Dź

1. połączenie literowe oznaczające spółgłoskę "dź";
2. spółgłoska środkowojęzykowa, dźwięczna, zwarto-szczelinowa, ustna


Źródła:

SJP.pl

Dźabalpur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. zob. Jabalpur.


Źródła:

Wiktionary

Dźajnizm

system religijno-etyczny, który powstał w Indiach około VI wieku p.n.e; założycielem był Wardhamana Mahawira; dźinizm; dżinizm; dżajnizm


Źródła:

SJP.pl

Dźataka

indyjska opowieść o poprzednich wcieleniach Buddy; dżataka


Źródła:

SJP.pl

Dźati

kasta hinduska


Dźati (sanskryt जाति, „urodzenie”, ang. jati) – element systemu stratyfikacji społecznej w Indiach, określany nie do końca poprawnie terminem kasta. Wyższym w randze, odnoszącym się do stanów społecznych w Indiach, jest termin warna. Bóstwo opiekuńcze dla konkretnej dźati to dźatidewata.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dźganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dźgać.


Źródła:

Wiktionary

Dźgać

uderzać, godzić w kogoś czymś ostrym, kłującym; źgać; żgać


czasownik przechodni niedokonany (dk. dźgnąć)

 (1.1) uderzać lub pchać czymś spiczastym i/lub ostrym

 (1.2) daw. jeść długo i żarłocznie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dźgnięcie

uderzyć kogoś czymś ostrym, kłującym, ukłuć; źgnąć; żgnąć


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ugodzenie ostrym przedmiotem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dźgnąć

uderzyć kogoś czymś ostrym, kłującym, ukłuć; źgnąć; żgnąć


czasownik przechodni dokonany (ndk. dźgać)

 (1.1) zadać cios kłujący; wbić ostro zakończone narzędzie

 (1.2) przen. gwałtownie zaboleć; przeszyć bólem lub uczuciem

czasownik zwrotny dokonany dźgnąć się (ndk. dźgać się)

 (2.1) dźgać jeden drugiego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dźinijski

→ dźinizm; dżinijski


Źródła:

SJP.pl

Dźinista

wyznawca dźinizmu


Źródła:

SJP.pl

Dźinistka

→ dźinista; dżinistka


Źródła:

SJP.pl

Dźinizm

system religijno-etyczny, który powstał w Indiach około VI wieku p.n.e; założycielem był Wardhamana Mahawira; dźajnizm; dżinizm; dżajnizm


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. rel. nonteistyczny system filozoficzny i religijny powstały w Indiach w VII-VI wieku p.n.e.;


Dźinizm (też dżinizm dawniej dżajnizm, dżainizm, जैन धर्म – trl. "jaina dharma", trb. dźajna dharma) – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, który powstał w Indiach około VI wieku p.n.e. w reakcji na silnie zrytualizowany braminizm.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dźiwanmukta

człowiek, który osiągnął wyzwolenie za życia (tzw. mukti); dżiwanmukta


Dźiwanmukta (dewanagari, trl. "jīvanmukta" „Wyzwolony za życia”) – hinduistyczny tytuł odnoszący się do człowieka, który jeszcze żyje w ciele fizycznym, ale jest już wyzwolony z kołowrotu wcieleń (samsary).

Tradycja hinduizmu uznaje, że czyny dźiwanmukty nie podlegają konwencjonalnym zasadom moralności. Gdy człowiek zrealizował swoją wewnętrzną naturę Absolutu, jego działania są zgodne z ostatecznym źródłem wszelkich wartości.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dźwierze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) daw. drzwi


Źródła:

Wiktionary

Dźwierzucianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Dźwierzut

 (1.2) osoba pochodząca z Dźwierzut, urodzona w Dźwierzutach


Źródła:

Wiktionary

Dźwierzucianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Dźwierzut

 (1.2) kobieta pochodząca z Dźwierzut, urodzona w Dźwierzutach


Źródła:

Wiktionary

Dźwierzucki

przymiotnik od: Dźwierzuty


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Dźwierzutami, dotyczący Dźwierzut


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dźwierzuty

wieś w Polsce


Dź


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Dźwig

1. maszyna służąca do przenoszenia ciężkich ładunków, zazwyczaj na budowie
2. winda


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. techn. żuraw, maszyna służąca do przenoszenia ładunku w pionie i w poziomie

 (1.2) zob. winda.


Dźwig – urządzenie podnoszące obsługujące określone poziomy, wyposażone w podstawę ładunkową poruszającą się wzdłuż sztywnych prowadnic, nachylonych do poziomu pod kątem większym niż 15 stopni, lub urządzenie podnoszące poruszające się po określonym torze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dźwigacz

1. pierwszy kręg szyjny kręgosłupa; kręg szczytowy; atlas;
2. mięsień, którego skurcz powoduje uniesienie danego narządu;
3. przestarzałe, dziś ironiczne: osoba, która dźwiga ciężkie przedmioty


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. kręg szyjny, na którym opiera się czaszka;

 (1.2) sport. sportowiec podnoszący ciężary


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dźwiganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|dźwigać.

 (1.2) gw-pl|Bukowina. budowanie domu


Źródła:

Wiktionary

Dźwigar

1. element konstrukcyjny, belka podtrzymująca jakąś konstrukcję, np. strop, skrzydło samolotu;
2. dawniej: dźwig


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) element konstrukcyjny podtrzymujący jakąś konstrukcję


Dźwigar – element konstrukcyjny (np. wiązar lub belka), poziomy lub ukośny (np. dźwigar dachowy, stropowy); fragment budowli (np. dźwigar mostowy, stanowiący zazwyczaj przęsło mostu) przenoszący obciążenia konstrukcji na podpory główne (ściany, słupy lub filary).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dźwigarka

maszyna do przenoszenia lub podnoszenia ciężarów; lewar; winda śrubowa


Źródła:

SJP.pl

Dźwigarowy

przymiotnik od: dźwigar


Źródła:

SJP.pl

Dźwigać

czasownik

 (1.1) podnosić z wysiłkiem w górę coś ciężkiego

 (1.2) nieść ciężkie rzeczy

 (1.3) przen. podnosić na wyższy poziom

 (1.4) przen. dawać radę jakimś trudom

czasownik zwrotny

 (2.1) dźwigać się → podnosić się, wstawać

 (2.2) dźwigać się → przen. być odbudowywanym

 (2.3) dźwigać się → przen. wydostawać się własnymi siłami z bardzo ciężkiej sytuacji


Źródła:

Wiktionary

Dźwigienka

niewielka dźwignia


Źródła:

SJP.pl

Dźwigienkowy

przymiotnik od: dźwigienka


Źródła:

SJP.pl

Dźwignia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. przełącznik zrealizowany za pomocą dającego się przesuwać drążka

 (1.2) fiz. jedna z maszyn prostych, których zadaniem jest uzyskanie działania większej siły przez zastosowanie mniejszej siły;

 (1.3) sport. chwyt w sztukach walki, unieruchamiający przeciwnika przez zmuszenie jego stawów do pracy w nienaturalnych warunkach;

 (1.4) ekon. instrument finansowy polegający na zwiększeniu zadłużenia w celu podniesienia zyskowności inwestycji; dzięki wykorzystaniu kapitału obcego, po jego spłaceniu wraz z kosztami, zwiększa się całkowity zysk, mimo pozostawienia wkładu własnego na niezmienionym poziomie

 (1.5) ekon. bank. finansowy instrument pochodny polegający na zwielokrotnieniu efektów zmian kursu instrumentu bazowego za pomocą niskiego depozytu, stanowiącego tylko część inwestowanej sumy


Dź


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Dźwignica

urządzenie do podnoszenia i przemieszczania ładunków na niewielkie odległości


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. maszyna z długim, ruchomym ramieniem służąca do przenoszenia ładunku;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dźwignicowy

przymiotnik od: dźwignica


Źródła:

SJP.pl

Dźwignik

urządzenie służące do podnoszenia przedmiotów na małą wysokość


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie służące do podnoszenia, unoszenia lub przenoszenia ciężkich przedmiotów na nieduże wysokości


Dźwignik, dźwignik o ruchu prostoliniowym (pot. lewarek) – urządzenie dźwigowe do pionowego (lub zbliżonego do pionowego) przemieszczania (podnoszenia) obiektów, zwykle na niewielką wysokość. Najczęściej stosowanym dźwignikiem jest podnośnik. Wszystkie dźwigniki stosowane w warsztatach i wulkanizacjach, a mocowane na stałe do podłoża, podlegają dozorowi technicznemu UDT.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dźwigniowy

przymiotnik od: dźwignia


przymiotnik

 (1.1) techn. związany z dźwignią; działający na zasadzie dźwigni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dźwigowy

przymiotnik od: dźwig


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba obsługująca dźwig

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z dźwigiem, dotyczący dźwigu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dźwigoń

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. tragarz


Źródła:

Wiktionary

Dźwina

rzeka przepływająca przez Rosję, Białoruś i Łotwę


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka płynąca przez Rosję, Białoruś i Łotwę, uchodząca do Zatoki Ryskiej;


Nie mylić z: Dwina.

Dźwina ( Daugava, Дзьвіна – Dźvina lub Заходняя Дзьвіна – "Zachodniaja Dźvina", Западная Двина – "Zapadnaya Dvina", Dauguva, liw. "Väina", Düna, dawna nazwa: "Rubon") – druga (po Wiśle) pod względem długości rzeka uchodząca do Bałtyku. Przepływająca przez Rosję, Białoruś i Łotwę, mająca swoje źródła na wzgórzach Wałdaju w zachodniej Rosji, na północny zachód od miasta Andrieapol, uchodząca do Zatoki Ryskiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dźwirze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) stpol. śrpol. drzwi


Źródła:

Wiktionary

Dźwirzynianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Dźwirzyna


Źródła:

Wiktionary

Dźwirzyno

wieś w Polsce


rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś rybacka w województwie zachodniopomorskim;


Port, przystań, most, dęby

Dźwirzyno (niem. "Kolberger Deep") – wieś sołecka w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg. Miejscowość położona jest nad Morzem Bałtyckim, na Pobrzeżu Szczecińskim, nad jeziorem Resko Przymorskie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dźwirzyński

dotyczący Dźwirzyna, kąpieliska nad Morzem Bałtyckim


przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Dźwirzyna, związany z Dźwirzynem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dźwiyrka

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. drzwiczki


Źródła:

Wiktionary

Dźwiyrza

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. drzwi


Źródła:

Wiktionary

Dźwiyrze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. drzwi


Źródła:

Wiktionary

Dźwięczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. dźwięknąć, dk. zadzęczeć)

 (1.1) wydawać dźwięk

 (1.2) być wyczuwalnym w mowie


Źródła:

Wiktionary

Dźwięczniej

stopień wyższy od przysłówka: dźwięcznie


Źródła:

SJP.pl

Dźwięczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dźwięczny


Źródła:

SJP.pl

Dźwięcznik

Dźwięcznik, czara głosowa – wylot (zakończenie) instrumentu dętego, które nadaje dźwiękom wydawanym przez poszczególne instrumenty dęte specyficzną barwę, w zależności od kształtu i materiału, z którego został wykonany.


Źródła:

Wikipedia

Dźwięczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co dźwięczne

 (1.2) jęz. cecha artykulacji głosek wymawianych z drganiem więzadeł głosowych;


Dźwięczność (fonacja) – jedna z cech artykulacji głosek związana z pracą więzadeł głosowych. Głoski wymawiane z wymuszeniem drgań więzadeł przy produkcji dźwięku nazywane są głoskami dźwięcznymi, natomiast wymawiane bez ich drgania nazywane są głoskami bezdźwięcznymi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Dźwięczny

mający wyraźne, przyjemne brzmienie; dźwięczący


przymiotnik jakościowy

 (1.1) o mocnym, harmonijnym, czystym brzmieniu

przymiotnik relacyjny

 (2.1) jęz. wymawiany przy zsuniętych i drgających więzadłach głosowych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dźwięk

1. wrażenie słuchowe spowodowane falą akustyczną rozchodzącą się w ośrodku sprężystym;
2. zaburzenia falowe w ośrodku sprężystym, np. w powietrzu, wodzie, zdolne do wywołania wrażenia słuchowego;
3. w językoznawstwie: głoska;
4. w muzyce: brzmienie o określonej wysokości, natężeniu i barwie


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fala akustyczna odbierana przez słuch człowieka;


Plik audio został utworzony na podstawie wersji z i nie obejmuje późniejszych edycji.

Dźwięk – zaburzenie mechaniczne falowe rozchodzące się w ośrodku sprężystym, zdolne do wrażenia słuchowego u człowieka lub zwierząt, a także wrażenie słuchowe wywołane taką falą. Dla człowieka pasmo słyszenia mieści się w granicach 20Hz do 20kHz. Częstotliwości poniżej 20Hz to infradźwięki, a powyżej 20kHz to ultradźwięki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Dźwięki

1. wrażenie słuchowe spowodowane falą akustyczną rozchodzącą się w ośrodku sprężystym;
2. zaburzenia falowe w ośrodku sprężystym, np. w powietrzu, wodzie, zdolne do wywołania wrażenia słuchowego;
3. w językoznawstwie: głoska;
4. w muzyce: brzmienie o określonej wysokości, natężeniu i barwie


Źródła:

SJP.pl

Dźwiękliwy

rzadko: wydający dźwięk; dźwięczący


Źródła:

SJP.pl

Dźwięknięcie

wydać wyraźny, wysoki dźwięk; zadźwięczeć


Źródła:

SJP.pl

Dźwięknąć

wydać wyraźny, wysoki dźwięk; zadźwięczeć


czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. dźwięczeć)

 (1.1) dokonany od|dźwięczeć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dźwiękochłonność

→ dźwiękochłonny


Patrz:dźwiękochłonny

Źródła:

SJP.pl

Dźwiękochłonny

przymiotnik

 (1.1) tłumiący, pochłaniający dźwięki, zapobiegający rozpraszaniu się dźwięków


Źródła:

Wiktionary

Dźwiękonaśladowczość

dźwiękonaśladownictwo, onomatopeja;
1. wyraz lub zespół wyrazów naśladujących dźwięki i odgłosy;
2. odtwarzanie środkami językowymi dźwięków i odgłosów


Źródła:

SJP.pl

Dźwiękonaśladowczy

naśladujących swym brzmieniem dźwięki naturalne


przymiotnik relacyjny

 (1.1) jęz. liter. naśladujący dźwięki lub odgłosy natury


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dźwiękonaśladownictwo

onomatopeja, dźwiękonaśladowczość;
1. wyraz lub zespół wyrazów naśladujących dźwięki i odgłosy;
2. odtwarzanie środkami językowymi dźwięków i odgłosów


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) liter. zob. onomatopeja.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dźwiękoszczelność

→ dźwiękoszczelny


Patrz:dźwiękoszczelny

Źródła:

SJP.pl

Dźwiękoszczelny

przymiotnik

 (1.1) nie przepuszczający dźwięków


Źródła:

Wiktionary

Dźwiękowiec

specjalista w zakresie udźwiękowiania; realizator dźwięku


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która zajmuje się realizacją dźwięku w studiu – radiowym, telewizyjnym lub nagraniowym

 (1.2) osoba odpowiedzialna za nagłośnienie koncertu lub spektaklu

 (1.3) realizator nagrań dźwięku na planie filmu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dźwiękowisko

słuchowisko (częściej), radiosłuchowisko (rzadko);
1. utwór literacki (komedia lub dramat) napisany specjalnie lub przystosowany na potrzeby radia;
2. gatunek radiowej dramaturgii obejmujący takie utwory;
3. audycja radiowa, w czasie której nadawane są takie utwory


Źródła:

SJP.pl

Dźwiękowy

przymiotnik od: dźwięk


przymiotnik

 (1.1) dotyczący dźwięku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Dźwińsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. Dyneburg


Źródła:

Wiktionary

Dźwiński

przymiotnik od: Dźwina


Źródła:

SJP.pl