Es

1. dźwięk e obniżony o pół tonu
2. nazwa litery S


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. SMS, wiadomość, mes

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) nazwa litery s / S

 (2.2) muz. dźwięk e obniżony o półton;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Es-Dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku es


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku es (w zapisie nutowym z trzema bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji Es-dur (1.1)


Es-dur – gama durowa, której toniką jest es. Składa się z dźwięków: es, f, g, as, b, c, d.

Pokrewną jej molową tonacją paralelną jest c-moll, jednoimienną molową – es-moll.

Es-dur to także akord, zbudowany z pierwszego (es), trzeciego (g) i piątego (b) stopnia gamy Es-dur.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Es-Moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku es


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku es (w zapisie nutowym z sześcioma bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji es-moll (1.1)


es-moll – gama oparta na skali molowej, której toniką jest es. Gama ta w odmianie naturalnej (eolskiej) zawiera dźwięki: es, f, ges, as, b, ces, des. W zapisie tonacji es-moll występuje sześć bemoli.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Esaltato

określenie wykonawcze: z egzaltacją, z podnieceniem


Źródła:

SJP.pl

Esauł

stopień oficerski u Kozaków zaporoskich; asawuł(a), asauł(a)


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. stopień kawaleryjski w wojskach kozackich carskiej Rosji;

 (1.2) hist. wojsk. oficer noszący stopień esauła (1.1)

 (1.3) hist. wojsk. zastępca lub przyboczny atamana koszowego u Kozaków zaporoskich


Esauł, asauł (z tur. "jasauł") – stopień oficerski w wojskach kozackich carskiej Rosji.

Od 1576 r. w wojskach kozackich z okresu carskiego była to ranga (stopień) i zarazem stanowisko (esauł generalny, marszowy, staniczny, sotenny, pułkowy, artyleryjski itp.). W latach 1798-1800 zrównano go w kawalerii z rangą rotmistrza.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Esbc

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskiego

 (1.1) = ekon. Europejski System Banków Centralnych;


Źródła:

Wiktionary

Esbecja

potocznie o Służbie Bezpieczeństwa, aparacie powołanym do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego w PRL


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pogard. Służba Bezpieczeństwa, policja polityczna w PRL od 1956 roku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esbecki

związany z SB (Służbą Bezpieczeństwa), charakterystyczny dla pracowników SB; esbowski


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z SB (Służbą Bezpieczeństwa), charakterystyczny dla pracowników SB


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esbeczka

potocznie: funkcjonariuszka Służby Bezpieczeństwa


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pogard. funkcjonariuszka Służby Bezpieczeństwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esbek

potocznie o funkcjonariuszu Służby Bezpieczeństwa


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pogard. funkcjonariusz Służby Bezpieczeństwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esbol

pogardliwie o funkcjonariuszu Służby Bezpieczeństwa


Źródła:

SJP.pl

Esbowiec

członek SB (Służby Bezpieczeństwa); esbek (potocznie), esbol (pogardliwie)


Źródła:

SJP.pl

Esbowski

związany z SB (Służbą Bezpieczeństwa), charakterystyczny dla pracowników SB; esbecki


Źródła:

SJP.pl

Esc

skrót od: Escape (czytany jako cały odmienny wyraz)


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Escape

[czytaj: eskejp] klawisz na klawiaturze komputerowej, umieszczony w lewym górnym rogu; Escape


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eschatokół

zakończenie w średniowiecznych dokumentach pergaminowych


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zakończenie dokumentu średniowiecznego zawierające podpisy, datę i miejsce wystawienia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eschatolog

badacz losów pośmiertnych człowieka oraz celu i przeznaczeniu świata


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w dziedzinie eschatologii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eschatologia

poglądy i wyobrażenia o losie człowieka po jego śmierci i po końcu świata


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. filoz. dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.


Es


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eschatologiczny

przymiotnik od: eschatologia (teoria filozoficzna i religijna traktująca o życiu pośmiertnym i celu ostatecznym świata)


przymiotnik relacyjny

 (1.1) książk. rel. związany z eschatologią, dotyczący eschatologii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eschatolożka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) specjalistka w dziedzinie eschatologii


Źródła:

Wiktionary

Eschaton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. koniec wszystkiego, ostateczny kres i przeznaczenie świata;


Eschaton – koniec wszystkiego, ostateczne przeznaczenie świata, przedmiot badań eschatologii. W teologii chrześcijańskiej eschatonem jest koniec obecnych czasów, czego kulminacją ma być powrót Chrystusa i zapanowanie nowego ładu, wraz z nowym niebem i ziemią.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Eschenbach

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eschyl

przestarzale: Ajschylos


Źródła:

SJP.pl

Escitalopram

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. lek stosowany do terapii depresji, zaburzeń lękowych i innych nerwic; silny, wybiórczy inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny; S-enancjomer citalopramu


Ni


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Escobar

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Escorial

miasto w Hiszpanii


Escorial, Eskurial (hiszp. "Real Monasterio de San Lorenzo de El Escorial") – monumentalny architektoniczny zespół pałacowo-klasztorno-biblioteczny w San Lorenzo de El Escorial, 45 kilometrów na północny zachód od Madrytu. Kompleks zbudowano z szarego granitu, w powściągliwym i surowym stylu późnego renesansu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Escort

[czytaj: eskort] model samochodu marki Ford


Źródła:

SJP.pl

Escudo

[czytaj: eskudo] eskudo;
1. jednostka monetarna Republiki Zielonego Przylądka (1 escudo = centavos);
2. do 2002 r. jednostka monetarna Portugalii (1 escudo = 100 centavos), zastąpiona przez euro;
3. złota moneta hiszpańska bita w XVI-XIX wieku


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) monet. waluta państw portugalskojęzycznych;


Escudo (port. i hiszp. "tarcza"), eskudo – nazwa dawnej bądź (w zależności od państwa) współczesnej jednostki monetarnej krajów portugalskojęzycznych, a także Chile (lata 1960–75, zastąpiona przez peso), Hiszpanii (złote escudo od 1566 do 1833 i srebrne escudo w latach 1864–69, zastąpione przez pesetę) oraz Zjednoczonych Prowincji Ameryki Środkowej. Eskudo zazwyczaj dzieli się na 100 "centavos", a jego symbol to najczęściej cifrão (formula_1). Przede wszystkim wyróżnia się:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Escyna

mieszanina saponin z nasion kasztanowca zwyczajnego


Escyna – mieszanina saponin z nasion kasztanowca zwyczajnego ("Aesculus hippocastanum" L.). Lek działający przeciwzapalnie, łagodzi ból, zmniejsza obrzęki. Poprawia przepływ krwi, zmniejsza kruchość, przywraca elastyczność oraz właściwe napięcie naczyń krwionośnych. Zwiększa dotlenienie tkanek, przyspiesza rozpuszczanie zakrzepów krwi w podskórnych warstwach tkanek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Esdecja

potocznie: Socjaldemokracja Królestwa Polskiego i Litwy, działająca na przełomie XIX i XX wieku polska marksistowska partia polityczna


Źródła:

SJP.pl

Esdecki

należący, odnoszący się do esdeków, do Socjal-Demokracji


Źródła:

SJP.pl

Esdeczka

potocznie: socjaldemokratka


Źródła:

SJP.pl

Esdek

potocznie: socjaldemokrata


Źródła:

SJP.pl

Eseista

autor esejów


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) literat, autor esejów, szkiców literackich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eseistka

autorka esejów


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. literatka, autorka esejów, szkiców literackich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eseistyczność

→ eseistyczny


Patrz:eseistyczny

Źródła:

SJP.pl

Eseistyczny

odnoszący się do eseistyki; napisany na wzór eseju, mający formę eseju


Źródła:

SJP.pl

Eseistyka

publicystyka literacka, dział literatury obejmujący eseje


Źródła:

SJP.pl

Eseizacja

nadawanie utworowi cech eseju, swobodnego i subiektywnego szkicu literackiego lub filozoficznego


Es


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eseizować

nadawać tekstom stylu eseju


Źródła:

SJP.pl

Esej

szkic filozoficzny, naukowy, krytyczny, moralistyczny lub publicystyczny, w którym autor w sposób swobodny i kunsztowny rozwija interpretację jakiegoś zjawiska lub roztrząsa problem, nie maskując subiektywności przyjętego punktu widzenia


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora;


Esej ( essay, z essai „próba”) – forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora. Esej może poruszać tematykę filozoficzną, społeczną lub artystyczną, być formą krytyki literackiej, manifestu politycznego, filozoficznego lub też dotyczyć innych refleksji autora.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Esejowy

→ esej


Patrz:esej

Źródła:

SJP.pl

Esek

potocznie:
1. ubranie o rozmiarze S;
2. SMS; es, esek, esemes;
3. droga ekspresowa;
4. środowiskowo: rodzaj blaszki wędkarskiej wygiętej w kształcie litery S, służącej do połowu metodą spinningową


Źródła:

SJP.pl

Eseldowiec

członek SLD (Sojuszu Lewicy Demokratycznej); SLD-owiec


Źródła:

SJP.pl

Eseldowski

→ SLD (Sojusz Lewicy Demokratycznej); SLD-owski


Źródła:

SJP.pl

Eselowiec

członek SL (Stronnictwa Ludowego); SL-owiec


Źródła:

SJP.pl

Eselowski

przymiotnik od: SL (Stronnictwo Ludowe); SL-owski


Źródła:

SJP.pl

Esemes

krótka wiadomość tekstowa, SMS


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) telekom. inform. krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego lub bramki internetowej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esemesek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: esemes


Źródła:

Wiktionary

Esemesowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) telekom. wysyłanie SMS-ów


Źródła:

Wiktionary

Esemesować

wysyłać esemesy; SMS-ować


czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. odesemesować)

 (1.1) pisać i wysyłać SMS-y


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esemesowy

→ esemes (SMS), np. bramka esemesowa; SMS-owy


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z esemesem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esencja

1. stężony napar herbaciany;
2. istota, sedno


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. stężony napar herbaciany

 (1.2) wyciąg, wywar

 (1.3) istota, sedno

 (1.4) filoz. istota rzeczy


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Esencjalizm

pogląd filozoficzny przeciwstawny fenomenalizmowi, zakładający istnienie esencjalnej rzeczywistości pod powierzchnią obserwowalnych zjawisk


Esencjalizm ( essentia – istota, treść) – pogląd filozoficzny:

"Esencja" określa substancję lub ideę w sensie spotykanym w idealizmie platońskim. Jest stała, niezmienna, wieczna i obecna w każdym z możliwych światów. W klasycznym humanizmie istnieje koncepcja esencjalistyczna człowieka, to znaczy, istnieje przekonanie, że natura ludzka jest odwieczna i niezmienna. Ten element humanizmu był krytykowany przez Marksa i Nietzschego.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Esencjalny

zawierający istotę rzeczy; esencjonalny


Źródła:

SJP.pl

Esencjonalizm

pogląd, według którego cechy psychiczne człowieka są niezmiennie ukształtowane jego cechami genetycznymi, np. rasą, płcią


Źródła:

SJP.pl

Esencjonalnie

przymiotnik

 (1.1) chem. kulin. bez rozcieńczania

 (1.2) przen. zawierając treść czego, istotę rzeczy


Źródła:

Wiktionary

Esencjonalniej

stopień wyższy od przysłówka: esencjonalnie


Źródła:

SJP.pl

Esencjonalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: esencjonalny


Źródła:

SJP.pl

Esencjonalność

→ esencjonalny


Patrz:esencjonalny

Źródła:

SJP.pl

Esencjonalny

1. zawierający istotę rzeczy; esencjalny;
2. nierozcieńczony, mocny


Źródła:

SJP.pl

Eser

członek rosyjskiej Partii Socjalistów-Rewolucjonistów; eserowiec


Źródła:

SJP.pl

Eserka

członkini rosyjskiej Partii Socjalistów-Rewolucjonistów


Źródła:

SJP.pl

Eserowcy

rosyjska partia Socjalistów-Rewolucjonistów, założona w 1901 roku, zlikwidowana po rewolucji bolszewickiej; eserzy


Źródła:

SJP.pl

Eserowiec

członek rosyjskiej Partii Socjalistów-Rewolucjonistów; eser


Źródła:

SJP.pl

Eserowski

związany z rosyjską Partią Socjalistów-Rewolucjonistów


przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. polit. związany z eserami (eserowcami), dotyczący eserów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eseryna

alkaloid występujący w nasionach bobotrutki kalabarskiej, stosowany w leczeniu jaskry; fizostygmina


Źródła:

SJP.pl

Eses

dźwięk e obniżony o cały ton


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. dźwięk e obniżony o cały ton;


."

Dźwięki eses na pięciolinii. W kolejności: eses¹, eses², Eses, eses°.

Eses – dźwięk, którego częstotliwość dla eses¹ wynosi około 293,7 Hz. Jest to obniżony za pomocą podwójnego bemola dźwięk e. Enharmonicznie dźwięki o tej samej wysokości to: cisis i d.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Esesman

członek SS, hitlerowskich partyjnych oddziałów szturmowych; esesowiec, SS-owiec, SS-man


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. członek SS, paramilitarnej elitarnej formacji hitlerowskich Niemiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. środ. wiadomość SMS


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esesmanka

członkini SS, hitlerowskich partyjnych oddziałów szturmowych; SS-manka


Źródła:

SJP.pl

Esesmański

przymiotnik od: esesman


Źródła:

SJP.pl

Esesowiec

członek SS, hitlerowskich partyjnych oddziałów szturmowych; SS-owiec, esesman, SS-man


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. członek SS


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esesowski

przymiotnik od: SS (formacja zbrojna niemieckiej partii hitlerowskiej); SS-owski


przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z esesowcami (SS), dotyczący esesowców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esgiek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pejor. pogard. funkcjonariusz straży granicznej


Źródła:

Wiktionary

Eshaelka

potocznie: motocykl marki SHL


Źródła:

SJP.pl

Esica

esowato wygięta część jelita grubego


Źródła:

SJP.pl

Esidrex

[czytaj: es-idreks] nazwa handlowa leku moczopędnego i obniżającego ciśnienie krwi, zawierającego hydrochlorotiazyd


Źródła:

SJP.pl

Esik

zdrobnienie od: es (zawijas)


Źródła:

SJP.pl

Esk.

skrót od:
1. eskadra;
2. eskimoski


Źródła:

SJP.pl

Eska

potocznie:
1. ubranie o rozmiarze S;
2. SMS; es, esek, esemes;
3. droga ekspresowa;
4. środowiskowo: rodzaj blaszki wędkarskiej wygiętej w kształcie litery S, służącej do połowu metodą spinningową


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. ubranie w rozmiarze S, małym


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eskadra

1. jednostka lotnictwa wojskowego składająca się z kilku lub kilkunastu samolotów;
2. jednostka marynarki wojennej złożona z kilku dużych okrętów oraz sił pomocniczych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. lotn. jednostka organizacyjna lotnictwa wojskowego, składająca się z kilku lub kilkunastu, rzadziej kilkudziesięciu samolotów;

 (1.2) wojsk. mors. zespół okrętów jednego lub zbliżonego rodzaju dowodzony przez jednego dowódcę;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eskadron

przestarzałe: oddział kawalerii, jednostka taktyczna odpowiadająca kompanii; szwadron


Źródła:

SJP.pl

Eskadrowy

→ eskadra


Patrz:eskadra

Źródła:

SJP.pl

Eskaer

spółdzielnia kółek rolniczych; SKR


Źródła:

SJP.pl

Eskaerowski

przymiotnik od: SKR (Spółdzielnia Kółek Rolniczych); SKR-owski


Źródła:

SJP.pl

Eskalacja

stopniowe potęgowanie się czegoś


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stopniowe zwiększanie, potęgowanie się czegoś


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eskalacyjny

→ eskalacja


Patrz:eskalacja

Źródła:

SJP.pl

Eskalada

zdobywanie zamkowych murów za pomocą drabin


Źródła:

SJP.pl

Eskalator

ruchome schody


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzad. techn. schody ruchome


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskalonia

1. rodzaj roślin z rodziny Escalloniaceae;
2. eskalonia czerwona - rzadki, zimozielony krzew ozdobny z Japonii


Źródła:

SJP.pl

Eskalop

rodzaj kotleta z mięsa lub ryby; eskalopek, eskalopka


Źródła:

SJP.pl

Eskalopek

rodzaj kotleta z mięsa lub ryby; eskalopka, eskalop


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) płaski, rozbity kotlecik z mięsa lub ryby


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskalopka

rodzaj kotleta z mięsa lub ryby; eskalopek, eskalop


Eskalopka (także eskalop lub eskalopek, od fr. "escalope") – mięso (głównie cielęcina) w postaci niewielkiego plastra, lekko rozbite i usmażone w tłuszczu.

Do przyrządzenia może być wykorzystane również mięso z ryb. Wskutek nieznacznej wielkości potrawa zwykle bywa serwowana w większej liczbie (w menu wymieniane na ogół jako «eskalopki»).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eskalopki

rodzaj kotleta z mięsa lub ryby; eskalopek, eskalop


Źródła:

SJP.pl

Eskalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) sukcesywne zwiększanie, potęgowanie i nasilanie czegoś


Źródła:

Wiktionary

Eskalować

stopniowo zwiększać, potęgować


Źródła:

SJP.pl

Eskamotować

przestarzale: zręcznie coś sprzątnąć (sprzątać), ukryć (ukrywać), zwłaszcza za pomocą sztuczki kuglarskiej


Źródła:

SJP.pl

Eskapada

wycieczka, wyprawa, często ryzykowna, lekkomyślna; wypad


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. niebezpieczna, wesoła, swawolna, lekkomyślna wyprawa; wycieczka z przygodami


Eskapada (ang. "Angel") – amerykański melodramat z 1937 roku w reżyserii Ernsta Lubitscha.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eskapadka

zdrobnienie od: eskapada


Źródła:

SJP.pl

Eskapista

osoba uciekająca od rzeczywistości i problemów z nią związanych


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba charakteryzująca się eskapizmem, osoba uprawiająca eskapizm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskapistka

→ eskapista


Patrz:eskapista

Źródła:

SJP.pl

Eskapistycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób eskapistyczny


Źródła:

Wiktionary

Eskapistyczny

oderwany od rzeczywistości i związanych z nią problemów


Źródła:

SJP.pl

Eskapizm

ucieczka, oderwanie się od rzeczywistości


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) psych. ucieczka od problemów codzienności i życia społecznego;


Eskapizm ( escapism od "escape" – „ucieczka”) – termin naukowy, określający ucieczkę człowieka od problemów związanych z życiem społecznym, codziennością i rzeczywistością w świat iluzji i fantazji. W literaturze jest to oderwanie tekstu dzieła od realiów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eskariol

odmiana endywii uprawiana ze względu na jadalne liście; eskariola


Źródła:

SJP.pl

Eskariola

odmiana endywii uprawiana ze względu na jadalne liście; eskariol


Źródła:

SJP.pl

Esker

wąski wał zbudowany z piasków i żwirów naniesionych przez wody płynące szczelinami wewnątrzlodowcowymi; oz


Źródła:

SJP.pl

Eskimolog

specjalista w dziedzinie języka i kultury Eskimosów


Źródła:

SJP.pl

Eskimolożka

→ eskimolog


Patrz:eskimolog

Źródła:

SJP.pl

Eskimos

przedstawiciel rdzennej ludności zamieszkującej obszary Grenlandii, Kanady, Alaski i Syberii; Innuita, Inuita


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. przedstawiciel rdzennych ludów żyjących na rubieżach półkuli północnej Ziemi (Grenlandia, Ameryka Północna oraz skrawek wschodniej Syberii)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskimosi

rdzenna ludność zamieszkująca obszary Grenlandii, Kanady, Alaski i Syberii; Innuici, Inuici


Źródła:

SJP.pl

Eskimoska

obrót kajaka wzdłuż osi podłużnej o kąt 360 stopni


Eskimoska ("przewrotna eskimoska") – technika powrotu do pozycji pionowej w kajaku bez wysiadania z niego. Nazwa wywodzi się od Eskimosów, którzy jako pierwsi ją stosowali. Nauka eskimosek zazwyczaj odbywa się i daje najlepsze efekty na basenie.

Po wywrotce kajakarz znajduje się zwykle pod odwróconym do góry dnem kajakiem, a jego korpus jest całkowicie zanurzony w wodzie. Jeśli ma on założony fartuch, to woda nie naleje się do wnętrza kajaka i po wykonaniu eskimoski może kontynuować płynięcie.


Patrz:Eskimos

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eskimoski

→ Eskimos; innuicki, inuicki


przymiotnik

 (1.1) związany z Eskimosami, dotyczący Eskimosów


Patrz:Eskimos

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskont

termin handlowy oznaczający "potrącenie z sumy wypłaconej przed terminem płatności"


Źródła:

SJP.pl

Eskonto

termin handlowy oznaczający "potrącenie z sumy wypłaconej przed terminem płatności"


Źródła:

SJP.pl

Eskopeta

dawna, ręczna broń palna używana w walce na niewielką odległość


Źródła:

SJP.pl

Eskort

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) chłopak do homoseksualnego towarzystwa


Źródła:

Wiktionary

Eskorta

ochrona, straż towarzysząca komuś lub czemuś w drodze


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) oddział zbrojny, grupa okrętów lub pojazdów, towarzyszący komuś lub czemuś w drodze jako ochrona lub honorowa asysta

 (1.2) przen. osoba lub kilka osób towarzyszące komuś po to, żeby się nim opiekować lub mieć nad nim kontrolę


Eskorta – oddział składający się z dowódcy (oficera lub podoficera) i szeregowych żołnierzy (żandarmów, policjantów) mający za zadanie odprowadzanie w określone miejsce jeńców wojennych, aresztantów, dezerterów, rannych i chorych. Po wykonaniu zadania oddział powraca do macierzystej jednostki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eskortant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba towarzysząca w czasie transportu w celu ochrony


Źródła:

Wiktionary

Eskorter

okręt wojenny przeznaczony do osłony konwojów morskich; eskortowiec


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) okręt wojenny przeznaczony do osłony konwojów morskich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskortka

kobieta świadcząca usługi towarzyskie na wysokim poziomie, w tym usługi seksualne


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) neol. luksusowa dziewczyna do towarzystwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskortowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czynność polegająca na towarzyszeniu komuś podczas podróży w celu ochrony


Źródła:

Wiktionary

Eskortować

konwojować;
1. prowadzić kogoś (np. więźnia, jeńca) pod strażą;
2. towarzyszyć w drodze komuś lub czemuś jako ochrona lub straż honorowa


czasownik przechodni niedokonany (dk. przeeskortować)

 (1.1) prowadzić pod ochroną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskortowiec

okręt wojenny przeznaczony do osłony konwojów morskich; eskorter


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. mors. niejednolita klasa okrętów eskortowych małej lub średniej wielkości;


Okręt eskortowy – zbiorcze określenie klas, a także klasa okrętów bojowych (eskortowiec), których podstawowym przeznaczeniem jest eskortowanie konwojów statków oraz innych cennych okrętów – ich ochrona przed atakami sił wroga, przede wszystkim okrętów podwodnych i lotnictwa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eskortowy

związany z eskortą


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z eskortowaniem, dotyczący eskortowania


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskudo

escudo;
1. jednostka monetarna Republiki Zielonego Przylądka (1 eskudo = centavos);
2. do 2002 r. jednostka monetarna Portugalii (1 eskudo = 100 centavos), zastąpiona przez euro;
3. złota moneta hiszpańska bita w XVI-XIX wieku


Źródła:

SJP.pl

Eskulap

żartobliwie: lekarz; doktorek


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. przest. żart. lekarz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eskulapski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przest. żart. związany z eskulapem, dotyczący eskulapa


Źródła:

Wiktionary

Eskwilin

wzgórze będące dzielnicą mieszkalną w starożytnym Rzymie


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wzgórze w Rzymie;


Eskwilin ( Esquilinus mons, wł. "Esquilino") – jedno z siedmiu wzgórz rzymskich, położone w środkowo-wschodniej części miasta pomiędzy wzgórzami Wiminał i Celius.

W starożytności znajdowały się na nim osady latyńskie. Później, w okresie republiki był zamieszkany przez ubogą ludność rzymską. Na początku okresu cesarstwa Eskwilin włączono w obręb miasta. Wtedy powstały ogrody Mecenasa. Wybudowano wiele budowli: Portyk Liwii, Złoty Dom Nerona, termy, łuk, akwedukty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eskwiliński

przymiotnik od: Eskwilin (wzgórze w Rzymie)


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Eskwilinem, dotyczący Eskwilinu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esman

rzadko, skrótowo: esesman - członek SS, hitlerowskich partyjnych oddziałów szturmowych; esesowiec, SS-owiec, SS-man


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zob. esesman.


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Esmanka

rzadko, skrótowo: esesmanka - członkini SS, hitlerowskich partyjnych oddziałów szturmowych; SS-manka


Źródła:

SJP.pl

Esmański

→ esman


Patrz:esman

Źródła:

SJP.pl

Esmeralda

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Esowaty

mający kształt litery S


przymiotnik

 (1.1) taki, który ma kształt litery S


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esować

kreślić linie w kształcie litery "s"


Źródła:

SJP.pl

Esownica

motyw ornamentalny o kształcie przypominającym literę S ze spiralami na obu końcach


Es


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Esownik

w architekturze: profil w kształcie litery S; cyma, sima, esownica


Źródła:

SJP.pl

Esowy

mający kształt litery S


Źródła:

SJP.pl

Esp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = techn. elektrownia szczytowo-pompowa


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Esp.

skrót od: esperanto; esper.


skrót

 (1.1) jęz. = esperanto


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Espace

[czytaj: esPAS] model samochodu marki Renault


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Espada

główny uczestnik korridy, zadający bykowi zabójczy cios szpadą; matador, toreador (torreador), torero (torrero)


Źródła:

SJP.pl

Espadon

duży, dwuręczny miecz, używany ongiś przez niemieckich lancknechtów i szwajcarską piechotę


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Espadryl

(zwykle w liczbie mnogiej) lekki pantofel na sznurkowej podeszwie; espadryla


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obuw. lekki, miękki płócienny pantofel na sznurkowej podeszwie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Espadryla

(zwykle w l.m.) lekki pantofel na sznurkowej podeszwie; espadryl


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obuw. lekki, miękki płócienny pantofel na sznurkowej podeszwie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Espagnolette

[czytaj: espanioLET] reliefowy motyw dekoracyjny, przedstawiający przystrojoną główkę kobiecą


Es


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Esparceta

roślina z rodziny bobowatych; sparceta


Źródła:

SJP.pl

Esparto

śródziemnomorski gatunek ostnicy; halfa; alfa


Esparto – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia, w hrabstwie Yolo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Espelecja

roślina zielna z astrowatych


Źródła:

SJP.pl

Esper.

skrót od: esperanto; esp.


skrót

 (1.1) jęz. = esperanto


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esperal

nazwa handlowa leku stosowanego w leczeniu uzależnienia od alkoholu, zawierającego disulfiram; Antabus, Anticol, Antikol


Źródła:

SJP.pl

Esperanca

obce imię żeńskie


Źródła:

SJP.pl

Esperancja

w rachunku prawdopodobieństwa: wartość oczekiwana zmiennej losowej


Źródła:

SJP.pl

Esperancki

dotyczący esperanta


przymiotnik relacyjny

 (1.1) jęz. dotyczący esperanta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esperanto

sztuczny język międzynarodowy, oparty głównie na językach romańskich


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. sztuczny język międzynarodowy, opracowany przez Ludwika Łazarza Zamenhofa w 1887 r.;


Es


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Esperantysta

człowiek propagujący język esperanto lub mówiący językiem esperanto


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba mówiąca językiem esperanto lub propagująca go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Esperantystka

kobieta propagująca język esperanto lub mówiąca językiem esperanto


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mówiąca językiem esperanto lub propagująca go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Espero

model samochodu marki Daewoo


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Espingola

1. dawna, krótka ręczna broń palna z podpórką
2. małokalibrowe działo okrętowe używane do połowy XIX w.


Źródła:

SJP.pl

Esplanada

1. szeroka ulica z alejami spacerowymi pośrodku
2. niezabudowana przestrzeń przed fortyfikacjami


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. szeroka ulica z alejkami spacerowymi;

 (1.2) archit. plac przed dużym budynkiem, najczęściej sakralnym

 (1.3) hist. niezabudowana przestrzeń przed fortyfikacjami, najczęściej pas pomiędzy miastem a twierdzą


Esplanada – szeroka ulica z aleją spacerową, promenada. Pierwotnie była to niezabudowana przestrzeń przed fortyfikacjami, najczęściej pas pomiędzy miastem a twierdzą, dający doskonałą widoczność i możliwość prowadzenia ostrzału.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Espoo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Finlandii, w regionie Uusimaa;


Espoo ( Esbo) – miasto w południowej Finlandii, na wschodzie graniczące bezpośrednio z miastem stołecznym Helsinki; drugi pod względem wielkości ośrodek miejski w Finlandii; wraz z miastami Helsinki, Vantaa i Kauniainen tworzy zespół miejski Helsinek.

Espoo obejmuje obszar 528 km², z czego 312 km² stanowi teren lądowy. Populacja Espoo liczy 305,2 tys. mieszkańców (według danych z 2022).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Espressivo

określenie wykonawcze: z ekspresją, z uczuciem


Źródła:

SJP.pl

Espresso

bardzo mocna kawa podawana w małych filiżankach


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody;


Espresso – nazwa sposobu przygotowywania kawy w specjalnym ekspresie, przez przepuszczenie 25-35 ml gorącej (90,5-96 °C) wody pod ciśnieniem 8,5-9,5 bara przez bardzo drobno zmielone i ubite ziarna kawowca. Również nazwa uzyskanego w ten sposób napoju.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Espringola

średniowieczna machina oblężnicza; arkabalista, arkbalista


Es


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Esprit

[czytaj: espRI] bystrość, polot, inteligencja


Esprit – marka odzieżowa, sprzedająca odzież damską, męską, dziecięcą, a także obuwie, zegarki oraz akcesoria. Firma została założona przez Susie Tompkins Buell i Douglasa Tompkinsa.

Firma powstała w 1968. Ma sieć butików w 40 państwach świata. Sieć ma także swoje sklepy w Polsce. W 2024 roku marka złożyła wnioski o upadłość.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Esq

esquire


Źródła:

SJP.pl

Esquire

brytyjski tytuł grzecznościowy (skrót: Esq.); dawniej: tytuł szlachciców najniższej rangi


Zobacz też: esquire (tytuł).

Esquire – amerykański magazyn dla mężczyzn ukazujący się od 1933 roku. Redaktorem naczelnym jest David M. Granger.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Essa

wykrzyknik

 (1.1) slang. młodzieżowy hurra! (okrzyk radości, zwycięstwa)

 (1.2) slang. młodzieżowy naprzód! (okrzyk wyrażający poczucie bycia nie do powstrzymania oraz pogardę dla przeciwników, np. w grze)

przymiotnik

 (2.1) slang. młodzieżowy łatwy

przysłówek

 (3.1) slang. młodzieżowy łatwo

rzeczownik, rodzaj żeński

 (4.1) slang. młodzieżowy coś łatwego

 (4.2) slang. młodzieżowy swoboda, naturalność, brak trudu i ograniczeń


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Esseksyt

skała magmowa, głębinowa, zasadowa, zaliczana do gabroidów foidowych


Źródła:

SJP.pl

Essen

dieta laktowegetariańska praktykowana przez członków sekty wyznającej, że Jezus był wegetarianinem odżywiającym się surowiznami


rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodnich Niemczech, położone w środku Zagłębia Ruhry;


Es


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Essenka

[czytaj: esenka] członkini żydowskiego stronnictwa religijnego w dawnej Judei


Źródła:

SJP.pl

Essex

[czytaj: Es-iks] nazwisko


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hrabstwo ceremonialne i niemetropolitalne we wschodniej Anglii;

 (1.2) geogr. nazwa wielu hrabstw, miejscowości, gmin oraz innych toponimów w krajach anglojęzycznych;

 (1.3) hist. średniowieczne królestwo istniejące we wschodniej Anglii w latach 527–825;


Essex – hrabstwo administracyjne (niemetropolitalne), ceremonialne i historyczne we wschodniej Anglii, w regionie East of England, położone na północny wschód od Londynu, nad Morzem Północnym, zaliczane do tzw. "Home Counties". Nazwa hrabstwa pochodzi od istniejącego we wczesnym średniowieczu anglosaskiego Królestwa Esseksu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Esseńczyk

[czytaj: eseńczyk] członek żydowskiego stronnictwa religijnego w dawnej Judei


Źródła:

SJP.pl

Esseński

[czytaj: eseński] przymiotnik od: Essen


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Essen (miastem w Niemczech)

 (1.2) hist. rel. związany z sektą esseńczyków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Est

skrót od: Księga Estery - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu


skrót

 (1.1) = bibl. Księga Estery


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Est.

skrót od: estoński


skrót

 (1.1) = estoński


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Establishment

[czytaj: eSTAbliszment lub iSTAbliszment] osoby, instytucje mające władzę w danym państwie, wywierające wpływ na życie publiczne, często oceniane negatywnie z powodu swojej niechęci do zmian; elita władzy


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pejor. określenie grupy osób sprawujących władzę w Wielkiej Brytanii, uważanych za ekskluzywną i uprzywilejowaną społeczność

 (1.2) pejor. w szerszym znaczeniu: elita władzy w każdym kraju


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Establishmentowy

→ establishment [czytaj: istabliszmentowy]


Źródła:

SJP.pl

Estadualny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Parana. stanowy


Źródła:

Wiktionary

Estakada

rodzaj pomostu


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj mostu przenoszącego drogę lub linię kolejową nad terenem zabudowanym albo obniżeniem terenu;


Es


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Estakadowy

→ estakada


Patrz:estakada

Źródła:

SJP.pl

Estampa

odbitka z płyty metalowej, zwłaszcza miedzioryt


Źródła:

SJP.pl

Estampaż

odbitka wykonana z kamienia niegraficznego, np. z inskrypcji nagrobkowej


Es


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estancja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. rodzaj gospodarstwa rolnego charakterystyczny dla krajów Ameryki Południowej


Estancja – rodzaj gospodarstwa rolnego w północnej

Argentynie, posiadającego powierzchnię od 15 000 do 35 000 ha. W większości przypadków jest własnością firm specjalizujących się w produkcji spożywczej, rzadziej jest to latyfundium stanowiące własność osób prywatnych. Hoduje się na niej przede wszystkim zwierzęta opasowe i owce (ze względu na wełnę) oraz rośliny pastewne i zboża. Typowa dla Argentyny forma hacjendy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ester

związek organiczny będący pochodną kwasów i alkoholi lub fenoli


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. organiczny związek chemiczny powstający w wyniku działania kwasu na alkohol lub fenol;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estera

imię żeńskie


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|ż.;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Esteraza

enzym z klasy hydrolaz katalizujący rozkład wiązania estrowego


Źródła:

SJP.pl

Esterhazy

[czytaj: ESterhazi] nazwisko węgierskie


Źródła:

SJP.pl

Esterka

1. Esterka Małach, legendarna lub prawdziwa kochanka Kazimierza Wielkiego;
2. zdrobnienie od Estera (imię żeńskie)


Zobacz też: Esterka w innych znaczeniach tej nazwy.

Esterka, Esterka Małach (XIV wiek) – słynąca z urody Żydówka, według kronikarza Jana Długosza ukochana (kochanka) króla Kazimierza Wielkiego. Była wnuczką szanowanego kupca i lekarza z Opoczna i "znała wiele tajemnic medycznych". Według Jana Długosza miała z królem dwóch synów: Niemira (Niemierzę) i Pełkę, co współcześni historycy podają w wątpliwość.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Esterkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Esterki lub z nim związany


Źródła:

SJP.pl

Esterzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Estery lub z nią związany


Źródła:

SJP.pl

Esteta

człowiek wrażliwy na piękno, znawca piękna


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek wrażliwy na piękno, znawca piękna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estetka

kobieta wrażliwa na piękno, znawczyni piękna


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta przywiązująca uwagę do estetyki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estety

narządy dotykowe mięczaków z gromady chitonów, występujące w postaci brodawkowatych skupisk komórek zmysłowych


Źródła:

SJP.pl

Estetyczka

→ estetyk


Patrz:estetyk

Źródła:

SJP.pl

Estetycznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób estetyczny, staranny


Źródła:

Wiktionary

Estetyczniej

stopień wyższy od przysłówka: estetycznie


Źródła:

SJP.pl

Estetyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: estetyczny


Źródła:

SJP.pl

Estetyczność

→ estetyka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest estetyczne; cecha tych, którzy są estetyczni


Patrz:estetyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estetyczny

→ estetyka


przymiotnik

 (1.1) zgodny z wymaganiami estetyki, dotyczący zmysłu piękna

 (1.2) związany z estetyką jako nauką


Patrz:estetyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estetyk

ten, kto zajmuje się estetyką jako nauką o sztuce


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) teoretyk estetyki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estetyka

1. piękny, elegancki, schludny wygląd czegoś;
2. nauka o sztuce, dotycząca określania jej walorów i kryteriów oceny, związana z istotą tworzenia, jej związkiem z rzeczywistością oraz z metodami artystycznego wyrazu;
3. filozofia: dziedzina zajmująca się zagadnieniem piękna i harmonii


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ładny, gustowny wygląd czegoś

 (1.2) subiektywne kryteria piękna

 (1.3) filoz. szt. nauka o pięknie;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: estetyk


Estetyka ( "aisthetikos" – dosł. "dotyczący poznania zmysłowego", ale też "wrażliwy") – dziedzina filozofii zajmująca się pięknem i innymi wartościami estetycznymi.

Sama definicja estetyki podlega różnym ujęciom, mówiących o estetyce jako:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Estetyzacja

nadanie czemuś urody, estetyki, piękna; upiększenie


Źródła:

SJP.pl

Estetyzacyjny

→ estetyzacja


Patrz:estetyzacja

Źródła:

SJP.pl

Estetyzm

pogląd przyznający wartościom estetycznym naczelne miejsce; ocenianie dzieł sztuki bez względu na ich wartość społeczną; lubowanie się w sztuce i ocenianie wszystkiego tylko ze względu na wartość estetyczną


Estetyzm – ruch intelektualny i artystyczny, powstały pod wpływem francuskim u schyłku XIX wieku w Wielkiej Brytanii, oparty na filozofii „sztuka dla sztuki”, akcentujący wyjątkową wartość sztuki i przyjemności znajdowanej w odkrywaniu rzeczy pięknych. Był kompilacją złożoną z wielu stylów. Główne źródła jego inspiracji to klasycyzm i sztuka japońska. Był popularny w latach 1870–1900.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estetyzować

1. nadawać treści walory estetyczne;
2. sprawiać, że coś wygląda ładniej; upiększać, upiękniać


Źródła:

SJP.pl

Estezja

wrażenie, czucie


Źródła:

SJP.pl

Estezjologia

Estezjologia – dział biologii zajmujący się anatomią (budową) i fizjologią (czynnościami) narządów zmysłów oraz odbieranych przez nie bodźców.


Źródła:

Wikipedia

Estezjometr

przyrząd służący do mierzenia wrażliwości skóry na dotknięcie


Estezjometr (gr. "aísthesis" „odczuwanie zmysłami” + "metreín" „mierzyć”) − przyrząd do badania wrażliwości skóry na bodźce mechaniczne (dotknięcie).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estinguendo

określenie wykonawcze: gasnąco, zamierająco; estinto


Źródła:

SJP.pl

Estinto

określenie wykonawcze: gasnąco, zamierająco; estinguendo


Źródła:

SJP.pl

Estokada

w szermierce: cios szpadą


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. w szermierce: trudne do sparowania uderzenie szpadą, wykonywane poprzez przeprowadzenie ostrza pod ramieniem przeciwnika

 (1.2) daw. natarczywe nagabywanie o pożyczkę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estonia

państwo w Europie ze stolicą w Tallinie; Republika Estońska


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Europie;


Estonia ( Eesti), Republika Estońska (est. Eesti Vabariik) – państwo unitarne w Europie Północnej, nad Morzem Bałtyckim, nad Zatoką Fińską, nad którą leży Tallinn, stolica i największe miasto kraju, i Zatoką Ryską. Powstało po I wojnie światowej. Członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy z Łotwą od południa i z Rosją od wschodu oraz z Finlandią przez Zatokę Fińską. Jedno z najbardziej zinformatyzowanych państw świata.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Estonka

obywatelka Estonii


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości estońskiej, obywatelka Estonii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estopel

zasada, zgodnie z którą państwo nie może zanegować istnienia faktów lub praw, jeśli uprzednio wyciągnęło z nich korzyści


Źródła:

SJP.pl

Estończyk

obywatel Estonii


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. człowiek narodowości estońskiej, obywatel Estonii, mieszkaniec Estonii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estoński

przymiotnik od: Estonia


przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Estonii lub Estończyków

 (1.2) odnoszący się do języka estońskiego (2.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Estonii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estońskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem estońskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem estońskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku estońskim


Źródła:

Wiktionary

Estońskość

→ estoński


Patrz:estoński

Źródła:

SJP.pl

Estrada

1. podwyższenie przystosowane do występów artystycznych;
2. potocznie: działalność rozrywkowa


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) podwyższenie do występów rozrywkowych – muzycznych i kabaretowych

 (1.2) przen. muzyczny i kabaretowy przemysł rozrywkowy


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Estradiol

naturalny hormon płciowy żeński należący do estrogenów, odpowiednik męskiego testosteronu, syntetyzowany głównie w jajnikach, wpływa na powstawanie drugorzędowych cech płciowych oraz reguluje cykl płciowy


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. jeden z podstawowych estrogenów, naturalny hormon steroidowy, wytwarzany głównie w jajnikach, odpowiedzialny za rozwój i utrzymanie żeńskich cech płciowych oraz cykl miesiączkowy


Es


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Estradka

zdrobnienie od: estrada (podwyższenie przystosowane do występów artystycznych)


Źródła:

SJP.pl

Estradkowy

żartobliwie lub lekceważąco: estradowy


Źródła:

SJP.pl

Estradowiec

artysta występujący na estradzie


Źródła:

SJP.pl

Estradowy

1. związany z estradą;
2. potocznie: rozrywkowy, zabawowy


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z estradą, dotyczący estrady


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estragon

draganek;
1. gatunek bylicy, roślina zielna z rodziny astrowatych;
2. przyprawa z ziela tej rośliny


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. pot. zob. bylica draganek.

 (1.2) spoż. aromatyczna przyprawa z suchego lub świeżego ziela estragonu (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estragonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od estragon


Źródła:

Wiktionary

Estragonowy

przymiotnik od: estragon


przymiotnik

 (1.1) kulin. zrobiony z estragonu, przyprawiony estragonem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estreicher

nazwisko, np. Karol Estreicher młodszy (1906-1984)


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estremadura

1. hiszpański region autonomiczny i kraina historyczna;
2. Estremadura Portugalska - kraina historyczna w Portugalii


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. jedna ze wspólnot autonomicznych w Hiszpanii ze stolicą w Méridzie;

 (1.2) geogr. hist. kraina historyczna i dawna prowincja w zachodniej części Portugalii;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Estremadurczyk

1. mieszkaniec Estremadury;
2. mieszkaniec Estremadury Portugalskiej


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Estremadury


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estremadurka

1. mieszkanka Estremadury;
2. mieszkanka Estremadury Portugalskiej


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Estremadury


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estremadurski

przymiotnik od: Estremadura


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Estremadurą (krainą w Hiszpanii)

 (1.2) związany z Estremadurą (krainą w Portugalii)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język zachodnioromański;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estrichgips

spoiwo otrzymywane przez wypalanie kamienia gipsowego


Źródła:

SJP.pl

Estriol

żeński hormon płciowy o działaniu i strukturze chemicznej podobnej do estradiolu


Es


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estrogen

steroidowy hormon płciowy wytwarzany przez korę nadnerczy i jajniki lub jądra


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fizj. żeński hormon płciowy;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estrogenizacja

nadmierne wydzielanie się estrogenów w organizmie


Źródła:

SJP.pl

Estrogenny

→ estrogen; estrogenowy


Źródła:

SJP.pl

Estrogenowy

→ estrogen; estrogenny


przymiotnik

 (1.1) biochem. dotyczący estrogenu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estrogeny

steroidowy hormon płciowy wytwarzany przez korę nadnerczy i jajniki lub jądra


Estrogeny – grupa hormonów płciowych, do których zalicza się trzy główne postacie estrogenu naturalnie występujące u kobiet estron (E1), estradiol (E2) i estriol (E3), a także estrogen wytwarzany tylko w czasie ciąży estetrol (E4).

Estrogeny nazywane są hormonami żeńskimi i najważniejszą rolę odgrywają w organizmie kobiet, ale są też niezbędne dla mężczyzn – ich niedobór w jądrach może powodować bezpłodność.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estron

żeński hormon płciowy; folikulina


Estron ( estronum) – organiczny związek chemiczny, ketonowo – hydroksylowa pochodna estranu. Jest steroidowym estrogenem o działaniu podobnym do estradiolu.

Jest to pierwszy żeński hormon płciowy, odkryty w 1929 przez późniejszego profesora Politechniki Gdańskiej Adolfa Butenandta. Za prace nad hormonami płciowymi Butenandt został uhonorowany w 1939 Nagrodą Nobla.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estrowy

związany z estrem


Źródła:

SJP.pl

Estrus

faza cyklu płciowego u samic ssaków, w której jest możliwe zapłodnienie jaja; ruja


Źródła:

SJP.pl

Estry

związek organiczny będący pochodną kwasów i alkoholi lub fenoli


Na tę stronę wskazuje „Ester”. Zobacz też: Ester (jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych) i Estry (miejscowość we Francji).

Estry (od Essigäther – octan etylu, "Essig" – ocet i "Äther" – eter) – grupa organicznych związków chemicznych będących produktami kondensacji kwasów i alkoholi lub fenoli. Komponentami kwasowymi mogą być zarówno kwasy karboksylowe, jak i kwasy nieorganiczne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estryfikacja

reakcja otrzymywania estrów z kwasów i alkoholi lub fenoli


Estryfikacja – reakcja chemiczna, w wyniku której powstają estry. Najczęściej zachodzi ona pomiędzy kwasami (głównie karboksylowymi) i alkoholami (szerzej: związkami zawierającymi grupę hydroksylową), niemniej możliwe i często stosowane są inne metody syntezy estrów np. z bezwodników czy chlorków kwasowych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estryfikować

poddawać reakcji otrzymywania estru z alkoholu lub fenolu i kwasu


Źródła:

SJP.pl

Estuarium

lejkowate ujście rzeczne rozszerzające się ku morzu, powstałe wskutek erozyjnego działania fali przypływowej


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geogr. poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich;


Estuarium (z aestuarium „droga morska”) – poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich.

Przypływy i odpływy działają erozyjnie, wydzierając w stronę morza akumulowany przez rzekę materiał, i w związku z tym poszerzają ujście rzeki, jednocześnie uniemożliwiając utworzenie się delty z materiału akumulowanego z biegiem rzeki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Estusia

zdrobnienie od: Estera (imię żeńskie)


Źródła:

SJP.pl

Estyma

książkowo: duże uznanie, szacunek, poważanie; respekt, mir, rewerencja


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szacunek, poważanie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Estymacja

1. określanie przybliżonej wartości; szacowanie, przybliżanie;
2. w statystyce: określanie parametrów całej populacji na podstawie badania jej próby


Es


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estymacyjny

→ estymacja


Patrz:estymacja

Źródła:

SJP.pl

Estymata

potocznie: określenie przybliżonej wartości; oszacowanie, przybliżenie, estymacja


Źródła:

SJP.pl

Estymator

w statystyce: funkcja służąca do oszacowania parametru rozkładu całej populacji na podstawie badania jej części


Estymator – statystyka (funkcja, której wartości zależą od zebranych danych) służąca do szacowania wartości parametru formula_1 charakteryzującego faktycznie istniejący rozkład prawdopodobieństwa cechy w populacji; przy tym zakłada się, że rozkład opisujący doświadczenie losowe należy do rodziny rozkładów formula_2 dla pewnego zbioru formula_3


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Estymować

1. w matematyce: szacować, określać w przybliżeniu;
2. dawniej: szanować, poważać


Źródła:

SJP.pl

Estywacja

1. stan odrętwienia, spowolnienie funkcji życiowych, odpoczynek letni u zwierząt, będące objawem ich przystosowania się do warunków życia;
2. sposób rozmieszczenia względem siebie liści w pączku


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. fizj. stan spowolnienia procesów życiowych u zwierząt podczas upałów, suszy lub braku pożywienia w celu przetrwania tych trudnych warunków;


Es


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Estywować

czasownik niedokonany

 (1.1) zool. fizj. trwać w stanie estywacji


Źródła:

Wiktionary

Esw

skrótowiec

 (1.1) = Europejski System Walutowy;


Źródła:

Wiktionary

Eswatini

niewielkie państwo w południowej Afryce ze stolicą w Lobambie; dawniej Suazi


rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Afryce ze stolicą w Mbabane;


Na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eswatinijczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Eswatini


Źródła:

Wiktionary

Eswatinijka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Eswatini


Źródła:

Wiktionary

Eswatinijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Eswatini, dotyczący Eswatini

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do Eswatini, będący jego własnością

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny, typowy dla Eswatini


Źródła:

Wiktionary

Esy-Floresy

wzór w kształcie zawiłych, krętych linii


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, liczba mnoga

 (1.1) zawiłe rysunki

 (1.2) kręte linie tworzące wymyślne ornamenty lub bazgroły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Eszelon

jednostka w transporcie wojskowym


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. jednostka przewozowa

 (1.2) daw. część zgrupowania wojskowego


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Eszelonować

dawniej: ustawiać wojsko w eszelonie (rodzaj szyku bojowego)


Źródła:

SJP.pl

Eszeweria

roślina ozdobna z rodziny gruboszowatych; eczeweria


Eszeweria ("Echeveria") – rodzaj roślin należący do rodziny gruboszowatych. Obejmuje 199 gatunków. Rośliny te występują w południowej części Ameryki Północnej (od Teksasu po Panamę) oraz w zachodniej części Ameryki Południowej (od Wenezueli po północną Argentynę. Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w Meksyku. Liczne gatunki i mieszańce uprawiane są jako rośliny ozdobne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Eszolcja

rodzaj roślin z rodziny makowatych; pozłotka, maczek


Źródła:

SJP.pl

Esztaol

Esztaol — (hbr: אֶשְׁתָּאוֹל) co znaczy Błaganie, miejscowość występująca w Piśmie Świętym Starego Testamentu, jako graniczna dla plemienia Judy (Joz 15:33) i Dana (Joz 19:41). W Biblii występuje wraz z sąsiednim Sorea. Powiązana z działalnością i miejscem pochówku Samsona. To w tej okolicy obozowali Danici (Sdz 13:25) i stąd wyruszyli na poszukiwania innego miejsca niż to, które przydzielił im Pan (Sdz r. 18). O późniejszych jej losach nie ma już w Biblii wzmianki.


Źródła:

Wikipedia

Esztergom

miasto na Węgrzech


Źródła:

SJP.pl

Esztergomski

przymiotnik od: Esztergom (miasto na Węgrzech)


Źródła:

SJP.pl

Eszynantus

rodzaj roślin z rodziny ostrojowatych


Eszynantus ("Aeschynanthus") – rodzaj roślin z rodziny ostrojowatych ("Gesneriaceae"). Obejmuje ponad 190 gatunków występujących w południowej i wschodniej Azji. Przedstawiciele to w większości epifityczne liany lub półkrzewy o mięsistych liściach. Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Esówka

1. narzędzie do formowania w kształcie litery S;
2. dachówka o przekroju w kształcie litery S; dachówka holenderska


Źródła:

SJP.pl