiotra, z dodatkiem migdałów i orzechów


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Charczący

→ charczeć


Patrz:charczeć

Źródła:

SJP.pl

Chardin

[czytaj: szarDĘ] nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chardonnay

[czytaj: szardoNE]
1. szczep winorośli wykorzystywanych do produkcji białego wina;
2. wino z winogron tego szczepu


Chardonnay (wym. []) – biała, przemysłowa odmiana winorośli, wykorzystywana do produkcji białego wina oraz win musujących. Uznawana jest za jedną z najbardziej cenionych i najpowszechniej uprawianych na świecie oraz za podstawową odmianę w wielu klasycznych apelacjach Burgundii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Charewicz

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Charga

1. miasto w Egipcie;
2. grupa oaz w południowym Egipcie; Al-Charidża


Charga ( ‏الخارجة‎, Al-Charidża) – miasto w Egipcie, ośrodek administracyjny muhafazy Nowa Dolina, położone w oazie Charga na Pustyni Libijskiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chargeback

[czytaj: czerdżbek] zwrot środków pobranych z karty płatniczej w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości dotyczących transakcji


Chargeback (z ang. obciążenie zwrotne) – procedura zwrotu środków za transakcję dokonaną kartą płatniczą realizowana przez wystawcę karty i inicjowana przez klienta w sytuacji, gdy nie otrzymał on produktów albo usług, za które zapłacił (lub np. okazały się uszkodzone), nastąpiła pomyłka techniczna w rozliczeniu transakcji lub transakcja nosiła znamiona oszustwa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chargot

potocznie: gardłowy, chrypliwy dźwięk, głos; charkot, charchot


Źródła:

SJP.pl

Chargotliwy

mający chrypliwy, gardłowy głos; charkliwy, charkotliwy, charchotliwy


Źródła:

SJP.pl

Chariklo

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. nimfa opiekująca się małym Achillesem, żona centaura Chirona

 (1.2) mitgr. nimfa, wielbicielka Ateny, matka wróżbity Tejrezjasza

 (1.3) astr. planetoida (prawdopodobnie największa) z grupy centaurów


Źródła:

Wiktionary

Charisteria

nazwa publikacji ofiarowywanej w hołdzie osobie o wielkich zasługach i osiągnięciach w jakiejś dziedzinie twórczości lub nauki


Źródła:

SJP.pl

Charkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|charkać.


Źródła:

Wiktionary

Charkać

potocznie:
1. wydawać suchy nieartykułowany głos, chrząkać chrapliwie;
2. głośno pluć, odpluwając wydzielinę z krtani lub gardła


czasownik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pluć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charkiewicz

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Charkliwy

mający chrypliwy, gardłowy głos; charkotliwy, chargotliwy, charchotliwy


Źródła:

SJP.pl

Charknięcie

potocznie:
1. wydać suchy nieartykułowany głos, chrząknąć chrapliwie;
2. głośno splunąć, odpluwając wydzielinę z krtani lub gardła;
3. wydać chrapliwy dźwięk w czasie pracy;
4. powiedzieć coś chrapliwym głosem


Źródła:

SJP.pl

Charknąć

potocznie:
1. wydać suchy nieartykułowany głos, chrząknąć chrapliwie;
2. głośno splunąć, odpluwając wydzielinę z krtani lub gardła;
3. wydać chrapliwy dźwięk w czasie pracy;
4. powiedzieć coś chrapliwym głosem


Źródła:

SJP.pl

Charkot

potocznie: gardłowy, chrypliwy dźwięk, głos; chargot, charchot


Źródła:

SJP.pl

Charkotania

potocznie: wydawać chrapliwy głos, chrząkać chrapliwie


Źródła:

SJP.pl

Charkotanie

potocznie: wydawać chrapliwy głos, chrząkać chrapliwie


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wydawanie przez człowieka lub zwierzę charkotliwych, często gardłowych dźwięków

 (1.2) wydawanie przez maszynę lub inną rzecz charkotliwych dźwięków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charkotać

potocznie: wydawać chrapliwy głos, chrząkać chrapliwie


Źródła:

SJP.pl

Charkotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: charkotliwie


Źródła:

SJP.pl

Charkotliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co charkotliwe; cecha tych, którzy są charkotliwi


Źródła:

Wiktionary

Charkotliwy

mający chrypliwy, gardłowy głos; charkliwy, chargotliwy, charchotliwy


Źródła:

SJP.pl

Charkowianin

mieszkaniec Charkowa


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Charkowa; osoba z tego miasta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charkowianka

mieszkanka Charkowa


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Charkowa; kobieta z tego miasta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charkowski

1. → Charków;
2. obwód charkowski - jeden z 24 obwodów Ukrainy


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Charkowem, dotyczący Charkowa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charków

miasto na Ukrainie


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północno-wschodniej części Ukrainy;


Charków ( Харків, "Charkiw"; Харьков, "Charkow") – miasto w północno-wschodniej części Ukrainy, położone na południowym krańcu Wyżyny Środkoworosyjskiej, stolica obwodu charkowskiego. Na początku 2021 roku, z liczbą mieszkańców wynoszącą około 1,43 mln, Charków zajął drugie miejsce (po Kijowie) wśród najludniejszych ukraińskich miast. Jest jednym z dziesięciu największych miast Ukrainy pod względem powierzchni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Charlać

czasownik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kaszleć


Źródła:

Wiktionary

Charles

[czytaj: czarls] imię angielskie


rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

 (1.2) imię|polski|m.


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Charleston

[czytaj: czarlston] szybki taniec w rytmie 4/4, podobny do fokstrota, modny w latach 20. i 30. XX wieku


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Charlestonka

[czytaj: czarlstonka] perkusyjny instrument muzyczny z grupy idiofonów; break-maszyna, high-hat


Źródła:

SJP.pl

Charlestonowy

→ charleston [czytaj: czarlstonowy]


Źródła:

SJP.pl

Charlestończyk

[czytaj: czarlstończyk] mieszkaniec Charlestonu


Źródła:

SJP.pl

Charlestoński

[czytaj: czarlstoński] przymiotnik od miasta: Charleston


Źródła:

SJP.pl

Charlie

[czytaj: czarli albo czerli] obce imię męskie


Zobacz też: Charlie Shen – chiński piosenkarz.

Charlie, właściwie Károly Horváth (ur. 28 października 1947 w Ondódzie) – węgierski muzyk i piosenkarz.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Charlton

[czytaj: czarlton] dzielnica Londynu


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Charmant

[czytaj: szarMĄ] powabny, ujmujący


Charmant – miejscowość i dawna gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Charente. W dniu 1 stycznia 2016 roku z połączenia trzech ówczesnych gmin – Charmant, Chavenat oraz Juillaguet – utworzono nową gminę Boisné-La Tude. Siedzibą gminy została miejscowość Charmant. W 2013 roku populacja Le Rouget wynosiła 369 mieszkańców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Charme

[czytaj: szarm] urok, powab, wdzięk osobisty; szarm


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. wdzięk, urok, powab, czar


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Charmeur

[czytaj: szarmör] mężczyzna ujmujący, fascynujący, atrakcyjny


Źródła:

SJP.pl

Charmeuse

[czytaj: szarmöz] kobieta ujmująca, fascynująca, atrakcyjna


Źródła:

SJP.pl

Charms

[czytaj: czarms] mała srebrna zawieszka, przypinana do bransoletki modułowej


Źródła:

SJP.pl

Charmęzi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chrust


Źródła:

Wiktionary

Charnowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Charolaise

[czytaj: szaroLEZ] francuska rasa bydła domowego pochodząca z Masywu Centralnego; szarol


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Charon

1. w mitologii greckiej: przewoźnik dusz przez rzekę Styks lub Acheron do Hadesu;
2. księżyc Plutona


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mit. przewoźnik dusz zmarłych występujący w mitologii greckiej i etruskiej;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) astr. naturalny satelita Plutona;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Charqui

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. solone i suszone na słońcu paski chudej wołowiny, pierwotnie przygotowywane przez rdzennych mieszkańców Ameryki Południowej


Źródła:

Wiktionary

Charszewo

Charszewo – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Rogowo.


Źródła:

Wikipedia

Charsznica

wieś w woj. małopolskim


Charsznica (do czerwca 2004 "Charsznica-Wieś") – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie miechowskim, w gminie Charsznica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Rejon Charsznicy jest jednym z głównych w Polsce ośrodków uprawy kapusty oraz produkcji kapusty kiszonej. Co roku we wrześniu organizowane są we wsi Dni Kapusty.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Charsznicki

przymiotnik od: Charsznica


Źródła:

SJP.pl

Charszniczanin

mieszkaniec Charsznicy


Źródła:

SJP.pl

Charszniczanka

mieszkanka Charsznicy


Źródła:

SJP.pl

Chart

duży pies myśliwski z charakterystycznym zadem w kształcie łuku


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. pies myśliwski charakteryzujący się smukłym, wydłużonym ciałem, delikatną głową z wydłużonym pyskiem, długimi kończynami oraz pojemną klatką piersiową;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chartaria

zbiory dokumentów, księgi klasztorne; chartularia


Źródła:

SJP.pl

Charter

[czytaj: czarter] umowa między armatorem a frachtującym o wynajęcie statku lub samolotu na określony czas; czarter


Źródła:

SJP.pl

Charterować

[czytaj: czarterować] wynajmować statek lub samolot na określony kurs lub czas; czarterować


Źródła:

SJP.pl

Charterowy

→ charter [czytaj: czarterowy]; czarterowy


Źródła:

SJP.pl

Chartowaty

typ chartowaty - typ psów o podłużnej, stożkowatej głowie z wąską czaszką i małymi uszami zwróconymi do tyłu


Źródła:

SJP.pl

Chartres

[czytaj: szartr] miasto we Francji


Chartres () – miejscowość i gmina we Francji, w Regionie Centralnym-Dolinie Loary, w departamencie Eure-et-Loir.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 39 595 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 2350 osób/km² (wśród 1842 gmin Regionu Centralnego Chartres plasuje się na 6. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 798.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chartreuse

[czytaj: szarTRÖZ] francuski likier ziołowy; szartreza


Chartreuse – francuski likier oparty na destylacie winnym i ekstraktach ze 130 różnych ziół. Jego nazwa pochodzi od klasztoru kartuzów La Grande Chartreuse w okolicach Grenoble.

Istnieją dwa podstawowe typy likieru Chartreuse:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chartryjski

[czytaj: szartryjski] przymiotnik od: Chartres


Źródła:

SJP.pl

Chartularia

zbiory dokumentów, księgi klasztorne; chartaria


Źródła:

SJP.pl

Chartum

stolica Sudanu


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Sudanu;


Chartum (arab. الخرطوم al-Ḫarṭūm, czyli „trąba słonia”) – stolica Sudanu, położona w miejscu, w którym łączą się wody Nilu Białego i Błękitnego. Główny ośrodek polityczny, handlowy i kulturalny kraju, ważny węzeł komunikacyjny. Uniwersytet założony w 1903. Liczba mieszkańców wynosi 2 568 590 (2010) – jest to drugie pod względem ludności miasto kraju. Wraz z sąsiednimi miastami Omdurmanem i Chartumem Północnym tworzy zespół miejski, który zamieszkuje około 4,8 mln mieszkańców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chartumczyk

mieszkaniec Chartumu (stolicy Sudanu); Chartumianin


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chartumu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chartumianin

mieszkaniec Chartumu (stolicy Sudanu); Chartumczyk


Źródła:

SJP.pl

Chartumianka

Chartumka;
1. mieszkanka Chartumu (stolicy Sudanu);
2. mieszkanka Chartumu Północnego (miasta w Sudanie)


Źródła:

SJP.pl

Chartumka

mieszkanka Chartumu (stolicy Sudanu); Chartumianka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chartumu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chartumski

przymiotnik od: Chartum (stolica Sudanu)


przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Chartum


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chartyzm

pierwszy masowy ruch polityczny robotników angielskich, żądający demokratycznych reform politycznych; czartyzm


Źródła:

SJP.pl

Charybda

jeden z żeńskich potworów czyhający na statki na skałach Przylądka Scylla


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. córka Posejdona i Gai, potwór morski czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej;


Charybda (gr. Χάρυβδις "Chárybdis") – w mitologii greckiej jeden z dwóch potworów morskich (drugim była Skylla) czyhających na żeglarzy po obu stronach cieśniny, lokalizowanej jako Cieśnina Mesyńska.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Charydżyci

wyznawcy jednego z trzech (poza sunnizmem i szyizmem), skrajnego odłamu islamu


Źródła:

SJP.pl

Charydżycki

→ charydżyta


przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z charydżytami, dotyczący charydżytów lub charydżyzmu


Patrz:charydżyta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charydżyta

członek pierwszego w islamie ugrupowania polityczno-religijnego negującego władzę kalifa


Źródła:

SJP.pl

Charydżytka

→ charydżyta


Patrz:charydżyta

Źródła:

SJP.pl

Charydżyzm

jeden z trzech (obok sunnizmu i szyizmu) nurtów islamu


Charydżyzm ( ‏خوارج,‎ "chawāridż") – najmniejszy z trzech głównych nurtów islamu (obok sunnizmu i szyizmu). Był pierwszą grupą rozłamową w tej religii, powstałą wskutek sporu o sukcesję do tronu kalifa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Charyna

rodzaj węża z rodziny dusicieli; wąż gumowy


Źródła:

SJP.pl

Charyta

w mitologii greckiej: każda z trzech córek Zeusa (Eufrozyne, Aglaja lub Talia), bogiń wdzięku, uroków ludzkiego życia i przyrody


Źródła:

SJP.pl

Charytatywnie

przysłówek

 (1.1) nie pobierając wynagrodzenia


Źródła:

Wiktionary

Charytatywność

dobroczynność


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co charytatywne;


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Charytatywny

płynący z miłości do bliźniego; dobroczynny


przymiotnik

 (1.1) dobroczynny, wspierający biednych, potrzebujących i zagrożonych marginalizacją w życiu społecznym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charytolog

teolog zajmujący się zagadnieniami łaski Bożej


Źródła:

SJP.pl

Charytologia

w teologii chrześcijańskiej: dział dogmatyki, którego przedmiotem jest łaska


Charytologia ("charis" łaska, "logos" słowo) – nauka o Bożej łasce, jedna z dziedzin teologii dogmatycznej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Charytologiczny

→ charytologia


Patrz:charytologia

Źródła:

SJP.pl

Charyzjusz

imię męskie


Źródła:

SJP.pl

Charyzma

charyzmat;
1. wszystkie cechy charakteru, które czynią daną osobę wyjątkową na tle społeczeństwa;
2. według teologii: przejaw łaski bożej, dar Ducha Świętego udzielany pojedynczemu człowiekowi lub określonej wspólnocie dla dobra społeczności Kościoła;
3. w religioznawstwie: typ wrażliwości religijnej, wyróżniający daną osobę od otoczenia


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha jednostki, dająca jej niekwestionowany autorytet w grupie;


Charyzma (gr. "chárisma" „dar”) – termin zaczerpnięty z teologii, gdzie określał jednostki obdarowane łaską boską, „darem bożym”, obecnie rozumiany jest jako:

Termin „charyzma” jest używany w odniesieniu do lidera i cech, w jakie został on wyposażony czy które posiada, nie nawiązując do celów, do jakich on zmierza, czy motywów, jakimi się kieruje.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Charyzmacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od charyzmat


Źródła:

Wiktionary

Charyzmat

charyzma;
1. wszystkie cechy charakteru, które czynią daną osobę wyjątkową na tle społeczeństwa;
2. według teologii: przejaw łaski bożej, dar Ducha Świętego udzielany pojedynczemu człowiekowi lub określonej wspólnocie dla dobra społeczności Kościoła;
3. w religioznawstwie: typ wrażliwości religijnej, wyróżniający daną osobę od otoczenia


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ogół cech charakteru czyniących daną osobę wyjątkową na tle społeczeństwa

 (1.2) teol. szczególny dar otrzymywany przez człowieka od Ducha Świętego;

 (1.3) rel. typ wrażliwości religijnej, który wyróżnia daną osobę z otoczenia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charyzmatyczka

1. kobieta obdarzona charyzmą, budząca autorytet u innych;
2. według teologii: kobieta obdarzona darami łaski bożej, wyposażona przez Ducha Świętego w dar służący dobru społeczności Kościoła


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teol. kobieta obdarzona charyzmatami

 (1.2) teol. członkini wspólnoty charyzmatycznej

 (1.3) teol. członkini ewangelikalnego Kościoła charyzmatycznego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charyzmatycznie

przysłówek

 (1.1) teol. przy użyciu darów charyzmatycznych

 (1.2) pot. z charyzmą, z zaangażowaniem, inaczej niż przeciętnie


Źródła:

Wiktionary

Charyzmatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: charyzmatycznie


Źródła:

SJP.pl

Charyzmatyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: charyzmatyczny


Źródła:

SJP.pl

Charyzmatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teol. cecha tego, co charyzmatyczne

 (1.2) socjol. cecha jednostki, dająca jej niekwestionowany autorytet w grupie


Źródła:

Wiktionary

Charyzmatyczny

1. obdarzony charyzmą (charyzmatem), czyli szczególnymi właściwościami, budzącymi i utrzymującymi czyjś autorytet wśród innych;
2. w religii: obdarzony charyzmą (charyzmatem), czyli szczególnym darem łaski bożej, darem Ducha Świętego


przymiotnik relacyjny

 (1.1) socjol. obdarzony charyzmą, estymą

 (1.2) rel. obdarzony charyzmatami, związany z charyzmatami


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charyzmatyk

1. osoba obdarzona charyzmą, budząca autorytet u innych;
2. według teologii: osoba obdarzona darami łaski bożej, wyposażona przez Ducha Świętego w dar służący dobru społeczności Kościoła


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. ktoś obdarzony charyzmatami;

 (1.2) rel. członek wspólnoty charyzmatycznej

 (1.3) rel. członek ewangelikalnego Kościoła charyzmatycznego


Charyzmatyk – obdarzony charyzmatami, w znaczeniu religijnym – darami Ducha Świętego. W szerszym znaczeniu oznacza również:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Charz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) daw. zdrobn. imię|polski|m. Zachariasz


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Charzewice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Charzewo

Charzewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Kiszkowo. Prowadzi przez nią Wielkopolska Droga św. Jakuba.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.


Źródła:

Wikipedia

Charzewski

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Charzyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) daw. zdrobn. imię|polski|m. Zachariasz


Źródła:

Wiktionary

Charzykowski

przymiotnik od: Charzykowy


Źródła:

SJP.pl

Charzykowy

wieś turystyczno-letniskowa w Polsce


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś letniskowa i turystyczna niedaleko Chojnic;


Charzykowy ( Charzëkòwë, Müskendorf) – wieś turystyczno-letniskowa w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice. Leży nad Jeziorem Charzykowskim.

W skład sołectwa "Charzykowy" wchodzą także miejscowości: Łukomie, Pomoc i Wolność. W końcu 2024 sołectwo liczyło 2124 mieszkańców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Charzyno

Charzyno (niem. "Garrin") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Siemyśl.

Według danych z 31 grudnia 2013 r. Charzyno miało 898 mieszkańców.


Źródła:

Wikipedia

Charzyński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Charłacki

przestarzale: mizerny, wychudły, nędzny; charłaczy


Źródła:

SJP.pl

Charłactwo

skrajne wyniszczenie ustroju z zanikiem tkanki tłuszczowej i mięśni; kacheksja


Źródła:

SJP.pl

Charłaczy

przestarzale: mizerny, wychudły, nędzny; charłacki


Źródła:

SJP.pl

Charłaj

być przez dłuższy czas słabym, mizernym, cierpiącym, chorowitym; cherlać


Źródła:

SJP.pl

Charłak

człowiek wyniszczony chorobą, wychudzony; kachektyk


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek schorzały, mizernie wyglądający

 (1.2) człowiek bez środków do życia, biedak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Charłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|charłać.


Źródła:

Wiktionary

Charławy

wychudzony, wyniszczony chorobą; charłacki, charłaczy, kachektyczny


Źródła:

SJP.pl

Charłać

być przez dłuższy czas słabym, mizernym, cierpiącym, chorowitym; cherlać


Źródła:

SJP.pl

Chasa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. czeladź, służba rolna


Źródła:

Wiktionary

Chasbułatow

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chashitsu

w architekturze japońskiej pawilon ogrodowy, wznoszony specjalnie do ceremonialnego picia herbaty


Chashitsu – pomieszczenie przeznaczone do ceremonialnego picia herbaty.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chasmofit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina korzystająca z gleby powstającej w szczelinach skał


Źródła:

Wiktionary

Chasmogamia

zapłodnienie zachodzące w otwartym kwiecie


Chasmogamia – rodzaj zapylenia zachodzący w otwartym kwiecie. Jej przeciwieństwem jest klejstogamia, zachodząca w kwiecie zamkniętym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chasmogamiczny

→ chasmogamia


Patrz:chasmogamia

Źródła:

SJP.pl

Chasor

Chasor, Hazor (hebr. תל חצור, "Tel Chacor") – ruiny starożytnego miasta kananejskiego położone na północ od Jeziora Tyberiadzkiego w Górnej Galilei, na północy Izraela. Leży przy kibucu Ajjelet ha-Szachar, przy drodze z Rosz Pinna do Kirjat Szemona.


Źródła:

Wikipedia

Chassis

[czytaj: szas-i]
1. podwozie samochodu;
2. obudowa (w komputerach) lub metalowa rama bądź płytka drukowana (w odbiornikach radiowych, telewizyjnych itp.), do której mocowane są podzespoły urządzenia


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chasyd

członek odłamu judaizmu, odznaczającego się rygorystycznym przestrzeganiem tradycyjnych zwyczajów religijnych i przepisów Talmudu; chusyt


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. wyznawca chasydyzmu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chasyda

członek odłamu judaizmu, odznaczającego się rygorystycznym przestrzeganiem tradycyjnych zwyczajów religijnych i przepisów Talmudu; chusyt


Źródła:

SJP.pl

Chasydka

wyznawczyni chasydyzmu


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. wyznawczyni chasydyzmu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chasydyzm

ruch religijny w judaizmie, kierowany przez cadyków


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. judaistyczny ruch religijny lub pobożnościowy o charakterze mistycznym;

 (1.2) rel. chasydyzm polski


Chasydyzm, chasydyzm polski – odmiana chasydyzmu, powszechnie i potocznie zwana po prostu chasydyzmem. Jest znana najszerzej, między innymi dlatego, że rozwija się do dziś. Mimo że dzisiejszy chasydyzm jest wynikiem kilkuwiekowej ewolucji, to w prostej linii jest spadkobiercą ruchu powstałego w XVIII wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chasydzki

przymiotnik od: chasyd


przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. związany z chasydem, dotyczący chasyda lub chasydyzmu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chasza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. gromada


Źródła:

Wiktionary

Chaszczak

gatunek małego ptaka z rodziny trzciniaków, np. chaszczak madagaskarski


Źródła:

SJP.pl

Chaszcze

bardzo gęste, dzikie krzaki; zielska


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gęste krzaki lub zarośla


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chat

[czytaj: czat] rozmowa prowadzona za pośrednictwem Internetu; czat


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. zob. czat.

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) D. lm. zob. chata.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chata

drewniany budynek na wsi lub w górach


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach;

 (1.2) etn. prosty, prymitywny budynek stawiany przez ludy pierwotne

 (1.3) pot. przen. każde mieszkanie lub dom rodzinny


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chatanga

1. miasto w Rosji;
2. rzeka w Rosji


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, powstaje z połączenia Chety i Kotuja;


Chatanga (ros. Хатанга) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim. Długość 227 km, długość ciągu rzecznego od źródeł Kotuja 1636 km; powierzchnia dorzecza 364 tys. km²; średni roczny przepływ przy ujściu 3286 m³/s.

Powstaje z połączenia rzek Cheta i Kotuj, płynie w kierunku północno-wschodnim po Nizinie Północnosyberyjskiej, uchodzi estuarium do Zatoki Chatańskiej Morza Łaptiewów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chatar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. gospodarz schroniska turystycznego lub chatki w górach;


Ch


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chatański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chatangą, dotyczący Chatangi


Źródła:

Wiktionary

Chatbot

[czytaj: czatbot] program, z którym można się komunikować przez chat (czat); czatbot


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) inform. program komputerowy, którego zadaniem jest rozmowa z człowiekiem przez czat;


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chateaubriand

[czytaj: szatoBRJĄ albo szatoBRJAN] pieczeń z polędwicy wołowej; szatobriand


rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) polędwica wołowa pieczona na ruszcie, podawana z ziemniakami;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chateńka

zdrobnienie od: chatka


Źródła:

SJP.pl

Chatgpt

nazwa chatbota


ChatGPT – chatbot opracowany przez OpenAI, oparty na generatywnej sztucznej inteligencji (dużym modelu językowym GPT), służący do generowania odpowiedzi na dane wprowadzane przez użytkownika. Model ten został opracowany na podstawie dużych zbiorów danych, aby mógł prowadzić rozmowę i angażować się w różne tematy, od ogólnych rozmów po określone obszary wiedzy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chatib

w islamie: kaznodzieja wygłaszający kazanie w meczecie


Chatib (arab. خطيب, ḫaṭīb; tur. hatip) – w islamie kaznodzieja wygłaszający chutbę w meczecie podczas wspólnej piątkowej modlitwy lub modlitw w trakcie świąt bajram. Chatibem jest najczęściej imam każdego meczetu, główny mułła. Ponieważ chutba oprócz treści religijnych odnosi się także do wydarzeń bieżących, chatib bywa nierzadko swego rodzaju felietonistą. Wzorem chatiba był Al-Dżahiz.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chatka

mały domek


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: chata

 (1.2) mała chata

 (1.3) rodzaj schroniska lub schronu turystycznego, głównie w górach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chatkowy

→ chatka


Patrz:chatka

Źródła:

SJP.pl

Chatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chatować.


Źródła:

Wiktionary

Chatować

[czytaj: czatować] rozmawiać z kimś za pośrednictwem Internetu; czatować


czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) alternatywna pisownia → czatować


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chatowicz

[czytaj: czatowicz] uczestnik czatu; czatowicz, czatownik, chatownik


Źródła:

SJP.pl

Chatowiczka

uczestniczka czatu; czatowniczka, czatowiczka, chatowniczka


Źródła:

SJP.pl

Chatownik

[czytaj: czatownik] uczestnik czatu; czatownik, czatowicz, chatowicz


Źródła:

SJP.pl

Chatowy

→ chat [czytaj: czatowy]; czatowy


Źródła:

SJP.pl

Chatrak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) reg-pl|Kresy południowe. ekspr. agent policyjny


Źródła:

Wiktionary

Chatroom

[czytaj: czat rum] internetowy kanał dyskusyjny; chat room, czatownia, czateria


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. wirtualna przestrzeń, gdzie odbywają się rozmowy uczestników czatu na określony temat lub grupujące użytkowników o podobnym profilu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chattanooga

[czytaj: czataNUga] miasto w USA


Chattanooga – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Tennessee. Leży nad rzeką Tennessee, niedaleko granicy ze stanem Georgia. Według spisu w 2020 roku liczy 181,1 tys. mieszkańców i jest 4. co do wielkości miastem stanu Tennessee. Obszar metropolitalny Chattanooga obejmuje 567,4 tys. mieszkańców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chatyna

regionalnie: mała, nędzna chata


Źródła:

SJP.pl

Chatynka

mały drewniany budynek na wsi lub w górach


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: chata

 (1.2) mała lub skromna chata


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chaucer

[czytaj: CZOser] nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chaus

gatunek drapieżnego kota; kot błotny, kot bagienny, kot trzcinowy


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Felis chaus|Schreber|ref=tak., drapieżny ssak z rodziny kotowatych o maskującym umaszczeniu występujący w południowej Azji i Egipcie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chavannes

[czytaj: szaWAN] nazwisko, m.in. Edouard Chavannes (1865-1918) - sinolog francuski; Pierre Cécile Puvis de Chavannes (1824-1898) - malarz francuski


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chawa

imię żeńskie


Źródła:

SJP.pl

Chawira

potocznie: dom, mieszkanie


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara przestępcza dom, mieszkanie

 (1.2) prostytutka

 (1.3) gwara przestępcza kryjówka

 (1.4) gwara przestępcza duża kieszeń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chawirka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara przestępcza zdrobn. od chawira


Źródła:

Wiktionary

Chawłodno

Chawłodno – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Gołańcz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chazael

Ch


Źródła:

Wikipedia

Chazan

w judaizmie: kantor prowadzący nabożeństwo


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. (w judaizmie) kantor synagogi, urzędnik synagogalny


Chazan ( ‏חַזָּן‎ "chazzan", ‏חזן‎ "chazn"; inaczej kantor) – w judaizmie osoba prowadząca nabożeństwo z mniejszego pulpitu przed aron ha-kodeszem. W judaizmie ortodoksyjnym funkcję tę pełnią tylko mężczyźni, natomiast w judaizmie reformowanym dopuszcza się do niej kobiety, tzw. "chazanit".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chazar

członek koczowniczego ludu pochodzenia tureckiego


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek ludu koczowniczego pochodzenia tureckiego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chazarka

członkini koczowniczego ludu pochodzenia tureckiego


Źródła:

SJP.pl

Chazarowie

członek koczowniczego ludu pochodzenia tureckiego


Zo


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chazarski

dotyczący Chazarów, charakterystyczny dla Chazarów


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chazarami, dotyczący Chazarów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chazbijewicz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chaziaj

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) łódź. białystok. bogaty gospodarz

 (1.2) reg. pozn. daw. chłop ze wschodu


Źródła:

Wiktionary

Chazmatozaur

przypominający krokodyla archozaur z epoki triasu


Źródła:

SJP.pl

Chazmozaur

duży dinozaur roślinożerny z kryzą wokół głowy i trzema rogami, podobny do triceratopsa


Źródła:

SJP.pl

Chała

1. podłużna, zwykłe słodka bułka pszenna, zapleciona w warkocz;
2. pospolicie: marna, bezwartościowa rzecz, zwykle o przedstawieniu, filmie, utworze literackim itp.; kicz, szmira, chłam, gniot


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. podłużne, plecionyecione, zwykle słodkie pieczywo przygotowywane tradycyjnie na szabat przez Żydów aszkenazyjskich

 (1.2) pot. pejor. coś marnej jakości, bezwartościowego


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chałaciarski

przymiotnik od: chałaciarz


Źródła:

SJP.pl

Chałaciarz

ubogi Żyd noszący tradycyjny chałat


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. Żyd w chałacie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chałacik

zdrobnienie od: chałat


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chałat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chałasiński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chałat

1. długi płaszcz noszony na Wschodzie;
2. luźny fartuch ochronny; kitel


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szeroka, sięgająca stóp odzież w formie płaszcza noszona w niektórych krajach Wschodu, również przez społeczność żydowską wschodniej Europy;

 (1.2) fartuch, wierzchnie okrycie chroniące ubraniefakt.


Chałat (także kapota) – szeroka wierzchnia odzież zapinana z przodu i sięgająca stóp, noszona zwłaszcza przez Żydów we wschodniej Europie.

W Małopolsce, chałat to też nazwa stroju szkolnego lub fartucha, który noszą biolodzy, chemicy, archiwiści i lekarze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chałatowi

rzadko spotykane określenie Żydów


Źródła:

SJP.pl

Chałatowy

przymiotnik od: chałat


przymiotnik relacyjny

 (1.1) kraw. związany z chałatem, dotyczący chałatu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. Żyd noszący chałat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chałbiński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chałchas

przedstawiciel najliczniejszej spośród ludów mongolskich grupy etnicznej


Źródła:

SJP.pl

Chałchasi

najliczniejszy lud mongolski


Chałchasi, Chałchowie, Chałcha-Mongołowie – grupa etniczna, najliczniejsza spośród ludów mongolskich, zamieszkująca Mongolię (2,1 mln) oraz Mongolię Wewnętrzną. Łączna ich liczba wynosi 6,5 mln.

Chałchasi dzielą się na około 10 pomniejszych grup, które stopniowo zatracają swoją odrębność i są traktowane jako społeczności regionalne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chałchaska

język chałchaski - główny język z rodziny mongolskiej języków ałtajskich; utożsamiany z językiem mongolskim


Patrz:Chałchas

Źródła:

SJP.pl

Chałchaski

język chałchaski - główny język z rodziny mongolskiej języków ałtajskich; utożsamiany z językiem mongolskim


Patrz:Chałchas

Źródła:

SJP.pl

Chałeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: chałka


Źródła:

Wiktionary

Chałka

mała, podłużna, zwykłe słodka bułka pszenna, zapleciona w warkocz


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. słodki, pleśćeciony pszenny chleb wywodzący się z tradycji Żydów aszkenazyjskich wypiekających takie bochenki m.in. na święto Rosz ha-Szana;


Chałka, chała – w kuchni polskiej słodkie, w kuchni żydowskiej tylko lekko słone, puszyste, drożdżowe pieczywo pszenne w postaci zaplecionego warkocza. Można także spotkać wypieki w kształcie bułek lub wałka zamkniętego w okrąg.

Chałka zwana jest też czasem plecionką albo kukiełką (na Podhalu). Jest rytualnym typem pieczywa dla Żydów, w szczególności Aszkenazyjczyków, którzy zwyczajowo spożywają ją w czasie szabatu i świąt. Jej nazwa wywodzi się z hebrajskiego „חַלָּה” ("chala").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chałkowaty

→ chałka


Patrz:chałka

Źródła:

SJP.pl

Chałowaty

potocznie: bez wartości, w złym guście; kiczowaty, chałowy


przymiotnik

 (1.1) pot. kiepski, marny, o niskiej wartości


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chałowy

potocznie: bez wartości, w złym guście; kiczowaty, chałowaty


Źródła:

SJP.pl

Chałtura

potocznie, pejoratywnie: mało ambitna praca, zwłaszcza artystyczna lub naukowa, podjęta głównie dla zarobku i byle jak wykonana; również produkt takiej pracy


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dodatkowa, łatwa praca (szczególnie z dziedziny kultury, sztuki), ale zazwyczaj mało ambitna, wykonywana jedynie dla szybkiego zarobku, często niedbale

 (1.2) efekt, produkt chałtury (1.1)


Chałtura – zjawisko pracy zarobkowej (głównie w zawodach artystycznych). W potocznym języku oznacza działalność motywowaną względami wyłącznie zarobkowymi. W wielu przypadkach oznacza pójście na kompromis oraz może stanowić uszczerbek na wizerunku artysty. Chałtura ma zdecydowanie wydźwięk negatywny. W powszechnym rozumieniu jest często kojarzona z występami "celebrytów" na wydarzeniach sponsorowanych przez korporacje niemające na co dzień związku z kulturą, bądź organy władzy publicznej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chałturka

niewielka chałtura


Źródła:

SJP.pl

Chałturnictwo

podejmowanie działalności jedynie dla zarobku; zajmowanie się dodatkową, zwykle niedbale wykonywaną pracą


Źródła:

SJP.pl

Chałturniczka

→ chałturnik


Patrz:chałturnik

Źródła:

SJP.pl

Chałturniczy

→ chałtura; chałturowy


Źródła:

SJP.pl

Chałturnik

potocznie: osoba wykonująca wyłącznie dla pieniędzy (często niestarannie) mało ambitne zajęcia, zwłaszcza naukowe lub artystyczne; chałturzysta, chałturszczyk


Źródła:

SJP.pl

Chałturowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chałturować.


Źródła:

Wiktionary

Chałturować

chałturzyć; potocznie:
1. tworzyć coś tandetnego, pozbawionego wartości;
2. podejmować się podatkowej pracy wyłącznie dla pieniędzy


Źródła:

SJP.pl

Chałturowiec

potocznie: osoba uprawiająca chałturę; chałturzysta


Źródła:

SJP.pl

Chałturowy

→ chałtura; chałturniczy


Źródła:

SJP.pl

Chałturszczyk

potocznie: osoba wykonująca wyłącznie dla pieniędzy (często niestarannie) mało ambitne zajęcia, zwłaszcza naukowe lub artystyczne; chałturzysta, chałturnik


Źródła:

SJP.pl

Chałturzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chałturzyć.


Źródła:

Wiktionary

Chałturzysta

potocznie: osoba wykonująca wyłącznie dla pieniędzy (często niestarannie) mało ambitne zajęcia, zwłaszcza naukowe lub artystyczne; chałturszczyk, chałturnik


Źródła:

SJP.pl

Chałturzystka

kobieta zarabiająca robieniem chałtur


Źródła:

SJP.pl

Chałturzyć

chałturować; potocznie:
1. tworzyć coś tandetnego, pozbawionego wartości;
2. podejmować się podatkowej pracy wyłącznie dla pieniędzy


czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wykonywać dodatkową pracę w dziedzinie kultury i sztuki wyłącznie w celach zarobkowych, nie troszcząc się o poziom (artystyczny itp.)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chałubiński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chałupa

1. chłopski, prymitywny budynek mieszkalny;
2. żartobliwie o własnym mieszkaniu lub domu;
3. legowisko zająca w śniegu


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. wiejski budynek mieszkalny, zwykle prymitywny

 (1.2) pot. nieduży, zaniedbany budynek o nietrwałej konstrukcji

 (1.3) pot. o domu lub mieszkaniu, zwłaszcza własnym

 (1.4) łow. legowisko zająca w śniegu


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chałupczak

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chałupina

mały, nędzny dom


Źródła:

SJP.pl

Chałupinka

zdrobnienie od: chałupina


Źródła:

SJP.pl

Chałupisko

1. zgrubienie od: chałupa; pogardliwie o chałupie; chałupsko;
2. dawniej: miejsce zajmowane przez chałupę


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chałupka

zdrobnienie od: chałupa


Źródła:

SJP.pl

Chałupnica

1. kobieta wykonująca u siebie w domu prace rzemieślnicze na zamówienie przedsiębiorcy; chałupniczka;
2. dawniej: kobieta bezrolna, posiadająca tylko chałupę z obejściem;
3. przestarzałe: kobieta wiejska niemająca własnego gospodarstwa ani domu, mieszkająca w cudzej chacie; komornica


Źródła:

SJP.pl

Chałupnictwo

praca wykonywana przez rzemieślnika na zlecenie w domu, z surowców dostarczanych przez przedsiębiorcę


Źródła:

SJP.pl

Chałupniczka

→ chałupnik


Patrz:chałupnik

Źródła:

SJP.pl

Chałupniczość

→ chałupniczy


Patrz:chałupniczy

Źródła:

SJP.pl

Chałupniczy

→ chałupnictwo


Patrz:chałupnictwo

Źródła:

SJP.pl

Chałupnik

rzemieślnik wykonujący u siebie w domu pracę na zamówienie przedsiębiorcy


Chałupnik:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chałupski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chałupsko

zgrubienie od: chałupa


Źródła:

SJP.pl

Chałupy

1. chłopski, prymitywny budynek mieszkalny;
2. żartobliwie o własnym mieszkaniu lub domu;
3. legowisko zająca w śniegu


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chałwa

bardzo słodki wyrób cukierniczy z tłustej, włóknistej masy, otrzymanej z karmelu i miazgi nasion roślin oleistych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. wyrób cukierniczy z karmelu oraz zmiażdżonych nasion oleistych;


Chałwa (pers. "halva", sanskryt "halawa", hebr. "halwa", arab. "halawi", tur. "helva", gr. χαλβάς) – wyrób cukierniczy z karmelu oraz miazgi nasion oleistych pochodzący z Iranu. Popularny w wielu innych rejonach świata – na Bałkanach, w krajach śródziemnomorskich i zachodniej Azji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chałwowy

→ chałwa


przymiotnik

 (1.1) związany z chałwą


Patrz:chałwa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chańcza

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chański

przymiotnik od: chan (w znaczeniu osoby), np. chańskie ziemie; chanowy


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub tytułem chana, dotyczący chana


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chaństwo

dawniej: chanat


Źródła:

SJP.pl

Chcenie

potocznie: to, czego się pragnie; chęć


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczuwanie chęci zrobienia czegoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chceszli

dawniej: czasownik "chcieć" w formie osobowej połączony z partykułą pytającą "-li"; czy chcesz


Źródła:

SJP.pl

Chciany

mieć chęć, ochotę na coś


Źródła:

SJP.pl

Chcica

silna chęć lub ochota, zwłaszcza w znaczeniu seksualnym


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) posp. silne pragnienie, najczęściej w kontekście seksualnym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chciejca

rzadko: osoba przeświadczona o tym, że coś będzie tak, jak sobie wyobraża, jakby chciała


Źródła:

SJP.pl

Chciejlista

lista rzeczy, które dana osoba chciałaby dostać w prezencie; wishlista


Źródła:

SJP.pl

Chciejstwo

rzadko:
1. myślenie życzeniowe;
2. chęć do działania


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. branie za rzeczywistość faktów istniejących tylko w sferze własnych marzeń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chcieć

mieć chęć, ochotę na coś


czasownik modalny niedokonany

 (1.1) odczuwać chęć zrobienia czegoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chciwie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób charakteryzujący się chciwością


Źródła:

Wiktionary

Chciwiec

człowiek chciwy; chciwus


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pejor. człowiek chcący jak najwięcej zysku tylko dla siebie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chciwiej

stopień wyższy od przysłówka: chciwie


Źródła:

SJP.pl

Chciwość

→ chciwy


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś


Ch


Patrz:chciwy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chciwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chciwy; bardziej chciwy


Źródła:

SJP.pl

Chciwus

potocznie: człowiek chciwy; chciwiec


Źródła:

SJP.pl

Chciwuska

→ chciwus


Patrz:chciwus

Źródła:

SJP.pl

Chciwy

chorobliwie żądny dóbr materialnych, zachłanny


przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który odznacza się chciwością


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chcący

ten, kto czegoś chce, chętny do czegoś


Źródła:

SJP.pl

Chd

[czytaj: cha-de] skrót od: Chrześcijańska Demokracja


skrót

 (1.1) = chrześcijańska demokracja, chadecja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Che

wyraz, zwykle powtarzany, oznaczający śmiech, zwłaszcza złośliwy, ironiczny; he


Che – hiszpański wykrzyknik używany w części Ameryki Południowej (Argentyna) oraz w hiszpańskiej Walencji. W innym zapisie ("tchê") stosowany także w części Brazylii.

Okrzyk "che!" wyraża radość lub podziw. Słowo posiada także drugie znaczenie – "człowiek", "przyjaciel", "kolega" - i jest kolokwialną formą zwracania się do ludzi niezależnie od ich statusu społecznego.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cheapfake

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) metoda manipulacji polegająca na przerabianiu fotografii prostymi, powszechnie dostępnymi narzędziami graficznymi


Źródła:

Wiktionary

Cheat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) inform. środ. program komputerowy służący do oszukiwania w grach komputerowych


Cheat – łamanie zasad gry komputerowej ustalonych przez jej autorów poprzez modyfikację elementów mechaniki gry. Celem używania cheatów jest zyskanie przewagi nad komputerem w rozgrywce, a także chęć jak najszybszego zdobycia nagrody. Stosowanie cheatów w grach wieloosobowych jest negatywnie traktowane przez społeczność i może skutkować banem.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Cheater

[czytaj: cziter] osoba oszukująca w grze komputerowej; cziter


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. osoba oszukująca w grach komputerowych, korzystająca z programów dających mu przewagę nad przeciwnikami


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cheaterka

[czytaj: cziterka] kobieta oszukująca w grze komputerowej; cziterka


Źródła:

SJP.pl

Cheaterski

→ cheater [czytaj: cziterski]


Źródła:

SJP.pl

Cheatować

[czytaj: czitować] środowiskowo: oszukiwać w grze komputerowej; czitować


czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) środ. oszukiwać w grach komputerowych, stosować programy dające przewagę nad przeciwnikami, np. wspomaganie celowania bronią, widzenie przeciwników przez ściany itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chebd

dziki bez; hebd


Źródła:

SJP.pl

Chechelski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chechłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chechłać.


Źródła:

Wiktionary

Chechłać

czasownik przechodni

 (1.1) łódź. kroić tępym narzędziem

 (1.2) lud. moczyć, prać bieliznę


Źródła:

Wiktionary

Chechłowo

Chechłowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Drohiczyn.

W czasach II Rzeczypospolitej wieś należała (do 1934) do gminy Narojki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.


Źródła:

Wikipedia

Checklista

[czytaj: czeklista] lista kontrolna, lista zadań do wykonania


Źródła:

SJP.pl

Checkpoint

[czytaj: CZEKpoint]
1. punkt kontrolny na wyścigach sportowych;
2. punkt kontrolny na lotnisku;
3. punkt zapisu w grach komputerowych


Źródła:

SJP.pl

Checza

rzadko: chata kaszubska


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. etn. chata kaszubska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cheddar

[czytaj: czeDAR, CZEdar] twardy żółty ser podpuszczkowy; czedar


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. twardy, dojrzewający żółty ser podpuszczkowy z mleka krowiego, o lekko kwaskowatym, orzechowym smaku;


Cheddar, czedar – rodzaj angielskiego sera, który jest produkowany z krowiego mleka. Ser ten jest zaliczany do serów podpuszczkowych, dojrzewających oraz twardych. Ser cheddar zawiera ok. 25% tłuszczu. Ma żółtopomarańczową barwę, smak ostry, lekko kwaskowy oraz orzechowy. Cheddar jest produkowany w kształcie walców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cheddarowy

→ cheddar [czytaj: czedarowy]


Źródła:

SJP.pl

Cheder

żydowska początkowa szkoła religijna dla chłopców; chajder


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. elementarna szkoła żydowska o charakterze religijnym, przeznaczona dla chłopców, utrzymywana przez gminę religijną;


Cheder (hebr. חדר pokój) – szkoła żydowska o charakterze religijnym utrzymywana przez gminę religijną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chederowy

przymiotnik od: cheder


Źródła:

SJP.pl

Chedyw

dziedziczny tytuł wicekrólów Egiptu w okresie 1867-1914; kedyw


Źródła:

SJP.pl

Cheerleader

[czytaj: czirlider] kobieta wykonująca w przerwach meczów dynamiczne układy taneczne mające zachęcić drużynę do walki; cheerleaderka, czirliderka, pomponiarka


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cheerleaderka

[czytaj: czirliderka] kobieta wykonująca w przerwach meczów dynamiczne układy taneczne mające zachęcić drużynę do walki; czirliderka, pomponiarka


Źródła:

SJP.pl

Cheerleading

[czytaj: czirliding] zagrzewanie drużyny sportowej do walki przez cheerleaderki; czirliding


Na tę stronę wskazuje „cheerleaderka”. Zobacz też: Cheerleaderka (film); cheerleader.

Cheerleading (ang. „przewodzenie dopingowaniu”) – zorganizowane układy składające się z elementów gimnastyki, tańca i akrobacji wykonywane w celu kibicowania zespołom sportowym w czasie meczów. Także osobna dyscyplina sportu. "Cheerleading" najpopularniejszy jest w Stanach Zjednoczonych, ale przyjął się też w wielu innych krajach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cheeseburger

[czytaj: czisburger] hamburger z dodatkowym plastrem sera


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kulin. hamburger serwowany z plasterastrem żółtego sera;


Cheeseburger – hamburger z dodanym żółtym serem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cheeseburgerek

[czytaj: czisburgerek] zdrobnienie od: cheeseburger


Źródła:

SJP.pl

Chefren

władca starożytnego Egiptu z okresu Starego Państwa, syn Cheopsa


Chefren (z gr.; egip. Cha-ef-re – „Niechaj Re objawia się w chwale”), u Herodota Χεφρῆν, u Diodora "Chabryes" – władca starożytnego Egiptu z IV dynastii, z okresu Starego Państwa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cheironomia

prowadzenie chóru przez określające melodię ruchy rękami


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cheironomiczny

→ cheironomia


Patrz:cheironomia

Źródła:

SJP.pl

Chejron

w mitologii greckiej: centaur znany z prawości, mądrości i wiedzy medycznej; Chiron


Źródła:

SJP.pl

Chejroskopia

dziedzina kryminalistyki zajmująca się identyfikacją człowieka na podstawie odbitek linii papilarnych występujących na dłoniach


Chejroskopia – dział techniki kryminalistycznej, pokrewny do daktyloskopii, zajmujący się badaniem linii papilarnych znajdujących się na krawędziach palców oraz na wewnętrznych częściach dłonii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chejroskopijny

→ chejroskopia; chejroskopowy


Źródła:

SJP.pl

Chejroskopowy

→ chejroskopia; chejroskopijny


Źródła:

SJP.pl

Chelacja

reakcja powstawania chelatu (rodzaj związku chemicznego, taki jak np. hemoglobina - chelat żelaza); chelatacja


Źródła:

SJP.pl

Chelat

związek kompleksowy stosowany w leczeniu zatruć metalami ciężkimi


Źródła:

SJP.pl

Chelatacja

reakcja powstawania chelatu (związek chemiczny taki jak np. hemoglobina - chelat żelaza); chelacja


Chelatacja, chelatowanie, chelacja (gr. "chele" – kleszcze, szczypce kraba) – reakcja chemiczna tworzenia chelatu, czyli kompleksowego związku chemicznego o cząsteczce złożonej z organicznej struktury pierścieniowej wielopodstawnego ligandu (pochodzącej z tzw. chelatora, czyli czynnika chelatującego) i związanego z nią kilkoma wiązaniami jonu centralnego – kationu metalu. Nazwa nawiązuje do chwycenia kationu jakby w kleszcze wiązań struktury pierścieniowej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chelatacyjny

→ chelatacja


Patrz:chelatacja

Źródła:

SJP.pl

Chelatometria

w chemii: rodzaj kompleksometrii, oznaczanie substancji przez miareczkowanie mianowanym roztworem odczynnika tworzącego z nią chelaty


Źródła:

SJP.pl

Chelatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chelatować.


Źródła:

Wiktionary

Chelatować

łączyć w kompleksy chelatowe (kleszczowe) za pomocą związków chelatowych


Źródła:

SJP.pl

Chelatowy

→ chelat


Patrz:chelat

Źródła:

SJP.pl

Chelodyna

chelodyna rotiańska - gatunek żółwia z rodziny wężoszyjnych


Źródła:

SJP.pl

Chelonit

skamieniały szylkret, drogi kamień


Źródła:

SJP.pl

Chelsea

[czytaj: czels-i]
1. dzielnica Londynu;
2. londyński klub sportowy


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cheltenham

Zobacz też: Cheltenham (borough) – dystrykt w hrabstwie Gloucestershire.

Cheltenham – miasto w Wielkiej Brytanii (Anglia), w hrabstwie Gloucestershire, w dystrykcie Cheltenham, nad rzeką Chelt (dopływ Severn). W 2021 roku miasto liczyło 115 940 mieszkańców.


Źródła:

Wikipedia

Chem-Bełdyr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Kyzył, nazwa używana w latach 1918-1926


Źródła:

Wiktionary

Chem.

skrót od: chemia, chemiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


skrót

 (1.1) = (termin) chemiczny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chemabrazja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kosmet. zabieg z użyciem kwasów kosmetycznych wykonywany w celu złuszczenia naskórka i regeneracji skóry


Źródła:

Wiktionary

Chemia

dział nauki zajmujący się badaniem właściwości atomów, związków chemicznych, jak również reakcji między nimi


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem;

 (1.2) pot. dużo sztucznych (nienaturalnych) środków chemicznych

 (1.3) pot. przen. coś, co podświadomie łączy, zbliża dwoje ludzi, również w kontekście erotycznym

 (1.4) pot. med. zob. chemioterapia.

 (1.5) pot. szkolna lekcja chemii (1.1)


Zo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chemiatria

dawny kierunek w chemii, według którego głównym zadaniem chemii jest preparowanie leków i wyjaśnianie procesów zachodzących w organizmie ludzkim; chemia lekarska, jatrochemia


Źródła:

SJP.pl

Chemica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od chemiczka

 (1.2) środ. grub. nauczycielka chemii


Źródła:

Wiktionary

Chemiczka

1. specjalistka w dziedzinie chemii;
2. nauczycielka chemii


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. specjalistka w zakresie chemii, kobieta zajmująca się chemią

 (1.2) pot. uczn. nauczycielka chemii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chemicznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób odnoszący się do chemii


Źródła:

Wiktionary

Chemicznofizyczny

związany z chemią fizyczną, działem chemii zajmującym się analizą zjawisk fizycznych zachodzących w trakcie przemian chemicznych; fizykochemiczny


Źródła:

SJP.pl

Chemiczność

→ chemiczny


Patrz:chemiczny

Źródła:

SJP.pl

Chemiczny

związany z chemią


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chemią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chemigraf

osoba wyspecjalizowana w dziedzinie chemigrafii


Źródła:

SJP.pl

Chemigrafia

obróbka chemiczna powierzchni niektórych metali


Chemigrafia, fotochemigrafia, cynkografia – chemiczna obróbka powierzchni niektórych metali. Powierzchnia trawionego metalu jest częściowo zakryta warstwą odporną na chemię używaną w czasie trawienia i dzięki temu uzyskuje się odpowiedni relief. Technika ta pozwala na trawienie powierzchni metalowych ażurowo, jak i trawień matryc lub patryc mających zastosowanie np. w poligrafii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chemigraficzny

→ chemigrafia


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chemigrafią, dotyczący chemigrafii


Patrz:chemigrafia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chemik

1. specjalista w dziedzinie chemii;
2. nauczyciel chemii


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią

 (1.2) pot. nauczyciel chemii w szkole


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chemikalia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) preparaty, odczynniki i inne substancje chemiczne


Źródła:

Wiktionary

Chemikaliowiec

typ statku; zbiornikowiec przeznaczony do transportu płynnych chemikaliów


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. statek handlowy przystosowany do przewozu chemikaliów;


Chemikaliowiec – zbiornikowiec przeznaczony do przewozu płynnych chemikaliów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chemikalium

(zwykle w liczbie mnogiej) produkt chemiczny


Źródła:

SJP.pl

Chemilitografia

metoda otrzymywania odpowiednich struktur na podłożu półprzewodnikowym z wykorzystaniem chemicznego trawienia


Źródła:

SJP.pl

Chemiluminescencja

świecenie zimnego materiału pod wpływem reakcji chemicznych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. fiz. świecenie wywołane reakcją chemiczną;


Chemiluminescencja – zjawisko emisji fal świetlnych w wyniku reakcji chemicznych.

Zjawisko to występuje, na przykład, podczas utleniania fosforu białego oraz reakcji lucyferyny z lucyferazą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chemiluminescencyjny

→ chemiluminecscencja


Patrz:chemiluminecscencja

Źródła:

SJP.pl

Chemiochirurgia

metoda usuwania tkanek, np. naskórka, metodami chemicznymi, stosowana głównie w kosmetyce


Źródła:

SJP.pl

Chemiochłonność

→ chemiochłonny


Patrz:chemiochłonny

Źródła:

SJP.pl

Chemioodporny

odporny na działanie czynników chemicznych; chemoodporny


Źródła:

SJP.pl

Chemioterapeuta

specjalista stosujący metodę leczenia za pomocą preparatów chemicznych niszczących drobnoustroje chorobotwórcze lub hamujących rozrost komórek i tkanek nowotworowych; chemoterapeuta


Źródła:

SJP.pl

Chemioterapeutka

specjalistka stosująca metodę leczenia za pomocą preparatów chemicznych niszczących drobnoustroje chorobotwórcze lub hamujących rozrost komórek i tkanek nowotworowych; chemoterapeutka


Źródła:

SJP.pl

Chemioterapeutyczny

→ chemioterapia; chemoterapeutyczny


przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z chemioterapią, dotyczący chemioterapii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chemioterapeutyk

lek przeciw drobnoustrojom otrzymany na zasadzie całkowitej syntezy chemicznej, nie posiadający swojego odpowiednika w przyrodzie; chemoterapeutyk; lek, preparat chemoterapeutyczny


Źródła:

SJP.pl

Chemioterapia

metoda leczenia polegająca na stosowaniu preparatów chemicznych niszczących drobnoustroje chorobotwórcze lub hamujących rozrost komórek i tkanek nowotworowych; chemoterapia


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. med. terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;


Chemioterapia – używanie syntetycznych związków chemicznych w celu zwalczania chorób wywołanych przez drobnoustroje i pasożyty, a także chorób nowotworowych. Skrótowo często terminem tym określa się leczenie przeciwnowotworowe za pomocą cytostatyków.

Pojęcie chemioterapii wprowadził do medycyny Paul Ehrlich (1854–1915). Zastosował on salwarsan (organiczną pochodną arsenową) w leczeniu chorób wywoływanych przez krętki i pierwotniaki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chemisorpcja

rodzaj adsorpcji, w której między adsorbentem i adsorbatem tworzą się wiązania chemiczne


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chemizacja

stosowanie osiągnięć chemii w praktyce, przede wszystkim w rolnictwie


Źródła:

SJP.pl

Chemizacyjny

przymiotnik od: chemizacja


Źródła:

SJP.pl

Chemizator

specjalista w dziedzinie chemizacji


Źródła:

SJP.pl

Chemizatorka

specjalistka w dziedzinie chemizacji


Źródła:

SJP.pl

Chemizm

właściwości chemiczne


Źródła:

SJP.pl

Chemizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chemizować.


Źródła:

Wiktionary

Chemnitz

[czytaj: kemnic] miasto w Niemczech


rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, położone w Saksonii nad rzeką Chemnitz (1.2) u podnóża Rudaw;

 (1.2) geogr. rzeka w Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, biorąca swój początek w mieście Chemnitz (1.1);


Chemnitz (w latach 1953–1990 "Karl-Marx-Stadt") – miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, w Saksonii, nad rzeką Chemnitz, u podnóża Rudaw. Po Lipsku i Dreźnie trzecie co do wielkości miasto Saksonii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chemoautotrof

organizm samożywny (autotrof) wykorzystujący energię pozyskaną z utleniania zredukowanych związków chemicznych celem wytworzenia związków organicznych


Źródła:

SJP.pl

Chemoautotrofia

odżywianie się na drodze chemosyntezy


Źródła:

SJP.pl

Chemoautotroficzny

→ chemoautotrofia


Patrz:chemoautotrofia

Źródła:

SJP.pl

Chemogeniczny

w geologii: złoże chemogeniczne - złoże powstałe przez nagromadzenie substancji mineralnych wytrąconych z wody w wyniku zachodzących w niej reakcji chemicznych


Źródła:

SJP.pl

Chemokina

niskocząsteczkowe białko z grupy cytokin


Źródła:

SJP.pl

Chemokinowy

→ chemokina


Patrz:chemokina

Źródła:

SJP.pl

Chemolak

marka farb, lakierów i chemii budowlanej


Źródła:

SJP.pl

Chemolitografia

litografía chemiczna


Źródła:

SJP.pl

Chemometria

dział chemii zajmujący się wykorzystaniem metod komputerowych i matematycznych w analizowaniu danych chemicznych


Chemometria – dział chemii zajmujący się wykorzystaniem metod komputerowych, statystycznych, matematycznych oraz symbolicznych w analizowaniu danych chemicznych. Metody chemometryczne mogą również służyć do analizy danych: fizycznych, medycznych i wszelkich innych. Chemometrię stosuje się do projektowania lub wyboru optymalnych procedur eksperymentalnych, aby pozyskać maksimum informacji poprzez analizę danych a także w celu nabywania wiedzy o układach (systemach) chemicznych i nie tylko chemicznych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chemometryczny

→ chemometria


Patrz:chemometria

Źródła:

SJP.pl

Chemonastia

rodzaj ruchów rośliny, zależny od budowy organu, wywołany chemiczną reakcją na bodziec


Chemonastia – reakcja nastyczna roślin na działanie czynnika chemicznego. Zachodzi między innymi podczas ruchów aparatów szparkowych, w odpowiedzi na zmiany stężenia CO2 i O2 oraz u roślin owadożernych podczas chwytania ofiary.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chemonastyczny

→ chemonastia


Patrz:chemonastia

Źródła:

SJP.pl

Chemoodporność

→ chemoodporny


Patrz:chemoodporny

Źródła:

SJP.pl

Chemoodporny

odporny na działanie czynników chemicznych; chemioodporny


Źródła:

SJP.pl

Chemoproteinowy

odnoszący się do białek złożonych, zawierających oprócz łańcucha białkowego pewne grupy prostetyczne


Źródła:

SJP.pl

Chemoreceptor

receptor wrażliwy na substancje chemiczne


Chemoreceptory – receptory rozróżniające substancje chemiczne, pełniące u wielu organizmów podstawowe funkcje zmysłowe. Są one dość pierwotne filogenetycznie i występują praktycznie u wszystkich grup zwierząt – od pierwotniaków do ssaków (w tym człowieka). Uczestniczą one we wszystkich procesach życiowych, m.in.: odnajdywanie pokarmu, unikanie drapieżników, dobór partnera seksualnego, komunikacja chemiczna.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chemoreceptorowy

→ chemoreceptor


Patrz:chemoreceptor

Źródła:

SJP.pl

Chemosterylant

środek chemiczny powodujący bezpłodność, stosowany do ograniczania populacji niektórych zwierząt, wykorzystywany w ochronie roślin


Źródła:

SJP.pl

Chemosterylizacja

wywoływanie bezpłodności przez stosowanie chemosterylantów


Źródła:

SJP.pl

Chemosyntetyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chemosyntetyzować.


Źródła:

Wiktionary

Chemosynteza

biochemiczny proces asymilacji dwutlenku węgla przy zużytkowaniu energii uzyskanej z utlenienia tlenem atmosferycznym prostych substancji nieorganicznych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. proces przyswajania dwutlenku węgla w oparciu o energię pochodzącą nie ze światła, ale z utleniania prostych związków organicznych lub metanu; występuje u niektórych grzybów i bakterii;


Chemosynteza – starszy ewolucyjnie od fotosyntezy i mniej od niej skomplikowany sposób autotrofizmu. Przeprowadzają go bakterie nazywane chemoautotrofami, których źródłem energii do asymilacji dwutlenku węgla (#PATRZ) są reakcje utlenienia prostszych związków nieorganicznych lub metanu. Odgrywa ona bardzo ważną rolę w obiegach pierwiastków ważnych biologicznie (np. azotu, węgla lub fosforu). Asymilacja dwutlenku węgla rozpoczyna się od karboksylacji rybulozo-1,5-bisfosforanu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chemotaksja

ruch lokomocyjny niższych organizmów lub swobodnych komórek w kierunku bodźca chemicznego lub w przeciwną doń stronę przy jednoczesnym unikaniu granicy bodźca niekorzystnego


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. ruch drobnych organizmów lub komórek (np. leukocytów czy plemników) w określonym kierunku pod wpływem różnej wielkości stężenia danej substancji chemicznej w różnych miejscach;


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chemotaksonomia

dział taksonomii stosujący badanie związków chemicznych występujących w organizmach żywych do ulepszenia ich systematyki


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chemotaktyczny

dotyczący chemotaktyzmu


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chemotaksją, dotyczący chemotaksji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chemotaktyzm

ruch kierunkowy żywych komórek roślinnych i zwierzęcych spowodowany bodźcami chemicznymi


Źródła:

SJP.pl

Chemoterapeuta

specjalista stosujący metodę leczenia za pomocą preparatów chemicznych niszczących drobnoustroje chorobotwórcze lub hamujących rozrost komórek i tkanek nowotworowych; chemioterapeuta


Źródła:

SJP.pl

Chemoterapeutka

specjalistka stosująca metodę leczenia za pomocą preparatów chemicznych niszczących drobnoustroje chorobotwórcze lub hamujących rozrost komórek i tkanek nowotworowych; chemioterapeutka


Źródła:

SJP.pl

Chemoterapeutyczny

→ chemoterapia; chemioterapeutyczny


Źródła:

SJP.pl

Chemoterapeutyk

lek przeciw drobnoustrojom otrzymany na zasadzie całkowitej syntezy chemicznej, niemający swojego odpowiednika w przyrodzie; chemioterapeutyk; lek chemoterapeutyczny


Źródła:

SJP.pl

Chemoterapia

1. metoda leczenia polegająca na stosowaniu preparatów chemicznych niszczących drobnoustroje chorobotwórcze lub hamujących rozrost komórek i tkanek nowotworowych; chemioterapia;
2. zapobieganie chorobom roślin lub ich zwalczanie przy użyciu związków chemicznych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. farm. zob. chemioterapia.

 (1.2) roln. zwalczanie lub przeciwdziałanie chorobom roślin z użyciem syntetycznych środków chemicznych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chemotransdukcja

przenoszenie wewnątrzkomórkowe wywoływane przez substancję chemiczną działającą na komórki postsynaptyczne


Źródła:

SJP.pl

Chemotroniczny

→ chemotronika


Patrz:chemotronika

Źródła:

SJP.pl

Chemotronik

chemik specjalizujący się w stosowaniu zjawisk chemicznych dla celów elektroniki


Źródła:

SJP.pl

Chemotronika

gałąź elektrochemii wykorzystująca zjawiska chemiczne dla celów elektroniki


Źródła:

SJP.pl

Chemotropiczny

→ chemotropizm


przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. związany z chemotropizmem, dotyczący chemotropizmu


Patrz:chemotropizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chemotropizm

ruch kierunkowy organizmów roślinnych i zwierzęcych polegający na zwracaniu się w kierunku bodźca chemicznego lub w stronę doń przeciwną


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. reakcja ruchowa roślin w odpowiedzi na czynnik chemiczny;


Chemotropizm – reakcja ruchowa roślin w odpowiedzi na czynnik chemiczny. Ruch w kierunku zwiększającego się stężenia związku chemicznego określany jest jako chemotropizm dodatni. Chemotropizm ujemny polega na ruchu w kierunki niższego stężenia substancji chemicznej. Bodziec chemiczny stymuluje lub hamuje wzrost komórek.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chemotypia

różnica w składzie chemicznym roślin lub mikroorganizmów tego samego gatunku, wynikająca z odmienności wtórnych metabolitów


Źródła:

SJP.pl

Chemoutwardzalny

twardniejący pod wpływem czynników chemicznych


Źródła:

SJP.pl

Chemperek

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chemseks

aktywność seksualna z użyciem substancji psychoaktywnych; chemsex


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) seks. współżycie seksualne podejmowane pod wpływem substancji psychoaktywnych, które zwiększają pożądanie i przyjemność


Ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chemsex

aktywność seksualna z użyciem substancji psychoaktywnych; chemseks


Źródła:

SJP.pl

Chen

henna;
1. naturalny czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z pędów henny;
2. farba do włosów, której głównym składnikiem jest ten barwnik


Źródła:

SJP.pl

Cheney

[czytaj: czenej lub czeni lub czini] nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chengdu

Chengdu (""; chiń. 成都; pinyin "Chéngdū") – miasto w Chinach, liczące ponad 15 milionów mieszkańców, stolica prowincji Syczuan.


Źródła:

Wikipedia

Chentejski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z górami Chentej, dotyczący gór Chentej


Źródła:

Wiktionary

Cheops

1. władca starożytnego Egiptu IV dynastii;
2. piramida Cheopsa - największa piramida egipska, wybudowana na przełomie XXVII i XXVI w. p.n.e


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. jeden z faraonów;


Cheops ( Χέοψ) – władca starożytnego Egiptu IV dynastii z okresu Starego Państwa. Imię Cheops to spopularyzowana przez Herodota, grecka forma egipskiego imienia Chu-fu, skrótu od "Chnum-chuefui" (z egip. "Chnum mnie chroni").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chepresz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. w starożytnym Egipcie nakrycie głowy faraonów wykonane z niebieskiego płótna lub skóry, ozdobione z przodu ureuszem, używane podczas bitew i ceremonii


Źródła:

Wiktionary

Chepri

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mitegip. staroegipski bóg wschodzącego Słońca mający postać skarabeusza;


Chepri ("stający się, Ten-Który-Się-Staje, powstały [sam z Siebie]") – prabóstwo egipskie, czczone pod postacią skarabeusza. Był bogiem wschodzącego słońca. W Starym Państwie uważany za personifikację Atuma i jako taki uznany za stwórcę bóstw. W tekstach Księgi umarłych ma związek z symboliką zmartwychwstania.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Cher

1. dawniej: wietrzna, śnieżna pogoda; zamieć, zadymka;
2. gatunek ptaka z rodziny jaskółkowatych


Cher (ur. jako Cheryl Sarkisian 20 maja 1946 w El Centro w Kalifornii) – amerykańska piosenkarka, aktorka, pisarka, biznesmenka, komiczka, tancerka, projektantka mody, modelka, filantropka, producentka muzyczna, autorka tekstów i prezenterka telewizyjna. Często określana przez media mianem Bogini Popu ( Goddess of Pop).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chera

1. dawniej: wietrzna, śnieżna pogoda; zamieć, zadymka;
2. gatunek ptaka z rodziny jaskółkowatych


Chera, chera australijska ("Cheramoeca leucosterna") – gatunek małego ptaka z rodziny jaskółkowatych (Hirundinidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Cheramoeca. Zamieszkuje Australię. Nie wyróżnia się podgatunków.

Samice jak i samce mają białą głowę, podgardle oraz kark; czarny brzuch, skrzydła oraz ogon. Długość ciała 15 cm, masa ciała 12–16 g.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cherbourg

[czytaj: szerBU:R] miasto we Francji


Źródła:

SJP.pl

Cherek

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Cherem

1. klątwa za naruszenie przepisów religijnych w judaizmie
2. poświęcenie rzeczy lub osoby jako tabu


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cherlacki

związany z cherlakiem


Źródła:

SJP.pl

Cherlactwo

potocznie: wątłość, słabowitość, chorowitość; mizeractwo, chuderlawość


Źródła:

SJP.pl

Cherlaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od cherlak


Źródła:

Wiktionary

Cherlaczka

→ cherlak


Patrz:cherlak

Źródła:

SJP.pl

Cherlak

człowiek wątły, mizerny, chorowity


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) człowiek chorowity, słabowity


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cherlakowaty

o wyglądzie cherlaka; chuderlawy


Źródła:

SJP.pl

Cherlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cherlać.


Źródła:

Wiktionary

Cherlawiec

potocznie: człowiek cherlawy; cherlak


Źródła:

SJP.pl

Cherlawość

→ cherlawy


Patrz:cherlawy

Źródła:

SJP.pl

Cherlawy

1. o człowieku: słaby, mizerny, chorowity;
2. przenośnie: taki, który jest w złym stanie; kiepski, lichy


przymiotnik

 (1.1) o człowieku: wątły, słaby i chorowity

 (1.2) przen. będący w złym stanie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cherlać

być przez dłuższy czas słabym, mizernym, cierpiącym, chorowitym; charłać


Źródła:

SJP.pl

Chermoula

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. rodzaj marynaty pochodzącej z krajów Maghrebu, której podstawowymi składnikami są liście kolendry, czosnek i kumin rozprowadzone w oliwie i soku cytrynowym;


Chermoula (szermula) – pochodzący z krajów Maghrebu rodzaj marynaty do pieczonych warzyw, mięs i ryb.

Podstawowymi składnikami szermuli są świeża kolendra, czosnek i kmin rzymski. Innymi składnikami, dodawanymi w zależności od przepisu, są papryka słodka lub ostra, szafran lub pieprz, a także kiszona cytryna, cebula i natka pietruszki. Do szermuli dodaje się także sok cytrynowy i oliwę. Jest to marynata używana głównie do ryb i owoców morza.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Cherofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. irracjonalny strach przed radością lub szczęściem


Źródła:

Wiktionary

Cherokee

[czytaj: cziroki] model samochodu marki Jeep


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cheronea

miejsce bitwy Greków z Macedończykami z 338 roku p.n.e.; Cheroneja


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. greckie miasto w zachodniej Beocji;


Cheronea, Cheroneja (gr. Χαιρώνεια, "Cheroneja"; łac. "Chaeronea") – miejscowość w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Tesalia-Grecja Środkowa, w regionie Grecja Środkowa, w jednostce regionalnej Beocja, w gminie Liwadia, położona między rzeką Kifisos a górą Turio. W 2011 roku liczyła 556 mieszkańców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cheroneja

miejsce bitwy Greków z Macedończykami z 338 roku p.n.e.; Cheronea


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. greckie miasto w zachodniej Beocji;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cheronejski

przymiotnik od: Cheronea (miasto starożytne)


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Cheroneją, dotyczący Cheronei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cherry

[czytaj: szery] likier lub wino wytwarzane z wiśni; cherry brandy


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cherson

miasto obwodowe w południowej Ukrainie; Chersoń


Źródła:

SJP.pl

Chersonez

nazwa kilku miast i półwyspów w starożytnej Grecji


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chersoń

miasto obwodowe w południowej Ukrainie; Cherson


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na południu Ukrainy, nad Dnieprem, stolica obwodu chersońskiego;


Chersoń ( Херсон, "Cherson") – miasto obwodowe na południu Ukrainy nad Dnieprem, stolica obwodu chersońskiego, 283 649 mieszkańców w 2021. W mieście znajduje się stacja kolejowa Chersoń.

Jedyne miasto obwodowe Ukrainy zajęte w ramach rosyjskiej inwazji z 2022 roku. Od 2 marca do 11 listopada 2022 miejscowość znajdowała się pod okupacją sił rosyjskich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chersoński

1. → Chersoń;
2. obwód chersoński - jeden z 24 obwodów Ukrainy


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chersoniem, dotyczący Chersonia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cherub

cherubin;
1. w chrześcijaństwie: anioł z najwyższego chóru anielskiego;
2. w religiach Wschodu: istota nadprzyrodzona, przedstawiana najczęściej jako skrzydlata postać o ciele zwierzęcia i ludzkiej głowie;
3. dawniej: młodzieniec o wyjątkowej urodzie


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) rel. bibl. zob. cherubin.

 (1.2) pot. zob. cherubin.


Cherub lub cherubin (l.mn. cheruby, cherubini, cherubiny, cherubinowie; hebr. l.p. כְּרוּב kərūv, l.mn. כְּרוּבִים krūvîm od akadyjskiego karābu – błogosławieństwo, modlitwa, poświęcenie) – według wierzeń, potężna nadprzyrodzona istota, stojąca bardzo wysoko w hierarchii bytów, znajdująca się często w bezpośredniej bliskości Boga. Mylona często z uskrzydlonymi puttami pojawiającymi się w dziełach sztuki nowożytnej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cherubin

cherub;
1. w chrześcijaństwie: anioł z najwyższego chóru anielskiego;
2. w religiach Wschodu: istota nadprzyrodzona, przedstawiana najczęściej jako skrzydlata postać o ciele zwierzęcia i ludzkiej głowie;
3. dawniej: młodzieniec o wyjątkowej urodzie


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) rel. bibl. w tradycji judeochrześcijańskiej potężne anioły, często w bezpośredniej bliskości Boga;

 (1.2) rel. w religiach starożytnych na wpół ludzka, na wpół zwierzęca istota strzegąca miejsc kultu

 (1.3) pot. niepoprawnie: barokowy motyw dekoracyjny w postaci małego aniołka;

 (1.4) pot. o młodzieńcu z delikatną urodą


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cherubinek

plastyczne przedstawienie w sztuce małego cherubina


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: cherubin


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cherubini

cherub;
1. w chrześcijaństwie: anioł z najwyższego chóru anielskiego;
2. w religiach Wschodu: istota nadprzyrodzona, przedstawiana najczęściej jako skrzydlata postać o ciele zwierzęcia i ludzkiej głowie;
3. dawniej: młodzieniec o wyjątkowej urodzie


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cherubinkowaty

będący dziecięcej urody, mający wygląd cherubinka


Źródła:

SJP.pl

Cherubinkowy

przymiotnik od: cherubinek


Źródła:

SJP.pl

Cherubinowość

→ cherubinowy


Patrz:cherubinowy

Źródła:

SJP.pl

Cherubinowy

→ cherubin; cherubowy


przymiotnik

 (1.1) mający cechy cherubina


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cherubowy

→ cherub; cherubinowy


Źródła:

SJP.pl

Cheruskowie

potężne plemię germańskie, zamieszkujące w starożytności tereny między Wezerą i Łabą


Cheruskowie (łac. "Cherusci") – jedno z plemion germańskich, o którym wspomina Tacyt w swym dziele "Germania".

Cheruskowie zamieszkiwali tereny północnych Niemiec na zachód od Półwyspu Jutlandzkiego. Za sąsiadów mieli rzymską Galię, Longobardów, Semnonów i Chattów. Na kartach historii pojawili się w 58 p.n.e., kiedy Juliusz Cezar pokonał ich wodza Ariowista, spieszącego na pomoc Celtom w Galii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cheshire

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający, o ostrym, pikantnym smaku


Cheshire (wymowa:) – hrabstwo ceremonialne i historyczne w zachodniej Anglii, w regionie North West England, położone nad estuariami rzek Mersey i Dee, przy granicy z Walią. Do 2009 roku pełniło funkcję administracyjną jako hrabstwo niemetropolitalne.

Cheshire liczy 2343 km² powierzchni, a liczba mieszkańców hrabstwa wynosi 1 027 700 (2011). Dawnym ośrodkiem administracyjnym, a zarazem jedynym miastem posiadającym status "city", jest Chester, położony na zachodzie hrabstwa.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chester

[czytaj: czester] ser podobny do czedara; czester


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający, o ostrym, pikantnym smaku


Chester (wal. "Caer") – miasto w północno-zachodniej Anglii, w hrabstwie ceremonialnym Cheshire, ośrodek administracyjny dystryktu Cheshire West and Chester, położone przy granicy walijskiej, nad rzeką Dee. Ma 118 200 mieszkańców (2011).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chesterfield

[czytaj: CZESterfild] marka papierosów


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chesterfieldzki

→ Chesterfield [czytaj: czesterfilcki]


Źródła:

SJP.pl

Chesterton

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Cheta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w syberyjskiej części Rosji, łącząc się z Kotujem tworzy Chatangę;


Cheta – jedna z rzek syberyjskich.

Wypływa z podnóża szczytu Kamienia w Górach Putorana, płynie południowym skrajem półwyspu Tajmyr, następnie skręca na północny wschód w kierunku miasta Chatanga, gdzie łączy się z rzeką Kotuj, tworząc rzekę o tej samej nazwie, która uchodzi do Morza Łaptiewów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chetonik

morska ryba okoniokształtna z rodziny chetonikowatych


Źródła:

SJP.pl

Chetonikowate

rodzina morskich ryb okoniokształtnych; ustnikowate, szczeciozębowate, szczeciozęby, ryby motyle


Chetonikowate, ustnikowate, szczeciozębowate, szczeciozęby, ryby motyle (Chaetodontidae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych (Perciformes). Niektóre gatunki spotykane są w hodowlach akwariowych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chetonikowaty

o cechach chetonikowatych (rodzina ryb)


Źródła:

SJP.pl

Chetyta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) staroż. członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;


Źródła:

Wiktionary

Chevalier

[czytaj: szewalJE] nazwisko, m.in. Maurice Chevalier (1888-1972) - francuski piosenkarz, tancerz i aktor


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cheviot

[czytaj: szewiot] rasa owiec o długiej, lśniącej wełnie; szewiot


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chevrolet

[czytaj: szewrolet] marka samochodów i firma


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mot. samochód marki Chevrolet


Chevrolet – amerykański producent samochodów osobowych, SUV-ów, samochodów sportowych, vanów i pickupów z siedzibą w Detroit działający od 1911 roku. Należy do amerykańskiego koncernu General Motors.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chevroletka

[czytaj: szewroletka] potocznie: samochód marki Chevrolet; Szewrolet


Źródła:

SJP.pl

Chevron

[czytaj: szewron] amerykańska korporacja branży energetycznej


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chewa

[czytaj: czewa] język urzędowy Malawi; czewa


Chewa, Heva Dağı – najwyższy szczyt Gór Szawszeckich. Wznosi się na wysokość 2812 m n.p.m..


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chewbacca

[czytaj: czubaka] fikcyjna postać z uniwersum Gwiezdnych wojen


Chewbacca (znany też jako Chewie) – fikcyjna postać z "Gwiezdnych wojen", przedstawiciel rasy Wookieech pochodzący z planety Kashyyyk. Jest wojownikiem i pilotem-mechanikiem. Od do części grał go Peter Mayhew. W ósmej i cyklu oraz w filmie "" zastąpił go Joonas Suotamo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chewi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. niewielka kraina historyczna w północno-wschodniej Gruzji


Źródła:

Wiktionary

Chewra

banda, grupa złodziei, środowisko przestępcze; hewra


Źródła:

SJP.pl

Chewsuretia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna i geograficzna położona w północno-wschodniej Gruzji;


Chewsuretia (gruz. ხევსურეთი, dosł. "kraj dolin") – kraina historyczno-geograficzna położona w północno-wschodniej Gruzji. Jest to jeden z trzech gruzińskich regionów (obok Tuszetii i Kazbegi), leżących na północ od Pasma Wododziałowego Wielkiego Kaukazu, a więc na Kaukazie Północnym.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Cheyenne

[czytaj: szaJEN]
1. rzeka w Stanach Zjednoczonych;
2. miasto w Stanach Zjednoczonych


Cheyenne (wym. ang. // lub //) – miasto w północno-środkowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych, stolica i największe miasto stanu Wyoming, a także stolica hrabstwa Laramie. Miasto jest najdalej na północ wysuniętą częścią szybko rozwijającej się aglomeracji Front Range Urban Corridor, w której zawierają się m.in. takie miasta jak Denver czy Colorado Springs.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chełbia

meduza z gromady krążkopławów


Źródła:

SJP.pl

Chełchowski

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chełkowo

Chełkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Śmigiel.


Źródła:

Wikipedia

Chełkowski

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chełm

1. miasto w Polsce;
2. dzielnica Gdańska;
3. obszar Krakowa;
4. szczyt w Beskidzie Niskim;
5. szczyt w Beskidzie Wyspowym


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. nazwa kilkunastu miejscowości, dzielnic i części miast w Polsce;

 (1.2) geogr. nazwa kilku gór i wzniesień w Polsce

 (1.3) geogr. mezoregion fizycznogeograficzny, garb na Wyżynie Śląskiej;

 (1.4) geogr. jezioro w gminie Łobez, w województwie zachodniopomorskim;


Chełm (pod koniec XVIII wieku stosowana też pisownia "Hełm") – miasto na prawach powiatu we wschodniej Polsce, w województwie lubelskim. Leży 42 km od granicy z Białorusią i 21 km od granicy z Ukrainą w pobliżu przejścia granicznego w Dorohusku. Miasto jest położone nad rzeką Uherką (lewym dopływem Bugu) i stanowi trzecie pod względem liczby ludności miasto w województwie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chełmce

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. nazwa kilku miejscowości w Polsce;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chełmczanin

1. mieszkaniec Chełmka;
2. mieszkaniec Chełmca


Źródła:

SJP.pl

Chełmczanka

1. mieszkanka Chełmka;
2. mieszkanka Chełmca


Źródła:

SJP.pl

Chełmecki

przymiotnik od: Chełmek; chełmkowski


Źródła:

SJP.pl

Chełmek

1. miasto w Polsce;
2. wyspa w Świnoujściu;
3. wieś w Polsce


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Polsce;


Chełmek – miasto w południowej Polsce, w woj. małopolskim, w powiecie oświęcimskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chełmek, nad Przemszą.

W 1595 roku wieś położona w powiecie śląskim województwa krakowskiego była własnością kasztelana wiślickiego Mikołaja Ligęzy. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. bielskiego. Chełmek należy do Jaworznicko-Chrzanowskiego Okręgu Przemysłowego.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chełmiak

ptak afrykański; szyszak; turak; bananojad


Źródła:

SJP.pl

Chełmianin

mieszkaniec Chełma (miasta w Polsce)


Źródła:

SJP.pl

Chełmianka

mieszkanka Chełma (miasta w Polsce)


Źródła:

SJP.pl

Chełmice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wzniesienie w województwie pomorskim, w gminie Karsin, najwyższe po Wieżycy

 (1.2) wąskotorowa mijanka w Chełmiczkach, w województwie kujawsko-pomorskim


Chełmice (kasz. Chôłmice) – wzniesienie na obszarze mezoregionu Bory Tucholskie, położone w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Karsin, zlokalizowane w kierunku północno-zachodnim od wsi Wiele. Jego wysokość to 201,5 m n.p.m.. To najwyższe wzniesienie w regionie po Wieżycy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chełmicki

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chełmiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. nazwa kilku miejscowości w Polsce;


Chełmiec (do 29 maja 1953 – "Chełmiec Polski") – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Chełmiec, której jest siedzibą.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chełmiecki

przymiotnik od: Chełmiec


Źródła:

SJP.pl

Chełmieński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Chełmna, związany z Chełmnem


Źródła:

Wiktionary

Chełminiak

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chełmiński

przymiotnik od: Chełmno


przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Chełmna, związany z Chełmnem


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chełmkowski

przymiotnik od: Chełmek; chełmecki


Źródła:

SJP.pl

Chełmnianin

mieszkaniec Chełmna


Źródła:

SJP.pl

Chełmnianka

mieszkanka Chełmna


Źródła:

SJP.pl

Chełmno

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce


rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. nazwa kilku miejscowości w Polsce;


Chełmno ( Culm, Kulm) – miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba powiatu chełmińskiego; leży nad Wisłą, u ujścia Fryby. W latach 1945–1975 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chełmoniec

Chełmoniec (niem. "Gruneberg") – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Kowalewo Pomorskie.

W czasie kampanii wrześniowej stacjonowała tu 43 Eskadra Towarzysząca.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chełmoński

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chełmski

przymiotnik od: Chełm


przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Chełma, związany z Chełmem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chełmskie

przymiotnik od: Chełm


Źródła:

SJP.pl

Chełmsko

przymiotnik od: Chełm


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chełmszczyzna

jednostka administracyjna Królestwa Polskiego w okresie I Rzeczypospolitej; ziemia chełmska


Źródła:

SJP.pl

Chełmża

miasto w województwie kujawsko-pomorskim


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. nazwa miejscowości w Polsce;


Chełmża (pol. do 1251 r. "Łoza", Culmsee, Kulmsee) – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, na zachodnim brzegu Jeziora Chełmżyńskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chełmżanin

mieszkaniec Chełmży


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chełmży


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chełmżanka

mieszkanka Chełmży


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chełmży


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chełmżyński

przymiotnik od: Chełmża


przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Chełmży, związany z Chełmżą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chełpa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. śrpol. chełpliwość, pycha, buta


Chełpa ( Helpe) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Choszczno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego. W roku 2007 wieś liczyła 42 mieszkańców. Wieś wchodzi w skład sołectwa Wardyń.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chełpić

chełpić się - mieć się za kogoś lepszego i okazywać to otoczeniu


Źródła:

SJP.pl

Chełpliwiej

stopień wyższy od przysłówka: chełpliwie


Źródła:

SJP.pl

Chełpliwość

książkowo: upodobanie do chełpienia się, czyli oznajmiania z dumą i uznaniem o swoich własnych osiągnięciach; zarozumiałość, pyszałkowatość, przemądrzałość


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wyniosłość, buta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chełpliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chełpliwy


Źródła:

SJP.pl

Chełpliwy

zarozumiały, samochwalczy, pyszałkowaty, przemądrzały; książkowo:
1. lubiący się chełpić, czyli oznajmiać z dumą i uznaniem o swoich własnych osiągnięciach, sugerując, żę są one wyjątkowe i niepowtarzalne;
2. właściwy komuś, kto tak się zachowuje, np. chełpliwa wypowiedź


przymiotnik jakościowy

 (1.1) skłonny do przechwalania się i wynoszenia nad innych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chełst

bryźnięcie wody, fali itp.


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chełstowo

Chełstowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Radzanowo.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie płockim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.


Źródła:

Wikipedia

Chełstowski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chełstów

bryźnięcie wody, fali itp.


Chełstów – (niem. "Groß Schönwald") wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Twardogóra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chełstówek

Chełstówek – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Twardogóra.


Źródła:

Wikipedia

Chełznanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chełznać.


Źródła:

Wiktionary

Chełznać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) stpol. śrpol. kiełznać


Źródła:

Wiktionary

Chgw

skrót od: chuj go wie; chgw


Źródła:

SJP.pl

Chi

1. wyraz, zwykle powtarzany, naśladujący śmiech, zwłaszcza cichy, czasem ironiczny; hi;
2. chińska jednostka długości; cze, czi;
3. nazwa jednej z greckich liter;
4. [czytaj: czi albo ki] wg chińskiego taoizmu i medycyny chińskiej: energia przenikająca cały świat i ludzkie ciało


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nazwa dwudziestej drugiej litery alfabetu greckiego, χ;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chi-Kwadrat

1. rozkład chi-kwadrat - metoda rozkładu zmiennej losowej;
2. test zgodności chi-kwadrat - rodzaj testu statystycznego sprawdzającego słuszność hipotez


Źródła:

SJP.pl

Chia

[czytaj: CZIja] szałwia hiszpańska lub argentyńska, której nasiona są popularnym dodatkiem spożywczym


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. pot. nazwa systematyczna|Salvia hispanica|ref=tak., szałwia hiszpańska

 (1.2) bot. spoż. nasiona szałwii hiszpańskiej


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chianina

rasa bydła z Toskanii, największa na świecie i jedna z najstarszych


Źródła:

SJP.pl

Chianti

[czytaj: kjanti] wytrawne wino toskańskie o aromacie fiołków


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) włoskie wino wytrawne;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chiapas

Chiapas () – stan położony w południowej części Meksyku. Chiapas graniczy na zachodzie ze stanami Veracruz oraz Oaxaca, na północy z Tabasco, na wschodzie z Gwatemalą. Południową granicę wyznacza wybrzeże Oceanu Spokojnego.


Źródła:

Wikipedia

Chiaroscuro

[czytaj: kjaroskuro]
1. malarstwo, w którym duży nacisk położony jest na wyeksponowanie światłocienia;
2. światłocień


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szt. rozłożenie światła i cienia na obrazie

 (1.2) szt. ostry kontrast światłocieniowy charakterystyczny dla malarstwa niektórych mistrzów;

 (1.3) szt. odmiana drzeworytu


Chiaroscuro (wł. "chiaro" – "jasny" i "scuro" – "ciemny") – termin stosowany czasem wymiennie ze "światłocieniem", ale kładący bardziej nacisk na różnice w natężeniu światła, podczas gdy "światłocień" oznacza ogólny rozkład świateł i cieni w dziele (malarskim, graficznym, rysunkowym), dzięki którym uzyskuje się wrażenie trójwymiarowości.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chiasm

odmiana składniowego paralelizmu polegająca na powtórzeniu w odwróconej kolejności takiego samego układu członów zdaniowych; chiazm, chiasmus


Źródła:

SJP.pl

Chiasmus

odmiana składniowego paralelizmu polegająca na powtórzeniu w odwróconej kolejności takiego samego układu członów zdaniowych; chiasm, chiazm


Źródła:

SJP.pl

Chiastolit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. odmiana andaluzytu;


Chiastolit (nazywany także: "Howdenitem" lub "Kamieniem krzyżowym") – odmiana andaluzytu, bardzo rzadki minerał z grupy krzemianów.

Nazwa pochodzi od gr. "chiasto" = przekątnie ułożony oraz "chiastos" = podobny do krzyża, krzyżowy. Rozpoznawany po charakterystycznym krzyżu widocznym na przekroju kryształu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chiazm

odmiana składniowego paralelizmu polegająca na powtórzeniu w odwróconej kolejności takiego samego układu członów zdaniowych; chiasm, chiasmus


Chiazm ( "χιασμός" chiasmos, "χίασμα" chiasma – „ułożenie na krzyż”, „skrzyżowanie”) – klasyczna figura retoryczna, odmiana inwersji. Paralelizm składniowy polegający na odwróceniu symetrii dwóch całostek składniowych, z których druga powtarza porządek syntaktyczny składników, ale w odwrotnej kolejności. Szczególnie według schematu: podmiot – orzeczenie, orzeczenie – podmiot, np:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chiazma

1. miejsce, w którym 2 homologiczne chromosomy mogą wymienić między sobą odcinki
2. skrzyżowanie nerwów wzrokowych


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chiba

[czytaj: ciba] miasto w Japonii


Chiba (jap. 千葉市 "Chiba-shi") – stolica prefektury Chiba w Japonii, na wyspie Honsiu. Miasto ma powierzchnię 271,76 km². W 2020 r. mieszkało w nim 975 210 osób, w 446 695 gospodarstwach domowych (w 2010 r. 962 130 osób, w 406 450 gospodarstwach domowych). Miasto założono 1 stycznia 1921, a 1 kwietnia 1992 zostało oznaczone rządowym rozporządzeniem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chibiny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. masyw górski, położony za północnym kołem podbiegunowym u nasady Półwyspu Kolskiego w północnej Rosji;


Chibiny ( Хибины, kil. Умптек) – pasmo górskie w Arktyce, zbudowane głównie z głębinowych skał magmowych (sjenitów), należące do obwodu murmańskiego, położone w Kole podbiegunowym północnym u nasady Półwyspu Kolskiego w północno-zachodniej Rosji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chibiński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chibinami, dotyczący Chibin


Źródła:

Wiktionary

Chicago

[czytaj: szikago albo czikago] miasto w Stanach Zjednoczonych


rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Stanach Zjednoczonych;

 (1.2) geogr. rzeka w Stanach Zjednoczonych;

 (1.3) astr. planetoida o numerze 334 znajdująca się w zewnętrznej części głównego pasa planetoidaanetoid;


Chicago () – miasto w Stanach Zjednoczonych, położone nad jeziorem Michigan w stanie Illinois, siedziba hrabstwa Cook, w pobliżu centrum kontynentu północnoamerykańskiego, ponad 800 km od granicy z Kanadą. Stanowi trzecie pod względem wielkości i zaludnienia miasto w Stanach Zjednoczonych (po Nowym Jorku i Los Angeles). Obszar metropolitalny Chicago liczy 9,3 mln mieszkańców i jest to także trzecia co do wielkości amerykańska aglomeracja.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chicagoski

→ Chicago [czytaj: czikagoski]; czikagowski, chicagowski


Źródła:

SJP.pl

Chicagowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chicago


Źródła:

Wiktionary

Chicagowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chicago


Źródła:

Wiktionary

Chicagowski

[czytaj: czikagowski] dotyczący Chicago (miasto w Stanach Zjednoczonych); czikagowski; chicagoski


przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Chicago, związany z Chicago


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chicano

[czytaj czikano] w USA: członek meksykańskiej mniejszości narodowej


Źródła:

SJP.pl

Chicanos

[czytaj: czikanoz] w USA: grupa etniczna o pochodzeniu latynoskim


Źródła:

SJP.pl

Chich

potocznie: cichy, tłumiony śmiech, chichot; zwykle w lm - chichy


Źródła:

SJP.pl

Chicha

[czytaj: czicza] brazylijski napój alkoholowy; chica


Chicha – rodzaj napoju alkoholowego wyrabianego przez Rdzennych mieszkańców Ameryki Południowej z rejonu Andów, który istniał już w czasach imperium Inków. Jest wytwarzany ze specjalnego gatunku kukurydzy (tzw. "chicha de jora").

Ma blady słomkowy kolor i kwaśny posmak przypominający lekkie wino jabłkowe – cydr.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chichester

[czytaj: czyczester] miasto w Anglii


Chichester () – miasto o statusie "city" w południowej Anglii (Wielka Brytania), w hrabstwie West Sussex, w dystrykcie Chichester. W 2001 roku miasto liczyło 27 477 mieszkańców.

Miasto jest popularnym ośrodkiem turystycznym ze względu na bliskość wybrzeża morskiego i plaż.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chichewa

[czytaj: cziczewa] język z rodziny bantu używany w południowo-środkowej Afryce, język urzędowy Malawi; cziczewa


Źródła:

SJP.pl

Chichocik

potocznie: krótki, tłumiony śmiech; chichotek, śmieszek


Źródła:

SJP.pl

Chichot

tłumiony, cichy śmiech


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tłumiony śmiech o wysokim tonie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chichota

potocznie: kobieta skłonna do śmiechu; chichotka


Źródła:

SJP.pl

Chichotania

potocznie: chichotać (się) - śmiać się; chichrać (się), ryć (się)


Źródła:

SJP.pl

Chichotanie

potocznie: chichotać (się) - śmiać się; chichrać (się), ryć (się)


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chichotać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chichotać

potocznie: chichotać (się) - śmiać się; chichrać (się), ryć (się)


czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zachichotać)

 (1.1) śmiać się niezbyt głośnym, powstrzymywanym śmiechem o wysokim tonie

czasownik zwrotny niedokonany chichotać się (dk. zachichotać się)

 (2.1) to samo znaczenie co (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chichotek

potocznie: cichy, tłumiony śmiech; chichocik, śmieszek


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek często się śmiejący


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chichotka

potocznie: kobieta, dziewczyna skłonna do śmiechu; śmieszka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta często śmiejąca się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chichotki

potocznie: cichy, tłumiony śmiech; chichocik, śmieszek


Źródła:

SJP.pl

Chichotliwość

→ chichotliwy


Patrz:chichotliwy

Źródła:

SJP.pl

Chichotliwy

1. skłonny do chichotania; chichoczący;
2. piskliwy, podobny do chichotu


Źródła:

SJP.pl

Chichoty

potocznie: kobieta skłonna do śmiechu; chichotka


Źródła:

SJP.pl

Chichrania

potocznie: chichrać się - śmiać się; chichotać (się), ryć (się)


Źródła:

SJP.pl

Chichranie

potocznie: chichrać się - śmiać się; chichotać (się), ryć (się)


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chichrać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chichrać

potocznie: chichrać się - śmiać się; chichotać (się), ryć (się)


Źródła:

SJP.pl

Chickenburger

[czytaj: czikenburger] hamburger z kotletem z piersi kurczaka


Źródła:

SJP.pl

Chief

[czytaj: czif] główny mechanik na statku; czif


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) główny mechanik na statku


The Chief, a w rzeczywistości dr Niles Caulder – fikcyjna postać występująca w komiksach DC Comics. Jest liderem zespołu superbohaterów "Doom Patrol""". Postać wystąpiła w serialach telewizyjnych i filmach. Po raz pierwszy pojawił się na ekranie w serialu "Titans". Grał go Bruno Bichir. Następnie wystąpił w "Doom Patrol". Wcielił się w niego Timothy Dalton.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chihuahua

[czytaj: cziłała] bardzo mały, wielkouchy pies o krótkiej sierści, którego rasa ma być rzekomo starsza od cywilizacji Azteków


rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) kynol. rasa psów do towarzystwa;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chijski

przymiotnik od: Chios


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chios, dotyczący Chios


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chikungunya

[czytaj: czikungunia] tropikalna choroba wirusowa przenoszona przez komary, objawiająca się gorączką i bólem mięśni; czikungunia


Chikungunya (wymawiane: „czikungunia”), czikungunia – tropikalna choroba wirusowa, występująca głównie w południowej Azji i wschodniej Afryce, podobna do dengi, przenoszona przez komary.

W 2006 wystąpiły masowe zachorowania na wyspach Oceanu Indyjskiego (Reunion, Majotta, Seszele, Mauritius, Komory, Madagaskar, Malediwy) oraz w zachodnich, nadbrzeżnych rejonach Indii i w Malezji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chile

[czytaj: czile] chili, chilli, czili; rzadko:
1. ogół gatunków papryki, których owoce mają bardzo ostry smak;
2. owoc chile - rośliny;
3. przyprawa ze sproszkowanych owoców chile - rośliny;
4. ostry sos z dodatkiem chile - przyprawy lub strączków rośliny


rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Południowej;


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chilenizacja

[czytaj: czilenizacja] przejęcie przez władze państwowe Chile kontroli nad gospodarką, nacjonalizacja w Chile w latach 1964-73


Źródła:

SJP.pl

Chili

[czytaj: czili] chilli, czili, chile;
1. ogół gatunków papryki, których owoce mają bardzo ostry smak;
2. owoc chili - rośliny;
3. przyprawa ze sproszkowanych owoców chili - rośliny;
4. ostry sos z dodatkiem chili - przyprawy lub strączków rośliny


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. owoc jednej z odmian papryki rocznej o bardzo ostrym smaku;

 (1.2) przyprawa w proszku ze zmielonej papryki chili (1.1)

 (1.3) zimny sos z użyciem owoców papryki chili (1.1) lub przyprawy chili (1.2)


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chiliaizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. zob. chiliazm.


Źródła:

Wiktionary

Chiliarcha

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. w starożytnej Grecji: dowódca oddziału wojskowego liczącego ponad tysiąc osób;


Chiliarcha (gr. χιλίαρχος chilíarchos [rzadziej χειλίαρχος cheilíarchos lub χιλιάρχης chiliárchēs] – dosł. tysięcznik) – w wojskach starożytnych Greków dowódca oddziału liczącego ponad tysiąc ludzi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chiliasta

zwolennik, głosiciel chiliazmu; milenarysta, millenarysta


Źródła:

SJP.pl

Chiliastyczny

dotyczący chiliazmu lub chiliastów (np. wiara chiliastyczna, ruchy chiliastyczne); milenarystyczny, millenarystyczny


Źródła:

SJP.pl

Chiliazm

pogląd religijno-historiozoficzny opierający się na wierze w powtórne przyjście i tysiącletnie panowanie Chrystusa na ziemi przed końcem świata; milenaryzm, millenaryzm


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. wiara w powrót Jezusa Chrystusa i nadejście jego rządów na tysiąc lat przed końcem świata


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chilijczyk

[czytaj: czilijczyk] obywatel Chile


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Chile


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chilijka

[czytaj: czilijka] obywatelka Chile


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Chile


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chilijski

[czytaj: czilijski] przymiotnik od: Chile


przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Chile


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chiliński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chill

[czytaj: czil] młodzieżowo: relaks, luz


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) slang. zob. chillout.


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chill-Oucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chill-out


Źródła:

Wiktionary

Chill-Out

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) slang. zob. chillout.


Źródła:

Wiktionary

Chilli

[czytaj: czili] chili, czili, chile;
1. ogół gatunków papryki, których owoce mają bardzo ostry smak;
2. owoc chilli - rośliny;
3. przyprawa ze sproszkowanych owoców chilli - rośliny;
4. ostry sos z dodatkiem chilli - przyprawy lub strączków rośliny


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chillon

[czytaj: sziJĄ] zamek w Szwajcarii


Źródła:

SJP.pl

Chilloucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chillout


Źródła:

Wiktionary

Chillout

[czytaj: czilałt] spokojna, relaksująca muzyka elektroniczna, przeciwieństwo muzyki dance


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) slang. stan całkowitego wyluzowania, zrelaksowania, ignorowania problemów


Chillout (także chill out) – gatunek muzyczny, w którego skład wchodzi wiele spokojnych stylów tworzonych przez artystów i producentów sceny muzyki elektronicznej.

"Chilloutem" jest zarówno wolniejszy house, niektóre formy muzyki tranceowej, ambient, jak i nu jazz, trip-hop, downtempo czy instrumentalny hip-hop. Pojęcie powstało w latach 90. XX wieku ze slangowego określania relaksowania się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chilloutować

[czytaj: czilautować] chilloutować się - potocznie: relaksować się, odpoczywać; czilautować się


Źródła:

SJP.pl

Chilloutowy

→ chillout


Patrz:chillout

Źródła:

SJP.pl

Chillowanko

[czytaj: czilowanko] potocznie: odpoczywanie, relaksowanie się, odprężanie się; czilowanko


Źródła:

SJP.pl

Chillować

[czytaj: czilować] młodzieżowo: chillować się - odpoczywać, relaksować się; czilować się


Źródła:

SJP.pl

Chillowy

→ chill [czytaj: czilowy]


Źródła:

SJP.pl

Chimborazo

wygasły wulkan w Andach, najwyższy szczyt Ekwadoru, położony w centralnej jego części


Chimborazo – zlodowacony stratowulkan w Andach w Ekwadorze, w paśmie Kordyliera Zachodnia. Jest najwyższym szczytem kraju. Według pomiaru GPS z 2016 roku osiąga 6263,47 m nad poziomem morza. Ostatnia znana erupcja Chimborazo nastąpiła około 550 roku n.e. (±150 lat). Ze względu na położenie bardzo blisko równika wierzchołek Chimborazo jest powszechnie uznawany za punkt powierzchni Ziemi najbardziej oddalony od jej środka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chimek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma imienia Joachim


Źródła:

Wiktionary

Chimera

1. motyw dekoracyjny w postaci Chimery lub podobnego potwora, występujący w sztuce;
2. coś nierealnego; ułuda, mrzonka, fantazja;
3. u zwierząt: osobnik powstały przez połączenie się dwóch odrębnych zarodków;
4. organizm zbudowany z komórek różniących się genetycznie, powstały np. w wyniku mutacji;
5. duża ryba głębinowa z rodziny chimerowatych, żyjąca w Oceanie Atlantyckim i Morzu Śródziemnym; przeraza


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przen. coś nierealnego, fantastycznego, wymyślonego

 (1.2) przen. kaprys, wybryk, zachcianka, dziwactwo

 (1.3) biol. organizm składający się z tkanek o różnych genotypach;

 (1.4) icht. morska ryba głębinowa z rodzaju nazwa systematyczna|Chimaera|ref=tak.;

 (1.5) paleont. rzekomy takson opisany na podstawie skamieniałości dwóch gatunków


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chimerny

rzadko: kapryśny, dziwaczny, grymaśny; chimeryczny


Źródła:

SJP.pl

Chimerowate

rodzina ryb chrzęstnoszkieletowych, o wydłużonym ciele zakończonym długim i cienkim ogonem, występujących w chłodnych głębokich wodach morskich


Chimerowate, przerazowate, chimery (Chimaeridae) – rodzina morskich ryb zrosłogłowych z rzędu chimerokształtnych (Chimaeriformes). W zapisie kopalnym znane są z kredy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chimerowaty

o cechach chimerowatych (rodzina ryb)


Źródła:

SJP.pl

Chimerowy

→ chimera


Patrz:chimera

Źródła:

SJP.pl

Chimery

okazywanie swojego niezadowolenia bez widocznego powodu; fochy, grymasy, humory, dąsy


Źródła:

SJP.pl

Chimeryczka

kobieta zmienna, kierująca się kaprysami


Źródła:

SJP.pl

Chimeryczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chimeryczny


Źródła:

SJP.pl

Chimeryczność

zmienność; kierowanie się kaprysem


Źródła:

SJP.pl

Chimeryczny

zmieniający usposobienie (zdanie, pogląd) pod wpływem emocji


przymiotnik

 (1.1) zmienny, kapryśny

 (1.2) nierealny, niemożliwy do urzeczywistnienia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chimeryk

człowiek zmienny, kieruje się kaprysami, chimerami


Źródła:

SJP.pl

Chimeryzm

stan organizmu będącego chimerą


Źródła:

SJP.pl

Chimichanga

[czytaj: czimiczanga] potrawa meksykańska, smażone burrito


Chimichanga – potrawa meksykańska. Rodzaj burrito smażonego na oleju lub maśle, popularnego na północy Meksyku, szczególnie w stanach Sonora i Sinaloa. Pszenną tortillę o różnych rozmiarach pokrywa się farszem mięsnym i składa tworząc prostokątną torebkę. Często zdarzają się również inne dodatki, jak fasola, ryż, ser. Danie podawane jest z pikantnymi sosami lub guacamole.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chimichurri

[czytaj: czimiczuri] argentyński sos pikantny


Chimichurri – tradycyjny sos kuchni argentyńskiej i urugwajskiej, będący najpowszechniejszą przyprawą do mięsa, zwłaszcza do argentyńskiej wołowiny przygotowywanej na grillu ("asado"). Chimichurri jest szeroko rozpowszechniony w krajach Ameryki Łacińskiej i zdobył międzynarodowe uznanie kulinarne dzięki intensywnemu profilowi smakowemu i uniwersalności zastosowań.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chimkiński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chimkami, dotyczący Chimek


Źródła:

Wiktionary

Chin

1. wiecznie zielone drzewo i krzew z rodziny marzanowatych, rosnące w Andach, hodowane na Jawie i w Indiach; drzewo chinowe, chinowiec;
2. kora drzewa chinowego, z której wytwarza się środek przeciwgorączkowy i przeciwmalaryczny; kora chinowa;
3. rzadko: związek organiczny, alkaloid otrzymywany z kory chinowca, przeciwmalaryczny i przeciwgorączkowy środek leczniczy; chinina;
4. dawniej: porcelana chińska


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. zob. chin japoński.


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

China

1. wiecznie zielone drzewo i krzew z rodziny marzanowatych, rosnące w Andach, hodowane na Jawie i w Indiach; drzewo chinowe, chinowiec;
2. kora drzewa chinowego, z której wytwarza się środek przeciwgorączkowy i przeciwmalaryczny; kora chinowa;
3. rzadko: związek organiczny, alkaloid otrzymywany z kory chinowca, przeciwmalaryczny i przeciwgorączkowy środek leczniczy; chinina;
4. dawniej: porcelana chińska


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. rodzaj talerza perkusyjnego, wydający charakterystyczny, jasny, ostry dźwięk;

 (1.2) farm. chem. rzad. zob. chinina.

 (1.3) bot. zob. chinowiec.

 (1.4) bot. kora chinowca (drzewa chinowego)


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chinage

[czytaj: sziNAŻ] technika farbiarska polegająca na farbowaniu wybranych partii nici, a nie całych tkanin


Źródła:

SJP.pl

Chinalugijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chinalugami, dotyczący Chinalugów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język chinalugijski;


Źródła:

Wiktionary

Chinatown

[czytaj: czajnatałn] dzielnica miasta zamieszkana głównie przez ludzi pochodzenia chińskiego


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chinch

[czytaj: czincz] rodzaj złącza elektronicznego; cinch, czincz


Źródła:

SJP.pl

Chindelewicz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chineczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: Chinka


Źródła:

Wiktionary

Chinhydron

równomolowa mieszanina chinonu i hydrochinonu


Chinhydron organiczny związek chemiczny, kompleks chinonu z hydrochinonem w stosunku molowym 1:1. W temperaturze pokojowej występuje w formie czarnozielonych kryształów. Jest stosowany jako składnik elektrody chinhydronowej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chinidyna

alkaloid, pochodna chinoliny, izomer optyczny chininy, działa hamująco na układ przywspółczulny, stosowany jako lek antyarytmiczny


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chinina

przeciwmalaryczny środek leczniczy; china


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. farm. organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;


Chinina ( chininum), – organiczny związek chemiczny, alkaloid o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej w Andach. Chinina była pierwszym skutecznym lekiem przeciw malarii. Została zastąpiona środkami o mniejszych działaniach ubocznych i stosuje się ją zazwyczaj w wypadku oporności na chlorochinę. Ponadto chinina posiada własności przeciwgorączkowe, przeciwzapalne i przeciwbólowe. Jest wykorzystywana do nadawania smaku tonikowi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chininowy

przymiotnik od: chinina


przymiotnik

 (1.1) dotyczący chininy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chinka

obywatelka Chin


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości chińskiej, obywatelka lub mieszkanka Chin


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chinkali

potrawa kuchni gruzińskiej, duże pierogi wypełnione bulionem


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chinków

Chinków – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Solec-Zdrój. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Przez wieś przechodzi zielony szlak turystyczny z Wiślicy do Grochowisk.


Źródła:

Wikipedia

Chinoiserie

[czytaj: szinłaZRI]
1. motywy sztuki Dalekiego Wschodu występujące w sztuce europejskiej;
2. ornamentyka naśladująca motywy chińskie, występująca w dobie rokoka


Chinoiserie (fr., dosł. „chińszczyzna”, wym. "szinuazeri") – eklektyczny styl w sztuce, wzornictwie i architekturze europejskiej nawiązujący do kultury chińskiej. Charakteryzuje się zapożyczaniem chińskich motywów i materiałów, m.in. laki, porcelany itd. Chinoiserie pojawiła się we Francji w połowie XVII wieku. Szybko opanowała Europę, a w XVIII wieku stała się jednym z elementów rokoko. Sama nazwa zaczęła być używana w XVIII wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chinoksyzol

nazwa handlowa leku przeciwbakteryjnego i przeciwgrzybiczego, zawierającego hydroksychinolinę


Źródła:

SJP.pl

Chinol

lekceważąco o Chińczyku; Chinol


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pejor. Chińczyk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chinolina

zasadowy, toksyczny związek heterocykliczny o przykrym zapachu, stosowany do konserwacji preparatów anatomicznych, produkcji barwników i środków farmaceutycznych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. związek chemiczny zawierający azot, wykorzystywany do tworzenia barwników;


Chinolina (C9H7N) – związek heterocykliczny zawierający azot, zbudowany ze skondensowanych pierścieni: benzenowego i pirydynowego. W temperaturze pokojowej jest bezbarwną cieczą o charakterystycznym zapachu, silnie załamująca światło, rozpuszczalna w alkoholu i eterze, ma własności zasadowe.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chinolinowy

→ chinolina


Patrz:chinolina

Źródła:

SJP.pl

Chinolka

lekceważąco o Chince; Chinolka


Źródła:

SJP.pl

Chinolog

specjalista w zakresie sinologii; sinolog


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nauk. uczony w zakresie języka, kultury i historii Chin


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chinolon

chemioterapeutyk o działaniu bakteriobójczym


Źródła:

SJP.pl

Chinon

związek organiczny używany do produkcji barwników


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny o właściwościach aromatycznych, zawierających dwie grupy ketonowe


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chinonowy

→ chinon


Patrz:chinon

Źródła:

SJP.pl

Chinook

[czytaj: cziNUK, czyNUK lub sziNUK]
1. ciepły, wilgotny wiatr znad zachodnich wybrzeży USA
2. ciepły, suchy wiatr wiejący wzdłuż wschodnich zboczy Gór Skalistych;
3. rasa psa pociągowego


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chinosy

uniwersalne bawełniane spodnie męskie z prostymi nogawkami w pastelowych kolorach


Chinosy, także chino, spodnie drelichowe – popularne spodnie męskie. Ich historia sięga XIX wieku. Nawiązują krojem do spodni formalnych, jednak wykonane są z innego typu materiałów, sprawiając, że są strojem półformalnym. Mogą występować w różnych wersjach kolorystycznych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chinowiec

wiecznie zielone drzewo i krzew z rodziny marzanowatych, rosnące w Andach, hodowane na Jawie i w Indiach; drzewo chinowe, china


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. rodzaj roślin z rodziny marzanowatych;


Chinowiec, drzewo chinowe (błędnie: drzewo chininowe) ("Cinchona" L.) – rodzaj roślin z rodziny marzanowatych ("Rubiaceae"). Obejmuje ponad 20 tropikalnych gatunków, występujących w stanie dzikim w Andach na obszarze od Wenezueli po Boliwię. Niektóre gatunki są uprawiane i miejscami dziczeją w strefie międzyzwrotnikowej, m.in. w Ameryce Środkowej, w Afryce równikowej i w południowej Azji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chinowy

przymiotnik od: china


przymiotnik

 (1.1) dotyczący kory chinowca, dotyczący drzewa chinowego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chinozol

proszek barwy żółtej o intensywnym, specyficznym zapachu i piekącym smaku


Źródła:

SJP.pl

Chintz

[czytaj: cinc, czinc lub czints] mocna tkanina bawełniana, zazwyczaj powleczona warstwą wosku, używana do dekoracji wnętrz


Źródła:

SJP.pl

Chiny

1. wiecznie zielone drzewo i krzew z rodziny marzanowatych, rosnące w Andach, hodowane na Jawie i w Indiach; drzewo chinowe, chinowiec;
2. kora drzewa chinowego, z której wytwarza się środek przeciwgorączkowy i przeciwmalaryczny; kora chinowa;
3. rzadko: związek organiczny, alkaloid otrzymywany z kory chinowca, przeciwmalaryczny i przeciwgorączkowy środek leczniczy; chinina;
4. dawniej: porcelana chińska


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. państwo w Azji;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chiné

[czytaj: szinE] mieniąca się tkanina jedwabna lub bawełniana


Źródła:

SJP.pl

Chioggia

[czytaj: kjodżja] miasto we Włoszech


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Wenecja;


Chioggia – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Wenecja.

Historyczne centrum Chioggii położone jest na wyspie (leżącej w południowej części Laguny Weneckiej), która podzielona jest kanałami. Stąd określenie „mała Wenecja”, jak często nazywa się Chioggię. Tuż obok – bezpośrednio nad Adriatykiem – położona jest Sottomarina, nadmorska dzielnica miasta z hotelami i szeroką plażą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chioggiański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z Chioggią, dotyczący Chioggii


Źródła:

Wiktionary

Chiolit

minerał zawierający fluor, sód i glin, przypominający strukturą i kolorem kriolit


Źródła:

SJP.pl

Chionofil

organizm żyjący w niskich temperaturach; psychrofil, kriofil


Chionofil – organizm należący do fauny naśnieżnej, przystosowany do przebywania w niskich temperaturach, typowych dla strefy podbiegunowej. Chionofile pojawiają się w zimie, ale występują także w innych porach roku, są one odporne na mróz, ale nie wykształciły morfologicznych lub fizjologicznych przystosowań do życia w niskich temperaturach. Wiele chionofili to relikty polodowcowe.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chionosfera

strefa całorocznego gromadzenia się śniegów, w której mogą formować się lodowce


Źródła:

SJP.pl

Chios

1. wyspa grecka na Morzu Egejskim;
2. miasto w Grecji


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. grecka wyspa na Morzu Egejskim, u wybrzeży Azji Mniejszej;

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (2.1) geogr. adm. greckie miasto na wschodnim wybrzeżu wyspy o tej samej nazwie;


Chios (gr. "Χίος", łac. "Chius") – wyspa w Grecji na Morzu Egejskim, położona na azjatyckim szelfie kontynentalnym, u wybrzeży Turcji. Wyspa jest zbudowana ze skał wapiennych i kredowych. Ważny ośrodek turystyczny. W przeszłości znana jako „wyspa kupców”, „wyspa kapitanów”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chip

[czytaj: czip] układ scalony wyprodukowany w jednym krysztale krzemu; czip


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. układ scalony

 (1.2) elektron. zob. mikroczip.


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chipotle

[czytaj: czipołtlej] meksykańskie wędzone papryczki jalapeño


Źródła:

SJP.pl

Chipowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. wet. zaopatrywanie w chip


Źródła:

Wiktionary

Chipować

[czytaj: czipować] zakładać lub wszczepiać chipy, oznaczać coś, zwłaszcza zwierzęta, za pomocą specjalnych układów scalonych; czipować


czasownik przechodni niedokonany (dk. zachipować)

 (1.1) techn. wet. wyposażać w chip


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chipowy

→ chip [czytaj: czipowy]; czipowy


przymiotnik relacyjny

 (1.1) elektron. związany z chipem, dotyczący chipu, wyposażony w chip


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chippendale

[czytaj: czypendejl] styl w meblarstwie angielskim


Chippendale – niejednorodny styl (czasem określany jako style) w meblarstwie angielskim, który pojawił się ok. połowy XVIII wieku. Nazwa pochodzi od nazwiska ebenisty Thomasa Chippendale’a, który wydał w 1754 w Londynie wzornik "The Gentelman and Cabinet Marker’s Director". Jest to pierwszy styl w meblarstwie angielskim nazwany nie od imienia władcy, ale od nazwiska twórcy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chippendales

[czytaj: czipendejls] tancerz erotyczny męskiego zespołu tanecznego; chippendale


Chippendales – amerykańska grupa taneczna składająca się z mężczyzn, którzy wykonują striptiz, mając na sobie w górnej części ciała charakterystyczne muszki, białe kołnierze i mankiety koszul noszone na gołym torsie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chippendalowski

→ chippendale [czytaj: czipendejlowski]


Źródła:

SJP.pl

Chips

[czytaj: czips] cienki, smażony plasterek ziemniaczany, jedzony na zimno; czips


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kulin. cienki, smażony plasterek ziemniaka jedzony na zimno jako przekąska;


Zo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chipset

zestaw układów scalonych spełniający jako całość określone zadanie


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. grupa specjalistycznych układów scalonych, odciążająca procesor główny i koordynująca wymianę danych między podzespołami komputera;


Chipset – grupa specjalistycznych chipów, które są przeznaczone do wspólnej pracy. Mają zazwyczaj zintegrowane oznaczenia i zwykle sprzedawane są jako jeden produkt.

W komputerach termin "chipset" jest powszechnie używany w odniesieniu do specjalistycznego układu scalonego lub zestawu układów płyty głównej komputera lub karty rozszerzeń.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chipsetowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący chipsetu


Źródła:

Wiktionary

Chipsik

[czytaj: czipsik] zdrobnienie od: chips; czipsik


Źródła:

SJP.pl

Chipsowy

→ chips [czytaj: czipsowy]; czipsowy


Źródła:

SJP.pl

Chipsy

[czytaj: czips] cienki, smażony plasterek ziemniaczany, jedzony na zimno; czips


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chiptune

[czytaj: cziptjun] muzyka syntetyczna tworzona przez układy dźwiękowe


Chiptune (Chip music) – określenie ogółu muzyki generowanej przez układy dźwiękowe.

Ideą jest wykorzystywanie syntezy dźwięku, czyli jego generowania zamiast odtwarzania gotowych próbek. Stosuje się do tego celu takie układy jak np. MOS 6581 lub CO12294, stąd nazwa "chiptune" (chip – układ scalony). Brzmienia uzyskiwane w ten sposób subiektywnie mogą wydawać się surowe lub też ubogie. Dzieje się tak za sprawą realizowania prostego w porównaniu do syntezatorów, toru syntezy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chira

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lwów. wódka


Źródła:

Wiktionary

Chirac

[czytaj: sziRAK] nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chiragra

przewlekła choroba stawów; dna; artretyzm; podagra


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. med. dna moczanowa objawiająca się w palcach dłoni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chiralność

cecha cząsteczek polegająca na nieidentyczności cząsteczki wyjściowej i jej lustrzanego odbicia


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chiralny

→ chiralność


przymiotnik

 (1.1) chem. taki, który wraz z innym są dla siebie odbiciami lustrzanymi


Patrz:chiralność

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chirashi

[czytaj: cziraszi] rodzaj sushi podawanego w miseczce lub drewnianym pudełku wypełnionym ryżem i z rozrzuconymi na nim różnorodnymi składnikami


Źródła:

SJP.pl

Chirico

[czytaj: kiriko] nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chirofauna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. ogół gatunków nietoperzy zamieszkujących określony obszar geograficzny, biotop lub żyjących w określonym okresie geologicznym


Źródła:

Wiktionary

Chirograf

dokument średniowieczny używany w dyplomacji zachodnioeuropejskiej


Źródła:

SJP.pl

Chirolog

osoba wróżąca z linii dłoni; chiromanta


Źródła:

SJP.pl

Chirologia

1. sposób porozumiewania się na migi, stosowany wśród głuchoniemych; daktylografia;
2. wróżenie z rąk; chiromancja


Źródła:

SJP.pl

Chirologiczny

→ chirologia


Patrz:chirologia

Źródła:

SJP.pl

Chiromancja

wróżenie z linii papilarnych dłoni; chirologia


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ezot. sztuka wróżenia i odczytywania charakteru człowieka z bruzd na jego dłoniach;


Nie mylić z: hieromancja.

Chiromancja (z gr. "cheir" = ręka, "manteia" = wróżenie) – wróżenie z dłoni. Zagadnienie to było różnie nazywane na przestrzeni wieków np. nauka starożytna, sztuka dywinacyjna, wróżenie lub umiejętność odczytywania losów ludzkich z dłoni. Chirognomia to badanie konturów, zewnętrznych kształtów dłoni (szerokość, długość), spoistości wnętrza dłoni, kształtu palców i określanie ogólnego wyrazu. Chirologia polega na badaniu wnętrza dłoni, tj. wzgórków, linii i znaków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chiromanta

osoba wróżąca z linii dłoni; chirolog


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ezot. wróżbita zajmujący się chiromancją, czytający przyszłość z rąk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chiromantka

kobieta zajmująca się chiromancją, czyli wróżeniem z ręki


Źródła:

SJP.pl

Chiron

1. w mitologii greckiej: centaur znany z prawości, mądrości i wiedzy medycznej; Chejron;
2. małe ciało Układu Słonecznego


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chironomia

sztuka i nauka wykonywania gestów rąk przy wygłaszaniu mów lub tekstów scenicznych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sztuka gestykulacji przy wygłaszaniu mów lub tekstów scenicznych;


Chironomia (gr. "cheir" = dłoń) – złożony system gestykulacji łączący rytm i ruch, rozwinięty przez starożytnych Greków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chironomiczny

przymiotnik od: chironomia


Źródła:

SJP.pl

Chiroplast

przyrząd utrzymujący nadgarstek i palce we właściwej pozycji przy nauce gry na fortepianie, popularny na początku XIX wieku


Źródła:

SJP.pl

Chiropraktyczka

→ chiropraktyk; kręgarka


Źródła:

SJP.pl

Chiropraktyczny

→ chiropraktyka, → chiropraktyk


Patrz:chiropraktyka, → chiropraktyk

Źródła:

SJP.pl

Chiropraktyk

leczenie zaburzeń układu kostno-mięśniowego za pomocą masażu w obrębie kręgosłupa, delikatniejszy i mniej inwazyjny rodzaj kręgarstwa


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. specjalista zajmujący się niwelowaniem bólu w mięśniach i kręgosłupie za pomocą zabiegów wykonywanych rękami


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chiropraktyka

leczenie zaburzeń układu kostno-mięśniowego za pomocą masażu w obrębie kręgosłupa, delikatniejszy i mniej inwazyjny rodzaj kręgarstwa


Ten artykuł opisuje teorie, metody lub czynności niezgodne ze współczesną wiedzą medyczną.

Chiropraktyka – dziedzina medycyny niekonwencjonalnej oparta na diagnozie, leczeniu oraz zapobieganiu mechanicznym zaburzeniom i dysfunkcjom narządu ruchu. W szczególności skupiona na manipulacji kręgosłupa, gdyż według pierwotnych hipotez chiropraktycznych schorzenia układu ruchu mogą wpływać na ogólne zdrowie organizmu poprzez system nerwowy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chiropterofauna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. ogół nietoperzy (nazwa systematyczna|Chiroptera|ref=tak.) na danym terenie


Źródła:

Wiktionary

Chiropterogamia

zapylanie roślin przez nietoperze


Źródła:

SJP.pl

Chiropterolog

zoolog zajmujący się nietoperzami


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zool. naukowiec zajmujący się badaniem nietoperzy

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) zool. specjalistka w dziedzinie chiropterologii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chiropterologia

dział zoologii zajmujący się nietoperzami


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nauka o nietoperzach;


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chiropterologiczny

→ chiropterologia


przymiotnik

 (1.1) zool. związany z chiropterologią, dotyczący chiropterologii


Patrz:chiropterologia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chirotechnika

dziedzina techniki zajmująca się estetyką kształtu produkowanych narzędzi pracy


Źródła:

SJP.pl

Chirotonia

w Kościele prawosławnym i greckokatolickim: udzielenie święceń na diakona, prezbitera i biskupa


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chirurg

lekarz będący specjalistą w dziedzinie chirurgii


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka specjalistka w zakresie chirurgii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chirurgia

1. dział medycyny zajmujący się leczeniem chorób poprzez przeprowadzanie zabiegów operacyjnych;
2. oddział chirurgiczny w szpitalu


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym;

 (1.2) pot. med. oddział szpitala, kliniki lub uczelni medycznej, który zajmuje się chirurgią (1.1)


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chirurgicznie

przysłówek sposobu

 (1.1) med. w sposób związany z chirurgią lub za pomocą zabiegu chirurgicznego


Źródła:

Wiktionary

Chirurgiczny

→ chirurgia


przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z chirurgią, dotyczący chirurgii lub chirurgów

przymiotnik jakościowy

 (2.1) pot. charakteryzujący się precyzją, dokładnie odmierzony, wycelowany


Patrz:chirurgia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chirurżka

→ chirurg


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. lekarka specjalistka zajmująca się operacjami i zabiegami


Patrz:chirurg

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chirus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) reg-pl|Kresy południowe. pijak


Źródła:

Wiktionary

Chisaria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Bułgarii, w obwodzie Płowdiw;


Chisaria ( Хисаря) – miasto w Bułgarii, w obwodzie Płowdiw; siedziba administracyjna gminy Chisaria. Według danych Narodowego Instytutu Statystycznego w Bułgarii z 31 grudnia 2011 miasto liczyło 7066 mieszkańców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chitarrone

strunowy instrument szarpany, rodzaj mniejszego teorbanu


Chitarrone (kitaron) – rodzaj lutni. Strunowy szarpany instrument muzyczny, popularny od XVI do XVIII wieku.

Jest typem arcylutni; ma szyjkę długości ok. 120 cm, i korpus lutni. Posiada struny melodyczne (1 pojedyncza i 5 podwójnych) oraz struny basowe w liczbie 5–8. Instrument ten miał szerokie możliwości gry akordowej (wielogłosowej). Wykorzystywany do akompaniamentu przy utworach wokalnych i kameralnych jako instrument realizujący basso continuo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chiton

lniana lub wełniana szata noszona przez mężczyzn i kobiety w starożytnej Grecji


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. w starożytnej Grecji: lniana i wełniana szata zszyta po bokach, spięta na ramionach;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. nazwa systematyczna|Polyplacophora|ref=tak., mięczak z rodzaju chitonów;


Chiton (stgr. χιτών) – koszula lniana lub wełniana z krótkimi rękawami noszona w starożytnej Grecji; rodzaj tuniki pochodzenia wschodniego (fenickiego).

Składała się z dwóch prostokątnych kawałków materiału zszytych dłuższymi bokami do wysokości ramion, spinanych na ramionach fibulami lub guzikami. Wkładano ją bezpośrednio na ciało, nie zdejmowano do snu (rozpinając tylko pasek); dzieci nosiły bez przepasania. Lżejszą jej odmianę zwano chitonionem (χιτώνιον).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chitony

lniana lub wełniana szata noszona przez mężczyzn i kobiety w starożytnej Grecji


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chitozan

polisacharyd, pochodna chityny


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. substancja organiczna będąca naturalnym polimerem, polisacharyd, pochodna chityny;


Chitozan – organiczny związek chemiczny z grupy polisacharydów; pochodna chityny, powstająca w wyniku jej częściowej deacetylacji. Jest nietoksyczny, biokompatybilny i degradowalny.

Jest stosowany w medycynie, m.in. jako składnik materiałów opatrunkowych. Działa antybakteryjnie, przeciwzapalnie i przeciwbólowo, tamuje krwawienie oraz przyspiesza proces gojenia ran. Używa się go także w opatrunkach stosowanych na polu walki w celu doraźnego powstrzymania krwawienia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chittyta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) staroż. członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;


Źródła:

Wiktionary

Chityna

wielocukier zbliżony budową do celulozy; substancja występująca w błonach komórkowych u grzybów i bakterii, tworząca okrywy ciała bezkręgowców


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. organiczna substancja tworząca m.in. pancerze skorupiaków i pokrywy skrzydeł chrząszczy;


Chityna ( χιτών "chiton" ‘wierzchnia szata’) – organiczny związek chemiczny z grupy biopolimerów, polisacharyd zbudowany z cząsteczek "N"-acetylowanej β-glukozaminy, połączonych wiązaniami β-1,4-glikozydowymi. Występuje w ścianach komórkowych wodorostów, grzybów i bakterii, a także w szkieletach zewnętrznych stawonogów (które tworzy wraz z białkami oraz solami wapnia i magnezu). Jej obecność potwierdzono także u mięczaków, ramienionogów i mszywiołów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chitynowy

przymiotnik od: chityna


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chityną, dotyczący chityny, składający się z chityny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chiwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto nad rzeką Amu-darią w wilajecie chorezmijskim Uzbekistanu w Azji Środkowej;


Chiwa (uzb. "Xiva") – miasto nad rzeką Amu-darią w wilajecie chorezmijskim Uzbekistanu w Azji Środkowej, ok. 51 tys. mieszkańców (2004) i ok. 90 tys. w 2017 roku. Położone jest 35 km od stolicy regionu Urgenchu i ledwo 5 km od granicy z Turkmenistanem.

Chiwa była jednym z głównych ośrodków handlowych w VI-VII w. w regionie Azji Środkowej. W XVI w. miasto zostało stolicą Chanatu Chiwańskiego, a od 1873 znajdowało się pod władzą Rosji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chiwański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chiwą, dotyczący Chiwy


Źródła:

Wiktionary

Chiwian

drzewo z rodziny biegunecznikowatych; przetrwał; ajlant; bożodrzew; ailant


Źródła:

SJP.pl

Chiwiatyt

rodzaj minerału, siarczek bizmutowo-ołowiowy


Źródła:

SJP.pl

Chiłok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Selengi;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chiń.

skrót od: chiński (czytany jako cały, odmienny wyraz)


skrót

 (1.1) = chiński


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chińcz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chińczyk

gra planszowa


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gra planszowyanszowa dla 2-4 osób;

 (1.2) pot. restauracja z chińską kuchnią


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chiński

1. → Chiny;
2. zupka chińska - rozpuszczalna zupa w proszku z makaronem, którą zalewa się wrzącą wodą


przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Chin lub Chińczyków

 (1.2) odnoszący się do języka chińskiego (2.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy w Chinach;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chińsko

przysłówek

 (1.1) na sposób chiński, po chińsku


Źródła:

Wiktionary

Chińskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) posługujący się językiem chińskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem chińskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku chińskim


Źródła:

Wiktionary

Chińskość

→ chiński


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. cecha tego, co chińskie; chiński charakter czegoś


Patrz:chiński

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chińszczeć

stawać się takim, jak Chińczycy


Źródła:

SJP.pl

Chińszczyzna

1. chiński język i kultura;
2. produkty pochodzące z Chin, często jako synonim produktów niskiej jakości;
3. potrawa kuchni chińskiej lub orientalnej;
4. coś trudnego do zrozumienia, zagmatwanego;
5. przestarzale: nadmierna grzeczność, przesadny rytuał


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. język chiński

 (1.2) przest. zbiór cech typowych dla kultury i obyczajów chińskich

 (1.3) pejor. przen. pot. wyroby niskiej jakości

 (1.4) pot. danie kuchni azjatyckiej

 (1.5) nadmierna grzeczność

 (1.6) pot. coś niezrozumiałego i trudnego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chjena

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. pot. ChZJN (Chrześcijański Związek Jedności Narodowej)


Źródła:

Wiktionary

Chjeno-Piast

Ch


Źródła:

Wikipedia

Chlabicz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chlacz

człowiek nadużywający alkoholu; pijak, bibosz, chlejus


Źródła:

SJP.pl

Chladać

czasownik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szukać


Źródła:

Wiktionary

Chlajna

rodzaj płaszcza noszonego przez mężczyzn w starożytnej Grecji


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlajus

potocznie: człowiek nadużywający alkoholu; ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, pijus


Źródła:

SJP.pl

Chlamida

obszerna męska szata wierzchnia noszona w starożytnej Grecji do jazdy konnej


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. krótka wełniana szata męska, noszona przez mężczyzn do jazdy konnej w starożytnej Grecji;

 (1.2) daw. długa, luźna suknia damska, przeznaczona do noszenia w warunkach domowych


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chlamidomonas

jednokomórkowy glon występujący głównie w zanieczyszczonych zbiornikach wodnych


Źródła:

SJP.pl

Chlamidospor

grubościenny zarodnik przetrwalnikowy grzyba


Źródła:

SJP.pl

Chlamidospora

grubościenny zarodnik przetrwalnikowy grzyba


Źródła:

SJP.pl

Chlamydia

rodzaj bakterii, pasożyt organizmów eukariotycznych, odgrywający ważną rolę w chorobach zakaźnych przenoszonych drogą płciową


Źródła:

SJP.pl

Chlamydie

rodzaj bakterii bezwzględnie wewnątrzkomórkowych


Chlamydie (łac. "Chlamydiae") – rodzaj bakterii bezwzględnie wewnątrzkomórkowych. Bakterie te nie wytwarzają własnego ATP, lecz wymieniają swoje ADP na ATP gospodarza. Bakterie pokrewne riketsjom. W swojej błonie komórkowej zewnętrznej posiadają lipopolisacharyd (LPS), podobnie jak większość bakterii Gram-ujemnych, jednak w przeciwieństwie do nich nie posiadają w ścianie kwasu muraminowego oraz peptydoglikanu. Są zdolne do syntezy własnych białek dzięki posiadaniu rybosomów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlamydioza

bakteryjna choroba przenoszona drogą płciową


Źródła:

SJP.pl

Chlamydospora

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. grubościenny zarodnik przetrwalnikowy powstający ze strzępek grzybni;


Ch


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlać.


Źródła:

Wiktionary

Chlap

wyraz naśladujący odgłos powstający przy chlapaniu


wykrzyknik

 (1.1) odgłos chlapania


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlapa

potocznie: brzydka, deszczowa pogoda


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) brzydka, deszczowa pogoda

 (1.2) błoto i mokry śnieg


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlapacz

gumowy płat montowany na karoserii samochodowej przy kołach przeciwdziałający nadmiernemu wydobywaniu się wody spod podwozia


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. osłona z tyłu koła służąca do zabezpieczania pojazdu przed bryzgami wody, błota

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. ktoś, kto chlapie językiem, mówi byle co


Chlapacz samochodowy – element montowany seryjnie lub dodawany opcjonalnie do samochodu, który ma na celu ochronę nadwozia przed kamieniami, wodą, błotem.

Montowany jest za kołami samochodu przy jednej lub przy obu osiach.

Szczególne zastosowanie dla chlapacza znalazło się w rajdach samochodowych, które często odbywają się na drogach szutrowych. Chlapacz ma za zadanie ochronić nie tylko nadwozie samochodu, ale przede wszystkim kibiców przed wylatującym spod kół żwirem czy kamieniami.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chlapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlapać.


Źródła:

Wiktionary

Chlapawica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. chlapa.


Źródła:

Wiktionary

Chlapać

1. rozpryskiwać jakąś substancję;
2. uderzać o powierzchnię czegoś z odgłosem podobnym do plusku;
3. potocznie: mówić coś bez zastanowienia;
4. potocznie: wypić wódkę


czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chlapnąć)

 (1.1) wywoływać rozproszenie płynu z powstaniem plusku

 (1.2) wylewać się porcjami z pluskiem

 (1.3) pot. mówić bez zastanowienia

 (1.4) pot. pić trunek

czasownik zwrotny niedokonany chlapać się (dk. chlapnąć się)

 (2.1) obryzgiwać czymś siebie

 (2.2) oblewać jeden drugiego

 (2.3) pot. spędzać czas na kąpaniu się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlapnięcie

1. prysnąć jakąś substancją;
2. uderzyć o powierzchnię czegoś z odgłosem podobnym do plusku;
3. potocznie: powiedzieć coś bez zastanowienia; lapnąć;
4. potocznie: wypić wódkę


Źródła:

SJP.pl

Chlapnąć

1. prysnąć jakąś substancją;
2. uderzyć o powierzchnię czegoś z odgłosem podobnym do plusku;
3. potocznie: powiedzieć coś bez zastanowienia; lapnąć;
4. potocznie: wypić wódkę


czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) rozproszyć ciecz

 (1.2) pot. powiedzieć coś bezmyślnie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlapu

wyraz dźwiękonaśladowczy, zwykle powtórzony, naśladujący odgłos chlapania, przeważnie używany przez dzieci lub przez dorosłych w rozmowie z nimi; chlapu-chlapu; chlapu, chlapu; chlapu, chlap


Źródła:

SJP.pl

Chlasnąć

potocznie:
1. uderzyć z pluskiem, chlupotem;
2. wydać plusk, chlupot;
3. uderzyć z rozmachem i świstem;
4. zrobić coś od razu;
5. rozedrzeć gwałtownie;
6. zaciąć, uderzyć, przeciąć


czasownik przechodni dokonany (ndk. chlastać)

 (1.1) pot. gwałtownie uderzyć z rozmachem i świstem

 (1.2) pot. gwałtownie zranić ostrym przedmiotem

 (1.3) pot. uderzyć czymś zdolnym do przecięcia skóry (np. batem)

 (1.4) pot. gwałtownie oddzielić od całości ostrym narzędziem

 (1.5) pot. (o cieczy) gwałtownie uderzyć o kogoś lub coś, rozpryskując się

 (1.6) pot. rozpryskać jakąś ciecz szybko i gwałtownie

 (1.7) pot. przen. ostro skrytykować kogoś

czasownik zwrotny dokonany chlasnąć się (ndk. chlastać się)

 (2.1) pot. uderzyć siebie samego

 (2.2) pot. uderzyć siebie nawzajem

 (2.3) pot. zranić siebie samego ostrym przedmiotem

 (2.4) pot. uderzyć siebie samego czymś zdolnym do przecięcia skóry

 (2.5) pot. gwałtownie schlapać siebie samego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlast

wykrzyknik nazywający odgłos gwałtownego uderzenia


wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja naśladująca odgłos bicia, chłosty

 (1.2) onomatopeja naśladująca odgłos cięcia nożem, szablą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlastanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlastać.


Źródła:

Wiktionary

Chlastać

potocznie:
1. uderzać z pluskiem, chlupotem;
2. wydawać plusk, chlupot;
3. uderzać z rozmachem i świstem;
4. robić coś od razu;
5. rozdzierać gwałtownie;
6. zacinać, uderzać, przecinać


czasownik przechodni niedokonany (dk. chlasnąć)

 (1.1) pot. ciąć kogoś lub siebie

 (1.2) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. pić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlać

potocznie:
1. pić w dużej ilości;
2. pić alkohol w nadmiarze; chlorzyć


czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) pot. posp. pić, zwłaszcza alkohol


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlańsko

potocznie: impreza, na której pije się dużo alkoholu; biba, pijatyka, libacja


Źródła:

SJP.pl

Chlaśnięcie

potocznie:
1. uderzyć z pluskiem, chlupotem;
2. wydać plusk, chlupot;
3. uderzyć z rozmachem i świstem;
4. zrobić coś od razu;
5. rozedrzeć gwałtownie;
6. zaciąć, uderzyć, przeciąć


Źródła:

SJP.pl

Chlc

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = med. choroba Leśniowskiego-Crohna;


Źródła:

Wiktionary

Chleb

1. pieczywo z mąki i wody na drożdżach lub na zakwasie, formowane w bochenki; bochenek takiego pieczywa;
2. przenośnie: byt, utrzymanie, zarobek, praca;
3. zboże


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pieczywo z mąki, wody, z dodatkiem drożdży lub zakwasu;

 (1.2) przen. sposób zarabiania na życie, zawód, źródło utrzymania

 (1.3) pot. wódka

 (1.4) stpol. żywność

 (1.5) stpol. żyto

 (1.6) stpol. zboże


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chlebaczek

zdrobnienie od: chlebak


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chlebak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlebak

1. skórzana torba używana do przenoszenia żywności podczas wycieczek;
2. drewniany lub metalowy pojemnik używany w gospodarstwach domowych do przechowywania pieczywa


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) średniej wielkości pojemnik, w którym przechowuje się pieczywo;

 (1.2) średniej wielkości torba z paskiem, na prowiant;


Zobacz też: chlebak (torba).

Chlebak – pojemnik kuchenny służący do przechowywania pieczywa, zmniejszający jego wysychanie i umożliwiający utrzymanie porządku.

Chlebaki w formie pojemników wykonywane są głównie z drewna, z tworzyw sztucznych i metalu. Chlebak składa się z części nieruchomej (dna) jak i części ruchomej (pokrywy).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chlebczyn

Chlebczyn – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Sarnaki.

Miejscowość leży przy drodze krajowej nr 19 w odległości 1,5 km na północ od Sarnak i linii kolejowej nr 31 Siedlce – Siemianówka z przystankiem Sarnaki. We wsi funkcjonuje jednostka OSP.


Źródła:

Wikipedia

Chlebda

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chlebek

zdrobnienie od: chleb


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: chleb

 (1.2) mały chleb, niekiedy ze słodkimi dodatkami

 (1.3) bot. lud. ślaz


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chlebice

Chlebice (niem. "Wiesenthal", w latach 1948–1953 "Niemaszchleba") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Tuplice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chlebicki

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlebiński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chlebnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. szafa lub pojemnik do składowania chleba

 (1.2) rzad. dzieża do wyrobu ciasta na chleb

 (1.3) daw. specjalna łopata do wkładania chleba do pieca


Źródła:

Wiktionary

Chlebno

Chlebno – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Łobżenica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chlebny

przymiotnik od: chleb; związany z chlebem, otrzymywany z chleba; chlebowy


Źródła:

SJP.pl

Chlebodajny

1. dający chleb;
2. dający zarobek, utrzymanie;
3. urodzajny, żyzny


Źródła:

SJP.pl

Chlebodawca

1. książkowo: pracodawca;
2. dawniej: ten, kto daje wyżywienie, utrzymanie


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. ten, kto zatrudnia kogoś do pracy, zapewnia zarobek

 (1.2) przest. ten, kto zapewnia wyżywienie, utrzymanie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlebodawczyni

1. kobieta dająca wyżywienie;
2. kobieta dająca komuś płatną pracę


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. kobieta zatrudniająca osoby

 (1.2) daw. kobieta żywiąca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chleboholik

osoba uwielbiająca jeść pieczywo


Źródła:

SJP.pl

Chlebomat

automat do sprzedaży pieczywa


Źródła:

SJP.pl

Chlebopiek

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Warszawa. piekarz


Źródła:

Wiktionary

Chlebowice

Zobacz też: Chlebowice (Ukraina).

Chlebowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Głowno.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa łódzkiego.


Źródła:

Wikipedia

Chlebowiec

1. drzewo z rodziny morwowatych, o jadalnych owocach, rosnące w okolicach zwrotnikowych; drzewo chlebowe;
2. żywiak chlebowiec - niewielki chrząszcz z rodziny kołatkowatych


Chlebowiec ("Artocarpus" J. R. Forst. & G. Forst.) – rodzaj roślin z rodziny morwowatych. Obejmuje 56 gatunków. Rośliny te rosną w Azji Południowo-Wschodniej, wyspach zachodniej Oceanii oraz w północnej części Australii. Owoce szeregu gatunków są jadalne. Popularnie uprawiane (współcześnie w tropikach także poza pierwotnym zasięgiem) są takie gatunki jak: chlebowiec właściwy, różnolistny, chempedak i wonny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlebowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chlebowość

→ chlebowy


Patrz:chlebowy

Źródła:

SJP.pl

Chlebowski

nazwisko


Chlebowski (forma żeńska: Chlebowska; liczba mnoga: Chlebowscy) – polskie nazwisko. Najprawdopodobniej pochodzi pośrednio od pokarmu – chleb.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlebowy

przymiotnik od: chleb; związany z chlebem, otrzymywany z chleba; chlebny


przymiotnik jakościowy

 (1.1) zrobiony z chleba, zawierający chleb

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z chlebem, odnoszący się do chleba


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlebożerca

żartobliwie: człowiek lubiący jeść chleb


Źródła:

SJP.pl

Chlebuś

pieszczotliwe zdrobnienie od: chleb; chlebek


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. chleb


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlebówka

wieś w Polsce


Chlebówka (niem. "Brotsack") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Nowy Staw na obszarze Wielkich Żuław Malborskich. Leży przy drodze krajowej nr 55. Ma status sołectwa.

Wieś królewska położona była w II połowie XVI wieku w województwie malborskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlejus

człowiek nadużywający alkoholu; pijak, bibosz, chlacz


Źródła:

SJP.pl

Chlejuska

→ chlejus; alkoholiczka, pijaczka


Źródła:

SJP.pl

Chlestakowszczyna

od postaci Chlestakowa z komedii Gogola "Rewizor": bezczelność, hucpiarstwo, tupeciarstwo


Źródła:

SJP.pl

Chlestakowszczyzna

od postaci Chlestakowa z komedii Gogola "Rewizor": hucpiarstwo, bezczelność, tupeciarstwo


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. bezczelne łgarstwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlew

budynek z całym zapleczem technicznym przeznaczony do hodowli trzody chlewnej


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń;

 (1.2) przen. miejsce, w którym panuje bałagan i jest brudno


Chlew, chlewnia, świniarnia – budynek inwentarski służący do przetrzymywania, chowu oraz tuczu trzody chlewnej; także, zespół świń w różnym wieku (lochy, prosięta, knury), lub różnej kategorii (zwierzęta hodowlane, tuczniki) służący odpowiednim celom produkcyjnym, stąd nazwa: chlewnia hodowlana, chlewnia użytkowa, chlewnia o cyklu zamkniętym (chlewnia towarowa), tuczarnia itd..


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chlewek

zdrobnienie od: chlew; chlewik


Źródła:

SJP.pl

Chlewiarnia

zespół chlewów w dużym gospodarstwie rolnym


Źródła:

SJP.pl

Chlewice

dawna nazwa Gliwic (miasta na Śląsku)


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlewicki

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chlewiczek

zdrobnienie od: chlewik


Źródła:

SJP.pl

Chlewik

zdrobnienie od: chlew; chlewek


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: chlew


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlewiska

związany z miejscowością Chlewiska


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlewiski

związany z miejscowością Chlewiska


Źródła:

SJP.pl

Chlewiszczanin

mieszkaniec Chlewisk


Źródła:

SJP.pl

Chlewiszczanka

mieszkanka Chlewisk


Źródła:

SJP.pl

Chlewmistrz

pracownik doglądający hodowli trzody chlewnej


Źródła:

SJP.pl

Chlewmistrzyni

kobieta opiekująca się trzodą chlewną; chlewiarka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta opiekująca się trzodą chlewną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlewnia

1. budynek do hodowli, chowu i tuczenia świń; chlew, świniarnia;
2. świnie hodowane w danym gospodarstwie, fermie itp.; trzoda chlewna


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zootechn. budynek do przemysłowej hodowli świń

 (1.2) zootechn. przedsiębiorstwo przemysłowej hodowli świń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlewny

związany z hodowlą świń


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chlewem, dotyczący chlewu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlewowy

→ chlew


Patrz:chlew

Źródła:

SJP.pl

Chliborob

członek ukraińskiej partii (Ukrajinśka Chliborobśka Partija) jednoczącej głównie zamożne chłopstwo, działającej w latach 1918-20


Źródła:

SJP.pl

Chlip

chlipu;
1. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas głośnego picia;
2. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas płakania, szlochania


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odgłos płaczu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlip-Chlip

chlipu-chlipu;
1. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas głośnego picia;
2. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas płakania, szlochania


Źródła:

SJP.pl

Chlipalski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chlipania

potocznie:
1. pić głośno, z mlaskaniem; chłeptać, siorbać, siorpać;
2. szlochać, łkać, płakać żałośnie


Źródła:

SJP.pl

Chlipanie

potocznie:
1. pić głośno, z mlaskaniem; chłeptać, siorbać, siorpać;
2. szlochać, łkać, płakać żałośnie


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlipać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlipać

potocznie:
1. pić głośno, z mlaskaniem; chłeptać, siorbać, siorpać;
2. szlochać, łkać, płakać żałośnie


czasownik

 (1.1) pić wciągając płyn z odgłosem

 (1.2) płakać żałośnie z cichym westchnieniem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlipała

potocznie:
1. pić głośno, z mlaskaniem; chłeptać, siorbać, siorpać;
2. szlochać, łkać, płakać żałośnie


Źródła:

SJP.pl

Chlipliwy

przypominający żałosne płakanie; chlipiący


Źródła:

SJP.pl

Chlipnięcie

potocznie:
1. wypić głośno, z mlaskaniem, wydając odgłos podobny do cmokania; siorbnąć, siorpnąć;
2. zaszlochać, załkać, zapłakać żałośnie


Źródła:

SJP.pl

Chlipnąć

potocznie:
1. wypić głośno, z mlaskaniem, wydając odgłos podobny do cmokania; siorbnąć, siorpnąć;
2. zaszlochać, załkać, zapłakać żałośnie


Źródła:

SJP.pl

Chlipu

chlip;
1. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas głośnego picia;
2. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas płakania, szlochania


Źródła:

SJP.pl

Chlipu-Chlipu

chlip-chlip;
1. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas głośnego picia;
2. wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas płakania, szlochania


Źródła:

SJP.pl

Chlistać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Januszkowice (powiat krapkowicki), Kozakowice Górne, Zarzecze (powiat cieszyński), Rogów (powiat wodzisławski), powiat oleski, Żory, Krakowiacy wschodni. jeść półpłynne potrawy (np. zupę) lub pić płyny, zwykle w sposób łapczywy i zachłanny bądź też siorbiąc przy tym

 (1.2) gw-pl|Lubliniec, Dziergowice, Krakowiacy wschodni. chlać, pić wódkę

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) gw-pl|Kalety (powiat tarnogórski), Lubliniec. mieć biegunkę

czasownik zwrotny niedokonany chlistać się

 (3.1) gw-pl|Piekary Śląskie. oblewać się płynem


Źródła:

Wiktionary

Chliszcz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chloantyt

minerał, arsenek niklu


Chloantyt – minerał z gromady arsenków, należy do minerałów rzadkich. Nazwa pochodzi od gr. "chloantes (khloantes) – zielonkawy", nawiązując do charakterystycznych nalotów, którymi pokrywa się minerał podczas wietrzenia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlodwig

imię królów Franków; Klodwig


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chloe

[czytaj: klołi]
1. imię żeńskie pochodzenia greckiego;
2. w mitologii greckiej: jedna z nimf


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;


(wym. "Chloe") – imię żeńskie pochodzenia greckiego (gr. "Χλοη"), oznaczające "zielony pęd", "młode dziewczę". Przydomek greckiej bogini Demeter. Imię Chloe pojawia się także w Biblii, w 1. liście do Koryntian. W okresie baroku i rokoko imię to często było wykorzystywane przez autorów sielanek, nawiązujących do antycznego romansu greckiego "Dafnis i Chloe" Longosa. "Dafnis i Chloe" to także balet Ravela.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chlor

pierwiastek chemiczny o symbolu Cl


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (2.1) pot. kloszard lub pijak


Chlor, Cl ( chlorum, od χλωρός "chloros" – „zielonożółty”) – pierwiastek chemiczny z grupy fluorowców, niemetal o liczbie atomowej 17.

Izotopy stabilne to i. Chlor jest toksycznym żółtozielonym gazem około dwa i pół razy cięższym od powietrza, o nieprzyjemnym, duszącym zapachu. Jest silnym utleniaczem, wybielaczem i środkiem dezynfekującym. Wchodzi w skład wielu powszechnie spotykanych soli oraz innych związków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chlorak

miernik chlorak (chlorissa cloraria) - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych, o niebieskawozielonych skrzydłach i rozpiętości skrzydeł 18-20 mm, podobny do miernika seledyniaka


Źródła:

SJP.pl

Chloral

związek organiczny zawierający chlor, powstały wskutek chlorowania alkoholu etylowego


Chloral, aldehyd trichlorooctowy, – organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów. Jest to bezbarwna, ruchliwa, oleista ciecz o drażniącym słodkawo-eterowym zapachu. Rozpuszcza się w alkoholu etylowym, eterze dietylowym, chloroformie. Z wodą tworzy hydrat zwany wodzianem chloralu lub hydratem chloralu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chloramfenikol

antybiotyk działający na liczne bakterie Gram-dodatnie, Gram-ujemne, riketsję i chlamydię


Chloramfenikol (chloromycetyna, detreomycyna) – antybiotyk o działaniu bakteriostatycznym wobec szeregu bakterii G- i G+, a także riketsji, mykoplazm, chlamydii i innych. Pierwotnie wyizolowany w 1947 roku przez Paula Burkholdera i współpracowników z produktów Gram-dodatnich bakterii "Streptomyces venezuelae". Jednak najważniejsza w odkryciu, określeniu struktury i syntezie była rola chemiczki Mildred Rebstock. Można go również uzyskać syntetycznie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chloramina

gęsta, bezbarwna ciecz o mocnym zapachu i właściwościach bakteriobójczych


Źródła:

SJP.pl

Chloraminy

gęsta, bezbarwna ciecz o mocnym zapachu i właściwościach bakteriobójczych


Chloroaminy – grupa organicznych związków chemicznych, chlorowych pochodnych sulfonamidów, powstałych przez działanie podchlorynów na amoniak lub związki zawierające grupę aminową (-NH2) albo iminową (=NH).

Większość wykazuje właściwości bakteriobójcze.

Najprostszym przedstawicielem chloroamin jest chloroamina (NH2Cl). Inne przykłady:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chloran

sól kwasu chlorowego


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól kwasu chlorowego (HClO₃); związek chemiczny, w którym jon ClO₃⁻ łączy się z kationem metalu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chloranowy

→ chloran


Patrz:chloran

Źródła:

SJP.pl

Chlorany

sól kwasu chlorowego


Źródła:

SJP.pl

Chlorargiryt

minerał, chlorek srebra; srebro rogowe, kerargiryt


Źródła:

SJP.pl

Chlorator

przyrząd służący do odkażania wody; chlorownik, chlorownica


Źródła:

SJP.pl

Chloratyt

ogólna nazwa materiałów wybuchowych utworzonych przez zmieszanie chloranu potasowego z substancjami bogatymi w węgiel; używane w czasie pierwszej wojny światowej


Źródła:

SJP.pl

Chlorawy

kwas chlorawy - nazwa zwyczajowa kwasu chlorowego (III)


Źródła:

SJP.pl

Chlorchinaldin

nazwa handlowa leku stosowanego w zakażeniach jamy ustnej i gardła, zawierającego chlorochinaldol


Źródła:

SJP.pl

Chlorcyjan

chlorek kwasu cyjanowodorowego; chlorocyjan


Źródła:

SJP.pl

Chlordan

organiczny związek chemiczny, insektycyd z grupy związków dienowych


Chlordan – organiczny związek chemiczny, insektycyd z grupy związków dienowych o działaniu podobnym do DDT i HCH. Chlordan bywa również stosowany jako herbicyd selektywny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlorek

1. sól kwasu chlorowodorowego;
2. biały, żrący proszek o działaniu wybielającym i dezynfekcyjnym


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól kwasu solnego;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlorella

jednokomórkowy glon z typu zielenic żyjący w wielu środowiskach


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Chlorella|Beijerinck|ref=tak., rodzaj glona z gromady zielenic;

 (1.2) bot. glon z rodzaju chlorella (1.1)


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chlorenchyma

miękisz asymilacyjny


Źródła:

SJP.pl

Chlorhydryna

organiczny związek chemiczny zawierające w cząsteczce atom chloru i grupę hydroksylową


Źródła:

SJP.pl

Chloris

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. bogini kwiatów, utożsamiana z rzymską Florą; jedna z nimf;

 (1.2) mitgr. królewna tebańska, córka Amfiona i Niobe;

 (1.3) mitgr. jedna z Pieryd

 (1.4) mitgr. córka Tejrezjasza

 (1.5) astr. planetoida o numerze katalogowym 410;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chlorki

1. sól kwasu chlorowodorowego;
2. biały, żrący proszek o działaniu wybielającym i dezynfekcyjnym


Chlorki – ogólna nazwa związków chemicznych, soli kwasu solnego lub innych związków zawierających chlor.

W chemii nieorganicznej chlorkami nazywa się:

W chemii organicznej określenie "chlorki" obejmuje:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlorkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlorkować.


Źródła:

Wiktionary

Chlorkować

wybielać coś lub dezynfekować za pomocą chlorku


Źródła:

SJP.pl

Chlorkowy

→ chlorek


Patrz:chlorek

Źródła:

SJP.pl

Chlormetyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. med. wojsk. toksyczny związek organiczny, parzący bojowy środek trujący z grupy iperytów azotowych, pierwszy lek przeciwnowotworowy stosowany od lat 40. XX wieku, obecnie praktycznie nieużywany w medycynie;


Źródła:

Wiktionary

Chloro-

przedrostek

 (1.1) chem. pierwszy człon nazwy związku chemicznego, wskazujący na obecność atomu chloru w cząsteczce

 (1.2) biol. pierwszy człon wyrazów złożonych, wskazujący na związek z zielonym barwnikiem


Źródła:

Wiktionary

Chloroacetofenon

rodzaj ketonu, pochodna acetofenonu, o silnym działaniu drażniącym, używany jako gaz łzawiący


Na tę stronę wskazuje „Cn”. Zobacz też: Cn - symbol pierwiastka kopernika.

Chloroacetofenon – organiczny związek chemiczny z grupy ketonów, pochodna acetofenonu, stosowany jako drażniący bojowy środek trujący (lakrymator). Oznaczenie wojskowe USA – CN, Wielka Brytania – CAP, Niemcy – O-Salz.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chloroaceton

halogenopochodna acetonu, w której jeden z atomów wodoru został zastąpiony przez atom chloru


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek organiczny z grupy ketonów, chlorowa pochodna acetonu, trujący lakrymator;


Chloroaceton, chloropropanon, CH3COCH2Cl – organiczny związek chemiczny z grupy ketonów, chlorowa pochodna acetonu, silnie trujący lakrymator (stosowany podczas I wojny światowej jako bojowy środek trujący).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chloroamina

związek posiadający w cząsteczce grupę aminową oraz niepowiązany z nią atom chloru


Chloroamina, – nieorganiczny związek chemiczny, monochlorowa pochodna amoniaku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlorobenzalomalononitryl

związek chemiczny


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. wojsk. organiczny związek chemiczny stosowany jako drażniący bojowy środek trujący


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlorobenzen

halogenopochodna benzenu w której jeden z atomów wodoru został zastąpiony atomem chloru


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. rozpuszczalnik organiczny będący chlorową pochodną benzenu;


Chlorobenzen – organiczny związek chemiczny, chlorowa pochodna benzenu. Stosowany jest do produkcji fenolu i jego pochodnych (np. nitrobenzenu), barwników organicznych oraz jako rozpuszczalnik. Jest cieczą palną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chloroboran

związek metalu z resztą kwasu borowego i chlorem


Źródła:

SJP.pl

Chlorocement

rzadko: materiał budowlany wyrabiany z chloru i cementu


Źródła:

SJP.pl

Chlorochina

organiczny związek chemiczny, pochodna chinoliny


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlorocyjan

chlorek kwasu cyjanowodorowego; chlorcyjan (rzadko)


Chlorocyjan, ClCN – nieorganiczny związek chemiczny z grupy chlorków. Jest to chlorek kwasu cyjanowego, bezbarwny gaz o przenikliwym zapachu.

Może zostać otrzymany poprzez utlenianie cyjanku sodu gazowym chlorem:

Chlorocyjan jest zaliczany do ogólnotrujących bojowych środków trujących – podrażnia oczy i górne drogi oddechowe. Stosowany był podczas I wojny światowej przez wojska francuskie (ozn. "Mauguinite"), obecnie zaś używany do badań właściwości ochronnych masek przeciwgazowych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chloroetan

związek chemiczny, pochodna etanu, zawierająca w cząsteczce jeden atom chloru


Chloroetan ("chlorek etylu"), CH3CH2Cl – organiczny związek chemiczny z grupy halogenoalkanów, bezbarwny, łatwopalny gaz.

Jest stosowany do produkcji tetraetyloołowiu, który jest środkiem przeciwstukowym do benzyn z grupy etylin oraz w medycynie jako środek znieczulający miejscowo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlorofil

naturalny barwnik występujący w chloroplastach roślin zielonych, algach oraz w niektórych bakteriach, umożliwiający przemianę energii świetlnej w energię chemiczną w procesie fotosyntezy


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlorofilowy

przymiotnik od: chlorofil


przymiotnik relacyjny

 (1.1) biochem. związany z chlorofilem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlorofitum

ozdobna roślina doniczkowa z liliowatych, mająca charakterystyczne zielone liście z białym bądź żółtym paskiem; zielistka


Źródła:

SJP.pl

Chloroform

związek chemiczny - chlorometan, pochodna metanu zawierająca atom chloru w cząsteczce, wykorzystywany jako środek usypiający


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;


Chloroform ( chloroformium) – organiczny związek chemiczny z grupy halogenoalkanów, chlorowa pochodna metanu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chloroformować

usypiać za pomocą chloroformu, dawać narkozę


Źródła:

SJP.pl

Chloroformowy

przymiotnik od: chloroform


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chloroformem, dotyczący chloroformu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlorofosforan

sól oksychlorku fosforu


Źródła:

SJP.pl

Chloroheksydyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. syntetyczny antyseptyk o wzorze sumarycznym C22H30Cl2N10, stosowany do odkażania skóry, błon śluzowych, ran i narzędzi chirurgicznych;


Chloroheksydyna – organiczny związek chemiczny, syntetyczny antyseptyk, pochodna biguanidu. Stosowana w postaci glukonianu lub octanu działa silnie na bakterie Gram-dodatnie, natomiast słabiej na Gram-ujemne. Jest używana głównie jako środek odkażający skórę, błony śluzowe, rany oraz narzędzia chirurgiczne.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chlorohemina

czerwonawo-brązowy chlorek hemu, powstający z hemoglobiny; protohemina


Źródła:

SJP.pl

Chlorohydryna

organiczny związek chemiczny zawierające w cząsteczce atom chloru i grupę hydroksylową; chlorhydryna


Źródła:

SJP.pl

Chlorohydryny

organiczny związek chemiczny zawierające w cząsteczce atom chloru i grupę hydroksylową; chlorhydryna


Chlorohydryny – organiczne związki chemiczne zawierające w cząsteczce atom chloru i grupę hydroksylową przy różnych atomach węgla.

Najprostszą chlorohydryną jest chlorohydryna etylenu HOCH2CH2Cl. Związek ten jest otrzymywany przez działanie chlorowodoru na odpowiednie glikole lub przez działanie kwasu podchlorawego na węglowodory nienasycone.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlorokauczuk

rodzaj emalii antykorozyjnej


Źródła:

SJP.pl

Chlorokauczukowy

przymiotnik od: chlorokauczuk


Źródła:

SJP.pl

Chlorokokowce

rząd zielenic właściwych, jednokomórkowych organizmów powszechnie występujący w fitoplanktonie


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlorokokowiec

jednokomórkowy organizm z rzędu zielenic, powszechnie występujący w fitoplanktonie


Źródła:

SJP.pl

Chlorokruoryna

zielony barwnik krwi u wieloszczetów


Chlorokruoryna – duże zewnątrzkomórkowe białko hemowe wiążące tlen, o zielonkawoczerwonym zabarwieniu. Kolor ten jest wynikiem nietypowej budowy grupy hemowej chlorokruoryny, w której jedna z grup winylowych (-HC=CH2) zastąpiona jest grupą aldehydową (-CHO). Występuje u niektórych morskich wieloszczetów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chloroliza

rozpad związku chemicznego pod wpływem chloru


Źródła:

SJP.pl

Chloromelanit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. jubil. odmiana jadeitu o barwie ciemnozielonej prawie wpadającej w czerń, zawzawierająca znaczny procent żelaza


Źródła:

Wiktionary

Chlorometan

organiczny związek chemiczny, chlorowa pochodna metanu o licznych zastosowaniach przemysłowych


Chlorometan, – organiczny związek chemiczny, najprostszy przedstawiciel chloroalkanów, chlorowa pochodna metanu. Ma właściwości usypiające.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlorometanowy

przymiotnik od: chlorometan


Źródła:

SJP.pl

Chloromierz

miernik stężenia chloru w cieczach (zazwyczaj w wodzie)


Źródła:

SJP.pl

Chloromonada

jednokomórkowy glon słodkowodny z dwoma wiciami umożliwiającymi aktywne przemieszczanie, pozbawiony ściany komórkowej, zawierający chloroplast


Źródła:

SJP.pl

Chloromonady

jednokomórkowy glon słodkowodny z dwoma wiciami umożliwiającymi aktywne przemieszczanie, pozbawiony ściany komórkowej, zawierający chloroplast


Źródła:

SJP.pl

Chloromycetyna

nazwa handlowa antybiotyku zawierającego chloramfenikol


Źródła:

SJP.pl

Chloronaftalen

halogenopochodna naftalenu, w której jeden z atomów wodoru został zastąpiony atomem chloru


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chloronaftaleny

halogenopochodna naftalenu, w której jeden z atomów wodoru został zastąpiony atomem chloru


Chloronaftaleny, polichlorowane naftaleny (PCN z ang. "polychlorinated naphthalene") – organiczne związki chemiczne będące pochodnymi naftalenu, którego atom lub atomy wodoru zostały zastąpione atomami chloru. Zatem chloronaftaleny należą do chlorowanych związków aromatycznych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlorooctowy

kwas chlorooctowy - związek organiczny, halogenopochodna kwasu octowego, w której jeden z atomów wodoru został zastąpiony atomem chloru


Źródła:

SJP.pl

Chloroolefina

organiczny związek chemiczny zawierający podwójne wiązanie węglowe, w którym jeden lub więcej atomów wodoru zostało zastąpionych atomami chloru


Źródła:

SJP.pl

Chloropikryna

silnie trująca ciecz o ostrej woni, stosowana do dezynsekcji pomieszczeń oraz jako gaz bojowy; akwinit


Chloropikryna, trichloro(nitro)metan – organiczny związek chemiczny stosowany jako bojowy środek trujący z grupy drażniących. Otrzymany w 1848 roku przez Johna Stenhousa, używany także jako nematocyd oraz fumigant.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chloroplast

ciałko zieleni zawierające chlorofil, występujące w komórkach roślinnych i innych organizmach fotosyntetyzujących, zachodzą w nim procesy fotosyntetycznej asymilacji dwutlenku węgla


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. organellum komórkowe występujące u roślin i glonów eukariotycznych;


Chloroplast (ze starogreckiego: χλωρός (chlōrós) + πλαστός (plastós) – ciałko zieleni) – otoczone dwiema błonami białkowo-lipidowymi organellum komórkowe występujące u roślin i glonów eukariotycznych. Są rodzajem plastydów. Zawierają zielone barwniki chlorofile pochłaniające energię światła słonecznego potrzebną do fotosyntezy. W nich zachodzi przemiana dwutlenku węgla oraz wody z wykorzystaniem energii świetlnej w glukozę oraz tlen.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chloroplastowy

→ chloroplast


przymiotnik relacyjny

 (1.1) biochem. związany z chloroplastem, dotyczący chloroplastu


Patrz:chloroplast

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chloroplastyna

składnik chloroplastu, barwne białko


Źródła:

SJP.pl

Chloroplatynian

w chemii: sól kwasu chloroplatynowego


Źródła:

SJP.pl

Chloroplatyniany

w chemii: sól kwasu chloroplatynowego


Źródła:

SJP.pl

Chloropochodna

rodzaj halogenopochodnej, w której podstawnikiem jest atom chloru


Źródła:

SJP.pl

Chloropren

chloropochodna butadienu używana do wyrobu syntetycznego kauczuku


Chloropren, 2-chlorobuta-1,3-dien, – organiczny związek chemiczny, pochodna butadienu. Wykorzystywany do produkcji neoprenu – jednej z odmian kauczuku syntetycznego.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chloroprenowy

przymiotnik od: chloropren


Źródła:

SJP.pl

Chloropromazyna

lek przeciwpsychotyczny


Chloropromazyna (łac. "chlorpromazinum") – organiczny związek chemiczny, pochodna fenotiazyny o budowie zbliżonej do chloroprotyksenu. W postaci chlorowodorku stosowana jako lek psychotropowy o działaniu przeciwpsychotycznym, przeciwautystycznym i uspokajającym. Lek zaliczany do leków typowych działających głównie na receptory dopaminergiczne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlorosarin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. wojsk. związek fosforoorganiczny z grupy chlorofosfonianów, bezpośredni prekursor sarinu;


Chlorosarin – fosforoorganiczny związek chemiczny z grupy chlorofosfonianów, bezpośredni prekursor sarinu znajdujący się w części B wykazu 1. Konwencji o zakazie broni chemicznej.

Sarin otrzymuje się w dwóch etapach. Najpierw w reakcji metylofosfonianu izopropylu z fosgenem tworzy się chlorosarin, który następnie z fluorkiem sodu tworzy sarin.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chlorosiarczan

związek powstały w wyniku działania kwasu chlorosulfonowego, np. chlorosiarczan metanu używany jako łzawiący gaz bojowy; chlorosulfon


Źródła:

SJP.pl

Chlorosrebrowy

wykonany z chlorku srebra lub nim pokryty


Źródła:

SJP.pl

Chlorosulfon

w chemii: związek powstały w wyniku działania kwasu chlorosulfonowego, np. chlorosiarczan metanu używany jako łzawiący gaz bojowy; chlorosiarczan


Źródła:

SJP.pl

Chlorosulfonowy

kwas chlorosulfonowy - rodzaj kwasu nieorganicznego; kwas chlorosiarkowy


Źródła:

SJP.pl

Chlorotetracyklina

antybiotyk stosowany w chorobach zakaźnych; aureomycyna


Chlorotetracyklina – organiczny związek chemiczny z grupy antybiotyków tetracyklinowych otrzymywany z hodowli szczepu "Streptomyces aurofaciens".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlorotyczny

→ chloroza


Patrz:chloroza

Źródła:

SJP.pl

Chlorowanadan

chlorowanadan ołowiu - minerał występujący w strefie utlenienia niektórych złóż rud ołowiu, stanowiący źródło otrzymywania wanadu; wanadynit


Źródła:

SJP.pl

Chlorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlorować.


Źródła:

Wiktionary

Chlorować

1. poddawać coś działaniu chloru;
2. wprowadzać jeden lub więcej atomów chloru do cząsteczki związku organicznego


czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) chem. techn. traktować coś chlorem lub związkiem, który wydziela chlor

 (1.2) chem. wprowadzać atomy chloru do cząsteczek związków chemicznych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlorowce

grupa pierwiastków chemicznych z 17 grupy układu okresowego oprócz fluoru (chlor, brom, jod i astat), typowe niemetale występujące w przyrodzie w postaci związków, stosowane głównie jako środki dezynfekcyjne i utleniające


Źródła:

SJP.pl

Chlorowcopochodny

związek chlorowcopochodny - taki organiczny związek chemiczny, w którym atom wodoru został zastąpiony atomem chlorowca


Źródła:

SJP.pl

Chlorowcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlorowcować.


Źródła:

Wiktionary

Chlorowcować

wprowadzać atomy chlorowca (chloru, bromu, jodu lub astatu) do związku chemicznego


Źródła:

SJP.pl

Chlorowcowodory

nieorganiczny związek powstały z połączenia chlorowców z wodorem


Źródła:

SJP.pl

Chlorowcowodór

nieorganiczny związek powstały z połączenia chlorowców z wodorem


Źródła:

SJP.pl

Chlorowcowy

przymiotnik od: chlorowiec


Źródła:

SJP.pl

Chlorowiec

pierwiastek z siedemnastej grupy układu okresowego


Źródła:

SJP.pl

Chlorownia

1. dział w fabryce włókienniczej, w którym farbuje się tkaniny;
2. przyrząd do odkażania wody; chlorator, chlorownik, chlorownica


Źródła:

SJP.pl

Chlorownica

przyrząd do odkażania wody; chlorator, chlorownik, chlorownia


Źródła:

SJP.pl

Chlorownik

przyrząd służący do odkażania wody; chlorator, chlorownica


Źródła:

SJP.pl

Chlorowodorek

sól zasady organicznej i kwasu chlorowodorowego


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. organiczna sól kwasu chlorowodorowego (kwasu solnego);


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlorowodorki

sól zasady organicznej i kwasu chlorowodorowego


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlorowodorokauczuk

tworzywo termoplastyczne, produkt przyłączania chlorowodoru do kauczuku naturalnego; hydrochlorokauczuk


Źródła:

SJP.pl

Chlorowodorowy

przymiotnik od: chlorowodór


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chlorowodorem, dotyczący chlorowodoru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlorowodór

1. nieorganiczny związek chemiczny, gaz o duszącej woni;
2. zwyczajowa nazwa kwasu chlorowodorowego


Chlorowodór, HCl – nieorganiczny związek chemiczny, połączenie chloru i wodoru. Dobrze rozpuszcza się w wodzie, tworząc kwas solny (kwas chlorowodorowy) z wydzieleniem dużej ilości ciepła.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlorowy

przymiotnik od: chlor


przymiotnik

 (1.1) chem. dotyczący chloru, związany z chlorem, zawierający chlor


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlorowęglan

sól kwasu chlorowęglowego


Źródła:

SJP.pl

Chloroza

1. choroba roślin zielonych spowodowana niedoborem chlorofilu, objawiająca się żółknięciem, odbarwieniami liści i łodyg;
2. niedokrwistość występująca najczęściej u młodych dziewcząt w okresie dojrzewania płciowego; blednica


Chloroza – jeden z rodzajów zmian zabarwienia roślin. Jest to objaw chorobowy polegający na zaburzeniach w wytwarzaniu chlorofilu. Objawia się tym, że chore rośliny stopniowo żółkną. Przyczyny chlorozy są różne:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlorozłotowy

kwas chlorozłotowy - nieorganiczny związek chemiczny złota z chlorem i wodorem, stosowany w złotnictwie


Źródła:

SJP.pl

Chlorum

łacińska nazwa chloru (pierwiastka chemicznego)


Źródła:

SJP.pl

Chloryn

nazwa zwyczajowa soli kwasu chlorowego (III)


Źródła:

SJP.pl

Chloryna

sól nietrwałego kwasu chlorawego; niektóre chloryny mają zastosowanie w przemyśle papierniczym i włókienniczym jako środki bielące


Źródła:

SJP.pl

Chlorynowy

przymiotnik od: chloryn, chloryna


Źródła:

SJP.pl

Chloryny

sól nietrwałego kwasu chlorawego; niektóre chloryny mają zastosowanie w przemyśle papierniczym i włókienniczym jako środki bielące


Źródła:

SJP.pl

Chloryt

minerał z grupy skałotwórczych, uwodniony krzemian i glinokrzemian


Chloryt – minerał, będący mieszaniną glinokrzemianów, magnezu i żelaza, o barwie ciemnozielonej, połysku perłowym, tworzącym łuseczkowate skupienia. Minerał ten należy do krzemianów warstwowych i bywa zaliczany do minerałów ilastych.

Nazwa pochodzi od gr. "chloros" = jasnozielony (A.G. Werner, 1789 r.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlorytoid

minerał, krzemian żelaza i glinu


Chlorytoid – minerał z gromady krzemianów. Należy do grupy minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych regionach Ziemi.

Nazwa nawiązuje do powierzchownego podobieństwa tego minerału do chlorytów, lecz bardzo różniący się od strukturalnie, w 1837 roku został zidentyfikowany jako oddzielny minerał.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlorytowy

→ chloryt


Patrz:chloryt

Źródła:

SJP.pl

Chloryty

minerał z grupy skałotwórczych, uwodniony krzemian i glinokrzemian


Chloryty – grupa minerałów zaliczana do gromady krzemianów. Należą do minerałów szeroko rozpowszechnionych na Ziemi.

Nazwa pochodzi od gr. "Chloros (khloros)" = zielony i nawiązuje do częstej barwy tych minerałów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlorytyzacja

proces zachodzący podczas wietrzenia krzemianów


Chlorytyzacja – proces zachodzący w skorupie ziemskiej, prowadzący do przeobrażenia minerałów zawierających żelazo I magnez (np. biotytu, amfibolu, piroksenu, granatu) w chloryty. Przebiega pod wpływem procesów hydrotermalnych w niższych temperaturach, wietrzenia lub niektórych procesów metamorficznych. Skały mają barwę zielonawą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlorzyć

potocznie: pić alkohol w nadmiarze; chlać


Źródła:

SJP.pl

Chlotar

imię królów Franków


Źródła:

SJP.pl

Chluba

1. przedmiot dumy;
2. zaszczyt, chwała


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. przedmiot dumy, powód do dumy

 (1.2) stpol. śrpol. zob. chłuba.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlubić

chlubić się; szczycić się, być dumnym z kogoś lub czegoś; chełpić się


Źródła:

SJP.pl

Chlubniej

stopień wyższy od przysłówka: chlubnie


Źródła:

SJP.pl

Chlubniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chlubny


Źródła:

SJP.pl

Chlubność

→ chlubny


Patrz:chlubny

Źródła:

SJP.pl

Chlubny

przynoszący chwałę, zaszczyt; zaszczytny, chwalebny


przymiotnik jakościowy

 (1.1) przynoszący chlubę, zaszczyt; taki jakim można się chlubić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlubotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlubotać.


Źródła:

Wiktionary

Chlubotać

dawniej: chlupotać; wydawać dźwięk charakterystyczny dla przelewającej się cieczy


Źródła:

SJP.pl

Chludowo

Chludowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Suchy Las.

Wieś duchowna, od 1248/1250 z nadania książąt Przemysła I i Bolesława Pobożnego własność klasztoru Cysterek w Owińskach. Pod koniec XVI wieku leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chludziński

nazwisko


Chludziński – polski herb szlachecki, odmiana herbu Cholewa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlujny

żartobliwie: staranny, czysty, schludny


przymiotnik

 (1.1) pot. żart. taki, który nie jest niechlujny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlup

odgłos wpadnięcia do wody


wykrzyknik

 (1.1) odgłos wpadania czegoś do cieczy lub błota

 (1.2) odgłos uderzania wody o coś

wykrzyknik w użyciu czasownikowym

 (2.1) wpaść do wody, błota, kałuży itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chlupanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlupać.


Źródła:

Wiktionary

Chlupać

o cieczy: przelewać się, wydając charakterystyczny dźwięk


Źródła:

SJP.pl

Chlupki

przestarzałe: chlupoczący, błotnisty


Źródła:

SJP.pl

Chlupotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlupotać.


Źródła:

Wiktionary

Chlupotać

wydawać dźwięk charakterystyczny dla przelewającej się cieczy


Źródła:

SJP.pl

Chlupotliwy

wydający odgłos chlupotania; chlupoczący, bulgoczący


Źródła:

SJP.pl

Chlusnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. chlustać)

 (1.1) z rozmachem rozlać, rozchlapać lub rozbryzgać ciecz

 (1.2) pot. wypić kieliszek wódki

 (1.3) gw-pl|Warszawa. uciec


Źródła:

Wiktionary

Chlust

dźwięk uderzenia wody o coś; plusk, pluskot


Chlust – szybka, wieloosobowa, hazardowa gra karciana, popularna wśród szkolnej młodzieży na terenie Górnego Śląska oraz okolic Radomia w czasach PRL-u. Nazwa gry wzięła się od onomatopei oznaczającej odgłos, jaki wydawały karty przy nerwowym rzucaniu ich na stół bądź ziemię przez graczy. Jest nazywana również śląskim pokerem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chlustanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlustać.


Źródła:

Wiktionary

Chlustać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chlusnąć)

 (1.1) o cieczy: wylewać się strumieniami, rozpryskując się


Źródła:

Wiktionary

Chluśniem

chluśniem, bo uśniem - żartobliwe wyrażenie używane w celu zachęcenia do wypicia kolejnej porcji alkoholu


Źródła:

SJP.pl

Chluśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chlusnąć.


Źródła:

Wiktionary

Chlyb

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) góry. gw-pl|Górny Śląsk. chleb


Źródła:

Wiktionary

Chmara

wielka liczba czegoś


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nagromadzenie latających owadów, rzadziej ptaków

 (1.2) łow. stado jeleni, łosi, danieli lub żubrów

 (1.3) przen. duża liczba kogoś lub czegoś

 (1.4) przest. chmura, tuman


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chmiel

a) ludowa obrzędowa pieśń weselna śpiewana przy oczepinach;
b) muzyka do tej pieśni;
c) taniec do tej pieśni; taniec chmielowy


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Humulus|L.|ref=tak., rodzaj roślin pnących z rodziny konopiowatych;

 (1.2) bot. pot. roślina z rodzaju chmieli (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) kraków. piwo

 (2.2) tradycyjna pieśń weselna śpiewana przy oczepinach;

forma czasownika.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. od: chmielić


Chmiel ("Humulus" L.) – rodzaj roślin pnących z rodziny konopiowatych. Należą do niego w zależności od ujęcia systematycznego 3 lub 7 gatunków. Występują one w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej. W Polsce rośnie dziko i uprawiany jest chmiel zwyczajny "H. lupulus", przejściowo dziczeje także chmiel japoński "H. scandens".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chmielak

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chmielaki

święto na zakończenie okresu zbioru chmielu, dożynki chmielowe


Źródła:

SJP.pl

Chmielanka

niesobka chmielanka - gatunek motyla z rodziny niesobkowatych, występujący w Azji i Europie


Źródła:

SJP.pl

Chmielarczyk

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chmielarnia

plantacja chmielu; chmielnik


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. miejsce uprawy chmielu

 (1.2) zakład parowania chmielu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chmielarski

przymiotnik od: chmielarz


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chmielarstwem albo chmielarzami


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chmielarstwo

uprawa chmielu dla przemysłu


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dziedzina rolnictwa przemysłowego zajmująca się uprawą i przetwarzaniem chmielu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chmielarz

człowiek uprawiający chmiel lub handlujący chmielem


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba uprawiająca chmiel


Chmielarz (niem. "Hopfen-Berg", "Hopfenberg") – szczyt (585 m n.p.m.) w północnej części Grzbietu Wschodniego w Górach Kaczawskich. Leży między Dłużkiem a Polanką, w grzbiecie ciągnącym się na zachód od Bukowinki poprzez Marciniec, Rogacz, Dłużek, Chmielarz, Polankę, Trzciniec, Zadorę i Lipną nad Wojcieszowem. Sam szczyt leży na południe od linii grzbietowej. Na wierzchołku występują niewielkie skałki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chmielecki

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chmieleniec

Chmieleniec (kaszb. "Chmiéléńc") – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Łęczyce.

Według danych na dzień 23 października 2019 roku wieś zamieszkuje 184 mieszkańców na powierzchni 12,03 km².


Źródła:

Wikipedia

Chmielewko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chmielewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chmielewski

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chmieleński

przymiotnik od: Chmielno


Źródła:

SJP.pl

Chmielina

pęd chmielu


Zobacz też: Chmielina (obwód wołogodzki).

Chmielina (niem. " Hopfenberg", 664 i 643 m n.p.m.) – wzniesienie w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych, w środkowej części Gór Sowich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chmielinko

Chmielinko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Lwówek. Ma status sołectwa.


Źródła:

Wikipedia

Chmielić

dodawać do czegoś chmielu; chmielować


Źródła:

SJP.pl

Chmieliński

nazwisko


Herb Chmieliński i jego odmiany

Chmieliński ("Chmelentz, Chmelentzke, Chmelenz, Chmielinski, Drzewica odmienny") – kaszubski herb szlachecki, według Przemysława Pragerta odmiana herbu Drzewica.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chmielnianin

mieszkaniec Chmielnika, Chmielna


Źródła:

SJP.pl

Chmielnianka

mieszkanka Chmielna


Źródła:

SJP.pl

Chmielnicczyzna

powstanie w latach 1648-1655 Kozaków Zaporoskich i chłopstwa ukraińskiego pod przywództwem Bohdana Chmielnickiego; wielka wojna kozacka


Źródła:

SJP.pl

Chmielnicki

1. → Chmielnik;
2. → Chmielnik Rzeszowski;
3. obwód chmielnicki - jeden z 24 obwodów Ukrainy


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chmielnickim, dotyczący Chmielnickiego (miasta na Ukrainie)

 (1.2) związany z Chmielnikiem, dotyczący Chmielnika (miasta na Ukrainie)


Chmielnicki (ukr. Хмельницький, "Chmelnyćkyj"; do 1954 Płoskirów, Proskurów ukr. Проскурів, "Proskuriw") – miasto w zachodniej części Ukrainy, nad Bohem, stolica obwodu i rejonu. Miasto liczy 273 713 mieszkańców (2020), dla porównania spis powszechny w 2001 zanotował ich 251 077.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chmielniczanin

mieszkaniec Chmielnika (miasta w Polsce)


Źródła:

SJP.pl

Chmielniczanka

mieszkanka Chmielnika (miasta w Polsce)


Źródła:

SJP.pl

Chmielnik

plantacja chmielu; chmielarnia


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. miejsce uprawy chmielu


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chmielno

wieś w Polsce


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chmielny

dawniej:
1. → chmiel; chmielowy;
2. w przenośni: podchmielony


Źródła:

SJP.pl

Chmielobranie

zbiory chmielu


Źródła:

SJP.pl

Chmielograb

drzewo z rodziny brzozowatych; drzewo chmielowe, ostria


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chmielowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chmielować.


Źródła:

Wiktionary

Chmielować

dodawać do czegoś chmielu; chmielić


Źródła:

SJP.pl

Chmielowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chmielowiec

przędziorek chmielowiec - mały pajączek z rzędu roztoczy, będący szkodnikiem chmielu


Chmielowiec (nazwa oboczna: Chmielaki) – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Kluki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wieś położona nad rzeką Ścichawką w otoczeniu kompleksów leśnych przy drodze gminnej Kluki – Żar.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chmielowski

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chmielowy

przymiotnik od: chmiel


przymiotnik

 (1.1) związany z chmielem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) choreogr. tradycyjny taniec weselny tańczony do melodii chmiela;


Chmielowy – polski taniec ludowy, tańczony na weselu do melodii Chmiela po oczepinach panny młodej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chmoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kum


Źródła:

Wiktionary

Chmura

1. kropelki wody, kryształki lodu albo ich mieszanina, skupione i zawieszone w atmosferze;
2. wielka ilość lub liczba czegoś;
3. kłąb czegoś;
4. potocznie: smutek lub niezadowolenie z czegoś;
5. w informatyce: wirtualne miejsce na serwerach internetowych do przechowywania danych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze;

 (1.2) przen. inna nieprzejrzysta zawiesina cząsteczek lub drobnych obiektów, która unosi się w powietrzu

 (1.3) inform. model przetwarzania oparty na użytkowaniu usług dostarczonych przez zewnętrzne organizacje;

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

 (2.1) daw. gw-pl|Warszawa. stróż


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chmureczka

zdrobnienie od: chmurka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: chmura


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chmurka

mała chmura


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: chmura

 (1.2) mała chmura, obłoczek

 (1.3) niewielki kłąb czegoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chmurkowy

→ chmurka


Patrz:chmurka

Źródła:

SJP.pl

Chmurnawy

nieco pochmurny, trochę zachmurzony


Źródła:

SJP.pl

Chmurnie

przysłówek

 (1.1) meteorol. będąc obfitym w chmury

 (1.2) przen. w sposób ponury czy mroczny


Źródła:

Wiktionary

Chmurniej

stopień wyższy od przysłówków: chmurnie, chmurno


Źródła:

SJP.pl

Chmurniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chmurny


Źródła:

SJP.pl

Chmurnieć

chmurzyć;
1. zaciągać się chmurami; pochmurnieć;
2. w przenośni: stawać się smutnym; zasępiać się, smutnieć


Źródła:

SJP.pl

Chmurnik

postać z dawnych wierzeń ludowych, czarodziej mający władzę nad chmurami; płanetnik


Źródła:

SJP.pl

Chmurno

przysłówek

 (1.1) chmurnie, pochmurnie

 (1.2) przest. ponuro, posępnie


Źródła:

Wiktionary

Chmurność

→ chmurny


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co chmurne; cecha tych, którzy są chmurni


Patrz:chmurny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chmurny

1. pokryty chmurami, pełen chmur; zachmurzony, pochmurny;
2. ponury, posępny, nachmurzony; pochmurny;
3. będący wyrazem czyjegoś smutku; pochmurny;
4. budzący niepokój, groźny;
5. wzniosły, górny; nierzeczywisty, urojony


przymiotnik jakościowy

 (1.1) pokryty chmurami

 (1.2) sprawiający ponure wrażenie

 (1.3) będący źródłem niepokoju


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chmurotwórczy

mający wpływ na tworzenie się chmur


Źródła:

SJP.pl

Chmurowy

przymiotnik od: chmura


przymiotnik relacyjny

 (1.1) meteorol. dotyczący chmur, związany z chmurami

 (1.2) inform. dotyczący chmury obliczeniowej, związany z chmurą obliczeniową


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chmurski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chmursko

zgrubienie od: chmura; chmurzysko


Źródła:

SJP.pl

Chmurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chmurzyć.


Źródła:

Wiktionary

Chmurzyca

zgrubienie od: chmura; chmurzysko


Źródła:

SJP.pl

Chmurzysko

zgrubienie od: chmura; chmursko


Źródła:

SJP.pl

Chmurzyć

1. zaciągać chmurami; chmurnieć;
2. w przenośni: czynić smutnym, posępnym; zasmucać;
3. chmurzyć się -
a) zaciągać się chmurami;
b) w przenośni: stawać się posępnym, smutnym, nadąsanym


czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) zasłaniać chmurami

 (1.2) przen. książk. czynić smutnym, ponurym, przygnębionym

czasownik zwrotny niedokonany chmurzyć się

 (2.1) pokrywać się chmurami

 (2.2) przen. stawać się smutnym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chmurzyński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chmyz

1. mały, niepozorny okaz zwierzęcia danego gatunku;
2. mały, niepozorny człowiek;
3. przenośnie: malec, brzdąc, smarkacz


Źródła:

SJP.pl

Chmyzowaty

podobny do chmyza; mały, niepozorny


Źródła:

SJP.pl

Chna

henna;
1. naturalny czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z pędów henny;
2. farba do włosów, której głównym składnikiem jest ten barwnik


Źródła:

SJP.pl

Chnum

w starożytnym Egipcie: bóg z głową barana, opiekun robotników


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Choana

wewnętrzny otwór nosowy u kręgowców czworonożnych i niektórych ryb; nozdrze wewnętrzne


Źródła:

SJP.pl

Choanocyt

występująca w wewnętrznej warstwie ciała gąbek komórka o kształcie cylindrycznym, zaopatrzona w wić i charakterystyczny, otaczający ją kołnierzyk plazmatyczny, wychwytująca z wody cząstki pokarmowe; komórka kołnierzykowata


Choanocyt, komórka kołnierzykowa – jednowiciowa, owalna lub okrągła komórka wewnętrznej (gastralnej) warstwy ciała gąbek (Porifera) wykazująca duże podobieństwo do wiciowców kołnierzykowych (Choanoflagellata). Komórki kołnierzykowe wyposażone są w pojedyncze wici otoczone wieńcem 30–40 mikrokosmków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chobielin

Chobielin – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Szubin.


Źródła:

Wikipedia

Chobienice

Chobienice (pol. hist. "Chobienica", niem. "Köbnitz") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Siedlec.


Źródła:

Wikipedia

Chobot

dawniej:
1. sandał ze skrzydełkami;
2. rozszerzenie nogawki spodni lub rękawa


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. ogon

 (1.2) daw. sandały, rzadziej inne buty, z przyczepionymi skrzydłami

 (1.3) daw. włók. rozszerzenie nogawki lub rękawa


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chobotki

Chobotki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Knyszyn.

Wieś posiadała w 1673 roku marszałkowa nadworna koronna Aleksandra Katarzyna Branicka, leżała w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.


Źródła:

Wikipedia

Choboty

dawniej:
1. sandał ze skrzydełkami;
2. rozszerzenie nogawki spodni lub rękawa


rzeczownik

 (1.1) stpol. szerokie spodnie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choby

spójnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. jakby, jak

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. choćby


Źródła:

Wiktionary

Choceń

wieś w Polsce


Choceń – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Choceń.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Choceń. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Z końcem 2019 roku liczyła 1874 mieszkańców. Jest największą miejscowością gminy Choceń.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Choceński

przymiotnik od: Choceń


Źródła:

SJP.pl

Chocheleczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: chochelka


Źródła:

Wiktionary

Chochelka

mała chochla


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała chochla, łyżka wazowa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chochla

1. łyżka wazowa; warząchew, warzecha;
2. ilość zupy w tej łyżce;
3. w rybołówstwie: długa tyczka do przeciągania sieci pod lodem


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duża łyżka służąca do nakładania posiłków, najczęściej zupy;


Chochla – narzędzie do nakładania posiłków (sztuciec); duża łyżka przystosowana do głębokich naczyń. Chochlą zazwyczaj nalewa się zupę lub inne ciecze. Wykonana jest najczęściej z metalu lub tworzyw sztucznych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chochlarz

rybak używający sieci, które przeciąga się pod lodem za pomocą żerdzi zwanych chochlami


Źródła:

SJP.pl

Chochlik

złośliwy duszek, nadprzyrodzona istota występująca w podaniach ludowych; skrzat


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) złośliwy, psotny duszek

 (1.2) drobny błąd w tekście zmieniający jego znaczenie

 (1.3) psotny, wesoły błysk w spojrzeniu


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chochliki

złośliwy duszek, nadprzyrodzona istota występująca w podaniach ludowych; skrzat


Źródła:

SJP.pl

Chochlikowaty

podobny do chochlika; psotny, złośliwy


przymiotnik

 (1.1) mający cechy chochlika


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chochlikowy

przymiotnik od: chochlik


Źródła:

SJP.pl

Chochliński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chochlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chochlować.


Źródła:

Wiktionary

Chochlować

1. regionalnie: jeść łapczywie łyżką;
2. przestarzałe: przeciągać tyki od sieci pod lodem


Źródła:

SJP.pl

Chocholi

1. związany z chochołami, mający cechy chochoła;
2. dotyczący Chochoła, postaci z "Wesela" Wyspiańskiego


Źródła:

SJP.pl

Chochorowice

Chochorowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Podegrodzie.


Źródła:

Wikipedia

Chochowski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chochoł

1. słomiane okrycie drzewek i krzewów ogrodowych na czas zimy;
2. snopek chroniący przed deszczem ul lub zestawione snopy zboża;
3. ziemnowodny ssak z rodziny kretowatych; desman, wychuchol


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. śrpol. wierzch, czub

 (1.2) śrpol. wysoko upięta fryzura, kok

 (1.7) gw-pl|Chotel Czerwony, Jeżewo, Biłgoraj. wierzchołek

 (2.2) mężczyzna, do którego mówiący odczuwa lekceważenie lub pogardę

 (2.3) gw-pl|Piaski. przebieraniec owinięty w słomę straszący w zapusty

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (3.1) gw-pl|Jacnia. strach, widziadło

 (3.2) zool. desman


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chochołowaty

podobny do chochoła; nastroszony, rozczochrany


Źródła:

SJP.pl

Chochołowianin

mieszkaniec Chochołowa


Źródła:

SJP.pl

Chochołowianka

mieszkanka Chochołowa


Źródła:

SJP.pl

Chochołowski

przymiotnik od: Chochołów


przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Chochołowa, związany z Chochołowem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chochołowy

związany z chochołem


Źródła:

SJP.pl

Chochołów

1. słomiane okrycie drzewek i krzewów ogrodowych na czas zimy;
2. snopek chroniący przed deszczem ul lub zestawione snopy zboża;
3. ziemnowodny ssak z rodziny kretowatych; desman, wychuchol


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chocia

spójnik

 (1.1) daw. choć, chociaż


Źródła:

Wiktionary

Chocian

imię męskie


Źródła:

SJP.pl

Chocianostwo

Chocian z małżonką; Chocianowie


Źródła:

SJP.pl

Chocianowianin

mieszkaniec Chocianowa (miasta w Polsce)


Źródła:

SJP.pl

Chocianowianka

mieszkanka Chocianowa (miasta w Polsce)


Źródła:

SJP.pl

Chocianowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chocianowie

Chocian z małżonką; Chocianostwo


Źródła:

SJP.pl

Chocianowski

przymiotnik od: Chocianów


Źródła:

SJP.pl

Chocianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chociana lub z nim związany


Źródła:

SJP.pl

Chocianów

miasto w Polsce


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;


Chocianów (tuż po wojnie "Kaczanów", Kotzenau) – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chocianów. Leży we wschodniej części Borów Dolnośląskich, na zachód od Lubina i na północ od Chojnowa.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto liczyło 7455 mieszkańców (458. miejsce w kraju).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chociaż

choć;
1. spójnik rozpoczynający zdania podrzędne (lub ich części), wyrażające kontrast, rozbieżność między oczekiwaniami a tym, co się dokonuje, realizuje, np. "Kobieta to bardzo atrakcyjna, chociaż trudno powiedzieć, że ładna."; ale, mimo;
2. spójnik rozpoczynający zdania podrzędne (lub ich części), wyrażające szczególność, specyfikę sytuacji, w których podejmowane działania są bezskuteczne, prowadzą do nieoczekiwanych rezultatów, np.: "Spróbował, chociaż wiedział, że się nie uda.";
3. partykuła uwydatniająca treść, na której ma być skoncentrowana szczególna uwaga, np. "Spróbuj chociaż jednego."; bodaj, przynajmniej * przed spójnikiem "chociaż" stawiamy zawsze przecinek


spójnik

 (1.1) …przyłączający zdanie podrzędne stwierdzające stan faktyczny, z którego można by sądzić, że to, co stwierdza zdanie nadrzędne nie powinno mieć miejsca

partykuła

 (2.1) …uznająca to, co następuje za minimum, na które można się jednak zgodzić


Chociaż ( Хацяж; Хотяж) – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie lachowickim, w sielsowiecie Honczary.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chociażby

co najmniej, przynajmniej


Źródła:

SJP.pl

Chociebor

dawne imię męskie


Chociebor, Kociebor – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Chocie-" („chcieć”) i "-bor" („walka”). Mogło oznaczać „pragnącego walki”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chocieborowice

Chocieborowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Wąsosz. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa leszczyńskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chocieborski

→ Chociebórz


Patrz:Chociebórz

Źródła:

SJP.pl

Chociebuski

przymiotnik od: Chociebuż (miasto w Niemczech)


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chociebużem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chociebuż

miasto w Niemczech


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto we wschodnich Niemczech;


Chociebuż (niem. Cottbus, wym. ; dolnołuż. Chóśebuz, wym. lub ; górnołuż. "Choćebuz", wym. ; czes. "Chotěbuz", wym.) – miasto na prawach powiatu we wschodnich Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, nad Sprewą. Jest drugim co do wielkości, po Poczdamie, stolicy Brandenburgii, miastem tego kraju związkowego; główne miasto oraz kulturalna stolica Dolnych Łużyc.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chociebużanin

mieszkaniec Chociebuża


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chociebuża


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chociebużanka

mieszkanka Chociebuża


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chociebuża


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chociebórz

wieś w Polsce


Chociebórz (niem. "Koschpendorf") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Kamiennik.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chociejów

Chociejów (niem. "Göttern") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Gubin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wieś liczy ponad 1000 lat, od 1573 roku należała do majątków Gębickich. W 1952 roku wieś zamieszkiwało 77 osób w 17 gospodarstwach.


Źródła:

Wikipedia

Chocielewko

Chocielewko (kaszb. "Chòceléwkò") – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Nowa Wieś Lęborska. Leży w pradolinie Łeby. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chociemir

imię męskie


Chociemir, Chocimier, Chocimir, Chocimirz, Kociemir, Kociemiar, Kociemier, Kocimiar, Kocimier, Kocimir, Koćmir – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Chocie-" („chcieć”) i "-mir" („pokój, spokój, dobro”). Mogło oznaczać „pragnący pokoju”.

Chociemir imieniny obchodzi 5 maja i 13 czerwca.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chociemirostwo

Chociemir z małżonką; Chociemirowie


Źródła:

SJP.pl

Chociemirowie

Chociemir z małżonką; Chociemirostwo


Źródła:

SJP.pl

Chociemirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chociemira lub z nim związany


Źródła:

SJP.pl

Chocieszów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chociesław

imię męskie


Chociesław, Chocsław – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Chocie-" („chcieć”) i "-sław" („sława”). Mogło oznaczać "pragnący sławy”.

Chociesław imieniny obchodzi 7 stycznia i 10 maja.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chociesławostwo

Chociesław z małżonką; Chociesławowie


Źródła:

SJP.pl

Chociesławowie

Chociesław z małżonką; Chociesławostwo


Źródła:

SJP.pl

Chociesławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chociesława lub z nim związany


Źródła:

SJP.pl

Chocieć

czasownik

 (1.1) stpol. chcieć


Źródła:

Wiktionary

Chocień

Chocień – kolonia w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Nowogródek Pomorski.


Źródła:

Wikipedia

Chocim

miasto na Ukrainie


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, w obwodzie czerniowieckim, położone nad Dniestrem;


Chocim ( Хотин, "Chotyn") – miasto w południowo-zachodniej części Ukrainy, w obwodzie czerniowieckim, w rejonie dniestrzańskim, nad Dniestrem, siedziba homady.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chocimierz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś, a dawniej miasteczko, w rejonie tłumackim obwodu iwanofrankiwskiego;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chocimski

przymiotnik od: Chocim (miasto na Ukrainie)


przymiotnik

 (1.1) związany z Chocimiem, dotyczący Chocimia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chocimów

Chocimów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Kunów. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chocimów, po jej zniesieniu w gromadzie Kunów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.


Źródła:

Wikipedia

Chociszewski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chociwel

miasto w Polsce


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;


Chociwel (niem. "Freienwalde") – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chociwel. Miasto leży na Pojezierzu Ińskim, nad rzeką Krąpiel i jeziorem Starzyca o charakterystycznym półksiężycowym kształcie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chociwelanin

mieszkaniec Chociwla (miasta w Polsce); Chociwlanin


Źródła:

SJP.pl

Chociwelanka

mieszkanka Chociwla (miasta w Polsce); Chociwlanka


Źródła:

SJP.pl

Chociwelski

przymiotnik od: Chociwel


Źródła:

SJP.pl

Chociwlanin

mieszkaniec Chociwla (miasta w Polsce); Chociwelanin


Źródła:

SJP.pl

Chociwlanka

mieszkanka Chociwla (miasta w Polsce); Chociwelanka


Źródła:

SJP.pl

Chocki

przymiotnik od: Chocz; chodecki


przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Chocza, związany z Choczem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chocz

miasto w Polsce


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim;


Chocz – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chocz.

Chocz uzyskał lokację miejską przed 1382 rokiem, zdegradowany w 1870 roku, ponowne otrzymanie praw miejskich w 2015 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Choczanin

mieszkaniec Chocza (miasta w Polsce)


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chocza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choczanka

mieszkanka Chocza (miasta w Polsce)


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chocza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choczański

→ Góry Choczańskie


Patrz:Góry Choczańskie

Źródła:

SJP.pl

Choczewko

Choczewko (kaszb. "Chòczéwkò") – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Choczewo na obszarze Wysoczyzny Żarnowieckiej. Osada jest siedzibą sołectwa "Choczewko", w którego skład wchodzą również miejscowości: Kurowo, Przebendowo i Przebendówko.


Źródła:

Wikipedia

Choczewo

wieś w Polsce


Choczewo ( Chòczewò, Chottschow) – wieś letniskowa w północnej Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Choczewo, na obszarze Wysoczyzny Żarnowieckiej, w pobliżu Jeziora Choczewskiego, przy drodze wojewódzkiej nr 213 i na trasie linii kolejowej nr 230 (Wejherowo-Garczegorze, obecnie zawieszonej).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Choczewski

przymiotnik od: Choczewo


Źródła:

SJP.pl

Choczeń

Zobacz też: Choczeń (Białoruś).

Choczeń – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Mochowo.

Wieś wchodzi w skład sołectwa Dobaczewo.


Źródła:

Wikipedia

Chodacki

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chodaczek

1. zdrobnienie od: chodak;
2. dawniej określenie ubogiego szlachcica;
3. przedstawiciel kroczących (podrodziny skorupiaków)


Źródła:

SJP.pl

Chodaczki

zdrobnienie od: chodaki


Źródła:

SJP.pl

Chodaczkowy

związany z chodaczkiem


Źródła:

SJP.pl

Chodaczów

Chodaczów – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Grodzisko Dolne. Ma status sołectwa. Leży w widłach Wisłoka i jego dopływu Leszczynki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chodak

rodzaj prymitywnego obuwia wykonanego ze słomy, skóry; łapeć; trep; kapeć; krypeć


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) but z drewnianą podeszwą, bez pięty

 (1.2) daw. but cały zrobiony z drewna lub łyka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chodaki

rodzaj prymitywnego obuwia wykonanego ze słomy, skóry; łapcie, trepy, kapcie, krypcie


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chodakiewicz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chodakowski

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chodakówka

wieś w Polsce


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chodczanin

mieszkaniec Chodcza


Źródła:

SJP.pl

Chodczanka

mieszkanka Chodcza


Źródła:

SJP.pl

Chodecki

1. przymiotnik od: Chocz; chocki;
2. przymiotnik od: Chodecz


przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Chodcza, związany z Chodczem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chodecz

miasto w województwie kujawsko-pomorskim


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim;


}|


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chodeczka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Polsce, na Pojezierzu Kujawskim; prawy dopływ Zgłowiączki


Chodeczka – rzeka w centralnej Polsce w dorzeczu Wisły. Przepływa przez obszar Pojezierza Kujawskiego. Dopływ Zgłowiączki. Długość Chodeczki to 36,66 km.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chodel

wieś w województwie lubelskim


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie lubelskim;

 (1.2) geogr. hist. dawna nazwa rzeki Chodelki


Chodel – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Chodel. Leży nad rzeką Chodelką, w Kotlinie Chodelskiej.

Wieś jest sołectwem, siedzibą gminy Chodel. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 1461 mieszkańców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chodelski

przymiotnik od: Chodel


przymiotnik

 (1.1) związany z Chodlem, dotyczący Chodla


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chodkiewicz

nazwisko


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) polski herb szlachecki;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chodkowo

Chodkowo – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bodzanów, której od 1 stycznia 2021 jest siedzibą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.


Źródła:

Wikipedia

Chodkowski

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chodliwiej

stopień wyższy od przysłówka: chodliwie


Źródła:

SJP.pl

Chodliwość

→ chodliwy


Patrz:chodliwy

Źródła:

SJP.pl

Chodliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chodliwy


Źródła:

SJP.pl

Chodliwy

znajdujący łatwo nabywców, chętnie kupowany; pokupny


przymiotnik

 (1.1) pot. cieszący się popytem; łatwo i szybko sprzedawany


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chodnica

rozciągnięta pod reją lina, na której marynarze pracujący przy żaglach opierają stopy; perta


Źródła:

SJP.pl

Chodnicki

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chodniczek

zdrobnienie od: chodnik


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: chodnik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chodnik

1. miejsce przeznaczone dla ruchu pieszego; trotuar;
2. wąski dywanik podłogowy;
3. korytarz górniczy;
4. kanaliki drążone w miąższu roślin przez owady


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych;

 (1.2) długi dywan do przykrywania tylko miejsca, po którym się chodzi;

 (1.3) górn. wydrążony tunel w kopalni;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chodnikojezdnia

droga przeznaczona dla pieszych, po której na ustalonych warunkach mogą poruszać się pojazdy


Źródła:

SJP.pl

Chodnikowiec

górnik będący specjalistą w przebijaniu chodników


Źródła:

SJP.pl

Chodnikowy

związany z chodnikiem


przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący chodnika; stanowiący część chodnika; dziejący się na chodniku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chodnikówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) prostytutka


Źródła:

Wiktionary

Chodny

służący do chodzenia


Źródła:

SJP.pl

Chodnów

Chodnów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Biała Rawska.

Wieś wspominana w 1450 r. jako Chodnowo.

Na terenie wsi działa OSP Chodnów. Istnieje Szkoła Podstawowa im. Jerzego Popiełuszki. Na skraju wsi pozostałości cmentarza ewangelickiego z XIX-XX w.


Źródła:

Wikipedia

Chodorek

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chodorkowski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chodorowski

nazwisko


przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Chodorowa


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chodorów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie w rejonie żydaczowskim obwódu lwowski;


Chodorów ( Ходорів, "Chodoriw") – miasto na Ukrainie, w rejonie stryjskim, w obwodzie lwowskim. Siedziba hromady.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chodowski

przymiotnik od: Chodów


Źródła:

SJP.pl

Chodowy

związany z chodem


Źródła:

SJP.pl

Chodu

w języku potocznym: wykrzyknienie zachęcające do szybkiej ucieczki


Źródła:

SJP.pl

Chody

1. potocznie: protekcja, znajomości;
2. dawniej, w łowiectwie:
a) ścieżki zwierząt, przejścia leśne;
b) nogi psa myśliwskiego


Źródła:

SJP.pl

Chodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) poruszanie się pieszo

 (1.2) stałe i regularne przemieszczanie się w jakimś kierunku, do jakieś miejsca

 (1.3) o mechanizmie: działanie

 (1.4) pot. pozostawanie w bliskiej zażyłości emocjonalnej o podłożu seksualnym z drugą osobą, bez formalnego zobowiązania


Źródła:

Wiktionary

Chodziarka

lekkoatletka specjalizująca się w chodzie sportowym


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. zawodniczka uprawiająca chód sportowy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chodziarski

dotyczący chodu sportowego, chodziarzy


przymiotnik

 (1.1) dotyczący chodu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chodziarstwo

potocznie: chód (dyscyplina sportowa)


Źródła:

SJP.pl

Chodziarz

sportowiec uprawiający chód


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. zawodnik uprawiający chód sportowy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chodzidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. chodzik dla dziecka


Źródła:

Wiktionary

Chodzieski

przymiotnik od: Chodzież


przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Chodzieży, związany z Chodzieżą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chodzież

miasto powiatowe w województwie wielkopolskim


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie wielkopolskim;


Chodzież ( Kolmar) – miasto w Polsce w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu chodzieskiego i gminy wiejskiej Chodzież. Jest położona na Pojezierzu Chodzieskim, między jeziorami: Chodzieskim (zwanym także Miejskim), Strzeleckim i Karczewnikiem, przy drodze krajowej nr 11.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chodzieżanin

mieszkaniec Chodzieży


Źródła:

SJP.pl

Chodzieżanka

mieszkanka Chodzieży


Źródła:

SJP.pl

Chodzik

1. przyrząd ułatwiający niemowlętom naukę chodzenia;
2. przyrząd do rehabilitacji ruchowej


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przyrząd służący małym dzieciom do utrzymywania ich w pozycji pionowej i nauki chodzenia;

 (1.2) podpora z kółkami, ramką i hamulcem ręcznym pomagająca osobom starszym lub niepełnosprawnym w poruszaniu się

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. pot. osoba włócząca się bez konkretnego celu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chodzić

1. przenosić się pieszo z miejsca na miejsce; kroczyć, stąpać;
2. uczęszczać gdzieś systematycznie, brać w czymś udział;
3. często odwiedzać jakieś miejsce lub osobę; bywać;
4. potocznie:
a) o urządzeniach, mechanizmach: być sprawnym, działać, funkcjonować;
b) o środkach lokomocji: kursować;
c) być w obiegu; rozchodzić się, rozprzestrzeniać się, krążyć;
d) drgać, trząść się, chwiać się;
5. środowiskowo: pływać na jakimś wodnym środku transportu;
6. chodzić z kimś - być z kimś w związku;
7. potocznie: chodzi (komuś) o coś -
a) rzecz polega na czymś;
b) komuś zależy na czymś;
c) coś jest istotą sprawy


czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) poruszać się za pomocą nóg

 (1.2) poruszać się (regularnie) w jakimś kierunku, w jakieś miejsce

 (1.3) o mechanizmie: działać, pracować

 (1.4) o środkach komunikacji: kursować

 (1.5) mieć coś na myśli

 (1.6) pot. spotykać się ze sobą, będąc parą w nieformalnym związku

 (1.7) chodzący → przen. prawdziwy, będący przykładem czegoś

 (1.8) rozk. chodź, chodźmy, chodźcie → podejdź (podejdźcie, podejdźmy); idź (idźcie, idźmy) za mną

 (1.9) rozk. chodź, chodźmy, chodźcie → pot. zachęta do zrobienia czegoś

 (1.10) uczęszczać regularnie na jakieś zajęcia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chodziłbych

gwarowo: chodziłbym


Źródła:

SJP.pl

Chodziński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chodzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do zachodnioczeskiego regionu etnicznego;


Źródła:

Wiktionary

Chodzony

polski taniec ludowy


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) choreogr. polski taniec tradycyjny

 (1.2) muz. muzyka towarzysząca chodzonemu (1.1)


Chodzony – polski taniec ludowy w wolnym tempie, najczęściej w metrum trójmiarowym. Tańczony para za parą. Znany w niemal całej Polsce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chodząca

chora, która może chodzić


Źródła:

SJP.pl

Chodzący

potocznie, o urządzeniu mechanicznym: taki, który sprawnie działa


Źródła:

SJP.pl

Chodów

1. potocznie: protekcja, znajomości;
2. dawniej, w łowiectwie:
a) ścieżki zwierząt, przejścia leśne;
b) nogi psa myśliwskiego


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chodźko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chodźżeż

czasownik "chodź" wzmocniony partykułą "-żeż"


Źródła:

SJP.pl

Chodża

hodża;
1. wykształcony muzułmanin; mistrz;
2. w Indiach: członek kasty chodża


Źródła:

SJP.pl

Chodżencki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chodżentem, dotyczący Chodżentu


Źródła:

Wiktionary

Chodżent

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w północnym Tadżykistanie, stolica wilajetu sogdyjskiego, położone nad Syr-darią;


Chodżent (tadż. Хуҷанд, "Chudżand", w latach 1936–1991 Leninabad) – miasto w północnym Tadżykistanie, stolica wilajetu sogdyjskiego (Sughd). Leży nad rzeką Syr-darią.

Drugie (po Duszanbe) pod względem liczby ludności miasto kraju[].


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Choina

1. drzewo iglaste; choja;
2. niewielki las sosnowy; sośnina;
3. gałęzie drzew iglastych;
4. zimozielone drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, występujące w około 10 gatunkach; tsuga


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gałęzie z drzewa iglastego

 (1.2) leśn. drewno z drzewa iglastego

 (1.3) bot. leśn. drzewo iglaste

 (1.4) leśn. młody las sosnowy

 (1.5) dendr. nazwa systematyczna|Pinus sylvestris|L.|ref=tak., gatunek wiecznie zielonego drzewa z rodziny sosnowatych

 (1.6) bot. drzewo z gatunku choin (1.5)

 (1.7) dendr. nazwa systematyczna|Tsuga|Carriere|ref=tak., rodzaj iglastych drzew z rodziny sosnowatych, pochodzących z chłodniejszych obszarów Ameryki Północnej i Azji;

 (1.8) bot. drzewo z rodzaju choin (1.7)

 (1.9) szpilki drzew iglastych


Choina ("Tsuga" Carriere) – rodzaj iglastych drzew z rodziny sosnowatych. Należy do niego 11 gatunków (w tym 1 mieszaniec). Występują w Ameryce Północnej i wschodniej Azji. Są długowieczne i cienioznośne. Mają duże znaczenie ekonomiczne jako źródło drewna konstrukcyjnego i ścieru oraz drzewa ozdobne. Są ważnym składnikiem górskich i niżowych lasów, odgrywając ekologicznie istotną rolę dla wielu grup zwierząt. Wykorzystywane są też jako rośliny lecznicze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Choineczka

zdrobnienie od: choinka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała choinka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choinek

1. małe drzewko iglaste: świerk, sosenka;
2. tradycyjne drzewko iglaste (świerk albo jodła) ozdobnie przybierane w czasie świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku


Choinek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie gostynińskim, w gminie Gostynin.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa płockiego.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Choinka

1. małe drzewko iglaste: świerk, sosenka;
2. tradycyjne drzewko iglaste (świerk albo jodła) ozdobnie przybierane w czasie świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. drzewo iglaste, szczególnie świerk, jodła lub sosna

 (1.2) choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;

 (1.3) zabawa urządzana dla dzieci w okresie bożonarodzeniowym, w czasie której wręczane są prezenty

 (1.4) pot. przen. pejor. coś nadmiernie kolorowego, migającego, barokowego, przeładowanego szczegółami, w złym guście


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Choinkowiec

potocznie: budynek przypominający z wyglądu choinkę


Źródła:

SJP.pl

Choinkowo

przysłówek

 (1.1) jak w okresie bożonarodzeniowym


Źródła:

Wiktionary

Choinkowy

→ choinka


przymiotnik

 (1.1) związany z choinką (drzewem iglastym)

 (1.2) związany z choinką (tradycyjną ozdobą bożonarodzeniową)

 (1.3) związany z choinką (zabawą)


Patrz:choinka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choinowy

związany z choiną


przymiotnik

 (1.1) składający się z choiny

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części choiny

 (1.3) będący częścią choiny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choinówka

nocny motyl z rodziny nocnicówek; strzygonia choinówka; sówka choinówka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. nazwa systematyczna|Panolis flammea., owad z rodziny sówkowatych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choiński

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Choj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Iranie, w ostanie Azerbejdżan Zachodni;


Choj (perski: خوئ) – miasto w Iranie, w ostanie Azerbejdżan Zachodni.

Liczba mieszkańców w 2011 roku wyniosła 200 958; dla porównania, w 2006 było ich 181 465, a w 1996 – 148 944[].

W mieście rozwinął się przemysł drzewny oraz rzemieślniczy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Choja

choina, drzewo iglaste


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. leśn. drzewo iglaste, zwłaszcza sosna lub świerk, zwykle okazale rozwinięte

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. drzewko iglaste


Choja – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Zbuczyn. Ma status sołectwa.

Wieś szlachecka "Choje" położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi łukowskiej województwa lubelskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chojaczek

małe drzewko, sosenka lub jodełka


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. mała choinka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chojak

sosna, świerk lub inne drzewo iglaste; chojar


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. leśn. niestare drzewo iglaste, zwykle sosna lub świerk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chojar

stare drzewo iglaste; chojak


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. dendr. stare, okazałe drzewo iglaste, zwykle sosna lub świerk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chojecki

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chojeniec

Chojeniec – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Siedliszcze.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chojeniec. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chojewo

Chojewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Brańsk.

Wieś królewska w starostwie brańskim w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.


Źródła:

Wikipedia

Chojeński

1. przymiotnik od: Chojna;
2. przymiotnik od: Chojny; chojnowski


Źródła:

SJP.pl

Chojka

zdrobnienie od: choja


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zdrobn. od choja

 (1.2) daw. dendr. małe lub młode drzewo iglaste, zwłaszcza sosna albo świerk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chojna

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. gwara. sosna


Chojna ("Königsberg in der Neumark") – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, nad rzeką Rurzycą. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chojna.

31 grudnia 2013 roku miasto liczyło 7344 mieszkańców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chojnacki

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chojniak

zagajnik sosnowy


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) łódź. mieszkaniec łódzkiej dzielnicy Chojny


Chojniak ( Löbelshof) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Ełk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chojnianin

mieszkaniec Chojny (miasta w Polsce)


Źródła:

SJP.pl

Chojnianka

mieszkanka Chojny (miasta w Polsce)


Źródła:

SJP.pl

Chojnice

miasto w województwie pomorskim


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;


Chojnice (, Chònice, Chòjnice; Konitz) – miasto w województwie pomorskim, siedziba powiatu chojnickiego i gminy wiejskiej Chojnice. Obecnie 8. największe miasto w województwie pomorskim pod względem ludności (wg danych na 30 czerwca 2025 r.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chojnicki

przymiotnik od: Chojnice


przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Chojnic, związany Chojnicami


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chojniczanin

mieszkaniec Chojnic


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chojnic

 (1.2) osoba pochodząca z Chojnic, urodzona w Chojnicach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chojniczanka

mieszkanka Chojnic


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chojnic

 (1.2) kobieta pochodząca z Chojnic, urodzona w Chojnicach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chojniki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chojnowianin

mieszkaniec Chojnowa


Źródła:

SJP.pl

Chojnowianka

mieszkanka Chojnowa


Źródła:

SJP.pl

Chojnowski

1. przymiotnik od: Chojnów;
2. przymiotnik od: Chojny; chojeński


Źródła:

SJP.pl

Chojny

1. wieś w woj. kujawsko-pomorskim;
2. wieś w woj. łódzkim;
3. wieś w woj. wielkopolskim;
4. dzielnica mieszkaniowo-przemysłowa Łodzi


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chojnów

1. miasto w województwie dolnośląskim;
2. wieś w województwie mazowieckim


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;


Chojnów ( Haynau) – miasto i gmina w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim. Położona w centralnej części Dolnego Śląska, na Równinie Chojnowskiej, nad rzeką Skorą.

Chojnów uzyskał lokację miejską przed 1241 rokiem. Pierwszy raz nazwany miastem (civitas) w 1272 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chojnówek

Chojnówek – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Grajewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Pawła II Papieża w Grajewie.


Źródła:

Wikipedia

Chojracki

odnoszący się do chojraka, właściwy chojrakowi


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chojrakiem, dotyczący chojraka

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do chojraka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chojracko

przysłówek

 (1.1) w sposób chojracki


Źródła:

Wiktionary

Chojractwo

potocznie: popisywanie się odwagą; zuchwałość, buńczuczność


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odważne popisywanie się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chojraczka

kobieta zuchwała, popisująca się swoją odwagą lub sprawnością fizyczną


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta popisująca się odwagą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chojrak

potocznie: osoba zuchwała, popisująca się swoją odwagą i tężyzną fizyczną; śmiałek, zuch, kozak, odważniak


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek popisujący się odwagą, sprawnością itd.

 (1.2) środ. więz. odważny, bystry człowiek

 (1.3) środ. więz. pyszałek

 (1.5) daw. środ. więz. krzykacz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chojrakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chojrakować.


Źródła:

Wiktionary

Chojrakować

potocznie: zachowywać się zuchwale, popisywać się swoją odwagą i tężyzną fizyczną; brawurować, szarżować


Źródła:

SJP.pl

Choker

[czytaj: czoker] naszyjnik mocno przylegający do szyi; czoker, dusik


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jubil. naszyjnik ciasno przylegający do szyi


Choker (w Polsce nazywany często dusik) – rodzaj naszyjnika zapinanego lub zawiązywanego na szyi, który ściśle do niej przylega. Chokery mogą być wykonane z łańcuszka, aksamitki, koronki, satynowej tasiemki, sznurka, elementów metalowych lub rzemienia. Mogą być też dodatkowo ozdobione zawieszkami, ćwiekami, czy też kamieniami[].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cholagoga

nazwa handlowa ziołowego leku żółciopędnego


Źródła:

SJP.pl

Cholamid

nazwa handlowa leku żółciopędnego stosowanego w leczeniu zaburzeń czynności pęcherzyka żółciowego


Źródła:

SJP.pl

Cholangiografia

w medycynie: obrazowanie pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych


Źródła:

SJP.pl

Cholangiograficzny

→ cholangiografia


Patrz:cholangiografia

Źródła:

SJP.pl

Cholangiopankreatografia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. obrazowe badanie dróg żółciowych i trzustki


Źródła:

Wiktionary

Cholangioskopia

wziernikowanie przewodów żółciowych specjalnym przyrządem


Źródła:

SJP.pl

Cholecystektomia

operacyjne wycięcie pęcherzyka żółciowego, zwykle z powodu kamicy żółciowej


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zabieg wycięcia pęcherzyka żółciowego;


Cholecystektomia – zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu pęcherzyka żółciowego, najczęściej z powodu kamicy żółciowej.

Zabieg można wykonać metodą klasyczną, polegającą na klasycznym chirurgicznym rozcięciu powłok brzucha (w linii pośrodkowej lub w okolicy podżebrza prawego) i następowym wycięciem pęcherzyka żółciowego. Tą metodą bezwzględnie należy wykonać cholecystektomię w przypadku raka pęcherzyka żółciowego.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cholecystografia

w medycynie: obrazowanie pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych; cholegiografia


Źródła:

SJP.pl

Cholecystograficzny

→ cholecystografia


Patrz:cholecystografia

Źródła:

SJP.pl

Cholecystokinina

peptydowy hormon przewodu pokarmowego zbudowany z 33 reszt aminokwasowych, wydzielany przez błonę śluzową dwunastnicy; pankreozymina


Cholecystokinina (CCK, dawniej znana również jako pankreozymina; ATC: V04 CK02) – rodzina hormonów peptydowych, działających w obrębie układu pokarmowego oraz ośrodkowego układu nerwowego.

Wydzielana jest m.in. przez śluzówkę dwunastnicy i jelita czczego.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Cholegran

nazwa handlowa ziołowego leku stosowanego w zaburzeniach trawiennych i przy zaparciach, zawierającego mieszaninę wyciągów z surowców roślinnych


Źródła:

SJP.pl

Cholekalcyferol

witamina D3, jedna z postaci witaminy D, w organizmie ludzkim powstaje pod wpływem promieniowania ultrafioletowego


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. rodzaj witaminy D produkowany w skórze podczas ekspozycji na światło UVB;


Cholekalcyferol ( cholecalciferolum), witamina D3 – organiczny związek chemiczny z grupy witamin D. Reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową organizmu, umożliwia wchłanianie tych pierwiastków w jelitach, a także zapewnia właściwą mineralizację kości.

Powstaje z 7-dehydrocholesterolu w skórze wystawionej na działanie promieni UV. U człowieka ulega następnie 25-hydroksylacji w wątrobie oraz 1α-hydroksylacji w nerkach dając postać aktywną witaminy D3 – kalcytriol.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cholekinaza

historyczna nazwa preparatu stosowanego przy zaburzeniach czynności wątroby i dróg żółciowych


Źródła:

SJP.pl

Cholemia

obecność żółci lub barwników żółciowych we krwi, spowodowana najczęściej mechanicznym zamknięciem przewodu żółciowego


Źródła:

SJP.pl

Cholera

1. ostra, epidemiczna choroba zakaźna
2. posp. złość, wzburzenie
3. wyraz używany jako przekleństwo, wyzwisko, występujący w wielu związkach frazeologicznych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. groźna choroba zakaźna;

 (1.2) pot. posp. wyzwisko

wykrzyknik

 (2.1) pot. posp. przekleństwo wyrażające zdenerwowanie


Cholera – ostra i zaraźliwa choroba zakaźna przewodu pokarmowego, której przyczyną jest spożycie pokarmu lub wody skażonej Gram-ujemną bakterią – szczepami przecinkowca cholery ("Vibrio cholerae") produkującego enterotoksynę.

Bakteria występuje w wielu serotypach, z których dwa wywołują cholerę u ludzi: O1 i O139.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cholercia

potocznie: osoba, do której czuje się niechęć; cholera, franca, szczeżuja


Źródła:

SJP.pl

Cholerka

zdrobniale: cholera


wykrzyknik

 (1.1) pot. eufem. łagodne przekleństwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cholernica

→ cholernik


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta łatwo wpadająca w złość


Patrz:cholernik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cholernie

przysłówek

 (1.1) wulg. bardzo

 (1.2) wulg. bardzo źle


Źródła:

Wiktionary

Cholerniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: cholerny


Źródła:

SJP.pl

Cholernik

człowiek łatwo wpadający w złość


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek łatwo wpadający w złość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cholerny

potocznie:
1. wstrętny, bardzo zły; przeklęty;
2. wielki, niezwykły


przymiotnik

 (1.1) pot. wstrętny, przeklęty, zły; wzbudzający gniew, zdenerwowanie

 (1.2) pot. wielki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cholerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|cholerować.


Źródła:

Wiktionary

Cholerować

potocznie: wypowiadać wulgarne słowa, przeklinać; kląć, kurwować


czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) pot. wymyślać kogoś, zwyzywać od choler; także. przeklinać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cholerowy

związany z cholerą


przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z cholerą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cholerski

dawniej: cholerny


Źródła:

SJP.pl

Cholerstwo

potocznie:
1. coś budzącego złość, niechęć, irytację;
2. coś złego, groźnego, zwłaszcza dla zdrowia


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. coś budzącego złość, niechęć, irytację

 (1.2) pot. coś złego, groźnego, zwłaszcza dla zdrowia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choleryczka

1. kobieta porywcza, wybuchowa, gwałtowna, działająca pod wpływem impulsu; impetyczka, raptuska, gwałtownica;
2. kobieta chora na cholerę


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta o gwałtownym, wybuchowym usposobieniu

 (1.2) kobieta chora na cholerę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choleryczniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. cmentarz choleryczny, cmentarz ofiar epidemii cholery


Źródła:

Wiktionary

Cholerycznie

przysłówek

 (1.1) posp. bardzo, niezwykle, szalenie


Źródła:

Wiktionary

Choleryczność

impulsywność, wybuchowość i nieopanowanie


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co choleryczne; cecha tych, którzy są choleryczni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choleryczny

1. impulsywny, wybuchowy i nieopanowany;
2. świadczący o takich cechach;
3. związany z cholerą (chorobą zakaźną);
4. wywołujący negatywne uczucia; piekielny, cholerny, przeklęty


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z cholerą lub chorymi na cholerę

przymiotnik jakościowy

 (2.1) skłonny do gwałtownych reakcji

 (2.2) pot. bardzo zły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choleryk

1. osoba porywcza, wybuchowa, gwałtowna, działająca pod wpływem impulsu; impetyk, raptus, gwałtownik;
2. osoba chora na cholerę


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek o gwałtownym, wybuchowym usposobieniu

 (1.2) psych. jeden z typów temperamentu; człowiek o szybkich i silnych reakcjach uczuciowych, za to wytrwały i odporny

 (1.3) człowiek chory na cholerę


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Choleryna

ostre, bakteryjne zatrucie pokarmowe z objawami podobnymi do cholery


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. ostre, bakteryjne zatrucie pokarmowe z objawami podobnymi do cholery


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choleryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gniewanie się, złoszczenie się, wymyślanie komuś


Źródła:

Wiktionary

Choleryzować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) daw. gniewać się, złościć się, wymyślać komuś


Źródła:

Wiktionary

Cholerzyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Liszki;


Cholerzyn – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Liszki.

Położona jest w Obniżeniu Cholerzyńskim w obrębie makroregionu Brama Krakowska.

Leży w odległości 12,5 kilometra od Krakowa.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Cholesterol

związek organiczny rozpuszczalny w tłuszczach, będący składnikiem wszystkich komórek i cieczy ustrojowych w organizmie; cholesteryna


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. med. związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;


Cholesterol – organiczny związek chemiczny, lipid z grupy steroidów zaliczany także do alkoholi. Jego pochodne występują w błonie każdej komórki zwierzęcej, działając na nią stabilizująco i decydując o wielu jej własnościach. Jest także prekursorem licznych ważnych steroidów takich jak kwasy żółciowe czy hormony steroidowe.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cholesterolowy

związany z cholesterolem


przymiotnik relacyjny

 (1.1) biochem. związany z cholesterolem, dotyczący cholesterolu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cholesteryna

dawniej: związek organiczny, rozpuszczalny w tłuszczach, będący składnikiem wszystkich komórek i osocza krwi; cholesterol


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. biochem. med. zob. cholesterol.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cholesterynowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przest. biochem. med. zob. cholesterolowy.


Źródła:

Wiktionary

Cholewa

wysoka część buta okrywająca łydkę


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obuw. część obuwia okrywająca nogę ponad kostką

wykrzyknik

 (2.1) pot. eufem. zob. cholera.


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cholewcia

wykrzyknik

 (1.1) posp. eufem. zob. cholera.


Źródła:

Wiktionary

Cholewczyński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Cholewiak

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Cholewiasty

rzadko: mający wysokie cholewy


Źródła:

SJP.pl

Cholewiński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Cholewka

górna część buta obejmująca łydkę; cholewa


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: cholewa

wykrzyknik

 (2.1) pot. eufem. zob. cholera.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cholewkarka

→ cholewkarz


Patrz:cholewkarz

Źródła:

SJP.pl

Cholewkarnia

warsztat rzemieślniczy lub oddział fabryki, przygotowujący cholewki do obuwia


Źródła:

SJP.pl

Cholewkarski

przymiotnik od: cholewkarz


Źródła:

SJP.pl

Cholewkarstwo

wyrabianie cholewek do butów


Źródła:

SJP.pl

Cholewkarz

rzemieślnik wyrabiający cholewki


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) czeladnik zajmujący się wykonywaniem górnej części obuwia – cholewki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choliamb

sześciostopowy wiersz (pięć stóp jambicznych + trochej albo spondej); cholijamb


Źródła:

SJP.pl

Choliambiczny

→ choliamb; cholijambiczny


Źródła:

SJP.pl

Cholibka

żartobliwe przekleństwo; psia mać, psiamać, cholewka, cholerka, kurczę, kurde


wykrzyknik

 (1.1) eufem. cholera


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Cholijamb

sześciostopowy wiersz (pięć stóp jambicznych + trochej albo spondej); choliamb


Źródła:

SJP.pl

Cholijambiczny

→ cholijamb; choliambiczny


Źródła:

SJP.pl

Cholina

zasada azotowa wchodząca w skład fosfolipidów


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. składnik odżywczy niezbędny dla zdrowia układu sercowo-naczyniowego i mózgu oraz przy tworzeniu błon komórkowych


Nie mylić z: Holina.

Cholina (kation 2-hydroksyetylotrimetyloamoniowy) – organiczny związek chemiczny, posiadający czwartorzędową grupę aminową, występujący najczęściej w postaci chlorku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Cholinergiczny

1. układ cholinergiczny - część układu nerwowego, w której komórki przekazują sygnały za pomocą acetylocholiny;
2. związany z tym układem


Źródła:

SJP.pl

Cholinesteraza

enzym wytwarzany w wątrobie


Źródła:

SJP.pl

Cholinoesteraza

w biochemii: wytwarzany przez wątrobę enzymy z grupy hydrolaz, katalizujący hydrolizę estrów choliny; esteraza cholinowa


Źródła:

SJP.pl

Cholinowy

→ cholina


Patrz:cholina

Źródła:

SJP.pl

Cholowy

kwas cholowy - jeden z kwasów żółciowych, substancja ułatwiająca trawienie tłuszczów i wchłanianie ich w przewodzie pokarmowym


Źródła:

SJP.pl

Chomeini

nazwisko, np. Ruhollah Chomeini (1902-1989), islamski przywódca religijny i polityk irański; Chomejni


Źródła:

SJP.pl

Chomeinizacja

od nazwiska ajatollaha Chomeiniego, przywódcy Iranu w latach 1979-89: podporządkowanie najważniejszych aspektów życia jakiegoś kraju: kultury, edukacji, sądownictwa itp. fundamentalistycznej ideologii religijnej


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. pejor. wprowadzanie stosunków między państwem a fundamentalizmem religijnym porównywalnych do tych w Iranie za panowania Ruhollaha Chomejniego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chomeinizm

totalitarny system społeczno-polityczny, utworzony w Iranie przez Ruhollaha Chomejniego


Źródła:

SJP.pl

Chomejni

nazwisko, np. Ruhollah Chomejni (1902-1989), islamski przywódca religijny i polityk irański; Chomeini


Źródła:

SJP.pl

Chomelka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. przepaska do włosów


Źródła:

Wiktionary

Chomentowo

Chomentowo – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Śniadowo.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Śniadowie.


Źródła:

Wikipedia

Chomentów

Chomentów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Sobków. Ma status sołectwa.


Źródła:

Wikipedia

Chomentówek

Chomentówek – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Chmielnik. Ma status sołectwa.


Źródła:

Wikipedia

Chomer

1. biblijna miara objętości ciał sypkich i płynów; kor;
2. biblijna miara masy równa 218 kg


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) staroż. metrol. bliskowschodnia jednostka objętości ciał sypkich i płynów;


Chomer (lub kor) – biblijna miara objętości ciał sypkich i płynów (dla tych drugich używano zazwyczaj terminu kor), równa około 393 lub 230 litrów. Stosowana również jako jednostka pola powierzchni, którą można obsiać 1 chomer ziarna (ok. 2,4 ha).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chomiak

nazwisko


Chomiak – szczyt o wysokości 1544 m n.p.m. znajdujący się na Ukrainie w masywie Gorganów, które są częścią Beskidów Wschodnich.

Ze szczytu widać sąsiednie góry i grzbiety: Syniak i Doboszanka (na północnym zachodzie), Jawornik (na północy), Liśniów (na wschodzie), a następnie grzbiet Rokiety z Łysiną Kosmacką. Na południowym wschodzie widać masyw Czarnohora z Howerlą. Najbliższe wsie to Tatarów i Polanica.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chomiakow

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chomice

Chomice – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Sokoły.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Waniewie.


Źródła:

Wikipedia

Chomicki

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chomicz

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chomiczak

rodzaj gryzoni z podrodziny chomików


Chomiczak ("Cricetulus") – rodzaj ssaków z podrodziny chomików (Cricetinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chomiczek

1. ssak z podrodziny chomików, np. chomiczek syryjski;
2. zdrobnienie od: chomik


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. pieszcz. o chomiku

 (1.2) zool. nieduży gryzoń z rodzaju nazwa systematyczna|Mesocricetus|Nehring|ref=tak.;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chomicznik

rodzaj ssaków z podrodziny chomików


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gatunek gryzonia z rodziny chomikowatych


Chomicznik ("Phodopus") – rodzaj ssaków z podrodziny chomików (Cricetinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chomiczy

→ chomik; chomikowy


Źródła:

SJP.pl

Chomiczówka

osiedle i obszar na warszawskich Bielanach


Chomiczówka – osiedle i obszar Miejskiego Systemu Informacji w dzielnicy Bielany w Warszawie.

Nazwa „Chomiczówka” pochodzi od nazwiska rodziny Chomiczów, która była właścicielem okolicznych gruntów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chomik

1. gryzoń niewielkich rozmiarów z rodziny chomikowatych
2. żartobliwie o człowieku namiętnie gromadzącym zapasy


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. gryzoń z rodziny nazwa systematyczna|Cricetidae|G. Fischer|ref=tak.;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. pot. osoba, która gromadzi dużo niepotrzebnych rzeczy

 (2.2) pot. żart. homoseksualista


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chomikarski

tyczący się chomikarstwa


Źródła:

SJP.pl

Chomikarstwo

skłonność do chomikowania


Źródła:

SJP.pl

Chomiki

1. gryzoń niewielkich rozmiarów z rodziny chomikowatych
2. żartobliwie o człowieku namiętnie gromadzącym zapasy


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Cricetinae|G. Fischer|ref=tak., podrodzina gryzoni z rodziny chomikowatych;

 (1.2) zwisające torebki tłuszczowe twarzy osób starszych

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: chomik

 (2.2) M. i W. lm. od: chomik (forma deprecjatywna)


Chomiki (Cricetinae) – podrodzina gryzoni z rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Do rodziny chomikowatych zalicza się blisko 300 gatunków. Mysz domowa, myszarka leśna, suwak mongolski i inne myszowate są dalekimi krewnymi chomików. Jako zwierzęta domowe hodowane bywają: chomiczek syryjski, chomicznik malutki, "Cricetulus barabensis griseus", chomicznik dżungarski i chomicznik zabajkalski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chomikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. przetrzymywanie czegoś w nadmiernej ilości, na zapas


Źródła:

Wiktionary

Chomikowate

1. przypominający chomika
2. o cechach chomikowatych (rodzina gryzoni)


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Cricetidae|Fischer|ref=tak., rodzina ssaków z rzędu gryzoni;


Chomikowate (Cricetidae) – rodzina ssaków z podrzędu Supramyomorpha w obrębie rzędu gryzoni (Rodenta). Są to niewielkie zwierzęta o krępym ciele, prowadzące przede wszystkim naziemny tryb życia, lecz także nadrzewny, podziemny czy ziemnowodny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chomikowaty

1. przypominający chomika
2. o cechach chomikowatych (rodzina gryzoni)


przymiotnik

 (1.1) przypominający chomika


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chomikować

potocznie:
1. gromadzić coś na zapas;
2. umieszczać plik na portalu chomikuj.pl;
3. chomikować się - ukrywać się, chować się


czasownik

 (1.1) pot. żart. lub pejor. gromadzić coś w nadmiernej ilości, robiąc niepotrzebne zapasy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chomikowy

→ chomik; chomiczy


przymiotnik

 (1.1) dotyczący chomika


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chomiuk

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chomiński

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chomla

dawniej ozdoba noszona na głowie, podtrzymująca włosy


Źródła:

SJP.pl

Chomofit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. roślina korzystająca z warstewki gleby na powierzchni skały


Źródła:

Wiktionary

Chomolec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ryb. drzewo w końcu skrzydeł niewodu


Źródła:

Wiktionary

Chomski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chomsky

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chomątko

1. zdrobnienie od: chomąto;
2. metalowa ramka w kształcie pierścienia, usztywniająca i chroniąca pętlę na końcu liny przed zgnieceniem; kausza, sercówka


Źródła:

SJP.pl

Chomąto

część uprzęży wkładana na szyję koniowi pociągowemu


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) część uprzęży zaprzęgowej w formie obręczy zakładanej zwierzęciu na szyję;

 (1.2) to, co ogranicza swobodę, wolność


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chomątowy

przymiotnik od: chomąto


Źródła:

SJP.pl

Chomęcice

Chomęcice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Komorniki.


Źródła:

Wikipedia

Chomętowo

wieś w Polsce


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chon

[czytaj: czon]
1. jedna setna wona, południowokoreańskiej jednostki monetarnej; jeon;
2. jedna setna wona, północnokoreańskiej jednostki monetarnej; jun


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chonaksowate

rodzina morskich, drapieżnych ryb


Chonaksowate (Chaunacidae) – niewielka rodzina morskich, drapieżnych ryb żabnicokształtnych (Lophiiformes). Niektóre gatunki są poławiane jako ryby konsumpcyjne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chonaksowaty

o cechach chonaksowatych (rodzina ryb)


Źródła:

SJP.pl

Chondra

drobne, kuliste skupienie krzemianów krystalicznych


Źródła:

SJP.pl

Chondriom

w biologii: ogół mitochondriów znajdujących się w komórce


Chondriom – zestaw wszystkich mitochondriów znajdujących się w pojedynczej komórce eukariotycznej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chondriosom

twór nitkowaty, pałeczkowaty lub ziarnisty, znajdujący się w komórkach roślinnych i zwierzęcych, dostarczający komórce energii, dzięki zachodzącym w nim procesom biochemicznym; mitochondrium


Źródła:

SJP.pl

Chondroblast

komórka chrząstkotwórcza


Chondroblast, komórka chrząstkotwórcza – komórka wytwarzająca substancję międzykomórkową tkanki chrzęstnej. Chondroblasty są czynne w okresie budowy i regeneracji chrząstki, potem przekształcające się w chondrocyty. Zachowują zdolność do podziału.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chondrocyt

komórka tkanki chrzęstnej


Chondrocyt – komórka tkanki chrzęstnej, powstająca z chondroblastu. Chondrocyty znajdują się w jamkach, zanurzone w macierzy międzykomórkowej, zwanej chondryną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chondrodysplastyczny

→ chondrodysplazja; chondrodystroficzny


Źródła:

SJP.pl

Chondrodysplazja

choroba wrodzona, której istotą jest zaburzenie kostnienia śródchrzęstnego, jedna z najczęstszych przyczyn karłowatości (niskiego wzrostu) u ludzi; achondroplazja, chondrodystrofia, karłowatość chondrodystroficzna


Źródła:

SJP.pl

Chondrodystrofia

choroba wrodzona, której istotą jest zaburzenie kostnienia śródchrzęstnego, jedna z najczęstszych przyczyn karłowatości (niskiego wzrostu) u ludzi; chondrodysplazja, achondroplazja, karłowatość chondrodystroficzna


Źródła:

SJP.pl

Chondrodystroficzny

→ chondrodystrofia; chondrodysplastyczny


Źródła:

SJP.pl

Chondrografia

w medycynie: obrazowanie lub opis tkanki chrzęstnej


Źródła:

SJP.pl

Chondrograficzny

→ chondrografia


Patrz:chondrografia

Źródła:

SJP.pl

Chondroityna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy glikozoaminoglikanów, jest głównym budulcem chrząstki stawowej;


Ch


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chondrokalcynoza

wytworzenie się złogów soli wapnia w obrębie stawów


Chondrokalcynoza (dna rzekoma, łac. "chondrocalcinosis", ang. chondrocalcinosis, calcium pyrophosphate dihydrate deposition disease, pseudogout) – choroba zaliczana do grupy reumatycznych, której przyczyną są kryształy dwuwodnego pirofosforanu wapnia odkładające się w chrząstkach stawowych i obecne w płynie stawowym. Doprowadza to do ostrego stanu zapalnego zajętego stawu, który swoimi cechami i przebiegiem przypomina dnę moczanową, stąd dawna nazwa chondrokalcynozy - "dna rzekoma".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chondrologia

nauka o chrząstkach


Źródła:

SJP.pl

Chondrologiczny

→ chondrologia


Patrz:chondrologia

Źródła:

SJP.pl

Chondromalacja

proces chorobowy prowadzący do utraty elastyczności chrząstki, jej rozmiękania i w konsekwencji niszczenia


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. choroba prowadząca do destrukcji tkanki chrzęstnej, najczęściej występująca w obrębie stawu kolanowego;


Chondromalacja (dosłownie: rozmiękanie chrząstki) – choroba prowadząca do destrukcji tkanki chrzęstnej. Występuje najczęściej w obrębie stawu kolanowego. Zmiany dotykające chrząstki rzepki i przeciwległych kłykci uda charakteryzują się rozwłóknieniem, powstaniem szczelin i erozją, doprowadzającą w konsekwencji do zmian zwyrodnieniowych stawu rzepkowo–udowego.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chondron

jednostka strukturalna tkanki chrzęstnej


Chondron – zasadochłonne terytorium chrzęstne. Jest to jednostka strukturalna tkanki chrzęstnej. Chondron obejmuje grupę izogeniczną – 2-5 chondrocytów w jamce chrzęstnej (wspólna torebka) oraz otaczającą ją substancję podstawową – chondromukoid i włókna białkowe. Pomiędzy chondronami znajduje się substancja międzyterytorialna.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chondrotropina

hormon wzrostowy wytwarzany w przednim płacie przysadki mózgowej; somatotropina


Źródła:

SJP.pl

Chondryna

istota międzykomórkowa wraz z rozmieszczonymi w niej elementami włóknistymi, tworząca tkankę chrzęstną; chrząstnik, chondromukoid


Chondryna – macierz pozakomórkowa, tworząca tkankę chrzęstną. W chondrynie zanurzone są elementy komórkowe (chondrocyty) oraz białkowe włókna.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chondryt

meteoryt kamienny składający się głównie z oliwinu i piroksenów


Chondryt – meteoryty kamienne składające się głównie z oliwinu i piroksenów. Ich nazwa pochodzi stąd, że większość zawiera chondry, czyli drobne, najczęściej zbudowane promieniście, kuliste skupienia krystaliczne (chondr nie mają niektóre chondryty węgliste).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chongqing

[czytaj: CZONKcing] miasto w Chinach; Czungcing


Chongqing (chiń. upr. 重庆; chiń. trad. 重慶; pinyin "Chóngqìng";) – megamiasto w środkowych Chinach, jedno z czterech miast wydzielonych Chińskiej Republiki Ludowej. Jednostka w obecnym kształcie powstała w 1997 roku po wydzieleniu z terytorium prowincji Syczuan, stając się największym obszarem metropolitalnym w kraju.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chonsu

bóstwo egipskie, patron księżyca, opiekun chorych oraz przyszłych matek


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitegip. staroegipski bóg księżyca czczony w Tebach;


Chonsu (eg. Ḫnsw, dosł. „Wędrowiec”) – tebański bóg Księżyca.

Funkcje i atrybuty przejął od hermopolitańskiego Thota. W Tebach uważany był za syna Amona i Mut. Związany był także z kultami Szu i Horusa, a u schyłku Nowego Państwa zyskał aspekt boga-uzdrowiciela. W okręgu Amona w Karnaku miał własną świątynię.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chop

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mężczyzna

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. mąż


Źródła:

Wiktionary

Chopeniana

[czytaj: szopeniana] wszystko, co dotyczy życia i twórczości Szopena; szopeniana, chopiniana


Źródła:

SJP.pl

Chopin

1. [czytaj: szopen] nazwisko francuskie;
2. [czytaj: szołpen] nazwisko amerykańskie


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) astr. planetoida o numerze 3784, znajdująca się w głównym pasie asteroid;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chopinada

[czytaj: szopenada] okazjonalizm: koncert z muzyką Szopena; chopiniada, szopeniada


Źródła:

SJP.pl

Chopiniada

[czytaj: szopeniada] okazjonalizm: koncert z muzyką Szopena; chopinada, szopeniada


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. wydarzenie muzyczne (koncert, festiwal, itp.), podczas którego słucha się muzyki Chopina


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chopiniana

[czytaj: szopiniana, szopeniana] wszystko, co dotyczy życia i twórczości Szopena; szopeniana, chopeniana


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) liter. autografy i dokumenty dotyczące Fryderyka Chopina

 (1.2) druk. księg. wydawnictwa związane z Fryderykiem Chopinem i jego twórczością


Na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chopinista

[czytaj: szopenista] szopenista;
1. pianista specjalizujący się w wykonywaniu dzieł Chopina;
2. znawca twórczości Chopina


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk wyspecjalizowany w wykonywaniu utworów Fryderyka Chopina

 (1.2) muz. znawca twórczości Fryderyka Chopina


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chopinistka

→ chopinista [czytaj: szopenistka]; szopenistka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. pianistka wyspecjalizowany w wykonywaniu utworów Fryderyka Chopina

 (1.2) muz. znawczyni twórczości Fryderyka Chopina


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chopinistyka

[czytaj: szopenistyka] szopenistyka;
1. nauka gry utworów Chopina;
2. sposób interpretacji utworów Chopina


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. ćwiczenie się w wykonywaniu utworów Fryderyka Chopina

 (1.2) muz. sposób interpretacji utworów Fryderyka Chopina


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chopinizm

[czytaj: szopenizm] ogół cech charakterystycznych dla muzyki Chopina


Źródła:

SJP.pl

Chopinograf

[czytaj: szopenograf] muzykolog specjalizujący się w analizie i opisie muzyki Chopina


Źródła:

SJP.pl

Chopinolog

[czytaj: szopenolog] muzykolog, znawca twórczości Chopina; szopenolog


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzykolog badający twórczość i życie Fryderyka Chopina


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chopinologia

[czytaj: szopenologia] badania nad twórczością Fryderyka Chopina; szopenologia


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. nauka o życiu i twórczości Fryderyka Chopina


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chopinologiczny

dotyczący chopinologii


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chopinologią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chopinolożka

→ chopinolog


Patrz:chopinolog

Źródła:

SJP.pl

Chopinowski

[czytaj: szopenowski] taki, jak u Chopina, charakterystyczny dla muzyki Chopina; szopenowski


przymiotnik

 (1.1) muz. dotyczący życia i muzyki Fryderyka Chopina, charakterystyczny, typowy dla Chopina lub jego muzyki, taki jak u Chopina


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chopinowy

[czytaj: szopenowy] przymiotnik dzierżawczy - należący do Chopina (Szopena) lub z nim związany; Szopenowy, Chopinowski, Szopenowski


Źródła:

SJP.pl

Chopior

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, lewy dopływ Donu;


Chopior (ros. "Хопёр") – rzeka w Rosji. Lewy dopływ Donu.

Większe miasta położone nad rzeką: Bałaszow, Nowochopiorsk, Uriupinsk.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chopper

[czytaj: czoper] rodzaj przerobionego motocykla


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chopperowy

→ chopper [czytaj: czoperowy]


Źródła:

SJP.pl

Chor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, dopływ rzeki Ussuri


Źródła:

Wiktionary

Chor.

skrót od: chorąży (odczytywany jako cały, odmienny wyraz)


skrót

 (1.1) = wojsk. chorąży


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chora

kobieta chorująca, dotknięta chorobą


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. kobieta dotknięta chorobą

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. lp. od: chory


Chora (tur. "Kariye Camii", gr. ἡ Ἐκκλησία του Ἅγιου Σωτῆρος ἐν τῃ Χώρᾳ) – meczet w Stambule w Turcji, a w przeszłości kolejno świątynia chrześcijańska, meczet i muzeum. Usytuowany w dystrykcie Edirnekapı. Znajdował się on poza murami miejskimi, stąd jego nazwa: „Kościół za murami” lub „Kościół na wsi”, czyli właśnie Chora.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chorasan

historyczna kraina w Azji Środkowej


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w Azji Środkowej;

 (1.2) geogr. adm. dawna największa prowincja Iranu


Chorasan (pers: خراسان) – kraina historyczna w Azji Środkowej, położona na terenie dzisiejszego wschodniego Iranu, północnego Afganistanu oraz częściowo na terytorium Tadżykistanu, Turkmenistanu i Uzbekistanu. Nazwa krainy pochodzi od perskiego słowa oznaczającego „skąd słońce przybywa” i znana jest od czasów panowania Sasanidów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chorasański

→ Chorasan (historyczna kraina w Azji Środkowej)


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chorasanem, dotyczący Chorasanu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorał

1. śpiew kościelny; utwór oparty na motywach kościelnych, liturgicznych;
2. utwór poetycki w podniosłym stylu i poważnym nastroju


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. uroczysty wielogłosowy śpiew kościelny

 (1.2) muz. kościelny utwór muzyczny do wykonywania podczas nabożeństw

 (1.3) liter. podniosły utwór poetycki o poważnej tematyce


Chorał (z łac. "choralis" - chóralny):


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chorałowy

związany z chorałem


przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do chorału, związany z chorałem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorda

szkielet osiowy niższych strunowców, mający postać elastycznego pręta; struna grzbietowa


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. anat. struna grzbietowa u ryb


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chordofon

instrument muzyczny, w którym źródłem dźwięku jest drgająca struna; instrument strunowy


Źródła:

SJP.pl

Chordofonowy

→ chordofon


Patrz:chordofon

Źródła:

SJP.pl

Chordometr

przyrząd do mierzenia częstotliwości drgań strun


Źródła:

SJP.pl

Chordotonalny

w biologii: organ chordotonalny - narząd słuchu, czucia i równowagi, występujący u niektórych owadów; aparat chordotonalny, organ strunowy


Źródła:

SJP.pl

Chore

forma przymiotnika.

 (1.1) lp., lm. n., lm. ż. i n. od: chory


Chore – kanadyjski zespół rockowy, założony w styczniu 1995 roku w Dunnville. Zespół wpuścił na rynek trzy albumy wydane w wytwórni Unyon, na terenie miasta Hamilton, położonego w kanadyjskiej prowincji Ontario: Another Plebeian w 1997, Take My Mask and Breathe w 1999, oraz The Coastaline Fire w 2002.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chorea

1. schorzenie ośrodkowego układu nerwowego; pląsawica;
2. w starożytnej Grecji: taniec w kole wraz ze śpiewem;
3. w średniowieczu: pieśń taneczna


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Choreg

w starożytnej Grecji: obywatel, mający obowiązek zebrania i przygotowania chóru na igrzyska teatralne


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) staroż. teatr. muz. zamożny Grek zobowiązany do sfinansowania chóru widowisk teatralnych lub muzycznych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choregia

w starożytnej Grecji: wyposażenie i przygotowanie chórów na igrzyska teatralne


Choregia – w starożytnych Atenach jedna z form liturgii, czyli świadczeń bogatych obywateli na rzecz całego polis. Polegała na sfinansowaniu przygotowania i występu chóru podczas agonów teatralnych lub muzycznych.

Pierwotnie choregia (gr. "choregía") oznaczała wyłącznie prowadzenie chóru (stąd choreg to dosłownie „przewodnik chóru”). Zapewne w 502/501 roku p.n.e. formalnie uznano ją za jedną z form liturgii, możliwe, że stało się to przy okazji wprowadzania nowej organizacji świąt w Atenach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Choregiczny

→ choregia


przymiotnik

 (1.1) związany z choregią, dotyczący choregii


Patrz:choregia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choreiczny

→ chorej; trocheiczny


Źródła:

SJP.pl

Chorej

w wierszach: stopa metryczna z sylaby akcentowanej i nieakcentowanej; trochej


Źródła:

SJP.pl

Choreo-

przedrostek

 (1.1) oznaczający związek z tańcem


Źródła:

Wiktionary

Choreodram

pantomimiczny dramat baletowy


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) choreogr. teatr. dramat z elementami tańca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choreograf

osoba wyspecjalizowana w tworzeniu choreografii


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) choreogr. realizator, reżyser tanecznego utworu scenicznego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choreografia

1. planowanie i nauczanie ruchu scenicznego;
2. układ ruchów w tańcu i sporcie;
3. w XVI-XVIII wieku: zapisywanie ruchów tanecznych przy pomocy specjalnych znaków


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) choreogr. sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych

 (1.2) kompozycja taneczna

 (1.3) zob. kinetografia.


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Choreograficznie

przysłówek

 (1.1) od: choreograficzny


Źródła:

Wiktionary

Choreograficzny

związany z choreografią


przymiotnik

 (1.1) związany z układem tańca, choreografią, choreografami


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choreografka

kobieta zajmująca się choreografią


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od: choreograf


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choreolog

specjalista w dziedzinie choreologii


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista z zakresu choreologii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choreologia

nauka o technice, historii i metodyce nauczania tańca


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o technikach i historii tańca


Choreologia – nauka o zasadach, technice, historii i metodologii nauczania tańca. Jest to też notacja tańca według systemu stworzonego przez Joan i Rudolfa Beneshów w latach 1947–1955.

Specjalistą w zakresie techniki, historii i metodologii nauczania tańca jest choreolog.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Choreologicznie

przysłówek

 (1.1) od choreologiczny


Źródła:

Wiktionary

Choreologiczny

→ choreologia


przymiotnik

 (1.1) dotyczący choreologii lub choreologów


Patrz:choreologia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choreolożka

→ choreolog


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od choreolog


Patrz:choreolog

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choreoterapeuta

terapeuta leczący z pomocą tańca


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) terapeuta leczący tańcem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choreoterapeutka

→ choreoterapeuta


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od choreoterapeuta


Patrz:choreoterapeuta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choreoterapeutycznie

przysłówek

 (1.1) od choreoterapeutyczny


Źródła:

Wiktionary

Choreoterapeutyczny

→ choreoterapia


przymiotnik

 (1.1) dotyczący choreoterapii lub choreoterapeutów


Patrz:choreoterapia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choreoterapia

leczenie nerwic lub schorzeń kończyn za pomocą wykonywania ruchów tanecznych w takt muzyki; terpsychoterapia


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. choreogr. terapia tańcem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choreuta

członek chóru w starożytnym teatrze greckim


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) staroż. teatr. chórzysta starożytnego teatru greckiego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorezm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. historyczna kraina nad dolną Amu-darią, obejmująca obszar dzisiejszego Uzbekistanu, Turkmenistanu i Kazachstanu;


Chorezm – historyczna kraina nad dolną Amu-darią, obejmująca obszar dzisiejszego Uzbekistanu, Turkmenistanu i Iranu.

Chorezm był zasiedlony już w III tysiącleciu p.n.e. Początkowo mieli go zamieszkiwać Huryci, następnie ludność pochodzenia indoeuropejskiego, zdominowana w średniowieczu przez ludy tureckojęzyczne.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chorezmijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chorezmem, dotyczący Chorezmu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język chorezmijski;


Źródła:

Wiktionary

Choriamb

stopa wierszowa złożona z choreja i jambu; chorijamb, chorjamb


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. rodzaj stopy wierszowej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choriambiczny

→ choriamb; chorijambiczny


przymiotnik

 (1.1) o wierszu: napisany choriambem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorijamb

stopa wierszowa złożona z choreja i jambu; choriamb, chorjamb


Źródła:

SJP.pl

Chorijambiczny

→ chorijamb; choriambiczny


Źródła:

SJP.pl

Chorion

zewnętrzna błona płodowa gadów, ptaków, ssaków i człowieka, otaczająca zarodek i pozostałe błony płodowe; kosmówka


Chorion ( chorion, chorium) – osłona jajowa występująca u rozmaitych grup bezkręgowców (m.in. u owadów, skorupiaków, wijów, pajęczaków, mięczaków i pierścienic). U kręgowców termin używany jest w dwóch znaczeniach. Pierwsze odnosi się do osłony przejrzystej ( zona pellucida) – w tym znaczeniu termin ten używany jest zwłaszcza u promieniopłetwych. Drugie znaczenie odnosi się do błony płodowej owodniowców, w języku polskim nazywanej kosmówką.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Choriongonadotropina

glikoproteid wytwarzany przez komórki przykosmówkowe zarodka, wykorzystywany w testach ciążowych; gonadotropina kosmówkowa.


Źródła:

SJP.pl

Chorizo

[czytaj: czoRIzo] hiszpańska kiełbasa wieprzowa z dużą ilością papryki


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. tradycyjna hiszpańska lub meksykańska kiełbasa wieprzowa z papryką;


Chorizo – rodzaj tradycyjnej kiełbasy hiszpańskiej wytwarzanej z wieprzowiny przyprawianej wędzoną papryką. Produkt wyróżniający się w gastronomii hiszpańskiej dzięki silnemu i charakterystycznemu zapachowi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chorjamb

stopa wierszowa złożona z choreja i jambu; choriamb, chorijamb


Źródła:

SJP.pl

Chorkówecki

przymiotnik od: Chorkówka


Źródła:

SJP.pl

Chorkówka

wieś w województwie podkarpackim


Chorkówka – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, siedziba gminy Chorkówka. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chorkówka. W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie krośnieńskim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Choro

południowosłowiański taniec ludowy o zmiennym tempie, w którym tancerze, trzymając się za ręce (w szeregu pojedynczym lub podwójnym, w tym drugim przypadku splatając ręce poza plecami) formują półokrąg otwarty; oro, kolo


przysłówek

 (1.1) rzad. (o sytuacji) w sposób odbiegający od normy


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Choroba

1. każdy stan zakłócający normalne funkcjonowanie organizmu lub jego części;
2. negatywne zjawisko albo czyjaś wada


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. wet. odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;

 (1.2) przen. negatywne zjawisko lub czyjaś ujemna cecha

wykrzyknik

 (2.1) pot. eufem. okrzyk wyrażający wzburzenie, zaskoczenie


Choroba – jedno z podstawowych pojęć medycznych; ogólne określenie każdego odstępstwa od pełni zdrowia organizmu. Zdefiniowanie stanu chorobowego jest tak samo trudne, jak sprecyzowanie stanu pełni zdrowia (zob. dobrostan subiektywny). Patofizjologia odróżnia chorobę od procesu patologicznego oraz stanu patologicznego.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chorobliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób chorobliwy, niezdrowo


Źródła:

Wiktionary

Chorobliwiej

stopień wyższy od przysłówka: chorobliwie


Źródła:

SJP.pl

Chorobliwość

→ chorobliwy


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odbieganie od stanu prawidłowego


Patrz:chorobliwy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorobliwy

1. będący objawem choroby;
2. przesadny, nienormalny; niezdrowy


przymiotnik

 (1.1) znamionujący chorobę

 (1.2) przen. o cechach mocno nieprawidłowych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorobnik

gwarowo:
1. osoba budząca niechęć, podziw lub zazdrość; skubaniec, skurkowaniec;
2. niedobre zwierzę;
3. dawniej: zły duch powodujący choroby


Źródła:

SJP.pl

Chorobny

dawniej: chorobowy


Źródła:

SJP.pl

Chorobodzień

środowiskowo: dzień choroby, leczenia w szpitalu pracownika


Źródła:

SJP.pl

Chorobotwórczo

przysłówek

 (1.1) w sposób chorobotwórczy


Źródła:

Wiktionary

Chorobotwórczość

→ chorobotwórczy


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zdolność do wywoływania chorób;


Chorobotwórczość ( pathogenicity) – zdolność danego czynnika (zwanego patogenem) do wywoływania zmian patologicznych lub choroby. Można ją określić dzieląc liczbę organizmów, u których rozwija się choroba, na liczbę organizmów narażonych na działanie danego patogenu. Patogenem może być czynnik biologiczny, chemiczny, fizyczny, społeczny czy genetyczny[].


Patrz:chorobotwórczy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chorobotwórczy

wywołujący chorobę; patogenny


przymiotnik

 (1.1) med. wywołujący chorobę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorobowe

potocznie: zasiłek wypłacany pracownikowi za okres choroby


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. składka na ubezpieczenie chorobowe

 (1.2) pot. zasiłek płacony przez okres choroby

 (1.3) pot. zwolnienie z pracy z powodu choroby

forma przymiotnika.

 (2.1) n. lp., nmos. lm. od: chorobowy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorobowość

liczba chorych na określoną chorobę; zachorowalność, zapadalność


Chorobowość ( prevalence), a dokładniej współczynnik chorobowości ( prevalence rate) – liczba chorych w danej chwili na konkretną chorobę w określonej grupie mieszkańców (np. na 100 tys. mieszkańców). Współczynnik ten obejmuje zarówno osoby chorujące już wcześniej, jak i nowo stwierdzone przypadki (zapadalność).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chorobowy

odnoszący się do choroby; związany z chorobą


przymiotnik

 (1.1) posiadający cechy choroby

 (1.2) związany z chorobą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorobrów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie w obwodzie lwowskim, w rejonie sokalskim;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chorog

miasto w Tadżykistanie, stolica Górnego Badachszanu


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Tadżykistanie, położone u ujścia rzeki Ghunt do rzeki Pandż;


Chorog (Хоруғ) – miasto w Tadżykistanie, położone u ujścia rzeki Gunt do rzeki Pandż, na granicy z Afganistanem; 32 tys. mieszkańców (2010). Stolica Górskiego Badachszanu. W sąsiedztwie tadżycko-afgańskie przejście graniczne.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy, materiałów budowlanych oraz odzieżowy. W mieście znajduje się muzeum krajoznawcze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chorografia

1. w epoce antycznej: geografia;
2. dział geografii, zajmujący się opisem kraju lub regionu z uwzględnieniem zamieszkującej go ludności i efektów ludzkiej działalności


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szczegółowy opis geograficzny kraju lub jego części


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorograficzny

→ chorografia


przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. związany z chorografią, dotyczący chorografii


Patrz:chorografia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorolog

specjalista badający rozmieszczenie poszczególnych gatunków flory i fauny na kuli ziemskiej


Źródła:

SJP.pl

Chorologia

dział biogeografii, badający strukturę flory i fauny, ich zasięg i prawidłowości rozmieszczenia oraz zajmujący się wyodrębnianiem stref biogeograficznych


Chorologia (z greki "khōros", „miejsce, przestrzeń”; i "logos", „nauka”) – kierunek w zoogeografii obejmujący badania rozmieszczenia fauny na Ziemi, jej zasięgu oraz przyczyn zróżnicowania na obszarze całej kuli ziemskiej. Na podstawie tych badań wyodrębnia się regiony zoogeograficzne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chorologiczny

→ chorologia


Patrz:chorologia

Źródła:

SJP.pl

Chorolożka

→ chorolog


Patrz:chorolog

Źródła:

SJP.pl

Choromański

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Choronim

w językoznawstwie: nazwa własna krain geograficznych


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. nazwa krainy, kraju;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choronimia

w językoznawstwie: dział onomastyki opisujący nazwy własne różnych krain, ich budowę, pochodzenie, zmiany itp.


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. nauka o nazwach części świata, krajów, państw


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorosiński

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Choroski

→ Choroszcz; choroszczański


Źródła:

SJP.pl

Chorostków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie husiatyńskim;


Chorostków ( Хоростків) – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim, siedziba hromady Chorostków.

Do 1945 w Polsce, w województwie tarnopolskim, w powiecie kopyczynieckim, siedziba gminy Chorostków. Ośrodek przemysłu spożywczego.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Choroszcz

miasto w województwie podlaskim


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;


}|-

Choroszcz – miasto w woj. podlaskim, w powiecie białostockim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Choroszcz. Położone nad rzeką Horodnianką. Jest zaliczane do aglomeracji białostockiej.

Według danych GUS z 31 grudnia 2024 r. Choroszcz liczyła 6162 mieszkańców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Choroszczanin

mieszkaniec Choroszczy


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Choroszczy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choroszczanka

mieszkanka Choroszczy


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Choroszczy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choroszczański

→ Choroszcz; choroski


przymiotnik

 (1.1) przym. od Choroszcz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choroszczynka

wieś w Polsce


Choroszczynka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Tuczna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Tuczna. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 150 mieszkańców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przechodzenie choroby


Źródła:

Wiktionary

Chorować

cierpieć na jakąś chorobę, być chorym


czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zachorować)

 (1.1) cierpieć z powodu choroby, mieć jakąś chorobę, być chorym

 (1.2) przen. pot. bardzo czegoś chcieć, dążyć usilnie do czegoś

 (1.3) przen. pot. usilnie chcieć kimś być, udawać kogoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorowitość

→ chorowity


Patrz:chorowity

Źródła:

SJP.pl

Chorowitszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: chorowity; bardziej chorowity


Źródła:

SJP.pl

Chorowity

1. skłonny do chorób, często chorujący; słabowity, wątły;
2. świadczący o chorobie, o słabym zdrowiu


przymiotnik jakościowy

 (1.1) często chorujący; skłonny do chorób; mający słabe zdrowie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choroś

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chorta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. typowo grecka potrawa z mieszanki duszonych lub surowych zielonych warzyw liściastych i ziół


Źródła:

Wiktionary

Chorus

jednostka formalna w jazzie


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Choruszek

pieszczotliwie: chory lub często chorujący chłopczyk


Źródła:

SJP.pl

Chorw.

skrót od: chorwacki


skrót

 (1.1) = chorwacki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorwacczyzna

język używany przez Chorwatów


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. język chorwacki

 (1.2) przest. zbiór cech typowych dla kultury i obyczajów chorwackich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorwacja

państwo w Europie ze stolicą w Zagrzebiu; Republika Chorwacji


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;


Chorwacja, Republika Chorwacji ( Hrvatska, Republika Hrvatska) – państwo leżące na pograniczu Europy Środkowej i Europy Południowej, nad Morzem Adriatyckim i graniczące od południa z Bośnią i Hercegowiną oraz Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu ma dostęp do Morza Adriatyckiego. Od 1 lipca 2013 należy do Unii Europejskiej jako 27. członek wspólnoty (wcześniej 28.). Od 1 stycznia 2023 w strefie euro i Schengen.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chorwacki

związany z Chorwacją


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chorwacją, dotyczący Chorwacji lub Chorwatów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorwackojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) posługujący się językiem chorwackim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem chorwackim

 (1.3) spisany, stworzony w języku chorwackim


Źródła:

Wiktionary

Chorwackość

→ chorwacki


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest chorwackie; cecha tych, którzy są chorwaccy


Patrz:chorwacki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorwat

obywatel Chorwacji


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek narodowości chorwackiej, obywatel Chorwacji, mieszkaniec Chorwacji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorwatka

obywatelka Chorwacji


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości chorwackiej, obywatelka Chorwacji, mieszkanka Chorwacji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chory

1. cierpiący na jakąś chorobę;
2. nienormalny, szalony;
3. źle funkcjonujący


przymiotnik

 (1.1) dotknięty chorobą

 (1.2) pot. dziwaczny, nienormalny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba dotknięta chorobą


Osoba chora – osoba znajdująca się w stanie przejściowej lub stałej utraty zdrowia, zdefiniowanego przez Światową Organizację Zdrowia jako "stan pełnego dobrostanu fizycznego, psychicznego i socjalnego". Chory zdany jest na możliwości obronne organizmu oraz na pomoc medyczną. W przypadku niektórych chorób psychicznych, osoba chora posiada ograniczoną odpowiedzialność karną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chorybzda

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) gw-pl|Huszcza,Miłkowice-Maćki. pogard. człowiek chorowity


Źródła:

Wiktionary

Chorzelanin

mieszkaniec Chorzeli


Źródła:

SJP.pl

Chorzelanka

mieszkanka Chorzeli


Źródła:

SJP.pl

Chorzele

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;


Zobacz też: Chorzele w innych znaczeniach tej nazwy.

Chorzele – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chorzele. Leży nad Orzycem.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa ostrołęckiego.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chorzelski

→ Chorzele (miasto lub wieś)


Źródła:

SJP.pl

Chorzelów

wieś w województwie podlaskim, w powiecie zambrowskim


Chorzelów – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie mieleckim, w gminie Mielec. Ma status sołectwa.

Wieś leży na obszarze Kotliny Sandomierskiej. Przez wieś przepływa Kanał Chorzelowski.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chorzelów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chorzemin

Chorzemin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Wolsztyn.


Źródła:

Wikipedia

Chorzenice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chorzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chorzeć.


Źródła:

Wiktionary

Chorzepin

Ch


Źródła:

Wikipedia

Chorzeszów

Chorzeszów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łaskim, w gminie Wodzierady.

W miejscowości istnieje straż pożarna, która została założona w 1920 roku.

W dawnej szkole podstawowej od 1 lipca 2001 r. działa Dom Pomocy Społecznej, prowadzony przez Fundację im. Brata Alberta.


Źródła:

Wikipedia

Chorzewo

Chorzewo (pol. hist.„Charzewo") – wieś sołecka w zachodniej Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, we wschodniej części gminy Kwilcz, nad północnym brzegiem jeziora Luboszek.

W skład sołectwa wchodzi też niewielka wieś o rozproszonej zabudowie - Karolewice, położone przy drodze krajowej nr 24.


Źródła:

Wikipedia

Chorzewski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chorzeć

przestarzałe: chorować


czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) przest. chorować


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorzowianin

mieszkaniec Chorzowa


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chorzowa

 (1.2) osoba pochodząca z Chorzowa, urodzona w Chorzowie


Chorzowianin – polski miesięcznik miejski o tematyce społeczno-kulturalnej, wydawany w Chorzowie.

Pierwszy (zerowy) numer „Chorzowianina” ukazał się 20 września 2000 roku, tydzień później dostępny był w kioskach i punktach sprzedaży prasy na terenie Chorzowa. Do grudnia 2010 roku był tygodnikiem, który ukazywał się co środę. Od stycznia 2011 roku ukazuje się raz w miesiącu jako pismo bezpłatne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chorzowianka

mieszkanka Chorzowa


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chorzowa

 (1.2) kobieta pochodząca z Chorzowa, urodzona w Chorzowie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorzowski

przymiotnik od: Chorzów


przymiotnik

 (1.1) od Chorzów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorzów

miasto w Polsce


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim;

 (1.2) geogr. adm. wieś w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Roźwienica;


Chorzów (1922–1934 "Królewska Huta"; Königshütte) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), lokalny ośrodek gospodarczy oraz kulturalny. Przez miasto przepływa rzeka Rawa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chorzów-Batory

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. dzielnica miasta Chorzowa w województwie śląskim;


Chorzów-Batory, też: "Chorzów Batory", (niem. 1941–1945 "Königshütte-Bismarck;" śl. "Hajduki") – dzielnica Chorzowa położona w południowej części miasta.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chorzęcin

Chorzęcin – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tomaszów Mazowiecki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Chorzęcin jest włączony do siatki połączeń Miejskiego Zakładu Komunikacyjnego w Tomaszowie Mazowieckim. Do wsi kursują dwie linie.


Źródła:

Wikipedia

Chorzępowo

Chorzępowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Sieraków, przy drodze wojewódzkiej nr 198. Wieś jest siedzibą sołectwa, w którego skład wchodzi także miejscowość Kobylarnia. We wschodniej części wsi nad Jeziorem Kłosowskim znajduje się integralna część wsi Chorzewo.


Źródła:

Wikipedia

Choróbsko

zgrubienie od: choroba


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. od: choroba


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie ostrogskim obwodu rówieńskiego;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chorągiew

1. barwna tkanina przytwierdzona do drzewca, często z godłem państwa lub jakiejś organizacji; flaga, sztandar;
2. nadrzędna jednostka organizacyjna w harcerstwie;
3. dawniej: podstawowa jednostka organizacyjna wojska


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przytwierdzony do drzewca płat tkaniny o określonych barwach i godłach, ozdobiony haftem, będący znakiem państwa, miasta, oddziału wojskowego, organizacji społecznej, politycznej, itp.;

 (1.2) harc. terytorialna jednostka organizacyjna w harcerstwie obejmująca zwykle obszar województwa;

 (1.3) hist. w dawnej Polsce: oddział żołnierzy, podstawowa jednostka organizacyjno-taktyczna, głównie jazdy, odpowiadająca obecnej kompanii;

 (1.4) kynol. dłuższe włosy występujące u niektórych ras psów na spodniej stronie ogona;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chorągiewka

1. mała chorągiew;
2. górna część pióra ptaka zbudowana z włosków nazywanych promykami


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od chorągiew

 (1.2) mała chorągiew

 (1.3) muz. w pisowni nut, falująca kreska pisana po obok kreski pionowej oznaczająca długość trwania nuty

 (1.4) ornit. część ptasiego pióra o płaskiej powierzchni po obu stronach stosiny


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chorągiewkowaty

przypominający kształtem chorągiewkę


Źródła:

SJP.pl

Chorągiewny

dawniej: związany z chorągwią, podstawową jednostką organizacyjną wojska


przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. hist. wojsk. związany z chorągwią (oddziałem żołnierzy w dawnej Polsce)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorągwiany

→ chorągiew


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chorągwią (przytwierdzonym do drzewca płatem tkaniny)

 (1.2) harc. związany z chorągwią (jednostką organizacyjną w harcerstwie)

 (1.3) hist. wojsk. związany z chorągwią (oddziałem żołnierzy w dawnej Polsce)


Patrz:chorągiew

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorągwiarz

dawniej, rzadko: rycerz lub żołnierz wyznaczony do noszenia chorągwi swojej jednostki; chorąży


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. rycerz lub żołnierz noszący chorągiew swojej jednostki wojskowej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorągwica

Chorągwica – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Wieliczka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chorągwice

Chorągwice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Jemielno.


Źródła:

Wikipedia

Chorąża

1. kobieta nosząca chorągiew na jakichś uroczystościach;
2. kobieta mająca stopień wojskowy pomiędzy podoficerskim a oficerskim


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta niosąca chorągiew, wyznaczona do noszenia chorągwi

 (1.2) pot. kobieta mająca stopień wojskowy chorążego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorążacki

przymiotnik

 (1.1) dotyczący chorążego


Źródła:

Wiktionary

Chorążanka

córka chorążego


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. córka chorążego


Chorążanka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tomaszów Lubelski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego. 1 stycznia 1998 włączona do gminy Tomaszów Lubelski z gminy Jarczów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chorążewicz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chorążostwo

dawniej: urząd, godność chorążego


Źródła:

SJP.pl

Chorążowic

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) przest. wnuk chorążego


Źródła:

Wiktionary

Chorąży

1. osoba nosząca chorągiew na jakichś uroczystościach;
2. wojskowy mający stopień pomiędzy podoficerskim a oficerskim;
3. propagator lub obrońca jakiejś idei;
4. dawny ziemski tytuł honorowy


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. jeden ze stopni wojskowych; hist. również urząd i tytuł szlachecki;

 (1.2) osoba niosąca flagę, chorągiew


Chorąży (chor.) – nazwa stopnia w korpusie osobowym podoficerskim (do 2004 roku w osobnym korpusie chorążych). Do korpusu podoficerów należy młodszy chorąży, a do podoficerów starszych należą: chorąży, starszy chorąży i starszy chorąży sztabowy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chorążyc

dawniej: syn chorążego, rycerza lub żołnierza wyznaczonego do noszenia chorągwi jednostki wojskowej


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. syn chorążego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chorążyczewski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chorążyna

żona chorążego


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. żona chorążego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choszcz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Choszczeński

przymiotnik od: Choszczno


przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Choszczna, związany z Choszcznem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choszcznianin

mieszkaniec Choszczna


Źródła:

SJP.pl

Choszcznianka

mieszkanka Choszczna


Źródła:

SJP.pl

Choszczno

miasto w województwie zachodniopomorskim


rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;


Choszczno ( Arnswalde) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, siedziba władz powiatu choszczeńskiego oraz gminy miejsko-wiejskiej Choszczno. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego. Położone na Pojezierzu Choszczeńskim nad jeziorem Kluki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Choszczów

nazwisko


Choszczów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Kurów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Kurów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 266 mieszkańców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chotcza

1. gmina wiejska w województwie mazowieckim;
2. dolny bieg Iłżanki


Źródła:

SJP.pl

Chotczanin

mieszkaniec Chotczy


Źródła:

SJP.pl

Chotczanka

mieszkanka Chotczy


Źródła:

SJP.pl

Chotczański

przymiotnik od: Chotcza; chotecki


Źródła:

SJP.pl

Chotecki

przymiotnik od: Chotcza; chotczański


Źródła:

SJP.pl

Chotel

1. część wsi Kazanki;
2. Chotel Czerwony - wieś w Polsce


Chotel – część wsi Kazanki w Polsce położonej w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Izbica Kujawska. W pobliżu wsi znajduje się jezioro Chotelskie.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa włocławskiego.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chotelecki

→ Chotelek


Patrz:Chotelek

Źródła:

SJP.pl

Chotelek

wieś w Polsce


Chotelek (nazwa historyczna: Chotelek Zielony) – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Busko-Zdrój. Ma status sołectwa. Leży nad rzeką Maskalis.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie kieleckim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chotelski

→ Chotel


Patrz:Chotel

Źródła:

SJP.pl

Chotkowo

Chotkowo (kaszub. "Kôtkòwò" lub też "Kôtkòwë", niem. "Kathkow") – wieś kaszubska w Polsce położona na Pojezierzu Bytowskim, w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Borzytuchom. Leży nad jeziorem Chotkowskim. Ma status sołectwa

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chotkowo, po jej zniesieniu w gromadzie Borzytuchom. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chotkowski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chotków

Chotków – wieś w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, w gminie Brzeźnica.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chotków. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chotoj

ptak z rodziny garncarzy


Źródła:

SJP.pl

Chotomów

Chotomów – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim, w gminie Jabłonna. Przez miejscowość przechodzi linia kolejowa nr 9 Warszawa – Gdańsk z przystankiem Chotomów.

Administracyjnie na terenie wsi utworzono dwa sołectwa: "Chotomów" i "Chotomów Północny".


Źródła:

Wikipedia

Chotyniec

Chotyniec – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Radymno, w południowej części Płaskowyżu Tarnogrodzkiego. Ma status sołectwa.

Słynie z cerkwi Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy, która została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO wraz z innymi drewnianymi cerkwiami w Polsce i na Ukrainie w 2013 roku.


Źródła:

Wikipedia

Chotynin

Chotynin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Bolesławiec.


Źródła:

Wikipedia

Chotyłów

Chotyłów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Piszczac. Leży nad rzeką Lutnią.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bialskopodlaskim.

Wieś jest sołectwem w gminie Piszczac. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 941 mieszkańców i była drugą co do wielkości miejscowością gminy.


Źródła:

Wikipedia

Chow-Chow

[czytaj: czał-czał] - rasa psów o długiej, gęstej sierści koloru czarnego, rudego albo płowego; pies tej rasy; czau-czau


Źródła:

SJP.pl

Chowacz

drobny chrząszcz z rodziny ryjkowców występujący w mniej więcej 100 gatunkach


Źródła:

SJP.pl

Chowaniak

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chować.


Źródła:

Wiktionary

Chowaniec

dawniej, rzadko: osoba wzięta przez kogoś na utrzymanie, pozostająca pod czyjąś opieką; wychowanek


rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) reg. duch domowy

 (1.2) stpol. później gwara. przybrane dziecko

 (1.3) reg. zabawa w chowanego


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chowanka

zabawa dziecięca, w której jedna osoba szuka ukrywających się pozostałych uczestników; chowany


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziecięca zabawa polegająca na szukaniu przez jedną osobę ukrywających się pozostałych uczestników lub jednej ukrytej osoby przez pozostałych uczestników

 (1.2) daw. miejsce, w którym coś się przechowuje, chowa

 (1.3) stpol. później gwara. przybrana córka

 (1.4) w lm. chowanki → rodzaj pasztecików


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chowanna

dawny kwartalnik pedagogiczny poświęcony naukowym zagadnieniom wychowania


Chowanna czyli system pedagogiki narodowej jako umiejętności wychowania, nauki i oświaty, słowem wykształcenia naszej młodzieży – monumentalne, dwutomowe dzieło pedagogiczne autorstwa Bronisława Ferdynanda Trentowskiego, którego pierwodruk ukazał się w 1842 w Poznaniu (Księgarnia Nowa). Było to właściwie jedyne dzieło Trentowskiego z zakresu pedagogiki. Pisał je począwszy od 1840.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chowany

zabawa dziecięca polegająca na odnalezieniu przez szukającego pozostałych uczestników zabawy


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dziecięca zabawa, polegająca na tym, że wszystkie dzieci usiłują ukryć się, a jedno z nich szuka;

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: chować


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chować

ukrywać się, kamuflować przed kimś


czasownik przechodni niedokonany (dk. schować)

 (1.1) ukrywać kogoś / coś przed kimś

 (1.2) pielęgnować, wychowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. pochować)

 (2.1) grzebać zmarłych

czasownik przechodni niedokonany (dk. odchować)

 (3.1) hodować

czasownik zwrotny niedokonany chować się (dk. schować się)

 (4.1) ukrywać się przed kimś

 (4.2) przest. wychowywać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chowański

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chowańszczyzna

powstanie moskiewskich strzelców w 1682 inspirowane i dowodzone przez księcia Iwana Andriejewicza Chowańskiego


Chowańszczyzna (ros. Хованщина) – opera Modesta Musorgskiego, oparta na autentycznych wydarzeniach z historii Rosji – nieudanej próbie zamachu stanu z 1682 r.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chowder

[czytaj: czałder] gęsta zupa z ryb i skorupiaków morskich, zazwyczaj z mlekiem


Chowder – zupa rybna lub z owocami morza. Potrawa kuchni anglosaskiej, popularna na wschodnim wybrzeżu USA, Australii, Irlandii i Nowej Zelandii. Pierwotnie zupa gotowana była na żaglowcach.

Przygotowywana jest na bazie wywaru z łbów rybich oraz ości i boczku. Wywar zabielany jest zasmażką lub mlekiem, ewentualnie śmietaną. Do wywaru dodaje się kawałki ryb lub owoców morza, które gotuje się ok. 15 min. Podany przepis jest jednym z wielu, gdyż istnieje wiele regionalnych odmian tej potrawy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chozrascziot

(samo)opłacalność gospodarcza (z ros., skrót od choziajstwiennyj rascziot)


Źródła:

SJP.pl

Choć

chociaż;
1. spójnik rozpoczynający zdania podrzędne (lub ich części), wyrażające kontrast, rozbieżność między oczekiwaniami a tym, co się dokonuje, realizuje, np. "Kobieta to bardzo atrakcyjna, choć trudno powiedzieć, że ładna."; ale, mimo;
2. spójnik rozpoczynający zdania podrzędne (lub ich części), wyrażające szczególność, specyfikę sytuacji, w których podejmowane działania są bezskuteczne, prowadzą do nieoczekiwanych rezultatów, np.: "Spróbował, choć wiedział, że się nie uda.";
3. partykuła uwydatniająca treść, na której ma być skoncentrowana szczególna uwaga, np. "Spróbuj choć jednego."; bodaj, przynajmniej * przed spójnikiem "choć" stawiamy zawsze przecinek


spójnik

 (1.1) używany, aby wyrazić, że to, co jest powiedziane w pierwszej części zdania pomimo przytoczonych w drugiej części zdania okoliczności jest prawdą

partykuła

 (2.1) podkreślenie treści, na której zależy mówiącemu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choćby

1. spójnik, skrócone "chociażby";
2. partykuła, np. "Przyjdź choćby jutro."


spójnik

 (1.1) spójnik wzmacniający treść zdania nadrzędnego i komunikujący, że sytuacja podana w zdaniu podrzędnym nie będzie miała lub nie powinna mieć wpływu na realizację zdania nadrzędnego

 (1.2) spójnik wyrażający lekceważenie mówcy wobec określonego wyboru i jednocześnie sugerujący jedną z opcji

partykuła

 (2.1) partykuła wskazująca na dolne ograniczenie jakiejś wielkości lub intensywności jakiegoś zjawiska

 (2.2) partykuła sugerująca, że dołączany składnik jest tylko jednym z wielu możliwych przykładów lub opcji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Choćmirowo

Choćmirowo (kaszb. "Stôré Chòcmirowò" lub też "Stôré Chòczmirowò", Alt Gutzmerow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce.

Wieś wchodzi w skład "sołectwa Choćmirówko".

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.


Źródła:

Wikipedia

Choćmirówko

Choćmirówko (kaszb. "Nowé Chòcmirowò" lub też "Nowé Chòczmirowò", Neu Gutzmerow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 213. Ma status sołectwa.

W skład "sołectwa Choćmirówko" wchodzą wsie Choćmirówko i Choćmirowo. W 2024 sołectwo liczyło 166 mieszkańców.


Źródła:

Wikipedia

Chołdzyński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chołmogorski

1. rasa chołmogorska krów - rasa krów pochodząca z Rosji;
2. gęś chołmogorska - rasa gęsi pochodząca z Rosji


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chołmogorami, dotyczący Chołmogor


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chołmogory

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północnej Rosji europejskiej;


Chołmogory (ros. Холмого́ры) – miejscowość w północnej Rosji administracyjne centrum Rejonu Chołmogorskiego w obwodzie archangielskim. Jest położona na lewym brzegu rzeki Dwiny, 75 km na południowy wschód od Archangielska i 90 km na północ od monasteru Antoniewo-Sijskiego. Nazwa pochodzi od fińskiego "Kalmomäki" co oznacza „wzgórze cmentarne”.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chołodziec

chłodnik; zupa (owocowa lub z botwiny) podawana na zimno


Źródła:

SJP.pl

Chołojów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w rejonie radziechowskim obwodu lwowskiego;


Źródła:

Wiktionary

Chołoniewski

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chołuj

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chośnica

Chośnica (kaszub. Chòsznica) – wieś kaszubska w Polsce na zachodnim skraju Pojezierza Kaszubskiego położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Parchowo.

Wieś jest siedzibą sołectwa "Chośnica". W skład sołectwa wchodzą również miejscowości Bawernica, Folwark i Chałupa.


Źródła:

Wikipedia

Chrabostówka

wieś w Polsce


Chrabostówka (białorus. Храбастоўка Chrabastoŭka) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Narew.

Prawosławni mieszkańcy wsi należą do parafii Podwyższenia Krzyża Pańskiego w Narwi, a wierni kościoła rzymskokatolickiego do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Narwi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chrabota

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chrabąszcz

niewielki brązowy chrząszcz, groźny szkodnik w leśnictwie i sadownictwie


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. roln. mały brązowawy chrząszcz

 (1.2) pot. mot. jeden z modeli samochodu marki Volkswagen


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrabąszczowaty

przypominający kształtem chrabąszcza


Źródła:

SJP.pl

Chrabąszczowy

→ chrabąszcz


Patrz:chrabąszcz

Źródła:

SJP.pl

Chrabąszczyk

mały chrabąszcz


Źródła:

SJP.pl

Chrabęszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrabęścić.


Źródła:

Wiktionary

Chrabęścić

czasownik

 (1.1) gw-pl|Poznań. szeleścić


Źródła:

Wiktionary

Chram

świątynia lub miejsce kultu religijnego, szczególnie w kontekście religii słowiańskich lub azjatyckich


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. świątynia pogańska;


Zobacz też: Chram (król).

Chram (także kącina, kupiszta; neologizmy: kontyna, gontyna) – typ budowli sakralnej w religii Słowian. Miejsce spotkań, modlitw, nabożeństw i wróżb, którego rolę pierwotnie pełniły poświęcone kultowi drzew oraz sił przyrody gaje – słowiańskie odpowiedniki świętych gajów w innych kulturach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chramanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chramać.


Źródła:

Wiktionary

Chramać

czasownik

 (1.1) stpol. kuleć, utykać


Źródła:

Wiktionary

Chramowy

→ chram


Patrz:chram

Źródła:

SJP.pl

Chrap

1. głos słonki wydawany podczas lotu tokowego;
2. głos łoszy wydawany w czasie rui


rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) śrpol. gniew

 (1.2) śrpol. chrypka

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od chrapać

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: chrapa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrapa

1. część górnej wargi u niektórych ssaków;
2. urządzenie doprowadzające powietrze do silnika spalinowego na okręcie podwodnym płynącym w niewielkim zanurzeniu; chrapy


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. anat. fałd przykrywający nozdrza niektórych zwierząt np. koni;

 (1.2) łow. nozdrza zwierzyny płowej (jeleniowatych) oraz muflona i kozicy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) o ludziach: hałaśliwe charczenie w czasie snu

 (1.2) o zwierzętach, np. koniach: wydawanie chrapliwego dźwięku


Chrapanie – wibracja języczka i podniebienia miękkiego podczas wdechu. Najczęściej występuje podczas snu. Choć nie zagraża życiu, może być objawem groźnego bezdechu sennego. Chrapanie może utrudniać sen osobie dotkniętej tym problemem i innym, śpiącym w pobliżu. Ocenia się, że około 30% dorosłych ludzi chrapie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chrapanina

potocznie: charkotliwe dźwięki wydawane w czasie snu; chrapanie, pochrapywanie


Źródła:

SJP.pl

Chrapanów

Chrapanów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Zawichost. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 755.


Źródła:

Wikipedia

Chrapać

1. wydawać charkotliwe, świszczące dźwięki podczas snu; pochrapywać;
2. potocznie: spać; drzemać, kimać;
3. wydawać chrypliwe dźwięki; rzęzić, charczeć, charkotać;
4. o samicy jelenia, łosia, daniela: wydawać charakterystyczny głos w czasie rui


czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chrapnąć)

 (1.1) oddychać w trakcie snu charcząc

 (1.2) żart. spać

 (1.3) o ludziach: rzęzić jakby chrapiąc (1.1)

 (1.4) o zwierzętach: parskać jakby chrapiąc (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrapek

potocznie:
1. mała chrapa (część górnej wargi);
2. przestarzałe: ochota, chętka, kaprys; dziś zwykle w związku frazeologicznym: mieć na coś chrapkę - mieć chęć, apetyt na coś


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chrapickiego

żartobliwie: ciąć (ucinać) chrapickiego - spać, chrapiąc


Źródła:

SJP.pl

Chrapka

potocznie:
1. mała chrapa (część górnej wargi);
2. przestarzałe: ochota, chętka, kaprys; dziś zwykle w związku frazeologicznym: mieć na coś chrapkę - mieć chęć, apetyt na coś


Źródła:

SJP.pl

Chrapkiewicz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chrapkowski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chrapliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób chrapliwy


Źródła:

Wiktionary

Chrapliwiej

stopień wyższy od przysłówka: chrapliwie


Źródła:

SJP.pl

Chrapliwość

→ chrapliwy


Patrz:chrapliwy

Źródła:

SJP.pl

Chrapliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chrapliwy


Źródła:

SJP.pl

Chrapliwy

przypominający chrapanie; ochrypły, charczący, szorstki


przymiotnik jakościowy

 (1.1) przypominający chrapanie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrapowaty

chropawy, chropaty, chropowaty;
1. mający szorstką powierzchnię;
2. pozbawiony dźwięczności; matowy, chrapliwy;
3. przenośnie: daleki od ideału, wymagający poprawy


Źródła:

SJP.pl

Chrapowo

Chrapowo (do 1945 Hohengrape) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Pełczyce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

W 2007 wieś liczyła 304 mieszkańców. Leży ok. 3,5 km na zachód od Pełczyc i jest najbardziej na zachód położoną miejscowością zarówno gminy jak i powiatu.


Źródła:

Wikipedia

Chrapy

1. głos słonki wydawany podczas lotu tokowego;
2. głos łoszy wydawany w czasie rui


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chrcynno

Chrcynno – dawniej Chrzcinno, wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, w gminie Nasielsk. około 45 km na północ od Warszawy.

W latach 1962–1973 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chrcynno, wcześniej w gromadzie Krzyczki. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chreia

[czytaj: chreja] w starożytności: zbiór humorystycznych powiedzeń sławnych ludzi i anegdot o tych osobach; chreja, chryja


Źródła:

SJP.pl

Chreja

w starożytności: zbiór humorystycznych powiedzeń sławnych ludzi i anegdot o tych osobach; chreia, chryja


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chrematonim

w językoznawstwie: nazwa własna materialnego wytworu rąk ludzkich, np. nazwa kosmetyku, urządzenia, pojazdu itp.


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. nazwa własna przedmiotu kultury materialnej, np. działa, statku, dzwonu, zegara itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrematonimia

dział onomastyki zajmujący się badaniem nazw własnych materialnych wytworów rąk ludzkich (chrematonimów)


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. nauk. dziedzina onomastyki zajmująca się badaniem nazw własnych wszelkich wytworów działalności ludzkiej


Chrematonimia (gr. "chrema, chrematos" „rzecz, przedmiot, towar”) – nauka, której przedmiotem badań są nazwy własne niektórych wytworów przemysłowych, rękodzielniczych, jednostkowych i seryjnych, które nie są trwale związane z określonym krajobrazem, tzw. chrematonimy. Jest to najbardziej dyskusyjny dział onomastyki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrematonomastyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. nauk. dziedzina onomastyki zajmująca się badaniem nazw własnych wszelkich wytworów działalności ludzkiej


Źródła:

Wiktionary

Chreptowicz

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chresto

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) reg-pl|Białystok. karc. trefl


Źródła:

Wiktionary

Chrestomatia

publikacja zawierająca wybór utworów (w całości lub we fragmentach) różnych autorów, przeznaczona zazwyczaj do użytku szkolnego; antologia


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. wypisy, wybór fragmentów pism (z jakiegoś względu szczególnie ważnych, przydatnych do czegoś - np. do badań lub do ogólnej orientacji w piśmiennictwie jakiegoś typu)


Chrestomatia – wydawnictwo zawierające wybrane teksty różnych twórców, opublikowane w całości lub we fragmentach. Przeznaczone do użytku szkolnego lub nauki samodzielnej.

Słowo "chrestomatia" wywodzi się z języka greckiego – "chrēstomátheia" – "wypisy", "chrēstós" – "pożyteczny".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Christensen

nazwisko


Christensen – były amerykański konstruktor wyścigowy, startujący w wyścigu Indianapolis 500 na przełomie lat 50. i 60.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Christian

obce imię męskie


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Christiania

ostry skręt na nartach; krystiania, chrystiania


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Christianrockowy

→ christian rock [czytaj: kristjanrokowy]


Źródła:

SJP.pl

Christie

[czytaj: kristi] nazwisko obce


Christie – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oklahoma, w hrabstwie Adair.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Christine

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Christo

Christo (właśc. Christo Wladimirow Jawaszew, bułg. "Христо Владимиров Явашев", znany także jako Christo Javacheff, ur. 13 czerwca 1935 w Gabrowie, zm. 31 maja 2020 w Nowym Jorku) – amerykański artysta pochodzenia bułgarskiego. Jeden z twórców sztuki krajobrazu. Wraz z żoną, francuską artystką Jeanne-Claude Denat de Guillebon (ur. 13 czerwca 1935, zm. 19 listopada 2009), tworzył duet Christo i Jeanne-Claude.


Źródła:

Wikipedia

Christoph

[czytaj: kristof] obce imię męskie


Źródła:

SJP.pl

Christophe

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Christopher

[czytaj: kristofer] obce imię męskie


Christopher – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Illinois, w hrabstwie Franklin.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chrl

[czytaj: cha-er-el] skrót od: Chińska Republika Ludowa


skrótowiec

 (1.1) = geogr. polit. Chińska Republika Ludowa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrobacja

starożytna kraina słowiańska z pierwotną stolicą na Łysej Górze


Źródła:

SJP.pl

Chrobak

nazwisko


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) daw. robak, małe zwierzę, zwłaszcza owad i jego gąsienice, zwierzę pełzające


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrobocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chrobot


Źródła:

Wiktionary

Chrobok

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chrobot

odgłos powstający przy drapaniu, gryzieniu lub przesuwaniu (się) czegoś ciężkiego, twardego; chrzęst, trzask, zgrzyt


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niski odgłos drapania, gryzienia, odgłos działania metalowego mechanizmu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrobotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrobotać.


Źródła:

Wiktionary

Chrobotać

wydawać chrobot, chrzęst; chrzęścić


Źródła:

SJP.pl

Chrobotek

rodzaj krzaczkowatego porostu z rzędu misecznikowców


Źródła:

SJP.pl

Chrobotkowate

rodzina porostów krzaczkowatych


Chrobotkowate ("Cladoniaceae" Zenker) – rodzina workowców. Ze względu na współżycie z glonami zaliczana jest do grupy porostów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chrobotkowaty

o cechach chrobotkowatych


Źródła:

SJP.pl

Chrobotkowy

→ chrobotek


Patrz:chrobotek

Źródła:

SJP.pl

Chrobotliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chrobotliwy


Źródła:

SJP.pl

Chrobotliwy

wydający odgłos podobny do chrobotania


Źródła:

SJP.pl

Chrobotnąć

wydać chrobot, chrzęst; chrzęstnąć, chrząstnąć, zachrzęścić


Źródła:

SJP.pl

Chrobrość

dawniej: cecha kogoś odważnego, dzielnego, mężnego


Źródła:

SJP.pl

Chrobry

dawniej:
1. odważny, dzielny, mężny, śmiały;
2. świadczący o czyjejś odwadze, śmiałości, np. chrobry czyn


przymiotnik

 (1.1) przest. dziś książk. podn. dzielny, mężny, odważny, śmiały, waleczny, bohaterski


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrobrzej

stopień wyższy od przysłówka: chrobrze


Źródła:

SJP.pl

Chrobrów

Chrobrów (niem. "Petersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, w gminie Żagań przy drodze krajowej nr 12.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie zielonogórskim.


Źródła:

Wikipedia

Chrodegang

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.


Źródła:

Wiktionary

Chrom

pierwiastek chemiczny o symbolu Cr


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24;


Chrom (Cr, chromium) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy z bloku d układu okresowego. Ma 13 izotopów, od do, z czego trwałe są izotopy 50, 52, 53 i 54. Został odkryty w roku 1797 przez Louisa Nicolasa Vauqellina.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chroma

1. pigment malarski otrzymywany z siarczanu ołowiu lub chromianów
2. w systemie barw Munsella: jedna z trzech cech barwy, odpowiadająca jej nasyceniu; pozostałe cechy to: hue (odcień) i value (jasność)


Chroma – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji. Długość 685 km (wraz z Temteken 711 km); powierzchnia dorzecza 19 700 km².

Powstaje w górach Połousny Kriaż z połączenia rzek "Temteken" i "Nemałak-Arangus"; płynie zabagnioną doliną w kierunku północno-wschodnim przez Nizinę Jańsko-Indygirską, tworząc liczne meandry; uchodzi do Zatoki Chromskiej Morza Wschodniosyberyjskiego. W dorzeczu bardzo liczne jeziora, przeważnie niewielkie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chromacjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.


Źródła:

Wiktionary

Chromal

stop żelaza, chromu i aluminium, stosowany do wyrobu elementów grzejnych w piecach elektrycznych


Źródła:

SJP.pl

Chromalit

kruchy żużel otrzymywany jako produkt uboczny przy wytapianiu żelazochromu, stosowany w odlewnictwie do utwardzania mas formierskich ze szkłem wodnym; żużel żelazochromowy


Źródła:

SJP.pl

Chromanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chromać.


Źródła:

Wiktionary

Chromatofor

1. komórka skóry właściwej kręgowców wytwarzająca i zawierająca różne barwniki;
2. barwne ciałko występujące w cytoplazmie komórek roślin; barwny plastyd;
3. organella zawierająca barwniki u niektórych bakterii i sinic, uczestnicząca w fotosyntezie


Chromatofory – struktury związane z powstawaniem barw u różnych organizmów.

Chromatofory zwierząt zawierające pigment komórki spotykane szeroko wśród zwierząt, w tym płazów, ryb, gadów, skorupiaków, głowonogów, a także u bakterii. Dla odmiany u ssaków i ptaków występuje rodzaj komórek zwanych melanocytami, pełniących podobną funkcję.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chromatoforowy

→ chromatofor


Patrz:chromatofor

Źródła:

SJP.pl

Chromatograf

urządzenie do wykonywania chromatografii


Źródła:

SJP.pl

Chromatografia

metoda rozdzielania jednorodnych mieszanin na składniki


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chromatograficzny

→ chromatografia


Patrz:chromatografia

Źródła:

SJP.pl

Chromatogram

ciecz lub gaz służący do rozdzielania lub badania składu mieszanin związków chemicznych


Źródła:

SJP.pl

Chromatoliza

rozpuszczanie się chromatyny w cieczy jądra komórkowego


Chromatoliza – częsta zmiana neuropatologiczna. W początkowej fazie następuje obrzmienie komórki, zanik substancji Nissla i peryferyjne przesunięcie jądra komórkowego.

Charakterystyczna np. dla zapalenia rogów przednich rdzenia kręgowego w wyniku infekcji wirusami Picorna.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chromatopolarografia

analiza polarograficzna składników mieszaniny rozdzielonej metodami chromatograficznymi; analiza chromatopolarograficzna


Źródła:

SJP.pl

Chromatopolarograficzny

→ chromatopolarografia


Patrz:chromatopolarografia

Źródła:

SJP.pl

Chromatopsja

1. zdolność do widzenia barwnego, spostrzegania i rozróżniania kolorów;
2. w medycynie: zaburzenie wzroku polegające na widzeniu przedmiotów bezbarwnych w kolorach


Źródła:

SJP.pl

Chromatron

kineskop barwny o trzech wyrzutniach elektronowych umieszczonych w jednej linii


Źródła:

SJP.pl

Chromatyczność

→ chromatyczny


Patrz:chromatyczny

Źródła:

SJP.pl

Chromatyczny

1. barwny;
2. w muzyce:
a) skala chromatyczna - skala, w której kolejnych 12 dźwięków oddzielonych jest sekundą małą, półtonem; skala dodekafoniczna;
b) znaki chromatyczne - znaki notacji muzycznej zmieniające wysokość dźwięku odpowiadającego nucie, np. krzyżyki i bemole;
c) instrument chromatyczny - instrument pozwalający wydobyć wszystkie dźwięki skali chromatycznej;


przymiotnik

 (1.1) fiz. szt. mający wiele barw; związany z barwami; zdolny do rozdziału kolorów widma poprzez załamanie światła

 (1.2) muz. wydobywający barwę muzyki poprzez postępowanie kolejno półtonami


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chromatyda

część chromosomu (zbudowana z jednej nici chromatynowej)


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chromatyka

1. nauka o barwach, składaniu i mieszaniu kolorów;
2. kolorystyka obrazu;
3. w muzyce:
a) zasady alteracji, podwyższania lub obniżania dźwięków skali diatonicznej;
b) wykorzystywanie tych zasad


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o barwach

 (1.2) kolorystyka obrazu

 (1.3) muz. podwyższenie lub obniżenie stopnia w skali diatonicznej


Fr


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chromatyna

podstawowy składnik chromosomów


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. włóknista substancja występująca w jądrze komórkowym;


Chromatyna ("chromatinum") – włóknista substancja występująca w jądrze komórkowym, zbudowana z DNA, histonów, niehistonowych białek i małej ilości RNA. Stanowi główny składnik chromosomów i jest nośnikiem genów. Występuje również w nukleoidzie bakterii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chromatynowy

związany z chromatyną


Źródła:

SJP.pl

Chromatyzm

zabarwienie obrazu powstające na skutek rozszczepienia promieni świetlnych w soczewce (aberracji chromatycznej)


Źródła:

SJP.pl

Chromać

utykać na nogę, kuleć


czasownik niedokonany

 (1.1) daw. kuleć

 (1.2) przen. niedomagać, szwankować, mieć usterki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chromel

stop niklu wykorzystywany do budowy termoelementów, zawiera 10% chromu


Chromel – żaroodporny stop niklu (90%) z chromem (10%), odporny na korozję.

Stosowany jest jako materiał oporowy, np. do wyrobu spiral grzejnych oraz w termoogniwach typu E i K. Termoogniwa z chromelu w połączeniu z alumelem wykazują bardzo dobrą liniową zależność napięcia od temperatury i stosowane są do 1370 °C.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chromestezja

barwne słyszenie; zdolność do trwałego kojarzenia wrażeń słuchowych


Źródła:

SJP.pl

Chromian

sól kwasu chromowego


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól kwasu chromowego(VI) (H₂CrO₄), zawierająca anion CrO₄²⁻, jak i sam ten właśnie anion


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chromianometria

metoda analizy miareczkowej, w której do miareczkowania stosuje się roztwory chromianów (głównie chromian potasu)


Chromianometria – dział redoksymetrii, technika analityczna polegająca na miareczkowaniu analizowanej substancji jonami chromianowymi na VI stopniu utlenienia. Wykorzystuje się do tego mianowane roztwory dichromianu potasu (#PATRZ).

W reakcji z analizowaną substancją pomarańczowe jony chromianowe pełnią rolę utleniacza i w środowisku kwaśnym redukują się do jonów #PATRZ o zielonym zabarwieniu. Przykładem może być oznaczanie jonów żelaza(II):


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chromianować

wytwarzać powłoki ochronne na powierzchni metalu działanie związkami chromu


Źródła:

SJP.pl

Chromianowy

związany z chromianem


Źródła:

SJP.pl

Chromiany

1. minerały zawierające aniony kwasu chromowego lub dichromowego;
2. nieorganiczne sole kwasu chromowego


Źródła:

SJP.pl

Chromiec

wieś w województwie dolnośląskim, gmina Stara Kamienica


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chromieć

przestarzałe:
1. stawać się chromym;
2. być chromym; utykać, kuleć;
3. przenośnie: tracić wartość, znaczenie


Źródła:

SJP.pl

Chromik

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chromin

Chromin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Borowie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętej Trójcy w Borowiu.


Źródła:

Wikipedia

Chrominancja

w fizyce: jakościowa cecha barwy obejmująca nasycenie i odcień koloru; chromatyczność (pojęcie często mylone z chiromancją)


Chrominancja – składowa analogowego lub cyfrowego sygnału obrazu kolorowego odpowiadająca za odcień oraz nasycenie koloru.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chromisty

grupa prostych organizmów, której dużą część stanowią glony, brunatnice, okrzemki i bruzdnice, traktowana jako oddzielne królestwo lub podkrólestwo protistów


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chromit

minerał z grupy spineli, tlenek żelaza i chromu


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał zawierający tlenek żelaza i chromu (FeCr2O4)


Chromit – minerał z grupy tlenków, zaliczany do grupy spineli chromowych.

Nazwa pochodzi od składu chemicznego minerału, którego głównym składnikiem jest chrom; "gr. khroma (chroma) = kolor, barwa" (W Haidinger – 1845 r.). Minerał pospolity, szeroko rozpowszechniony. Jeden z pierwszych minerałów, które wyodrębniają się w procesie różnicowania magmy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chromitowy

związany z chromitem


Źródła:

SJP.pl

Chromiński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chromoaluminiowanie

nasycanie powierzchni stali lub żeliwa jednocześnie chromem i glinem; chromoglinowanie


Źródła:

SJP.pl

Chromocynkografia

w poligrafii: fotochemiczna metoda sporządzania płyt cynkowych do barwnego druku wypukłego


Źródła:

SJP.pl

Chromocystoskopia

badanie dróg moczowych z wykorzystaniem podanego dożylnie barwnika


Źródła:

SJP.pl

Chromodiopsyd

minerał z grupy krzemianów, odmiana diopsydu


Źródła:

SJP.pl

Chromodruk

chromotypia; przestarzale:
1. technika wypukłego drukowania wielobarwnego;
2. odbitka wykonana za pomocą tej techniki


Źródła:

SJP.pl

Chromodynamika

w fizyce: dział kwantowej teorii pola opisujący oddziaływania silne występujące między kwarkami; chromodynamika kwantowa


Źródła:

SJP.pl

Chromofil

komórka, która łatwo zabarwia się przy absorpcji soli chromu


Źródła:

SJP.pl

Chromofobia

chorobliwy lęk przed kolorami


Chromofobia (ang. "Chromophobia") – brytyjsko-amerykańsko-francuski thriller z gatunku dramat z 2005 roku w reżyserii Marthy Fiennes. Wyprodukowana przez wytwórnię Quinta Communications.

Premiera filmu odbyła się 21 maja 2005. Zdjęcia do filmu zrealizowano na Wyspie Man oraz w Londynie w Wielkiej Brytanii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chromofor

1. ugrupowanie atomów, które w połączeniu z układem wiązań pozostałej części cząsteczki chemicznej jest przyczyną jej barwy;
2. w geologii: czynnik barwiący obecny w sieci krystalicznej minerału i powodujący jego zabarwienie


Chromofor – atom, jon, cząsteczka lub inne indywiduum chemiczne, w obrębie którego lub której zachodzą przejścia elektronowe odpowiadające za pasmo widmowe. Pierwotnie termin ten dotyczył grup funkcyjnych cząsteczki decydujących o jej barwie.

Gdy cząsteczka absorbuje światło widzialne o niektórych długościach fali, a odbija lub przepuszcza światło o innej długości fali, wtedy ma ona barwę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chromoforowy

→ chromofor


Patrz:chromofor

Źródła:

SJP.pl

Chromofotografia

dawniej:
1. technika otrzymywania zdjęć kolorowych;
2. zdjęcie barwne


Źródła:

SJP.pl

Chromofototypia

w poligrafii: technika płaskiego druku barwnego, światłodruk barwny


Źródła:

SJP.pl

Chromogen

bezbarwna substancja, która po zajściu odpowiedniej reakcji chemicznej zostaje przekształcona w barwny związek


Źródła:

SJP.pl

Chromogeniczny

→ chromogen


Patrz:chromogen

Źródła:

SJP.pl

Chromogenny

→ chromogen


Patrz:chromogen

Źródła:

SJP.pl

Chromoglinowanie

nasycanie powierzchni stali lub żeliwa jednocześnie chromem i glinem; chromoaluminiowanie


Źródła:

SJP.pl

Chromokrzemowanie

nasycanie powierzchni stali jednocześnie chromem i krzemem


Źródła:

SJP.pl

Chromolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chromolić.


Źródła:

Wiktionary

Chromolitografia

technika graficzna, w której każdy kolor na wielobarwnej odbitce uzyskiwany jest z innej płyty litograficznej; litografia barwna


Chromolitografia (barwna litografia) – dawna technika wielobarwnego druku litograficznego, w której każdy kolor na wielobarwnej odbitce uzyskiwany był z innej płyty litograficznej. Wynaleziona w XIX wieku, w następnym stuleciu została wyparta przez offset. Terminem tym określa się także wielobarwną odbitkę wykonaną tą techniką.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chromolitograficzny

→ chromolitografia


przymiotnik relacyjny

 (1.1) szt. druk. związany z chromolitografią, wykonany w technice chromolitografii


Patrz:chromolitografia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chromolić

pierdykać; potocznie:
1. lekceważyć coś lub kogoś; walić;
2. mówić głupoty; pieprzyć, chrzanić


czasownik

 (1.1) nie przywiązywać wagi, nie przejmować się czymś lub kimś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chromomer

w biologii: skupienie chromatyny, zgrubienie powstałe na określonym i stałym odcinku chromosomu


Źródła:

SJP.pl

Chromon

rodzaj czerwonego lub pomarańczowego barwnika


Chromon (kromon) – organiczny związek chemiczny, pochodna chromanu. Jego pochodne tworzą grupę leków zwanych kromonami. Związki zawierające rozmaicie podstawiony szkielet chromonu, zwłaszcza zawierające grupy hydroksylowe i eterowe, spotykane są powszechnie w świecie roślinnym. Niektóre z tych pochodnych – flawony i flawonole – stanowią wydzielone grupy flawonoidów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chromonema

najmniejsza nić w chromosomie i chromatydzie, która jest widoczna pod mikroskopem optycznym


Chromonema – włókno będące wyższym poziomem organizacji chromatyny w strukturze chromosomu. Włókno może być obserwowane w mikroskopie świetlnym po dekondensacji chromatyny. Na początku fazy G1 ma grubość 100-130 nm. W wyniku dalszej dekondensacji we wczesnej fazie S grubość włókna maleje do 60–80 nm.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chromonikiel

odporny na korozję stop chromu i niklu; chromonikielina


Chromonikiel – stop wykonany z niklu i chromu [].

Stop charakteryzujący się odpornością na korozję i znaczącym oporem elektrycznym, dlatego znalazł zastosowanie w produkcji piecyków oraz grzejników elektrycznych[].


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chromonikielina

odporny na korozję stop chromu i niklu; chromonikiel


Chromonikielina – oporowy stop niklu (80%) i chromu (20%), często z dodatkiem żelaza, odporny na korozję, maksymalna temperatura pracy 1100 °C. Stosowany do wyrobu oporników i elementów grzejnych pieców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chromoniklować

pokrywać metal, zwłaszcza stal, warstwą chromoniklu


Źródła:

SJP.pl

Chromoniklownia

galwanizernia specjalizująca się w nakładaniu na powierzchnię metali chromoniklu


Źródła:

SJP.pl

Chromoniklowy

związany z chromoniklem


Źródła:

SJP.pl

Chromonogi

dawniej: mający chromą nogę; kulawy


Źródła:

SJP.pl

Chromoplast

barwna odmiana plastydu


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. barwny plastyd, nieaktywny w procesie fotosyntezy;


Chromoplasty – barwne plastydy, nieaktywne w procesie fotosyntezy. Zawierają one barwniki karotenoidowe, ksantofil i karoteny. Nadają barwę kwiatom, owocom, a czasem również korzeniom (np. marchwi) lub bulwom. Chromoplasty mogą powstawać z proplastydów, chloroplastów i amyloplastów. Powstawanie chromoplastów z chloroplastów jest zjawiskiem leżącym u podłoża tzw. dojrzewania owoców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chromoproteid

białko złożone, mające barwnik w swej grupie prostetycznej (niebiałkowej), np. hemoglobina, chlorofil; chromoproteina


Źródła:

SJP.pl

Chromoproteina

białko złożone, mające barwnik w swej grupie prostetycznej (niebiałkowej), np. hemoglobina, chlorofil; chromoproteid


Źródła:

SJP.pl

Chromoproteinowy

→ chromoproteina


Patrz:chromoproteina

Źródła:

SJP.pl

Chromosfera

druga warstwa atmosfery słonecznej znajdująca pod fotosferą


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) astr. warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;


Chromosfera (łac. "chroma" barwa + "sfera") – warstwa atmosfery słonecznej, znajdująca się pomiędzy fotosferą, a warstwa przejściową. Chromosferę charakteryzuje powolny wzrost temperatury od 4400 K do 25 000 K ze wzrostem wysokości ponad powierzchnię Słońca od 500 km do około 2000 km. Dolna granica chromosfery wyznaczona jest przez minimum temperatury w atmosferze Słońca (4400 K), które znajduje się około 500 km powyżej powierzchni Słońca.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chromosferyczny

→ chromosfera


przymiotnik relacyjny

 (1.1) astr. związany z chromosferą, dotyczący chromosfery


Patrz:chromosfera

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chromosom

stały składnik jądra komórkowego danego organizmu żywego, będący nośnikiem informacji genetycznych


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. nośnik informacji genetycznej w komórce;


Chromosom – forma organizacji materiału genetycznego wewnątrz komórki. Nazwa pochodzi z języka greckiego, gdzie χρῶμα (chroma, kolor) i σῶμα (soma, ciało). Chromosomy rozróżniano poprzez wybarwienie. Pierwszy raz terminu tego użył Heinrich Wilhelm Waldeyer w roku 1888.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chromosomalny

→ chromosom; chromosomowy


Źródła:

SJP.pl

Chromosomowy

→ chromosom; chromosomalny


przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. związany z chromosomem, dotyczący chromosomów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chromota

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. kalectwo, ułomność


Źródła:

Wiktionary

Chromotaksja

ruch kierunkowy organizmu żywego wywołany działaniem bodźca barwnego; chromotaktyzm


Źródła:

SJP.pl

Chromotaktyczny

→ chromotaksja, → chromotaktyzm


Patrz:chromotaksja, → chromotaktyzm

Źródła:

SJP.pl

Chromotaktyzm

ruch kierunkowy organizmu żywego wywołany działaniem bodźca barwnego; chromotaksja


Źródła:

SJP.pl

Chromoterapeutka

→ chromoterapeuta


Patrz:chromoterapeuta

Źródła:

SJP.pl

Chromoterapeutyczny

→ chromoterapia


przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z chromoterapią, dotyczący chromoterapii


Patrz:chromoterapia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chromoterapia

nieposiadający podstaw naukowych rodzaj medycyny alternatywnej polegający na leczeniu przez oddziaływanie na ciało światłem o różnych barwach


Źródła:

SJP.pl

Chromotropiczny

→ chromotropizm


Patrz:chromotropizm

Źródła:

SJP.pl

Chromotropizm

ruch części organizmu, zwłaszcza rośliny, w kierunku bodźca barwnego


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chromotypia

1. technika wypukłego drukowania wielobarwnego;
2. odbitka wykonana za pomocą tej techniki


Źródła:

SJP.pl

Chromotypografia

w poligrafii:
1. metoda wypukłego druku barwnego;
2. odbitka uzyskana tą metodą


Źródła:

SJP.pl

Chromotypograficzny

→ chromotypografia


Patrz:chromotypografia

Źródła:

SJP.pl

Chromowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. met. pokrywanie metalu chromem


Chromowanie – pokrywanie przedmiotów metalowych i z tworzyw sztucznych powłoką chromową. Stosuje się je w celu zwiększenia odporności na zużycie, poprawienia własności termicznych lub dla ozdoby. Wykonuje się je najczęściej metodami elektrolitycznymi, w wannach wypełnionych roztworami soli chromu, podgrzanymi do kilkudziesięciu stopni Celsjusza, w których zanurza się przedmiot przeznaczony do pokrycia chromem.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chromować

1. pokrywać powierzchnię metalu warstwą chromu;
2. w chemii: nasycać związkiem chromu


czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) pokrywać chromem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chromowce

pierwiastki chemiczne należące do 6 grupy układu okresowego; chrom, molibden i wolfram


Chromowce


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chromowi

forma przymiotnika.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: chromowy

forma rzeczownika.

 (2.1) C. lp. od: chrom


Źródła:

Wiktionary

Chromowiec

jeden z pierwiastków należących do 6 grupy układu okresowego: chrom, molibden lub wolfram


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek należący do szóstej grupy układu okresowego;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chromownik

pracownik zajmujący się nakładaniem chromu na powierzchnię metalu


Źródła:

SJP.pl

Chromowy

przymiotnik od: chrom


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chromem, dotyczący chromu, zrobiony z chromu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chromość

→ chromy


Patrz:chromy

Źródła:

SJP.pl

Chromy

utykający na nogę


przymiotnik

 (1.1) książk. kulawy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) książk. człowiek chromy (1.1)


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chromówka

wieś w Polsce


Chromówka – kolonia w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Ruda-Huta.

Do 1954 r. wieś należała do gminy Świerże. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Kolonia jest sołectwem w gminie Ruda-Huta. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 203 mieszkańców i była dziewiątą co do wielkości miejscowością gminy Ruda-Huta.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chrona

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. miejsce schronienia


Źródła:

Wiktionary

Chronaksja

miara pobudliwości tkanek, czas reakcji na działanie prądu elektrycznego o natężeniu dwukrotnie większym od wartości progowej


Źródła:

SJP.pl

Chronaksjometr

przyrząd do mierzenia chronaksji (pobudliwości nerwów i mięśni)


Źródła:

SJP.pl

Chronaksjometria

metoda badania pobudliwości nerwów i mięśni za pomocą chronaksjometru


Źródła:

SJP.pl

Chronicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób chroniczny


Źródła:

Wiktionary

Chroniczność

trwałość w czasie; przewlekłość, ciągłość


Źródła:

SJP.pl

Chroniczny

powtarzający się cyklicznie, nagminny


przymiotnik

 (1.1) książk. trwający bardzo długo

 (1.2) książk. cierpiący na przewlekłą chorobę lub uzależnienie

 (1.3) książk. mający jakąś utrwaloną wadę, negatywną cechę charakteru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chronienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chronić.


Źródła:

Wiktionary

Chronik

człowiek przewlekle chory


Źródła:

SJP.pl

Chroniony

przymiotnik

 (1.1) podlegający ochronie

 (1.2) o ograniczonym dostępie

forma czasownika.

 (2.1) ims. przymiotnikowy bierny zob. chronić.


Źródła:

Wiktionary

Chronić

strzec, pilnować, zabezpieczać


czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować

czasownik zwrotny niedokonany chronić się

 (2.1) zabezpieczać siebie przed czymś

 (2.2) szukać schronienia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chronka

rodzaj ptaków z rodziny chronkowatych


Źródła:

SJP.pl

Chronkowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych


Chronkowate (Thamnophilidae) – rodzina ptaków z podrzędu tyrankowców (Tyranni) w rzędzie wróblowych (Passeriformes), obejmująca ponad 230 gatunków. Zasiedlają one Meksyk, całą Amerykę Centralną oraz północ, środek i wschód Ameryki Południowej.

Dawniej były zaliczane do rodziny mrówkowodów, która została podzielona na dwie rodziny. Są blisko spokrewnione z mrówkożerami. Większość zasiedla gęste lasy, ale niektóre żyją w zaroślach, na polanach, na sawannach i w ogrodach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chronkowaty

o cechach chronkowatych (rodzina ptaków)


Źródła:

SJP.pl

Chronobiolog

specjalista w dziedzinie chronobiologii


Źródła:

SJP.pl

Chronobiologia

dziedzina nauki zajmująca się rytmami biologicznymi organizmów, związanymi z porami roku, doby


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. dziedzina nauki zajmująca się rytmami biologicznymi organizmów;


Chronobiologia ( χρόvoς "chrónos" ‘czas’) – dział biologii, zajmujący się badaniem rytmów biologicznych, czyli periodycznych (cyklicznych) zjawisk zachodzących pod wpływem czynników wewnętrznych (związanych z fizjologią) oraz zewnętrznych (np. pory roku, sekwencja światła i ciemności), zarówno w pojedynczych komórkach, tkankach, narządach, jak również w całych organizmach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chronobiologiczny

→ chronobiologia


Patrz:chronobiologia

Źródła:

SJP.pl

Chronofarmakologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziedzina farmakologii badająca wpływ rytmów dobowych organizmu na skutki farmakologiczne leku;


Chronofarmakologia (gr. "Χρόνος" – czas, "φάρμακον (phármakon)" – lekarstwo, "lógos" – słowo, nauka) – dziedzina farmakologii badająca wpływ rytmów dobowych organizmu na skutki farmakologiczne leku. Chronofarmakolodzy dążą do uzyskania szczegółowych wskazówek co do rozłożenia dawkowania leków w ciągu doby.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chronofotograf

aparat do sporządzania chronofotografii, wykonujący serię zdjęć w równych odstępach czasu


Źródła:

SJP.pl

Chronofotografia

zestaw zdjęć wykonanych w równych odstępach czasu, dokumentujący kolejne fazy ruchu obiektu


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chronofotograficzny

→ chronofotografia


Patrz:chronofotografia

Źródła:

SJP.pl

Chronograf

autor chronografu


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chronografia

1. ogół metod służących do notowania przy pomocy chronografu momentów, w których powstają różne fazy zjawisk nagłych
2. pisanie dziejów według porządku lat; kronikarstwo; również dzieło historyczne w ten sposób napisane (chronograf)


Źródła:

SJP.pl

Chronograficzny

→ chronografia


Patrz:chronografia

Źródła:

SJP.pl

Chronogram

wyraz lub układ wyrazów, w którym pewne, wyróżnione graficznie litery składają się na liczbę, która oznacza datę wydarzenia opisywanego w utworze


Źródła:

SJP.pl

Chronokinematograf

kamera filmowa połączona z chronografem notującym czas powstania zdjęcia


Chronokinematograf – instrument astronomiczny zbudowany z aparatu fotograficznego, chronometru i chronografu, pozwalający rejestrować obraz wraz z dokładnym czasem obserwacji. Wynaleziony w 1927 przez astronoma, matematyka i geodetę Tadeusza Banachiewicza do obserwacji całkowitych zaćmień Słońca i w czerwcu tego samego roku użyty do obserwacji zaćmienia w szwedzkiej Laponii, następnie w USA (sierpień 1932) oraz w Grecji, Japonii i Syberii (czerwiec 1936).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chronolog

osoba spisująca dzieje i umieszczająca je na osi czasu


Źródła:

SJP.pl

Chronologia

kolejność występowania wydarzeń, od najstarszego do najmłodszego


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) następstwo, kolejność zdarzeń

 (1.2) nauka zajmująca się rachubą czasu;


Chronologia – nauka o mierzeniu czasu, kolejności następowania po sobie wydarzeń, zjawisk, a także oznaczeniu wydarzeń, zjawisk na podstawie przyjętego podziału czasu. Nazwa pochodzi od greckich słów "chronos" (czas) i "logos" (słowo, nauka).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chronologicznie

przysłówek sposobu

 (1.1) według kolejności zdarzeń, w porządku czasu


Źródła:

Wiktionary

Chronologiczność

→ chronologiczny


Patrz:chronologiczny

Źródła:

SJP.pl

Chronologiczny

uporządkowany według czasu


przymiotnik

 (1.1) książk. ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chronologizacja

uporządkowanie wydarzeń lub zjawisk według czasu, w którym się wydarzyły i określanie powiązań czasowych między nimi


Źródła:

SJP.pl

Chronologizacyjny

przymiotnik od: chronologizacja


Źródła:

SJP.pl

Chronometr

1. zegar o dużej dokładności wskazywania czasu, używany w astronomii, geodezji i nawigacji;
2. urządzenie do pomiaru i wskazywania czasu; zegar, zegarek, czasomierz


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) metrol. bardzo dokładny zegar, stosowany w astronomii, geodezji i nawigacji;

 (1.2) daw. zegarek kieszonkowy


Chronometr – zegar cechujący się dużą dokładnością i odpornością na zmienne warunki pracy. Dawniej pojęcie to odnosiło się wyłącznie do zegarów mechanicznych; obecnie chronometrami bywają nazywane również inne systemy pomiaru czasu, działające w oparciu o urządzenia elektroniczne i łączność satelitarną lub radiową.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chronometraż

pomiar czasu trwania jakiejś czynności lub procesu


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pomiar czasu wykonania jakiejś czynności w celu oszacowania jej średniego trwania w danych warunkach

 (1.2) średni czas trwania czynności zmierzony w chronometrażu (1.2)

 (1.3) lotn. dokument, w którym zapisuje się czas wylotu i lądowania samolotu wraz z innymi istotnymi informacjami na temat lotu


Chronometraż jest jedną z metod ustalania czasu potrzebnego na wykonanie pracy w określonych warunkach techniczno-organizacyjnych na podstawie określonej liczby pomiarów czasu. Na podstawie pomiarów czasów metodą chronometrażu określane są normatywy czasów planowanych na wykonanie danego zadania. Całość badania związanego z pomiarem czasu dzieli się na trzy etapy:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chronometrażowy

związany z chronometrażem


Źródła:

SJP.pl

Chronometrażysta

pracownik zajmujący się pomiarem czasu trwania czegoś


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba mierząca czas trwania czegoś

 (1.2) pracownik portu lotniczego odnotowujący godziny odlotów i przylotów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chronometrażystka

→ chronometrażysta


Patrz:chronometrażysta

Źródła:

SJP.pl

Chronometria

dział metrologii, nauka o pomiarze czasu i o przyrządach do jego mierzenia


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o pomiarze czasu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chronometrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chronometrować.


Źródła:

Wiktionary

Chronometrować

mierzyć i rejestrować czas trwania jakichś czynności lub procesów


Źródła:

SJP.pl

Chronometrowy

przymiotnik od: chronometr, np. wychwyty chronometrowe


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chronometr, dotyczący chronometr


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chronometry

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|chronometr.


Źródła:

Wiktionary

Chronometryczny

→ chronometria


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chronometrią, dotyczący chronometrii


Patrz:chronometria

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrononauta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. podróżnik w czasie


Źródła:

Wiktionary

Chronopotencjometria

metoda oznaczania stężenia depolaryzatora w roztworze, polegająca na rejestracji zmian potencjału elektrody wskaźnikowej podczas elektrolizy roztworu prowadzonej przy przepływie prądu o stałym natężeniu


Źródła:

SJP.pl

Chronorefleksometr

urządzenie do pomiaru czasu reakcji człowieka na bodziec, stosowane np. przy badaniu kandydatów na kierowców


Źródła:

SJP.pl

Chronos

w mitologii greckiej: uosobienie czasu


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. bóstwo pogańskie, bóg czasu;


Chronos (gr. Χρόνος "Chrónos" – czas, łac. "Chronus") – bóg w mitologii greckiej, w przedsokratejskich pracach filozoficznych uważany za personifikację czasu, który wszystko widzi, ujawnia i wyrównuje. Według niektórych kosmogonii źródło wszechrzeczy, budowniczy wszystkiego. Czasem mylony z Kronosem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chronoskop

rodzaj chronometru, służący do dokładnego pomiaru drobnych odstępów czasu


Źródła:

SJP.pl

Chronoskopowy

→ chronoskop


Patrz:chronoskop

Źródła:

SJP.pl

Chronosowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Chronosa


Źródła:

Wiktionary

Chronostratygrafia

w geologii: metoda stratygrafii polegająca na porządkowaniu sekwencji skalnych według wieku skał


Chronostratygrafia – jedna z metod stratygraficznych. Polega na porządkowaniu skał skorupy ziemskiej na podstawie ich wieku. Chronostratygrafia wykorzystuje formalne jednostki chronostratygraficzne, które obejmują wszystkie skały powstałe w określonym czasie geologicznym. Są to:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chronostych

chronogram w formie wiersza


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdanie lub wiersz, w którym poprzez wyróżnienie niektórych liter zakodowano datę roczną w cyfrach rzymskich;

 (1.2) chronostych (1.1) będący pojedynczym wyrazem lub zdaniem napisanym prozą


Chronostych lub chronogram – jeden ze sposobów zapisywania dat rocznych stosowany m.in. w okresie baroku.

Jest to coś w rodzaju łamigłówki wykorzystującej fakt, że w alfabecie łacińskim litery I, V, X, L, C, D, M pełnią jednocześnie funkcje cyfr rzymskich. Do zapisania w ten sposób daty używano cytatów z Pisma Świętego lub wierszy. Aby odczytać datę, należy zsumować wartości liczbowe liter będących jednocześnie cyframi. Dla ułatwienia litery te wyróżniano odmiennym modułem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chronoterapeutyczny

→ chronoterapia


Patrz:chronoterapia

Źródła:

SJP.pl

Chronoterapia

leczenie polegające na prowadzeniu zabiegów lub podawaniu leków dostosowanym do cyklu biologicznego człowieka


Źródła:

SJP.pl

Chronotyp

preferowany okres aktywności w ciągu dnia


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) osobista preferencja czasu aktywności podczas doby determinująca to, o jakiej porze dnia i nocy ktoś czuje się lepiej i jest bardziej aktywny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chronowski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chronozofia

interdyscyplinarna nauka o czasie, łącząca elementy fizyki, biologii, psychologii i socjologii


Źródła:

SJP.pl

Chronozoficzny

→ chronozofia


Patrz:chronozofia

Źródła:

SJP.pl

Chropaty

chropawy, chropowaty, chrapowaty;
1. mający szorstką powierzchnię;
2. pozbawiony dźwięczności; matowy, chrapliwy;
3. przenośnie: daleki od ideału, wymagający poprawy


Źródła:

SJP.pl

Chropawiec

1. chropawiec pospolity - roślina z rodziny bobowatych, o jadalnych nasionach, uprawiana w strefie podzwrotnikowej; wspięga, fasolnik egipski;
2. opuchlak chropawiec - chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych, szkodnik upraw ogrodniczych i sadowniczych


Chropawiec ("Trachyspermum") – rodzaj roślin z rodziny selerowatych. Obejmuje 15 gatunków. Występują one w południowej Azji (od Iraku po Chiny) oraz we wschodniej Afryce (od Etiopii po Tanzanię). Chropawiec wonny "T. ammi" został rozprzestrzeniony i rośnie jako dziczejący także w południowo-zachodniej i środkowej Azji, w różnych krajach europejskich, w Maroku i Michigan.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chropawość

→ chropawy


Patrz:chropawy

Źródła:

SJP.pl

Chropawy

chropaty, chropowaty, chrapowaty;
1. mający szorstką powierzchnię;
2. pozbawiony dźwięczności; matowy, chrapliwy;
3. przenośnie: daleki od ideału, wymagający poprawy


przymiotnik

 (1.1) mający szorstką, nierówną powierzchnię

 (1.2) muz. pozbawiony dźwięczności, niskiego tonu, nieco zgrzytliwy

 (1.3) nie w pełni udany, wymagający poprawek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chropiatka

rodzaj grzybów z rodziny chropiatkowatych


Źródła:

SJP.pl

Chropiatkowate

o cechach chropiatkowatych (rodzina grzybów)


Chropiatkowate ("Thelephoraceae" Ehrh. ex Willd.) – rodzina grzybów należąca do rzędu chropiatkowców ("Thelephorales").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chropiatkowaty

o cechach chropiatkowatych (rodzina grzybów)


Źródła:

SJP.pl

Chropiatkowce

rząd grzybów z klasy pieczarniaków


Chropiatkowce ("Thelephorales" Corner ex Oberw.) – rząd grzybów należący do klasy pieczarniaków ("Agaricomycetes").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chropicha

chropicha niebieskooka - roślina z rodziny astrowatych


Chropicha, arktotis, niedźwiedzie ucho ("Arctotis") – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Obejmuje 68 gatunków występujących naturalnie w Afryce południowej w: Namibii, Południowej Afryce, Lesotho i Zimbabwe.

Rośliny z tego rodzaju są uprawiane jako ozdobne, zwłaszcza chropicha wielka zwana też arktotisem okazałym "A. stoechadifolia". Gatunek ten jako introdukowany i zdziczały występuje już na wszystkich kontynentach poza Antarktydą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chropowacieć

tracić gładkość, stawać się szorstkim, chropowatym


Źródła:

SJP.pl

Chropowacizna

1. właściwość chropowatej powierzchni;
2. chropowata powierzchnia


Źródła:

SJP.pl

Chropowatościomierz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie do pomiaru chropowatości


Źródła:

Wiktionary

Chropowatość

→ chropowaty


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co chropowate


Patrz:chropowaty

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chropowaty

chropawy, chropaty, chrapowaty;
1. mający szorstką powierzchnię;
2. pozbawiony dźwięczności; matowy, chrapliwy;
3. przenośnie: daleki od ideału, wymagający poprawy


przymiotnik

 (1.1) z powierzchnią pełną drobnych wypukłości

 (1.2) pozbawiony dźwięczności


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrosno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chrostek

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chrostkowo

wieś w Polsce


Chrostkowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Chrostkowo, nad rzeką Ruziec.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chrostkowski

→ Chrostkowo


Źródła:

SJP.pl

Chrostowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chrostowski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chroszcz

roślina z rodziny krzyżowych, rosnąca na piaszczystych gruntach nizinnych


Chroszcz ("Teesdalia") – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych ("Brassicaceae"). Obejmuje trzy gatunki. Występują one w Europie, południowo-zachodniej Azji i w północnej Afryce. W Polsce rośnie jeden gatunek – chroszcz nagołodygowy ("T. nudicaulis"). Introdukowane rośliny z tego rodzaju obecne są w Ameryce Północnej (Stany Zjednoczone i Kanada oraz Południowej (Chile), a także na Tasmanii. Nazwa naukowa pochodzi od nazwiska brytyjskiego botanika i ogrodnika Roberta Teesdale'a.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chrotta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. muz. średniowieczny irlandzki instrument, prawdopodobnie strunowy, używany przez irlandzkich bardów


Chrotta, crota, rota, rotta, crwth – strunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych, rodzaj liry o płaskim, podłużnym pudle rezonansowym. Dwa wystające ramiona złączone są u szczytu poprzeczką z kołkami do strun. Liczba strun waha się od 2 do kilkunastu. Są one skracane przez dotykanie paznokciami (technika paznokciowa).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chrołowice

Chrołowice – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Drohiczyn. Leży na prawym brzegu Bugu.

W czasach II Rzeczypospolitej wieś należała (do 1934) do gminy Narojki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.


Źródła:

Wikipedia

Chrościce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chrościcki

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chrościn

Chrościn – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Dzierzążnia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chroślice

Chroślice (niem. "Hennersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Męcinka.


Źródła:

Wikipedia

Chroślina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. krzewy, zarośla


Źródła:

Wiktionary

Chrośniak

chrustniak; dawniej: chruśniak;
1. miejsce gęsto zarośnięte krzewami; gąszcz, zarośla;
2. dawniej:
a) suche gałęzie;
b) płot z suchych gałęzi


Źródła:

SJP.pl

Chrośno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chrr

wyraz naśladujący odgłos chrapania


Źródła:

SJP.pl

Chrudimski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chrudimiem, dotyczący Chrudimia


Źródła:

Wiktionary

Chrum

żartobliwie: wyraz dźwiękonaśladowczy, zwykle powtórzony, naśladujący odgłos wydawany przez świnię lub odgłos, który powstaje przy gryzieniu przez człowieka lub zwierzę czegoś twardego; chrum-chrum; chrum, chrum


wykrzyknik

 (1.1) dźwięk. odgłos wydawany przez świnię


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrum-Chrum

żartobliwie: onomatopeja naśladująca odgłos wydawany przez świnię lub odgłos, który powstaje przy gryzieniu przez człowieka lub zwierzę czegoś twardego; chrum, chrum


Źródła:

SJP.pl

Chrumkania

o świniach: wydawać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrząkać


Źródła:

SJP.pl

Chrumkanie

o świniach: wydawać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrząkać


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrumkać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrumkać

o świniach: wydawać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrząkać


Źródła:

SJP.pl

Chrumknąć

o świniach: wydać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); zachrumkać, chrząknąć


Źródła:

SJP.pl

Chrup

odgłos chrupania, gryzienia czegoś twardego


wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja naśladująca odgłos gryzienia, chrupania

 (1.2) onomatopeja naśladująca odgłos łamania kruchych przedmiotów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrup-Chrup

dźwięk łamania się, kruszenia czegoś twardego; chrup, chrup


Źródła:

SJP.pl

Chrupanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gryzienie czegoś chrupkiego z jednoczesnym wydawaniem charakterystycznego odgłosu

 (1.2) wydawanie odgłosu związanego z kruszeniem się czegoś


Źródła:

Wiktionary

Chrupać

1. wydawać charakterystyczny odgłos przy łamaniu, gryzieniu, kruszeniu czegoś;
2. gryźć coś twardego, kruchego


czasownik przechodni niedokonany (dk. schrupać)

 (1.1) gryźć wydając dźwięk chrupania

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chrupnąć)

 (2.1) wydawać odgłos chrupania


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrupeczek

zdrobnienie od: chrupka; chrupeczek


Źródła:

SJP.pl

Chrupeczka

zdrobnienie od: chrupka; chrupeczek


Źródła:

SJP.pl

Chrupek

potocznie: opakowanie z chrupkami, paczka chrupek


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. chrupka


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrupiący

1. wydawać charakterystyczny odgłos przy łamaniu, gryzieniu, kruszeniu czegoś;
2. gryźć coś twardego, kruchego


forma czasownika.

 (1.1) ims. przymiotnikowy czynny od: chrupać

przymiotnik jakościowy

 (2.1) taki, który chrupie


Patrz:chrupać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrupka

potocznie:
1. przekąska wyrabiana z mąki kukurydzianej lub ze specjalnie preparowanych ziemniaków; chips, czips; chrupek;
2. rodzaj delikatnego, kruchego ciastka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. forma przekąski pod postacią kawałka ciasta uprażonego albo usmażonego w tłuszczu;

 (1.2) wet. pojedynczy kawałek suchej karmy dla psa lub kota


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrupki

potocznie:
1. taki, który wydaje charakterystyczny odgłos przy łamaniu, gryzieniu, kruszeniu czegoś; chrupiący;
2. kruchy, łamliwy


przymiotnik

 (1.1) mający cechę chrupkości,

 (1.2) wydający charakterystyczny odgłos przy gryzieniu


Chrupki – popularne przekąski, przetwory spożywcze produkowane metodą ekstruzji najczęściej z grysu kukurydzianego (lub mąki kukurydzianej), ale także z dodatkiem mąki pszennej, ryżowej lub z orkiszowej. Produkowane są chrupki o różnym smaku, często z dodatkiem orzechów, czekolady, papryki, pomidorów, sera, ziół, a także z otrąb pszennych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrupkowy

→ chrupka, → chrupek


Patrz:chrupka, → chrupek

Źródła:

SJP.pl

Chrupkość

→ chrupki


Patrz:chrupki

Źródła:

SJP.pl

Chrupnięcie

charakterystyczny odgłos przy złamaniu, skruszeniu lub ugryzieniu czegoś


Źródła:

SJP.pl

Chrupnąć

wydać charakterystyczny odgłos przy łamaniu, gryzieniu, kruszeniu czegoś


czasownik

 (1.1) dokonany od|chrupać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrupot

odgłos kruszenia, łamania się czegoś; trzask, chrzęst


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odgłos kruszenia, łamania się czegoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrupotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrupotać.


Źródła:

Wiktionary

Chrupotać

1. o czymś łamanym, kruszonym: wydawać charakterystyczny odgłos;
2. gryźć coś twardego, chrupkiego, z towarzyszącym temu odgłosem


Źródła:

SJP.pl

Chrusnąć

1. wydać dźwięk charakterystyczny dla łamania się czegoś; zachrzęścić, zatrzeszczeć, trzasnąć;
2. zjeść, schrupać coś


Źródła:

SJP.pl

Chrust

1. suche gałęzie odłamane od drzewa;
2. karnawałowe ciastka smażone w głębokim tłuszczu; faworki


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) suche gałęzie służące za opał;

 (1.2) kulin. rodzaj kruchych, słodkich ciastek smażonych na głębokim tłuszczu;

 (1.3) przest. gęste zarośla

 (1.4) stpol. chrobot


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrustanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrustać.


Źródła:

Wiktionary

Chrustać

1. wydawać dźwięk charakterystyczny dla łamania się czegoś; chrzęścić, trzeszczeć, trzaskać;
2. zjadać, chrupać coś


Źródła:

SJP.pl

Chrustniak

chrośniak; dawniej: chruśniak;
1. miejsce gęsto zarośnięte krzewami; gąszcz, zarośla;
2. dawniej:
a) suche gałęzie;
b) płot z suchych gałęzi


Źródła:

SJP.pl

Chrustowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chrustowski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chrustowy

dotyczący chrustu, suchych gałęzi odłamanych od drzew; chruściany


Źródła:

SJP.pl

Chrustówka

drewniany róg myśliwski o niewielkich rozmiarach i donośnym głosie


Źródła:

SJP.pl

Chruszcz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chruszczewski

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chruszczow

nazwisko, np. Nikita Chruszczow (1894-1971), działacz komunistyczny i państwowy w Związku Radzieckim


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chruszczowka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj budowanictwa z tanich prefabrykatów w Związku Radzieckim od początku lat 60


Ch


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chruszczowowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z postacią radzieckiego przywódcy Nikity Chruszczowa


Źródła:

Wiktionary

Chruściany

1. zrobiony z chrustu, suchych gałęzi odłamanych od drzew; chrustowy;
2. mający związek z chrustem, np. chrustowe drewno opałowe


Źródła:

SJP.pl

Chruścice

Chruścice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Pińczów. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.


Źródła:

Wikipedia

Chruścicki

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chruściechów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chruściel

1. ptak z rodziny żurawiowatych, zamieszkujący błota, zarośla nadwodne i stepy;
2. niewielki ptak łąkowy; derkacz


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. derkacz


Zobacz też: Chruściel w innych znaczeniach tej nazwy.

Chruściel ("niem. Tiedmannsdorf") – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Płoskinia, przy drodze wojewódzkiej nr 506 i w pobliżu linii kolejowej Elbląg-Braniewo-Królewiec. W kierunku północno-zachodnim od miejscowości znajduje się węzeł drogowy "Chruściel (Braniewo Południe)" w ciągu drogi krajowej nr 22 (dawna Berlinka). Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chruścielak

rodzaj ptaków z rodziny chruścieli


Źródła:

SJP.pl

Chruściele

rodzina ptaków z rzędu żurawiowych, zamieszkujących tereny nadwodne i podmokłe nieomal na całym świecie, słabo latających (lub wcale), o drobnym ciele, krótkich nogach i ubarwieniu od czarnego, ciemnoniebieskiego do szarego; chruścielowate, wodniki


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Rallidae|Rafinesque|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu żurawiowych;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chruścielowate

rodzina ptaków z rzędu żurawiowych, zamieszkujących tereny nadwodne i podmokłe nieomal na całym świecie, słabo latających (lub wcale), o drobnym ciele, krótkich nogach i ubarwieniu od czarnego, ciemnoniebieskiego do szarego; chruściele, wodniki


Źródła:

SJP.pl

Chruścielowaty

o cechach chruścielowatych (rodzina ptaków)


Źródła:

SJP.pl

Chruścik

1. faworek, kruche ciasteczko;
2. owad z rzędu siatkoskrzydłych podobny do ćmy


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. nazwa systematyczna|Trichoptera|ref=tak., owad, larwy żyją w wodzie, dorosłe podobne do ćmy;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) rodzaj ciastka karnawałowego, chrust, faworek (jeden lub więcej faworków)

 (2.2) zdrobn. od: chrust


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chruściki

1. faworek, kruche ciasteczko;
2. owad z rzędu siatkoskrzydłych podobny do ćmy


Chruściki (Trichoptera) – rząd owadów wodnych o przeobrażeniu zupełnym. Są stosunkowo niewielkich rozmiarów, od 2 mm do 4–5 cm. Największe znane chruściki zamieszkują Himalaje (rodzaje: Eubasilissa, Himalopsyche, u owadów dorosłych rozpiętość skrzydeł dochodzi do 8 cm). Cechą charakterystyczną postaci dorosłych są włoski na skrzydłach, natomiast larwy mają wyraźnie odnóża analne zakończone pazurkiem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chruścina

dawniej: chrustniak, chruśniak


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chruścić

chrzęścić, trzeszczeć


czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) wydawać odgłos przypominający chrzęst


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chruściński

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chruślice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chruślin

Chruślin (dawniej "Chroślin") – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Bielawy.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 703.


Źródła:

Wikipedia

Chruśniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chruśniak


Źródła:

Wiktionary

Chruśniak

chrust;
1. miejsce gęsto zarośnięte krzewami; gąszcz, zarośla;
2. dawniej:
a) suche gałęzie;
b) płot z suchych gałęzi


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) poet. zarośla, gęste krzaki

 (1.2) przest. suche gałęzie

 (1.3) przest. płot wykonany z chrustu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chryja

1. draka, burda;
2. w starożytności: zbiór humorystycznych powiedzeń sławnych ludzi i anegdot o tych osobach; chreja, chreia


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. awantura

 (1.2) hist. rozwlekła przemowa

 (1.3) hist. eduk. rozprawka szkolna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrympanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrympać.


Źródła:

Wiktionary

Chrympać

czasownik

 (1.1) gw-pl|Poznań. strzępić, kroić tępym nożem


Źródła:

Wiktionary

Chrypa

chropowaty, niski głos wskutek stanu zapalnego krtani


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. mówienie niskim głosem na skutek jego nadwyrężenia lub zapalenia krtani


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrypienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mówienie ochrypłym głosem

 (1.2) wydawanie ochrypłych dźwięków


Źródła:

Wiktionary

Chrypieć

1. mówić ochrypłym głosem;
2. wydawać ochrypły dźwięk, głos


czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zachrypieć)

 (1.1) mówić zachrypniętym głosem

 (1.2) wydawać niskie chrypliwe dźwięki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrypka

lekka chrypa


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: chrypa

 (1.2) med. zaburzony, szorstki głos, wywołany przez nieprawidłowy przepływ powietrza przez krtań


Chrypka (łac. "dysphonia, raucitas") – zaburzenie drgań fałdów głosowych krtani powodujące powstanie turbulentnego przepływu powietrza w obrębie głośni, co objawia się występowaniem szorstkiego, matowego głosu.

Do rozwoju chrypki dochodzi w przypadku:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrypliwie

przysłówek

 (1.1) o wydawaniu głosu nisko i chropowato


Źródła:

Wiktionary

Chrypliwiej

stopień wyższy od przysłówka: chrypliwie


Źródła:

SJP.pl

Chrypliwość

→ chrypliwy


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego co chrypliwe


Patrz:chrypliwy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrypliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chrypliwy


Źródła:

SJP.pl

Chrypliwy

spowodowany chrypą; ochrypły, chropawy


przymiotnik

 (1.1) o głosie mający chropowatą i niską barwę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrypnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dostawanie chrypy


Źródła:

Wiktionary

Chrypnąć

1.
a) dostawać chrypy;
b) o głosie: stawać się chrypliwym;
2. w łowiectwie, o głuszcu: wydawać chrypliwy głos


czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zachrypnąć, ochrypnąć)

 (1.1) dostawać chrypy

 (1.2) łow. o głuszcu wydawać chrapliwy głos podczas toków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrypły

przymiotnik jakościowy

 (1.1) chrypiący, gardłowy


Źródła:

Wiktionary

Chrysler

[czytaj: krajsler lub krajzler] marka samochodów


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mot. samochód marki Chrysler


Chrysler – amerykański producent samochodów osobowych z siedzibą w Auburn Hills działający od 1925 roku. Jako Chrysler Corporation także koncern motoryzacyjny w latach 1925–1998 i 2007–2014. Należy do międzynarodowego koncernu Stellantis.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrystadelfianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. członek ruchu chrześcijańskiego powstałego w USA w XIX wieku, wyznającego chrześcijaństwo oparte na własnej interpretacji Biblii


Źródła:

Wiktionary

Chrystadelfiański

przymiotnik

 (1.1) dotyczący chrystadelfianów


Źródła:

Wiktionary

Chryste

imię nadane Jezusowi z Nazaretu w związku z utożsamianiem go przez Izrael z osobą Mesjasza


wykrzyknik

 (1.1) pot. wyraża zdenerwowanie, zdziwienie, podziw lub przerażenie

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: Chrystus


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrystian

1. (1618-72) książę polski;
2. (przed 1180-ok. 1244), pierwszy biskup Prus; Kristian;
3. imię wielu królów z dynastii Oldenburgów oraz Sonderburg-Glücksburg


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrystiania

ostry skręt na nartach; krystiania, christiania


Źródła:

SJP.pl

Chrystianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik chrystianizmu (nauczania Jezusa Chrystusa)


Źródła:

Wiktionary

Chrystianizacja

wprowadzanie religii, pojęć i obyczajów chrześcijańskich


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. narzucanie wiary chrześcijańskiej poganom; także. proces dobrowolnego przechodzenia na chrześcijaństwo przez ludy niechrześcijańskie;


Chrystianizacja – proces wypierania religii etnicznych, osiadłego w określonym rejonie ludu, przez religię chrześcijańską. Jego największe nasilenie przypadało w okresie średniowiecza, a spowodowane było dominującą pozycją chrześcijaństwa wśród ówczesnych europejskich władców oraz rosnącymi wpływami papiestwa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrystianizacyjny

przymiotnik od: chrystianizacja


przymiotnik

 (1.1) dotyczący chrystianizmu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrystianizator

osoba, która wprowadza i rozpowszechnia religię chrześcijańską


Źródła:

SJP.pl

Chrystianizm

chrześcijaństwo;
1. religia opierająca się na naukach Jezusa Chrystusa;
2. doktryna chrześcijańska


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. chrześcijaństwo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrystianizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. teol. zaprowadzanie chrześcijaństwa


Źródła:

Wiktionary

Chrystianizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. schrystianizować)

 (1.1) hist. teol. zaprowadzać chrześcijaństwo


Źródła:

Wiktionary

Chrystianofob

osoba odczuwająca wstręt i nienawiść do chrześcijaństwa i chrześcijan


Źródła:

SJP.pl

Chrystianofobia

niechęć i odraza do chrześcijaństwa i chrześcijan; chrystofobia


Chrystianofobia – lęk lub nienawiść odczuwane wobec chrześcijan.

Niechęć do chrześcijaństwa może wynikać z pobudek religijnych bądź ideologicznych. Chrystianofobia może być motywacją do popełniania przestępstw. Aż 3/4 osób prześladowanych fizycznie ze względów religijnych stanowią chrześcijanie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chrystianostwo

Chrystian z małżonką; Chrystianowie


Źródła:

SJP.pl

Chrystianowie

Chrystian z małżonką; Chrystianostwo


Źródła:

SJP.pl

Chrystianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chrystiana lub z nim związany


Źródła:

SJP.pl

Chrystocentryczny

→ chrystocentryzm


Patrz:chrystocentryzm

Źródła:

SJP.pl

Chrystocentryzm

nurt w teologii chrześcijańskiej uznający, że Jezus Chrystus zajmuje centralne miejsce w świecie ludzkim i w historii zbawienia


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chrystofania

ukazanie się Jezusa Chrystusa po zmartwychwstaniu


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chrystofobia

niechęć i odraza do chrześcijaństwa i chrześcijan; chrystianofobia


Źródła:

SJP.pl

Chrystogeneza

koncepcja teologiczna, według której Jezus Chrystus jest zamknięciem procesu tworzenia świata, ostatnim elementem ciągu kosmogeneza->biogeneza->antropogeneza


Źródła:

SJP.pl

Chrystogram

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. teol. monogram symbolizujący Chrystusa w formie akronimu;


Chrystogram – monogram będący symbolem Jezusa Chrystusa w formie akronimu lub ligatury. Najbardziej znane chrystogramy to Chi Rho (znak ⳩) i monogram IHS. Rolę chrystogramu pełnił również staurogram i inne ligatury.

IHS (właśc. IHΣ) jest greckim skrótem imienia IHΣΟΥΣ (Jezus).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chrystolog

teolog zajmujący się życiem Jezusa Chrystusa


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) teol. badacz, specjalista w chrystologii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrystologia

dział teologii zajmujący się Chrystusem


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teol. nauka dotycząca osoby Jezusa Chrystusa i doktryny z nim związanej, centralny traktat teologii dogmatycznej;


Chrystologia – jeden z działów teologii zajmujący się refleksją nad osobą Jezusa Chrystusa w świetle wiary chrześcijańskiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrystologiczny

→ chrystologia


przymiotnik

 (1.1) teol. związany z chrystologią


Patrz:chrystologia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrystozofia

duchowe poznanie i zrozumienie Chrystusa i jego nauki


Źródła:

SJP.pl

Chrystozoficzny

→ chrystozofia


Patrz:chrystozofia

Źródła:

SJP.pl

Chrystus

imię nadane Jezusowi z Nazaretu w związku z utożsamianiem go przez Izrael z osobą Mesjasza


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rel. tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrystusowcy

1. wyznawca jednego z wyznań protestanckich, członek Kościoła Chrystusowego;
2. katolicki kapłan lub zakonnik, członek Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej;
3. uczestnik powstania chrystusowców (Cristada, 1926-29) w Meksyku


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chrystusowiec

1. wyznawca jednego z wyznań protestanckich, członek Kościoła Chrystusowego;
2. katolicki kapłan lub zakonnik, członek Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej;
3. uczestnik powstania chrystusowców (Cristada, 1926-29) w Meksyku


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. ksiądz z zakonnego zgromadzenia Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej

 (1.2) rel. wierny protestanckiego Kościoła Chrystusowego

 (1.3) hist. uczestnik tzw. powstania Cristero w Meksyku w latach 20. XX w.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrystusowy

taki jak u Chrystusa, podobny do Chrystusa lub od niego się wywodzący


przymiotnik jakościowy

 (1.1) podobny do Chrystusa, taki jak u Chrystusa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrystyjanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. chrześcijanin


Źródła:

Wiktionary

Chryzanilina

organiczny związek chemiczny, substancja powstająca jako etap pośredni przy produkcji fuksyny, wykorzystywana do barwienia jedwabiu na złotożółty kolor


Źródła:

SJP.pl

Chryzant

imię męskie


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.


Chryzant – imię męskie pochodzenia greckiego (Χρυσάνθης), utworzone od przymiotnika "chrysanthés" – „o złotym kwiiecie”, pierwotnie odnoszącego się do krokusa ( χρυσός "chrysos" – „złoty” i άνθος "anthos" – „kwiat”). Patronem tego imienia jest św. Chryzant (†283), patron sędziów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chryzantem

1. roślina ozdobna z rodziny złożonych; złocień ogrodowy
2. potocznie: fryzura damska o swobodnych, lekko nastroszonych włosach


Źródła:

SJP.pl

Chryzantema

1. roślina ozdobna z rodziny złożonych; złocień ogrodowy
2. potocznie: fryzura damska o swobodnych, lekko nastroszonych włosach


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Dendranthema|Des Moul|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju chryzantem (1.1)

 (1.3) kwiat chryzantemy (1.2)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chryzantemowy

przymiotnik od: chryzantema


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chryzantemą, dotyczący chryzantem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chryzarobina

substancja o silnym działaniu odkażającym, pozyskiwana z kory indyjskiego drzewa Andira araroba lub otrzymywana syntetycznie, stosowana w leczeniu chorób skóry


Źródła:

SJP.pl

Chryzeida

w mitologii greckiej: kapłanka świątyni Apollina w Troi, córka Chryzesa


Źródła:

SJP.pl

Chryzejda

w mitologii greckiej: jedna z 3000 okeanid, córka tytana Okeanosa i tytanidy Tetydy


Chryzeida (gr. Χρυσηΐς "Khrysēḯs", łac. "Chryseis") – postać z mitologii greckiej, występuje w Iliadzie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chryzelefantyna

technika wykonywania rzeźb z drogocennych materiałów


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. rzem. technika rzeźbiarska z wykorzystaniem złota, kamieni szlachetnych i kości słoniowej stosowana w starożytności;


Chryzelefantyna (gr. χρῡσελεφάντινος "chrȳselephántinos" – ze złota i kości słoniowej, od "chrysós" – złoto i "elephás" – słoń) – technika rzeźbiarska stosowana w starożytności, w której wykorzystywano kość słoniową i złoto oraz inne drogie materiały (np. kamienie szlachetne).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chryzen

policykliczny węglowodór aromatyczny zbudowany z czterech sprzężonych pierścieni benzenowych


Chryzen – organiczny związek chemiczny, policykliczny węglowodór aromatyczny zbudowany z czterech sprzężonych pierścieni benzenowych skondensowanych kątowo.

Węglowodór mniej reaktywny od izomerycznego naftacenu.

W temperaturze pokojowej jest bezbarwną substancją krystaliczną. Otrzymywany przez pirolizę indenu, lub przez wyodrębnianie z smoły pogazowej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chryzmat

1. mistyczny znak, jaki otrzymuje osoba przyjmująca chrzest;
2. w przenośni: wyróżnik, piętno


Źródła:

SJP.pl

Chryzmał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. rel. krzyżmał


Źródła:

Wiktionary

Chryzmo

święcony olej używany w niektórych sakramentach i ceremoniach kościelnych; olej święty; krzyżmo


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. rel. w chrześcijaństwie konsekrowany olej używany m.in. przy poświęcaniu ołtarzy i kościołów;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chryzoberyl

minerał, tlenek glinu i berylu o barwie zielonawożółtej lub szmaragdowozielonej; jego odmianą jest aleksandryt


Chryzoberyl – rzadki minerał z gromady tlenków. Nazwa minerału wywodzi się od greckich słów "chrysos" – złoto oraz "beryllos" – beryl, co nawiązuje do jego typowej barwy oraz pierwiastka berylu obecnego w składzie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chryzofenina

barwnik azowy, używany do farbowania bawełny na żółto w kąpieli mydlanej


Źródła:

SJP.pl

Chryzofil

gatunek drzewa z rodziny sączyńcowatych; Chrysophyllum cainito


Źródła:

SJP.pl

Chryzofit

jeden z typów glonów jednokomórkowych lub kolonijnych


Źródła:

SJP.pl

Chryzogon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.


Chryzogon — imię męskie pochodzenia greckiego, oznaczające "złote dziecko", złożone z członów "chrysos" — "złoty" i "gónos"— "latorośl". Patronem tego imienia jest św. Chryzogon, kapłan rzymski (III/IV wiek).

Chryzogon imieniny obchodzi 24 listopada.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chryzografia

sztuka pisania i malowania płynnym złotem na pergaminie, stosowana w starożytności i średniowieczu


Źródła:

SJP.pl

Chryzoidyna

pomarańczowy barwnik azowy stosowany do barwienia preparatów mikroskopowych oraz papieru i skóry


Źródła:

SJP.pl

Chryzokola

minerał, uwodniony krzemian miedzi


Chryzokola – pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał miedzi z gromady krzemianów. Nazwa pochodzi od greckich słów "khryzos" i "kolla" oznaczających złoto oraz klej. W starożytności był używany jako spoiwo przy łączeniu złota.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chryzokracja

forma rządów, w której władzę sprawuje grupa ludzi najbogatszych; plutokracja


Źródła:

SJP.pl

Chryzolit

minerał, przezroczysta odmiana oliwinu


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jubil. miner. minerał z gromady krzemianów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chryzolitowy

przymiotnik od: chryzolit


Źródła:

SJP.pl

Chryzopraz

minerał, odmiana chalcedonu


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. zielony minerał, odmiana chalcedonu;


Chryzopraz, prazer – przeświecający, soczyście zielony minerał, cenna odmiana chalcedonu. Nazwa pochodzenia greckiego, wynikająca z połączenia słów "chrysos" – złoto i "prasinos" – zielonkawy.

Barwa wywołana jest domieszką niklu. Ulega ona zmianie (wyblaknięciu) podczas ogrzewania lub długotrwałego naświetlenia promieniami słonecznymi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chryzostom

imię męskie


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;


Chryzostom – imię męskie pochodzenia greckiego (χρυσόστομος, "chrysostomos" – "Złotousty").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chryzostomostwo

Chryzostom z małżonką; Chryzostomostowie


Źródła:

SJP.pl

Chryzostomowie

Chryzostom z małżonką; Chryzostomostwo


Źródła:

SJP.pl

Chryzostomowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chryzostoma lub z nim związany


Źródła:

SJP.pl

Chryzotyl

minerał, odmiana serpentynu; stanowi 95% wszystkich handlowych azbestów; azbest chryzotylowy


Chryzotyl (azbest serpentynowy, azbest biały) – minerał z grupy krzemianów, zaliczany do grupy serpentynów (włóknistych). Pospolity i szeroko rozpowszechniony. Pod względem chemicznym jest to uwodniony krzemian magnezu. Zawiera ok. 40% krzemionki, tlenek magnezu i domieszki żelaza, glinu i innych metali.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chryzotylowy

przymiotnik od: chryzotyl


Źródła:

SJP.pl

Chryzyna

żółty barwnik występujący w pąkach topoli, pomidorach i pyłku pszczelim, naturalny inhibitor aromatazy


Źródła:

SJP.pl

Chryzyp

filozof grecki (ok. 277-ok. 208 p.n.e.)


Chryzyp z Soloi (gr. Χρύσιππος ὁ Σολεύς "Chrysippos"; urodzony około 279, zmarł między 207 a 204 p.n.e.) – ateński filozof i myśliciel, czołowy przedstawiciel i obrońca stoicyzmu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chryzypowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chryzypa lub z nim związany


Źródła:

SJP.pl

Chrz.

skrót od: chrześcijański; chrześc.


Źródła:

SJP.pl

Chrzan

roślina z bylinowatych o grubym, mięsistym korzeniu, rosnąca dziko i uprawiana; wykorzystywana jako ostra przyprawa do dań


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Armoracia|P. Gaertn.|ref=tak., rodzaj bylin z rodziny kapustowatych;

 (1.2) pot. nazwa systematyczna|Armoracia rusticana|G. Gaertn.|ref=tak., chrzan pospolity

 (1.3) bot. roślina z gatunku chrzan pospolity

 (1.4) kulin. korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku

 (1.5) spoż. kulin. przyprawa z tartego chrzanu (1.4)


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrzaniak

paśnik chrzaniak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych


Źródła:

SJP.pl

Chrzanienie

potocznie: z niechęcią, pogardą o jakimś przemówieniu, wystąpieniu telewizyjnym lub radiowym, tekście prasowym itp., które jest nieprawdziwe lub nie wnosi niczego nowego do tematu


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrzanić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrzanik

zdrobnienie od: chrzan


Źródła:

SJP.pl

Chrzaniony

potocznie: wywołujący w mówiącym niechęć, irytację, rzadziej podziw; pieprzony, skubany


Źródła:

SJP.pl

Chrzanić

pieprzyć; potocznie:
1. mówić głupstwa, bzdury; bredzić, bajdurzyć, pitolić, pierniczyć;
2. robić coś źle, psuć; patałaszyć, partolić, paprać, partaczyć;
3. lekceważyć, ignorować; chromolić, olewać;
4. chrzanić się:
a) psuć się; partolić się, paprać się;
b) stawać się trudnym do odróżnienia; mieszać się, plątać się;
c) robić coś bardzo powoli; grzebać się, guzdrać się;
d) traktować kogoś zbyt łagodnie; patyczkować się, cackać się, pieścić się


czasownik niedokonany

 (1.1) kulin. doprawiać potrawę dodając chrzan

 (1.2) przen. lekceważyć

 (1.3) przen. kłamać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrzanowianin

mieszkaniec Chrzanowa (miasta w południowej Polsce)


Źródła:

SJP.pl

Chrzanowianka

mieszkanka Chrzanowa (miasta w Polsce)


Źródła:

SJP.pl

Chrzanowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chrzanowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chrzanowski

przymiotnik od: Chrzanów


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chrzanowem, dotyczący Chrzanowa, właściwy Chrzanowowi, pochodzący z Chrzanowa


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrzanowy

związany z chrzanem


przymiotnik

 (1.1) związany z chrzanem, dotyczący chrzanu

 (1.2) zawierający chrzan, mający smak chrzanu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrzanów

roślina z bylinowatych o grubym, mięsistym korzeniu, rosnąca dziko i uprawiana; wykorzystywana jako ostra przyprawa do dań


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;


Chrzanów – miasto w Polsce, położone w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim, siedziba władz powiatu chrzanowskiego i gminy miejsko-wiejskiej Chrzanów.

Chrzanów uzyskał lokację miejską około 1350 roku.

Według danych GUS miasto zamieszkuje 33,707 osób (stan na 30 czerwca 2024). Chrzanów jest największym miastem w województwie małopolskim na terytorium gminy miejsko-wiejskiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrzanówek

Chrzanówek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chrzbiet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. grzbiet


Źródła:

Wiktionary

Chrzciciel

1. osoba udzielająca chrztu;
2. żartobliwie: osoba, która sprzedaje niepełnowartościowe, rozcieńczone paliwo


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba chrzcząca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrzcicielka

→ chrzciciel


Patrz:chrzciciel

Źródła:

SJP.pl

Chrzcielnica

naczynie do przechowywania wody chrzcielnej; baptysterium


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu;

 (1.2) rel. archit. część kościoła, gdzie dokonuje się chrztu


Chrzcielnica – zbiornik z wodą święconą, używaną podczas sakramentu chrztu. Wykonana z kamienia, metalu lub drewna. Forma dekoracji i proporcji zmieniała się wraz z obowiązującymi stylami w architekturze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrzcielny

dotyczący chrzczenia; chrzestny


przymiotnik

 (1.1) rel. związany ze chrztem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrzcinowy

→ chrzciny


Patrz:chrzciny

Źródła:

SJP.pl

Chrzciny

przyjęcie towarzyszące chrztowi


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kult. rel. uroczystości i zwyczaje związane z przyjęciem sakramentu chrztu

 (1.2) żart. lanie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrzcić

1. nadawać imię; nazwać, mianować;
2. udzielać sakramentu chrztu;
3. potocznie: dodawać wody do jakiejś cieczy, np. do alkoholu, mleka; rozcieńczać wodą;
4. chrzcić się - przyjmować sakrament chrztu


czasownik przechodni niedokonany (dk. ochrzcić)

 (1.1) kośc. udzielać komuś sakramentu chrztu

 (1.2) rel. daw. czynić nad kimś znak inicjujący nową jakość w życiu, zrywający z przeszłością

 (1.3) pot. inicjować kogoś w czymś

 (1.4) przen. nadawać komuś lub czemuś imię lub nazwę

 (1.5) pot. żart. rozcieńczać coś wodą, pogarszając jakość

czasownik zwrotny niedokonany chrzcić się

 (2.1) być chrzczonym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrzczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. udzielanie chrztu

 (1.2) publ. nadawanie komuś lub czemuś imienia lub nazwy

 (1.3) pot. dokonywanie czyjejś inicjacji

 (1.4) pot. rozcieńczanie czegoś, mieszanie ze tańszymi składnikami, czemu towarzyszy pogorszenie jakości czegoś


Źródła:

Wiktionary

Chrzczonowice

Chrzczonowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Kowiesy.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie bielskim ziemi rawskiej województwa rawskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.


Źródła:

Wikipedia

Chrzept

dawniej (dziś tylko w gwarze kaszubskiej): grzbiet, plecy


rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) stpol. grzbiet, plecy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrzest

w religii chrześcijańskiej: oczyszczenie z grzechu pierworodnego i przyjęcie do wspólnoty


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;

 (1.2) mar. żegl. uroczyste nadanie nazwy statkowi

 (1.3) pot. w związkach wyrazowych: inicjacja, pierwszy udział w czymś


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrzestna

1. matka chrzestna;
2. córka chrzestna


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zob. matka chrzestna.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrzestniaczka

potocznie: chrześniaczka


Źródła:

SJP.pl

Chrzestniak

syn chrzestny; chrześnik, chrześniak


Źródła:

SJP.pl

Chrzestny

przymiotnik od: chrzest


przymiotnik

 (1.1) dotyczący chrztu, odnoszący się do chrztu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. zob. ojciec chrzestny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrześc.

skrót od: chrześcijański; chrz.


Źródła:

SJP.pl

Chrześcijanin

osoba wyznająca chrześcijaństwo


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. wyznawca chrześcijaństwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrześcijanin-Niekatolik

wyznawca religii objawionej przez Chrystusa, wyznania innego niż katolickie; chrześcijanin niekatolik


Źródła:

SJP.pl

Chrześcijanka

kobieta wyznająca chrześcijaństwo


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. kobieta, która wyznaje chrześcijaństwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrześcijański

przymiotnik od: chrześcijanin


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chrześcijaństwem i chrześcijanami, dotyczący chrześcijaństwa

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla chrześcijaństwa i chrześcijan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrześcijańskość

→ chrześcijański


Patrz:chrześcijański

Źródła:

SJP.pl

Chrześcijaństwo

1. religia opierająca się na naukach Jezusa Chrystusa; chrystianizm;
2. wspólnota chrześcijańska; ekumenia


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;

 (1.2) ogół wiernych wszystkich wyznań w obrębie chrześcijaństwa (1.1)


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrześniaczek

zdrobniale o chrześniaku, synu chrzestnym


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od chrześniak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrześniaczka

córka chrzestna; chrześnica


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. córka chrzestna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrześniak

syn chrzestny; chrześnik, chrzestniak


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. syn chrzestny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrześnica

córka chrzestna


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. córka chrzestna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrześnik

syn chrzestny; chrześniak, chrzestniak


Źródła:

SJP.pl

Chrztowo

Chrztowo (kasz. "Chrztowò", dawn. "Kartowo") – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Liniewo. Leży na południowym brzegu jeziora Sobąckiego.

Wieś jest siedzibą sołectwa "Chrztowo". W skład sołectwa wchodzi również osada Równe.


Źródła:

Wikipedia

Chrzypski

przymiotnik od: Chrzypsko, Chrzypsko Małe, Chrzypsko Wielkie


Źródła:

SJP.pl

Chrzypsko

przymiotnik od: Chrzypsko, Chrzypsko Małe, Chrzypsko Wielkie


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chrzyżmał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. rel. krzyżmał


Źródła:

Wiktionary

Chrzyżmo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. rel. krzyżmo


Źródła:

Wiktionary

Chrzyżmować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) daw. rel. namaszczać chrzyżmem


Źródła:

Wiktionary

Chrząblice

Chrząblice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Brudzew.

Nazwa wsi pochodzi prawdopodobnie od słowa chrzan, który zapewne rósł tutaj w dużych ilościach. Na starych mapach spotyka się także pisownię "Chrzamlice".


Źródła:

Wikipedia

Chrząchów

Chrząchów – wieś położona nad rzeką Kurówką w województwie lubelskim, powiecie puławskim, gminie Końskowola, w odległości 4 km od Kurowa, 6 km od Końskowoli, 12 km od Puław i 35 km od Lublina. Wieś stanowi sołectwo gminy Końskowola. Najwyższym punktem wsi jest Łysa Góra (180,2 m n.p.m.).


Źródła:

Wikipedia

Chrząkania

1. wydawać krótki, nieartykułowany dźwięk z krtani; charkać;
2. o świniach: wydawać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrumkać


Źródła:

SJP.pl

Chrząkanie

1. wydawać krótki, nieartykułowany dźwięk z krtani; charkać;
2. o świniach: wydawać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrumkać


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrząkać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrząkać

1. wydawać krótki, nieartykułowany dźwięk z krtani; charkać;
2. o świniach: wydawać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrumkać


czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chrząknąć)

 (1.1) wydawać krótki, chrapliwy dźwięk przypominający odgłos charczenia lub kaszlnięcia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrząknięcie

1. wydać krótki, nieartykułowany dźwięk z krtani; zacharkać, charknąć;
2. o świniach: wydać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); zachrumkać, chrumknąć


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrząknąć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrząknąć

1. wydać krótki, nieartykułowany dźwięk z krtani; zacharkać, charknąć;
2. o świniach: wydać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); zachrumkać, chrumknąć


czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chrząkać)

 (1.1) dokonany od|chrząkać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrząsnąć

wydać chrzęst; chrzęstnąć, chrzęsnąć


czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chrzęścić / chrzęszczeć)

 (1.1) zob. chrzęścić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrząstek

rodzaj tkanki łącznej szkieletowej, elastyczna tkanka uczestnicząca w tworzeniu niektórych części szkieletu kręgowców (u ryb chrzęstnoszkieletowych - całego); tkanka chrzęstna


Źródła:

SJP.pl

Chrząstka

rodzaj tkanki łącznej szkieletowej, elastyczna tkanka uczestnicząca w tworzeniu niektórych części szkieletu kręgowców (u ryb chrzęstnoszkieletowych - całego); tkanka chrzęstna


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;

 (1.2) kulin. sprężysty i zbity twór w pokarmie mięsnym, często nie konsumowana

 (1.3) gw-pl|Tarnów. bot. skrzyp polny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrząstkoszkieletowy

ryba chrząstkoszkieletowa - ryba mająca strunę grzbietową i chrzęstny szkielet; ryba chrzęstnoszkieletowa


Źródła:

SJP.pl

Chrząstkotwórczy

posiadający zdolność do tworzenia komórek chrząstki


Źródła:

SJP.pl

Chrząstkowacieć

zmieniać się w chrząstkę, nabierać cech chrząstki


Źródła:

SJP.pl

Chrząstkowaty

mający budowę lub właściwości zbliżone do chrząstki


przymiotnik

 (1.1) biol. posiadający chrząstki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrząstkowiec

roślina z rodziny komosowatych; łomianka


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chrząstkowy

związany z chrząstką


przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. związany z chrząstką, dotyczący chrząstek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrząstkozrost

częściowo ruchome połączenie kości za pomocą tkanki chrzęstnej


Chrząstkozrost, połączenie chrzęstne ( synchondrosis, junctura cartilaginea) – połączenie ścisłe dwóch kości za pomocą tkanki chrzęstnej. U człowieka występuje m.in. między pierwszym żebrem a mostkiem, które połączone są chrząstką szklistą. Chrząstkozrostami włóknistymi są np. krążki międzykręgowe, chrząstki na podstawie czaszki, chrząstki między kośćmi łonowymi (w spojeniu łonowym).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chrząstniak

nowotwór o budowie chrząstkowej


Źródła:

SJP.pl

Chrząstnica

rodzaj krasnorostu występującego w Morzu Północnym; chrząścica, chrząśnica


Chrząstnica, chrząścica ("Chondrus") – rodzaj krasnorostów z rzędu "Gigartinales". Plechy mchu irlandzkiego ("Chondrus crispus"), gatunku występującego w północnym Oceanie Atlantyckim, wypłukane, wybielone i wysuszone na słońcu, dostarczają karagenu, surowca stosowanego w wielu gałęziach przemysłu oraz w lecznictwie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chrząstnik

istota międzykomórkowa wraz z rozmieszczonymi w niej elementami włóknistymi, tworząca tkankę chrzęstną; chondryna, chondromukoid


Źródła:

SJP.pl

Chrząstnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrząstnąć.


Źródła:

Wiktionary

Chrząstny

rzadko: chrząstkowy, chrzęstny


Źródła:

SJP.pl

Chrząstnąć

wydać chrzęst; zgrzytnąć, zatrzeszczeć, zachrobotać


czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chrzęścić / chrzęszczeć)

 (1.1) dokonany od|chrzęścić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrząstowianin

mieszkaniec Chrząstowa


Źródła:

SJP.pl

Chrząstowianka

mieszkanka Chrząstowa


Źródła:

SJP.pl

Chrząstowice

nazwa kilku wsi w Polsce


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chrząstowicki

przymiotnik od: Chrząstowice; chrząstowski


Źródła:

SJP.pl

Chrząstowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chrząstowski

przymiotnik od: Chrząstowice; chrząstowicki


Źródła:

SJP.pl

Chrząstów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chrząstówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chrząszcz

owad z rzędu o tej samej nazwie


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. nazwa systematyczna|Coleoptera|ref=tak., zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok;

 (1.2) rzad. mot. pot. jeden z modeli Volkswagena


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrząszcze

jeden z najliczniejszych rzędów owadów; tęgopokrywe, tęgoskrzydłe


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chrząszczewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chrząszczowaty

podobny do chrząszcza


Źródła:

SJP.pl

Chrząszczowy

związany z chrząszczem


Źródła:

SJP.pl

Chrząszczyce

Chrząszczyce (dodatkowa nazwa w j. niem. Chrzumczütz, wcześniej "Chrzumbzüz") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Prószków.


Źródła:

Wikipedia

Chrząszczyk

mały chrząszcz


Źródła:

SJP.pl

Chrząścica

rodzaj krasnorostu występującego w Morzu Północnym; chrząstnica, chrząśnica


Źródła:

SJP.pl

Chrząśnica

rodzaj krasnorostu występującego w Morzu Północnym; chrząścica, chrząstnica


Źródła:

SJP.pl

Chrząśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrząsnąć.


Źródła:

Wiktionary

Chrzęsnąć

wydać chrzęst; chrzęstnąć, chrząsnąć


czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chrzęścić / chrzęszczeć)

 (1.1) zob. chrzęścić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrzęst

odgłos kruszenia się, łamania się czegoś, tarcia o coś; trzask, szczęk, zgrzyt; chrobotanie


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odgłos tarcia o coś, kruszenia, łamania; zgrzyt, chrupot


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrzęstniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chrzęstniak


Źródła:

Wiktionary

Chrzęstniak

nowotwór łagodny powstający z tkanki chrzęstnej, rozwijający się wewnątrz kości lub na jej powierzchni


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. łagodny nowotwór tkanki chrzęstnej;


Chrzęstniak (łac. "chondroma") – łagodny nowotwór tkanki chrzęstnej, różnicujący się w kierunku chrząstki szklistej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrzęstniakomięsak

rodzaj złośliwego nowotworu kości


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. złośliwy nowotwór tkanki chrzęstnej;


Chrzęstniakomięsak (chrzęstniak mięsakowy, łac. "chondrosarcoma") – złośliwy nowotwór tkanki chrzęstnej należący do grupy mięsaków kości. Wyróżnia się podtypów histologicznych tego nowotworu, różniących się lokalizacją, przebiegiem i wiekiem zachorowania.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chrzęstniakowatość

zaburzenia kostnienia prowadzące do różnorodnych zniekształceń


Źródła:

SJP.pl

Chrzęstnik

gatunek ryby o chrzęstnym szkielecie


Źródła:

SJP.pl

Chrzęstnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrzęstnąć.


Źródła:

Wiktionary

Chrzęstnoszkieletowe

gromada ryb które mają strunę grzbietową i chrzęstny szkielet, obejmująca chimery, płaszczki i rekiny


Źródła:

SJP.pl

Chrzęstnoszkieletowy

ryba chrzęstnoszkieletowa - ryba mająca strunę grzbietową i chrzęstny szkielet; ryba chrząstkoszkieletowa


przymiotnik

 (1.1) taki, którego szkielet zbudowany jest z chrząstek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrzęstny

w anatomii: zbudowany z chrząstki


przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. taki, który zbudowany jest z chrząstki

 (1.2) anat. związany z chrząstką, dotyczący chrząstki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrzęstnąć

wydać chrzęst; chrzęsnąć, chrząsnąć


czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chrzęścić / chrzęszczeć)

 (1.1) dokonany od|chrzęścić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrzęszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrzęścić.

 (1.2) odczasownikowy od|chrzęszczeć.


Źródła:

Wiktionary

Chrzęszczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chrząsnąć / chrząstnąć / chrzęsnąć / chrzęstnąć)

 (1.1) wydawać odgłos tarcia o coś, kruszenia, łamania; zgrzytać


Źródła:

Wiktionary

Chrzęścieć

dawniej: chrzęścić


Źródła:

SJP.pl

Chrzęścić

wydawać chrzęst; zgrzytać, trzeszczeć, chrobotać


czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chrząsnąć / chrząstnąć / chrzęsnąć / chrzęstnąć)

 (1.1) wydawać odgłos tarcia o coś, kruszenia, łamania; zgrzytać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chrzęśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chrzęsnąć.


Źródła:

Wiktionary

Chróstnik

wieś w Polsce


Chróstnik (niem. "Brauchitschdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubińskim, w gminie Lubin.

Wieś leży przy drodze wojewódzkiej nr 333 i przy węźle Lubin Południe drogi ekspresowej S3. Liczy 1012 mieszkańców – jest szóstą najludniejszą miejscowością gminy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chróstno

Chróstno (dawniej "Zalesie", Saliswalde) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce.

Wioska leży na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Rejon Mokre - Lewice. Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik).


Źródła:

Wikipedia

Chróstowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chróścice

Chróścice ( Chrosczütz, Chrosczütz, Krościce) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Dobrzeń Wielki.


Źródła:

Wikipedia

Chróścicki

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chróścielewski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chróścielów

Chróścielów ( Chrastilov lub Chrastělovo, Krastillau) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Kietrz, na Płaskowyżu Prudnicko-Głubczyckim. Wieś obejmuje administracyjnie przysiółek Gniewkowice i Kolonia Zachód.

Obszar głównie rolniczy z zachowaną po upadku socjalizmu w 1989 roku Rolniczą Spółdzielnią Produkcyjną. Zakład RSP zajmuje się hodowlą zwierząt oraz produkcją wysokiej jakości mleka. Ponadto dysponuje dużymi obszarami uprawnymi.


Źródła:

Wikipedia

Chróścikowski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chróścin

Chróścin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Bolesławiec.


Źródła:

Wikipedia

Chss

skrótowiec

 (1.1) = polit. hist. Chrześcijańskie Stowarzyszenie Społeczne;


Źródła:

Wiktionary

Chswn

skrótowiec

 (1.1) = hist. Chrześcijańska Służba Wyzwolenia Narodów;


Źródła:

Wiktionary

Chtoniczny

podziemny; odnosi się do bóstw piekielnych (chtonicznych) stojących w opozycji do niebiańskich


Źródła:

SJP.pl

Chu

wyraz, zwykle powtórzony, naśladujący odgłos chuchania


Źródła:

SJP.pl

Chubsugulski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chubsugułem, dotyczący Chubsugułu


Źródła:

Wiktionary

Chubsuguł

jezioro w północnej Mongolii


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chuch

potocznie: chuchnięcie, oddech


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. wydychane powietrze podczas chuchania


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chucha

forma czasownika.

 (1.1) 3 os. lp. ter. chuchać


Źródła:

Wiktionary

Chuchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chuchać.


Źródła:

Wiktionary

Chuchać

1. ogrzewać oddechem
2. obchodzić się z czymś lub kimś bardzo delikatnie, bardzo o coś lub kogoś dbać


czasownik przechodni niedokonany (dk. chuchnąć)

 (1.1) wydychać powietrze, wydobywać z siebie oddech

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) rozgrzewać coś oddechem

 (2.2) przen. pot. pielęgnować, chronić coś, dbać o coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chucherko

osoba drobna i wątła


Źródła:

SJP.pl

Chucherkowaty

słabowity, mizerny, drobny, delikatny


Źródła:

SJP.pl

Chuchla

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chuchnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chuchnąć.


Źródła:

Wiktionary

Chuchnąć

wypuścić ustami powietrze zwiększając jego ciśnienie


czasownik dokonany (ndk. chuchać)

 (1.1) zob. chuchać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chuchrak

osoba o drobnej i wątłej posturze; chuchro; chucherko


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba wątła i drobna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chuchro

zwykle o człowieku: istota słaba, drobna, mizerna


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) człowiek słaby, mizerny lub chorowity


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chuchrowaty

o wyglądzie chuchra; mizerny, słaby, wątły


Źródła:

SJP.pl

Chuck

[czytaj: czak] imię męskie


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chucpa

potocznie: bezczelność, tupet, arogancja; hucpa


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nadmierna pewność siebie, połączona z zuchwałością albo chęcią ukrycia swojego braku umiejętności

 (1.2) zuchwałe działanie, źle postrzegane przez innych, np. jako oszustwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chucpiarski

potocznie: bezczelny, arogancki; hucpiarski


Źródła:

SJP.pl

Chucpiarz

osoba bezczelna i arogancka; hucpiarz


Źródła:

SJP.pl

Chuda

chuda kobieta, dziewczyna


Źródła:

SJP.pl

Chudaczewo

Chudaczewo (niem. "Alt Kuddezow") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Postomino przy drodze wojewódzkiej nr 203. Wieś jest siedzibą sołectwa "Chudaczewo" w którego skład wchodzi również miejscowość Ronino.


Źródła:

Wikipedia

Chudak

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chudan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na wschodniej Syberii w Rosji, lewy dopływ Udy


Źródła:

Wiktionary

Chudawy

potocznie: nieco chudy; szczupły


Źródła:

SJP.pl

Chudański

przymiotnik

 (1.1) związany z Chudanem (rzeką na Syberii w Rosji)


Źródła:

Wiktionary

Chudecki

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chudek

nazwisko


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chuderlaczek

zdrobnienie od: chuderlak


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od chuderlak


Patrz:chuderlak

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chuderlaczka

zdrobnienie od: chuderlak


Patrz:chuderlak

Źródła:

SJP.pl

Chuderlak

potocznie: człowiek chudy i chorowity; cherlawiec, mizerak


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek chudy i zapadający na zdrowiu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chuderlawiec

potocznie: człowiek chudy i chorowity; cherlak, mizerak


Źródła:

SJP.pl

Chuderlawość

→ chuderlawy


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest chuderlawe; cecha tych, którzy są chuderlawi


Patrz:chuderlawy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chuderlawy

chudy, drobny, mizerny


przymiotnik

 (1.1) wyglądający mizernie, sprawiający wrażenie pozbawionego sił czy chorego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chudeusz

potocznie: człowiek chudy, wynędzniały; chudzielec, chudziak, chudzina


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. żart. chudy i słaby człowiek

 (1.2) przen. biedaczyna, hołysz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chudkiewicz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chudnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) tracenie wagi


Źródła:

Wiktionary

Chudnąć

tracić na wadze, zmniejszać ciężar swojego ciała; szczupleć, wątleć, mizernieć, niknąć


czasownik

 (1.1) stawać się chudszym, szczuplejszym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chudoba

1. zwierzęta hodowlane; żywy inwentarz;
2. przestarzale: ludzie biedni; biedota, nędza;
3. dawniej: skromny dobytek, ubogie gospodarstwo


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. bieda, ubóstwo, niedostatek

 (1.2) przest. pot. mienie osoby ubogiej, skromny dobytek


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chudobczyce

Chudobczyce – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Kwilcz. Miejscowość położona jest około 8,5 km na północny wschód od Kwilcza nieopodal południowego krańca jezioro Lubosz Wielki.


Źródła:

Wikipedia

Chudobny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. biedny


Źródła:

Wiktionary

Chudopachołek

1. dawniej: człowiek pochodzący z ubogiej szlachty lub niskiego stanu; szaraczek, plebejusz;
2. lekceważąco: człowiek biedny, ubogi; hołysz


Źródła:

SJP.pl

Chudość

→ chudy


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stan bycia chudym


Patrz:chudy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chudszy

stopień wyższy od przymiotnika: chudy


Chudszy (ang. "Thinner") – powieść Stephena Kinga z 1984 roku, którą napisał pod pseudonimem Richard Bachman.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chudy

1. mający (zbyt) mało ciała; bardzo szczupły;
2. mający mało tłuszczu, nietłusty;
3. przenośnie:
a) cienki, niepokaźny; lichy, mizerny;
b) skromny, nieobfity;
c) ubogi, biedny;
d) nieurodzajny;
e) mający zbyt mało jakiegoś składnika, składników


przymiotnik

 (1.1) o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości

 (1.2) o jedzeniu: zawierający mało tłuszczu

 (1.3) stpol. biedny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chudziaczek

zdrobnienie od: chudziak


Źródła:

SJP.pl

Chudziak

1. żartobliwie lub ze współczuciem: osoba chuda; chudzina;
2. przenośnie: osoba godna współczucia; biedak, nieborak


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba chuda

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) beton o niskiej klasie wytrzymałości


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chudzice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chudzicki

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chudziec

1. wątłe, wychudzone zwierzę;
2. w przemyśle mięsnym: zwierzę rzeźne bardzo niskiej klasy, o słabym umięśnieniu


Źródła:

SJP.pl

Chudziej

stopień wyższy od przysłówka: chudo


Źródła:

SJP.pl

Chudzielec

potocznie: człowiek chudy, wynędzniały; chudeusz, chudziak, chudzina


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. chudy człowiek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chudzieć

dawniej: chudnąć - tracić na wadze, zmniejszać ciężar swojego ciała; szczupleć, wątleć, mizernieć, niknąć


Źródła:

SJP.pl

Chudzieńki

regionalne zdrobnienie od: chudy; chudziutki, chudziuśki, chudziuchny


przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: chudy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chudzik

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chudzikiewicz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chudzina

potocznie o szczupłej kobiecie, dziewczynie


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) z politowaniem: ktoś bardzo chudy

 (1.2) śrpol. biedak

 (1.3) śrpol. ludzie biedni

 (1.4) śrpol. człowiek nieszczęśliwy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chudzinka

potocznie: kobieta wychudzona, o wątłej budowie ciała; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym); chudzina, mizerota


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od zob. chudzina., pot. bardzo szczupła osoba lub zwierzę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chudziuchny

zdrobnienie od: chudy; chudziutki


Źródła:

SJP.pl

Chudziusieńki

zdrobnienie od: chudziuśki


przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: chudy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chudziuteńki

zdrobnienie od: chudziutki


przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: chudy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chudziutki

zdrobnienie od: chudy; chudziuchny


przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: chudy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chudziątko

pieszczotliwie o kimś wątłym, biednym


Źródła:

SJP.pl

Chudzić

przestarzałe: ograniczać jedzenie w celu odchudzenia kogoś; czynić chudym


Źródła:

SJP.pl

Chudziński

nazwisko


Chudziński (forma żeńska: Chudzińska; liczba mnoga: Chudzińscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 3490 osoby, według nowszych, internetowych oparty danych liczba jest 3372. Nazwisko pochodzi od słowa "chudy" i jest najbardziej rozpowszechnione w zachodniej i środkowej Polsce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chudzowice

Chudzowice – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Trzebiel.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego. Miejscowość jest otoczona gęstymi lasami.


Źródła:

Wikipedia

Chudzynek

Chudzynek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Drobin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.


Źródła:

Wikipedia

Chudzyno

Chudzyno – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Drobin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.


Źródła:

Wikipedia

Chudzyński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chuglaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. zupa z chleba i wody


Źródła:

Wiktionary

Chuj

(wulgarne) huj;
1. członek męski;
2. wyzwisko kierowane do mężczyzn


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) wulg. penis, członek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. wulg. bardzo obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny

wykrzyknik

 (3.1) wulg. wykrzyknik, gdy coś się nie udało, nie wyszło, poszło nie po naszej myśli

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (4.1) jęz. język z rodziny języków majańskich;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chujawica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. silny wiatr z deszczem lub śniegiem


Źródła:

Wiktionary

Chujczak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) reg. niewielki, lichy wieprzek


Źródła:

Wiktionary

Chujec

dawniej: knur, kiernoz, wieprz; kierda


Źródła:

SJP.pl

Chujeczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przen. wulg. bardzo obraźliwa forma zwrotu do chłopca


Źródła:

Wiktionary

Chujek

zdrobnienie od: chuj


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) wulg. zdrobn. od chuj (lekceważąco, pieszczotliwie lub ironicznie o penisie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przen. wulg. zdrobn. iron. chuj (odnośnie mężczyzny)

 (2.2) przen. wulg. żart. osoba, na temat której lub z którą się rozmawia, ale nie chce się jej obrazić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chujnia

chujoza, chujowizna;
1. wulgarnie: coś zepsutego lub niskiej jakości; badziewie;
2. nieprzyjemna, niekorzystna sytuacja


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. coś kiepskiego, nieciekawego, niezadowalającego; coś odbieranego negatywnie

 (1.2) wulg. zwrot mający wyrazić dezaprobatę dla jakiegoś zjawiska czy stanu rzeczy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chujostwo

wulgarnie:
1. rzecz lub sytuacja oceniana bardzo negatywnie; chujstwo;
2. zachowanie oceniane bardzo negatywnie;
3. grupa osób, których zachowanie oceniane jest bardzo negatywnie; chujstwo


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wulg. coś bezużytecznego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chujowizna

chujoza, chujnia;
1. wulgarnie: coś zepsutego lub niskiej jakości; badziewie;
2. nieprzyjemna, niekorzystna sytuacja


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. obiekt lub sytuacja, które mówiący ocenia bardzo negatywnie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chujowo

przysłówek sposobu

 (1.1) wulg. kiepsko, bardzo źle


Źródła:

Wiktionary

Chujowość

→ chujowy


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. cecha tego, co chujowe


Patrz:chujowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chujowszy

stopień wyższy od przymiotnika: chujowy; bardziej chujowy


Źródła:

SJP.pl

Chujowy

wulgarnie: oceniany bardzo negatywnie; kiczowy, kijowy, beznadziejny


przymiotnik

 (1.1) wulg. kiepski, marny, do niczego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chujoza

wulgarnie:
1. coś zepsutego lub niskiej jakości; chujowizna, chujnia;
2. nieprzyjemna, niekorzystna sytuacja; chujowizna, chujnia;
3. kobieta oceniana negatywnie; skurwysynka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. skomplikowana, nieciekawa sytuacja

 (1.2) wulg. coś nieudanego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chujstwo

chujostwo; wulgarnie:
1. rzecz lub sytuacja oceniana bardzo negatywnie;
2. grupa osób, których zachowanie oceniane jest bardzo negatywnie


Źródła:

SJP.pl

Chukudu

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dwukołowy, ręcznie robiony z drewna pojazd używany na wschodzie Demokratycznej Republiki Konga do transportu ładunków


Źródła:

Wiktionary

Chuligan

osoba łamiąca zasady współżycia społecznego: biorąca udział w bójkach, dokonująca dewastacji mienia publicznego, popełniająca drobne przestępstwa


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek naruszający porządek publiczny, skłonny do wszczynania burd;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chuliganeria

chuligaństwo, chuliganka;
1. gromada chuliganów;
2. chuligańskie zachowanie


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) grupa chuliganów

 (1.2) naruszanie norm współżycia społecznego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chuliganizm

wulgarne, awanturnicze zachowanie się, lekceważenie przyjętych norm etycznych i społecznych; chuligaństwo


Źródła:

SJP.pl

Chuliganić

zachowywać się w sposób typowy dla chuligana


Źródła:

SJP.pl

Chuliganka

1. kobieta łamiąca zasady współżycia społecznego: biorąca udział w bójkach, dokonująca dewastacji mienia publicznego, popełniająca drobne przestępstwa;
2. chuliganeria, chuligaństwo; potocznie:
a) ogół chuliganów; chuligani;
b) chuligańskie zachowanie;
3. potocznie: męska czapka z daszkiem, wykonana zwykle z tkaniny w kratę; oprychówka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta naruszająca porządek publiczny, skłonna do wszczynania burd


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chuliganolog

specjalista zajmujący się problemem chuligaństwa


Źródła:

SJP.pl

Chuligański

→ chuligan


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chuliganami, dotyczący chuliganów, taki jak chuligan


Patrz:chuligan

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chuligańsko

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób chuligański


Źródła:

Wiktionary

Chuligaństwo

chuliganeria, chuliganka;
1. wulgarne, awanturnicze zachowanie się, lekceważenie przyjętych norm etycznych i społecznych; chuliganizm;
2. ogół chuliganów; chuligani


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zachowanie właściwe chuliganom


Chuligaństwo – awanturnictwo, zachowanie charakteryzujące się lekceważeniem norm życia społecznego oraz obowiązującego porządku prawnego najczęściej o charakterze przestępczym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chumidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziwacznie ubrana dziewczyna


Źródła:

Wiktionary

Chumiętki

Chumiętki (pol. hist. "Unięcice", niem. "Marienheim") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Krobia.


Źródła:

Wikipedia

Chunchuz

członek band grabieżczych działających w północno-wschodnich Chinach na początku wieku XX; hunhuz


Źródła:

SJP.pl

Chuniald

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.


Źródła:

Wiktionary

Chunzybski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. język chunzybski;


Źródła:

Wiktionary

Chupa

rodzaj daszka, pod którym odbywa się tradycyjny żydowski ślub


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chupa-Chups

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) uczn. lizus


Źródła:

Wiktionary

Chupacabra

[czytaj: czupakabra] legendarna latynoamerykańska kryptyda (hipotetyczne zwierzę)


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) folk. stworzenie pojawiające się w latynoamerykańskim folklorze i legendach miejskich, któremu przypisuje się wysysanie krwi zwierząt inwentarskich;


Chupacabra (wym. //; la chupacabra, również chupacabras – dosł. "wysysacz kóz", z hiszp. "chupar" – ssać, "la cabra" – koza) – legendarne latynoamerykańskie zwierzę, obiekt badań kryptozoologii, którego istnienia nie udało się wiarygodnie potwierdzić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chuppa

w obrzędowości żydowskiej:
1. ceremonia zaślubin;
2. baldachim ślubny z bogato haftowanej tkaniny, symbolizujący dach domu pana młodego, pod który wchodzi panna młoda


Źródła:

SJP.pl

Churał

rada, terenowy organ władzy państwowej w Mongolii


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. parlament Mongolii, Buriacji, Kałmucji lub Tuwy;

 (1.2) hist. polit. w Mongolii Ludowej: terenowy organ władzy państwowej

 (1.3) hist. w dawnej Mongolii: wiec starszyzny wioskowej


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Churałowy

→ churał


Patrz:churał

Źródła:

SJP.pl

Churchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|churchać.


Źródła:

Wiktionary

Churchać

czasownik

 (1.1) gw-pl|Poznań. kaszleć, zwłaszcza męczącym kaszlem


Źródła:

Wiktionary

Churchill

[czytaj: czerczil] nazwisko, m.in. Winston Churchill (1874-1965) - brytyjski mąż stanu i pisarz


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Churching

[czytaj: czerczing] częste zmienianie kościołów, do których chodzi się na mszę świętą


Źródła:

SJP.pl

Churchlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|churchlać.


Źródła:

Wiktionary

Churchlać

czasownik

 (1.1) gw-pl|Poznań. zob. churchać.


Źródła:

Wiktionary

Churn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. telekom. bank. odejście klienta (klientów), zaprzestanie korzystania z usługi danej firmy


Źródła:

Wiktionary

Churrigueresco

[czytaj: czurrigeREsko] kierunek w osiemnastowiecznej architekturze hiszpańskiej, w którym element dekoracyjności góruje nad konstrukcją; churrigueryzm


Źródła:

SJP.pl

Churrigueryzm

[czytaj: czurrigeryzm] kierunek w osiemnastowiecznej architekturze hiszpańskiej, w którym element dekoracyjności góruje nad konstrukcją; churrigueresco


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Churros

[czytaj; czuros] tradycyjny słodki wypiek hiszpański z ciasta parzonego, w formie długich pałeczek, smażonych na głębokim tłuszczu


Źródła:

SJP.pl

Churski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chur, dotyczący Chur, pochodzący z Chur (miasta w Szwajcarii)


Źródła:

Wiktionary

Chusic

wykrzyknik

 (1.1) daw. powitanie piekarskie


Źródła:

Wiktionary

Chust

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy;


Zamek w Chuście

Chust ( Хуст, rus. dawn. Густ, cz. i słow. "Chust", Huszt, Hust, Chust, ‏חוסט‎) – miasto rejonowe na Ukrainie, w obwodzie zakarpackim, siedziba hromady Chust.

Chust leży u ujścia Riki do Cisy, w Kotlinie Marmaroskiej. Przez miasto przebiega lokalna linia kolejowa z Użhorodu do Tiaczowa, na której jest stacja kolejowa Chust. Droga regionalna R03 z Jaremczy do Mukaczewa, z którą łączy się droga regionalna R38 z Dołyny.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chusta

duża chustka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duża chustka

 (1.2) pas materiału służący do noszenia dzieci;

 (1.3) najczęściej kobiece okrycie głowy i włosów

 (1.4) element harcerskiego munduru;

 (1.5) ozdobiony fragment tkaniny noszony przez żołnierzy przechodzących do rezerwy


Chusta – płat materiału, zwykle kwadratowy, prostokątny lub trójkątny. Stosowana jest, przeważnie jako część ubioru kobiecego, do okrywania głowy, ramion i pleców, często jako ozdoba. Niektóre chusty służą do noszenia przedmiotów lub dzieci.

Niekiedy chusta może pełnić funkcję odznaki wyróżniającej jakąś grupę osób, jak np. chusta harcerska.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chustczyna

potocznie: licha, marna chustka; chuścina, chuściątko


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kraw. licha chusta na głowę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chustecki

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chusteczka

zdrobnienie od: chusta


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewielki kawałek miękkiej tkaniny lub papieru używany zwykle do wycierania nosa

 (1.2) łow. u saren jasna plama z tyłu


Zobacz też: „chusta”, „chusteczka do nosa” oraz „poszetka”.

Chusteczka (oryg. ukr. "Хустина") – ballada Tarasa Szewczenki napisana w drugiej połowie roku 1847.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chusteczkowy

przymiotnik od: chusteczka


Źródła:

SJP.pl

Chustecznik

pojemnik na chusteczki higieniczne


Źródła:

SJP.pl

Chustka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) okrycie głowy

 (1.2) chusteczka do nosa


Źródła:

Wiktionary

Chustkowy

przymiotnik od: chustka


Źródła:

SJP.pl

Chustonoszenie

potocznie: noszenie dziecka przy ciele z użyciem specjalnej chusty


Źródła:

SJP.pl

Chustować

środowiskowo: nosić dziecko w chuście


Źródła:

SJP.pl

Chustowy

→ chusta


Patrz:chusta

Źródła:

SJP.pl

Chusyt

członek odłamu judaizmu, odznaczającego się rygorystycznym przestrzeganiem tradycyjnych zwyczajów religijnych i przepisów Talmudu; chasyd


Źródła:

SJP.pl

Chutba

w islamie: kazanie wygłaszane przez chatiba w meczecie w czasie piątkowej modlitwy; chutbah, chutbe


Chutba – w islamie kazanie wygłaszane przez chatiba w meczecie podczas wspólnej piątkowej modlitwy. Zawiera przede wszystkim treści religijne, ale także odnosi się do wydarzeń bieżących.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chutbah

[czytaj: chutba] w islamie: kazanie wygłaszane przez chatiba w meczecie w czasie piątkowej modlitwy; chutba, chutbe


Źródła:

SJP.pl

Chutbe

w islamie: kazanie wygłaszane przez chatiba w meczecie w czasie piątkowej modlitwy; chutbah, chutba


Źródła:

SJP.pl

Chute

wykrzyknik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. prędko


Chute – wieś w Anglii, w hrabstwie Wiltshire. Leży 28 km na północny wschód od miasta Salisbury i 104 km na zachód od Londynu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chutkowice

Chutkowice – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Drohiczyn. Leży na prawym brzegu Bugu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Drohiczynie.


Źródła:

Wikipedia

Chutliwiec

rodzaj ssaka z podrodziny niełazów


Chutliwiec ("Antechinus") – rodzaj ssaków z podrodziny myszoworów (Phascogalinae) w obrębie rodziny niełazowatych (Dasyuridae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chutliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. cecha tego, co chutliwe; cecha tych, którzy są chutliwi


Źródła:

Wiktionary

Chutliwy

dawniej: łatwo się podniecający seksualnie


przymiotnik jakościowy

 (1.1) pobudliwy seksualnie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chutnej

[czytaj: czatnej] pikantny lub łagodny sos stosowany jako dodatek do potraw, popularny głównie w Indiach; chutney, czatnej, ćatni


Źródła:

SJP.pl

Chutney

[czytaj: czatni albo czatnej] sos z owoców i warzyw stosowany jako dodatek do potraw, popularny głównie w Indiach; czatnej, chutnej, ćatni


Chutney, czatni, चटनी "ćatni" – gęsty sos używany w kuchni indyjskiej. Sporządzany z owoców i warzyw, z rodzynkami, czosnkiem, cebulą, musztardą, octem itp. Używany do potraw mięsnych i wegetariańskich. W smaku może się wahać od bardzo pikantnego do łagodnego, także słodkiego. W Europie Zachodniej dostępny w formie gotowej, sprzedawany w słoiczkach. W Indiach sporządzany na bieżąco, często z sezonowych składników. W południowych Indiach podawany wraz z sambarem jako dodatek do dosy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chutnie

przysłówek

 (1.1) stpol. szybko, prędko


Źródła:

Wiktionary

Chutny

dawniej: namiętny, ochoczy


Źródła:

SJP.pl

Chutor

osiedle lub stanica kozacka; futor


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. odosobniona zagroda wiejska na słabo zaludnionych obszarach Rosji lub Ukrainy

 (1.2) hist. przysiółek stanicy kozackiej na ukraińskich stepach


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chutornik

właściciel chutoru


Źródła:

SJP.pl

Chutorowy

→ chutor; futorowy


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chutorem, dotyczący chutoru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chutuchtu

tytuł wyższych dostojników w dawnej Mongolii; chutuktu


Źródła:

SJP.pl

Chutuktu

tytuł nadawany wyższym dostojnikom w dawnej Mongolii; chutuchtu


Źródła:

SJP.pl

Chuzestański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Chuzestanem, dotyczący Chuzestanu


Źródła:

Wiktionary

Chuć

popęd seksualny


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. chęć, ochota, wola działania

 (1.2) daw. chęć do robienia złych rzeczy

 (1.3) trudne do opanowania pożądanie fizyczne, pozbawiony hamulców pociąg płciowy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chuściak

1. dziecko noszone w chuście; chuścioch;
2. chusta do noszenia dzieci


Źródła:

SJP.pl

Chuścina

potocznie: licha, marna chustka; chustczyna, chuściątko


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kraw. licha chustka na głowę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chuścinka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: chuścina


Źródła:

Wiktionary

Chuścioch

dziecko noszone w chuście; chuściak


Źródła:

SJP.pl

Chuścionka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. onuca


Źródła:

Wiktionary

Chuścionki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Żywiecczyzna. szmaty do owijania nóg


Źródła:

Wiktionary

Chuściątko

rzadko, potocznie: licha, marna chustka; chustczyna, chuścina


Źródła:

SJP.pl

Chuśle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. skrzypce


Źródła:

Wiktionary

Chwacić

powodować ochwat u konia (gośćcowe zapalenie miękkich części kopyta końskiego), przeważnie przez niewłaściwe żywienie lub nadmierne przemęczenie


Źródła:

SJP.pl

Chwacki

dzielny, śmiały


przymiotnik jakościowy

 (1.1) świadczący o sile i dzielności


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwacko

przysłówek

 (1.1) w sposób chwacki


Źródła:

Wiktionary

Chwackość

→ chwacki


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest chwackie


Patrz:chwacki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwalba

przestarzale:
1. pochwała, uznanie
2. chełpliwość


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. uwielbienie, chwalenie

 (1.2) daw. chełpliwość, przechwalanie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwalborzyce

Chwalborzyce – wieś sołecka w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Świnice Warckie.

W skład sołectwa wchodzą części wsi: Góry Chwalborskie, Odrada, Pieńki.


Źródła:

Wikipedia

Chwalczyni

→ chwalca; piewczyni, pochlebczyni, gloryfikatorka


Źródła:

SJP.pl

Chwalebnie

przysłówek

 (1.1) w sposób chwalebny


Źródła:

Wiktionary

Chwalebniej

stopień wyższy od przysłówka: chwalebnie


Źródła:

SJP.pl

Chwalebniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chwalebny


Źródła:

SJP.pl

Chwalebność

→ chwalebny


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. cecha tego, co jest chwalebne


Patrz:chwalebny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwalebny

1. godny pochwały;
2. przynoszący chwałę; zaszczytny


przymiotnik

 (1.1) godny pochwały


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chwalić.


Źródła:

Wiktionary

Chwalibogowice

Chwalibogowice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Opatowiec. Ma status sołectwa.

Na terenie miejscowości odkryto znaleziska z okresu neolitu. Odnaleziono tu także ślady wczesnośredniowiecznej osady.


Źródła:

Wikipedia

Chwalibogowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chwalibogowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chwaliboga lub z nim związany


Źródła:

SJP.pl

Chwalibożyce

Chwalibożyce (niem. "Frauenhain") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława.


Źródła:

Wikipedia

Chwalibóg

imię męskie


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chwalidup

potocznie: kobieta nadmiernie przechwalająca się; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym)


Źródła:

SJP.pl

Chwalidupa

potocznie: mężczyzna nadmiernie przechwalający się


Źródła:

SJP.pl

Chwalimir

imię męskie


Chwalimir, Chalimir, Falimir, Kwalimir – staropolskie imię męskie, złożone z członu "Chwali-" („chwalić, sławić, dziękować”) i "-mir" („pokój, spokój, dobro”). Prawdopodobnie oznaczało „tego, który sławi pokój”.

Forma „Falimir” powstała w wyniku uproszczenia się grupy "chw" w "f", które zaszło na Śląsku, w Małopolsce i na Mazowszu w polszczyźnie epoki przedpiśmiennej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chwalimirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chwalimira lub z nim związany


Źródła:

SJP.pl

Chwalipięta

(r. męski) osoba, która się chwali


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) pot. ktoś, kto stale się czymś chwali


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwalipost

żartobliwie: post, w którym ktoś się czymś chwali


Źródła:

SJP.pl

Chwalisz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chwaliszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chwaliszowice

Chwaliszowice (do 1945 niem. "Quolsdorf") – wieś w zachodniej Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Trzebiel.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Nazwa pochodzenia słowiańskiego, od słowa "chwał". Konstanty Damrot w swej książce o pochodzeniu nazw miejscowości na Śląsku wydanej w 1896 roku w Bytomiu wzmiankował miejscowość pod polską nazwą "Chwalice", łużycką "Khwalecy" i niemiecką "Quolsdorf".


Źródła:

Wikipedia

Chwalisław

imię męskie


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chwalisława

imię żeńskie


Chwalisława, Falisława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członu "Chwali-" („chwalić, sławić, dziękować”) i "-sława" („sława”). Prawdopodobnie oznaczało „tę, która chwali sławę”. W źródłach polskich poświadczone od XIII wieku. Forma Falisława powstała w wyniku uproszczenia się grupy "chw" w "f", które zaszło na Śląsku, w Małopolsce i na Mazowszu w polszczyźnie epoki przedpiśmiennej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chwalisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chwalisławy lub z nią związany


Źródła:

SJP.pl

Chwalisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Chwalisława (Chwalisławy) lub z nim (z nią) związany


Źródła:

SJP.pl

Chwalić

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) mówić lub pisać o czymś lub o kimś dobrze

 (1.2) przest. czcić, wielbić

czasownik zwrotny niedokonany chwalić sobie

 (2.1) być z czegoś zadowolonym

czasownik zwrotny niedokonany chwalić się

 (3.1) podkreślać swoje osiągnięcia, zasługi, lub mówić z dumą o posiadanych przedmiotach


Źródła:

Wiktionary

Chwaliński

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chwalnie

przysłówek sposobu

 (1.1) stpol. chwalebnie


Źródła:

Wiktionary

Chwalny

1. dawniej: chwalący, pochwalny;
2. dawniej: godny chwały


przymiotnik

 (1.1) stpol. sławny

 (1.2) stpol. chwalebny

 (1.3) daw. i gwara. chełpliwy, zarozumiały


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwalstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chwalenie, czczenie


Źródła:

Wiktionary

Chwalęcice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chwalęcin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chwarstnica

Chwarstnica (niem. "Klein Schönfeld") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Gryfino. Jest to wieś o typie owalnicy. Kilometr od wsi znajduje się Jezioro Chwarstnickie o powierzchni 9 ha. Jest tu zabytkowy kościół pw. Świętej Trójcy z fragmentem murów otaczających przykościelny cmentarz. We wsi działa również Zespół Szkół, w którego skład wchodzą: Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II.


Źródła:

Wikipedia

Chwarstno

Chwarstno (niem. "Horst") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Węgorzyno.

Według danych z 1 stycznia 2011 roku wieś liczyła 116 mieszkańców.

W latach 1975–98 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chwarszyjski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. język chwarszyjski;


Źródła:

Wiktionary

Chwarzenko

Chwarzenko (kaszb. "Chwôrzënko", niem. "Klein Gwarszno", 1867-1918 "Elsenthal") – wieś pogranicza kaszubsko-kociewskiego w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Stara Kiszewa. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 214. Ma status sołectwa.


Źródła:

Wikipedia

Chwarzno

dzielnica Gdyni


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chwast

wiązka nici, wełny, kordonków zdobiąca brzegi tkanin


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. ogrod. roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych;

 (1.2) pot. wszelkie rośliny nieużytkowe, uważane za zbędne

 (1.3) daw. pęczek nici, piór lub włosia użyty jako ozdoba


Na tę stronę wskazuje „Chwasty”. Zobacz też: Chwasty (ujednoznacznienie).

Chwast lub roślina segetalna – roślina niepożądana w uprawach (z punktu widzenia gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej). Chwasty rosną zazwyczaj dziko na siedliskach segetalnych (polu uprawnym, łące, pastwisku itp). Wiele uznawanych dawniej za chwasty to dziś rośliny ginące, niektóre (np. niektóre chwasty lnu) są już w Polsce wymarłe. Nauką zajmującą się chwastami i ich zwalczaniem jest herbologia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chwastek

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chwastnica

1. pospolity chwast polny z rodziny traw;
2. roślina zbożowa uprawiana w Azji; pajza


Chwastnica ("Echinochloa" P.Beauv.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Do rodzaju należą 33 gatunki. Występują one głównie w strefie międzyzwrotnikowej, w większości na siedliskach wilgotnych lub w wodach. Kilka gatunków jest szeroko rozpowszechnionymi chwastami, dwa są rzadko uprawiane jako rośliny zbożowe.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chwastobójczy

stosowany do zabijania chwastów


przymiotnik

 (1.1) roln. chem. przeznaczony do zwalczania chwastów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwastownik

specjalna brona do usuwania chwastów


Źródła:

SJP.pl

Chwastowy

związany z chwastem


Źródła:

SJP.pl

Chwastówkowate

o cechach chwastówkowatych (rodzina ptaków)


Chwastówkowate (Cisticolidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), do której w zależności od ujęcia systematycznego zalicza się około 150–160 gatunków, występujących głównie w cieplejszych, południowych regionach Starego Świata oraz w Australazji. Dawniej były włączane do rodziny pokrzewkowatych (Sylviidae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chwastówkowaty

o cechach chwastówkowatych (rodzina ptaków)


Źródła:

SJP.pl

Chwaszczewo

Chwaszczewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Sidra.

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.


Źródła:

Wikipedia

Chwaszczyno

Ch


Źródła:

Wikipedia

Chwat

1. człowiek odważny, dzielny, śmiały; śmiałek, zuch, odważniak;
2. w łowiectwie: półkole w żelazie nastawionym na zwierzynę, które zatrzaskuje się przez poruszenie się zwierza;
3. w zoologii: ryba karpiowata, brzuchopłetwa


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. krzepki mężczyzna, morus

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) icht. boleń pospolity

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) łow. rodzaj półokrągłego wnyka


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chwatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chwatać.


Źródła:

Wiktionary

Chwatać

czasownik

 (1.1) stpol. chwytać


Źródła:

Wiktionary

Chwatki

chwatny; dawniej:
1. taki, który ma cechy chwata, jest odważny, sprawny i dzielny; śmiały;
2. taki, który łatwo i szybko chwyta; chwytny, chwytki, chwytliwy


Źródła:

SJP.pl

Chwatko

→ chwatki


Patrz:chwatki

Źródła:

SJP.pl

Chwatniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chwatny


Źródła:

SJP.pl

Chwatny

chwatki; dawniej:
1. taki, który ma cechy chwata, jest odważny, sprawny i dzielny; śmiały;
2. taki, który łatwo i szybko chwyta; chwytny, chwytki, chwytliwy


Źródła:

SJP.pl

Chwatosz

chwatosz pluskwiakowiec - błonkówka z rodziny grzebaczowatych


Źródła:

SJP.pl

Chwała

uznanie, cześć, chluba; zaszczyt


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uznanie, szacunek, cześć

 (1.2) chluba

 (1.3) majestat


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chwałek

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chwałkowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chwałkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chwałków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Marcinowice;


Chwałków – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Marcinowice.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chwałkówko

Chwałkówko – osada w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Łubowo przy drodze wojewódzkiej nr 434.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chwałowice

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. dzielnica Rybnika


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chwałowicki

przymiotnik od: Chwałowice


Źródła:

SJP.pl

Chwałszyce

Chwałszyce – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Nekla.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

W pobliżu miejscowości znajduje się Miejsce Obsługi Podróżnych (MOP Chwałszyce) dla jadących Autostradą A2 w kierunku Poznania.


Źródła:

Wikipedia

Chwaścik

zdrobnienie od: chwast


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chwast


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwaścisko

zgrubienie od: chwast


Źródła:

SJP.pl

Chwdp

slangowe, wulgarne: skrót określenia Chuj W Dupę Policji


skrótowiec

 (1.1) = wulg. chuj w dupę policji;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwedczuk

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chwedoruk

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chwiać.


Źródła:

Wiktionary

Chwiać

1. pochylać w różne strony; huśtać, kołysać, chybotać;
2. chwiać się:
a) być chwianym, poruszanym w różne strony; kołysać się;
b) pochylać się, uginać się, kołysać się;
c) książkowo: słabnąć, upadać, zanikać;
d) przestarzałe: być niezdecydowanym, wahać się


czasownik przechodni niedokonany (dk. zachwiać)

 (1.1) poruszać na boki czymś przytwierdzonym z jednej strony

czasownik zwrotny niedokonany chwiać się (dk. zachwiać się)

 (2.1) poruszać się na różne strony, trzymając się podstawy

 (2.2) tracić uprzednią moc, wielkość

 (2.3) być niezdecydowanym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwiałkowski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chwiej

człowiek niezdecydowany, wahający się


Chwiej – forma reklamy pneumatycznej w postaci humanoidalnej konstrukcji, która w wyniku przepływu powietrza wykonuje ruchy przypominające taniec.

W branży reklamowej spotyka się także określenia takie jak: "windyman" lub "skydancer". W Stanach Zjednoczonych, gdzie cieszą się dużą popularnością, są kojarzone głównie z komisami samochodowymi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chwiejba

chwianie się, kołysanie się


Źródła:

SJP.pl

Chwiejczak

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chwiejek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. ktoś chwiejny, niestabilny


Źródła:

Wiktionary

Chwiejnie

przysłówek

 (1.1) w sposób chwiejny


Źródła:

Wiktionary

Chwiejniej

stopień wyższy od przysłówka: chwiejnie


Źródła:

SJP.pl

Chwiejniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chwiejny; bardziej chwiejny


Źródła:

SJP.pl

Chwiejność

→ chwiejny


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest chwiejne; cecha tego, kto być chwiejny


Patrz:chwiejny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwiejny

1. przechylający się w różne strony, chybotliwy;
2. niezdecydowany, często zmieniający zdanie


przymiotnik

 (1.1) chylący się w różne strony

 (1.2) często zmieniający zdanie, niestały


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwierutanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chwierutać.


Źródła:

Wiktionary

Chwierutać

gwarowo: niesprawnie i z hałasem coś długo robić


Źródła:

SJP.pl

Chwierutny

gwarowo: chwiejny; chwiejący się


Źródła:

SJP.pl

Chwila

krótki odcinek czasu


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bardzo krótki czas

 (1.2) punkt w czasie


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chwilami

od czasu do czasu; niestale


przysłówek sposobu

 (1.1) co jakiś czas, czasami, od czasu do czasu

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) N. lm. od chwila


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwileczka

zdrobnienie od: chwilka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: chwila


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwileczkę

zdrobnienie od: chwilka


Źródła:

SJP.pl

Chwileńka

zdrobnienie od: chwila


Źródła:

SJP.pl

Chwilka

zdrobnienie od: chwila


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od chwila


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwilkę

zdrobnienie od: chwila


Źródła:

SJP.pl

Chwilowo

przysłówek sposobu

 (1.1) przez chwilę; bardzo krótko

 (1.2) tymczasowo


Źródła:

Wiktionary

Chwilowość

→ chwilowy


Patrz:chwilowy

Źródła:

SJP.pl

Chwilowy

trwający przez krótki okres czasu; temporalny


przymiotnik

 (1.1) przejściowy, występujący w danej chwili, właściwy danej chwili

 (1.2) trwający tylko chwilę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwilunia

zdrobnienie od: chwila; chwilka, chwileczka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od chwila


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwilówka

potocznie:
1. krótkoterminowa pożyczka gotówkowa o wysokich kosztach spłaty;
2. wcześniejsza wypłata części pensji na prośbę pracownika


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. krótkoterminowa pożyczka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwilówkowy

→ chwilówka


Patrz:chwilówka

Źródła:

SJP.pl

Chwilę

krótki odcinek czasu


Źródła:

SJP.pl

Chwin

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chwistek

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chwiulewy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Biskupizna. jasnofioletowy


Źródła:

Wiktionary

Chwiułowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Biskupizna. jasnofioletowy


Źródła:

Wiktionary

Chwost

1. ozdobny pęk nici, piór lub włosia; kutas;
2. przestarzale:
a) ogon;
b) zakończenie ogona w kształcie pędzla


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. pęk piór lub nici używany jako ozdoba przy odzieży;

 (1.2) przest. także reg-pl|Górny Śląsk. gw-pl|Bukowina. ogon


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwostanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chwostać.


Źródła:

Wiktionary

Chwostać

czasownik przechodni niedokonany (dk. schwostać)

 (1.1) stpol. chłostać


Źródła:

Wiktionary

Chwostka

rodzaj ptaków z rodziny chwostkowatych


Źródła:

SJP.pl

Chwostkowate

o cechach chwostkowatych (rodzina ptaków)


Chwostkowate (Maluridae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca 32 gatunki. Występują w Australii, na Nowej Gwinei i sąsiednich wyspach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chwostkowaty

o cechach chwostkowatych (rodzina ptaków)


Źródła:

SJP.pl

Chwostowy

→ chwost


Patrz:chwost

Źródła:

SJP.pl

Chwościk

1. pasożyt buraczany;
2. w wędkarstwie: element mocowany do błystki;
3. zdrobnienie od: chwost


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chwost


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chwycenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chwycić.


Źródła:

Wiktionary

Chwycik

zdrobnienie od: chwyt


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chwyt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwycić

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) dokonany od|chwytać.

czasownik zwrotny dokonany chwycić się (ndk. chwytać się)

 (2.1) dokonany od|chwytać się.


Źródła:

Wiktionary

Chwyt

1. złapanie kogoś lub czegoś;
2. sprytne posunięcie, fortel;
3. sposób chwycenia przeciwnika w walce wręcz;
4. dawniej: uchwyt


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) czynność chwycenia czegoś – ręką lub narzędziem

 (1.2) sport. pewien określony sposób uchwycenia przeciwnika w walce wręcz

 (1.3) med. pewien określony sposób uchwycenia osoby ratowanej

 (1.4) muz. pewien określony sposób przyciśnięcia strun gitary, dający w rezultacie akord

 (1.5) przen. zaplanowane, sprytne posunięcie

 (1.6) daw. uchwyt, zaczep, to za co się chwyta


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chwytacz

1. przyrząd lub część urządzenia technicznego do chwytania, przytrzymywania; chwytak; chwytarka;
2. ssak z rodziny szopowatych; kinkażu, wikławiec


Chwytacz to urządzenie mechaniczne służące do zatrzymania kabiny lub przeciwwagi dźwigu w przypadku przekroczenia

dopuszczalnej prędkości jazdy spowodowane spadkiem swobodnym. Dźwigi najczęściej wyposaża się w układ dwóch chwytaczy.

W zależności od sposobu działania wyróżnia się:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chwytak

przyrząd lub część urządzenia technicznego do chwytania, przytrzymywania; chwytacz; chwytarka


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chwytakowy

związany z chwytakiem


Źródła:

SJP.pl

Chwytanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chwytać.


Źródła:

Wiktionary

Chwytarka

przyrząd lub część urządzenia technicznego do chwytania, przytrzymywania; chwytak


Źródła:

SJP.pl

Chwytać

1. ujmować coś szybko; łapać; porywać;
2. zaczynać orientować się w czymś; postrzegać coś słuchem lub wzrokiem


czasownik przechodni niedokonany (dk. chwycić)

 (1.1) szybko łapać coś lub kogoś i mocno trzymać

 (1.2) zaczynać rozumieć coś lub orientować się w czymś

 (1.3) postrzegać coś słuchem (słyszeć) lub wzrokiem (widzieć)

 (1.4) (o pomyśle, reklamie) odnajdować zainteresowanie, trafiać do przekonania

 (1.5) (o stanie, uczuciu, nastroju) znajdować, ogarniać

czasownik zwrotny niedokonany chwytać się (dk. chwycić się)

 (2.1) łapać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwytka

przyrząd lub część urządzenia technicznego do chwytania, przytrzymywania; chwytak


Źródła:

SJP.pl

Chwytki

chwytny, chwytliwy;
1. przystosowany do chwytania, mający zdolność do chwytania; chwatny, chwatki;
2. przenośnie: łatwo pojmujący, szybko przyswajający sobie wiedzę; bystry, pojętny, mądry


Źródła:

SJP.pl

Chwytliwość

1. zdolność łatwego chwytania, łapania, przytrzymywania; chwytność;
2. przenośnie: łatwość pojmowania, przyswajania wiedzy; pojętność, bystrość, mądrość, chwytność;
3. przenośnie: zdolność łatwego trafiania do przekonania, np. chwytliwość haseł reklamowych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co chwytliwe


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwytliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chwytliwy


Źródła:

SJP.pl

Chwytliwy

1. przystosowany do chwytania, mający zdolność do chwytania; chwatny, chwatki, chwytny, chwytki;
2. przenośnie: łatwo pojmujący, szybko przyswajający sobie wiedzę; bystry, pojętny, mądry, chwytki, chwytny;
3. przenośnie: taki, który łatwo znajduje posłuch, szybko jest przyjmowany, akceptowany, np. chwytliwe hasło reklamowe


Źródła:

SJP.pl

Chwytnia

1. urządzenie do chwytania kontenerów, część dźwignicy;
2. miejsce na gryfie instrumentu, do którego dociska się struny


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. miejsce na gryfie instrumentu, do którego dociska się struny

 (1.2) techn. urządzenie, które stanowi wyposażenie dźwignicy i służy do chwytania kontenerów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwytnica

rodzaj płazów bezogonowych


Źródła:

SJP.pl

Chwytniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chwytny


Źródła:

SJP.pl

Chwytnik

1. część przedmiotu służąca do chwytania;
2. nitkowata komórka niektórych grzybów, glonów, porostów i mszaków spełniająca rolę korzeni


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. nitkowaty narząd jednokomórkowy lub wielokomórkowy służący do przytwierdzania organizmu do podłoża, a czasem także do pobierania wody i soli mineralnych

 (1.2) techn. małe urządzenie służące do chwytania

 (1.3) techn. część dźwigu, koparki, czerparki, itp. służące do chwytania i przenoszenia materiału


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwytniki

1. część przedmiotu służąca do chwytania;
2. nitkowata komórka niektórych grzybów, glonów, porostów i mszaków spełniająca rolę korzeni


Chwytniki, ryzoidy, rizoidy – cienkie, nitkowate wyrostki o budowie jedno- lub wielokomórkowej, wytwarzane przez mszaki, wielokomórkowe glony, niektóre grzyby, przedrośla paprotników czy niektóre gąbki.

Służą do przytwierdzania organizmów do podłoża oraz pobierania z gleby wody i związków pokarmowych. Pełnią funkcje podobne do korzeni organowców, lecz nimi nie są – nie posiadają tkanek przewodzących – drewna i łyka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chwytność

chwytliwość;
1. zdolność łatwego chwytania, łapania, przytrzymywania;
2. przenośnie: łatwość pojmowania, przyswajania wiedzy; pojętność, bystrość, mądrość


Źródła:

SJP.pl

Chwytny

chwytki, chwytliwy;
1. przystosowany do chwytania, mający zdolność do chwytania; chwatny, chwatki;
2. przenośnie: łatwo pojmujący, szybko przyswajający sobie wiedzę; bystry, pojętny, mądry


przymiotnik

 (1.1) posiadający zdolność łapania przedmiotów; dostosowany do chwytania


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chwytowy

→ chwyt


Patrz:chwyt

Źródła:

SJP.pl

Chyba

1. partykuła wyrażająca osłabienie treści, do której się odnosi, przypuszczenie, niepewność, np.: "On chyba śpi."; przypuszczalnie, prawdopodobnie;
2. składnik spójników złożonych "chyba że", "chyba żeby", które komunikują, iż wyłącznie w wypadku zajścia zdarzenia, o którym mowa w zdaniu podrzędnym, nie nastąpi to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym, np.: "Przysięgi dotrzymam, chyba że wcześniej umrę."


partykuła

 (1.1) …wyrażająca niepewność, przypuszczenie

 (1.2) …używana w pytaniach retorycznych

 (1.3) …używana do stawiania warunku

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) stpol. pomyłka

przyimek

 (3.1) stpol. oprócz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chybcik

tylko w zwrotach: na chybcika, chybcikiem - naprędce, szybko, w pośpiechu


Źródła:

SJP.pl

Chybcikiem

potocznie: naprędce, szybko, w pośpiechu; na chybcika


Źródła:

SJP.pl

Chybianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nietrafianie do celu


Źródła:

Wiktionary

Chybianin

mieszkaniec Chybia


Źródła:

SJP.pl

Chybianka

mieszkanka Chybia


Źródła:

SJP.pl

Chybiać

1. omijać zamierzony cel, nie trafiać; pudłować;
2. dawniej: sprzeniewierzać się, postępować wbrew czemuś; uchybiać, pogardzać


czasownik przechodni niedokonany (dk. chybić)

 (1.1) o podmiocie nie trafiać do zamierzonego celu

 (1.2) o przedmiocie omijać cel

 (1.3) nie przynosić zamierzonego skutku

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. brakować


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chybicki

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chybie

wieś w Polsce w województwie śląskim


Chybie ( Chyby, Chybi) – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, siedziba i sołectwo w gminie Chybie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chybiony

1. ominąć zamierzony cel, nie trafić; spudłować;
2. zawieść, nie udać się, nie dopisać;
3. dawniej: sprzeniewierzyć się, postąpić wbrew czemuś; uchybić, pogardzić


przymiotnik

 (1.1) taki, który nie trafił w cel, a miał

 (1.2) taki, który nie przyniesie pożądanego efektu i/lub jest błędny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chybić

1. ominąć zamierzony cel, nie trafić; spudłować;
2. zawieść, nie udać się, nie dopisać;
3. dawniej: sprzeniewierzyć się, postąpić wbrew czemuś; uchybić, pogardzić


czasownik przechodni dokonany (ndk. chybiać)

 (1.1) o podmiocie nie trafić w cel

 (1.2) o przedmiocie ominąć cel

 (1.3) nie przynieść odpowiedniego skutku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chybiński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chybki

1. książkowo: szybki, zwinny;
2. rzadko: giętki, chybotliwy


przymiotnik jakościowy

 (1.1) przest. pot. charakteryzujący się zwinnością i energią

 (1.2) przest. taki, który łatwo się chwieje i gnie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chybkość

szybkość, zwinność, gibkość


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. cecha bycia chybkim, tj. szybkim, zwinnym, żwawym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chybnięcie

1. poruszyć, zachwiać czymś; zachybotać, zakołysać;
2. chybnąć się - zakołysać się, zachwiać się, zachybotać się


Źródła:

SJP.pl

Chybność

dawniej: bycie niecelnym; niecelność, nietrafność, nieskuteczność


Źródła:

SJP.pl

Chybny

dawniej: taki, który nie trafia do celu, zwłaszcza o strzale; nietrafny, niecelny, chybiony


Źródła:

SJP.pl

Chybnąć

1. poruszyć, zachwiać czymś; zachybotać, zakołysać;
2. chybnąć się - zakołysać się, zachwiać się, zachybotać się


Źródła:

SJP.pl

Chybot

poruszanie się czegoś w różne strony; chwianie się, chybotanie się


Źródła:

SJP.pl

Chybotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chybotać.


Źródła:

Wiktionary

Chybotać

1. pochylać w różne strony; huśtać, kołysać, chwiać;
2. przechylać się z jednej strony na drugą; chybotać się, chwiać się


czasownik przechodni niedokonany (dk. chybotnąć, zachybotać)

 (1.1) wprawiać w chwiejny ruch; poruszać czymś w różne strony

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. chybotnąć, zachybotać)

 (2.1) przechylać się z jednej strony na drugą

czasownik zwrotny niedokonany chybotać się (dk. chybotnąć się, zachybotać się)

 (3.1) przechylać się z jednej strony na drugą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chybotliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób chybotliwy


Źródła:

Wiktionary

Chybotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: chybotliwie


Źródła:

SJP.pl

Chybotliwość

→ chybotliwy


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co chybotliwe


Patrz:chybotliwy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chybotliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: chybotliwy


Źródła:

SJP.pl

Chybotliwy

łatwy do poruszenia, niestabilny


Źródła:

SJP.pl

Chybotnąć

poruszyć, zachwiać


Źródła:

SJP.pl

Chybowski

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chybski

przymiotnik od: Chybie


Źródła:

SJP.pl

Chybów

Chybów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Sarnaki.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Sarnakach.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chyc

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. upał, wysoka temperatura zob. hica.


Źródła:

Wiktionary

Chych

dawniej: śmiech, chichot


Źródła:

SJP.pl

Chycina

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce;

 (1.2) geogr. jezioro w Polsce;


Chycina – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Bledzew.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

W miejscowości, nad jeziorem Chycina znajduje się ośrodek dydaktyczno-socjalny Akademii Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chylak

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chylat

w Turcji osmańskiej i w dawnej Persji: szata honorowa ofiarowywana przez władcę osobom zasłużonym


Źródła:

SJP.pl

Chylenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chylić.


Źródła:

Wiktionary

Chyleniec

Chyleniec – osada w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Nieborów. Wieś ma charakter bardzo luźnej, rozproszonej zabudowy składającej się z zaledwie 18 numerów, bez wyodrębnionego centrum.

Przy jedynej we wsi drodze asfaltowej znajduje się kamienna kapliczka Św. Rodziny, zbudowana na początku lat 2000.


Źródła:

Wikipedia

Chylewski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chylice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chylin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chylić

zniżać, pochylać, nachylać


czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) zniżać, zginać coś

czasownik zwrotny niedokonany chylić się

 (2.1) zbliżać się do końca czegoś

 (2.2) kierować się w jakąś stronę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chyliński

nazwisko


Chyliński – polski herb szlachecki, odmiana herbu Jastrzębiec.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chylomikron

jedna z lipoprotein, kulista cząsteczka znajdująca się we krwi biorąca udział w transporcie cholesterolu i triglicerydów pochodzących z pokarmu


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. największa i najmniej gęsta lipoproteina krwi, syntetyzowana w komórkach jelita cienkiego, której funkcją jest transport egzogennych lipidów z jelita do chłonki i krwi po spożyciu posiłku tłuszczowego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chylonia

dzielnica Gdyni


Chylonia ( Chiloniô, Kielau) – największa pod względem liczby mieszkańców dzielnica Gdyni – zamieszkuje ją prawie 19 tys. osób (2025). Jej zabudowa jest zróżnicowana, stanowią ją głównie bloki mieszkalne i domy jednorodzinne (na południowy zachód od magistrali kolejowej Trójmiasta) oraz tereny przemysłowe i kolejowe (na północny wschód od torów).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chyloński

→ Chylonia (dzielnica Gdyni)


Źródła:

SJP.pl

Chylus

płyn w jelicie cienkim powstały ze strawionego i rozpuszczonego pokarmu; limfa trawienna


Źródła:

SJP.pl

Chymkowski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chymodenina

hormon jelitowy pobudzający wydzielanie chymotrypsyny


Źródła:

SJP.pl

Chymotrypsyna

enzym trawienny


Chymotrypsyna (EC 3.4.21.1) – proteolityczny enzym trawienny, produkowany przez trzustkę (jako proenzym chymotrypsynogen) i wchodzący w skład soku trzustkowego. Jest uczynniany przez trypsynę. Wykazuje maksimum aktywności przy pH 8–9. Od trypsyny odróżnia go to, że nie powoduje krzepnięcia krwi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chymozyna

enzym w soku żołądkowym; podpuszczka; rennina


Źródła:

SJP.pl

Chymus

kwaśna zawartość żołądka wytworzona w rezultacie trawienia pokarmu przez soki żołądkowe


Chymus, chym (gr. "chymós", sok) – papka (półpłynna masa) pokarmowa przechodząca z żołądka (przez odźwiernik) do dwunastnicy, powstała w wyniku działania soków trawiennych. Innymi słowy, jest to częściowo strawiona żywność.

Ma odczyn kwasowy (pH równe 2), gdyż zawiera kwas solny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chynchy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kujawy. zarośla, krzaki, nieużytki


Źródła:

Wiktionary

Chynowo

Chynowo (niem. "Chinnow") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Wolin.


Źródła:

Wikipedia

Chynowski

przymiotnik od: Chynów


Herb Chynowski i jego odmiany

Chynowski (Chinan, Chinnow, Chinow, Chinowski) – kaszubski herb szlachecki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chynów

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. dzielnica Zielonej Góry


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chypre

[czytaj: szypr] szypr;
1. kompozycja zapachowa łącząca zapachy drzewne, zwierzęce i kwiatowe;
2. perfumy o takim zapachu


Źródła:

SJP.pl

Chypre'owy

→ chypre [czytaj: sziprowy]; szyprowy


Źródła:

SJP.pl

Chyra

włosy wyrastające na grzbiecie łosia lub dzika


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lwów. kołtun

 (1.2) łow. pasmo długiej i gęstej szczeciny na karku dzika


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chyrlać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Kraków, Górny Śląsk, Częstochowa. kaszleć


Źródła:

Wiktionary

Chyrowiak

dawniej: uczeń Zakładu Naukowo-Wychowawczego Ojców Jezuitów w Chyrowie


Źródła:

SJP.pl

Chyrowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Chyrowa


Źródła:

Wiktionary

Chyrów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w rejonie samborskim obwodu lwowskiego Ukrainy, położone nad Strwiążem;


Chyrów ( Хирів, "Chyriw") – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie samborskim, siedziba władz hromady Chyrów.

Chyrów leży nad Strwiążem. Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1528 położone było w XVI w. w województwie ruskim.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chytać

gwarowo: chwytać


czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chwytać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chytra

kobieta chciwa, skąpa


Chytra (gwarowe: "Chítra") – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Hajnówka.

Wieś królewska w leśnictwie bielskim w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chytrawy

nieco chytry


Źródła:

SJP.pl

Chytreńki

zdrobnienie od: chytry; chytruśki


przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: chytry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chytrość

→ chytry


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bycie chytrym, odznaczanie się przebiegłością

 (1.2) bycie chytrym w wydawaniu


Patrz:chytry

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chytrus

1. potocznie: człowiek chytry, podstępny;
2. potocznie: chciwiec, dusigrosz


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. ktoś przebiegły, podstępny

 (1.2) pot. ktoś chciwy i skąpy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chytrusek

zdrobnienie od: chytrus


Źródła:

SJP.pl

Chytruska

1. kobieta chytra, przebiegła; spryciara, krętaczka, przechera;
2. kobieta chciwa


Źródła:

SJP.pl

Chytruśki

zdrobnienie od: chytry; chytreńki


Źródła:

SJP.pl

Chytry

1. przebiegły, podstępny, fałszywy;
2. chciwy;
3. pomysłowo zrobiony, wymyślony


przymiotnik

 (1.1) podstępny, przebiegły

 (1.2) skąpy, chciwy

 (1.3) pot. pomysłowy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chytrze

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób chytry, przebiegły

 (1.2) pot. w sposób chytry, przemyślany; z pomysłem


Źródła:

Wiktionary

Chytrzec

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) stpol. człowiek przebiegły, cwaniak


Źródła:

Wiktionary

Chytrzej

stopień wyższy od przysłówka: chytrze


Źródła:

SJP.pl

Chytrzejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chytry


Źródła:

SJP.pl

Chytrzeć

stawać się chytrym


czasownik niedokonany

 (1.1) stawać się chytrym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chytrzy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) stpol. przebiegły

 (1.2) stpol. pomysłowy


Źródła:

Wiktionary

Chytrzyć

1. potocznie: przejawiać chciwość, skąpstwo; skąpić;
2. przestarzałe: postępować chytrze, podstępnie


Źródła:

SJP.pl

Chyła

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chyłek

dawniej: przechylenie, krzywizna, wygięcie; chył


Źródła:

SJP.pl

Chyłkiem

skradając się w niewidoczny sposób; boczkiem


przysłówek

 (1.1) ukradkiem, niepostrzeżenie, potajemnie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chyłomierz

miernik pochylenia układu względem określonej płaszczyzny, np. nachylenia skrzydeł samolotu względem poziomu


Źródła:

SJP.pl

Chyż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. wiejska chałupa, chata


Źródła:

Wiktionary

Chyża

dawna budowla na wsi, w której pomieszczenia mieszkalne i gospodarskie były pod jednym dachem; zagroda (chata) łemkowska


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. stodoła


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chyżanie

wczesnośredniowieczne plemię zachodniosłowiańskie


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chyżanin

członek wczesnośredniowiecznego plemienia zachodniosłowiańskiego


Źródła:

SJP.pl

Chyżanka

członkini wczesnośredniowiecznego plemienia zachodniosłowiańskiego


Źródła:

SJP.pl

Chyżej

stopień wyższy od przysłówka: chyżo


Źródła:

SJP.pl

Chyżek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. domek


Źródła:

Wiktionary

Chyżne

wieś w Polsce


Nie mylić z: Hyżne i Chyžné.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chyżniański

→ Chyżne (wieś w Polsce)


Źródła:

SJP.pl

Chyżo

przysłówek sposobu

 (1.1) poet. szybko, prędko


Źródła:

Wiktionary

Chyżonogi

biegający szybko; szybkonogi


Źródła:

SJP.pl

Chyżowice

Chyżowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Uchanie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Uchanie. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 406 mieszkańców i była trzecią co do wielkości miejscowością gminy.


Źródła:

Wikipedia

Chyżość

szybkość, prędkość, zwinność


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. przest. cecha tego, co porusza się chyżo lub jest szybko wykonywane


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chyższy

stopień wyższy od przymiotnika: chyży


Źródła:

SJP.pl

Chyży

prędki, szybki, zwinny


przymiotnik

 (1.1) poet. poruszający się szybko


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chyżyński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chz

[czytaj: ce-ha-ZET] skrót od: Centrala Handlu Zagranicznego


Źródła:

SJP.pl

Chzt

skrótowiec

 (1.1) = ekol. chemiczne zapotrzebowanie na tlen;


Źródła:

Wiktionary

Chód

1. stawianie kroków, stąpanie; chodzenie;
2. sposób chodzenia;
3. ruch, działanie maszyny lub mechanizmu;
4. konkurencja lekkoatletyczna, marsz na określony dystans;
5. reguły przemieszczania figur w szachach i innych grach;
6. dawniej: przejście, korytarz


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chodzenie, zob. krok.

 (1.2) sport. sport i dyscyplina olimpijska


Chód – forma lokomocji zwierząt na lądzie przy użyciu kończyn. Jest to seria cyklicznych, naprzemiennych ruchów całego ciała – kończyn i tułowia – powodujących przemieszczanie się. Podczas chodzenia środek ciężkości unosi się i opada w dół. Może również wykonywać niewielkie wahania na boki (chód kołyszący).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chójk

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) reg. choinka, sosna


Źródła:

Wiktionary

Chójki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. osada w Polsce, w województwie wielkopolskim, w gminie Krzymów;


Chójki – kolonia w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Krzymów, w sołectwie Zalesie. W skład tej miejscowości wchodzi 7 gospodarstw.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa konińskiego.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chór

1. zespół śpiewaków;
2. śpiew zbiorowy; utwór śpiewany zbiorowo;
3. część kościoła przeznaczona dla zespołu śpiewaczego


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. zespół muzyczny składający się z wokalistów;

 (1.2) utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1)

 (1.3) miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów

 (1.4) archit. prezbiterium

 (1.5) hist. teatr. grupa osób wykonująca zbiorowe recytacje lub śpiewy;

 (1.6) przen. grupa zgodnych ze sobą osób


Chór – zespół muzyczny składający się z wokalistów wykonujący utwór jedno- lub wielogłosowy, "a cappella" bądź z akompaniamentem. Najczęściej prowadzony przez dyrygenta lub chórmistrza (kierownika chóru).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chóralistyka

ogół zagadnień dotyczących muzyki chóralnej i działalności chórów


Źródła:

SJP.pl

Chóralność

→ chóralny


Patrz:chóralny

Źródła:

SJP.pl

Chóralny

1. przeznaczony do śpiewania chórem;
2. stanowiący chór, np. zespół chóralny;
3. przenośnie o dźwiękach: zbiorowy, ogólny


przymiotnik

 (1.1) interpretowany przez chór

 (1.2) stanowiący chór

 (1.3) przen. zbiorowy, ogólny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chórek

zdrobnienie od: chór


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: chór


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chórem

jednocześnie, razem, zbiorowo


Źródła:

SJP.pl

Chórkiem

zdrobnienie od: chór


Źródła:

SJP.pl

Chórmistrz

osoba kierująca chórem


rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) kierownik chóru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chórmistrzowski

→ chórmistrz


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chórmistrzem, dotyczący chórmistrza


Patrz:chórmistrz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chórmistrzyni

→ chórmistrz


Patrz:chórmistrz

Źródła:

SJP.pl

Chórowy

dotyczący chóru


Źródła:

SJP.pl

Chórzysta

członek chóru


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa w chórze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chórzystka

→ chórzysta


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna, która śpiewa w chórze


Patrz:chórzysta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chów

racjonalne utrzymywanie zwierząt i opieka nad nimi


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. trzymanie, karmienie i pielęgnowanie zwierząt hodowlanych

 (1.2) przen. utrzymywanie, wychowywanie kogoś


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chądzyński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chąsa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. zgraja


Źródła:

Wiktionary

Chąsba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. kradzież


Źródła:

Wiktionary

Chąsieński

związany z Chąśnem


Źródła:

SJP.pl

Chąsza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. zgraja


Źródła:

Wiktionary

Chąziebny

przymiotnik

 (1.1) stpol. dotyczący kradzieży


Źródła:

Wiktionary

Chąśnik

wojownik - uczestnik słowiańskich wypraw łupieżczych


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. członek słowiańskich wypraw łupieżczych, organizowanych w XI i XII wieku;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chąśno

gmina wiejska w województwie łódzkim


Chąśno (nazwa historyczna: Nowe Chąśno, do 31 grudnia 1991 "Chąśno Nowe") – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Chąśno.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chąźba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. zob. chąsba.


Źródła:

Wiktionary

Chęch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. gęsto rosnący mech

 (1.2) bot. nadbrzeżne zarośla


Źródła:

Wiktionary

Chęchy

gwarowo: mokre zarośla, podmokłe tereny, nieużytki


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) łódź., reg. pozn. gęste krzaki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chęcinianin

mieszkaniec Chęcin


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Chęcin


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chęcinianka

mieszkanka Chęcin


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Chęcin


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chęciny

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce;
3. część miasta Mszana Dolna


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim;

 (1.2) geogr. nazwa kilku wsi i części miast w Polsce


Chęciny – miasto w Polsce położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chęciny. Położone około 15 kilometrów od Kielc, na Wyżynie Kieleckiej, historycznie w Małopolsce.

Według danych z 31 grudnia 2022 roku miasto zajmowało powierzchnię 14,13 km² i liczyło 4316 mieszkańców, z czego liczba mężczyzn wynosiła 2103 osób (48,7%), zaś kobiet – 2213 (51,3%). Gęstość zaludnienia wynosiła 305 osób/km².


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chęciński

przymiotnik od: Chęciny


przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Chęcin, związany z Chęcinami


Nazwisko polskie, od nazwy miejscowości Chęciny lub Chęcin.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chędogi

1. książkowo: czysty, schludny, porządny, np. "Dom mieszkalny niewielki, lecz zewsząd chędogi." (Adam Mickiewicz);
2. dawniej: piękny, ładny, śliczny, np. "Waćpan stworzyłeś bardzo chędogi wiersz."


przymiotnik

 (1.1) przest. schludny

 (1.2) daw. piękny, ładny, śliczny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chędogo

przysłówek sposobu

 (1.1) daw. schludnie, czysto, porządnie


Źródła:

Wiktionary

Chędożej

stopień wyższy od przysłówka: chędogo


Źródła:

SJP.pl

Chędożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. robienie porządku

 (1.2) wulg. o mężczyźnie uprawianie seksu


Źródła:

Wiktionary

Chędożyć

1. pospolicie: mieć stosunek seksualny;
2. książkowo: sprzątać, ładzić, porządkować


czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) przest. sprzątać, czyścić, porządkować

 (1.2) przest. odbywać z kimś stosunek płciowy

czasownik zwrotny niedokonany chędożyć się

 (2.1) przest. współżyć płciowo ze sobą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chętka

potocznie: ochota na coś, zwykle krótkotrwała; zachcianka, kaprys, chrapka


Źródła:

SJP.pl

Chętkowski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chętkość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest chętkie; cecha tych, którzy są chętcy


Źródła:

Wiktionary

Chętliwy

przymiotnik

 (1.1) stpol. chętny (np. do pomocy), przychylny


Źródła:

Wiktionary

Chętnie

przysłówek sposobu

 (1.1) z chęcią, z ochotą


Źródła:

Wiktionary

Chętniej

stopień wyższy od przysłówka: chętnie


Źródła:

SJP.pl

Chętniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chętny


Źródła:

SJP.pl

Chętność

→ chętny


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co chętne; cecha tych, którzy są chętni

 (1.2) stpol. przyjemność

 (1.3) stpol. wdzięk


Patrz:chętny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chętny

mający chęć do czegoś; skory, skłonny do czegoś; ochoczy


przymiotnik

 (1.1) mający chęć zrobienia czegoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) ochotnik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chęć

1. wola, ochota, pragnienie;
2. intencja, zamiar


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pragnienie zrobienia czegoś, ochota na coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłam

coś bezwartościowego; tandeta; szajs; szajza


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) coś bezwartościowego, tandetnego; także większa ilość tych przedmiotów, towarów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłamowaty

potocznie: bezwartościowy, marny, lichy; tandetny, bublowaty


Źródła:

SJP.pl

Chłaniów

Chłaniów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Żółkiewka.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chłaniów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.


Źródła:

Wikipedia

Chłapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chłapać.


Źródła:

Wiktionary

Chłapać

chwytać coś ustami


czasownik niedokonany (dk. chłapnąć)

 (1.1) niedokonany od|chłapnąć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłapnąć

czasownik dokonany (ndk. chłapać)

 (1.1) pot. chwycić coś gwałtownie lub chciwie przy użyciu ust lub pyska

 (1.2) pot. wypić coś chciwie, łapczywie


Źródła:

Wiktionary

Chłapowo

niewielka osada w pobliżu Władysławowa


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chłapowski

nazwisko


Chłapowski – polskie nazwisko. Osoby o tym nazwisku:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chłep

wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany podczas picia; chlip


Źródła:

SJP.pl

Chłeptanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|chłeptać.


Źródła:

Wiktionary

Chłeptać

potocznie:
1. zwykle o zwierzętach: pić wciągając płyn językiem;
2. pić głośno, wciągając ustami; chlipać, siorpać, siorbać


czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) pot. zwykle o zwierzętach: pić, zagarniając płyn językiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłodek

1. potocznie: niezbyt silny chłód - względnie obniżona, korzystna temperatura powietrza;
2. jednoroczna roślina z rodziny astrowatych, kwitnąca od czerwca do września, występująca na dużej części Europy


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niewielki chłód wywołujący przyjemne uczucie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłodnawy

1. nieco chłodny;
2. nieco oschły, obojętny


przymiotnik

 (1.1) trochę chłodny

 (1.2) przen. trochę obojętny, lekko oschły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłodnia

pomieszczenie (także mebel lub pojazd) z urządzeniem chłodniczym


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomieszczenie, w którym panuje niska temperatura, przeznaczone do przechowywania szybko psującej się żywności, ciał osób zmarłych bądź preparatów biologicznych

 (1.2) samochód lub wagon towarowy służący za chłodnię (1.1)


Chłodnia – zajmuje się przechowywaniem, schładzaniem lub zamrażaniem nietrwałych surowców i produktów w celu zachowania jakości przez dłuższy czas.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chłodniarka

urządzenie służące do chłodzenia; chłodziarka


Źródła:

SJP.pl

Chłodniarz

specjalista w dziedzinie chłodnictwa


Źródła:

SJP.pl

Chłodnica

1. w technice: urządzenie do chłodzenia cieczy lub skraplania par i gazów;
2. w technice: urządzenie do oziębiania płynu chłodzącego cylindry;
3. w układzie termodynamicznym: zbiornik energii o niższej temperaturze


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. urządzenie służące do wymiany energii cieplnej pomiędzy dwoma jej nośnikami;

 (1.2) mot. urządzenie służące do chłodzenia silnika pojazdu

 (1.3) stpol. altana


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chłodnicki

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Chłodnicowiec

statek z chłodzonymi ładowniami, służący do przewozu łatwo psujących się produktów spożywczych; chłodniowiec


Źródła:

SJP.pl

Chłodnictwo

dział techniki zajmujący się technologiami chłodzenia za pomocą urządzeń chłodniczych; chłodziarstwo


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dział techniki zajmujący się urządzeniami wytwarzającymi chłód


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chłodniczka

zdrobnienie od: chłodnica


Źródła:

SJP.pl

Chłodniczy

związany z chłodnictwem, przeznaczony do chłodzenia lub przechowywany w niskiej temperaturze


przymiotnik

 (1.1) dotyczący chłodnictwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłodniej

stopień wyższy od przysłówka: chłodno


Źródła:

SJP.pl

Chłodniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chłodny


Źródła:

SJP.pl

Chłodnieć

chłodnąć;
1. stawać się coraz zimniejszym; oziębiać się, stygnąć;
2. w przenośni: tracić sentyment, stawać się oschłym, bezuczuciowym


Źródła:

SJP.pl

Chłodnik

specjalista w zakresie chłodnictwa; chłodniarz


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. barszcz z botwiny albo z buraków podawany na zimno

 (1.2) kulin. zupa owocowa podawana na zimno

 (1.3) hist. ogrod. bindaż

 (1.4) przest. ogrod. altana, pergola

 (1.5) techn. urządzenie do chłodzenia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) środ. techn. specjalista w zakresie chłodnictwa


Zobacz też: Chłodnik – potok, dopływ Wierzbiaka.

Chłodnik – zupa podawana na zimno, najczęściej poniżej temperatury pokojowej. Podręcznikowo schłodzona do temperatury poniżej 14°C. Często przygotowywana ze zmiksowanych bądź poszatkowanych warzyw lub owoców. Wiele spośród kuchni narodowych posiada w swoim menu popularne wersje chłodników.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chłodniowiec

statek z chłodzonymi ładowniami, służący do przewozu łatwo psujących się produktów spożywczych; chłodnicowiec


Chłodniowiec (również chłodnicowiec) – statek wodny służący do przewozu łatwo psujących się produktów spożywczych w chłodzonych ładowniach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chłodniowy

przymiotnik od: chłodnia


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z chłodnią, dotyczący chłodni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłodno

przysłówek sposobu

 (1.1) do pewnego stopnia zimno

 (1.2) przen. w sposób pozbawiony serdeczności

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) gw-pl|Kraków, Bochnia, Wadowice. opryszczka


Źródła:

Wiktionary

Chłodnorost

roślina dobrze znosząca zimno i zimową przerwę we wzroście


Źródła:

SJP.pl

Chłodność

→ chłodny


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest chłodne; cecha tych, którzy są chłodni


Patrz:chłodny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłodny

zimny;
1. mający niską temperaturę, wywołujący uczucie chłodu; mroźny, lodowaty;
2. przenośnie: nieulegający łatwo uczuciom, wzruszeniom; opanowany, zrównoważony;
3. przenośnie: niespowodowany uczuciem, niepodlegający uczuciu, np. chłodny rozum;
4. przenośnie: mający obojętny stosunek do kogoś lub czegoś; oschły, oziębły, lodowaty;
5. wyrażający taki stosunek, np. chłodny ukłon; oschły, oziębły, lodowaty;
6. o kolorach: wywołujący rażenie zimna, zbliżony do błękitu lub zieleni


przymiotnik

 (1.1) raczej zimny; rześki

 (1.2) o relacjach międzyludzkich, o uczuciach: pozbawiony silnych, ciepłych, dobrych uczuć; zdystansowany

 (1.3) gw-pl|Podhale. trwały


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłodnąć

chłodnieć;
1. stawać się coraz zimniejszym; oziębiać się, stygnąć;
2. w przenośni: tracić sentyment, stawać się oschłym, bezuczuciowym


Źródła:

SJP.pl

Chłody

okres o nieprzyjemnej, niskiej temperaturze powietrza


Źródła:

SJP.pl

Chłodzarnia

pomieszczenie z urządzeniem chłodniczym; chłodnia, chłodziarnia


Źródła:

SJP.pl

Chłodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czynność lub proces obniżania temperatury


Chłodzenie – zespół działań i urządzeń do odprowadzania ciepła z układu w celu zapobieżenia nadmiernemu wzrostowi temperatury układu. Chłodzenie stosowane jest w różnych urządzeniach mechanicznych, m.in. w silnikach spalinowych, sprężarkach, maszynach elektrycznych (np. silnikach elektrycznych), transformatorach, układach elektronicznych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Chłodzeniowy

służący do chłodzenia; chłodzący


Źródła:

SJP.pl

Chłodziarka

urządzenie służące do chłodzenia; chłodniarka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. urządzenie służące do chłodzenia czegoś, kosztem doprowadzonej energii


Chłodziarka (zwycz. lodówka) – urządzenie (maszyna cieplna), którego zadaniem jest obniżenie temperatury środowiska chłodzonego, kosztem doprowadzonej energii. W chłodziarkach absorpcyjnych energia odprowadzana jest w postaci ciepła, natomiast w pozostałych (sprężarkowych, strumienicowych, termoelektrycznych) w postaci pracy. Chłodzonym czynnikiem może być powietrze, woda lub inny czynnik pośredniczący (chłodziwo).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chłodziarka-Zamrażarka

urządzenie składające się z chłodziarki i zamrażarki w jednej obudowie; chłodziarkozamrażarka


Źródła:

SJP.pl

Chłodziarko-Zamrażarka

urządzenie składające się z chłodziarki i zamrażarki; chłodziarka-zamrażarka, chłodziarkozamrażarka


Źródła:

SJP.pl

Chłodziarkozamrażarka

urządzenie składające się z chłodziarki i zamrażarki w jednej obudowie; chłodziarka-zamrażarka


Źródła:

SJP.pl

Chłodziarnia

pomieszczenie z urządzeniem chłodniczym; chłodnia, chłodzarnia


Źródła:

SJP.pl

Chłodziarstwo

dział techniki zajmujący się technologiami chłodzenia za pomocą urządzeń chłodniczych; chłodnictwo


Źródła:

SJP.pl

Chłodziarz

specjalista w zakresie napraw chłodziarek


Źródła:

SJP.pl

Chłodzik

zdrobnienie od: chłód


Źródła:

SJP.pl

Chłodziwo

płyn lub gaz pośredniczący w odbieraniu ciepła ciałom poddawanym chłodzeniu; ziębiwo, ziębnik


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. substancja, najczęściej ciecz, o specjalnym składzie, stworzona do odbierania ciepła ciałom chłodzonym;


Chłodziwo − czynnik pośredniczący w odbieraniu ciepła ciałom ochładzanym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chłodzić

1. obniżać temperaturę czegoś lub kogoś; oziębiać, schładzać, studzić;
2. chłodzić się -
a) być chłodzonym; oziębiać się, studzić się;
b) chłodzić samego siebie


czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) sprawiać, że coś staje się chłodniejsze

czasownik zwrotny niedokonany chłodzić się

 (2.1) sprawiać, że samemu staje się chłodniejszym

 (2.2) być poddawanym schładzaniu, zmniejszaniu temperatury


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłodzony

1. obniżać temperaturę czegoś lub kogoś; oziębiać, schładzać, studzić;
2. chłodzić się -
a) być chłodzonym; oziębiać się, studzić się;
b) chłodzić samego siebie


Źródła:

SJP.pl

Chłodząco

→ chłodzić


Patrz:chłodzić

Źródła:

SJP.pl

Chłoniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od chłoniak


Źródła:

Wiktionary

Chłoniak

nowotwór układu limfatycznego, wywodzący się z limfocytów T lub B, charakteryzujący się guzowatym rozrostem tkanek wchodzących w skład układu odpornościowego, występujący nie tylko w postaci guza, ale może uogólnić się w postaci białaczki; lymphoma


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. rodzaj nowotworu złośliwego, wywodzącego się z elementów tkanki chłonnej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłonica

choroba węzłów chłonnych


Źródła:

SJP.pl

Chłonka

płyn ustrojowy krążący w układzie limfatycznym, odgrywający znaczną rolę w wymianie składników pomiędzy krwią a tkankami; limfa


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fizj. płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; limfa;


Chłonka, limfa ( lympha) – płyn tkankowy spływający do naczyń chłonnych, tworzących układ naczyń limfatycznych (układ chłonny). Chłonka jest zbierana przez naczynia chłonne aferentne, ślepo zakończone, zaczynające się w tkankach. Transportowana jest do węzłów chłonnych, skąd z kolei przy pomocy naczyń chłonnych eferentnych wyprowadzana jest do krwiobiegu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chłonniej

stopień wyższy od przysłówka: chłonnie


Źródła:

SJP.pl

Chłonniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: chłonny


Źródła:

SJP.pl

Chłonność

→ chłonny


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łatwość wchłaniania, wsysania czegoś

 (1.2) przen. łatwość przyswajania sobie czegoś, przejmowania czegoś


Patrz:chłonny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłonny

1. mający zdolność wchłaniania, absorpcji czegoś;
2. w ekonomii, o rynku, konsumencie: charakteryzujący się dużym zapotrzebowaniem na produkt lub usługę;
3. chłonny umysł - pozwalający na szybkie przyswajanie wiedzy


przymiotnik

 (1.1) książk. wchłaniający, wsysający coś

 (1.2) przen. szybko przyswajający, intensywnie chłonący coś dla siebie z zewnątrz; żądny, ciekawy czegoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłonąco-Trawiący

taki, który chłonie i trawi, np. jama chłonąco-trawiąca u jamochłonów; trawiąco-chłonący, chłonąco-trawienny (rzadko)


Źródła:

SJP.pl

Chłonąć

przyswajać, pobierać


czasownik przechodni niedokonany (dk. pochłonąć)

 (1.1) pobierać intensywnie

 (1.2) powodować kataklizm, śmierć, ruinę wielu jednostek

 (1.3) przen. zabierać dużo czasu i wysiłku

 (1.4) przen. mocno odbierać wrażenia

 (1.5) przen. ekon. przyswajać zachłannie kapitał

czasownik przechodni niedokonany (dk. wchłonąć)

 (2.1) wciągać do swego wnętrza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłop

drobny rolnik, produkujący wraz z rodziną, głównie w celu zaspokojenia własnych potrzeb


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. członek warstwy społecznej chłopstwa

 (1.2) pot. rolnik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. partner, mąż

 (2.2) pot. mężczyzna


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chłopaciara

dziewczyna woląca kolegować się z chłopakami; chłopczyca, chłopaczara


Źródła:

SJP.pl

Chłopacki

→ chłopak (rzadko)


Źródła:

SJP.pl

Chłopackość

→ chłopacki


Patrz:chłopacki

Źródła:

SJP.pl

Chłopaczara

dziewczyna woląca kolegować się z chłopakami; chłopczyca, chłopaciara


Źródła:

SJP.pl

Chłopaczek

zdrobnienie od: chłopak


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od chłopak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłopaczkowaty

o wyglądzie chłopaczka; chłopięcy


Źródła:

SJP.pl

Chłopaczku

zdrobnienie od: chłopak


Źródła:

SJP.pl

Chłopaczydło

zgrubienie od: chłopak; chłopczysko, chłopaczysko


Źródła:

SJP.pl

Chłopaczyna

ze współczuciem lub politowaniem o chłopcu; chłopczyna


Źródła:

SJP.pl

Chłopaczysko

zgrubienie od: chłopak; chłopczysko, chłopaczydło


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) duży lub wysoki chłopak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłopak

chłopiec;
1. dziecko płci męskiej;
2. syn;
3. młody mężczyzna; młodzieniec;
4. młodzieniec w związku niebędącym małżeństwem;
5. dawniej: młody mężczyzna wykonujący prace pomocnicze w jakimś miejscu


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) dziecko płci męskiej

 (1.2) pot. młody mężczyzna

 (1.3) pot. młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę

 (1.4) przest. młody pracownik zakładu

 (1.5) daw. zdrobn. od: chłop


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłopaku

chłopiec;
1. dziecko płci męskiej;
2. syn;
3. młody mężczyzna; młodzieniec;
4. młodzieniec w związku niebędącym małżeństwem;
5. dawniej: młody mężczyzna wykonujący prace pomocnicze w jakimś miejscu


Źródła:

SJP.pl

Chłopcodziewczyna

rzadko: dziewczyna woląca kolegować się z chłopakami; chłopaciara, chłopaczara, chłopczyca


Źródła:

SJP.pl

Chłopcowaty

podobny do chłopca; chłopięcy


Źródła:

SJP.pl

Chłopczak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. zob. chłopiec.


Źródła:

Wiktionary

Chłopczara

dziewczyna woląca kolegować się z chłopakami; chłopczyca, chłopaczara, chłopaciara


Źródła:

SJP.pl

Chłopczyca

dziewczyna woląca kolegować się z chłopakami; chłopaciara, chłopaczara


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. dziewczyna lub dziewczynka, ubierająca się i zachowująca się jak chłopak;

 (1.2) eufem. pot. dziewczyna usilnie zabiegająca o względy chłopaków


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chłopczycowy

→ chłopczyca


Patrz:chłopczyca

Źródła:

SJP.pl

Chłopczyk

potocznie: samiec psa lub innego zwierzęcia


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od chłopiec

 (1.2) pieszcz. niemowlę lub małe dziecko płci męskiej

 (1.3) przen. żart. o osobie postrzeganej jako młoda lub pełna energii, pełna pomysłów osoba płci męskiej

 (1.4) przen. pejor. o osobie postrzeganej jako infantylna, niedoświadczona osoba płci męskiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłopczykowaty

o wyglądzie chłopczyka, mający cechy chłopczyka; chłopięcy, chłopczykowy


Źródła:

SJP.pl

Chłopczykowy

o wyglądzie chłopczyka, mający cechy chłopczyka; chłopięcy, chłopczykowaty


Źródła:

SJP.pl

Chłopczyku

potocznie: samiec psa lub innego zwierzęcia


Źródła:

SJP.pl

Chłopczyna

ze współczuciem lub politowaniem o chłopcu; chłopaczyna


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) z rozczuleniem lub politowaniem o chłopcu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłopczysko

zgrubienie od: chłopak; chłopaczysko, chłopaczydło


Źródła:

SJP.pl

Chłopczyński

rzadko: właściwy chłopcu, typowy dla chłopca; chłopięcy


Źródła:

SJP.pl

Chłopecki

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chłopeczka

zdrobnienie od: chłopka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: chłopka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłopek

1. zdrobnienie od: chłop (przestarzałe lub z politowaniem);
2. chłopek-roztropek - lekceważące określenie osoby niekompetentnej a przemądrzałej;
3. dawniej: pionek w szachach;
4. środowiskowo:
a) krótki kopalniak, podpora stropu w kopalni;
b) dźwignia na rozjeździe do przestawiania zwrotnicy


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lekcew. chłop

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pionek w szachach

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: chłopka


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chłopek-Roztropek

pogardliwie: osoba przemądrzała, kombinator, w rzeczywistości o niskiej inteligencji lub znajomości tematu, wiejski filozof


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) lekcew. przemądrzalec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłopi

chłopski;
1. dotyczący chłopa (rolnika), należący do chłopa, używany przez chłopa;
2. złożony z chłopów, dokonywany przez chłopów;
3. właściwy chłopu albo chłopom;
4. potocznie: właściwy mężczyznom; męski


Chłopi – warstwa społeczna zamieszkująca tereny wiejskie, dominująca w społeczeństwach przedindustrialnych, zajmująca się produkcją rolną. Chłopów charakteryzuje odrębność warunków życia, obyczajów i tradycji, wynikająca z powiązania miejsca pracy z gospodarstwem domowym oraz uzależnienie procesu produkcji od warunków naturalnych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chłopice

wieś w Polsce


Chłopice (ukr. Хлопиці, lub Хлопичі) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Chłopice. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Chłopice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chłopicki

przymiotnik od: Chłopice


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chłopiec

1. dziecko płci męskiej; chłopczyk;
2. młodzieniec, kawaler, chłopak;
3. dawniej: młody pracownik wykonujący pomocnicze prace


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) młody człowiek płci męskiej

 (1.2) pot. młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością, z którym się chodzi, umawia na randki


Chłopiec (także: "chłopak"; dawniej "chłopię", "otrok") – młody człowiek płci męskiej. Wiek, w którym chłopiec staje się mężczyzną, jest różny w różnych społeczeństwach. Zwykle przejście z okresu dojrzewania do dojrzałości następuje w wieku kilkunastu lat.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chłopieć

fizycznie lub mentalnie upodabniać się do chłopa, nabierać cech chłopskich


Źródła:

SJP.pl

Chłopina

ze współczuciem, politowaniem o mężczyźnie, chłopie; chłopowina


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. z politowaniem, współczuciem, zwykle serdecznie o mężczyźnie, chłopie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłopisko

zgrubienie od: chłop; pogardliwie lub z politowaniem o mężczyźnie albo chłopcu


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub nijaki

 (1.1) pot. silny, wysoki mężczyzna

 (1.2) pot. ekspr. chłop, mężczyzna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłopiątko

zdrobnienie od: chłopię (dawniej: chłopiec)


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: chłopię


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłopię

młody chłopiec


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. chłopiec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłopięco

przysłówek

 (1.1) w sposób chłopięcy


Źródła:

Wiktionary

Chłopięcość

→ chłopięcy


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co chłopięce


Patrz:chłopięcy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłopięctwo

wiek chłopięcy, pośredni między dziecięctwem a wiekiem młodzieńczym


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) okres bycia chlopcem

 (1.2) ogół cech typowych dla chlopca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłopięcy

1. właściwy chłopięctwu, odnoszący się do wieku pośredniego między dziecięctwem a wiekiem młodzieńczym; chłopczyński;
2. złożony z chłopców, np. zespół chłopięcy


przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do chłopca, będący jego własnością

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z chłopakiem, chłopcem, dotyczący chłopca

przymiotnik jakościowy

 (3.1) taki, jak u chłopaka, chłopca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłopka

1. kobieta wiejska; wieśniaczka;
2. sukienka o obcisłym staniku z dekoltem i szerokiej, marszczonej spódnicy


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta ze wsi

 (1.2) kraw. rodzaj sukienki

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: chłopek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłopobaba

potocznie: kobieta przypominająca wyglądem lub zachowaniem mężczyznę; babochłop, baba-chłop, kobieton


Źródła:

SJP.pl

Chłopobyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) śrpol. mitgr. Minotaur


Źródła:

Wiktionary

Chłopok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. chłopak

 (1.2) gw-pl|księstwo łowickie. syn


Źródła:

Wiktionary

Chłopoman

człowiek przesadnie idealizujący chłopów i ich życie; ludoman


Źródła:

SJP.pl

Chłopomania

przesadna fascynacja wsią i życiem chłopów; ludomania, ludomaństwo, chłopomaństwo


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. liter. przesadne fascynowanie się chłopstwem i folklorem, także prąd w literaturze charakteryzujący się naiwnym, nacechowanym egzaltacją idealizowaniem chłopstwa i jego roli społecznej;


Ch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chłopomanka

→ chłopoman


Patrz:chłopoman

Źródła:

SJP.pl

Chłopomański

→ chłopomania


Patrz:chłopomania

Źródła:

SJP.pl

Chłopomaństwo

przesadna fascynacja wsią i życiem chłopów; ludomania, ludomaństwo, chłopomania


Źródła:

SJP.pl

Chłoporobotnica

→ chłoporobotnik


Patrz:chłoporobotnik

Źródła:

SJP.pl

Chłoporobotniczy

→ chłoporobotnik


Patrz:chłoporobotnik

Źródła:

SJP.pl

Chłoporobotnik

właściciel gospodarstwa wiejskiego pracujący dodatkowo jako robotnik


Źródła:

SJP.pl

Chłopowina

ze współczuciem, politowaniem o mężczyźnie, chłopie; chłopina


Źródła:

SJP.pl

Chłopowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Chłopski

chłopi;
1. dotyczący chłopa (rolnika), należący do chłopa, używany przez chłopa;
2. złożony z chłopów, dokonywany przez chłopów;
3. właściwy chłopu albo chłopom;
4. potocznie: właściwy mężczyznom; męski


przymiotnik

 (1.1) dotyczący chłopa

 (1.2) stpol. męski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłopsko

przysłówek

 (1.1) na sposób chłopski


Źródła:

Wiktionary

Chłopskość

chłopstwo;
1. sposób bycia chłopów;
2. chłopskie pochodzenie


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co chłopskie; cecha tych, którzy są chłopscy

 (1.2) pochodzenie chłopskie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłopstwo

potocznie:
1. chłopi, rolnicy; warstwa chłopska;
2. sposób bycia chłopów; chłopskość;
3. chłopskie pochodzenie; chłopskość


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. socjol. warstwa społeczna składając się z drobnych rolników;

 (1.2) daw. pochodzenie chłopskie

 (1.3) pot. żart. ogół mężczyzn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłoptaś

ironicznie o chłopcu, młodzieńcu; chłoptyś


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ekspr. chłopiec, chłopak

 (1.2) ekspr. młody mężczyzna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłoptyś

ironicznie o chłopcu, młodzieńcu; chłoptaś


Źródła:

SJP.pl

Chłopyszek

zdrobnienie od: chłop


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Poznań. chłopiec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłopyś

pieszczotliwie o małym chłopcu


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pieszcz. mały chłopiec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłosnąć

1. uderzyć kogoś lub coś batem, rózgą;
2. o wietrze deszczu: gwałtownie uderzyć, zaciąć;
3. w przenośni: ostro skrytykować


czasownik przechodni dokonany (ndk. chłostać)

 (1.1) dokonany od|chłostać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłosta

kara cielesna polegająca na wielokrotnym uderzaniu ciała karanego za pomocą przedmiotu mogącego zadawać ból przy takim jego użyciu


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bicie rózgą, batem, biczem itp.

 (1.2) przen. surowa, ostra krytyka


Chłosta, biczowanie ( flagellatio) – rodzaj kary cielesnej (stosowanej też w charakterze tortury), polegającej na wielokrotnym uderzaniu osoby torturowanej w plecy (ewentualnie inne części ciała, np. niepokornego niewolnika, rzekomej czarownicy – w twarz, czy w stopy – falaka) przy pomocy bicza, bata, kańczuga, rzemienia lub rózgi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Chłostak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. posługacz w łaźni


Źródła:

Wiktionary

Chłostanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) uderzanie kogoś biczem, batem, pejczem lub podobnym narzędziem


Źródła:

Wiktionary

Chłostanina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. bicie, chłostanie


Źródła:

Wiktionary

Chłostać

uderzać kogoś lub coś batem, rózgą


czasownik przechodni niedokonany (dk. chłosnąć)

 (1.1) bić rózgą, biczem itp.

 (1.2) przen. surowo krytykować

 (1.3) meteorol. gwałtownie uderzyć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłośnięcie

1. uderzyć kogoś lub coś batem, rózgą;
2. o wietrze deszczu: gwałtownie uderzyć, zaciąć;
3. w przenośni: ostro skrytykować


Źródła:

SJP.pl

Chłubliwy

przymiotnik

 (1.1) stpol. chełpliwy


Źródła:

Wiktionary

Chłyst

w łowiectwie: młody samiec jelenia szlachetnego


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. rel. członek rosyjskiej sekty religijnej powstałej w 1645;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) łow. młody jeleń (samiec), towarzyszący stadu podczas rykowiska, przepędzany przez starego byka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłystek

pogardliwie o młodym człowieku


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lekcew. niepoważny, młody człowiek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Chłyści

członek rosyjskiej sekty religijnej powstałej w 1645 roku, założonej przez Daniłę Filipowicza


Chłyści ( хлысты) – rosyjska sekta religijna powstała w 1645 roku. Jej założyciel, Daniła Filipowicz, ogłosił się nowym wcieleniem Boga i rozpoczął nauczanie oparte na dwunastu nowych przykazaniach, które miały zastąpić dotychczasowy dekalog.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Chłód

1. stan względnie niskiej temperatury, umiarkowane zimno; ziąb, oziębienie, ochłodzenie;
2. przenośnie: nieżyczliwość, nieokazywanie lub brak uczuć; obojętność, oziębłość, oschłość


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno

 (1.2) przen. nieokazywanie uczuć


Chłód (także: "zimno", "ziąb", "mróz", "niska temperatura", czasami też żartobliwie określane jako "zimnica") – pojęcie odnoszące się do stanu o niskiej temperaturze (to znaczy takiego w którym brak jest ciepła). Termin może odnosić się do niskiej temperatury danego obiektu (fizyka), zjawiska atmosferycznego (meteorologia, planetologia, itp.) i odczucia chłodu (fizjologia człowieka). Chłodnym określa się obiekt, który ma niższą temperaturę w porównaniu z temperaturą uznaną za normalną lub standardową.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia