Fi

1. wyraz oznaczający lekceważenie;
2. wyraz oznaczający podziw, zwykle powtórzony;
3. jedna z liter alfabetu greckiego; phi


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nazwa dwudziestej pierwszej litery alfabetu greckiego, φ;

 (1.2) pot. techn. średnica jakiegoś przedmiotu


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fia

skrót od: Fédération Internationale de l'Automobile, Międzynarodowa Federacja Samochodowa, zrzeszająca federacje różnych krajów, organizująca wyścigi samochodowe


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fiacik

zdrobnienie od: Fiat (samochód marki Fiat)


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. mot. pieszczotliwie o samochodzie marki Fiat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiacisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mot. zgrub. od fiat


Źródła:

Wiktionary

Fiakier

w gwarze krakowskiej: dorożkarz; dryndziarz


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. dorożkarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. dorożka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiakierski

→ fiakier; dryndziarski, dorożkarski


przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący fiakiera


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiakierstwo

regionalnie: dorożkarstwo


Źródła:

SJP.pl

Fiala

1. mała, smukła wieżyczka, element dekoracyjny architektury gotyckiej; pinakiel
2. naczynie w kształcie płytkiej czary


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) staroż. grecki odpowiednik rzymskiej patery

 (1.2) archit. inaczej → pinakiel


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fialocyst

część aparatu ssącego u specyficznej gromady orzęsków, zawierająca substancję rozpuszczającą osłonę ofiar


Źródła:

SJP.pl

Fianchetto

w szachach: ustawienie gońca na długiej przekątnej


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szach. manewr polegający na ustawieniu gońca na polach b2, g2, b7 lub g7 w celu zajęcia jednej z długich przekątnych;


W tym artykule użyto notacji algebraicznej w celu opisania szachowych posunięć.

Fianchetto (wymowa włoska, spolszczona wymowa) – manewr w otwarciu szachowym polegający na ustawieniu gońca na jednym z pól b2, g2, b7 lub g7, po wcześniejszym przesunięciu odpowiedniego piona o jedno lub dwa pola.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fianchettować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) szach. wykonywać fianchetto


Źródła:

Wiktionary

Fiasko

przedsięwzięcie zakończone niepowodzeniem, nieudanie się czegoś; krach, klapa, klops


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nieudanie się jakiejś sprawy, niepowodzenie się czegoś


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fiat

łaciński przekład hebrajskiego: amen; "niech się stanie!"


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mot. samochód marki Fiat

 (1.2) środ. kolej. lokomotywa spalinowa serii SP45 i SU45


FIAT – włoskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją samochodów osobowych, sportowych, dostawczych i rajdowych z siedzibą w Turynie. Zostało założone 11 lipca 1899 roku przez Giovanniego Agnellego pod stanowiącą rozwinięcie akronimu "FIAT" nazwą Fabbrica Italiana Automobili Torino (pol. „Włoska Fabryka Samochodów w Turynie”). Obecnie przedsiębiorstwo wchodzi w skład międzynarodowego koncernu Stellantis.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fiatowski

przymiotnik od: Fiat


przymiotnik relacyjny

 (1.1) mot. związany z Fiatem, dotyczący Fiata


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiałkowski

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fiba

(skrót od: Fédération Internationale de Basketball) Międzynarodowa Federacja Koszykówki, organizacja zrzeszająca narodowe związki koszykarskie, regulująca przepisy dotyczące rozgrywek, sprzętu itp.


Źródła:

SJP.pl

Fibak

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fiberoskop

aparat zaopatrzony w kabel światłowodowy, stosowany w medycynie do bezoperacyjnego przeprowadzania badań w niedostępnym dla oka wnętrzu organizmu ludzkiego


Fiberoskop – aparat służący do oglądania trudno dostępnych miejsc. Fiberoskop zbudowany jest z półsztywnego kabla światłowodowego oraz źródła światła. Najczęściej końcówka fiberoskopu daje możliwość kontrolowanej artykulacji w wielu płaszczyznach, co pozwala na skierowanie fiberoskopu w pożądanym kierunku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fiberoskopia

badanie pozwalające obejrzeć jamę nosowo-gardłową


Źródła:

SJP.pl

Fibicjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.


Źródła:

Wiktionary

Fibik

rodzaj ptaków z rodziny tyrankowatych


Źródła:

SJP.pl

Fibonacci

[czytaj: fibonaczi] nazwisko włoskie, np. Leonardo Fibonacci (1175 - 1250), włoski matematyk, twórca podstaw arytmetyki i algebry; Leonardo z Pizy


Fibonacci, Leonardo z Pizy (ur. ok. 1175 w Pizie, zm. 1250), znany jako Leonardo Fibonacci, Filius Bonacci (syn Bonacciego), Leonardo Pisano (z Pizy) – włoski matematyk.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fibonagram

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. utwór literacki, napisany tak, aby kolejne wiersze posiadały liczbę liter lub wyrazów równą kolejnym liczbom ciągu Fibonacciego


Źródła:

Wiktionary

Fibr

fibra;
1. rodzaj sztucznej skóry;
2. włókno mięśniowe, nerw


Źródła:

SJP.pl

Fibra

fibr;
1. włókno mięśniowe, nerw;
2. rodzaj sztucznej skóry


Fibra – rodzaj sztucznej skóry, która jest otrzymywana przez sprasowanie papieru bawełnianego bądź celulozy, nasyconego chlorkiem cynku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fibroblast

komórka tkanki łącznej wytwarzająca substancję międzykomórkową oraz włókna


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fibroblastyczny

→ fibroblast


Patrz:fibroblast

Źródła:

SJP.pl

Fibrocyt

komórka powstała z fibroblastu


Fibrocyt – komórka tkanki łącznej występująca jako zredukowana forma fibroblastu o mniejszej sprawności metabolicznej. Fibrocyty mają wydłużone jądra komórkowe ze zbitą chromatyną oraz kwasochłonną cytoplazmę. Podobnie jak fibroblasty, są to komórki osiadłe, lecz mające zdolność ruchu. Fibrocyty budują ścięgna, gdzie ułożone jeden za drugim tworzą szeregi Ranviera.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fibroferryt

trwały minerał wietrzeniowy powstający w warunkach większej wilgotności


Źródła:

SJP.pl

Fibroina

białko wchodzące w skład jedwabiu naturalnego


Fibroina – białko z grupy białek fibrylarnych. Stanowi główny składnik budulcowy naturalnych włókien jedwabiu oraz pajęczyny (drugim składnikiem jest serycyna – klej jedwabny). Fibroinę tworzą łańcuchy zbudowane w przeważającej części z powtarzającej się sekwencji aminokwasów jak: (Gly-Ser-Gly-Ala-Gly-Ala)"n". Fibroina ma drugorzędową strukturę warstwową zbudowaną z antyrównoległych warstw beta harmonijki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fibroinowy

związany z fibroiną


Źródła:

SJP.pl

Fibrolit

1. minerał krzemowy, pilśniowe skupienie silimanitu
2. prasowane płyty ze sklejonych wiórów drzewnych


Źródła:

SJP.pl

Fibroma

nowotwór niezłośliwy rozwijający się z tkanki łącznej włóknistej; włókniak


Źródła:

SJP.pl

Fibromatoza

rodzaj miejscowo agresywnego nowotworu tkanek miękkich


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fibromialgia

choroba charakteryzująca się uporczywymi bólami mięśniowo-stawowymi oraz występowaniem charakterystycznych punktów wrażliwych na ucisk; tendomiopatia, reumatyzm tkanek miękkich


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. przewlekła, niezapalna choroba reumatyczna tkanek miękkich charakteryzujące się rozległym bólem;


Fibromialgia (ang. "fibromyalgia", "fibromyalgia syndrome", FMS) – przewlekły zespół chorobowy charakteryzujący się uogólnionym bólem, któremu często towarzyszą zmęczenie, zaburzenia snu, w tym sen nieprzynoszący wypoczynku, oraz zaburzenia funkcji poznawczych. Mogą występować również sztywność, bóle głowy, zaburzenia nastroju i inne objawy somatyczne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fibromyoma

niezłośliwy nowotwór z tkanki mięśniowej i łącznej


Źródła:

SJP.pl

Fibrowy

wykonany z fibry


Źródła:

SJP.pl

Fibryl

włókienko


Źródła:

SJP.pl

Fibryla

pęczek włókienek białkowych znajdujących się w komórce mięśniowej lub nerwowej


Źródła:

SJP.pl

Fibrylarny

→ fibryla, → fibryl; fibrylowy


Źródła:

SJP.pl

Fibrylowy

→ fibryla, → fibryl; fibrylarny


Źródła:

SJP.pl

Fibryna

nierozpuszczalna substancja białkowa powstająca podczas krzepnięcia krwi; włóknik


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. fizj. białko fibrylarne, które pełni funkcje podporowe w procesie krzepnięcia


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fibrynogen

białko osocza o strukturze włókienkowej biorące udział w procesie krzepnięcia krwi przechodząc w fibrynę (włóknik) pod wpływem działania enzymu trombiny


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. białko osocza krwi wytwarzane w wątrobie, biorące udział w końcowej fazie procesu krzepnięcia;


Fibrynogen ("I czynnik krzepnięcia") – białko osocza krwi wytwarzane w wątrobie, biorące udział w końcowej fazie procesu krzepnięcia i przekształcane w białko fibrylarne – fibrynę (włóknik), współtworzącą skrzep krwi. Fibrynogen łącząc się z receptorami GpIIb/IIIa powoduje agregację aktywowanych trombocytów. Jest zaliczany do białek ostrej fazy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fibrynogeneza

powstawanie włóknika (fibryny) w procesie krzepnięcia krwi


Źródła:

SJP.pl

Fibrynolityczny

dotyczący fibrynolizy


Źródła:

SJP.pl

Fibrynoliza

rozpuszczanie się włóknika w roztworach solnych lub alkalicznych, zwłaszcza w przypadkach skrzepu we krwi i zakrzepów


 "Główn: Hemostaza."

Fibrynoliza – fizjologiczny proces rozkładu zakrzepu, będący częścią hemostazy. Podobnie, jak proces krzepnięcia krwi, zachodzi w sposób kaskadowy. Kluczowym dla fibrynolizy enzymem jest plazmina powstająca z plazminogenu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fibrynolizyna

enzym mający zdolność rozpuszczania fibryny, stosowany w leczeniu zawałów i zakrzepów, także miejscowo w celu przyśpieszenia wessania się krwiaków


Źródła:

SJP.pl

Fibrynowy

związany z fibryną


przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. związany z fibryną, dotyczący fibryny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fibula

1. ozdobna zapinka z brązu, służąca dawniej do spinania szat;
2. w anatomii: kość strzałkowa, jedna z dwóch kości goleniowych; strzałka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archeol. ozdobna, metalowa zapinka do spinania odzieży używana od epoki brązu do średniowiecza;


Fibula – ozdobna, metalowa zapinka do spinania szat, funkcją i kształtem zbliżona do współczesnej agrafki, używana w Europie od późnej epoki brązu (około 1500 p.n.e.) aż do średniowiecza i zastępująca guziki. W przeszłości nazwą tą niewłaściwie obejmowano również wszystkie brosze, zapięcia i sprzączki do pasków, zapinki do włosów itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fic

nazwisko, m.in. Atanazy Urban Fic (1901-1943) - polski archeolog, biblista, dominikanin, teolog katolicki


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ficek

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fichte

nazwisko niemieckie, m.in. Johann Gottlieb Fichte (1762-1814), niemiecki filozof, kontynuator myśli I. Kanta


Źródła:

SJP.pl

Fichteanizm

system filozoficzny Johanna Gottlieba Fichtego


Źródła:

SJP.pl

Ficowski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Ficyna

enzym roślinny otrzymywany z mleczka figi


Ficyna jest niespecyficznym enzymem roślinnym pochodzącym z lateksu figowców. Należy do rodziny proteaz znanych jako proteazy cysteinowe, do których należy także papaina, która pochodzi z lateksu papai, bromelina (bromelaina) występująca w świeżych ananasach, a także kalpaina, kaspazy i chymopapaina. Masa molowa ficyny wynosi około 25 000 u. Enzym jest efektywny w zakresie pH = 4-9,5, z optimum wynoszącym pH = 6,5.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fide

skrót od: Fédération Internationale des Échecs - Międzynarodowa Federacja Szachowa


Źródła:

SJP.pl

Fidecki

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fideikomis

system dziedziczenia wielkiej własności, polegający na przejściu majątku tytułem spadku na najstarszego syna dziedzica bez prawa sprzedaży, zastawu itp., mający na celu utrzymanie majątku w całości w rodzie


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fideikomisariusz

osoba dziedzicząca majątek na zasadzie fideikomisu


Źródła:

SJP.pl

Fideista

wyznawca fideizmu


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik fideizmu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fideistka

→ fideista


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwolenniczka fideizmu


Patrz:fideista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fideistyczny

wywodzący się z fideizmu, dotyczący fideizmu


przymiotnik

 (1.1) przym. od fideizm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fideizm

wiara, doktryna oparta na wierze, a nie na poznaniu


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. teol. pogląd głoszący prymat wiary i objawienia nad poznaniem rozumowym;


Fideizm (od fides „wiara”) – pogląd filozoficzny i teologiczny głoszący prymat wiary nad poznaniem rozumowym i teoriami naukowymi. Według fideisty poznanie religijne w postaci objawienia wyprzedza poznanie rozumowe, a jedynym źródłem wiedzy w kwestiach wiary i etyki może być jedynie stała tradycja ludzkości oparta ostatecznie na pierwotnym Bożym Objawieniu. Jest to więc antyracjonalizm lub irracjonalizm, bo przyjmuje się istnienie prawd niedostępnych poznaniu rozumowemu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fidel

instrument smyczkowy z sześcioma strunami; fidela


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. dawny instrument smyczkowy z grupy chordofonów;


Fidel – średniowieczny instrument muzyczny z rodziny skrzypiec.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fidela

instrument smyczkowy z sześcioma strunami; fidel


Źródła:

SJP.pl

Fidelia

imię żeńskie


Źródła:

SJP.pl

Fideliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fidelii lub z nią związany


Źródła:

SJP.pl

Fidelis

dawniej: powiernik, zausznik


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;


Fidelis – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od fidelis – „wierny, pewny”. []. Współczesną jego formą w języku hiszpańskim jest Fidel.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fidelisostwo

Fidelis z małżonką; Fidelisowie


Źródła:

SJP.pl

Fidelisowie

Fidelis z małżonką; Fidelisostwo


Źródła:

SJP.pl

Fidelisowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fidelisa lub z nim związany


Źródła:

SJP.pl

Fidelizm

ustrój polityczny na Kubie (wprowadzony przez Fidela Castro)


Fidelizm (również "castroizm" i "castryzm") – forma socjalizmu panującego na Kubie, rządzonej przez Fidela Castro.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fidelka

rodzaj czapki z daszkiem; patrolówka


Źródła:

SJP.pl

Fidelus

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fider

linia przenosząca drgania elektryczne o bardzo wysokiej częstotliwości do odbiornika; zasilacz


Fider – fizyczne okablowanie przenoszące sygnał radiowy z nadajnika do anteny lub z anteny do odbiornika, nazywane też linią transmisyjną.

Podczas prawidłowego działania, w idealnych warunkach, fider powinien skutecznie przenosić wszystkie fale radiowe bez jakichkolwiek strat sygnału, bez promieniowania i pochłaniania energii. Używane są trzy rodzaje fiderów: koncentryczne, symetryczne (w tym tak zwane drabinki) oraz falowody (przy częstotliwościach powyżej 2 GHz).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fidera

rodzaj szybu w lukach zbożowców; umożliwia równomierne napełnianie ładowni na statku


Źródła:

SJP.pl

Fides

z łaciny: wiara


Fides – w mitologii rzymskiej uosobienie (personifikacja) przyrzeczenia i wierności.

Przedstawiano ją jako starszą od Jowisza siwowłosą kobietę, co miało symbolizować prymat łączonego z nią ładu społecznego i politycznego w życiu publicznym. Świątynię na Palatynie miała wznieść ku jej czci już wnuczka Eneasza – Rome. Ofiary składano jej prawą ręką owiniętą białym płótnem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fidesz

węgierski skrót nazwy: Związek Młodych Demokratów - węgierska partia polityczna założona w 1988 roku


Fidesz – Magyar Polgári Szövetség ("Fidesz" – Węgierski Związek Obywatelski, wym.), dawnej "Fidesz – Magyar Polgári Párt" ("Fidesz" – Węgierska Partia Obywatelska) – pierwotnie liberalna, obecnie narodowa, konserwatywna i eurosceptyczna partia polityczna działająca na Węgrzech, rządząca w latach 1998–2002 i 2010–2026.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fidiasz

(gr. Pheidias) (ok. 490-420 p.n.e.), syn Charmidesa z Aten, wg opinii starożytnych największy rzeźbiarz grecki


Fidiasz ( Φειδίας "Pheidias", ok. 490 p.n.e. – ok. 430 p.n.e.) – rzeźbiarz grecki, uważany za najwybitniejszego przedstawiciela greckiej rzeźby starożytnej okresu klasycznego. Syn Charmidesa z Aten, uczeń Hageladesa z Aten i Hegiasa z Argos. Przyjaciel i doradca Peryklesa. Kierował pracami rzeźbiarskimi na Akropolu ateńskim (447 p.n.e. – 438 p.n.e.); później w latach (437 p.n.e. – 432 p.n.e.) działał w Olimpii. Wywarł decydujący wpływ na rozwój greckiej rzeźby monumentalnej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fidiaszowski

taki jak u Fidiasza, charakterystyczny dla Fidiasza; fidiaszowy


Źródła:

SJP.pl

Fidiaszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fidiasza lub z nim związany; Fidiaszowski


Źródła:

SJP.pl

Fidrygasy

fidrygałki;
1. rzeczy błahe, nieważne, drobnostki, głupstwa;
2. ozdoby zbędne lub dobrane bez smaku


Źródła:

SJP.pl

Fidrygałki

fidrygasy;
1. rzeczy błahe, nieważne, drobnostki, głupstwa;
2. ozdoby zbędne lub dobrane bez smaku


Źródła:

SJP.pl

Fiducjarny

1. pozbawiony wartości handlowej; niepełnowartościowy;
2. niesamodzielny; powierniczy


przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekon. pozbawiony samodzielnej wartości, nie mający oparcia w dobrach materialnych

 (1.2) praw. powierniczy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fidura

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fidusiewicz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fidybus

przestarzale: cienkie drewienko lub zwitek papieru do zapalania fajki, papierosa, cygara


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. podłużny zwitek papieru albo cienkie drewienko służące do zapalania fajki, papierosa lub cygara


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fidyk

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fidżi

język należący do grupy języków austronezyjskich


rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

 (1.2) geogr. archipelag, na którym leży Fidżi (1.1)


Fidżi, Republika Fidżi – państwo wyspiarskie, położone w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego na wschód od Vanuatu, zachód od Tonga i południe od Tuvalu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fidżyjczyk

obywatel Fidżi


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Fidżi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fidżyjka

rodzaj ptaków z rodziny papug wschodnich


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Fidżi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fidżyjski

przymiotnik od: Fidżi (morze lub państwo)


przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do państwa Fidżi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Fidżi,


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fidżyjskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem fidżyjskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem fidżyjskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku fidżyjskim


Źródła:

Wiktionary

Fiedin

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fiedler

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Fiedor

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fiedorczuk

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fiedorowicz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fiedoruk

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Field

płaskowyż powstały na skutek działalności lądolodu, występujący głównie w Norwegii


Field – rozległy płaskowyż, powstały w wyniku trwających setki milionów lat procesów denudacyjnych, które zniszczyły pierwotną rzeźbę i zrównały powierzchnię terenu. Na powierzchni zrównania rozwinęła się czasza lodowca typu norweskiego. Fieldy opadają stromo do fiordów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fielding

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Fieldowy

→ field


Patrz:field

Źródła:

SJP.pl

Fieldwork

[czytaj: fildłerk] badanie rynku konsumentów poprzez wywiady, rozmowy


Źródła:

SJP.pl

Fierek

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fiero

określenie wykonawcze: dumnie, wyniośle


Źródła:

SJP.pl

Fiesolanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Fiesole


Źródła:

Wiktionary

Fiesolczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Fiesole


Źródła:

Wiktionary

Fiesole

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w prowincji Florencja;


Fi


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fiesolski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Fiesole, dotyczący Fiesole


Źródła:

Wiktionary

Fiesta

1. w Hiszpanii i w krajach latynoamerykańskich:
a) zabawa, święto ludowe;
b) uroczystość religijna ku czci świętych chrześcijańskich, z procesjami i tańcami;
2. w Hiszpanii: walka byków


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fiełom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kośc. wierzchnia szata liturgiczna prezbitera prawosławnego, bez rękawów, z otworem na głowę


Źródła:

Wiktionary

Fifa

[czytaj: fifa] (skrót od: Fédération Internationale de Football Association - Międzynarodowa Federacja Związków Piłkarskich) międzynarodowa organizacja zrzeszająca narodowe federacje piłkarskie, zajmująca się m.in. organizacją największych imprez piłkarskich; Fifa


skrótowiec

 (1.1) = franc. Fédération Internationale de Football Association → sport. Międzynarodowa Federacja Piłki Nożnej;


FIFA (Międzynarodowa Federacja Piłki Nożnej, skrót od fr. "Fédération Internationale de Football Association") – międzynarodowa organizacja pozarządowa, zrzeszająca 211 narodowych federacji piłki nożnej: 185 państw, 3 państwa nieuznawane, 9 autonomii i 14 terytoriów zależnych (według stanu na 13 maja 2016). Oprócz reprezentacji w piłce nożnej mężczyzn istnieje jeszcze 178 reprezentacji w piłce nożnej kobiet.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fifaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od fifak


Źródła:

Wiktionary

Fifak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Sieradzkie,Cieszanów,Orzesze,Łańcut,Tarnów,Brzesko,Dąbrowa Tarnowska,Mazury,Olsztyn. reg-pl|Lwów. człowiek sprytny i dowcipny, cwaniak

 (1.2) gw-pl|Krosno,Chojna. łobuz, urwis

 (1.5) gw-pl|Krosno. człowiek dziwnie ubierający się, noszący dziwne stroje


Źródła:

Wiktionary

Fifka

rurka do palenia papierosów; cygarniczka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. lufka do papierosów

 (1.2) reg. pozn. źle zaparzona, słaba herbata


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fifny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Poznań. zgrabny, szykowny

 (1.2) gw-pl|Poznań. zręczny


Źródła:

Wiktionary

Fifo

First In First Out - rodzaj struktury danych charakteryzującej się tym, że dane muszą być pobierane w takiej samej kolejności, w jakiej zostały dostarczone


Źródła:

SJP.pl

Fifol

potocznie: członek męski; siusiak, kuśka


Źródła:

SJP.pl

Fifraczek

gwarowo: penis


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) białystok. żakiet


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fifrak

rodzaj okrycia wierzchniego


Źródła:

SJP.pl

Fifty-Fifty

[czytaj: [fifti fifti] potocznie: po połowie; pół na pół


przysłówek sposobu

 (1.1) pot. po równo na dwie osoby, po połowie, pół na pół


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fig.

skrót od: figura, figurowy


Źródła:

SJP.pl

Figa

1. owoc figowca;
2. potocznie: figowiec pospolity;
3. gest kciukiem między palcami dłoni oznaczający żartobliwą odmowę; nic z tego


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. figowiec pospolity.

 (1.2) spoż. owoc figi (1.1)

 (1.3) przen. nic, zero

 (1.4) gest dłonią oznaczający figę (1.3)


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Figarnia

pomieszczenie do uprawy figowców


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogrod. budynek przeznaczony do hodowli fig


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Figaro

fryzjer


Figaro – centralna postać trylogii Pierre’a Beaumarchais’go: "Cyrulik sewilski", "Wesele Figara" i "Występna Matka". Nieślubny i zaginiony syn doktora Bartola i guwernantki Marceliny, w niemowlęctwie uprowadzony przez zbójców. Nieśmiertelność zapewnili mu Gioacchino Rossini i Wolfgang Amadeus Mozart czyniąc tytułowym bohaterem swoich oper – "Cyrulik sewilski" – baryton (Rossini) i "Wesele Figara" – bas-baryton (Mozart).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Figarski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Figas

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Figat

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fighter

fajter;
1. sportowiec uprawiający sport walki, np. boks;
2. sportowiec bardzo waleczny, poświęcający się całkowicie dla osiągnięcia zwycięstwa


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fighterka

→ fighter; fajterka


Źródła:

SJP.pl

Figi

damskie majtki


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) damskie majtki bez nogawek;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: figa


Figi – rodzaj damskich majtek bez nogawek. W górnej, najszerszej części mają wstawioną gumkę podtrzymującą figi w pasie. Dookoła otworów na nogi niekiedy również są wszyte gumki. Dolna część fig, która styka się z kroczem, zwykle składa się z dwóch warstw materiału: zewnętrznej i bardziej miękkiej wewnętrznej. Wewnętrzna warstwa może być wykonana z bawełny, która dobrze absorbuje wilgoć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Figiel

1. zabawny czyn; psota, żart, psikus;
2.  przestarzałe: przedmiot, rysunek, ozdoba itp. wykonane w celu zabawienia kogoś


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) coś zrobionego dla żartu, dla rozrywki


Figiel – nazwisko polskie, pochodzące od przezwiska "figiel", lub od niemieckiego przezwiska Fiegel, Figel. Formy żeńskie: Figiel, Figielowa, Figlowa, Figielówna, Figlówna, Figlanka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Figielek

mały figiel


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: figiel


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Figielski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Figlara

→ figlarz


Patrz:figlarz

Źródła:

SJP.pl

Figlarka

kobieta lubiąca psoty


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna, która lubi płatać figle


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Figlarnie

przysłówek

 (1.1) w sposób figlarny


Źródła:

Wiktionary

Figlarniej

stopień wyższy od przysłówka: figlarnie


Źródła:

SJP.pl

Figlarniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: figlarny


Źródła:

SJP.pl

Figlarność

→ figlarny


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest figlarne; cecha tych, którzy są figlarni


Patrz:figlarny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Figlarny

psotny, żartobliwy, swawolny


przymiotnik jakościowy

 (1.1) psotny, żartobliwy, swawolny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Figlarski

skłonny do figlów


przymiotnik

 (1.1) dotyczący figlarza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Figlarstwo

1. skłonność do robienia psot, płatania figli;
2. dawniej: oszustwo, matactwo


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) cecha kogoś kto robi figle


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Figlarz

człowiek lubiący psoty, psotnik


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, kto lubi płatać figle


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Figle

figlowanie, dokazywanie


Źródła:

SJP.pl

Figle-Migle

żartobliwie:
1. psoty, żarty;
2. rzeczy mało wartościowe lub mało ważne


związek frazeologiczny

 (1.1) psoty, żarty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Figlik

zdrobnienie od: figiel: żart, psota


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobnienie od|figiel.

 (1.2) książk. drobny żart, figiel, psikus

 (1.3) liter. wierszyk humorystyczny oparty na zabawnym koncepcie


Figlik – polski gatunek literacki stworzony przez Mikołaja Reja w piątej części drugiego wydania "Żwierzyńca" ("Przypowieści przypadłe inaczej Figliki albo rozlicznych ludzi przypadki dworskie"[...]). Figliki stanowiły odmianę epigramatu. Były krótkimi utworami wierszowanymi, przedstawiającymi jedną sytuację z życia dworskiego lub szlacheckiego w tonacji komicznej lub satyrycznej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Figlować

1. bawić się wesoło, swobodnie; dokazywać, swawolić;
2. wchodzić z kimś w kontakt o charakterze erotycznym; baraszkować, zabawiać się


czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pofiglować)

 (1.1) książk. bawić się wesoło i swobodnie

 (1.2) żart. seks. wchodzić w kontakt erotyczny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Figna

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Figo-Fago

żartobliwie:
1. człowiek lekkomyślny, niepoważny; lekkoduch, trzpiot;
2. podrywacz, uwodziciel; kochaś;
3. seks; fiku-miku, bara-bara


związek frazeologiczny

 (1.1) żart. człowiek niepoważny, lekkomyślny

 (1.2) żart. podrywacz

 (1.3) żart. seks


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Figojad

rodzaj ptaków z rodziny wilgowatych


Źródła:

SJP.pl

Figolistny

dynia figolistna - gatunek rośliny z rodziny dyniowatych


przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający liście przypominające liście figi (figowca)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Figowcowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z figowca

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części figowca

 (1.3) będący częścią figowca


Źródła:

Wiktionary

Figowiec

roślina z rodziny morwowatych o wiecznie zielonych lub okresowo opadających liściach, uprawiana m.in. dla kauczuku, jadalnych owoców i jako roślina ozdobna; fikus


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. dendr. nazwa systematyczna|Ficus|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny morwowatych;

 (1.2) syst. dendr. nazwa systematyczna|Ficus carica|ref=tak., figowiec pospolity, roślina rodząca figi


Figowiec, fikus ("Ficus" L.) – rodzaj roślin z rodziny morwowatych ("Moraceae"), najbardziej zróżnicowany w obrębie rodziny. Obejmuje co najmniej 876 gatunków. Rośliny te występują na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej, przy czym najbardziej zróżnicowane są w Azji południowo-wschodniej, gdzie rośnie ich ok. 550 gatunków, w tym m.in. na Borneo i Nowej Gwinei po 150, w Afryce znanych jest 105 gatunków, a w Ameryce Środkowej ok. 190. Są to rośliny zawierające sok mleczny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Figowy

przymiotnik od: figa


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z figami, dotyczący fig


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Figur

forma rzeczownika.

 (1.1) D. plural|figura.


Źródła:

Wiktionary

Figura

1. kształt ciała ludzkiego;
2. zbiór punktów na płaszczyźnie lub w przestrzeni;
3. posąg będący obiektem kultu;
4. układ ruchów w tańcu lub ewolucji sportowej;
5. as, król, dama, walet w kartach lub król, hetman, wieża, goniec, skoczek w szachach


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. odwzorowana w rzeźbie lub malarstwie postać zwierzęcia lub człowieka

 (1.2) przydrożny posąg, kapliczka

 (1.3) kształt ciała

 (1.4) sport. choreogr. sekwencja ruchów tworząca całość w sportach akrobatycznych i tańcach

 (1.5) szach. starsze bierki na szachownicy: król, hetman, wieża, skoczek, goniec

 (1.6) karc. starsze karty w talii: as, król, dama, walet;

 (1.7) mat. zbiór punktów leżących na płaszczyźnie lub w przestrzeni

 (1.8) pot. znana osobistość

 (1.9) pot. osobnik, typ

 (1.10) książk. bohater utworu literackiego

 (1.11) muz. grupa dźwięków o charakterze ornamentu

 (1.12) herald. szeroko pojęte godła herbowe/mobilia;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Figuracja

jeden ze środków techniki kompozytorskiej, polegający na wprowadzeniu do melodii rozdrobnionych wartości rytmicznych urozmaicających melodię, wzmagających jej ruchliwość i rytmiczność


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. szybki przebieg pasażowy lub skalowy, wiążący się często z powtarzaniem łatwo identyfikowanej figury lub motywu;

 (1.2) muz. wprowadzanie do kompozycji figuracji (1.1)

 (1.3) szt. ukazanie w sztuce postaci ludzkich lub zwierzęcych


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Figuracyjny

związany z figuracją


Źródła:

SJP.pl

Figuralny

przedstawiający figury, postacie; mający jako temat lub motyw figury, postacie


przymiotnik

 (1.1) szt. przedstawiający figury albo pojedynczą postać ludzką lub zwierzęcia

 (1.2) muz. na wiele głosów

 (1.3) daw. stanowiący metaforę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Figurant

osoba nie odgrywająca istotnej roli w jakiejś sprawie, występująca jedynie dla pozoru


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca wysokie stanowisko, ale niesprawująca faktycznej władzy, niemająca wpływu na podejmowane decyzje

 (1.2) daw. statysta teatralny

 (1.3) polit. osoba będąca obiektem zainteresowania służb specjalnych


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Figurantka

kobieta nie odgrywająca istotnej roli w jakiejś sprawie, występująca jedynie dla pozoru


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Figuratywista

przedstawiciel, zwolennik figuratywizmu


Źródła:

SJP.pl

Figuratywistka

przedstawicielka, zwolenniczka figuratywizmu


Źródła:

SJP.pl

Figuratywizm

kierunek w sztuce, rzeźbie i grafice, przeciwstawny abstrakcjonizmowi, charakteryzujący się przedstawianiem form lub przedmiotów obserwowanych w naturze


Figuratywizm, sztuka figuratywna – kierunek w sztuce (głównie malarstwie i rzeźbiarstwie) polegający na ukazywaniu przedmiotów, zwierząt i ludzi w ich realnych kształtach, traktujący świat zewnętrzny jako punkt odniesienia dla postaci, symbolu lub podobieństwa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Figuratywność

→ figuratywny


Patrz:figuratywny

Źródła:

SJP.pl

Figuratywny

przedstawiający przedmioty w ich realnych kształtach, dający wyobrażenie o obserwowanym przedmiocie


przymiotnik

 (1.1) liter. metaforyczny, przenośny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Figurka

mała figura


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: figura

 (1.2) mała figura, rzeźba


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Figurkowy

→ figurka


Patrz:figurka

Źródła:

SJP.pl

Figuro

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: figura


Źródła:

Wiktionary

Figurować

1. znajdować się, widnieć gdzieś;
2. dawniej: brać udział paradować, występować


czasownik nieprzechodni niedokonany (brak dk.)

 (1.1) być gdzieś zamieszczonym lub wymienionym

 (1.2) daw. brać udział

 (1.3) daw. działać wyobraźnią

 (1.4) daw. być figurą, mieć wzięcie, być kimś

 (1.5) daw. teatr. grać niemą lub nieistotną rolę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Figurowy

związany z figurą


Źródła:

SJP.pl

Figurski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Figurynka

pełna wdzięku, zgrabna, zręczna figurka; statuetka, posążek


Źródła:

SJP.pl

Figurówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. łyżwa przeznaczona do jazdy figurowej


Źródła:

Wiktionary

Figus

fikus;
1. roślina z rodziny morwowatych o wiecznie zielonych lub okresowo opadających liściach, uprawiana m.in. dla kauczuku, jadalnych owoców i jako roślina ozdobna; figowiec;
2. gatunek figowca o szerokich, skórzastych liściach


Źródła:

SJP.pl

Figówka

zapalenie mieszków włosowych, wywołane przez gronkowce


Źródła:

SJP.pl

Fijak

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fijas

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fijał

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fijałek

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fijałka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) śrpol. bot. fiołek


Źródła:

Wiktionary

Fijałkowski

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fijewski

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fijołek

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fik

wyraz oznaczający fiknięcie, spadnięcie czegoś


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fika

potocznie:
1. machać, wywijać, zwykle nogami lub rękami; wierzgać;
2. skakać, spadać, wypadać;
3. prowokować, występować przeciwko komuś, sprzeciwiać się; podskakiwać;
4. tańczyć, zwłaszcza nieudolnie, ale ochoczo;
5. oddawać się uciechom cielesnym z partnerką, partnerem; baraszkować, figlować, pieścić się;
6. fikać (fajtać, machać, przewijać, wywijać) kozła (kozły), koziołka (koziołki):
a) przewracać się, upadać;
b) robić przewrót, obracać się wokół własnej osi


Fika – szwedzki obyczaj mający charakter instytucji społecznej. Oznacza przerwę w pracy lub innej działalności w celu wypicia kawy lub innego napoju z przekąskami w towarzystwie znajomych, przyjaciół lub rodziny. Ta tradycja ma wielkie znaczenie dla Szwedów, bowiem Szwecja jest jednym z największych konsumentów kawy na świecie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fikanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fikać.


Źródła:

Wiktionary

Fikać

potocznie:
1. machać, wywijać, zwykle nogami lub rękami; wierzgać;
2. skakać, spadać, wypadać;
3. prowokować, występować przeciwko komuś, sprzeciwiać się; podskakiwać;
4. tańczyć, zwłaszcza nieudolnie, ale ochoczo;
5. oddawać się uciechom cielesnym z partnerką, partnerem; baraszkować, figlować, pieścić się;
6. fikać (fajtać, machać, przewijać, wywijać) kozła (kozły), koziołka (koziołki):
a) przewracać się, upadać;
b) robić przewrót, obracać się wokół własnej osi


czasownik niedokonany (dk. fiknąć)

 (1.1) wywijać rękami lub nogami, często w sposób nieskoordynowany lub radosny; wierzgać

 (1.2) wykonywać skoki, podrygiwać; w odniesieniu do zwierząt – unosić tylne nogi w biegu

 (1.3) robić przewroty, salta lub obroty ciałem

 (1.4) pot. odbijać się gwałtownie od podłoża w celu zanurzenia się w wodzie

 (1.5) żart. pot. poruszać się w rytm muzyki, energicznie wymachując nogami; tańczyć

 (1.6) pot. tracić równowagę i upadać na ziemię; zlecieć skądś (np. z konia, krzesła)

 (1.7) pot. występować przeciwko komuś silniejszemu, buntować się, prowokować, zachowywać się butnie

 (1.8) pot. eufem. przestawać żyć, nagle odchodzić (często w kontekście nagłego zdarzenia, np. zawału)

 (1.9) pot. rzad. współżyć seksualnie z kimś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fikcja

coś urojonego, wymysł, fantazja, pozór, złudzenie


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś nierealnego, zmyślonego albo niemożliwego do wykonania

 (1.2) liter. wszystko to co jest wymyślone przez autora, to co nie jest historyczną prawdą


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fikcjonalista

filozof, który jest zwolennikiem fikcjonalizmu lub prezentuje zbliżone do niego poglądy


Źródła:

SJP.pl

Fikcjonalizm

pogląd głoszony przez H. Vaihingera, według którego wszelkie pojęcia naukowe i filozoficzne są fikcjami metodologicznymi


Źródła:

SJP.pl

Fikcjonalność

→ fikcjonalny


Patrz:fikcjonalny

Źródła:

SJP.pl

Fikcjonalny

→ fikcjonalizm


Patrz:fikcjonalizm

Źródła:

SJP.pl

Fikcjopisarstwo

twórczość oparta na fikcji


Źródła:

SJP.pl

Fikcyjność

złudność, nierealność


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co fikcyjne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fikcyjny

nieprawdziwy, fantastyczny


przymiotnik

 (1.1) właściwy fikcji; wymyślony, zmyślony, wyimaginowany, istniejący tylko pozornie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiknąć

potocznie:
1. machnąć, wywinąć, zwykle nogami lub rękami; wierzgnąć;
2. skoczyć, spaść, wypaść;
3. sprowokować, wystąpić przeciwko komuś, sprzeciwić się; podskoczyć;
4. fiknąć (fajtnąć, machnąć, przewinąć, wywinąć) kozła (kozły), koziołka (koziołki):
a) przewrócić się, upaść;
b) zrobić przewrót, obrócić się wokół własnej osi


Źródła:

SJP.pl

Fikobilina

związek z grupy barwników żółciowych występujący głównie u sinic i krasnorostów


Źródła:

SJP.pl

Fikobilinowy

→ fikobilina


Patrz:fikobilina

Źródła:

SJP.pl

Fikocyjan

organiczny barwnik chemiczny koloru niebieskiego


Źródła:

SJP.pl

Fikocyjanina

niebieski barwnik asymilacyjny z grupy fikobilin


Fikocyjanina – niebieski barwnik występujący u krasnorostów, kryptofitów i sinic. Ma właściwości fluorescencyjne i antyoksydacyjne. Jest kompleksem chromoforu nazywanego fikocyjanobiliną i białka. Fikocyjanina wchodzi w skład fikobilisomów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fikoerytryna

czerwony barwnik znajdujący się w niektórych roślinach


Fikoerytryna (gr. "phýkos" – trawa morska, wodorost, "erythrós" – czerwony) – czerwony barwnik, występujący u krasnorostów, kryptofitów i sinic. Barwnik jest kompleksem chromoforu nazywanego fikoerytrobiliną i białka. Fikoerytryna wchodzi w skład fikobilisomów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fikofeina

brązowy barwnik znajdujący się w niektórych wodorostach


Źródła:

SJP.pl

Fikołek

żartobliwie: skok


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) skok połączony z szybkim obrotem całego ciała


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiks

potocznie:
1. lekki obłęd, mania; fioł, fiś, hyś, hyź, bzik;
2. osoba, której zachowanie odbiega od normy; fioł;
3. proszek będący mieszanką kilku składników spożywczych, z którego można szybko przygotować danie lub napój;
4. nieotwieralne okno


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. mania, bzik

 (1.2) przest. stały dzień imprez, przyjęć, spotkań


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiksacja

1. stan psychiczny polegający na uporczywym powtarzaniu szkodliwych dla siebie stanów i zachowań;
2. lekki obłęd; bzik, fiks;
3. ukierunkowanie spojrzenia w jednym punkcie powodujące zwężenie się pola widzenia


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. rodzaj obłędu polegającego na skupianiu się na jednej myśli lub zachowaniu;

 (1.2) moment zatrzymania wzroku pomiędzy sakadami


Fiksacja ( fixus – umocowany, stały) – jeden z mechanizmów obronnych znanych w psychologii.

Polega na kurczowym trzymaniu się wyuczonych mechanizmów przystosowania (myśli i zachowań), dzięki czemu nie dopuszcza się myśli, które mogłyby spowodować frustrację.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fiksacyjny

związany z fiksacją


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fiksacją, dotyczący fiksacji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiksat

potocznie: osoba ogarnięta manią, obsesją; maniak, wariat


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. osoba dotknięta fiksacją; człowiek przywiązany do obsesyjnej myśli, manii

 (1.2) szaleniec, zapaleniec, maniak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiksatka

wariatka


Źródła:

SJP.pl

Fiksator

składnik kompozycji zapachowych zmniejszający lotność innych składników mieszaniny decydujących o jej zapachu; utrwalacz zapachu


Źródła:

SJP.pl

Fiksatuar

dawniej: pomada lub kleisty płyn stosowany przy układaniu włosów


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. kosmet. pomada lub mazisty płyn stosowany do układania męskiej fryzury i wąsów;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiksatyw

płyn do utrwalania łatwo zacierających się rysunków, wykonanych pastelami, ołówkiem, węglem lub kredką; utrwalacz, fiksatywa


Źródła:

SJP.pl

Fiksatywa

płyn do utrwalania łatwo zacierających się rysunków, wykonanych pastelami, ołówkiem, węglem lub kredką; utrwalacz, fiksatyw


Fiksatywa (fr. "fixatif" 'utrwalający' ) to ogólna nazwa grupy substancji chemicznych stosowanych w malarstwie i produkcji farb olejnych w celu skrócenia okresu schnięcia farby. Fiksatywy są najczęściej substancjami silnie trującymi. Do najprostszych fiksatyw należą sole ołowiu i miedzi. Występują w postaci kryształków, proszków, oraz ich roztworów; dobrze rozpuszczają się w wielu rozpuszczalnikach, m.in. terpentynie i olejach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fiksaż

przestarzałe:
1. werniks;
2. utrwalacz


Źródła:

SJP.pl

Fiksmatenta

rzeczownik

 (1.1) reg. pozn. drobiazgi


Źródła:

Wiktionary

Fiksować

1. potocznie: wariować, szaleć, tracić głowę; bzikować, świrować;
2. potocznie: psuć się; nawalać, wysiadać;
3. środowiskowo: ustalać, zatwierdzać, np. fiksować termin odjazdu;
4. środowiskowo: utrwalać, np. środek do fiksowania w fotografice


czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. sfiksować)

 (1.1) pot. tracić głowę; zachowywać się nienormalnie

 (1.2) pot. techn. działać nieprawidłowo

czasownik przechodni niedokonany (dk. zafiksować)

 (2.1) pot. ustalać termin

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyfiksować)

 (3.1) chem. fot. utrzymywać w stałym stanie; czynić trwałym

 (3.2) fryz. stosować środek do układania włosów

czasownik przechodni niedokonany (dk. ufiksować)

 (4.1) przymocowywać coś do czegoś

czasownik zwrotny niedokonany fiksować się (dk. zafiksować się)

 (5.1) obsesyjnie koncentrować uwagę na czymś

 (5.2) być fiksowanym (ustalanym)

czasownik zwrotny niedokonany fiksować się (dk. wyfiksować się)

 (6.1) być fiksowanym (utrwalanym)

czasownik zwrotny niedokonany fiksować się (dk. ufiksować się)

 (7.1) być fiksowanym (przytwierdzanym)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiksum

przestarzałe: niegroźna dewiacja psychiczna, mania, dziwactwo; zwykle w wyrażeniu: mieć fiksum - być lekko obłąkanym, mieć manię na jakimś punkcie; fiksum-dyrdum, fiks, bzik


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. mania, bzik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiksum-Dyrdum

fiksum dyrdum; potocznie: mieć fiksum-dyrdum - być niespełna rozumu; mieć bzika (fioła, hopla, kota, kręćka, świra)


Źródła:

SJP.pl

Fiku-Miku

rodzaj przyśpiewki w tekstach ludowych i dziecięcych


związek frazeologiczny

 (1.1) wykrzyknik oznaczający czynność szybką i sprawnie wykonaną

 (1.2) żart. seks


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fikus

1. roślina z rodziny morwowatych o wiecznie zielonych lub okresowo opadających liściach, uprawiana m.in. dla kauczuku, jadalnych owoców i jako roślina ozdobna; figowiec;
2. gatunek figowca o szerokich, skórzastych liściach


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. figowiec, rodzaj rośliny z rodziny morwowatych


Fikus – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1138 osoby. Według nowszych, opartych na danych internetowych liczba wynosi 1027. Nazwisko pochodzi od łacińskiej nazwy gatunku roślin figowiec.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fikusowy

→ fikus


Patrz:fikus

Źródła:

SJP.pl

Fikuśnie

przysłówek

 (1.1) dziwacznie, zabawnie

 (1.2) pomysłowo, sprytnie, przemyślnie


Źródła:

Wiktionary

Fikuśniej

stopień wyższy od przysłówka: fikuśnie


Źródła:

SJP.pl

Fikuśniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: fikuśny


Źródła:

SJP.pl

Fikuśności

→ fikuśny


Patrz:fikuśny

Źródła:

SJP.pl

Fikuśność

→ fikuśny


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co fikuśne


Patrz:fikuśny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fikuśny

potocznie:
1. wymyślny, wyszukany;
2. zabawny, śmieszny


przymiotnik

 (1.1) pot. krotochwilny, zabawny

 (1.2) pot. ciekawy, interesujący

 (1.3) pot. przemyślny, pomysłowy, sprytny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fil

fyle, fyla; w starożytnej Attyce:
1. gmina składająca się z kilku związków rodowych (fratrii);
2. oddział żołnierzy wystawiony przez filę - gminę


Źródła:

SJP.pl

Fil-Fil

typ owłosienia ludzi rasy czarnej, mocno skręcone kępki włosów odsłaniające częściowo skórę głowy


Fil-fil – typ owłosienia czarnej rasy człowieka, charakteryzujący się mocnym skręceniem kępek włosów na głowie. Typ owłosienia fil-fil mają Buszmeni i Khoikhoi (Hotentoci).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fil-À-Fil

ubraniowa tkanina wełniana z przędzy czesankowej; fil à fil


Źródła:

SJP.pl

Fil.

skrót od: filologia, filologiczny; filol.


Źródła:

SJP.pl

Fila

fyle, fyla; w starożytnej Attyce:
1. gmina składająca się z kilku związków rodowych (fratrii);
2. oddział żołnierzy wystawiony przez filę - gminę


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filadelfia

miasto w Stanach Zjednoczonych


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania;

 (1.2) geogr. hist. dawna grecka nazwa tureckiego miasta Alaşehir

 (1.3) geogr. hist. ruiny starożytnego miasta w Ammanie w Jordanii

 (1.4) geogr. zob. Nowa Filadelfia.


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filadelfijczyk

mieszkaniec Filadelfii


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Filadelfii; osoba z tego miasta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filadelfijka

mieszkanka Filadelfii


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Filadelfii; kobieta z tego miasta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filadelfijski

przymiotnik od: Filadelfia (miasto w Stanach Zjednoczonych)


przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. związany z Filadelfią, dotyczący Filadelfii (miasta w Stanach Zjednoczonych)

 (1.2) hist. geogr. związany z Filadelfią, dotyczący Filadelfii (miasta w Azji Mniejszej)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filak

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Filakowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej Słowacji;


Źródła:

Wiktionary

Filakteria

1. ornament w formie wstęgi, zwykle z odpowiednim napisem, widoczny na średniowiecznych malowidłach; banderola;
2. pergamin z zapisanymi wersetami z "Pięcioksięgu" Mojżesza, przywiązywany do czoła albo ramienia przez wyznawców religii mojżeszowej jako amulet


Źródła:

SJP.pl

Filakterie

dwa pudełeczka z przymocowanymi rzemykami, zawierające zwitki pergaminowe z czterema cytatami z Biblii; tefilin


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filament

1. termoplastyczne tworzywo do drukarek 3D;
2. pojedyncze włókienko białkowe w komórce mięśniowej


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filamentacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) u grzybów: przechodzeniu z formy drożdżakowatej przez formy kiełkujące z charakterystycznymi wypustkami nitkowatymi do nitkowatej pseudostrzępki;


Filamentacja, kiełkowanie – proces transformacji morfologicznej u niektórych grzybów, polegający na przechodzeniu z formy drożdżakowatej (blastospora) przez strzępkę kiełkową (ang. "germ tubes") z charakterystycznymi wypustkami nitkowatymi do nitkowatej pseudostrzępki ("pseudohypha, pseudomycelium").


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Filamentacyjny

przymiotnik

 (1.1) związany z filamentacją, dotyczący filamentacji


Źródła:

Wiktionary

Filamentowy

→ filament


Patrz:filament

Źródła:

SJP.pl

Filanc

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) strażnik TPN / TANAP


Źródła:

Wiktionary

Filander

rodzaj torbaczy z podrodziny kangurów


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Lagorchestes|Gould|ref=tak., rodzaj ssaka z podrodziny kangurów występującego w Australii;

 (1.2) zool. ssak z rodzaju filander (1.1)


Filander ("Lagorchestes") – rodzaj ssaków z podrodziny kangurów (Macropodinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filanderek

filanderek pręgowany - gatunek ssaka z rodziny kangurowatych


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Lagostrophus|Thomas|ref=tak., rodzaj ssaka z rodziny kangurowatych występującego w Australii

 (1.2) zool. ssak z rodzaju filanderek (1.1)

 (1.3) zdrobn. filander

 (1.4) mały filander


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filandria

upodobanie, pociąg do mężczyzn


Źródła:

SJP.pl

Filantrop

człowiek wspomagający potrzebujących; dobroczyńca


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek zajmujący się działalnością dobroczynną, wspomagający biednych i potrzebujących


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filantropia

udzielanie pomocy potrzebującym; dobroczynność, beneficencja


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bezinteresowne świadczenie pomocy


Filantropia ( φιλανθρωπία "philanthrōpia" – dobroczynność, życzliwość; φιλάνθρωπος "philánthrōpos" – kochający ludzkość) – formalne i nieformalne działania osób oraz grup, instytucji i przedsiębiorstw, nakierowane na zaspokojenie potrzeb jednostek, wspólnot oraz społeczności lokalnych w wymiarach: materialnym, duchowym i moralnym oraz mające na celu kultywowanie tradycji, jak również reformy i zmiany społeczne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filantropijność

→ filantropijny


Patrz:filantropijny

Źródła:

SJP.pl

Filantropijny

dotyczący filantropii


przymiotnik

 (1.1) związany z filantropią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filantropinista

zwolennik ruchu pedagogicznego na rzecz oświaty, propagującego kształcenie także wśród niższych warstw społecznych oraz zeświecczenie oświaty; filantropista


Źródła:

SJP.pl

Filantropista

zwolennik ruchu pedagogicznego na rzecz oświaty, propagującego kształcenie także wśród niższych warstw społecznych oraz zeświecczenie oświaty; filantropinista


Źródła:

SJP.pl

Filantropistka

→ filantropista


Patrz:filantropista

Źródła:

SJP.pl

Filantropka

→ filantrop


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się działalnością dobroczynną, wspomagająca biednych i potrzebujących


Patrz:filantrop

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filar

pionowa podpora konstrukcji o przekroju wielobocznym


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. wieloboczna, pionowa wolno stojąca podpora konstrukcji;

 (1.2) przen. ktoś lub coś będące podporą, ostoją

 (1.3) górn. nietknięta część górotworu, pozostawiona do podparcia stropu


Filar – pionowa, wolno stojąca podpora konstrukcji. Filar może być masywny (np. filar mostu), ale bywają także filary o postaci słupów. Takie filary, o kołowym lub wielobocznym kształcie ich przekrojów poprzecznych, nazywane są kolumnami.

Filar, który jest częściowo schowany w ścianie lub stoi przy niej ale nie jest elementem konstrukcyjnym, to pilaster.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filareci

członek tajnego stowarzyszenia młodzieży polskiej (1820-23)


Źródła:

SJP.pl

Filarecki

przymiotnik od: filareta


Źródła:

SJP.pl

Filarek

zdrobnienie od: filar


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: filar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filaret

Filaret – imię męskie pochodzenia greckiego, którego patronem jest św. Filaret, zwany Kalabryjczykiem (XI wiek).


Źródła:

Wikipedia

Filareta

członek tajnego stowarzyszenia młodzieży polskiej (1820-23)


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. członek tajnego patriotycznego stowarzyszenia młodzieży wileńskiej działającego w latach 1820 – 1823;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filargiria

miłość do złota, miłowanie pieniędzy, wielkie skąpstwo


Źródła:

SJP.pl

Filaria

pasożyt z grupy nicieni


Źródła:

SJP.pl

Filarioza

przewlekła, tropikalna choroba zakaźna


Źródła:

SJP.pl

Filarowanie

ciąg filarów podpierających konstrukcję architektoniczną


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szereg filarów podtrzymujących konstrukcję architektoniczną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filarowiec

górnik pracujący na filarach


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) górn. górnik zajmujący się wybieraniem węgla z filarów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filarowy

przymiotnik od: filar


Źródła:

SJP.pl

Filarski

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filarówka

rząd filarów podtrzymujących konstrukcję architektoniczną; filarowanie


Źródła:

SJP.pl

Filat.

skrót od: filatelistyka, filatelistyczny; filatel.


Źródła:

SJP.pl

Filatel.

skrót od: filatelistyka, filatelistyczny; filat.


Źródła:

SJP.pl

Filatelista

kolekcjoner, znawca znaczków pocztowych


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kolekcjoner lub znawca znaczków pocztowych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filatelistka

kolekcjonerka, znawczyni znaczków pocztowych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która kolekcjonuje znaczki pocztowe


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filatelistyczny

dotyczący filatelistyki


przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący filatelistyki, związany z filatelistyką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filatelistyka

1. kolekcjonowanie znaczków pocztowych;
2. znawstwo znaczków pocztowych; markoznawstwo


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hobby polegające na kolekcjonowaniu artefaktów pocztowych;


Na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filc

1. materiał uzyskany ze zbitej, sprasowanej wełny lub sierści
2. gęsty meszek pokrywający powierzchnię łodygi, liści lub owoców niektórych roślin; kutner


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) materiał ze zbitej wełny,


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filcak

1. filcowy but;
2. grzebień do kociej i psiej sierści


Źródła:

SJP.pl

Filcarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzemieślnik, który wyrabia filc, głównie na kapelusze


Źródła:

Wiktionary

Filce

1. materiał uzyskany ze zbitej, sprasowanej wełny lub sierści
2. gęsty meszek pokrywający powierzchnię łodygi, liści lub owoców niektórych roślin; kutner


Źródła:

SJP.pl

Filcopodobny

mający niektóre właściwości filcu; przypominający filc


Źródła:

SJP.pl

Filcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|filcować.


Źródła:

Wiktionary

Filcowaty

1. zbity, sprasowany, sfilcowany;
2. o częściach roślin: pokryty gęstymi włoskami


Źródła:

SJP.pl

Filcować

zbijać wełnę lub sierść w filc


Źródła:

SJP.pl

Filcowy

przymiotnik od: filc


przymiotnik relacyjny

 (1.1) wykonany z filcu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filcunek

w gwarze więźniów hitlerowskich obozów koncentracyjnych: rewizja


Źródła:

SJP.pl

Filcówka

wojłokowy but z cholewką; walonka, walonek


Źródła:

SJP.pl

Fildekos

rodzaj przędzy bawełnianej


Fildekos (z franc. "fil d'Ecosse", dosłownie "szkocka nić") – rodzaj uszlachetnionej (poddanej wyczesywaniu i merceryzacji) przędzy bawełnianej z długich włókien, przeznaczonej do wyrobów dziewiarskich, np. do wyrobu bawełnianych pończoch i skarpet.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fildekosowy

związany z fildekosem


przymiotnik

 (1.1) wykonany z przędzy bawełnianej używanej do wyrobów dziewiarskich, zwłaszcza pończoszniczych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fildekosy

dawniej: wyroby dziewiarskie, zwłaszcza pończochy z przędzy typu fildekos


Źródła:

SJP.pl

Fildystor

przyrząd pozwalający wzmacniać sygnały elektryczne


Źródła:

SJP.pl

File

[czytaj: fajl] dokument lub rysunek zapisany w pamięci komputera; plik


File ( ‏فيله‎, Φιλαί) – egipska wyspa na Nilu na wysokości I katarakty. W czasach starożytnych na wyspie znajdował się ośrodek kultu Izydy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fileasz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;


Fileasz – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „miłujący lub żyjący w przyjaźni”.

Imię nosił egipski męczennik z IV wieku, ścięty za panowania cesarza Dioklecjana. Fileasz, biskup z Thmuis, i Filoromus wymienieni są w Martyrologium Rzymskim.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fileciarka

1. maszyna do odcinania dwóch bocznych płatów mięsa (filetów) od kręgosłupa ryby;
2. pracownica wykonująca tę czynność ręcznie za pomocą noża


Źródła:

SJP.pl

Filecik

zdrobnienie od: filet


Źródła:

SJP.pl

Filek

1. zdrobnienie od: Filip (imię męskie);
2. nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filembriogeneza

określenie zmian ewolucyjnych zachodzących podczas embrionalnego rozwoju narządów, które prowadzą do modyfikacji w budowie dorosłego człowieka


Źródła:

SJP.pl

Filemon

rodzaj ptaków z rodziny miodojadów


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;


Filemon – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa "philé" – „miłuję, kocham” lub od "phil-mosýn" – „przyjazność, życzliwość”, czyli „życzliwy, przyjazny”. Żyjący w czasach biblijnych Św. Filemon był jednym z adresatów listów św. Pawła.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filer

wcześnie owocujące drzewko owocowe; filler


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wieczne pióro


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filet

1. oczyszczony z kości lub ości płat mięsa lub ryby;
2. ozdobna koronka wykonywana ręcznie przy użyciu specjalistycznych iglic;
3. ozdobna złocona linia na grzbiecie książki


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. płat czystego mięsa – bez skóry i kości;

 (1.2) koronka w postaci wiązanej siateczki, na której haftowany jest ornament;

 (1.3) ozdobna linia wykonana przez introligatora na okładce lub grzbiecie książki


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fileta

narzędzie do wybijania ozdób introligatorskich


Źródła:

SJP.pl

Filetowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. odczasownikowy od|filetować.


Źródła:

Wiktionary

Filetować

1. porcjować i oczyszczać rybę lub mięso z ości lub kości;
2. robić filety


czasownik niedokonany

 (1.1) kulin. sprawiać rybę (rzadziej drób, jarzyny), usuwając części niejadalne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filetowy

→ filet


przymiotnik

 (1.1) kulin. związany z filetem, dotyczący fileta

 (1.2) gw-pl|Zagórze,Podhale,Spisz. fioletowy


Patrz:filet

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filewicz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Filh.

skrót od: filharmonia, filharmoniczny


Źródła:

SJP.pl

Filharmonia

instytucja dysponująca stałym zespołem złożonym z instrumentalistów, śpiewaków pod kierunkiem dyrygenta


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. instytucja organizująca koncerty muzyki poważnej, posiadająca własny skład muzyków

 (1.2) pot. budynek, w którym odbywają się koncerty muzyki poważnej


Filharmonia – instytucja kultury zajmująca się organizacją i prezentacją koncertów muzyki klasycznej, głównie tych o charakterze pełnoorkiestrowym, najczęściej równocześnie przygotowująca takie utwory do wykonania. Tym samym słowem określa się też gmach takiej instytucji, aczkolwiek istnieją filharmonie posiadające jedynie własne zaplecze lokalowe, a prezentujące utwory w wynajmowanych salach koncertowych. Instytucjami prowadzącymi działalność podobną do filharmonii są np. stowarzyszenia muzyczne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filharmoniczka

→ filharmonik


Patrz:filharmonik

Źródła:

SJP.pl

Filharmoniczny

związany z filharmonią, dotyczący filharmonii


Źródła:

SJP.pl

Filharmonik

1. członek orkiestry filharmonicznej
2. dawniej o melomanie


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. członek orkiestry filharmonicznej lub chóru filharmonicznego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filhellenista

miłośnik antycznej Hellady; miłośnik Grecji, Greków


Źródła:

SJP.pl

Filhellenistka

→ filhellenista; hellenofilka


Źródła:

SJP.pl

Filhellenizm

1. rozmiłowanie się w antycznej Grecji;
2. ruch poparcia dla aspiracji niepodległościowych Gregów, istniejący na początku XIX wieku


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kult. umiłowanie kultury starożytnej Grecji;

 (1.2) hist. ruch solidarnościowy z grecką walką narodowowyzwoleńczą w XIX w.


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filhelleński

sprzyjający Hellenom, Grekom


Źródła:

SJP.pl

Filia

oddział jakiejś instytucji, agenda


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zarz. oddział przedsiębiorstwa, uczelni lub urzędu znajdujący się w innym miejscu niż centralny

 (1.2) kośc. oddział administracji kościelnej nie stanowiący samodzielnej parafii


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filiacja

1. książkowo: powiązanie, związek, zależność;
2. w genealogii: wzajemny stosunek pokrewieństwa dwóch osób;
3. w literaturoznawstwie: ustalanie zależności między fragmentami jednego dzieła;
4. w technice: stop o zmieniającej się zawartości jednego składnika w drugim;
5. w zootechnice: tworzenie nowych ras z innych już istniejących


Filiacja (od łac. "filiatio" – wywodzenie syna od ojca) – rodzaj stosunku genealogicznego zachodzącego pomiędzy dwiema osobami, z których jedna pochodzi od drugiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filiacyjny

przymiotnik od: filiacja


Źródła:

SJP.pl

Filialny

będący filią, należący do filii


przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do filii, związany z filią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filiał

tyle co: filia


Źródła:

SJP.pl

Filibustierka

uporczywe przedłużanie obrad parlamentu w celu opóźnienia podjęcia uchwał


Źródła:

SJP.pl

Filiera

element nadający kształt włóknu syntetycznemu z roztworu lub stopu przędzalniczego; dysza przędzalnicza, filierka


Źródła:

SJP.pl

Filierka

element nadający kształt włóknu syntetycznemu z roztworu lub stopu przędzalniczego; dysza przędzalnicza, filiera


Źródła:

SJP.pl

Filigran

1. technika wykonywania ornamentów i przedmiotów, zwykle niewielkich rozmiarów, z drucików złotych i srebrnych łączonych w misterne desenie;
2. znak wodny na papierze


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jubil. technika złotnicza polegająca na zdobieniu lub wykonywaniu całego przedmiotu z cienkich drucików ułożonych w ażurową siatkę;


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filigranek

rzadko, przenośnie: rzecz lub osoba mała, krucha, delikatna; maleństwo, drobiazg, drobnostka, bibelocik


Źródła:

SJP.pl

Filigranistyka

Filigranistyka – nauka pomocnicza historii, zajmująca się badaniem znaków wodnych dawnych papierni.

Rozwinęła się w XIX wieku, na marginesie badań archiwalnych. Filigranistyka pomaga datować papierowe dokumenty, przybliżać lub określać rejon ich powstania, ułatwia także wykrywanie fałszerstw, zarówno dawnych jak i współczesnych. Wyniki badań filigranów stanowią też cenne źródło dla heraldyki.


Źródła:

Wikipedia

Filigranować

wykonywać znaki wodne na papierze; znaczyć, oznaczać papier filigranami


Źródła:

SJP.pl

Filigranowość

cecha przypisywana osobom lub przedmiotom o niewielkich rozmiarach; kruchość


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest filigranowe; cecha tych, którzy są filigranowi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filigranowy

1. drobny, nieduży o delikatnych kształtach;
2. będący filigranem lub wykonany tą techniką;
3. ażurowy


przymiotnik

 (1.1) bardzo drobny i bardzo delikatny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filioque

[czytaj: filiokwe] z łaciny: i od syna; o pochodzeniu Ducha Świętego w religii chrześcijańskiej: od Ojca (i od Syna) pochodzi; zasadnicza różnica w doktrynie i credo Kościoła Rzymskiego i Prawosławnego, która doprowadziła do pierwszego wielkiego rozłamu chrześcijaństwa; w przenośni: jedno słowo będące przyczyną wielkiego sporu i konfliktu


Filioque ( i Syna) – łaciński termin, przedmiot i synonim sporu teologicznego prawosławia z katolicyzmem, a pośrednio też z protestantyzmem, o sformułowanie dogmatyczne zawarte w przyjętej przez Zachód wersji nicejsko-konstantynopolitańskiego wyznania wiary.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filip

gwarowe przezwisko dawane zającowi


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) łow. lub przest. zając

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. żart. rozum


Filip – imię męskie pochodzenia greckiego, oznaczające "lubiący konie" lub "przyjaciel koni" (φίλος, philos = „przyjaciel, miłośnik” + ἵππος, hippos = „koń”).

Nosił je np. Filip II Macedoński, ojciec Aleksandra Wielkiego. Żeńskie odpowiedniki tego imienia to Filipina, Filipa. Nazwiska pochodzące od Filipa: Filipowicz, Filipczak, Filipek, Filipowski, Filipkowski. Nazwa państwa Filipiny pochodzi od imienia króla Hiszpanii Filipa II Habsburga.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filip.

skrót od: filipiński


Źródła:

SJP.pl

Filipa

gwarowe przezwisko dawane zającowi


Filipa – żeński odpowiednik imienia Filip.

Chrześcijańskimi patronkami tego imienia są św. Filipa z Perge i bł. Filipa Mareria, która postanowiła zostać pustelnicą pod wpływem spotkania ze św. Franciszkiem z Asyżu, a także bł. Filipa de Chantemilan.

Filipa imieniny obchodzi 16 lutego, 20 września i 15 października.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filipczak

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filipczuk

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Filipczyk

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Filipejon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) starożytna świątynia Zeusa ufundowana przez Filipa II Macedońskiego w Olimpii ok. 339–300 p.n.e.;


Źródła:

Wiktionary

Filipek

zdrobnienie od: Filip (imię męskie); Filek


Filip Jan Marcinek, znany jako Filipek (ur. 10 sierpnia 1995 w Krotoszynie) – polski raper, freestyler, autor tekstów oraz freak fighter. Zawodnik bitew typu freestyle. Dwukrotny zwycięzca WBS (Wielka Bitwa Szczecińska) w roku 2014 oraz 2015, trzykrotny zwycięzca Bitwy o Południe w roku 2018, 2022 i 2023. Dwukrotnie zajął także trzecie miejsce na WBW (Wielka Bitwa Warszawska) w latach 2013 i 2014.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filipiak

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filipianin

mieszkaniec Filippi (starożytnego miasta i kolonii rzymskiej na wybrzeżu wschodniej Macedonii)


Źródła:

SJP.pl

Filipika

gwałtowna, pełna pasji mowa skierowana przeciwko komuś lub czemuś


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stanowcze, gwałtowne, oponujące mówienie;

 (1.2) hist. staroż. jedno z przemówień Demostenesa lub Cycerona;


Filipika – gwałtowna, ostra mowa wymierzona przeciwko komuś, ewentualnie ostre wystąpienie oskarżycielskie[].

Nazwa pochodzi od trzech mów Demostenesa przeciwko Filipowi II Macedońskiemu wygłoszonych w IV wieku p.n.e. w okresie wzrostu potęgi macedońskiej. Tym samym mianem nazwał też swoje mowy przeciwko Markowi Antoniuszowi rzymski orator Cyceron (zob. "Filipiki").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filipin

członek zgromadzenia księży katolickich, założonego w 1564 roku w Rzymie przez św. Filipa Neri


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik ze zgromadzenia założonego przez św. Filipa Nereusza;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filipina

członek zgromadzenia księży katolickich, założonego w 1564 roku w Rzymie przez św. Filipa Neri


Filipina – żeński odpowiednik imienia Filip. Patronką tego imienia jest św. Róża Filipina Duchesne (1769–1852).

Filipina imieniny obchodzi 21 sierpnia, 20 września i 18 listopada.

Według danych z rejestru PESEL (stan na 19 stycznia 2024 r.) imię to jako pierwsze nosi 112 osób, zaś jako drugie 185 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filipini

członek zgromadzenia księży katolickich, założonego w 1564 roku w Rzymie przez św. Filipa Neri


Filipini, inaczej oratorianie, łac. "Congregatio Oratorii Sancti Philippi Neri" (COr) – stowarzyszenie życia apostolskiego założone w 1551 przez św. Filipa Neri w Rzymie i zatwierdzone przez papieża Grzegorza XIII w 1575 r. bullą "Copiosus in misericordia Deus".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filipininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Filipiny lub z nią związany


Źródła:

SJP.pl

Filipinka

granat szturmowy, używany głównie w powstaniu warszawskim


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Filipin


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filipinki

granat szturmowy, używany głównie w powstaniu warszawskim


Filipinki – polski zespół wokalny utworzony w listopadzie 1959 przy Technikum Handlowym w Szczecinie z okazji 15-lecia szkoły, założony przez Jana Janikowskiego, nauczyciela ekonomii, towaroznawstwa i muzyki. Nazwa zespołu pochodzi od tytułu czasopisma dla dziewcząt „Filipinka”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filipino

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. główny dialekt języka tagalskiego


Źródła:

Wiktionary

Filipiny

członek zgromadzenia księży katolickich, założonego w 1564 roku w Rzymie przez św. Filipa Neri


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. państwo w Azji;


Filipiny, oficjalnie Republika Filipin (fil. Pilipinas, Republika ng Pilipinas; Filipinas, República de Filipinas; Philippines, Republic of the Philippines) – państwo wyspiarskie w Azji Południowo-Wschodniej, położone na Archipelagu Filipińskim na Oceanie Spokojnym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filipiuk

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Filipińczyk

ptak z rzędu wróblowych, zamieszkujący wyspy Archipelagu Filipińskiego


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Filipin


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filipiński

związany z Filipinami


przymiotnik

 (1.1) związany z Filipinami, odnoszący się do państwa Filipiny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filipkiewicz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Filipkowski

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filipon

członek odłamu prawosławia wyłonionego po reformie Kościoła prawosławnego w Rosji, nieuznający małżeństwa i służby wojskowej; filipowiec


Źródła:

SJP.pl

Filiponi

sekta, odłam prawosławia wyłoniony po reformie Kościoła prawosławnego w Rosji, nieuznający małżeństwa i służby wojskowej


Filiponi (także: "filipowcy", "staropomorcy") – jedna ze wspólnot rosyjskich staroobrzędowców, zaliczana do bezpopowców.

W przeszłości wyraz "filiponi" był używany jako synonimiczne określenie staroobrzędowców, w szczególności ich społeczności zamieszkałych w Polsce i Prusach Wschodnich. Obecnie takie stosowanie tego terminu uważa się za niepoprawne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filiponka

→ filipon


Patrz:filipon

Źródła:

SJP.pl

Filiponów

sekta, odłam prawosławia wyłoniony po reformie Kościoła prawosławnego w Rosji, nieuznający małżeństwa i służby wojskowej


Źródła:

SJP.pl

Filipostwo

Filip z małżonką; Filipowie


Źródła:

SJP.pl

Filipowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Filipowa


Źródła:

Wiktionary

Filipowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Filipowa


Źródła:

Wiktionary

Filipowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Filipowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Filipowic


Źródła:

Wiktionary

Filipowicz

nazwisko


Filipowicz (forma żeńska: Filipowicz/Filipowiczowa/Filipowiczówna, liczba mnoga: Filipowiczowie) – polskie nazwisko notowane od XIV wieku. Pochodzi od imienia Filip.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filipowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Filipowic


Źródła:

Wiktionary

Filipowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Filipowic


Źródła:

Wiktionary

Filipowie

Filip z małżonką; Filipostwo


Źródła:

SJP.pl

Filipowiec

członek odłamu prawosławia wyłonionego po reformie Kościoła prawosławnego w Rosji, nieuznający małżeństwa i służby wojskowej; filipon


Źródła:

SJP.pl

Filipowski

przymiotnik od: Filipów, Filipowice


przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Filipowa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filipowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Filipa lub z nim związany


przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Filipa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filippi

starożytne miasto w Macedonii


rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) hist. w starożytności miasto we wschodniej Macedonii założone przez Filipa II, gdzie przed bitwą (w 42 r. p.n.e.) Brutusowi ukazała się zjawa przepowiadająca mu śmierć;


Filippi (łac. "Philippi", gr. "Φἱλιπποι" "Philippoi") – starożytne miasto greckie, następnie kolonia rzymska, w pobliżu wybrzeży Morza Egejskiego, na terenie obecnej Macedonii Wschodniej, na dawnej "Via Egnatia" i w bliskości obecnej autostrady Egnatia Odos.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filipski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Filipsyt

minerał z grupy zeolitów, uwodniony glinokrzemian wapnia i potasu


Źródła:

SJP.pl

Filipów

gwarowe przezwisko dawane zającowi


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filistea

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna na obszarze Palestyny, zamieszkana przez Filistynów


Filistea (hebr. פלשת) – obszar kontrolowany przez konfederację pięciu miast-państw filistyńskich (Ekron, Gaza, Gat, Aszkelon i Aszdod) w południowo-zachodnim Lewancie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Filister

1. człowiek bez aspiracji, małostkowy, obojętny na dobro ogółu; drobnomieszczanin;
2. dawniej: członek korporacji studenckiej niebędący studentem


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. człowiek o ciasnych ambicjach, gustach czy poglądach

 (1.2) członek korporacji akademickiej, który został absolwentem uczelni;


Filister – w korporacjach akademickich nazwa używana na określenie korporantów, którzy ukończyli studia. Filistrzy zobowiązani są do duchowego, organizacyjnego i finansowego wspierania członków czynnych, czyli studentów. Zbierają się podczas dorocznego komerszu korporacji i należą do organizacji filisterskich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filisterka

kobieta bez aspiracji, małostkowa, obojętna na dobro ogółu; drobnomieszczanka


Źródła:

SJP.pl

Filisterski

właściwy filistrom


Źródła:

SJP.pl

Filisterstwo

sposób myślenia i postępowania właściwy filistrom; bezideowość, kołtuństwo, drobnomieszczaństwo


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bezideowość, kołtuństwo, małostkowość, ograniczoność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filistrzeć

stawać się małostkowym, obojętnym na dobro ogółu, nabywać cech filistra


Źródła:

SJP.pl

Filistyn

członek dawnego indoeuropejskiego ludu, zaliczanego do tzw. Ludów Morza


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. mieszkaniec Filistei;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filistyni

starożytny lud


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filistynka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. mieszkanka Filistei


Źródła:

Wiktionary

Filistyński

dotyczący Filistynów, właściwy Filistynom


przymiotnik

 (1.1) geogr. hist. dotyczący Filistei lub Filistynów; pochodzący z Filistei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filit

skała pochodzenia magmowego lub osadowego


Źródła:

SJP.pl

Filitowy

→ filit


Patrz:filit

Źródła:

SJP.pl

Filiński

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Filiżaneczka

zdrobnienie od: filiżanka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od filiżanka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filiżanka

czarka z uszkiem, najczęściej porcelanowa lub fajansowa, używana do herbaty, kawy, czekolady, niektórych zup itp.


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje;

 (1.2) pot. kulin. miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1)


Filiżanka – niewielkie naczynie, czarka, najczęściej z uszkiem służąca do picia napojów takich jak kawa czy herbata. Zazwyczaj używane z odpowiednim spodkiem.

Filiżanki z dwoma uszkami służące do podawania zup to bulionówki.

Pierwsze filiżanki sprowadzone do Europy z Japonii nie miały uszek, podobnie jak ich europejskie imitacje pochodzące z Miśni. Tradycyjnie wyrabiane są z porcelany lub fajansu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filiżankowy

→ filiżanka


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z filiżanką, dotyczący filiżanki


Patrz:filiżanka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fill

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. pot. przejście, wstawka na perkusji


Źródła:

Wiktionary

Filler

wcześnie owocujące drzewko owocowe; filer


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Film

1. rodzaj widowiska z użyciem zapisanych sekwencji ruchomych obrazów;
2. taśma złożona z szeregu następujących po sobie zdjęć fotograficznych;
3. ogół utworów filmowych;
4. przezroczysta błona celuloidowa do zapisywania zdjęć;
5. cienka warstwa substancji na powierzchni ciała stałego, np. warstwa kosmetyku na skórze


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) film. telew. utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór;

 (1.2) fot. światłoczuła taśma filmowa lub fotograficzna

 (1.3) cienka i przejrzysta warstwa jakiejś substancji


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Film.

skrót od: filmowy, filmoznawstwo (czytany jako cały, odmienny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Filmdruk

rodzaj druku przy użyciu naciągniętej na ramę gęstej siatki; sitodruk, filmodruk, serigrafia, drukowanie sitowe


Źródła:

SJP.pl

Filmidło

marny film; szmira, gniot, chała


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. od: film

 (1.2) pot. kiepski film


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filmik

zdrobniale o filmie


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: film

 (1.2) krótki film


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filmikowy

→ filmik


Patrz:filmik

Źródła:

SJP.pl

Filmodruk

rodzaj druku przy użyciu naciągniętej na ramę gęstej siatki; sitodruk, filmdruk, serigrafia, drukowanie sitowe


Źródła:

SJP.pl

Filmografia

spis lub zestaw filmów związanych ze sobą tematycznie lub będących dziełem jednego twórcy


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) film. zestawienie lub wykaz filmów powiązanych z określoną osobą, grupą, gatunkiem, tematem lub innym kryterium


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filmograficzny

dotyczący filmografii


Źródła:

SJP.pl

Filmoholiczka

kobieta poświęcająca chorobliwie dużo czasu na oglądanie filmów


Źródła:

SJP.pl

Filmoholik

osoba poświęcająca chorobliwie dużo czasu na oglądanie filmów


Źródła:

SJP.pl

Filmoholizm

poświęcanie chorobliwie dużo czasu na oglądanie filmów


Źródła:

SJP.pl

Filmolog

specjalista w zakresie nauki o filmie; filmoznawca


Źródła:

SJP.pl

Filmologia

nauka o filmie; filmoznawstwo


Źródła:

SJP.pl

Filmolożka

→ filmolog


Patrz:filmolog

Źródła:

SJP.pl

Filmoteka

skatalogowany zbiór filmów i materiałów filmowych, gromadzonych w archiwach i wytwórniach filmowych, także prywatnie; archiwum filmowe


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) skatalogowany zbiór materiałów filmowych; także prywatna kolekcja filmów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filmoterapia

psychoterapia z udziałem filmów; kinoterapia


Źródła:

SJP.pl

Filmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nagrywanie filmu


Źródła:

Wiktionary

Filmować

robić zdjęcia filmowe, nakręcać film


czasownik przechodni niedokonany (dk. sfilmować)

 (1.1) nagrywać coś kamerą filmową


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filmowczyni

kobieta pracująca w przemyśle filmowym


Źródła:

SJP.pl

Filmowiec

osoba pracująca w przemyśle filmowym


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. telew. człowiek pracujący w branży filmowej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filmowo

przysłówek

 (1.1) w sposób filmowy


Źródła:

Wiktionary

Filmowość

zespół cech zapewniający pozytywny odbiór jakiegoś tematu przez widza


Źródła:

SJP.pl

Filmowy

związany z filmem


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z filmem, dotyczący filmu

przymiotnik jakościowy

 (2.1) taki jak w filmie bądź pasujący do filmu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filmoznawca

specjalista w zakresie nauki o filmie; filmolog


Źródła:

SJP.pl

Filmoznawczy

dotyczący nauki o filmie; filmologiczny


Źródła:

SJP.pl

Filmoznawczyni

specjalistka w zakresie nauki o filmie


Źródła:

SJP.pl

Filmoznawstwo

nauka o filmie; filmologia


Filmoznawstwo (również: wiedza o filmie lub filmologia) – dyscyplina humanistyczna, zajmująca się naukową refleksją nad filmem. Obejmuje trzy zasadnicze dziedziny: teorię filmu (z historią myśli filmowej), historię filmu oraz krytykę filmową. W kręgu zainteresowań filmoznawców znajduje się także wiele innych przenikających się dyscyplin, np. antropologia filmu, teoria nowych mediów i audiowizualności.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filmówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. szkoła filmowa, zwykle szkoła wyższa


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Filo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) tradycyjne greckie ciasto w formie cienkich płatów – surowe przygotowywane i sprzedawane jako półprodukt


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Filochinon

organiczny związek chemiczny, witamina K1; fitomenadion


Źródła:

SJP.pl

Filochoros

Fi


Źródła:

Wikipedia

Filodendron

drzewo, krzew lub pnącze z rodziny obrazkowatych, rosnące w strefie zwrotnikowej Ameryki; kilka gatunków hoduje się w doniczkach ze względu na duże, dekoracyjne, skórzaste liście


Filodendron ("Philodendron" Schott) – rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych, obejmujący ponad 700 gatunków (w tym 465 opisanych), występujących w tropikalnej Ameryce, od Meksyku i Antyli do Paragwaju i Argentyny. Jest to drugi co do liczności, po anturium, rodzaj w rodzinie obrazkowatych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filofora

glon morski o plesze przypominającej liść; liściak


Źródła:

SJP.pl

Filofrancuski

sprzyjający Francji, Francuzom; profrancuski


Źródła:

SJP.pl

Filofun

[czytaj: filofan] plecionka z kolorowych żyłek utworzona metodą pętelkową


Filofun – plecionka wykonywana metodą pętelkową z różnobarwnych żyłek lub sznurków.

Znane wzory podają wykorzystanie 3. lub 4. ściegów zaplatanych krzyżowo jeden za drugi. Plecionki mogą mieć prosty kształt lub tworzy się z nich skomplikowane struktury: bransolety, breloki i inne ozdoby, a nawet rzeźby. Do zaplatania filofunów wykorzystuje się zwykle od 2. do 8. żyłek lub sznurków, chociaż zdarzają się przypadki, w których filofuny wykonane są np. z 10. żyłek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filogenetyczny

dotyczący filogenezy lub filogenetyki


Źródła:

SJP.pl

Filogenetyka

nauka o rozwoju rodowym poszczególnych grup organizmów; filogenia


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział biologii, gałąź ewolucjonizmu, zajmująca się badaniem filogenezy grup systematycznych roślin lub zwierząt;


Filogenetyka – dział biologii zajmujący się badaniem drogi rozwojowej (filogenezą) organizmów. Przedmiotem zainteresowania filogenetyki są organizmy żyjące współcześnie oraz kopalne, ich pochodzenie i relacje pokrewieństwa. W swoich badaniach korzysta z osiągnięć paleontologii, genetyki i innych nauk przyrodniczych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filogeneza

rozwój rodowy współczesnych gatunków (np. człowieka, dębu) lub wyższych jednostek systematycznych (np. kręgowców, bakterii, paprotników), wywodzących się od wspólnego pnia, ustalany na podstawie badań porównawczych form kopalnych i współczesnych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. droga rozwoju rodowego grup systematycznych organizmów;


Filogeneza (gr. φυλη – gatunek, ród i γενεσις – pochodzenie) – droga rozwoju rodowego, pochodzenie i zmiany ewolucyjne grupy organizmów, zwykle gatunków. Termin wprowadzony w 1866 roku przez Ernsta Haeckla w "Generelle Morphologie der Organismen". Zmienił jednak swoje znaczenie – Haeckel opisał filogenezę jako "historię rozwoju paleontologicznego gatunków".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filogenia

nauka o rozwoju rodowym poszczególnych grup organizmów; filogenetyka


Źródła:

SJP.pl

Filoginia

upodobanie, pociąg do kobiet; kobieciarstwo


Źródła:

SJP.pl

Filohitlerowski

przymiotnik

 (1.1) sprzyjający hitleryzmowi


Źródła:

Wiktionary

Filok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wieczne pióro


Źródła:

Wiktionary

Filokaktus

roślina z rodziny kaktusowatych, rosnąca w międzyzwrotnikowej strefie Ameryki; epifilum; zygokaktus


Źródła:

SJP.pl

Filokartysta

kolekcjoner pocztówek


Źródła:

SJP.pl

Filokartystka

→ filokartysta


Patrz:filokartysta

Źródła:

SJP.pl

Filokartystyczny

→ filokartystyka


Patrz:filokartystyka

Źródła:

SJP.pl

Filokartystyka

kolekcjonowanie pocztówek


Źródła:

SJP.pl

Filoksenia

rzadko: gościnność, serdeczność wobec gości


Źródła:

SJP.pl

Filoksera

owad z nadrodziny mszyc; winiec


Źródła:

SJP.pl

Filoktet

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mit. postać z mitologii greckiej, król Tesalii, łucznik, spadkobierca łuku Heraklesa i zabójca Parysa;


Fi


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Filol.

skrót od: filologia, filologiczny; fil.


Źródła:

SJP.pl

Filolog

specjalista w zakresie filologii


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) jęz. specjalista w dziedzinie filologii

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) jęz. specjalistka w dziedzinie filologii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filologia

dział nauk humanistycznych, obejmujący badania nad językiem i literaturą jakiegoś narodu


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego;

 (1.2) pot. wydział wyższej uczelni, na którym wykłada się nauki filologiczne


Filologia – nauka humanistyczna badająca literaturę kręgu cywilizacyjnego lub narodu. Głównym przedmiotem jej badań jest tekst z perspektywy języka, właściwości literackich i treści kulturalno-historycznej, a celem – jego komentarz i interpretacja. W innym ujęciu: dyscyplina językoznawcza zajmująca się badaniem wypowiedzi i systemów językowych z wykorzystaniem metod i osiągnięć literaturoznawstwa, historii, filozofii, etnografii i archeologii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filologiczny

1. dotyczący badań nad językiem i literaturą jakiegoś państwa lub kręgu cywilizacyjnego;
2. dotyczący wydziału uniwersytetu, na którym prowadzone są studia związane z tymi badaniami


przymiotnik

 (1.1) przym. od: filologia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filolożka

→ filolog


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. specjalistka w dziedzinie filologii


Patrz:filolog

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filomaci

Towarzystwo Filomatyczne (Towarzystwo Filomatów), tajne stowarzyszenie młodzieży w Wilnie działające os 1817 do 1823 roku


Źródła:

SJP.pl

Filomacki

przymiotnik od filomata


Źródła:

SJP.pl

Filomata

członek tajnego stowarzyszenia młodzieży wileńskiej, istniejącego od r. 1817 do 1823, założonego przez A. Mickiewicza, T. Zana, J. Jeżowskiego, mającego cele społeczno-patriotyczne i samokształceniowe


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek stowarzyszenia miłośników nauk i filozofii, ruchu zapoczątkowanego przez towarzystwo paryskie w 1788

 (1.2) członek wileńskiego towarzystwa filomatów (1.1), działającego w latach 1817-1821;


Filomata – kwartalnik ukazujący się w latach 1929–1996. Do 1939 ukazywał się we Lwowie, następnie od 1957 w Krakowie. Czasopismo poświęcone było kulturze antycznej, recepcji kultury antycznej, dydaktyką języków klasycznych i kultury antycznej. Pierwszym redaktorem naczelnym był: Ryszard Gansiniec. Kontynuacją pisma „Filomata” jest „Nowy Filomata”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filomela

Filomela – w mitologii greckiej siostra Prokne, żony króla Daulis w Fokidzie Tereusa.

Tereus zgwałcił Filomelę i uciął jej język, aby o zdradzie nie dowiedziała się Prokne. Filomela utkała peplos, w którego deseniu umieściła słowa – klucz, dzięki którym Prokne dowiedziała się o losie siostry. Mszcząc się siostry zabiły Itysa – syna Prokne i Tereusa – i podały jego ciało w potrawie Tereusowi.


Źródła:

Wikipedia

Filomen

imię męskie


Filomen – imię męskie pochodzenia greckiego, oznaczające „przyjaciel siły”, od "φιλος (philos)" – „przyjaciel” i "μενος (menos)" – „siła, moc”. Wśród patronów tego imienia – św. Filomen, wspominany razem ze śwśw. Klementynem i Teodotem.

W Polsce w XXI wieku imię nie jest używane. W styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, nie wykazano mężczyzn o imieniu Filomen nadanym jako imię pierwsze lub drugie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filomena

imię żeńskie


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;


Filomena – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od φίλος („drogi; miły; przyjaciel”) i μενος („męstwo, siła życiowa”). W Polsce stosowane od XIV wieku.

W styczniu 2024 w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 872 kobiety o imieniu Filomena nadanym jako imię pierwsze oraz 740 kobiet noszących imię Filomena jako imię drugie. Dla porównania, najczęściej nadane jako żeńskie imię pierwsze – Anna, nosi 1 072 616 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filomeniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Filomeny lub z nią związany


Źródła:

SJP.pl

Filomenostwo

Filomen z małżonką; Filomenowie


Źródła:

SJP.pl

Filomenowie

Filomen z małżonką; Filomenostwo


Źródła:

SJP.pl

Filomenowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Filomena lub z nim związany


Źródła:

SJP.pl

Filon

1. Filon z Aleksandrii (ok. 25 r. p.n.e.-przed 50 r. n.e.), żydowski filozof i teolog;
2. Filon z Bizancjum - (III w. p.n.e.), grecki mechanik i pisarz;
3. imię męskie


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;


Filon – imię męskie pochodzenia greckiego, gr. "Φιλων (Filon)", które pochodzi od "φιλεω (fileo)" – "kochać" i oznacza "kochający". Patronem tego imienia jest św. Filon, wspominany razem ze św. Agatopodem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filoneizm

przychylne lub entuzjastyczne nastawienie do tego, co nowe


Źródła:

SJP.pl

Filonizm

ogół poglądów filozoficznych głoszonych przez żydowskiego myśliciela, Filona z Aleksandrii, będących połączeniem elementów filozofii wschodnich i starogreckich


Źródła:

SJP.pl

Filonostwo

Filon z małżonką; Filonowie


Źródła:

SJP.pl

Filonowie

Filon z małżonką; Filonostwo


Źródła:

SJP.pl

Filonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Filona lub z nim związany


Źródła:

SJP.pl

Filopatryczny

→ filopatria


Patrz:filopatria

Źródła:

SJP.pl

Filopedia

dawniej, środowiskowo: zamiłowanie pedagogiczne do pracy z dziećmi


Źródła:

SJP.pl

Filopodium

cienka i nitkowata wypustka cytoplazmatyczna u niektórych pierwotniaków oraz komórek organizmów wielokomórkowych


Źródła:

SJP.pl

Filorosyjski

sprzyjający Rosji, Rosjanom; prorosyjski


Źródła:

SJP.pl

Filosemicki

odnoszący się do filosemity, właściwy filosemicie


przymiotnik

 (1.1) charakteryzujący się filosemityzmem, związany z filosemitami


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filosemita

osoba przyjaźnie nastawiona do Żydów; semita


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kult. osoba sprzyjająca Żydom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filosemitka

→ filosemita


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sympatyczka Żydów


Patrz:filosemita

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filosemityzm

przyjazne nastawienie do Żydów; semityzm


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kult. postawa polegająca na pozytywnym stosunku do Żydów i kultury żydowskiej;


Filosemityzm (gr. "philos" = „przyjaciel”, „miłujący”; semicki – dotyczący Semitów, w tym przypadku: Żydów) – postawa polegająca na pozytywnym stosunku do Żydów, umiłowanie Żydów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filotaksja

sposób rozmieszczenia liści na łodydze rośliny; ulistnienie


Źródła:

SJP.pl

Filotowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Zagórze. fioletowy


Źródła:

Wiktionary

Filowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|filować.


Źródła:

Wiktionary

Filować

1. o lampie naftowej: kopcić
2. powoli rozsuwać i oglądać otrzymane karty dla wywołania wśród graczy nastroju napięcia
3. oszukiwać w kartach
4. podglądać


czasownik

 (1.1) gwara więzienna wyglądać czegoś lub kogoś, zwłaszcza policji

 (1.2) kopcić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filowirus

wirus odpowiedzialny m.in. za ebolę


Źródła:

SJP.pl

Filoz.

skrót od: filozofia, filozoficzny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Filozela

1. przędza jedwabna z gorszych gatunków jedwabiu naturalnego;
2. odpadki jedwabne, wyczeski jedwabne


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przędza jedwabna używana do haftowania


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filozof

człowiek zajmujący się rozważaniem ważnych zagadnień; myśliciel; mędrzec


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) eduk. filoz. specjalista w zakresie filozofii

 (1.2) przen. iron. pejor. człowiek przemądrzały


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filozofia


1. nauka wieloelementowa, zajmująca się próbą wyjaśnienia przyczyny i sensu bytu, miejscem człowieka we wszechświecie, teorią poznania, logiką i teorią wartości, etyką i estetyką
2. rzecz trudna do zrozumienia, zrealizowania


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;

 (1.2) zbiór zasad stanowiących podstawy czegoś


Filozofia ( φιλοσοφία od: φίλος – „miły, ukochany” i σοφία – „mądrość”, tłumaczone jako „umiłowanie mądrości”) – różnie definiowany element kultury umysłowej. Obejmuje te krytyczne rozważania, które jednocześnie:

Mimo to granice między filozofią a religią i ściśle rozumianą nauką bywają zatarte. Filozofia bywa włączana do nauk i kontrastowana z naukami szczegółowymi. Czasem definiuje się ją:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filozoficznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób filozoficzny; zgodnie z zasadami filozofii


Źródła:

Wiktionary

Filozoficzność

1. cecha czegoś związanego z filozofią;
2. cecha czegoś charakterystycznego dla człowieka mądrego i doświadczonego


Źródła:

SJP.pl

Filozoficzny

odnoszący się do filozofii lub filozofa; związany z filozofią


przymiotnik

 (1.1) filoz. związany z filozofią, dotyczący zagadnień filozofii

 (1.2) przen. zrównoważony, doświadczony, pełen przemyśleń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filozofijka

zdrobnienie od: filozofia


Źródła:

SJP.pl

Filozofka

kobieta filozof


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta filozof


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filozofowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|filozofować.


Źródła:

Wiktionary

Filozofować

1. zajmować się filozofią;
2. snuć ogólne refleksje o życiu; rozmyślać, mędrkować


czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) filoz. uprawiać filozofię

 (1.2) pot. mądrzyć się, mędrkować


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fils

1. zdawkowa moneta bahrajńska (1000 filsów = 1 dinar Bahrajnu);
2. zdawkowa moneta iracka (1000 filsów = 1 dinar iracki);
3. zdawkowa moneta jemeńska (100 filsów = 1 rial jemeński);
4. zdawkowa moneta jordańska (1000 filsów = 1 dinar jordański);
5. zdawkowa moneta kuwejcka (100 filsów = 1 dinar Kuwejtu);
6. zdawkowa moneta Zjednoczonych Emiratów Arabskich (100 filsów = 1 dirham)


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filtr

1. przegroda lub urządzenie do oczyszczania gazu lub cieczy metodą filtrowania;
2. filtr fotograficzny - kolorowa płytka fotograficzna nakładana na obiektyw w celu zmiany natężenia barw;
3. substancja chroniąca przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych, zawarta w niektórych kosmetykach; protektor;
4. w informatyce: rodzaj programu dokonującego selekcji bądź prostego przekształcenia danych wejściowych;
5. w budownictwie: filtr igłowy - długa, cienka rura ze stali zakończona ostrzem, zaopatrzona w filtr i połączona z pompą ssącą; urządzenie służące do obniżania poziomu wód gruntowych i odprowadzania ich poza miejsce budowy; igłofiltr;
6. filtr elektrostatyczny - aparat służący do usuwania pyłów z gazu, w którym na dodatnich elektrodach osadzają się naładowane ujemnie cząstki pyłu lub mgły; elektrofiltr


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych

 (1.2) opt. materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji

 (1.3) elektron. fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filtracja

przepuszczanie przez filtr; filtrowanie, sączenie, przesączanie


Filtracja (sączenie) – metoda oddzielania substancji stałych od cieczy i gazów, poprzez mechaniczne zatrzymanie jednego ciała stałego w przegrodach porowatych (filtrach) przy użyciu odpowiednich aparatów. Ciecz lub gaz otrzymywane po filtracji nazywa się filtratem. Filtracja jest najczęściej stosowanym sposobem oddzielania ciał stałych od cieczy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filtracyjny

przymiotnik od: filtracja


Źródła:

SJP.pl

Filtrat

część ciekła lub gazowa materiału filtracyjnego, uwolniona w procesie filtracji od cząstek ciał stałych; przesącz


Źródła:

SJP.pl

Filtrator

zwierzę wodne odcedzające z wody za pomocą narządów filtracyjnych pokarm, głównie zwierzęta planktonowe


Źródła:

SJP.pl

Filtrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) proces przepuszczania czegoś przez filtr


Źródła:

Wiktionary

Filtrować

wybierać, sortować spośród określonego zbioru jednostek odpowiadających nam pod konkretnymi względami lub odrzucać ze zbioru te jednostki które nie spełniają określonych wymogów


czasownik przechodni niedokonany (dk. odfiltrować, przefiltrować)

 (1.1) oczyszczać, przepuszczając przez filtr

 (1.2) będąc filtrem, zatrzymywać szkodliwe czynniki

 (1.3) przen. wykluczać z zakresu działania coś niepożądanego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filtrowentylacja

wentylacja połączona z oczyszczaniem powietrza za pomocą filtrów


Źródła:

SJP.pl

Filtrowentylacyjny

→ filtrowentylacja


Patrz:filtrowentylacja

Źródła:

SJP.pl

Filtrowy

związany z filtrem


Źródła:

SJP.pl

Filtry

1. zespół urządzeń do uzdatniania wody wodociągowej;
2. zakład uzdatniający tę wodę


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filucik

zdrobnienie od: filut


Źródła:

SJP.pl

Filucki

→ filut


Patrz:filut

Źródła:

SJP.pl

Filumenista

kolekcjoner etykiet z pudełek po zapałkach


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kolekcjoner etykiet z pudełek od zapałek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filumenistka

→ filumenista


Patrz:filumenista

Źródła:

SJP.pl

Filumenistyczny

dotyczący filumenistyki


Źródła:

SJP.pl

Filumenistyka

kolekcjonowanie etykiet z pudełek po zapałkach


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kolekcjonowanie etykietek zapałczanych


Filumenistyka (gr. "philéō" = "lubię" + łac. "lumen" = "światło", "ozdoba") – dziedzina nauki i pasji hobbystycznej, która zajmuje się zbiorami etykiet zapałczanych oraz historią niecenia i użytkowania ognia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Filunek

w stolarstwie: płaszczyzna otoczona wypukłą listwą; płycina, ramiak, filung


Źródła:

SJP.pl

Filung

w stolarstwie: płaszczyzna otoczona wypukłą listwą; płycina, ramiak, filunek


Źródła:

SJP.pl

Filura

lista pokwitowań doręczonej korespondencji


Źródła:

SJP.pl

Filusz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Filut

1. figlarz, żartowniś, dowcipniś;
2. pejoratywnie: spryciarz, cwaniak, krętacz


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) spryciarz albo żartowniś, figlarz

 (1.2) daw. gw-pl|Warszawa. oszust


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filutek

1. zdrobnienie od filut;
2. loczek


Źródła:

SJP.pl

Filuteria

zalotność, figlarność


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. kokieteryjność, figlarność

 (1.2) daw. spryt, chytrość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filuterniej

stopień wyższy od przysłówka: filuternie


Źródła:

SJP.pl

Filuterność

zachowanie figlarne, zalotne, prowokujące


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest filuterne; cecha tych, którzy są filuterni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filuterny

urokliwy, figlarny, zalotny


przymiotnik

 (1.1) żartobliwy i trochę prowokujący


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Filuterski

→ filut


Patrz:filut

Źródła:

SJP.pl

Filuterstwo

1. skłonność do żartów i kokieterii; filuteria, filuterność;
2. pejoratywnie: skłonność do oszustwa


Źródła:

SJP.pl

Filutka

figlarka, spryciarka


Źródła:

SJP.pl

Filutowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Lubelszczyzna wschodnia,Lubelszczyzna zachodnia, Kresy północne, Tuligłowy. fioletowy


Źródła:

Wiktionary

Filuś

1. zdrobnienie od: Filip (imię męskie);
2. nazwisko


Filuś – kot księżnej Izabeli Czartoryskiej, pierwszy polski zwierzęcy aeronauta. Jego tragiczny w skutkach, pierwszy i ostatni lot odbył się w 1786 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Filótowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Hazy. fioletowy


Źródła:

Wiktionary

Fimbria

krótki wyrostek widoczny w preparatach elektromikroskopowych na komórkach licznych bakterii; pila


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. rodzaj wyrostka w komórkach bakterii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fimel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. klin


Źródła:

Wiktionary

Fimfa

finfa;
1. dawniej: dym puszczany komuś w nos;
2. przenośnie: złośliwy żart, kawał; afront, obraza


Źródła:

SJP.pl

Fimoza

wrodzone zwężenie napletka; stulejka


Źródła:

SJP.pl

Fin

w żeglarstwie: jednoosobowy jacht mieczowy; jacht klasy Finn, finn


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. rodzaj jednoosobowego jachtu mieczowego z ożaglowaniem typu ket;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fin.

skrót od: finis


Źródła:

SJP.pl

Finale

w muzyce operowej: fragment zamykający akt lub całą operę


Źródła:

SJP.pl

Finalik

rodzaj winiety w książce, bogate zdobienie, ornament umieszczany na końcu rozdziału zazwyczaj w kształcie trójkąta opartego na wierzchołku lub kolumny na której opiera się tekst


Finalik – jeden z rodzajów winiety, czyli bogatego zdobienia w książce.

Tego typu zdobienie umieszczane jest na końcu rozdziału lub całości tekstu książki i najczęściej ma ogólny kształt zbliżony do trójkąta opartego na wierzchołku. Czasem trójkąt ten może przypominać kolumnę, o którą opiera się koniec tekstu. Pole finalika wypełniane jest zazwyczaj ornamentami, formami figuratywnymi lub zawiera scenkę rodzajową. Finalik w postaci kolumny podpierającej tekst nazywany jest też "cul-de-lampe".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Finalis

główny dźwięk w skali modalnej (np. grecka lub kościelna) odpowiadający pierwszemu stopniowi w skali dur-moll


Źródła:

SJP.pl

Finalista

1. zawodnik, który doszedł do finału w rozgrywkach sportowych, konkursie, teleturnieju, zwyciężając w poprzednich rozgrywkach, etapach;
2. zwolennik finalizmu - odmiany teologii, poglądu, według którego rozwój świata i społeczeństwa zmierza do jakiegoś ostatecznego celu


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. uczestnik finału w zawodach sportowych lub konkursie

 (1.2) filoz. zwolennik finalizmu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Finalistka

1. zawodniczka, która doszła do finału w rozgrywkach sportowych, konkursie, teleturnieju, zwyciężając w poprzednich rozgrywkach, etapach;
2. zwolenniczka finalizmu - odmiany teologii, poglądu, według którego rozwój świata i społeczeństwa zmierza do jakiegoś ostatecznego celu


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uczestniczka finału w zawodach sportowych lub konkursie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Finalistyczny

dotyczący finalizmu


Źródła:

SJP.pl

Finalizacja

doprowadzenie do końca; ukończenie


Źródła:

SJP.pl

Finalizacyjny

→ finalizacja


Patrz:finalizacja

Źródła:

SJP.pl

Finalizm

odmiana teologii, pogląd, według którego rozwój świata i społeczeństwa zmierza do jakiegoś ostatecznego celu


Finalizm – w filozofii historii pogląd, że dzieje stale zmierzają do określonego z góry celu, który jako realizacja wszystkiego, co w nich zalążkowo zawarte, stanowi ich rozwiązanie i zakończenie oraz nadaje im sens. Często analogicznie do finalizmu historiozoficznego sądzi się, że ten sam cel mają przed sobą także natura i świat jako całość.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Finalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|finalizować.


Źródła:

Wiktionary

Finalizować

ostatecznie załatwiać; doprowadzać do końca, kończyć


czasownik przechodni niedokonany (dk. sfinalizować)

 (1.1) doprowadzać coś do końca (finału)

czasownik zwrotny niedokonany finalizować się (dk. sfinalizować się)

 (2.1) dobiegać do końca; być doprowadzanym do finału


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Finalnie

przysłówek

 (1.1) daw. ostatecznie, koniec końców, wreszcie


Źródła:

Wiktionary

Finalność

→ finalny


Patrz:finalny

Źródła:

SJP.pl

Finalny

inaczej końcowy, gotowy


przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. końcowy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Finans.

skrót od: finansowy


Źródła:

SJP.pl

Finanse

środki pieniężne


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) finans. ogół spraw związanych z pieniędzmi, kosztami, płaceniem

 (1.2) pot. zasoby pieniężne


Finanse – stosunki ekonomiczne polegające na gromadzeniu, podziale i wydatkowaniu zasobów pieniężnych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Finansista

posiadacz finansów, kapitałów; kapitalista, bankier


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w dziedzinie finansów


Finansista – specjalista zajmujący się zagadnieniami finansowymi. Również określenie dla kapitalisty, bankiera, posiadacza kapitału finansowego.

Zawody z zakresu finansów dotyczą pracy wykonywanej na rzecz różnych podmiotów (takich jak banki, przedsiębiorstwa ubezpieczeniowe, pożyczkowe, domy maklerskie), jak też w różnych zakresach (kredyty, papiery wartościowe, inwestycje, ubezpieczenia).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Finansistka

posiadaczka finansów, kapitałów


Źródła:

SJP.pl

Finansjalizacja

ekspansja sfery finansowej w gospodarce


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Finansjera

ogół finansistów, bankierów, kapitalistów


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zbiorowość finansistów, bankierów, kapitalistów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Finansowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|finansować.


Źródła:

Wiktionary

Finansować

dostarczać środków pieniężnych na coś, pokrywać koszty jakiegoś przedsięwzięcia, jakiejś działalności, udzielać funduszów; opłacać, subsydiować, subwencjonować, dotować


czasownik przechodni niedokonany (dk. sfinansować)

 (1.1) dostarczać finansów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Finansowiec

pracownik aparatu finansowego państwa, przedsiębiorstwa, instytucji


Źródła:

SJP.pl

Finansowo

przysłówek

 (1.1) pod względem finansów, pieniędzy


Źródła:

Wiktionary

Finansowość

skarbowość, finanse


Źródła:

SJP.pl

Finansowy

przymiotnik od: finanse


przymiotnik

 (1.1) dotyczący finansów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Finał

1. zakończenie, rozwiązanie, koniec;
2. końcowy ustęp utworu muzycznego lub zakończenie utworu literackiego;
3. w sporcie: ostateczna rozgrywka pomiędzy zwycięzcami poprzednich eliminacji


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) koniec, zakończenie

 (1.2) sport. końcowe zawody między zwycięzcami eliminacji mające na celu wyłonienie ostatecznego zwycięzcy rozgrywek

 (1.3) muz. ostatnia część cyklu sonatowego lub suitowego

 (1.4) muz. zakończenie aktu lub całej opery, przedstawienia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Finałowy

→ finał


przymiotnik

 (1.1) dotyczący finału, dziejący się w finale


Patrz:finał

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Finbak

wieloryb atlantycki z podrzędu waleni; finwal


Źródła:

SJP.pl

Finch

[czytaj: fincz] nazwisko


Finch jest jednym z amerykańskich post-hardcore'owych/alternatywnych zespołów z Temecula, Kalifornia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Finder

Finder – program komputerowy pełniący funkcję powłoki systemowej i menedżera plików w systemach Mac OS do wersji 9.x i systemie A/UX. W systemie macOS pełni funkcję wyłącznie menedżera plików – powłoką systemową jest Aqua.


Źródła:

Wikipedia

Findesieclista

[czytaj: fędesjeklista] artysta tworzący w duchu fin de siecle (dekadenckie tendencje w końcu XIX wieku)


Źródła:

SJP.pl

Findesieclistka

→ findesieclista [czytaj: fędesjeklistka]


Źródła:

SJP.pl

Findesieclizm

[czytaj: fędesjeklizm] nawiązywanie do stylu i motywów artystycznych epoki fin de siècle pod koniec XIX wieku


Źródła:

SJP.pl

Findesieclowy

[czytaj: fędesjeklowy] odnoszący się do fin de siècle'u; dekadencki


Źródła:

SJP.pl

Findom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) relacja, w której osoba podległa wspiera finansowo lub oddaje kontrolę nad swoimi finansami osobie dominującej


Źródła:

Wiktionary

Findysz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Findżan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mała, porcelanowa filiżanka w formie czarki bez ucha, zwykle zdobiona ornamentem geometrycznym lub roślinny, używana na Bliskim Wschodzie


Źródła:

Wiktionary

Fine

określenie muzyczne: koniec


Fine – ród u Celtów iryjskich i brytyjskich.

W okresie wspólnoty rodowej "fine" eksploatował wspólnie pastwiska, lasy i nieużytki. Ziemia uprawna stanowiła wspólną własność, niepodzielną lub dzieloną do uprawy przez coroczne losowanie. Ród ponosił wspólną odpowiedzialność za długi i przestępstwa członków rodu. "Fine" opiekował się nieślubnymi dziećmi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fineline

[czytaj: fajnlajn] rodzaj tatuażu z delikatnymi konturami, bez mocnych linii oraz cieni


Źródła:

SJP.pl

Finezja

subtelność, delikatność, wyrafinowanie


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) subtelność, wytworność, wyrafinowanie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Finezyjniej

stopień wyższy od przysłówka: finezyjnie


Źródła:

SJP.pl

Finezyjność

precyzja, subtelność, delikatność w wykonani czegoś lub postępowaniu


Źródła:

SJP.pl

Finezyjny

pełen finezji, subtelny, delikatny, wyrafinowany, precyzyjny


Źródła:

SJP.pl

Finfa

fimfa;
1. dawniej: dym puszczany komuś w nos;
2. przenośnie: złośliwy żart, kawał; afront, obraza


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. dym papierosowy złośliwie wypuszczony komuś w twarz

 (1.2) daw. złośliwy żart zrobiony komuś


Finfa – dawna osada. Tereny, na których była położona, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Lebiedziewo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fingal

Fingal (irl. "Contae Fhine Gall") – jednostka administracyjna w Irlandii, wchodząca w skład tradycyjnego hrabstwa Dublin. Populacja hrabstwa w 2011 roku wynosiła 273 991 mieszkańców.

Na jego terenie mieści się m.in. Port lotniczy Dublin.


Źródła:

Wikipedia

Fingerbike

[czytaj: fingerbajk] środowiskowo: miniaturowy rowerek do wykonywania trików przy pomocy palców


Źródła:

SJP.pl

Fingerboard

[czytaj: fingerbord] miniaturowa deskorolka przeznaczona na dwa palce


Fingerboard (w skrócie FB) – miniaturowa deskorolka, wyposażona w koła, deck, trucki i inne części podobne do tych w dużej deskorolce. Charakterystyczną cechą fingerboardu jest dokładne odwzorowanie konstrukcji deskorolki, łącznie z charakterystycznym zawieszeniem, pozwalającym na poprzeczny skręt osi, pod wpływem asymetrycznego nacisku na deskę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fingerpark

środowiskowo: miniaturowy skatepark przeznaczony dla fingerboardów


Fingerpark – miejsce przeznaczone do jazdy i wykonywania trików na fingerboardzie. Znajdują się w nim elementy, które wielkością dostosowane są do rozmiarów deseczki.

Wyposażenie fingerparków jest albo produkowane przez wyspecjalizowane firmy, albo wytwarzane przez samych fingerriderów (kupowane elementy są relatywnie drogie).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fingeryzm

pobudzenie narządów płciowych partnera rękami, palcami; palcówka


Źródła:

SJP.pl

Fingowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przedstawianie sfabrykowanych zdarzeń lub przedmiotów jako autentyczne w celu oszukania kogoś


Źródła:

Wiktionary

Fingować

udawać, zmyślać, fałszować, pozorować


czasownik przechodni niedokonany (dk. sfingować)

 (1.1) przedstawiać sfabrykowane zdarzenie lub przedmiot jako autentyczne w celu oszukania kogoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Finis

z łaciny: koniec


Źródła:

SJP.pl

Finisaż

uroczyste zakończenie wystawy artystycznej


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) uroczyste zakończenie wystawy, zazwyczaj dzieł sztuki, ale także innych osiągnięć, np. naukowych lub dorobku miasta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Finisz

końcowy odcinek wyścigu


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. najbardziej zacięty, ostatni odcinek wyścigu, biegu, rozgrywający się tuż przed metą

 (1.2) przen. końcowa część jakiegoś przedsięwzięcia lub wydarzeń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Finiszer

osoba pilnująca ruchu na pasie lądowania samolotu


Źródła:

SJP.pl

Finiszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|finiszować.


Źródła:

Wiktionary

Finiszować

1. rozwijać największą szybkość na końcowym odcinku wyścigu, na finiszu;
2. potocznie: być w końcowej fazie jakichś działań, kończyć coś


czasownik niedokonany

 (1.1) sport. dobiegać, dojeżdżać do mety wyścigu

 (1.2) przen. kończyć jakieś przedsięwzięcie, czynność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Finiszowy

związany z finiszem


Źródła:

SJP.pl

Finito

wykrzyknik wyrażający nakaz zakończenia czegoś; basta, dosyć, dość, koniec, kwita, szlus


Źródła:

SJP.pl

Finitywny

w językoznawstwie: określony w odniesieniu do kategorii czasu i trybu, zwykle również osoby


Źródła:

SJP.pl

Finityzm

w filozofii:
1. pogląd, według którego Wszechświat posiada granice, jest skończony w czasie i przestrzeni;
2. założenie, że każdy proces jest skończony


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Finka

krótki, nieskładany nóż o zakrzywionym ostrzu; nóż fiński


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. nóż fiński używany zwykle przez harcerzy i turystów;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Finkelstein

[czytaj: FINkelsztajn] nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Finkil

balast płetwowy na jednostce pływającej, w którym cała płetwa jest wykonana z ciężkiego materiału i spełnia funkcję balastu


Finkil, inna nazwa to balast płetwowy – stała płetwa balastowa na jachcie przytwierdzona od spodu do stępki (kilu) w jej części środkowej lub środkowo-tylnej. Wykonana jest w całości z ciężkiego materiału (tzn. nie zawiera specjalnego balastu umieszczonego w jej dolnej części).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Finlandczyk

obywatel Finlandii


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Finlandii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Finlandia

państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach; Republika Finlandii


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Finlandka

obywatelka Finlandii


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Finlandii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Finlandystyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filologia fińska


Źródła:

Wiktionary

Finlandyzacja

proces lub stan ograniczenia przez mocarstwo swobody polityki zagranicznej innego państwa przy równoczesnej znacznie słabszej ingerencji w politykę wewnętrzną; głównie w odniesieniu do charakteru stosunków między Finlandią a ZSRR po 1944 r.


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. ograniczenie przez obce mocarstwo swobody polityki zagranicznej innego państwa, w zamian za zmniejszenie interwencji w jego politykę wewnętrzną;


Finlandyzacja ( suomettuminen) – proces, w którym silne mocarstwo ogranicza swobodę polityki zagranicznej mniejszego państwa sąsiedniego, nie ingerując jednocześnie w jego ustrój wewnętrzny i pozwalając mu zachować formalną suwerenność. Termin odnosi się do relacji Związku Radzieckiego i Finlandii w okresie zimnej wojny, kiedy Finlandia, zachowując demokrację i gospodarkę rynkową, prowadziła politykę zagraniczną uwzględniającą interesy bezpieczeństwa ZSRR.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Finlandyzować

ograniczać suwerenność sąsiedniego państwa


Źródła:

SJP.pl

Finlandzki

dotyczący Finlandii


przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do państwa Finlandia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Finn

[czytaj: fin] w żeglarstwie: jednoosobowy jacht mieczowy; jacht klasy Finn, fin


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fino

najwytrawniejszy jerez hiszpański


Źródła:

SJP.pl

Finta

1. ruch wykonany dla zmylenia przeciwnika, zwykle podczas walki szermierczej;
2. dawniej: podstęp, sztuczka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sztuczka, trick, manewr, podstęp

 (1.2) sport. zmylenie przeciwnika


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fintech

firma świadcząca usługi finansowe z wykorzystaniem nowoczesnych technologii


Źródła:

SJP.pl

Fintechowy

→ fintech


Patrz:fintech

Źródła:

SJP.pl

Fintifluszka

drobiazg, faramuszka, błahostka


Źródła:

SJP.pl

Finwal

wieloryb atlantycki z podrzędu waleni; finbak


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. zwierzę z gatunku płetwal zwyczajny, nazwa systematyczna|Balaenoptera physalus|ref=tak.;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fioczek

zdrobnienie od fiok


Źródła:

SJP.pl

Fiodor

obce imię męskie


Źródła:

SJP.pl

Fiok

1. przestarzałe: lok, pukiel lub inny element pretensjonalnego uczesania;
2. dawniej: strój, fatałaszek


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. pretensjonalnie wyglądający lok


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fioki

1. przestarzałe: lok, pukiel lub inny element pretensjonalnego uczesania;
2. dawniej: strój, fatałaszek


Źródła:

SJP.pl

Fiokować

potocznie: fiokować się - ubierać się, stroić się z przesadną elegancją


Źródła:

SJP.pl

Fiol.

skrót

 (1.1) = farm. fiolka


Źródła:

Wiktionary

Fiola

naczynie z wąską szyjką


Źródła:

SJP.pl

Fiolecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fiolet


Źródła:

Wiktionary

Fiolet

barwa powstała ze zmieszania czerwieni i błękitu


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kolor fioletowy;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fioletek

czerwończyk fioletek - motyl z rodziny modraszkowatych, objęty ochroną ścisłą


Fioletek ("Klais guimeti") – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych (Trochilidae). Występuje w Ameryce Centralnej i północno-zachodniej części Ameryki Południowej. Nie jest zagrożony wyginięciem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fioletowawy

zbliżony do fioletowego, nie do końca fioletowy, prawie fioletowy


przymiotnik jakościowy

 (1.1) w kolorze podobnym do fioletowego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fioletowiej

stawać się fioletowym


Źródła:

SJP.pl

Fioletowieć

stawać się fioletowym


Źródła:

SJP.pl

Fioletowo

przysłówek sposobu

 (1.1) z użyciem fioletowej barwy, z obecnością fioletu


Fioletowo – wieś w Armenii, w prowincji Lorri. W 2011 roku liczyła 1325 mieszkańców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Fioletowo-Biały

w części fioletowy, w części biały


Źródła:

SJP.pl

Fioletowo-Czerwony

fioletowy i czerwony


Źródła:

SJP.pl

Fioletowo-Różowy

w części fioletowy, w części różowy


przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający dwa kolory: fioletowy i różowy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fioletowo-Żółty

w części fioletowy, w części żółty


przymiotnik

 (1.1) fioletowy i żółty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fioletowoczarny

czarny o fioletowym odcieniu


przymiotnik jakościowy

 (1.1) koloru czarnego o odcieniu fioletowym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fioletowoczerwony

czerwony z odcieniem fioletowym


przymiotnik jakościowy

 (1.1) czerwony o fioletowym odcieniu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fioletowodzioby

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma fioletowy dziób


Źródła:

Wiktionary

Fioletowogłowy

górzak fioletowogłowy, trogon fioletowogłowy - gatunki ptaków


przymiotnik

 (1.1) taki, który ma fioletową głowę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fioletowoniebieski

niebieski o odcieniu fioletowym


przymiotnik jakościowy

 (1.1) niebieski o fioletowym odcieniu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fioletowopióry

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma fioletowe pióra, pierze


Źródła:

Wiktionary

Fioletowopurpurowy

purpurowy o fioletowym odcieniu


przymiotnik jakościowy

 (1.1) purpurowy o fioletowym odcieniu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fioletoworóżowy

różowy o odcieniu fioletowym


przymiotnik jakościowy

 (1.1) różowy z odcieniem fioletowym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fioletowoskrzydły

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma fioletowe skrzydła


Źródła:

Wiktionary

Fioletowoszary

szary o fioletowym odcieniu


Źródła:

SJP.pl

Fioletowouchy

motylik fioletowouchy - gatunek ptaka z rodziny astryldowatych


Źródła:

SJP.pl

Fioletowowłosy

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma fioletowe włosy lub sierść


Źródła:

Wiktionary

Fioletowozielony

zielony o fioletowym odcieniu


przymiotnik jakościowy

 (1.1) zielony o fioletowym odcieniu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fioletowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest fioletowe; cecha tych, którzy są fioletowi


Źródła:

Wiktionary

Fioletowy

mający kolor fioletu, fiołkowy


przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka lub w kolorze powstałym przez zmieszanie barwnika czerwonego i niebieskiego;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fioletowłosy

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma fioletowe włosy lub sierść


Źródła:

Wiktionary

Fiolety

strój biskupi


Źródła:

SJP.pl

Fiolietowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Krosno. fioletowy


Źródła:

Wiktionary

Fiolka

ampułka, flakonik


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) małe, szklane naczynie z zatyczką;


Zobacz też: "Fiolka" – album muzyczny Violetty „Fiolki” Najdenowicz.

Fiolka (łac. "phiola") – szklany pojemnik do przechowywania leków do wstrzykiwań, o ściankach grubszych niż ampułka, o pojemności 10-50 ml. Zamykana jest gumową zatyczką, dodatkowo zabezpieczoną metalowym kapslem. Środek zatyczki nie jest zakryty kapslem i ma zmniejszoną grubość, co ułatwia wkłucie igły do pobrania zawartości. Fiolka powinna być obojętna fizycznie i chemicznie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fiolkować

napełniać fiolki jakąś substancją, lekarstwami


Źródła:

SJP.pl

Fiolotowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Kresy północne. fioletowy


Źródła:

Wiktionary

Fionia

wyspa duńska


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspa Danii, położona między Półwyspem Jutlandzkim a Zelandią;


Fionia (duń. "Fyn") – trzecia pod względem wielkości wyspa Danii, położona między Półwyspem Jutlandzkim a Zelandią (i połączona z nimi mostami ponad Wielkim i Małym Bełtem). Administracyjnie wyspa należy do regionu Dania Południowa. W latach 1970–2006 należała do okręgu Fionia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fiord

wąska zatoka morska o stromych, skalistych brzegach


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. jeźdz. zimnokrwisty koń prymitywnej, norweskiej rasy


Fiord – rodzaj głębokiej zatoki, mocno wcinającej się w głąb lądu, często rozgałęzionej, z charakterystycznymi stromymi brzegami, powstałej przez zalanie żłobów i dolin polodowcowych.

Fiordy są charakterystycznym elementem peryglacjalnego krajobrazu wybrzeży Norwegii oraz Szkocji, Grenlandii, Islandii, Nowej Zelandii, półwyspu Labrador, chilijskiej Patagonii i Alaski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fiording

mały, silny koń zaprzęgowy; fiord, fiordyng, koń fiordzki


Źródła:

SJP.pl

Fiordowy

związany z fiordem


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fiordem, dotyczący fiordów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiordyng

mały, silny koń zaprzęgowy; fiord, fiording, koń fiordzki


Źródła:

SJP.pl

Fiordzki

koń fiordzki - norweska rasa koni pociągowych; fiord, fiording, fiordyng


Źródła:

SJP.pl

Fiorino

model samochodu marki Fiat


Źródła:

SJP.pl

Fioritura

w muzyce wokalnej: ozdobnik w postaci efektownej figuracji melodycznej na jednej sylabie śpiewanego tekstu; fiorytura


Fioritura – ozdobnik polegający na opisaniu dźwięku podstawowego przy pomocy kilku, rzadziej kilkunastu nut, o drobnych wartościach rytmicznych. Mają one rozmaity przebieg, na przykład szybkich pasaży.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fiorytura

w muzyce wokalnej: ozdobnik w postaci efektownej figuracji melodycznej na jednej sylabie śpiewanego tekstu; fioritura


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. ozdobnik w śpiewie, figuracja melodyczna na jednej sylabie tekstu;

 (1.2) muz. pot. ozdobnik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fioł

1. bzik, mania;
2. dziwak, wariat


rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zgrubienie od słowa fiołek

 (1.2) pot. bzik

 (1.3) pot. dziwak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiołeczek

zdrobnienie od: fiołek


Źródła:

SJP.pl

Fiołek

roślina zielna, roczna lub trwała z rodziny fiołkowatych, o kwiatach najczęściej fioletowych, u niektórych gatunków pięknie pachnących; rośnie w strefie umiarkowanej


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Viola|L.|ref=Viola (L.)., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju fiołek (1.1)

 (1.3) kwiat fiołka (1.2)

 (1.4) łow. jasne zakończenie lisiego ogona

 (1.5) środ. przestępcze tanie wino owocowe

 (1.6) pot. siniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. środ. polit. agent policji


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fiołka

roślina zielna, roczna lub trwała z rodziny fiołkowatych, o kwiatach najczęściej fioletowych, u niektórych gatunków pięknie pachnących; rośnie w strefie umiarkowanej


Źródła:

SJP.pl

Fiołkowate

rodzina roślin dwuliściennych


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fiołkowaty

o cechach fiołkowatych (rodzina roślin)


Źródła:

SJP.pl

Fiołkowce

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych


Fiołkowce ("Violales" Perleb) - wyróżniany w niektórych systemach klasyfikacyjnych rząd głównie roślin drzewiastych należący do klasy dwuliściennych. Należy do niego ponad 3000 gatunków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fiołkowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych


Źródła:

SJP.pl

Fiołkowo-Różowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma dwa kolory: fiołkowy i różowy


Źródła:

Wiktionary

Fiołkowonogi

gołąbek fiołkowonogi - gatunek grzybów z rodziny gołąbkowatych


Źródła:

SJP.pl

Fiołkoworóżowy

różowy o odcieniu fiołkowym


Źródła:

SJP.pl

Fiołkowy

[czytaj: fjołkowy lub fijołkowy]
1. związany z fiołkami, złożony z fiołków;
2. mający kolor fiołków, fioletowy


przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do fiołków, zrobiony z fiołków

 (1.2) koloru fiołków, fioletowy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fioński

→ Fionia (wyspa w Danii)


Źródła:

SJP.pl

Fipresci

skrót od: Fédération Internationale de la Presse Cinématographique, Międzynarodowa Federacja Prasy Filmowej (stowarzyszenie zrzeszające organizacje i pojedyncze osoby związane z krytyką filmową)


Źródła:

SJP.pl

Fipronil

silnie toksyczny biocyd wykorzystywany do zwalczania owadów i pajęczaków


Fipronil – organiczny związek chemiczny, pochodna fenylopirazolu. Składnik insektycydów i arachnicydów (głównie przeciwko karaluchom, komarom, szarańczom, pchłom, kleszczom i roztoczom) używanych w postaci cieczy, aerozolu bądź granulatu. Zastosowanie fipronilu obejmuje cztery główne obszary: ochronę roślin uprawnych i ozdobnych przed owadami i roztoczami roślinożernymi, zwalczanie szkodników w miastach, zastosowania weterynaryjne, zastosowania w hodowli zwierząt domowych i bydła oraz w hodowli ryb.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fir

(skrót od: Fédération Internationale de Résistance) Międzynarodowa Federacja Bojowników Ruchu Oporu, organizacja międzynarodowa zrzeszająca walczących z faszyzmem podczas II wojny światowej


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Firana

ozdobna zasłona na okno, zwykle z przejrzystej tkaniny; firanka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. hand. ozdobna zasłona na okno z półprzezroczystej tkaniny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Firaneczka

zdrobnienie od: firanka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: firanka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Firanka

ozdobna zasłona na okno, zwykle z przejrzystej tkaniny; firana


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ozdobny, przezroczysty materiał wieszany w oknie

 (1.2) daw. środ. więz. kraty w więziennym oknie

 (1.3) daw. środ. więz. kosz w więziennym oknie


Firanka – ozdobna osłona na okno, najczęściej biała, zazwyczaj z delikatnej tkaniny (tiulu, batystu, koronki).

Stosowana jako osłona przed wlatującymi owadami, a także, podobnie jak zasłona, ma za zadanie chronić intymność mieszkańców przed spojrzeniami przechodniów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Firankowy

→ firanka


Patrz:firanka

Źródła:

SJP.pl

Firanowy

→ firana


Patrz:firana

Źródła:

SJP.pl

Fircyczka

dawniej:
1. kobieta niepoważna, lekkomyślna; szaławiła, trzpiotka;
2. modnisia, strojnisia, lalusia


Źródła:

SJP.pl

Fircyk

1. lekceważąco: człowiek niepoważny, lekkomyślny; trzpiot, szaławiła, lekkoduch;
2. przestarzałe: modniś, strojniś, goguś


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lekcew. ktoś pusty i lekkomyślny

 (1.2) przest. modniś


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fircykowatość

→ fircykowaty


Patrz:fircykowaty

Źródła:

SJP.pl

Fircykowaty

wyglądający jak fircyk; niepoważny; trzpiotowaty


Źródła:

SJP.pl

Fireball

[czytaj: FAjebol] jacht regatowy dwuosobowy o dużej powierzchni żagla


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Firefly

[czytaj: FAjerflaj] typ jednoosobowego jachtu regatowego klasy międzynarodowej o średniej powierzchni ożaglowania


Źródła:

SJP.pl

Firefox

[czytaj: FAjerfoks] popularna przeglądarka stron WWW


Firefox, pełna nazwa Mozilla Firefox – wieloplatformowa przeglądarka internetowa o otwartym kodzie źródłowym oparta na silniku Gecko, stworzona i rozwijana przez Mozilla Foundation, Mozilla Corporation oraz wolontariuszy. Rozpowszechniana jest na licencji MPL.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Firek

1. staropolska moneta miedziana;
2. dawniej:
a) drobnostka, głupstwo, bagatela;
b) osoba bez znaczenia;
3. regionalnie: roztrzepana dziewczyna; trzpiotka


Źródła:

SJP.pl

Firemka

mała firma; biznesik


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała firma


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Firestone

Fi


Źródła:

Wikipedia

Firet

drobny materiał justunkowy, charakteryzujący się szerokością równą stopniowi pisma, stosowany w typografii do oddzielania czcionek; czwartnik


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) typogr. kwadrat, którego bok ma długość odpowiadającą wielkości aktualnie użytego stopnia pisma;


Firet – pomocnicza, bezwymiarowa jednostka miary stosowana w typografii, służąca do wyrażania wielkości różnych parametrów za pomocą ułamka lub wielokrotności wartości użytego stopnia pisma. Wartość firetu równa 1 odpowiada aktualnie używanemu stopniowi pisma. Wyrażana jest jako kwadrat o boku równym danemu stopniowi pisma. Oznacza to, że firetem można określać wielkości zarówno w poziomie, jak i w pionie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Firewall

[czytaj: FAjerłol] program zabezpieczający komputer przed atakami z Internetu


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Firewire

[czytaj: FAjerłajr] w informatyce: nazwa szybkiego złącza cyfrowego stosowanego do podłączania urządzeń do komputera


FireWire – standard łącza szeregowego umożliwiającego szybką komunikację i synchroniczne usługi w czasie rzeczywistym. Opracowany w roku 1995 dla komputerów osobistych i cyfrowych urządzeń optycznych. Rozwijany do 2013 r. przez firmę Apple Inc. Jest zdefiniowany w dokumencie IEEE 1394.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Firka

1. staropolska moneta miedziana;
2. dawniej:
a) drobnostka, głupstwo, bagatela;
b) osoba bez znaczenia;
3. regionalnie: roztrzepana dziewczyna; trzpiotka


Źródła:

SJP.pl

Firlej

dawniej: figiel; potem tylko w zwrocie: stroić firleje - stroić żarty, figlować, robić głupstwa


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Firlejanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Firleja


Źródła:

Wiktionary

Firlejanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Firleja


Źródła:

Wiktionary

Firlejczyk

mieszkaniec Firleja (wsi w województwie lubelskim i łódzkim)


Źródła:

SJP.pl

Firleje

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) daw. figle, żarty z kogoś; Gloger.

 (1.2) gwara. składkowa, zimowa zabawa dziewcząt

 (1.3) gwara. świecidełka zakładane na firleje (1.2)


Źródła:

Wiktionary

Firlejka

gwarowo: drewniany przyrząd do mieszania płynów i substancji sproszkowanych; mątewka


Źródła:

SJP.pl

Firlejowski

→ Firlejów


Patrz:Firlejów

Źródła:

SJP.pl

Firlejski

→ Firlej


przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Firleja


Patrz:Firlej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Firlejów

dawniej: figiel; potem tylko w zwrocie: stroić firleje - stroić żarty, figlować, robić głupstwa


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś, a dawniej miasteczko, w rejonie rohatyńskim obwodu iwanofrankowskiego Ukrainy;


Firlejów – część wsi Wola Więcławska w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Michałowice.

W latach 1975–1998 Firlejów administracyjnie należał do województwa krakowskiego.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Firlejówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. Marmuszowice, wieś na Ukrainie (polski egzonim wariantowy);


Źródła:

Wiktionary

Firletka

euroazjatycka bylina z rodziny goździkowatych, o kwiatach czerwonych, różowych, rzadziej białych; w Polsce pospolita firletka poszarpana, o różowych kwiatach, rosnąca na podmokłych łąkach


Firletka ("Lychnis") – tradycyjnie wyróżniany do końca XX wieku rodzaj roślin z rodziny goździkowatych, później zwykle ujmowany jako podrodzaj w obrębie rodzaju lepnica "Silene" subg. "Lychnis". Obejmuje ok. 25–30 gatunków. Przedstawiciele tego taksonu występują w strefie umiarkowanej w Europie, Azji oraz w północnej Afryce. W Polsce dziko rośnie jeden gatunek – firletka poszarpana "Lychnis flos-cuculi" ≡ "Silene flos-cuculi".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Firm

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: firma


Źródła:

Wiktionary

Firma

1. przedsiębiorstwo;
2. nazwa przedsiębiorstwa zarejestrowana i chroniona prawnie


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. przedsiębiorstwo

 (1.2) praw. zarejestrowana urzędowo nazwa, pod którą przedsiębiorca działa;

 (1.3) przen. ustalona opinia, reputacja


Firma – nazwa, pod którą przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą lub zawodową. Nie jest ona składnikiem przedsiębiorstwa (2013). Prawo do firmy jest prawem podmiotowym przysługującym każdemu przedsiębiorcy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Firmamencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od firmament


Źródła:

Wiktionary

Firmament

sklepienie niebieskie, niebo


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nieboskłon, sklepienie niebieskie, niebo

 (1.2) przen. coś stałego, stabilnego, niewzruszonego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Firman

rozkaz, rozporządzenie skierowane przez szacha, sułtana lub wezyra do podwładnych albo lenników; ferman


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. oficjalny dokument wystawiony przez sułtana w państwie muzułmańskim;


Firman – w dawnych państwach muzułmańskich określenie oficjalnych dokumentów wystawianych przez władcę (sułtana). Firman zawierał osobisty pisemny rozkaz i był pieczętowany sułtańską pieczęcią. Słowo pochodzi od perskiego słowa "farmân" (فرمان), znaczącego "dekret" lub "nakaz". W sułtańskiej Turcji używana była forma "ferman".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Firmanctwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) występowanie w roli fikcyjnego właściciela firmy


Firmanctwo (od firmant – osoba firmująca, dająca swoje nazwisko jako firmę) – działanie jednej osoby pod szyldem i firmą innej osoby (pod cudzą firmą) – celem zatajenia osoby faktycznie prowadzącej działalność. Koniecznym elementem tej formy działalności jest zgoda osoby, do której należy firma.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Firmant

osoba użyczająca nazwiska jakiemuś przedsięwzięciu


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. osoba użyczająca swego nazwiska, firmująca jakieś przedsięwzięcie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Firmantka

→ firmant


Patrz:firmant

Źródła:

SJP.pl

Firmin

obce imię męskie


Firmin – imię męskie pochodzenia łacińskiego, oznaczające „należący do Firmusa” lub stanowiące spieszczenie imienia Firmus, które z kolei pochodzi od słowa "firmus", 'mocny, pewny, stały, trwały'.

Wśród patronów - św. Firmin (biskup Amiens).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Firmoteka

rubryka w prasie, w której prezentowane są różne firmy


Źródła:

SJP.pl

Firmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|firmować.


Źródła:

Wiktionary

Firmować

1. dawać jakiemuś przedsiębiorstwu, jakiejś imprezie itp. swoje nazwisko jako firmę;
2. użyczać czemuś swego autorytetu, sankcjonować coś


czasownik

 (1.1) podpisywać nazwą firmy

 (1.2) przen. użyczać swego autorytetu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Firmowy

→ firma


przymiotnik

 (1.1) związany z firmą, dotyczący firmy


Patrz:firma

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Firmware

[czytaj: fermłer] w informatyce: oprogramowanie wewnętrzne, wbudowane w dane urządzenie, sterujące jego pracą


Źródła:

SJP.pl

Firmware'owy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z firmwarem, dotyczący firmware'u


Źródła:

Wiktionary

Firmówka

1. papier firmowy, format strony z naniesionym znakiem firmy i jej danymi;
2. rodzaj przekładanego ciasta;
3. przedmiot oznakowany marką firmy, która go wytworzyła


Źródła:

SJP.pl

Firn

1. śnieg wiosenny w postaci ziarnistej, nielepiący się i ułatwiający wykonywanie ewolucji narciarskich;
2. ziarnisty lód powstały w wyniku kilkukrotnego topnienia i zamarzania śniegu


Firn – forma przejściowa między śniegiem i lodem firnowym. Gęstość: 0,4–0,8 g/cm3. Powstaje w wyniku przeobrażenia luźnych kryształów śniegu w agregaty ziaren lodu o średnicy dochodzącej do kilku milimetrów. Proces ten zachodzi podczas wielokrotnego podtapiania, a następnie zamarzania śniegu. Nie bez znaczenia jest też nacisk warstw nadległych – czyli kumulującego się śniegu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Firnis

rodzaj pokostu do pokrywania wyrobów ceramicznych stosowany w starożytnej Grecji


Ni


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Firnowy

związany z firnem


Źródła:

SJP.pl

Firth

[czytaj: fert] nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fis

dźwięk f podwyższony o pół tonu


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. dźwięk f podwyższony o półton;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fis-Dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku fis


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku fis (w zapisie nutowym z sześcioma krzyżykami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji Fis-dur (1.1)


Fis-dur – oparta na skali durowej tonacja muzyczna, której toniką jest fis. Gama Fis-dur zawiera dźwięki: fis, gis, ais, h, cis, dis, eis. Tonacja Fis-dur zawiera sześć krzyżyków.

Pokrewną jej molową tonacją paralelną jest dis-moll, jednoimienną molową – fis-moll.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fis-Moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku fis


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku fis (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji fis-moll (1.1)


fis-moll – gama muzyczna oparta na skali molowej, której toniką jest fis. Gama fis-moll w odmianie naturalnej (eolskiej) zawiera dźwięki: fis, gis, a, h, cis, d, e. W zapisie tonacji fis-moll występują trzy krzyżyki.

Oprócz odmian: eolskiej, harmonicznej i doryckiej, jest też odmiana melodyczna brzmiąca jak do góry dorycka, a w dół jak eolska.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fischer

[czytaj: fiszer] nazwisko obce


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fiscus

[czytaj: fiskus] skarb cesarski w starożytnym Rzymie; fiskus


Źródła:

SJP.pl

Fisharmonia

instrument z klawiaturą, w którym źródłem dźwięku są metalowe blaszki wzbudzane przez tłoczone za pomocą miechów powietrze, używany często zamiast organów w mniejszych pomieszczeniach, np. w kaplicach; harmonium


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. instrument muzyczny z grupy instrumentów dętych klawiszowych;


Fisharmonia (z fr. "harmonium") – instrument muzyczny z grupy instrumentów dętych klawiszowych – idiofonów ze stroikami przelotowymi. Wyglądem zewnętrznym przypomina pianino "ścięte" nisko nad klawiaturą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fisher

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Fishka

[czytaj: fiszka] środowiskowo: rodzaj krótkiej deskorolki z tworzywa sztucznego; fiszka


Źródła:

SJP.pl

Fishmob

[czytaj: fiszmob] chrześcijański happening z muzyką i tańcami


Źródła:

SJP.pl

Fisiak

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fisiować

potocznie: wariować, robić głupie rzeczy


Źródła:

SJP.pl

Fisis

[czytaj: fis-is] dźwięk f podwyższony o dwa półtony


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. dźwięk f podwyższony o cały ton;


."

Dźwięki fisis na pięciolinii. W kolejności: fisis¹, fisis², Fisis, fisis°.

Fisis – dźwięk, którego częstotliwość dla fisis¹ wynosi około 391,9 Hz. Jest to podwyższony za pomocą podwójnego krzyżyka dźwięk f. Dźwięki enharmonicznie równoważne to: g i asas.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fisk

fiskus;
1. skarb państwa;
2. w starożytnym Rzymie: finanse cesarskie


Fisk – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missouri, w hrabstwie Butler.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fiskalizacja

prowadzenie przez państwo polityki podatkowej


Fiskalizacja – proces przestawienia działania pamięci fiskalnej urządzenia fiskalnego z trybu szkoleniowego na tryb fiskalny.

Od momentu wykonania fiskalizacji kwoty raportów dobowych są magazynowane w pamięci nieulotnej i niekasowalnej. Na podstawie zapisów w pamięci fiskalnej następuje generowanie miesięcznych raportów dla celów podatkowych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fiskalizm

polityka skarbowa zmierzająca do osiągnięcia jak największych wpływów z podatków i opłat


Fiskalizm (łac. "fiscus" „koszyk” lub „skrzyneczka z wikliny do przechowywania pieniędzy”) – polityka państwa polegająca na dążeniu do osiągnięcia jak największych wpływów do budżetu poprzez nakładanie kolejnych obciążeń podatkowych na podatników.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fiskalizować

przestawiać urządzenie na tryb fiskalny


Źródła:

SJP.pl

Fiskalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest fiskalne; cecha tych, którzy są fiskalni


Źródła:

Wiktionary

Fiskalny

dotyczący skarbu państwa; skarbowy, podatkowy


przymiotnik

 (1.1) dotyczący podatków, skarbu państwa albo dochodów państwa

 (1.2) daw. chciwy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiskus

1. potocznie: organ administracyjny ściągający podatki
2. skarb państwa
3. skarb cesarski w starożytnym Rzymie; fiscus


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) hist. w starożytności skarb cesarski w Rzymie

 (1.2) ekon. praw. skarb państwa;

 (1.3) pot. organy administracyjne odpowiadające za ściąganie podatków


Fiskus ( fiscus – koszyk na pieniądze) – oznaczał za czasów Cesarstwa Rzymskiego skarb prywatny cesarza w odróżnieniu od aerarium, tj. skarbu państwowego, zarządzanego przez senat.

Z ugruntowaniem jednak absolutyzmu, fiskus oznaczał w ogóle skarb państwa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fiskusowy

związany z fiskusem


Źródła:

SJP.pl

Fistaszek

arachid, orzeszek ziemny, orzeszek arachidowy;
1. owoc orzecha ziemnego zawierający jadalne nasiona;
2. jadalne nasiono owocu orzecha ziemnego


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. spoż. jadalne nasiono orzachy podziemnej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fistaszkowy

→ fistaszek


przymiotnik jakościowy

 (1.1) spoż. zrobiony z fistaszków, zawierający fistaszki

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z fistaszkami, odnoszący się do fistaszków


Patrz:fistaszek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fistballowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fistballem, dotyczący fistballu


Źródła:

Wiktionary

Fisting

technika seksualna polegająca na penetracji pochwy lub odbytu przy użyciu całej dłoni


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fistuła

1. piszczałka organowa o wysokim brzmieniu;
2. głos męski stosowany przy jodłowaniu; falset;
3. rodzaj owrzodzenia występującego w głęboko położonych obszarach ciała; przetoka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. med. nieprawidłowe połączenie między dwiema częściami ciała, które normalnie nie są połączone

 (1.2) hydrol. połączenie przybrzeżnego jeziora lub zalewu z morzem

 (1.3) muz. piszczałka organowa o wysokim brzmieniu

 (1.4) muz. męski głos o wysokim brzmieniu


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fistułowaty

podobny do fistuły; przetokowy


Źródła:

SJP.pl

Fisza

ważna osobistość


Źródła:

SJP.pl

Fiszbin

u wielorybów bezzębnych: substancja rogowa tworząca płyty na podniebieniu


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zool. substancja rogowa na podniebieniu wielorybów

 (1.2) kraw. drut lub płytka nadające ubraniom sztywność i pożądaną formę

 (1.3) kraw. drut nadający biustonoszom sztywność i pożądaną formę

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od fiszbina


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiszbina

cienki pręt do usztywniania elementów damskiego ubioru; fiszbin


Źródła:

SJP.pl

Fiszbinik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fiszbin


Źródła:

Wiktionary

Fiszbinowce

jedna z grup waleni charakteryzująca się występowaniem rogowych płytek zamiast zębów


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Mysticeti|Cope|ref=tak., klad ssaków z rzędu waleni;


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fiszbinowiec

waleń bezzębny


Źródła:

SJP.pl

Fiszbinowy

przymiotnik od: fiszbin, fiszbina


przymiotnik relacyjny

 (1.1) wykonany z fiszbinu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiszbiny

cienki pręt do usztywniania elementów damskiego ubioru; fiszbin


Fiszbiny (niem. "Fischbein") – płyty rogowe zwisające z podniebienia w jamie gębowej wieloryba (fiszbinowca), z każdej strony, w liczbie od 150 do 300. Kostne podniebienie ma na środku wystający duży grzebień, do którego są przyczepione fiszbiny. U nasady, płyty fiszbiny mają grubość męskiego ramienia, a długość jednej może wynosić nawet cztery metry. Wolne brzegi są postrzępione i przypominają końskie włosie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fiszer

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Fiszka

1. karteczka, na której zapisuje się notatki;
2. kartka w katalogu bibliotecznym;
3. w grach hazardowych: znaczek do płacenia w czasie gry, wymieniany później na pieniądze;
4. środowiskowo: rodzaj krótkiej deskorolki z tworzywa sztucznego; fishka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała kartka z informacją

 (1.2) bibliot. kartka w kartotece;

 (1.3) znaczek do płacenia w czasie gry, wymieniany na pieniądze

 (1.4) kartonik z hasłem, słówkiem, datą historyczną lub pytaniem na awersie oraz definicją, tłumaczeniem, objaśnieniem lub odpowiedzią na rewersie, używany do nauki, też: cyfrowa wersja takiego kartonika

 (1.5) środ. rodzaj deskorolki


Fiszka (fr. "fiche") – kartka w kartotece dotycząca określonego hasła i zawierająca związane z nim informacje lub notatki. Fiszki wykorzystuje się m.in. w katalogach bibliotecznych. Te tzw. fiszki bibliograficzne zawierają tytuł książki, jej autora, miejsce i rok wydania itp. (zob. zapis bibliograficzny). Fiszki wykorzystuje się także w innego rodzaju katalogach. Mianem tym można w znaczeniu ogólniejszym określić dowolną, zwykle niewielkich rozmiarów, kartkę zawierającą notatki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fiszkować

środowiskowo: sporządzać notatki na fiszkach, gromadzić informacje, notując je na fiszkach


Źródła:

SJP.pl

Fiszkowy

→ fiszka


Patrz:fiszka

Źródła:

SJP.pl

Fiszorek

zwinięty kawałek skóry, irchy lub papieru, służący do rozcierania na rysunku kredki, ołówka, węgla lub pasteli; wiszor; wiszorek


Źródła:

SJP.pl

Fiszutka

chustka kwadratowa lub trójkątna noszona przez kobiety, charakterystyczna dla mody empiru i biedermeieru


Źródła:

SJP.pl

Fit

w brydżu - poparcie w kolorze partnera


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fit-Out

[czytaj: fitałt] wykończenie i aranżacja wnętrza zgodnie z potrzebami najemcy lub użytkownika


Źródła:

SJP.pl

Fita

przyrząd do mierzenia średnicy drzew; klupa; średnicomierz


Źródła:

SJP.pl

Fitball

[czytaj: fitbol]
1. duża elastyczna piłka do ćwiczeń fitness, rehabilitacji i treningu równowagi;
2. forma trening z uzyciem takiej piłki


Źródła:

SJP.pl

Fitblogerka

kobieta prowadząca blog o tematyce fitness


Źródła:

SJP.pl

Fitness

[czytaj: fitnes] ćwiczenia z użyciem specjalistycznego sprzętu w celu poprawienia kondycji fizycznej


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. rekreacyjne ćwiczenia gimnastyczne wykonywane na specjalnych przyrządach i pod okiem instruktora;


Fitness – rodzaj gimnastyki rekreacyjnej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fitnesska

[czytaj: fitneska] kobieta uprawiająca ćwiczenia z użyciem specjalistycznego sprzętu w celu poprawienia kondycji fizycznej


Źródła:

SJP.pl

Fitnessowy

→ fitness [czytaj: fitnesowy]


Źródła:

SJP.pl

Fito-

przedrostek

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z rośliną, roślinnością


Źródła:

Wiktionary

Fitobentos

zespół organizmów roślinnych zasiedlających dno zbiorników wodnych (bental)


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fitobiolog

biolog zajmujący się życiem roślin


Źródła:

SJP.pl

Fitobiologia

dział biologii zajmujący się życiem roślin


Źródła:

SJP.pl

Fitobiologiczny

→ fitobiologia


Patrz:fitobiologia

Źródła:

SJP.pl

Fitocenolog

botanik specjalizujący się w badaniu i klasyfikowaniu fitocenoz, czyli zbiorowisk roślinnych; fitosocjolog


Źródła:

SJP.pl

Fitocenologia

dział botaniki, nauka o zbiorowiskach roślinnych i prawidłowościach w klasyfikowaniu roślin; fitosocjologia


Źródła:

SJP.pl

Fitocenotyczny

przymiotnik od: fitocenoza


Źródła:

SJP.pl

Fitocenoza

konkretne skupisko roślinne wchodzące w skład danej biocenozy; biocenoza roślinna


Fitocenoza (biocenoza roślinna) – zbiorowisko roślinne wchodzące w skład określonej biocenozy i stanowiące w jej obrębie wyodrębniające się, niepowtarzalne zjawisko przyrodnicze. Fitocenoza jest podstawową jednostką roślinności. Jest bytem realnym w odróżnieniu od abstrakcyjnego zespołu roślinnego. Cechą wyróżniającą konkretną fitocenozę jest inna niż w sąsiedztwie kombinacja gatunków roślin zorganizowanych w zbiorowisko w podobnych warunkach ekologicznych, biogeograficznych i historycznych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fitochemia

dział fizjologii roślin, nauka o procesach chemicznych zachodzących w żywych roślinach


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. dział fizjologii roślin, nauka badająca roślinne związki organiczne i procesy chemiczne zachodzące w roślinach;


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fitochemiczny

→ fitochemia


przymiotnik

 (1.1) dotyczący fitochemii, substancji roślinnych i procesów chemicznych zachodzacych w roślinach


Patrz:fitochemia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fitochrom

rodzaj chromoproteiny odmiennej od chlorofilu, aktywowanej odpowiednią ilością światła i będącej czynnikiem regulującym procesy wymagające odpowiedniego natężenia promieniowania słonecznego, takie jak np. wzrost i kiełkowanie


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fitocyd

substancja lotna lub ciekła o działaniu bakteriobójczym, grzybobójczym i pierwotniakobójczym; fitoncyd


Źródła:

SJP.pl

Fitocydowy

→ fitocyd; fitoncydowy


Źródła:

SJP.pl

Fitoedafon

drobnoustroje roślinne występujące w powierzchniowych warstwach gleby


Źródła:

SJP.pl

Fitoestrogen

substancja pochodzenia roślinnego, pochodna estrogenu stosowana w lecznictwie


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. fizj. występująca w roślinach, dowolna niesterydowa substancja (włączając izoflawony i lignany), która jest strukturalnie lub funkcjonalnie podobna do estrogenu ssaków, mająca za zadanie zwiększać odporność rośliny na choroby, a u ssaków działająca jako słaby agonista lub antagonista estrogenu;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fitoestrogenowy

→ fitoestrogen


Patrz:fitoestrogen

Źródła:

SJP.pl

Fitofag

zwierzę roślinożerne przystosowane do pobierania i przyswajania żywych części roślin


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) roślinożerca


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fitofagia

roślinożerność


Źródła:

SJP.pl

Fitofagiczny

→ fitofagia


Patrz:fitofagia

Źródła:

SJP.pl

Fitofarmacja

ogół badań dotyczących metod otrzymywania i stosowania środków ochrony roślin; fitofarmakologia


Źródła:

SJP.pl

Fitofarmakologia

ogół badań dotyczących metod otrzymywania i stosowania środków ochrony roślin; fitofarmacja


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. nauka o działaniu leków wytworzonych z ziół


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fitofarmakologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z fitofarmakologią, dotyczący fitofarmakologii


Źródła:

Wiktionary

Fitofenologia

nauka badająca okresowe zjawiska w życiu roślin


Źródła:

SJP.pl

Fitofenologiczny

związany z nauką badającą okresowe zjawiska w życiu roślin


Źródła:

SJP.pl

Fitofizjolog

specjalista w zakresie fizjologii roślin


Źródła:

SJP.pl

Fitofizjologia

nauka zajmująca się badaniem poszczególnych zjawisk zachodzących w żywej roślinie, procesów odpowiedzialnych za te zjawiska i mechanizmów uczestniczących w regulacji tych procesów; fizjologia roślin


Źródła:

SJP.pl

Fitofizjologiczny

dotyczący fitofizjologii (np. badania fitofizjologiczne)


Źródła:

SJP.pl

Fitoftora

choroba ziemniaków i pomidorów wywoływana przez grzyby zaliczane do mączniaków rzekomych, objawiająca się żółtawymi plamami na liściach, sinawymi na bulwach lub brunatnymi na owocach pomidorów; zaraza ziemniaka


Źródła:

SJP.pl

Fitogeniczny

mający pochodzenie roślinne, powstały ze szczątków organizmów roślinnych (np. skały fitogeniczne)


Źródła:

SJP.pl

Fitogeografia

nauka zajmująca się badaniem rozmieszczenia roślin na powierzchni kuli ziemskiej i ich związku ze środowiskiem geograficznym; geografia roślin


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział biogeografii i geobotaniki zajmujący się badaniem rozmieszczenia roślin na kuli ziemskiej;


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fitogeograficzny

dotyczący fitogeografii


Źródła:

SJP.pl

Fitografia

dział botaniki zajmujący się systematyką oraz opisem świata roślin


Źródła:

SJP.pl

Fitohormon

hormon roślinny wytwarzany przez rośliny niebiałkowe


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. hormon, związek chemiczny wytwarzany przez organizmy roślinne, wpływający na ich procesy fizjologiczne;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fitohormonalny

→ fitohormon


Patrz:fitohormon

Źródła:

SJP.pl

Fitoklimat

klimat lokalny wytworzony pod wpływem określonego zbiorowiska roślinnego, np. klimat lasu sosnowego, torfowiska, dżungli


Fitoklimat (mikroklimat pola uprawnego) – specyficzny mikroklimat, na którego kształtowanie decydujący wpływ wywierają zwarte i wysokie łany roślin. Jest to mikroklimat panujący w nadziemnej części szaty roślinnej i strefie korzeniowej roślin.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fitol

związek organiczny, alkohol o budowie łańcuchowej występujący np. w chlorofilach, filochinonie oraz w tokoferolu


Fitol – organiczny związek chemiczny należący do rodziny alkoholi. Jest nienasyconym alkoholem diterpenowym. Wraz z pochodną porfiryny tworzy chlorofil, w którym pełni funkcję kotwicy dla całej cząsteczki, wbudowując się w błonę chloroplastu. Używany jest do półsyntezy tokoferolu – witaminy E oraz filochinonu, czyli witaminy K.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fitolizyna

nazwa handlowa tradycyjnego leku roślinnego o działaniu moczopędnym, zawierającego złożony wyciąg roślinny


Źródła:

SJP.pl

Fitomelioracja

ogół zabiegów, których celem jest zmiana naturalnych czynników niekorzystnych dla uprawy roli (jak np. zbyt ostry klimat, za duże parowanie wody z gleby, silne wiatry) przez zalesianie, zadrzewianie lub uprawę roślin specjalnych


Fitomelioracja (gr. phytón - roślina + łac. melioratio ~ naprawa, ulepszenie) – melioracja biologiczna, poprawianie produktywności gleb i możliwości wykorzystania gruntów przez zakładanie upraw odpowiednio dobranych gatunków roślin.

Rośliny drzewiaste liśćmi i gałązkami opadającymi na ściółkę wzbogacają glebę w próchnicę, systemem korzeniowym przebijają zwięzłe warstwy gleby, umożliwiając ruch wody i przewietrzanie gleby, poprawiają też mikroklimat.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fitomelioracyjny

→ fitomelioracja


Patrz:fitomelioracja

Źródła:

SJP.pl

Fitomenadion

organiczny związek chemiczny, witamina K1; fitochinon


Źródła:

SJP.pl

Fitoncyd

substancja lotna lub ciekła o działaniu bakteriobójczym, grzybobójczym i pierwotniakobójczym; fitocyd


Źródła:

SJP.pl

Fitoncydowy

→ fitoncyd; fitocydowy


Źródła:

SJP.pl

Fitonia

roślina płożąca się, występująca w tropikalnych lasach deszczowych


Fitonia ("Fittonia") – rodzaj roślin kwiatowych z rodziny akantowatych. Obejmuje dwa gatunki. Rośliny te rosną w wilgotnych lasach równikowych w północno-zachodniej części Ameryki Południowej, głównie w Peru.

Oba gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne, zwłaszcza fitonia białożyłkowa "F. albivenis" i jej odmiany o różnorodnie ubarwionych liściach. Liście tego gatunku były stosowane przez lud Machiguenga jako halucynogenna domieszka do kamarampi przed odkryciem przez nich "Psychotria viridis".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fitonim

w językoznawstwie: nazwa własna rośliny


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. nazwa własna pojedynczej rośliny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fitopaleontologia

dział paleontologii i botaniki zajmujący się badaniem roślin z minionych epok geologicznych na podstawie kopalnych szczątków i odcisków tych roślin


Źródła:

SJP.pl

Fitopatolog

specjalista w zakresie fitopatologii


Źródła:

SJP.pl

Fitopatologia

nauka zajmująca się chorobami roślin oraz ich rozpoznawaniem, metodami zwalczania i zapobiegania im; patologia roślin


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nauk. dział botaniki, nauka o chorobach roślin i zwalczaniu tychże chorób;


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fitopatologiczny

dotyczący fitopatologii


przymiotnik relacyjny

 (1.1) bot. związany z fitopatologią, dotyczący fitopatologii, chorób roślin


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fitopatolożka

→ fitopatolog


Patrz:fitopatolog

Źródła:

SJP.pl

Fitoplankton

część planktonu składająca się z drobnych organizmów roślinnych zawieszonych w toni wodnej; plankton roślinny


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. mikroskopijne organizmy roślinne oraz sinice, które biernie unoszą się w wodzie, nie posiadając zdolności ruchu lub tylko w znacznie ograniczonym zakresie;


Fitoplankton – mikroskopijne organizmy roślinne (w tym glony niezaliczane do królestwa roślin w niektórych systemach taksonomicznych) oraz sinice (należące do prokariontów), żyjące w wodzie, nie posiadające zdolności ruchu lub tylko w znacznie ograniczonym zakresie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fitoremediacja

Fitoremediacja (gr. "phyto" – roślina, łac. "remedium" – środek zaradczy) – technologia wykorzystująca rośliny wyższe w procesie oczyszczania środowiska (gleby, wód gruntowych i powierzchniowych, osadów ściekowych oraz powietrza). Metoda opiera się na praktycznym zastosowaniu trzech typów odpowiedzi fizjologicznej roślin wobec zanieczyszczeń obecnych w środowisku – wykluczania, akumulacji oraz hiperakumulacji.


Źródła:

Wikipedia

Fitosanitarny

dotyczący stanu sanitarnego roślin


Źródła:

SJP.pl

Fitosfera

część biosfery, strefa kuli ziemskiej obejmująca wszelkie organizmy roślinne


Fitosfera (gr. "phytón" – roślina, "sphaira" – kula) – część biosfery tworzona przez rośliny. Biomasa fitosfery stanowi ponad 99% biomasy całej biosfery.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fitoskładnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. bot. składnik odżywczy znajdujący się w owocach i warzywach


Źródła:

Wiktionary

Fitosocjolog

specjalista w zakresie fitosocjologii


Źródła:

SJP.pl

Fitosocjologia

dział botaniki, nauka o zbiorowiskach roślinnych i prawidłowościach w klasyfikowaniu roślin; socjologia roślin; fitocenologia


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fitosocjologiczny

dotyczący fitosocjologii


przymiotnik relacyjny

 (1.1) bot. związany z fitosocjologią, dotyczący fitosocjologii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fitosterol

sterol pochodzenia roślinnego (otrzymywany np. z soi); stosowany w medycynie jako substytut hormonalny


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. sterol pochodzenia roślinnego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fitoterapeuta

terapeuta zajmujący się leczeniem za pomocą roślin, głównie ziół


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba lecząca ziołami i ich pochodnymi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fitoterapeutka

→ fitoterapeuta


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lecząca ziołami i ich pochodnymi


Patrz:fitoterapeuta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fitoterapeutyczny

→ fitoterapia; ziołoleczniczy, zielarski


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fitoterapią, dotyczący fitoterapii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fitoterapia

gałąź medycyny wykorzystująca lecznicze działanie niektórych surowców roślinnych; ziołolecznictwo


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. farm. dział medycyny i farmakologii zajmujący się stosowaniem ziół w lecznictwie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fitotoksyczność

toksyczne działanie substancji chemicznych na organizmy roślinne, wykorzystywane w rolnictwie do niszczenia chwastów


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest toksyczne dla roślin


Fitotoksyczność – toksyczność substancji względem roślin. Niekorzystny wpływ (toksyczny) substancji często obserwuje się przy nieprawidłowym stosowaniu pestycydów, ich nadużywaniu lub zbiegiem w czasie stosowania niekorzystnych warunków pogodowych. Fitotoksyczność wykazuje wiele herbicydów, przez co służą do zwalczania chwastów w roślinach uprawnych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fitotoksyczny

przymiotnik od: fitotoksyczność


Źródła:

SJP.pl

Fitotron

klimatyzowana komora do hodowli roślin


Fitotron – komora, pomieszczenie lub zestaw pomieszczeń do uprawy roślin, wyposażone w urządzenia do klimatyzacji, sztucznego oświetlenia i wentylacji. Wyposażane jest w układy automatyki umożliwiające uzyskanie i monitorowanie wymaganych warunków w odpowiednich cyklach. Wykorzystywana w laboratoriach do wykonywania symulacji warunków klimatycznych i fizycznych (np. fotoperiodyzm, jarowizacja).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fitować

potocznie: pasować, mieć odpowiednie wymiary


Źródła:

SJP.pl

Fitowy

kwas fitowy - przeciwutleniacz występujący naturalnie w większości nasion


Źródła:

SJP.pl

Fitozaur

przedstawiciel wymarłego podrzędu wczesnych gadów naczelnych o budowie przypominającej krokodyle; parazuch


Źródła:

SJP.pl

Fitozaury

wymarły podrząd wczesnych gadów naczelnych o budowie przypominającej krokodyle; parazuchy


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fitrzyk

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fittonia

roślina z rodziny akantowatych, pochodząca z Ameryki Południowej


Źródła:

SJP.pl

Fityna

sól wapniowo-magnezowa kwasu inozytosześciofosforowego, występująca w nasionach zbóż i roślin oleistych


Fityna – organiczny związek chemiczny, sól wapniowa-magnezowa kwasu inozytolosześciofosforowego, występującego powszechnie w świecie roślin, szczególnie obficie w nasionach zbóż i roślin oleistych w ziarnach aleuronowych tworzy okrągłe globoidy, dawniej stosowana w lecznictwie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fitynowy

związany z fityną


Źródła:

SJP.pl

Fitzcarraldo

Fitzcarraldo – niemiecki dramat filmowy z 1982 roku w reżyserii Wernera Herzoga.

Produkcja filmu trwała 12 lat, a samo kręcenie zdjęć 2 lata. W scenach przenoszenia statku nie zastosowano żadnych efektów specjalnych, choć statek ważył 340 ton. Zdjęcia kręcono w Peru i Brazylii (stan Amazonas).


Źródła:

Wikipedia

Fitzgerald

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Fiu

1. wyraz naśladujący gwizdanie; fiut
2. wyraz wyrażający podziw, uznanie
3. wykrzyknienie wyrażające szybkie zniknięcie kogoś, czegoś; ziu


Źródła:

SJP.pl

Fiu-Bździu

fiu bździu; mieć fiu-bździu w głowie - być niepoważnym, nieodpowiedzialnym; mieć pstro w głowie, mieć zielono w głowie


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) coś błahego, niepoważnego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fiut


Źródła:

Wiktionary

Fiuczeć

potocznie: gwizdać, świstać; fiukać


Źródła:

SJP.pl

Fiuk

nazwisko


Fiuk – przysiółek wsi Sieradza w Polsce, położony w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Żabno.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa tarnowskiego.

W miejscowości był przystanek kolejowy Fiuk.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fiukać

potocznie: gwizdać, świstać; fiuczeć


Źródła:

SJP.pl

Fiumara

suche koryto rzeczne w obszarach śródziemnomorskich; fiumare


Fiumara – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kalabria, w prowincji Reggio Calabria.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 1201 osób, 200,2 os./km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fiumare

suche koryto rzeczne w obszarach śródziemnomorskich; fiumara


Fiumare, l.poj. fiumara (z wł. "fiume" – "rzeka") – rzeki okresowe, występujące w basenie Morza Śródziemnego, zwłaszcza we Włoszech (zwłaszcza w Kalabrii). W porze suchej ich koryta są niemal lub zupełnie suche, niosąc wodę tylko w porze deszczowej lub po obfitych opadach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fiume

przestarzale: błahostka, głupstwo, drobiazg


Źródła:

SJP.pl

Fiumicino

[czytaj: fjumiczino] miasto nieopodal Rzymu z dużym portem lotniczym


Fiumicino – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Rzym.

W miejscowości znajduje się międzynarodowe lotnisko „Leonardo da Vinci”, obsługujące Rzym. Do 1992 roku było częścią dzielnicy miasta Rzymu o nazwie Municipio XIV.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 44 074 osoby, 206,9 os./km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fiumoar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. palarnia; pomieszczenie, w którym pali się papierosy bądź inne wyroby tytoniowe


Źródła:

Wiktionary

Fiumuar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. zob. fiumoar.


Źródła:

Wiktionary

Fiut

1. wulgarne określenie męskiego członka;
2. obraźliwie o mężczyźnie


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) posp. wulg. penis

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (2.1) posp. pogard. mężczyzna, facet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) reg. syrop z buraków cukrowych;

wykrzyknik

 (4.1) przest. …stosowany do wyrażenia sytuacji, gdy coś szybko przeminęło, skończyło się lub ktoś uciekł, zniknął


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fiutak

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fiuteczek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: fiut


Źródła:

Wiktionary

Fiutek

zdrobnienie od: fiut


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. posp. zdrobn. od: fiut

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) posp. pogard. obraźliwie o mężczyźnie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fix

w budownictwie: okno, którego nie można otworzyć; fiks


Źródła:

SJP.pl

Fixer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kosmet. środek do utrwalania makijażu


Źródła:

Wiktionary

Fixing

system notowań według kursu jednolitego, wyznaczenie kursu jednolitego


Fixing – jest to sposób ustalenia jednolitej ceny danego dobra lub usługi w oparciu o mechanizm inny niż rynkowy. W większości krajów fixing może być przeprowadzany jedynie przez instytucje, które zostały do tego uprawnione (np. organy nadzorujące dany rynek, banki centralne).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fixingowy

→ fixing


Patrz:fixing

Źródła:

SJP.pl

Fiz.

skrót od: fizyka, fizyczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


skrót

 (1.1) = (termin) fizyczny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiza

w gwarze uczniowskiej: fizyka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. uczn. eduk. fizyka (przedmiot)

 (1.2) pot. środ. uczn. lekcja fizyki


Fiza (hindi: फ़ीज़ा,ا) – indyjski film wyreżyserowany w 2000 roku przez Khalid Mohameda. Film jest dramatem społecznym, filmem rodzinnym i jednocześnie musicalem. W rolach głównych znani indyjscy aktorzy Jaya Bhaduri, Hrithik Roshan i Karisma Kapoor. Tematem filmu jest miłość siostry do brata na tle pogromów między hinduistami i muzułmanami i wyrosłego z tego terroru.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fizdrygalska

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) grub. prostytutka


Źródła:

Wiktionary

Fizelina

materiał watopodobny używany przez krawców do usztywniania odzieży; flizelina


Źródła:

SJP.pl

Fizelinowy

→ fizelina


Patrz:fizelina

Źródła:

SJP.pl

Fizetyna

barwnik naturalny z grupy flawonów, występujący w postaci glikozydu w drewnie, m.in. sumaku; stosowany do barwienia wełny, skór


Źródła:

SJP.pl

Fizia

potocznie: lekki obłęd, mania; zwykle w wyrażeniach "mieć fizia" albo "dostać fizia" - być niespełna rozumu; bzik, hyś, hyź, fiś


Źródła:

SJP.pl

Fizis

twarz, oblicze; fizys


Źródła:

SJP.pl

Fizj.

skrót od: fizjologia, fizjologiczny; fizjol.


Źródła:

SJP.pl

Fizjatra

lekarz stosujący metodę fizjatrii, specjalista w zakresie fizjoterapii; fizjoterapeuta


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz ze specjalnością w zakresie rehabilitacji medycznej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fizjatria

leczenie polegające na działaniu na organizm człowieka lub jego części różnych postaci energii, np. mechanicznej, cieplnej, elektrycznej, świetlnej, wytwarzanych za pomocą różnych aparatów; fizjoterapia


Źródła:

SJP.pl

Fizjatryczny

→ fizjatria; fizjoterapeutyczny


Źródła:

SJP.pl

Fizjogeografia

geografia fizyczna


Źródła:

SJP.pl

Fizjognomia

przestarzałe: wyraz twarzy; oblicze; wygląd zewnętrzny; fizjonomia


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. fizjonomia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fizjognomiczny

→ fizjognomia


Patrz:fizjognomia

Źródła:

SJP.pl

Fizjognomika

przestarzale: umiejętność określania charakteru i usposobienia człowieka z wyglądu jego twarzy (fizjognomii) i całego ciała; fizjonomika


Źródła:

SJP.pl

Fizjograf

specjalista w dziedzinie fizjografii


Źródła:

SJP.pl

Fizjografia

opis przyrodniczy kraju, obejmujący geologię, geomorfologię, sieć rzeczną, klimat, gleby, roślinność i świat zwierzęcy


Źródła:

SJP.pl

Fizjograficzny

oparty na fizjografii, odnoszący się do fizjografii


Źródła:

SJP.pl

Fizjokrata

jeden z twórców albo zwolennik fizjokratyzmu


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik fizjokratyzmu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fizjokratyczny

oparty na fizjokratyzmie, będący w duchu fizjokratyzmu; stworzony przez fizjokratów


przymiotnik

 (1.1) związany z fizjokratyzmem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fizjokratyzm

szkoła ekonomiczna powstała we Francji w drugiej połowie XVIII w., której filozoficzną podstawą była idea "porządku naturalnego" i wynikająca z niej zasada wolnej konkurencji, a za jedyne źródło bogactwa uważane było rolnictwo


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) system ekonomiczny krytykujący feudalizm, promujący rolnictwo, górnictwo, likwidację monopolli i własność ziemi


Fizjokratyzm (fr. "physiocratie", z gr. φύσις — przyroda i κράτος — siła, władza) – szkoła ekonomiczna stworzona we Francji przez François Quesnaya w drugiej połowie XVIII wieku. Jej hasła były związane z ideą porządku naturalnego. Fizjokraci akcentowali znaczenie pracy, rolnictwa i ziemi jako jedynych źródeł bogactwa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fizjol.

skrót od: fizjologia, fizjologiczny; fizj.


skrót

 (1.1) = fizjologia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fizjolog

specjalista w zakresie fizjologii


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w dziedzinie fizjologii


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fizjologia

1. dział biologii, nauka o czynnościach organizmów żywych, ich narządów, tkanek i komórek;
2. ogół procesów życiowych organizmu


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów

 (1.2) procesy życiowe organizmu


Fizjologia ( physiologia, φυσιολογία, od φύσις „natura”, λόγος „nauka”) – nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów.

Można ją podzielić w zależności od badanego poziomu organizacji żywej materii na:

W zależności od opisywanego taksonu można wyróżnić takie działy jak:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fizjologicznie

przysłówek

 (1.1) pod względem fizjologii, z punktu widzenia fizjologii


Źródła:

Wiktionary

Fizjologiczność

→ fizjologiczny


Patrz:fizjologiczny

Źródła:

SJP.pl

Fizjologiczny

1. dotyczący naturalnych czynności organizmu, zachodzący w organizmie w warunkach normalnych; naturalny, organiczny;
2. zmysłowy, seksualny


przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do naturalnych czynności organizmu

 (1.2) dotyczący działu fizjologii

 (1.3) pot. związany z popędem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fizjolożka

→ fizjolog


Patrz:fizjolog

Źródła:

SJP.pl

Fizjonomia

wyraz twarzy; oblicze; wygląd zewnętrzny


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rysy twarzy, twarz

 (1.2) wygląd czegoś, cechy charakterystyczne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fizjonomiczny

→ fizjonomia


Patrz:fizjonomia

Źródła:

SJP.pl

Fizjonomijka

zdrobnienie od: fizjonomia


Źródła:

SJP.pl

Fizjonomika

umiejętność określania charakteru i usposobienia człowieka z wyglądu jego twarzy (fizjonomii) i całego ciała; fizjognomika (przestarzale)


Te


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fizjonomista

osoba umiejąca trafnie określić charakter człowieka na podstawie obserwacji rysów twarzy; znawca fizjonomiki


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna posiadający umiejętność rozpoznawania właściwości umysłowych i emocji osoby z wyglądu jego twarzy i ciała


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fizjonomistka

→ fizjonomista


Patrz:fizjonomista

Źródła:

SJP.pl

Fizjopatolog

lekarz zajmujący się zaburzeniami czynności organizmu wywołanymi chorobą


Źródła:

SJP.pl

Fizjopatologia

dziedzina patologii i fizjologii zajmująca się badaniem zaburzeń czynności organizmu zmienionego wskutek choroby; patofizjologia


Źródła:

SJP.pl

Fizjopatologiczny

przymiotnik od: fizjopatologia; związany w jakiś sposób z fizjopatologią, dziedziną patologii i fizjologii zajmującą się badaniem zaburzeń czynności organizmu zmienionego wskutek choroby (np. badania fizjopatologiczne); patofizjologiczny


Źródła:

SJP.pl

Fizjoplastyka

operacja plastyczna przeszczepienia tkanek w obrębie tego samego organizmu w celu uzupełnienia ubytku tkanki lub skorygowania wady; autoplastyka


Źródła:

SJP.pl

Fizjoterapeuta

lekarz stosujący metodę fizjoterapii; specjalista w zakresie fizjoterapii


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. terapeuta, specjalista od fizjoterapii


Fizjoterapeuta – zawód zaufania publicznego stanowiący zarazem samodzielny zawód medyczny, absolwent 4-letnich podyplomowych studiów specjalizacyjnych (specjalista fizjoterapii), studiów magisterskich lub licencjackich o kierunku rehabilitacja ruchowa lub fizjoterapia (różnice w kompetencjach). Część fizjoterapeutów posiada również dodatkowo stopnie naukowe (doktor, doktor habilitowany) lub tytuł naukowy (profesor).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fizjoterapeutka

→ fizjoterapeuta


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. terapeutka, specjalistka od fizjoterapii


Patrz:fizjoterapeuta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fizjoterapeutyczny

→ fizjoterapia; fizjatryczny


przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z fizjoterapią, dotyczący fizjoterapii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fizjoterapia

leczenie polegające na działaniu na organizm człowieka lub jego części różnych postaci energii, np. mechanicznej, cieplnej, elektrycznej, świetlnej, wytwarzanych za pomocą różnych aparatów


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. metoda leczenia usprawniającego poprzez stymulowania organizmu bodźcami fizycznymi


Fizjoterapia ( physical therapy, physiotherapy, PT) – usługi świadczone przez fizjoterapeutów osobom i populacjom w celu rozwijania, utrzymywania i przywracania ich maksymalnej sprawności oraz poprawy funkcjonowania przez całe życie. Usługi te są świadczone w sytuacjach, w których ruch i funkcja są zagrożone przez proces starzenia się, urazy, ból, choroby, zaburzenia, warunki lub czynniki środowiskowe, i przy zrozumieniu, że funkcjonalny ruch ma zasadnicze znaczenie dla zdrowia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fizjotest

badanie wydolności fizycznej organizmu


Źródła:

SJP.pl

Fizjotop

najmniejsza część krajobrazu wyróżniana w geografii fizycznej, mająca jednolite cechy naturalne (np. ten sam typ gleby, ukształtowanie terenu)


Źródła:

SJP.pl

Fizjotypia

dawniej: otrzymywanie form drukarskich bezpośrednio z samego przedmiotu; autoplastyka


Źródła:

SJP.pl

Fizol

1. środowiskowo: student Akademii Wychowania Fizycznego;
2. potocznie: pracownik fizyczny


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pogard. pot. ktoś, kto pracuje fizycznie (sprzątacz, kopacz, sztauer itp.)

 (1.2) slang. pot. student Akademii Wychowania Fizycznego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fizostygmina

alkaloid występujący w nasionach bobotrutki kalabarskiej, stosowany w leczeniu jaskry; eseryna


Fizostygmina, eseryna – organiczny związek chemiczny, alkaloid indolowy będący inhibitorem acetylocholinoesterazy. Pozyskiwana jest z "Physostigma venenosum".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fizoły

góralska potrawa wigilijna w postaci zupy z fasoli i suszonych śliwek


Źródła:

SJP.pl

Fizyczka

1. kobieta zajmująca się naukowo fizyką;
2. nauczycielka fizyki


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. forma żeńska od: fizyk

 (1.2) pot. nauczycielka fizyki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fizycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób dostępny zmysłom

 (1.2) w sposób odnoszący się do zjawisk fizyki

 (1.3) w sposób odnoszący się do ciała


Źródła:

Wiktionary

Fizycznogeograficzny

dotyczący geografii fizycznej


przymiotnik

 (1.1) przym. od geografia fizyczna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fizyczność

→ fizyczny


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest związane z wyglądem zewnętrznym człowieka

 (1.2) cecha tego, co jest związane z organizmem człowieka

 (1.3) cecha tego, co jest związane z seksualnością i popędem płciowym

 (1.4) to, co jest dostępne zmysłom ludzkim


Patrz:fizyczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fizyczny

1. dotyczący fizyki, zjawisk, którymi zajmuje się fizyka;
2. materialny, dostępny zmysłom;
3. dotyczący ciała ludzkiego; cielesny


przymiotnik

 (1.1) związany z fizyką i zjawiskami, którymi ona się zajmuje

 (1.2) służący do badań w dziedzinie fizyki

 (1.3) dostępny zmysłom

 (1.4) dotyczący przyrody, ukształtowania powłoki skorupy ziemskiej

 (1.5) dotyczący wyglądu zewnętrznego człowieka

 (1.6) dotyczący organizmu człowieka

 (1.7) wykonujący pracę wymagającą siły mięśni; także. oparty na sile mięśni

 (1.8) dotyczący wyrobienia sportowego

 (1.9) seksualny

 (1.10) rzeczywisty, realny, dosłowny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fizyk

1. naukowiec zajmujący się fizyką; potocznie: szkolny nauczyciel fizyki;
2. dawniej: lekarz, zwłaszcza urzędowy


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) naukowiec zajmujący się fizyką

 (1.2) pot. nauczyciel fizyki

 (1.3) daw. lekarz urzędowy


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fizyka

nauka przyrodnicza zajmująca się badaniem ogólnych właściwości materii i zjawisk w niej zachodzących oraz wykrywaniem ogólnych praw, którym te zjawiska podlegają


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: fizyk


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Fizykalizm

1. koncepcja zastąpienia języków wszystkich nauk empirycznych językiem fizyki;
2. pogląd, według którego całe psychiczne życie człowieka można zredukować do zjawisk fizycznych w jego mózgu


Fi


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fizykalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest fizykalne


Źródła:

Wiktionary

Fizykalny

dotyczący fizyki, fizyczny


przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący fizyki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fizykochemia

dział chemii zajmujący się fizycznymi podstawami przemian chemicznych, zależnościami między określonymi właściwościami fizycznymi a budową materii; chemia fizyczna


Źródła:

SJP.pl

Fizykochemiczka

→ fizykochemik


Patrz:fizykochemik

Źródła:

SJP.pl

Fizykochemiczny

przymiotnik od: fizykochemia (np. proces fizykochemiczny, pomiary fizykochemiczne)


Źródła:

SJP.pl

Fizykochemik

naukowiec, specjalista w dziedzinie fizykochemii (chemii fizycznej)


Źródła:

SJP.pl

Fizykoterapeuta

lekarz stosujący metody fizykoterapii, specjalista w zakresie fizjoterapii; fizjoterapeuta


Źródła:

SJP.pl

Fizykoterapeutka

→ fizykoterapeuta


Patrz:fizykoterapeuta

Źródła:

SJP.pl

Fizykoterapeutyczny

oparty na fizykoterapii, związany z fizjoterapią; fizjoterapeutyczny


Źródła:

SJP.pl

Fizykoterapia

leczenie polegające na działaniu na organizm człowieka lub jego części różnych postaci energii, np. mechanicznej, cieplnej, elektrycznej, świetlnej, wytwarzanych za pomocą różnych aparatów; fizjoterapia


Fizykoterapia – jedna z form fizjoterapii i część medycyny fizykalnej, w której na organizm oddziałuje się rozmaitymi bodźcami fizycznymi, pobieranymi z natury (Słońce, borowina) lub wytwarzanymi specjalnymi urządzeniami (krioterapia, prądy różnego rodzaju).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fizylier

1. w dawnym wojsku: żołnierz uzbrojony w fuzję;
2. w okresie II wojny światowej: żołnierz piechoty uzbrojony w ręczną broń maszynową


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. żołnierz piechoty uzbrojony w strzelbę skałkową (fuzję) w armiach XVII-XIX wieku; w okresie napoleońskim żołnierz lekkiej piechoty;

 (1.2) przest. wojsk. podczas II wojny światowej żołnierz wspierającej piechoty uzbrojony w ręczną broń maszynową


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fizylierka

kobieta fizylier


Źródła:

SJP.pl

Fizylierski

→ fizylier


Patrz:fizylier

Źródła:

SJP.pl

Fizys

twarz, oblicze; fizis


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żart. twarz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fizysorpcja

rodzaj adsorpcji


Źródła:

SJP.pl

Fizz

[czytaj: fiz] pieniący się, schłodzony i zmieszany napój alkoholowy z sokiem owocowym i wodą sodową


Źródła:

SJP.pl

Fiłatow

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Fiłończuk

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Fiń.

skrót od: fiński


skrót

 (1.1) = fiński


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fiński

dotyczący Finów


przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Finów lub Finlandii, pochodzący z Finlandii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. ugrofiński język używany przez Finów;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Fińskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem fińskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem fińskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku fińskim


Źródła:

Wiktionary

Fińskość

→ fiński


Patrz:fiński

Źródła:

SJP.pl

Fiś

potocznie: lekki obłęd, mania; zwykle w wyrażeniach "mieć fisia" albo "dostać fisia" - być niespełna rozumu; bzik, hyś, hyź, fiź


Źródła:

SJP.pl

Fiśnięty

potocznie: niemądry, niespełna rozumu, zachowujący się dziwacznie; stuknięty, szurnięty, kopnięty


Źródła:

SJP.pl

Fiź

potocznie: lekki obłęd, mania; zwykle w wyrażeniach "mieć fizia" albo "dostać fizia" - być niespełna rozumu; bzik, hyś, hyź, fiś


Źródła:

SJP.pl

Fiżon

1. gatunek fasoli;
2. brazylijska potrawa z fasoli


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Phaseolus vulgaris|ref=tak., gatunek fasoli

 (1.2) kulin. brazylijska potrawa z fiżonu (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary