Dy

odmiana sapropelu, ciemnego mułu gnilnego zbiorników wodnych, składająca się ze związków pochodzących z rozkładu materii roślinnej

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dy – osad jeziorny
Dy – symbol dysprozu
DY – kod IATA

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dyakowski

nazwisko

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Roman Dyboski
Tadeusz Dyboski

Dybrachiczny

Dybów

1. w średniowieczu: kłody lub deski z otworami, w które zakuwano ręce i nogi więźnia
2. uchwyt służący do połączenia dwóch części masztu statku wodnego

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Dybów – część miasta Kutno
Dybów – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Żagań
Dybów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Pęczniew
Dybów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Kosów Lacki
zamek Dybów w Toruniu
Dybowo, Dybów-Kolonia

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dycha

potocznie: dziesięć, dziesiątka, zwłaszcza dziesięć złotych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. dziesiątka (wszystkie znaczenia), zwykle dziesięć złotych

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. med. astma

(1.3) harc. potoczna nazwa na namiot wojskowy typu 10

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ter. od: dychać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dychawica

przewlekła, zapalna choroba dróg oddechowych, charakteryzująca się nadreaktywnością oskrzeli oraz ich skurczem, samoistnie lub farmakologicznie odwracalnym; astma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. astma oskrzelowa (choroba zwierząt i ludzi)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dychawica oskrzelowa
dychawica sercowa
Dychawica – wieś w Polsce

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dychawiczność

→ dychawiczny

Patrz:dychawiczny

Źródła:

SJP.pl

Dychawiczny

1. medycynie: dotyczący dychawicy, wywołany tą chorobą;
2. z trudem oddychający, słaby;
3. o urządzeniach: źle działający, stary

Źródła:

SJP.pl

Dychać

dawniej: oddychać, zwłaszcza z trudem, ciężko; dyszeć, sapać

czasownik nieprzechodni niedokonany

podział czegoś na dwie części, zwłaszcza wykluczające się; dwuczłonowość, dwudzielność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. podział pewnej klasy na dwie, zwykle przeciwstawne, grupy elementów lub zestawienie par przeciwstawnych pojęć

przysłówek sposobu

(1.1) reg-pl|Poznań. całkiem, zupełnie, dokładnie

przymiotnik

w potocznym wyrażeniu: ani słychu, ani dychu - brak jakiejkolwiek wieści, brak znaku życia

Źródła:

SJP.pl

Dychów

wieś w Polsce

Dychów (dawna niem. nazwa "Deichow")) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Bobrowice.

W latach 1954–1958 wieś należała i była siedzibą władz gromady Dychów, po jej zniesieniu w gromadzie Bobrowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dyck

[czytaj: dajk] nazwisko, m.in. Antoon van Dyck (1599-1641), flamandzki malarz

Źródła:

SJP.pl

Dycki

zaimek przysłowny upowszechniający

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zawsze

Źródła:

Wiktionary

Dyczek

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Dyczewski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Dariusz Dyczewski – polski dyrygent
Leon Dyczewski – katolicki duchowny, filozof i socjolog

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dyczkowski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Dyda

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Dydak

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

SJP.pl
Wiktionary

Dydaktycznie

przysłówek

(1.1) w sposób dydaktyczny

Źródła:

Wiktionary

Dydaktyczność

→ dydaktyczny

Patrz:dydaktyczny

Źródła:

SJP.pl

Dydaktyczny

1. związany z nauczaniem, dydaktyką; pedagogiczny;
2. książkowo: moralizatorski, pouczający

przymiotnik

(1.1) związany z dydaktyką

(1.2) wykonany w celu pouczania

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dydaktyk

1. specjalista w zakresie metod nauczania i uczenia się;
2. dobry pedagog, człowiek mający zdolności wychowawcze

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) naukowiec specjalizujący się w zakresie dydaktyki

(1.2) książk. zdolny pedagog

forma rzeczownika.

(2.1) D. plural|dydaktyka.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dydaktyka

1. dział pedagogiki, nauka o metodach nauczania i uczenia się
2. moralizowanie, pouczanie; dydaktyzm

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pedag. nauka o sposobach uczenia

(1.2) książk. moralizowanie, dydaktyzm

(1.3) środ. wykładanie, godziny pracownika naukowego spędzone na wykładaniu

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: dydaktyk

Dydaktyka – jedna z głównych gałęzi nauk pedagogicznych, która zajmuje się procesami nauczania i uczenia się, wszelkimi przedmiotami na kolejnych poziomach tych procesów, od przedszkola do studiów wyższych, a także mających miejsce poza instytucjami oświatowymi, przy zwykłych czynnościach. Jest to zatem nauka o systemie poprawnie uzasadnionych twierdzeń i hipotez dotyczących procesu, zależności i prawidłowości nauczania a uczenia się oraz sposobów kształtowania tego procesu przez człowieka.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dydaktyzm

moralizowanie, pouczanie; dydaktyka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. zespół cech stanowiący o walorach wychowawczych i edukacyjnych;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dydek

dytek; dawniej:
1. drobna moneta;
2. pieniądz

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. pot. drobna moneta zdawkowa w I Rzeczypospolitej, także ogólne żartobliwe określenie ówczesnych pieniędzy

(1.2) reg. pozn. pierś kobiety, rzad. zwierzęcia

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dydek, dytek – potocznie trojak (moneta)
- [http://literat.ug.edu.pl/glogers/0007.htm Zygmunt Gloger - Encyklopedia staropolska - Dydek]
Katarzyna Dydek
Małgorzata Dydek
Marta Dydek
Stanisław Dydek
Zbigniew Dydek
dydko

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dydeński

przymiotnik od: Dydnia; dydniański

Źródła:

SJP.pl

Dydko

kaduk, diabeł, czart

legendarna założycielka Kartaginy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dyduch

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alfred Dyduch (1925–1939) – harcerz
Grzegorz Dyduch (ur. 1969) – lekarz
Henryk Dyduch (1896–1940) – major piechoty
Jan Dyduch (ur. 1956) – karateka
Jan Maciej Dyduch (1940–2018) – ksiądz katolicki
Joanna Dyduch – politolog
Ludwik Dyduch (1889–1946) – inżynier, przemysłowiec i urzędnik konsularny
Marek Dyduch (ur. 1957) – polityk
Wojciech Dyduch (ur. 1974) – ekonomista

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dydycz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Dydym

mieszanina pierwiastków ziem rzadkich zwłaszcza neodymu i prazeodymu, uważana dawniej za pierwiastek, stosowana do barwienia szkieł filtrów optycznych

Dydym (także didym) – nazwa zaproponowana w 1841 roku przez C. G. Mosandera dla rzekomego pierwiastka chemicznego mającego być jednym z lantanowców (proponowany symbol to Di). Później jednak okazało się, że jest to mieszanina dwóch pierwiastków, nazwanych w 1885 roku przez Auera von Welsbacha neodymem i prazeodymem.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dyfamacja

zniesławienie

dawniej:
1. różnica;
2. sporna sprawa, zwłaszcza o majątek

Źródła:

SJP.pl

Dyferencjacja

wyodrębnianie się wyspecjalizowanych składników z jakiejś całości

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zróżnicowanie, różnicowanie się, wyodrębnianie się różnorodnych składników z całości

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dyferencjacja społeczna
dyferencjacja magmy
dyferencjacja komórek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyferencjacyjny

→ dyferencjacja

zjawisko fizyczne dotyczące zmiany kierunku rozchodzenia się fal na krawędzi przeszkody; uginanie się fal

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. zjawisko fizyczne polegające na ugięciu fali na krawędziach przeszkody lub szczeliny, co powoduje jej rozchodzenie się w kierunkach innych niż prostoliniowy

Dyfrakcja (ugięcie fali) – zespół zjawisk związanych ze zmianą kierunku rozchodzenia się fali będący odstępstwem od praw optyki geometrycznej. Dyfrakcję w węższym znaczeniu określa się jako ugięcie światła wokół krawędzi przeszkody lub otworu w obszarze cienia przeszkody.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyfrakcyjny

związany z dyfrakcją

Źródła:

SJP.pl

Dyfraktometr

przyrząd optyczny do badania struktury przedmiotów z wykorzystaniem dyfrakcji fal zachodzącej na badanym przedmiocie

Dyfraktometr – przyrząd pomiarowy służący do analizy struktury substancji krystalicznych na podstawie ich obrazów dyfrakcyjnych.

Dyfraktometr rejestruje kierunki (kąty odbłysku) oraz natężenia ugiętych wiązek promieniowania. W zależności od rodzaju użytego promieniowania dyfraktometry dzieli się na rentgenowskie (stosowane najczęściej), neutronowe i elektronowe.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dyfraktometryczny

→ dyfraktometria

Patrz:dyfraktometria

Dyfterytowy

→ dyfteryt

Patrz:dyfteryt

Źródła:

SJP.pl

Dyfterytyczny

→ dyfteryt

Patrz:dyfteryt

Źródła:

SJP.pl

Dyftong

połączenie dwóch samogłosek w jednej sylabie; dwugłoska

SJP.pl

Dyfuzja

chem., fiz. mieszanie się gazów, cieczy i ciał stałych przy bezpośrednim zetknięciu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. proces samorzutnego rozprzestrzeniania się cząsteczek lub energii w materialnym ośrodku – gazie, cieczy, ciele stałym lub plazmaazmie;

(1.2) zob. dyfuzja kulturowa.

(1.3) zob. dyfuzja odpowiedzialności.

(1.4) zob. dyfuzja innowacji.

Dyfuzja ( diffusio „rozprzestrzenianie”) – samorzutny i nieodwracalny proces, w wyniku którego wyrównuje się początkowy niejednorodny rozkład materii na skutek bezładego ruchu elementów układu.

W opisie mikroskopowym dyfuzja jest wynikiem rozprzestrzeniania się cząsteczek w wyniku ruchów cieplnych elementów układu W opisie termodynamicznym jest wynikiem działania sił związanych z niejednorodnościami koncentracji elementów układu, opisywanych przez potencjały chemiczne.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyfuzjonista

zwolennik poglądu przypisującego szczególne znaczenie procesowi przenikania elementów jednej kultury do innej

Źródła:

SJP.pl

Dyfuzjonistyczny

→ dyfuzjonizm

Patrz:dyfuzjonizm

Źródła:

SJP.pl

Dyfuzjonizm

pogląd przypisujący szczególne znaczenie procesowi przenikania elementów jednej kultury do innej

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dyfuzor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. przewód z rosnącym przekrojem poprzecznym, powodującym spowolnienie przepływu cieczy lub gazu i rozproszenie ich strumienia;

(1.2) techn. element rozpraszający fale dźwiękowe lub świetlne

rzeczownik, rodzaj nijaki

1. kłaniać się, wykonując dyg
2. potocznie:
a) iść po coś
b) podnosić coś ciężkiego
c) dygać się - bać się

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. dygnąć)

(1.1) zwykle o dziewczynie kłaniać się, lekko uginając nogi

(1.2) pot. biec

(1.3) środ. uczn. bać się, martwić się

(1.4) środ. wojsk. robić pompki lub przysiady; ćwiczyć mięśnie

czasownik przechodni niedokonany (dk. dygnąć)

(2.1) pot. podnosić, nieść ciężką rzecz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dygda

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

w geologii: drugorzędny fałd powstały w płaszczowinie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fałdy na powierzchni grzbietowej lub czołowej płaszczowiny;

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dygnitariat

urząd dygnitarza; wysokie, zaszczytne stanowisko

Źródła:

SJP.pl

Dygnitarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta piastująca wysoki urząd

Źródła:

Wiktionary

Dygnitarski

przymiotnik od: dygnitarz

przymiotnik jakościowy

(1.1) dotyczący dygnitarza, właściwy dygnitarzowi

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dygnitarstwo

urząd, stanowisko dygnitarza

Źródła:

SJP.pl

Dygnitarz

(1.1) odczasownikowy od|dygotać.

Źródła:

Wiktionary

Dygotać

trząść się ze strachu lub zimna

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zadygotać)

(1.1) ulegać powtarzającym się wstrząsom o dużej częstotliwości

czasownik zwrotny niedokonany dygotać się

wieś w Polsce

Dygowo (tuż po wojnie "Degów", niem. "Degow") – wieś gminna w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Dygowo.

Według danych z 1 stycznia 2011 r. wieś miała 1615 mieszkańców.

W miejscowości ma siedzibę jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej włączona do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dygowski

przymiotnik od: Dygowo

Źródła:

SJP.pl

Dygresja

1. wypowiedź, uwaga niedotycząca głównego tematu; wtrącenie, wtręt;
2. w literaturoznawstwie: odejście od głównego tematu narracji i rozwijanie w jej obrębie tematów ubocznych, luźno lub zupełnie niezwiązanych z tematem głównym; ekskurs;
3. w astronomii: przejście ciała niebieskiego przez punkt styczności równoleżnika niebieskiego i wertykału

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chwilowe odejście od głównego wątku wypowiedzi

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Austrii i Czechach, najdłuższy prawy dopływ Morawy, powstaje z połączenia Dyi Morawskiej oraz Dyi Niemieckiej;

przymiotnik relacyjny

Źródła:

SJP.pl

Dykiel

nazwisko, m.in. Bożena Dykiel, polska aktorka

Źródła:

SJP.pl

Dykta

płyta sklejona z nieparzystej liczby fornirów; sklejka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płyta sklejona z fornirów

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyktafonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dyktafon

Źródła:

Wiktionary

Dyktando

1. ćwiczenie ortograficzne polegające na zapisywaniu dyktowanego tekstu;
2. dawniej: dyktowanie danego tekstu; tekst zapisany ze słów dyktującego; dyktat

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) eduk. ćwiczenie ortograficzne polegające na zapisywaniu dyktowanej treści

(1.2) eduk. zapisany ze słuchu tekst podyktowanego ćwiczenia ortograficznego

(1.3) narzucanie czegoś

(1.4) rada dawana w celu dokonania lepszego wyboru

Dyktando (łac. "dicto" – dyktuję) – rodzaj sprawdzianu polegający na zapisaniu ze słuchu dyktowanego tekstu. Oceniana jest poprawność zapisu pod względem zgodności z zasadami ortografii i interpunkcji. Najczęściej dyktanda przeprowadzane są w szkołach.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyktat

1. władza absolutna w państwie;
2. narzucanie komuś swej woli lub swego zdania;
3. dawniej: dyktowanie tekstu; dyktando

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) narzucanie komuś swej woli lub swego zdania

(1.2) polit. władza absolutna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyktator

1. osoba posiadająca absolutną władzę w państwie, zwykle opierająca się na sile armii;
2. urzędnik w starożytnym Rzymie;
3. kreator, uznany projektant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. urzędnik nadzwyczajny w republice rzymskiej, któremu przyznawano czasową władzę absolutną dla zapobieżenia kryzysowi;

(1.2) polit. przywódca kraju, który sprawuje wyłączną, nieograniczoną i nadzwyczajną władzę

(1.3) przen. tyran

(1.4) hist. tytuł przyznawany niektórym wojskowym dowódcom powstania

(1.5) książk. osoba narzucająca innym swoją wolę

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dyktator – urząd w starożytnym Rzymie
– przywódca państwa określanego jako dyktatura
Dyktator (The Great Dictator) – film z 1940 roku
Dyktator (The Dictator) – film z 2012 roku
gra dyktator – metoda badawcza w psychologii

Dyktatorsko

przymiotnik

(1.1) w sposób dyktatorski

Źródła:

Wiktionary

Dyktatorstwo

1. urząd, władza dyktatora;
2. narzucanie innym swojej woli lub swojego zdania

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) narzucanie innym swej woli lub swego zdania

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyktatura

forma sprawowania władzy przez jedną osobę lub grupę osób, mającą poparcie wojska i policji; rządy dyktatora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób;

Dyktatura ( dictare – dyktować) – forma rządów oparta na arbitralnej władzy jednostki (dyktatora) lub wąskiej grupy osób, wyjętych spod społecznej kontroli. System charakterystyczny dla reżimów autorytarnych i totalitarnych, stanowiący przeciwieństwo systemów demokratycznych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dykteryjka

opowieść o zabawnym zdarzeniu; anegdotka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) opowieść o zabawnym zdarzeniu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyktograf

dawniej:
1. rodzaj wewnętrznego telefonu, służącego do dyktowania listów;
2. telefoniczne urządzenie podsłuchowe

Źródła:

SJP.pl

Dyktowanie

(1.1) odczasownikowy od|dylać.

Źródła:

Wiktionary

Dylatacja

1. zwiększenie się długości czegoś wskutek zjawiska rozszerzalności cieplnej;
2. szczelina pozostawiona w konstrukcji zapobiegająca jej uszkodzeniom przy zmianie kształtu następującym pod wpływem czynników zewnętrznych;
3. w fizyce: dylatacja czasu - różnica w tempie upływu czasu w dwóch układach poruszających się względem siebie lub znajdujących się w różnych polach grawitacyjnych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. szczelina utworzona w konstrukcji architektonicznej w celu wyeliminowania wpływu dużych naprężeń lub innych czynników mogących uszkodzić konstrukcję;

(1.2) fiz. zwiększenie się długości pod wpływem ciepła

(1.3) fiz. dylatacja czasu spowolnienie czasu wraz ze wzrostem prędkości lub pola grawitacyjnego

Dylatacja – przekształcenie geometryczne, przeprowadzające dowolną prostą na prostą do niej równoległą. Inaczej mówiąc, jest to kolineacja, w której każda prosta jest równoległa do swojego obrazu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dylatacyjny

związany z dylatacją

przymiotnik

(1.1) dotyczący dylatacji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dylatogram

wykres zmiany wymiarów liniowych ciała pod wpływem zmian temperatury, otrzymany za pomocą dylatometru; krzywa dylatometryczna

Źródła:

SJP.pl

Dylatometr

przyrząd do pomiaru rozszerzalności cieplnej cieczy i ciał stałych

Dylatometr – przyrząd służący do pomiaru liniowej rozszerzalności cieplnej ciał stałych.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dylatometria

Dylatometria – dział fizyki, który zajmuje się metodami pomiaru rozszerzalności cieplnej ciał. Dylatometria prowadzi badania zależności rozmiarów ciał od warunków zewnętrznych. Głównym narzędziem pomiarowym tej rozszerzalności jest dylatometr.

Źródła:

Wikipedia

Dylatometryczny

→ dylatometria

przymiotnik

trudny wybór między dwiema wykluczającymi się możliwościami; alternatywa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sytuacja wymagająca trudnego wyboru

(1.2) log. wnioskowanie, gdzie oprócz dwóch zdań warunkowych trzecią przesłanką jest zdanie alternatywne

Dylemat (z gr. διλήμματος "dilemmatos" 'podwójny lemat') – w logice tradycyjnej niezawodne schematy wnioskowań, w których przesłankami są dwa zdania warunkowe i alternatywa (nierozłączna), z których każdemu już na gruncie klasycznego rachunku zdań odpowiada właściwe prawo logiczne. Wyróżniono cztery typy takich schematów wnioskowań – dylematy:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyletancki

odnoszący się do dyletanta lub dyletantyzmu; powierzchowny; amatorski

przymiotnik

(1.1) właściwy dyletantowi i dyletantyzmowi / dyletanctwu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyletancko

przysłówek

(1.1) w sposób dyletancki

Źródła:

podłoga lub płot z dylów

Źródła:

SJP.pl

Dyliżans

kryty pojazd konny do przewozu pasażerów i poczty

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

→ dyluwium

Patrz:dyluwium

(1.1) produkty spalania zawieszone w powietrzu;

(1.2) przen. pot. bójka z udziałem większej liczby osób

(1.3) młodz. awantura

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: dymić

Dym – układ koloidalny, w którym ośrodkiem rozpraszającym jest gaz, a cząstki koloidalne są cząstkami stałymi. Zawiesina bardzo drobnych cząstek stałych w gazie. Dym jest, obok mgły, jedną z postaci gazozolu, a najczęściej jego odmiany – aerozolu.

Zazwyczaj jest produktem ubocznym spalania i często towarzyszy ogniowi.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dymacz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Dymacz – część miasta Piotrków Trybunalski, w woj. łódzkim, w pow. miasto Piotrków Trybunalski, w gminie miasto Piotrków Trybunalski
Dymacz – przysiółek wsi Borzęcice, w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Koźmin Wielkopolski

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dymanie

Dymarka

dawny piec do wytapiania żelaza z rud

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dawny piec służący do wytapiania żelaza z rud;

Współczesne rekonstrukcje dymarek

Dymarka, piec dymarkowy – dawny piec hutniczy, w którym przez redukcję tlenkowych rud żelaza za pomocą węgla drzewnego otrzymywano żelazo w postaci gąbczastej, zawierającej żużel.

potocznie:
1. iść lub jechać prędko, pędzić; zasuwać, pedałować;
2. odbywać stosunek płciowy; ciupciać, bzykać, pukać;
3. ciężko pracować; zasuwać, garować, harować, tyrać;
4. oszukiwać kogoś, wykorzystując jego łatwowierność; ruchać;
5. wywoływać mocny podmuch, dmuchać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wydymać)

(1.1) pot. iść prędko

(1.2) wulg. pot. uprawiać seks

(1.3) wulg. pot. oszukać kogoś

czasownik zwrotny niedokonany dymać się (dk. brak)

(2.1) wulg. pot. uprawiać seks

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dymbcok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dendr. dąb

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. drewno dębu (porąbane klocki dębu)

Źródła:

Wiktionary

Dymbowica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowej Rumunii, lewy dopływ Ardżeszu, przepływa przez Bukareszt;

(1.2) geogr. okręg w środkowej Rumunii, na Wołoszczyźnie;

Dymbowica (rum. "Dâmbovița") – rzeka w południowej Rumunii, lewy dopływ Ardżeszu. Jej długość wynosi 269 km. W dolnym biegu przepływa przez Nizinę Wołoską. Nad Dymbowicą leży stolica Rumunii – Bukareszt.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Dymecki

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Dymek

1. cienka smuga dymu;
2. zamglenie obrazu na kliszy fotograficznej; szlajer;
3. w komiksach itp.: część pojedynczego obrazka, przypominająca chmurkę, przeznaczona na słowa postaci; chmurka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zob. dym.

(1.2) pot. w komiksach, ilustrowanych historyjkach: miejsce, w którym zamieszczona jest wypowiedź bohatera, a także: treść tejże wypowiedzi

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. palenie papierosa, zaciąganie się dymem papierosowym

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: dymka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Benon Dymek − polski historyk dziejów ruchu robotniczego
Edward Dymek − polski aktor dziecięcy
Janusz Dymek − polski scenarzysta, reżyser i producent kinowo-telewizyjny
Jarosław Dymek − polski strongman
Walenty Dymek − rzymskokatolicki duchowny, biskup
Wojciech Dymek − polski chemik
Dymek (komiks) − w komiksie pole, w którym umieszczany jest tekst
Dymek − wieś w Polsce położona w województwie łódzkim

Dymisyjny

→ dymisja

Patrz:dymisja

Źródła:

SJP.pl

Dymitr

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. Demetriusz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Dymitr – wersja imienia Demetriusz
Dymitr (Spiridon Joannis Argiros, ur. 1958) – duchowny Greckiego Kościoła Prawosławnego
Dymitr (Dimitrios Bekiaris-Mawrogonatos, ur. 1948) – grecki duchowny prawosławny
Dymitr – duchowny Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego
Dymitr (ur. 1948) – palestyński duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego
Dymitr (Jihad Samaan Charbak, ur. 1970) – biskup prawosławnego Patriarchatu Antiocheńskiego
Dymitr (Demetrios Dikbasanis, 1940-2025) – albański duchowny prawosławny
Dymitr (Iwan Iwanowicz Dobrosierdow, 1864-1937) – rosyjski biskup prawosławn
Dymitr (Nikołaj Grigorjewicz Drozdow, ur. 1953) – arcybiskup witebski i orszański Egzarchatu Białoruskiego
Dymitr (Władimir Walerianowicz Gradusow, 1881-1956) – rosyjski biskup prawosławny
Dymitr (Wołodymyr Jarema, 1915-2000) – patriarcha Ukraińskiej Autokefalicznej Cerkwi Prawosławnej
Dymitr (Witalij Wiktorowicz Jelisiejew, ur. 1961) – rosyjski biskup prawosławny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dymitriada

rzeczownik, rodzaj żeński

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

dymić się;
1. wydzielać dym, wypuszczać kłęby dymu; kopcić;
2. wydzielać parę; parować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) wydzielać dym

(1.2) pot. szukać okazji do bójki

czasownik zwrotny niedokonany dymić się

(2.1) wydzielać dym

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dymiński

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Dymka

1. bawełniana lub lniana tkanina o skośnym, łamanym splocie;
2. odmiana cebuli o drobnych liściach i małej części podziemnej;
3. jadalna część dymki - rośliny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. roczna, mała cebula zwyczajna (jadalna), zwykle przeznaczona do sadzenia, otrzymywana przez bardzo gęsty wysiew nasion

(1.2) włók. rodzaj tkaniny bawełnianej, konopnej lub lnianej o splocie atłasowym, jednobarwnej (bielonej) lub pasiastej, stosowanej dawniej na bieliznę, podszewki i obicia;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: dymek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dymka – mała cebula zwyczajna
dymka – rodzaj tkaniny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dymkować

środowiskowo: palić papierosa lub e-papierosa

Źródła:

SJP.pl

Dymkowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jerzy Dymkowski – polski wojskowy
Krzysztof Dymkowski – polski motorniczy i działacz społeczny
Maciej Dymkowski – polski socjolog i psycholog
Marcin Dymkowski – polski piłkarz
Robert Dymkowski – polski piłkarz i trener piłkarski

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dymkowy

dotyczący dymki lub dymka

Źródła:

SJP.pl

Dymnica

1. roślina zielna z rodziny makowatych, o barwie sinozielonej; w Polsce występuje dymnica pospolita zwana polną rutką;
2. część kotła parowozowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Fumaria|L.|ref=tak., rodzaj roślin zielnych z rodziny makowatych;

(1.2) kolej. przednia część kotła parowozu, stanowiąca komorę zbierającą spaliny po przejściu przez rury ogniowe i kierującą je do komina;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Dymnica – element kotła parowego parowozu
Dymnica – rodzaj roślin z rodziny makowatych
Dymnica – potok w dorzeczu Odry
Dymnica – osada w Polsce, w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Wicko

Dymnik (wyglądek, ganek, wyzior) – małe okienko albo otwór w dachu lub w szczycie pod kalenicą.

Jego zadaniem było odprowadzanie dymu z domów pozbawionych komina. Jednocześnie doświetlało poddasze.

W dachach kalenicowych zwanych dymnikowymi miał on zazwyczaj kształt trójkąta. W niektórych rejonach jak: Śląsk, Podhale, Orawa i Spisz otwór był osłonięty fartuchem w kształcie półstożka lub półostrosłupa, zwany "kozubkiem".

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dymnikowy

→ dymnik

Patrz:dymnik

Źródła:

SJP.pl

Dymność

stopień wyczuwalności aromatu dymu, np. w whisky, potrawie itp.

Źródła:

SJP.pl

Dymny

1. powstały z dymu; podobny do dymu
2. przestarzale: dymiący, zadymiony; przesycony dymem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dymem, dotyczący dymu

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Dymny – nazwisko polskie,
Wiesław Dymny – polski plastyk, aktor, scenarzysta filmowy, poeta i satyryk

związany z dymem

przymiotnik

(1.1) dotyczący dymu

(1.2) zrobiony z dymy, dymki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dymsza

nazwisko, m.in. Adolf Dymsza (1900-1975), polski aktor kabaretowy i filmowy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adolf Dymsza – polski aktor
Anita Dymsza – polska aktorka
Lubomir Dymsza – polski prawnik i polityk
Dymsza – wieś na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Podbrzezie

rzeczownik, rodzaj żeński

→ dynamiczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co dynamiczne

Patrz:dynamiczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dynamiczny

zmienny, ruchomy; ruchliwy, żywy

przymiotnik jakościowy

(1.1) ruchliwy, zmienny, żywiołowy

przymiotnik relacyjny

(2.1) fiz. powstający, poruszany lub występujący wskutek działania sił

(2.2) fiz. akust. związany z natężeniem siły dźwięków

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dynamika

1. szybkość zmian zjawisk, procesów; energia, żywiołowość;
2. w fizyce: dział mechaniki zajmujący się ruchem ciał pod wpływem sił;
3. w muzyce:
a) zmiany siły dźwięku;
b) dział wiedzy zajmujący się zmianami natężenia dźwięku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. dział mechaniki zajmujący się ruchem ciał materialnych pod działaniem sił;

(1.2) różnica między najwyższym a najniższym poziomem sygnału;

(1.3) muz. siła dźwięku;

(1.4) zależność między położeniem, prędkością i przyspieszeniem a strukturą robota;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dynamika (elektroakustyka)
dynamika (fizyka)
dynamika (muzyka)
dynamika (robotyka)

Wiktionary

Dynamitowy

związany z dynamitem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dynamitem, dotyczący dynamitu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dynamity

kruszący materiał wybuchowy

Źródła:

SJP.pl

Dynamizacja

wprowadzanie elementów ruchu, działania; ożywianie, uintensywnianie

Źródła:

SJP.pl

Dynamizacyjny

→ dynamizacja

Patrz:dynamizacja

Dynamizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dynamizować.

Źródła:

Wiktionary

Dynamizować

zwiększać tempo i efektywność jakiegoś działania; ożywiać, uintensywniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdynamizować)

(1.1) nadawać dynamizm, przyspieszać przebieg lub zwiększać intensywność, energię i efektywność (procesów, działań); ożywiać, aktywizować

czasownik zwrotny niedokonany dynamizować się (dk. zdynamizować się)

(2.1) stawać się bardziej dynamicznym, nabierać tempa, szybkości lub energii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dynamo

prądnica prądu stałego; prądnica rowerowa

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) elektr. prądnica, zwykle rowerowa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dynamo rowerowe − prądnica rowerowa
dynamo magnetohydrodynamiczne − teoria astronomiczna
dynamo atmosferyczne − proces przemian energetycznych jonosfery
dynamometr − siłomierz
dynamograf − wykres
dynamofon − Telharmonium
dynamometamorfizm − zjawisko geologiczne
Dynamo Open Air − holenderski festiwal heavymetalowy
operacja Dynamo − ewakuacja Dunkierki w 1940 roku
Dynamo − pseudonim brytyjskiego iluzjonisty
Dinamo Abakan
Dinamo Aktobe

władca należący do rodu panującego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. dziedziczny władca, założyciel, panujący członek dynastii

(1.2) daw. możnowładca, magnat, dziedzic wielkiej fortuny rodowej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dynastia

1. ród panujący, w którym władza przechodzi dziedzicznie;
2. przenośnie: osobistości ze świata polityki, biznesu itp., będące członkami jednej rodziny, np. dynastia Kennedych

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl
Wiktionary

Dynasy

historyczna część śródmieścia Warszawy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dyndać.

Źródła:

Wiktionary

Dyndać

1. wisieć;
2. wahać się, kołysać, machać

czasownik

(1.1) wisząc, kołysać się

(1.2) pot. wisieć na szubienicy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyndolić

Dyneburski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dyneburgiem, dotyczący Dyneburga

Źródła:

Wiktionary

Dyneina

białko bakteryjne biorące udział w poruszaniu się rzęsek (wypustek występujących na powierzchni ciała wielu pierwotniaków)

Źródła:

SJP.pl

Dyngs

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań. zob. dynks.

Źródła:

Wiktionary

Dyngus

zwyczaj polewania wodą w poniedziałek wielkanocny; śmigus; śmigus-dyngus

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Poznań. śmigus-dyngus

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Poniedziałek Wielkanocny
śmigus-dyngus
Dyngus Day

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cucurbita|ref=tak., roślina z rodziny dyniowatych;

(1.2) kulin. duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1)

(1.3) uczn. głowa

(1.4) uczn. człowiek otyły

(1.5) uczn. ocena niedostateczna

(1.6) więz. głowa

(1.7) więz. pięść

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyniasty

przypominający kształtem dynię

Źródła:

SJP.pl

Dyniowa

rzeczownik, rodzaj żeński

rząd roślin okrytonasiennych z kladu różowych

Dyniowce ("Cucurbitales") – grupa roślin okrytonasiennych stanowiąca klad wyróżniany w randze rzędu w różnych systemach klasyfikacyjnych. W zależności od ujęcia systematycznego rząd traktowany jest wąsko (np. w systemie Reveala z 1999) jako takson monotypowy zawierający jedną rodzinę dyniowatych (ok. 700 gatunków pnączy) lub szerzej jako cały klad siostrzany dla bukowców (według systemu APG IV i Angiosperm Phylogeny Website).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dyniowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z kladu różowych

Źródła:

SJP.pl

Dyniowy

mający smak, zapach dyni; taki, którego głównym składnikiem jest dynia

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący rośliny dyni, związany z rośliną dyni

(1.2) kulin. spoż. dotyczący owocu dyni, związany z owocem dyni, zrobiony z owocu dyni, zawierający owoc dyni, przyrządzony z owocu dyni, z dodatkiem owocu dyni

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor pomarańczowy, taki jak kolor owocu dyni zwyczajnej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dynistor

rodzaj tyrystora diodowego; dioda Shockleya

SJP.pl
Wiktionary

Dynksiarz

środowiskowo: osoba spożywająca denaturat

Źródła:

SJP.pl

Dynksik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dynks

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyplom

1. dokument świadczący o kwalifikacjach;
2. wyróżnienie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dokument stwierdzający czyjś tytuł naukowy bądź zawodowy

(1.2) wyróżnienie w formie ozdobnego dokumentu

(1.3) pot. praca dyplomowa

(1.4) pot. egzamin dyplomowy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dyplom – średniowieczna nazwa dokumentu
dyplom – dokument stwierdzający czyjeś kwalifikacje (np. naukowe), uprawnienia zawodowe
dyplom – wyróżnienie (np. w konkursie)
świadectwo
dyplomacja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyplomacja

1. działalność przedstawicieli danego kraju, reprezentujących jego interesy za granicą;
2. instytucje, urzędy i ich pracownicy trudniący się taką działalnością;
3. umiejętność zręcznego, taktownego zachowania się w każdej sytuacji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi

(1.2) adm. polit. instytucje i personel zajmujący się pokojowymi stosunkami międzynarodowymi

(1.3) przen. umiejętność osiągania celu w trudnych warunkach relacji, bez urażania innych

Nie mylić z: Dyplomatyka.

Ta strona dotyczy terminu międzynarodowego. Zobacz też: inne znaczenia słowa „dyplomacja”.

Dyplomacja – czynności prowadzone między państwami, w celu zawarcia umów handlowych oraz pozyskania wsparcia wojskowego dla reprezentowanego kraju. Dyplomacja wiąże się też z rozwiązywaniem w pokojowy sposób problemów między państwami.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyplomacki

Dyplomata

1. przedstawiciel państwa reprezentujący jego interesy za granicą;
2. osoba taktowna, przebiegła, układna; polityk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. oficjalny przedstawiciel państwa wobec innego państwa

(1.2) przen. człowiek bardzo taktowny, kulturalny

Dyplomata lub przedstawiciel dyplomatyczny ( diplomatic representative, représentant diplomatique, diplomatischer Vertreter) – oficjalny przedstawiciel państwa za granicą, czyli zatrudniony w dyplomacji.

Państwo, które dyplomata reprezentuje, nazywamy "państwem wysyłającym", zaś państwo, w którym jest akredytowany – "państwem przyjmującym". Wszyscy przedstawiciele dyplomatyczni akredytowani w określonym państwie tworzą jego korpus dyplomatyczny.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyplomatariusz

zbiór oryginalnych dokumentów historycznych (dyplomatów) lub ich odpisów

Źródła:

SJP.pl

Dyplomatka

1. przedstawicielka państwa powołana do reprezentowania jego interesów za granicą;
2. kobieta taktowna, umiejąca zachować się w każdej sytuacji;
3. rodzaj teczki na dokumenty;
4. wąski płaszcz bez paska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. szykowna teczka, zwykle na dokumenty

(1.2) kraw. rodzaj płaszcza o długich wąskich klapach

(1.3) polit. wysoka urzędniczka zajmująca się sprawami zagranicznymi lub działająca za granicą

(1.4) przen. pot. kobieta taktowna

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dyplomatka – kobieta zatrudniona w sferze dyplomacji
dyplomatka – rodzaj ubioru formalnego
dyplomatka – rodzaj teczki na dokumenty

Patrz:dyplomatyczny

Źródła:

SJP.pl

Dyplomatyczny

1. dotyczący dyplomacji lub dyplomatów;
2. dotyczący dyplomatyki;
3. książkowo: odpowiedni, zręczny, taktowny

przymiotnik

(1.1) polit. związany z dyplomacją lub dyplomatą

(1.2) przen. wyrażony z taktem, pomyślnie dla obu stron

dyptych;
1. zamykana tabliczka do pisania;
2. przenośny ołtarzyk składający się z dwóch skrzydeł;
3. dwuczęściowy utwór literacki o powiązanej treści;
4. dwuskrzydłowa górna część ołtarza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. dwuczęściowy, dwuskrzydłowy ołtarz

(1.2) liter. dwuczęściowe, połączone tematycznie dzieło, utwór literacki lub filmowy

(1.3) szt. dwuczęściowe malowidło lub płaskorzeźba

(1.4) hist. w starożytności dwie tabliczki połączone zawiasami, zamykające się jak książka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dyptyk w sztuce religijnej
dyptyki starożytne

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyptykowy

→ dyptyk

przymiotnik

SJP.pl
Wiktionary

Dyra

potocznie: dyrektorka; dyrka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczn. dyrektorka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyrcia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczn. pieszcz. dyrektorka

Źródła:

Wiktionary

Dyrcio

potocznie: dyrektor; dyrek, dyro

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

potocznie: dyrektor; dyro, dyrcio

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jan Dyrek – polski konstruktor szybowców
Krzysztof Dyrek – katolicki duchowny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dyrekcja

1. zespół osób kierujących jakąś instytucją lub przedsiębiorstwem, na którego czele stoi dyrektor;
2. sprawowanie funkcji dyrektora;
3. sprawowanie funkcji dyrygenta i kierownika chóru lub orkiestry;
4. kierownictwo okręgu administracyjnego podległego ministerstwu;
5. przestarzałe: kierowanie, zarządzanie, dyrygowanie czymś;
6. dawniej: kierunek;
7. dawniej: nauczanie, uczenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) adm. grupa osób zarządzających instytucją z dyrektorem na czele

(1.2) zarz. sprawowanie obowiązków dyrektorskich

(1.3) siedziba dyrekcji (1.1)

(1.4) muz. pełnienie funkcji zarządzającego orkiestrą lub zespołem śpiewaczym

(1.5) adm. władze okręgu administracyjnego bezpośrednio zależnego od ministerstwa

(1.6) daw. kierunek

(1.7) daw. szkolnictwo odbywające się w domu

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dyrekcja – inaczej zarząd, zespół ludzi bądź instytucja nadrzędna kierująca działalnością innych instytucji lub organizacji
Dyrekcja – część miasta Chełm

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zarządzająca jakąś instytucją

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) kobieta zarządzająca jakąś instytucją

1. w okresie Wielkiej Rewolucji Francuskiej: pięcioosobowy organ najwyższej władzy;
2. okres trwania tej władzy;
3. ustrój Francji w latach 1795-99;
4. styl w sztuce francuskiej, związany z tym okresem;
5. w niektórych krajach: najwyższy kolegialny organ władzy w kraju lub organizacji

Dyrektoriat (fr. "Directoire") – pięcioosobowy rządowy organ egzekutywy w schyłkowym okresie rewolucji francuskiej (1789–1799), ustanowiony w 1795 r. przez Konwent Narodowy, który następnie, na mocy konstytucji roku III rozwiązał i przekształcił w dwuizbowy parlament złożony z Rady Starszych i Rady Pięciuset. Funkcjonował do przewrotu 18 brumaire’a, dokonanego 18 brumaire’a VIII roku Republiki (tj. 9 XI 1799) przez Napoleona Bonapartego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dyrektorium

Dyrektorowa

dawniej, dziś potocznie: żona dyrektora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona dyrektora

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyrektorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyrektorstwo

urząd, stanowisko dyrektora

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zarz. sprawowanie funkcji dyrektora

rzeczownik, rodzaj żeński

rozkaz, instrukcja lub norma postępowania nakazująca określone zasady działania; wytyczna, zalecenie, nakaz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. regulacja prawna, zarządzenie dot. danej kwestii

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dyrektywa (wojsko)
Dyrektywa (językoznawstwo)
rozkaz
instrukcja
dyrektywa celowościowa
norma postępowania
dyrektywa w Unii Europejskiej
dyrektywa sądowego wymiaru kary
Dyrektywa (informatyka)
Dyrektywa kompilatora
wypowiedź dyrektywalna (dyrektywna)

(1.1) muz. kierowanie występem chóru lub orkiestry poprzez gesty wykonywane rękoma

(1.2) przen. wydawanie innym poleceń, nakazów, rozkazów w sposób energiczny i nie budzący sprzeciwu

Źródła:

Wiktionary

Dyrygować

1. kierować chórem lub orkiestrą podczas przygotowywania i wykonywania utworu muzycznego;
2. autorytatywnie zarządzać czyjąś pracą lub postępowaniem

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) muz. kierować zespołem muzycznym, podczas wykonywania jakiegoś utworu

SJP.pl

Dysbaryczny

→ dysbaryzm

Patrz:dysbaryzm

Źródła:

SJP.pl

Dysbaryzm

zespół zmian fizjologicznych wywołanych dekompresją, spadkiem zewnętrznego ciśnienia

Źródła:

SJP.pl

Dysbioza

patologiczne zaburzenie równowagi mikroflory jelitowej, przyczyniające się do rozwoju raka trzustki, płuc i jelita grubego

rzeczownik, rodzaj żeński

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie pigmentacji skóry

Źródła:

Wiktionary

Dyscyplina

1. zasady regulujące sposób zachowania, postępowanie w określonym środowisku, w danej grupie ludzkiej; porządek, posłuszeństwo, posłuch, subordynacja;
2. stan uporządkowania czyjegoś sposobu postępowania, systemu wartości; rygor moralny, samokontrola;
3. określona dziedzina wiedzy, nauki, techniki tip.; gałąź, obszar, zakres;
4. dawniej: rodzaj rózgi zakończonej kilkoma pasami rzemiennymi, używanej do wymierzania kar cielesnych, zwłaszcza w szkole; batog, kańczug

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rygorystyczne zasady postępowania

(1.2) dział nauki, techniki itp.

(1.3) rodzaj uprawianego sportu

(1.4) przest. bat o kilku rzemieniach

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dyscyplina – narzędzie służące do praktyki pokuty lub wymierzana kary chłosty
dyscyplina lotów
dyscyplina łączności
dyscyplina naukowa
dyscyplina ognia
dyscyplina ruchu
dyscyplina w klasie – pojęcie odnoszące się do zachowania uczniów w klasie lekcyjnej; utrzymanie dyscypliny jest jedną z ważnych umiejętności zawodu nauczyciela
dyscyplina wojskowa
dyscyplina sportowa
samodyscyplina – umiejętność panowania nad sobą
Discipline

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyscyplinarka

potocznie:
1. dyscyplinarne zwolnienie z pracy;
2. komisja dyscyplinarna;
3. postępowanie, które toczy się przed komisją dyscyplinarną; rozprawa

Wiktionary

Dyscyplinować

zmuszać kogoś do przestrzegania zasad dyscypliny służbowej; subordynować, podporządkowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdyscyplinować)

SJP.pl

Dysektor

Źródła:

Wikipedia

Dyseminacja

w semantyce: rozsadzanie sensu danych pojęć, prowadzące do braku integralności znaczenia

Źródła:

SJP.pl

Dysertacja

1. rozprawa naukowa napisana zwykle dla stopnia naukowego;
2. dawniej: długa rozmowa, dyskusja, rozprawianie o czymś

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl

Dysfagia

zaburzenie połykania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie połykania;

Dysfagia – termin medyczny określający utrudnione przechodzenie pokarmu z jamy ustnej przez przełyk do żołądka.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dysfatyczny

→ dysfazja

Patrz:dysfazja

Źródła:

SJP.pl

zaburzenie głosu w postaci chrypki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie głosu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dysforia

1. przygnębienie, złe samopoczucie, depresja;
2. niemożność odczuwania przyjemności

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. zły nastrój występujący w zaburzeniach psychicznych, samopoczucie nacechowane drażliwością, skłonnością do agresji i czynów impulsywnych;

Nie mylić z: Dysmorfofobia.

Dysforia ( δύσφορος, δυσ- "(dus-)" trudność, φέρω "(phérō)" znosić), nastrój depresyjno-dysforyczny, nastrój dysforyczny − głęboki stan zaniepokojenia lub niezadowolenia, przeciwieństwo euforii. Termin ten jest również powszechnie stosowany w odniesieniu do dysforii płciowej, której doświadczają osoby, których tożsamość płciowa nie jest zgodna z przypisaną im płcią.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dysforyczny

→ dysforia

przymiotnik

→ dysfunkcja

przymiotnik

(1.1) charakteryzujący się dysfunkcją, nieprzystosowany do pełnienia określonych funkcji lub pełniący je nieprawidłowo

Patrz:dysfunkcja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dysgenetyczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) częściowa lub całkowita utrata umiejętności pisania;

Dysgrafia, agrafia ( α – nie, γραφο – piszę) – częściowa lub całkowita utrata umiejętności pisania, spowodowana mikrouszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego lub zaburzeniami ośrodkowych funkcji wzrokowych i słuchowych. Występuje w przypadkach uszkodzenia tylnych części drugiego lub trzeciego zakrętu czołowego półkuli lewej lub zakrętu nadbrzeżnego. Pismo dysgrafika jest nieestetyczne i nieczytelne.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dysgraficzka

→ dysgrafik

Patrz:dysgrafik

Źródła:

SJP.pl

Dysgrafik

osoba cierpiąca na dysgrafię

Źródła:

SJP.pl

Dysharmonia

1. stan braku zgodności, zgody między jakimiś elementami całości; rozgardiasz, dysonans, nieład, konflikt;
2. w muzyce: brak odpowiedniości brzmieniowej pomiędzy dźwiękami muzycznymi; dysonans, zgrzyt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. brak harmonii zestawionych elementów

(1.2) muz. brak współbrzmienia dźwięków

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dysharmoniczność

Dysk

1. krążek używany w sporcie do rzutów w dal; nazwa tej konkurencji;
2. chrząstka międzykręgowa;
3. element konstrukcyjny w kształcie okrągłej tarczy;
4. nośnik pamięci komputerowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. przyrząd sportowy do rzucania na odległość w kształcie płaskiego, cienkiego koła;

(1.2) każdy przedmiot w kształcie dysku (1.1)

(1.3) inform. każdy nośnik danych w kształcie dysku (1.1)

(1.4) płyta kompaktowa

(1.5) anat. część kręgosłupa łącząca dwa kręgi;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dysk – okrągły płaski przedmiot używany w sporcie od starożytności, zobacz: rzut dyskiem
dysk – w okresie antycznym wizerunek Słońca, zobacz też: Aton
dysk Airy’ego – optyka
dysk (krążek międzykręgowy) – część kręgosłupa
dysk akrecyjny – astronomia
dysk protoplanetarny – astronomia
dysk – nośnik danych (informatyka)
- dysk twardy
- dysk optyczny
- dysk holograficzny
- mini dysk
- dysk logiczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyska

1. środowiskowa nazwa np. karty o dziesięciu oczkach, monety dziesięciogroszowej; dyszka;
2. w gwarze młodzieżowej: dyskoteka

Źródła:

SJP.pl

Dyskalceata

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyskietkowy

→ dyskietka

przymiotnik

(1.1) inform. dotyczący dyskietki

(1.2) inform. zapisany na dyskietce

Patrz:dyskietka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyskinetyczny

(1.1) zdrobn. od dyskomfort

Źródła:

Wiktionary

Dyskomfort

poczucie niedogodności, złego samopoczucia, braku zadowolenia z czegoś; frustracja, żal, gorycz, nieukontentowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) uczucie braku zaspokojenia wygody, komfortu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dyskont

Źródła:

Wiktionary

Dyskont

1. różnica między niższą ceną sprzedaży a wyższą ceną nominalną, wykupu przez emitenta, stanowiąca zysk inwestora; dyskonto
2. sklep samoobsługowy mający w ofercie wybrane produkty po dużo niższych cenach niż inne sklepy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. sklep samoobsługowy o ograniczonym asortymencie, oferujący towar w niższych cenach niż konkurencja;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyskonter

w bankowości: osoba przeprowadzająca operacje dyskontowe

Dyskonter – osoba podająca weksel do dyskonta. Najczęściej dyskonterem jest posiadacz weksla, który chce uzyskać środki pieniężne jeszcze przed terminem płatności weksla. W większości przypadków dyskontariuszem jest bank lub inny podmiot gospodarczy świadczący tego typu usługi. Czynności dyskonta weksli nie są czynnościami bankowymi (o ile nie wykonuje ich bank).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dyskonto

różnica między niższą ceną sprzedaży a wyższą ceną nominalną, wykupu przez emitenta, stanowiąca zysk inwestora; dyskont

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bank. operacja zakupu przez bank weksli lub papierów wartościowych przed terminem ich płatności za niższą stawkę

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dyskonto rzeczywiste proste – odwrotność procentu prostego
dyskonto rzeczywiste składane – odwrotność procentu składanego
dyskonto handlowe – metoda oprocentowania wkładu pieniężnego, stosowana w rachunku weksli i bonów skarbowych
Dyskonto – metoda obliczania wartości obecnej kapitału

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyskontowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

Dyskordianizm (ang. "discordianism") – religia lub parodia religii stworzona około roku 1958 przez Kerry'ego Thornleya i Gregory'ego Hilla. Nazwa „dyskordianizm” pochodzi od rzymskiej bogini Dyskordii (grecka Eris). Kult ten sprzeciwia się autorytetom, regułom i tradycji.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dyskordianka

wyznawczyni dyskordianizmu - parodii religii stworzonej w latach 50. XIX wieku w USA

Źródła:

SJP.pl

Dyskordiański

Źródła:

SJP.pl

Dyskowiec

rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny pielęgnicowatych; paletka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Symphysodon discus|Heckel|ref=tak., ryba z rodziny pielęgnicowatych występująca w dorzeczu Amazonki;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyskowy

związany z dyskiem

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyskrecja

1. niewtrącanie się w sprawy innych; takt; delikatność;
2. dochowanie tajemnicy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdolność zachowywania tajemnic

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyskrecjonalność

→ dyskrecjonalny

Patrz:dyskrecjonalny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. ośmieszenie kogoś, podważenie jego autorytetu

Dyskredytacja – rodzaj krytyki, która:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyskredytować

przedstawiać w złym świetle, podważać autorytet, kompromitować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdyskredytować)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dyskretne; cecha tych, którzy są dyskretni

Źródła:

Wiktionary

Dyskretny

1. dochowujący tajemnicy, niewtrącający się do cudzych spraw; taktowny;
2. mający pozostać tajemnicą;
3. nierzucający się w oczy, ledwo zauważalny; delikatny, cichy

przymiotnik

(1.1) zachowujący tajemnice i taktowny

(1.2) taki, który nie rzuca się w oczy

(1.3) mat. przyjmujący wartości z przeliczalnego zbioru

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyskretyzacja

1. w matematyce, statystyce: przejście ze zmiennych ciągłych do zmiennych dyskretnych, zwykle w celu dalszej ich obróbki metodami numerycznymi;
2. w telekomunikacji: przekształcanie sygnałów ciągłych w impulsy w procesie przechodzenia z formy analogowej do cyfrowej; kwantyzacja

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dyskretyzacja – w statystyce
dyskretyzacja – w matematyce
dyskretyzacja obszaru – w metodzie elementów skończonych
próbkowanie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dyskretyzacyjny

→ dyskretyzacja

ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dyskryminacja (prawo)
dyskryminacja (psychologia społeczna)
dyskryminacja (psychoakustyka)
dyskryminacja czuciowa (neurologia)
dyskryminacja metalu

Wiktionary

Dyskryminować

ograniczać przywileje, prawa człowieka, prześladować część społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

osoba uczestnicząca w dyskusji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba biorąca udział w dyskusji, zabierająca głos w dyskusji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyskutantka

→ dyskutant

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta uczestnicząca w dyskusji

Patrz:dyskutant

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyskutowanie

Dyskwalifikacja

1. stwierdzenie czyjejś niezdatności do podjęcia lub kontynuowania jakiejś działalności;
2. pozbawienie zawodnika lub drużyny prawa do startu w zawodach jako kara za naruszenie przepisów; wykluczenie;
3. stwierdzenie nieprzydatności lub zmniejszonej wartości czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. pozbawienie kogoś prawa udziału w dalszych etapach rywalizacji ze względu na naruszenie zasad

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

zaburzenie mowy polegające na złej wymowie głoski lub głosek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ogólne określenie wad wymowy

Dyslalia (gr. "dys" – zaburzenie, "lalia" – mowa) – zaburzenia mowy polegające na nieprawidłowej realizacji fonemów (najmniejszych elementów składowych wyrazów) według zazwyczaj ustalonych norm społecznych spowodowane wadami w ukształtowaniu lub uszkodzeniu peryferyjnych organów artykulacyjnych (takich jak wargi, zęby, język czy podniebienie) dotyczące tylko aspektu artykulacyjnego języka.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dysleksja

zaburzenia w umiejętności czytania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. eduk. specyficzne trudności w nauce czytania i pisania;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyslektyczka

→ dyslektyk

Patrz:dyslektyk

Dyslokacja

1. rozmieszczenie, przemieszczenie czegoś, zwłaszcza sił zbrojnych; rozłożenie, rozlokowanie;
2. przemieszczenie warstw skalnych spowodowane ruchami skorupy ziemskiej; deformacja tektoniczna

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dyslokacja tektoniczna – przemieszczenie mas skalnych w układzie warstw wywołane ruchami tektonicznymi skorupy ziemskiej.
dyslokacja (krystalografia) – defekt w krysztale.
dyslokacja wojsk – rozmieszczenie, rozlokowanie, zwłaszcza sił zbrojnych na terytorium państwa.

Patrz:dysmorfia

Źródła:

SJP.pl

Dysmorfofobia

chorobliwy lęk związany z przekonaniem o nieestetycznym wyglądzie własnego ciała; BDD

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. chorobliwe, lękowe przekonanie o własnej szpetocie;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dysmorfofobiczny

→ dysmorfofobia

Patrz:dysmorfofobia

Źródła:

SJP.pl

Dysocjacja

1. rozpad cząsteczki związku chemicznego lub pierwiastka na cząsteczki prostsze, atomy lub jony;
2. zaburzenie osobowości objawiające się czasowym wyłączeniem się pewnych czynności psychicznych spod świadomej kontroli

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. proces rozpadu cząsteczek chemicznych na mniejsze cząsteczki, pojedyncze atomy lub jony;

(1.2) psych. spektrum doświadczeń (w tym zaburzeń), które łączy poczucie oddzielenia się od rzeczywistości, fizycznych doświadczeń lub emocji;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dysocjacja elektrolityczna
dysocjacja termiczna
dysocjacja (psychologia)
Dysocjacja – określenie w psychologii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dysocjacyjnie

przysłówek

(1.1) w sposób dysocjacyjny

Źródła:

Wiktionary

Dysocjacyjny

→ dysocjacja

przymiotnik

(1.1) związany z dysocjacją

Patrz:dysocjacja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dysocjować

o związkach chemicznych i pierwiastkach: rozpadać (rozpaść) się na cząsteczki prostsze, wolne atomy lub jony

czasownik niedokonany

(1.1) chem. ulegać dysocjacji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dysolucja

rzadziej: rozpad, rozwiązanie, rozprzężenie (czegoś)

Źródła:

SJP.pl

Dysonanowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dysonanowe

Źródła:

Wiktionary

Dysonans

1. w literaturze: rodzaj rymu niedokładnego;
2. brak współbrzmienia dźwięków w utworze muzycznym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. dźwięki zagrane razem lub po sobie, lecz nie dające wrażenia harmonijnego współbrzmienia

SJP.pl
Wiktionary

Dysonansowy

w muzyce: taki, który narusza zasady harmonii, czyli współbrzmienia dźwięków muzycznych; nieharmoniczny, dysharmoniczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dysonansem, dotyczący dysonansu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dysonować

brzmieć nieharmonicznie, tworzyć dysonanse

Źródła:

SJP.pl

(1.1) med. seks. dysfunkcja seksualna polegająca na odczuwaniu bólu podczas stosunku płciowego;

1. jednorazowe zwolnienie od obowiązku przestrzegania przepisów kościelnych, wydane przez władze kościelne;
2. żartobliwie: zwolnienie od jakichś obowiązków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. zwolnienie od przepisów prawa kościelnego;

(1.2) żart. zwolnienie z wymogów

Dyspensa (łac. "dispensatio") – w Kościele rzymskokatolickim zwolnienie od obowiązujących przepisów prawa kościelnego w przypadkach szczególnych.

1. rozszczepienie światła, rozkład na barwy składowe;
2. rozsiew; rozproszenie; zróżnicowanie; zmienność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rozpraszanie się fali z powodu różnic w prędkości jej rozchodzenia się w różnych mediach, przez które przechodzi

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dyspersja (biologia)
dyspersja (chemia fizyczna)
dyspersja (matematyka)
dyspersja fali
- dyspersja (optyka)
- modowa dyspersja polaryzacyjna
dyspersja spektrometru

Patrz:dysplastyk

Źródła:

SJP.pl

Dysplastyczny

→ dysplastyk

Patrz:dysplastyk

Źródła:

SJP.pl

Dysplastyk

w psychologii: człowiek o nieharmonijnej budowie ciała, odznaczający się egocentryzmem, introwersją i skłonnością do krańcowych uczuć; typ dysplastyczny

Źródła:

SJP.pl

Dysplazja

nieprawidłowe ukształtowanie się tkanki, narządu lub organizmu w wyniku zaburzeń dotyczących zmiany kształtu i wielkości komórek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nieprawidłowość budowy tkanki, narządu lub organizmu polegająca na niewłaściwych proporcjach ich części;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dysplazja (zmiana przedrakowa)
dysplazja (zaburzenie rozwojowe)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyspondej

stopa metryczna złożona z czterech sylab akcentowanych lub czterech sylab długich

Źródła:

SJP.pl

Dysponencki

→ dysponent

Patrz:dysponent

Źródła:

SJP.pl

Dysponenda

1. lista książek, broszur w magazynie;
2. niesprzedane książki otrzymane w komis do rozporządzenia tego, który je dostarczył

Źródła:

SJP.pl

Dysponent

osoba lub instytucja dysponująca, zarządzająca czymś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

będący w dobrej formie psychicznej lub fizycznej

Źródła:

SJP.pl

Dysponować

1. rozporządzać czymś; mieć coś do dyspozycji;
2. wydawać polecenia komuś

czasownik przechodni

(1.1) mieć możliwość użycia czegoś

(1.2) wydawać polecenie wykonania lub dostarczenia czegoś

(1.3) rel. (w Kościele katolickim) udzielić ostatnich sakramentów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyspozycja

1. rozporządzenie, zarządzenie wydane komuś; polecenie;
2. czyjaś forma fizyczna lub psychiczna;
3. wrodzona skłonność lub talent do czegoś; predyspozycja, usposobienie;
4. układ, plan, podział czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polecenie wykonania czegoś

(1.2) forma fizyczna lub psychiczna kogoś lub czegoś

(1.3) wrodzona skłonność lub umiejętność

(1.4) ułożony plan czegoś

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dyspozycja – element normy prawnej
dyspozycja – specyfikacja techniczna organów piszczałkowych

Źródła:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyspozytorka

kobieta zatrudniona na stanowisku pracowniczki odpowiedzialnej za koordynację właściwego rozdziału zadań, zaopatrzenia, materiałów, kierowania ruchem itp.; dyspeczerka

Źródła:

SJP.pl

Dyspozytornia

biuro dyspozytora; punkt dyspozycyjny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie, z którego kieruje się ruchem wszelkiego rodzaju pojazdów

Dyspozytornia – pomieszczenie lub budynek wyposażone w środki łączności, monitoringu lub urządzenia sterownicze, z którego centralnie kieruje się, przykładowo:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyspozytorski

przymiotnik relacyjny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie neurologiczne⁣ polegające na nieprawidłowym rozwoju koordynacji ruchowej u dziecka

Źródła:

Wiktionary

Dysproporcja

brak proporcji, równowagi, harmonijnego stosunku między przedmiotami, zjawiskami lub cechami występującymi łącznie; niewspółmierność, niesymetryczność

→ dysproporcja; nieproporcjonalny, niesymetryczny, niewspółmierny

Źródła:

SJP.pl

Dysproteinemia

w medycynie: nieprawidłowy obraz białek surowicy krwi w badaniu analitycznym

Źródła:

SJP.pl

Dysproz

pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66, metal należący do lantanowców, wykorzystywany m.in. jako dodatek stopowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dysprozowy

→ dysproz

przymiotnik

(1.1) dotyczący dysprozu

Patrz:dysproz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

przestarzałe: prowadzić dysputę; dyskutować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) książk. prowadzić dyskusję w sposób uporządkowany, intelektualny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dysputownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) śrpol. osoba, która dysputuje

Dyssymulacja

dysymulacja;
1. ukrywanie objawów choroby;
2. dawniej: zatajenie czegoś, np. pewnych faktów z życia

Dyssymulacja lub dysymulacja (łac. "dissimulatio" – udawanie) – pojęcie medyczne będące przeciwieństwem symulacji. W psychologii klinicznej jest to postawa wobec testu psychologicznego przejawiająca się w próbie dostosowania do obowiązujących norm społecznych i ukrycia rzeczywistych bądź wymyślonych zaburzeń.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dyssymulować

ukrywać objawy zaburzeń psychicznych lub choroby fizycznej; dysymulować

Źródła:

SJP.pl

Dyssypacja

zjawisko rozpraszania się energii w procesach fizycznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. przekształcanie energii uporządkowanego ruchu makroskopowego w energię chaotycznie rozłożoną na wiele stopni swobody

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyssypacyjny

→ dyssypacja

Patrz:dyssypacja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odległość np. między dwoma punktami, przedmiotami, miejscowościami

(1.2) sport. wymierzony odcinek drogi, na którym odbywają się wyścigi

(1.3) socjol. stosunek do kogoś lub czegoś charakteryzujący się chłodnym, ostrożnym i nieufnym podejściem

Dystans – drugi album zespołu Eye for an Eye wydany w 2004 roku przez Pasażera.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dystansik

zdrobnienie od: dystans

Źródła:

SJP.pl

Dystansować

1. wyprzedzać kogoś w wyścigu; prześcigać;
2. przenośnie: mieć większe osiągnięcia, robić od kogoś większe postępy;
3. dystansować się - odnosić się do kogoś lub do czegoś chłodno, z rezerwą

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdystansować)

zaburzenia postawy ciała, wynikające z nadmiernego napięcia mięśniowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba neurologiczna objawiająca się niezależnymi od woli ruchami mięśni;

Dystonia – występowanie ruchów mimowolnych powodujących skręcanie i wyginanie różnych części ciała, przez co chory przybiera często nienaturalną postawę. Pojęcie dystonii wprowadził do medycyny Hermann Oppenheim w 1911 roku, opisując dystonię mięśniową deformacyjną.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dystoniczny

→ dystonia

Patrz:dystonia

Źródła:

SJP.pl

Dystonować

nieczysto śpiewać lub grać; fałszować

Źródła:

SJP.pl

Dystopia

miejsce, w którym dzieje się jak najgorzej; stosunki społeczne, w których panuje zło; odwrotność utopii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. film. szt. utwór fabularny z dziedziny literatury fantastyczno-naukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości;

(1.2) wizja rzeczywistości przedstawiona w dystopii (1.1)

(1.3) med. patologiczne, złe umiejscowienie narządu, organu

Dystopia (st.gr. δυς – zły; τόπος – miejsce) – utwór fabularny z dziedziny literatury fantastycznonaukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości, wewnętrznie spójną i wynikającą z krytycznej obserwacji otaczającej autora sytuacji społecznej. Dystopia przyjmuje pesymistyczny osąd zastanego świata, fantastyczna wizja jest zazwyczaj jego hiperboliczną konstatacją, negującą możliwość odmiany zastanego stanu rzeczy w przyszłości.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dystopiczny

→ dystopia; dystopijny, antyutopijny

Źródła:

SJP.pl

Dystopijność

→ dystopia

Patrz:dystopia

Źródła:

SJP.pl

Dystopijny

→ dystopia; dystopiczny, antyutopijny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dystopią, dotyczący dystopii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dystorsja

1. skręcenie stawu;
2. wada układu optycznego objawiająca się zniekształceniami geometrycznymi obrazu

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dystorsyjny

zaburzenia w odżywianiu tkanki, narządu lub całego organizmu prowadzące do zmian zwyrodnieniowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenia w odżywianiu tkanki, narządu lub całego organizmu prowadzące do zmian zwyrodnieniowych;

Dystrofia – zaburzenie wzrostu tkanek, narządów lub organizmu

spowodowane zaburzeniami rozwojowymi, nieprawidłowym odżywianiem, zaburzeniami wchłaniania jelitowego, chorobami zakaźnymi, metabolicznymi lub alergicznymi.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dystroficzny

1. w medycynie: cierpiący na dystrofię;
2. odnoszący się do dystrofizmu

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący dystrofii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dystrofizacja

zanikanie substancji pokarmowych w naturalnym zbiorniku wodnym

Dystrofizacja – proces zmniejszania się ilości substancji odżywczych, dostępnych dla tkanki, organizmu lub całej biocenozy. Pojęcie wywodzi się etymologicznie od:

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dystrofizm

niedobór tlenu i substancji odżywczych w naturalnym zbiorniku wodnym, prowadzący do zarastania jezior i powstawania torfowisk

Źródła:

SJP.pl

Dystrybuanta

funkcja określona dla danej zmiennej losowej X przyporządkowująca każdej liczbie rzeczywistej x takie prawdopodobieństwo P, dla którego X jest mniejsze lub równe x

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stat. funkcja wyrażająca prawdopodobieństwo, że zmienna losowa przyjmie wartość nie większą niż określona liczba;

Dystrybuanta (z "łac. distribuo" „rozdzielać, rozdawać”) zmiennej losowej rzeczywistej formula_1 jest funkcją określoną na zbiorze liczb rzeczywistych, przyjmującą wartości w przedziale domkniętym formula_2, przy czym wartość dystrybuanty obliczonej w punkcie formula_3 jest równa prawdopodobieństwu, że zmienna losowa formula_1 przyjmie wartości mniejsze lub równe formula_3. W szczególności:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dystrybucja

1. rozprowadzanie towarów między zainteresowanymi osobami, podmiotami;
2. sposób rozłożenia czegoś, plan, schemat rozkładu;
3. w językoznawstwie: zbiór otoczeń, w jakich może wystąpić dany element językowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rozprowadzanie, rozdzielanie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

kolportaż (dystrybucja)
dystrybucja (ekonomia)
- intensywność dystrybucji: intensywna, selektywna, wyłączna
- logistyka dystrybucji
dystrybucja (marketing)
- kanał dystrybucji
dystrybucja (matematyka)
- teoria dystrybucji
dystrybucja oprogramowania
- dystrybucja Linuksa
- dystrybucja cyfrowa
dystrybucja (językoznawstwo)

(1.1) związany z dystrybucją, dotyczący dystrybucji; służący do dystrybucji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dystrybuować

rozprowadzać, rozdzielać, rozdawać

→ dystrybutor

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dystrybutorem, dotyczący dystrybutora

Patrz:dystrybutor

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dystrybutywność

→ dystrybutywny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dystrykt

Źródła:

Wiktionary

Dystrykt

okręg administracyjny, wyborczy lub sądowy w niektórych krajach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) adm. nazwa okręgu administracyjnego bądź sądowego w kraju lub mieście

Dystrykt (od districtus) – nazwa jednostki administracyjnej, a także okręgu sądowego, wyborczego lub innego, stosowana współcześnie lub dawniej w wielu państwach. Dystrykty mogą być zarówno jednostkami administracyjnymi najwyższego rzędu (np. w Izraelu, Luksemburgu, czy na Cyprze), jak i niższych rzędów (np. w RPA, czy Indii).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dystryktowy

związany z dystryktem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dystryktem, dotyczący dystryktu; będący głównym ośrodkiem dystryktu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dystych

1. utwór lub strofa złożone z dwóch wersów; dwuwiersz;
2. klasyczna strofa dwuwierszowa złożona z heksametru i pentametru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. zwrotka złożona z dwóch wersów;

(1.2) liter. forma poetycka składająca się z dwóch wersów

Dystych (gr. "dístichon"), także dwuwiersz – strofa dwuwersowa, o rymach parzystych ("aa bb"). Najmniejsza istniejąca strofa poetycka. Oba wersy dystychu charakteryzują się zazwyczaj znacznym podobieństwem pod względem składni i treści.

przewlekłe zaburzenie psychiczne, któremu towarzyszą stany obniżonego nastroju i aktywności nieosiągających poziomu depresji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. typ depresji charakteryzujący się przewlekłym (trwającym minimum 2 lata lub dłużej) obniżeniem nastroju o przebiegu łagodniejszym niż w przypadku depresji endogennej;

Dystymia (z gr. δυσθυμία – zły stan umysłu), depresja nerwicowa, uporczywe zaburzenie depresyjne, depresyjne zaburzenie osobowości, przewlekła depresja z lękiem – typ depresji charakteryzujący się przewlekłym (trwającym minimum 2 lata lub dłużej) obniżeniem nastroju o przebiegu łagodniejszym niż w przypadku depresji endogennej. Szacuje się, że około 2–5% populacji ogólnej wykazuje objawy dystymiczne.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dystymiczka

→ dystymik

Patrz:dystymik

Źródła:

SJP.pl

Dystymiczny

dotyczący dystymii

przymiotnik

SJP.pl

Dystynkcja

1. dobre maniery, elegancja, wytworność;
2. dawniej: wyróżnienie kogoś, nadanie godności lub stanowiska;
3. cecha odróżniająca dystynktywne cechy fonologiczne w gramatyce;
4. tylko w l.mn., w wojskowości: oznaczenia stopnia i rodzaju broni na mundurze

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Dystynkcje – odznaki wskazujące na godność, rangę
Dystynkcja - cecha (właściwość) odróżniająca dystynktywne cechy fonologiczne

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dystynkcje

odznaki wskazujące na rangę (wojskową, zawodową itp.) jej posiadacza

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

bolesne oddawanie moczu objawiające się pieczeniem w cewce moczowej; dyzuria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. bolesne oddawanie moczu;

przysłówek

(1.1) na sposób dysydencki

Źródła:

Wiktionary

Dysydenctwo

dysydencja;
1. sprzeciw wobec panującego systemu politycznego;
2. wyznawanie poglądów innych od obowiązujących w danej wspólnocie religijnej

Źródła:

SJP.pl

Dysydent

1. osoba przeciwstawiająca się panującej ideologii;
2. dawniej: wyznawca innej religii chrześcijańskiej niż katolicka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. osoba występująca przeciwko władzy i z tego powodu represjonowana;

(1.2) osoba, która odsunęła się od grupy, do której należała

(1.3) hist. rel. odstępca od dogmatów kościelnych, w dawnej Polsce ktoś wyznający religię chrześcijańską inną niż katolicyzm, szczególnie protestant;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dysydent (ang. dissident) w polityce
- radzieccy dysydenci
dysydent (ang. dissenter) w religii
- dysydenci w Wielkiej Brytanii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dysydentka

→ dysydent

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. kobieta występująca przeciwko władzy i z tego powodu represjonowana

Patrz:dysydent

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dysydentyzm

ruch, którego istotą jest działalność opozycyjna, sprzeciw wobec panującego systemu politycznego

Źródła:

SJP.pl

Dysymilacja

1. proces zachodzący w organizmie, polegający na rozkładzie związków organ. i wydaleniu powstałych produktów poza organizm
2. zjawisko fonetyczne, w którym jeden z dwóch takich samych fonemów ulega zmianie; rozpodobnienie; odpodobnienie

(1.1) techn. część przewodu, w której zwiększa się energia kinetyczna płynu

drąg przytwierdzony do przedniej części wozu konnego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) drąg łączący przednią część wozu, sań, bryczki itp. z zaprzęgiem konnym lub ciągnikiem;

Dyszel – belka (obecnie metalowa, dawniej – drewniana) służąca do połączenia przyczepy lub maszyny rolniczej z hakiem pociągowym ciągnika, w przeszłości zaś – z przednią osią wozu konnego, żniwiarki lub kosiarki konnej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dyszeć

1. oddychać intensywnie, głośno, z trudem;
2. dawniej: oddychać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) głośno i ciężko oddychać

(1.2) wydawać odgłos podobny do ciężkiego oddechu

(1.3) przen. być przepełnionym jakąś emocją

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyszka

1. potocznie: banknot dziesięciozłotowy;
2. zdrobnienie od: dysza;
3. zdrobnienie od: dycha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od dycha

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyszkancik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: dyszkant

Źródła:

Wiktionary

Dyszkancista

osoba obdarzona wysokim głosem chłopięcym i śpiewająca takim głosem; dyszkant, dyskantysta

Źródła:

SJP.pl

Dyszkant

1. dawniej: najwyższy głos w chórze;
2. głos chłopięcy równy sopranowi;
3. piskliwy głos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. osoba śpiewająca wysokim głosem chłopięcym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

osoba wierząca w dwóch bogów lub w Boga dwupostaciowego; diteista

Źródła:

SJP.pl

Dyteistka

→ dyteista

Patrz:dyteista

Źródła:

SJP.pl

Dyteistyczny

→ dyteizm

wieś w Polsce

Dytmarów ( Dittersdorf, Potěkrby) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Lubrza. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Obniżenia Prudnickiego, będącego częścią Niziny Śląskiej, u podnóży Gór Opawskich. Przepływa przez nią rzeka Prudnik.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dytrocheiczny

→ dytrochej; dychoreiczny

Źródła:

SJP.pl

Dytrochej

Wiktionary

Dywagować

odstępować, odbiegać od tematu; mówić, pisać nie na temat

czasownik

(1.1) rozwlekle odchodzić od tematu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dywan

1. gruba tkanina ozdobna przykrywająca podłogę
2. dawniej: urząd dworski w krajach muzułmańskich
3. kolekcja utworów jednego poety w krajach muzułmańskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi;

(1.2) rzad. ozdobna tkanina do powieszenia na ścianach

(1.3) urząd dworski w krajach muzułmańskich

(1.4) rada doradcza sułtana w imperium osmańskim;

(1.5) liter. zbiór utworów literackich jednego lub kilku poetów (termin funkcjonuje w literaturze krajów muzułmańskich);

zdrobnienie od: dywan; mały dywan

(1.1) rozbieżność, różnorodność

(1.2) powstawanie rozbieżności

(1.3) mat. operator określający dla danego pola wektorowego pole skalarne, na podstawie którego można określić źródła i ujścia pola;

Dywergencja, in. rozbieżność, źródłowość pola wektorowego – operator różniczkowy przyporządkowujący polu wektorowemu w przestrzeni euklidesowej 3-wymiarowej pole skalarne będące formalnie iloczynem skalarnym operatora nabla z wektorem pola.

przymiotnik relacyjny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dywersyfikacja

1. zróżnicowanie lub rozszerzenie oferowanych produktów i usług w celu pełniejszego wykorzystania zasobów przedsiębiorstwa;
2. dywersyfikacja portfela papierów wartościowych - zakup różnych papierów wartościowych w celu obniżenia ryzyka inwestycyjnego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) różnicowanie asortymentu produkcji lub usług w celu zmniejszenia ryzyka w prowadzeniu działalności gospodarczej;

Dywidendowy

→ dywidenda

przymiotnik relacyjny

(1.1) ekon. związany z dywidendą, dotyczący dywidendy

Patrz:dywidenda

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dywinacja

przepowiadanie przyszłości, wróżenie; wróżbiarstwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. rzad. ezot. przepowiadanie przyszłości, wróżenie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dywinacyjny

Dywizja

wojskowa jednostka taktyczna złożona z kilku pułków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. jednostka taktyczna złożona z kilku pułków;

Dywizja – podstawowy związek taktyczny różnych rodzajów sił zbrojnych (5–15 tys. żołnierzy) składający się zazwyczaj z pułków lub brygad różnych rodzajów wojsk (typowych dla danego rodzaju sił zbrojnych) przeznaczonych do prowadzenia walki oraz oddziałów i samodzielnych pododdziałów przeznaczonych do zabezpieczenia bojowego działań, zapewnienia zaopatrzenia materiałowego i utrzymania w gotowości bojowej sprzętu technicznego jednostek dywizyjnych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dywizjon

dyon;
1. jednostka organizacyjna i taktyczna odpowiadająca batalionowi piechoty
2. w lotnictwie: samodzielna jednostka taktyczna
3. w marynarce wojennej: jednostka taktyczna złożona z kilku okrętów wojennych jednego typu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. pododdział w artylerii, lotnictwie albo marynarce wojennej

Dywizjon (dawniej – nazwa skrócona dyon) – pododdział wojska, w artylerii, kawalerii, taborach – równorzędny batalionowi innych rodzajów wojsk.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dywizjoner

przestarzale: dowódca dywizji

Dywizjoner ( Divisionär, fr. "Divisionnaire")

W 1833 w Armii Cesarstwa Austriackiego pełniło służbę 42 oficerów zajmujących stanowisko:

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

związany z dywizjonem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dywizjonem, dotyczący dywizjonu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dywizor

w matematyce: uogólnienie pojęcia dzielnika elementu pierścienia przemiennego

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dywizorek

przyrząd służący do trzymania rękopisu nad kasztą podczas składania

Dywizorek – przyrząd w kształcie długich, wąskich widełek, przytrzymujący kartkę z rękopisem, maszynopisem lub wydrukiem na tenaklu (podstawce, utrzymującej kartkę w pozycji dogodnej do czytania przez zecera, tj. osobę zajmującą się składem tekstu). Czasem nazwą tą obejmowano zestaw obu przyrządów, tj. tenakiel wraz z dywizorkiem.

Dyzartria

zaburzenie mowy polegające na niewyraźnym wymawianiu głosek; dysartia

→ dyzunita

1. w gwarze śląskiej: przecież, owszem, rzeczywiście;
2. w staropolszczyźnie: ależ

partykuła wzmacniająca

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przecież

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. owszem

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. rzeczywiście

wykrzyknik

przymiotnik relacyjny

(1.1) pełniący dyżur, dyżurujący

(1.2) przen. stale powtarzający się, używany w razie potrzeby

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba, która pełni dyżur

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dyżurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dyżurować.

Źródła:

Wiktionary

Dyżurować

pełnić dyżur, pilnować porządku; czuwać

Źródła:

SJP.pl

Dyżurowy

związany z dyżurem

Źródła:

SJP.pl