N

1. litera oznaczająca spółgłoskę "n";
2. spółgłoska przedniojęzykowo-zębowa, dźwięczna, twarda, zwarta, nosowa;
3. litera oznaczająca w numeracji porządkowej: piętnasty; w numeracji liczbowej stosowana w celu odróżnienia przedmiotów oznaczonych tym samym numerem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. osiemnasta litera polskiego alfabetu;

w funkcji liczebnika

(2.1) pot. nieokreślona ilość lub liczba, zwykle bardzo duża

N n

N ("en", minuskuła: n) – czternasta litera alfabetu łacińskiego i osiemnasta polskiego. Oznacza zwykle w danym języku spółgłoskę przedniojęzykową nosową, np. [].

Nazwę tej litery w języku polskim wymawia się "en".

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Na

przyimek pełniący w zdaniu wiele funkcji

przyimek

(1.1) …opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność tak, że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem

(1.2) …opisujący miejsce na (1.1) jakimś obiekcie, w kierunku którego odbywa się ruch

(1.3) …opisujący moment w czasie

(1.4) …opisujący miarę, zakres, stopień

(1.5) …opisujący cel

wykrzyknik

SJP.pl

Nab.

skrót od:
1. nabożeństwo;
2. nabór;
3. nabój; nb.

skrót

(1.1) = rel. nabożeństwo

(1.2) = wojsk. nabój

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nabab

nawab;
1. człowiek bardzo bogaty, majętny; bogacz, krezus, rokefeler;
2. dawny zarządca prowincji lub władca ksiąstewka w północnych Indiach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. tytuł muzułmańskiego księcia w północnych Indiach;

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, zamieszkana przez Nabatejczyków

Źródła:

Wiktionary

Nabatejczycy

starożytny lud arabski

Nabatejczycy (arab. الأنباﻂ "al-Anbat") – starożytny lud pochodzenia semickiego przybyły z Półwyspu Arabskiego na tereny obecnego południowego Izraela i południowej Jordanii ok. VI w. p.n.e. W III w. p.n.e. utworzyli królestwo nabatejskie, które zostało w 106 r. n.e. włączone do rzymskiej prowincji Arabia. Stolicą ich państwa była Petra, potem Bostra. Mówili dialektem arabskim oraz posługiwali się alfabetem nabatejskim, który wywodzi się z alfabetu aramejskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nabatejczyk

członek starożytnego ludu arabskiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec Nabatei;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nabatejka

czasownik przechodni dokonany (ndk. nabawiać)

(1.1) doprowadzić kogoś do czegoś niedobrego

czasownik zwrotny dokonany nabawić się (ndk. nabawiać się)

(2.1) sprowadzić na siebie coś niepożądanego

czasownik zwrotny dokonany nabawić się (ndk. bawić się)

mleko, produkty mleczne i jaja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. ogólne określenie mleka i produktów mlecznych oraz jaj;

Nabiał – kategoria produktów spożywczych obejmująca mleko zwierząt udomowionych oraz produkty pochodzenia mlecznego (produkty mleczarskie, przetwory mleczne). Słowniki języka polskiego zaliczają do nabiału również jaja, ale w publikacjach traktujących o żywieniu i żywności produkty mleczne i jaja rozpatrywane są osobno.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nabiałek

nazwisko

Nabiałek – polski herb szlachecki z nobilitacji.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nabiałowy

Źródła:

SJP.pl

Nabierak

1. pałeczka do nabierania miodu;
2. naczynie do nabierania; czerpak, nabierka

Źródła:

SJP.pl

Nabieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nabierać.

Źródła:

Wiktionary

Nabierać

1. czerpać, zagarniać (np. nabierać wody)
2. wciągać, chłonąć (np. nabierać powietrza) 4. napełniać się, przepełniać się (np. wodą, krwią) 5. pot. zwodzić kogoś; naciągać 6. zdobywać pewne cechy (np. nabierać ogłady)

czasownik przechodni niedokonany (dk. nabrać)

(1.1) czerpać, zagarniać

(1.2) wciągać, chłonąć (np. nabierać powietrza)

(1.3) napełniać się, przepełniać się

(1.4) pot. okłamywać, zwodzić kogoś, naciągać

(1.5) zdobywać pewne cechy

czasownik zwrotny niedokonany nabierać się (dk. nabrać się)

(2.1) dawać się łatwo oszukać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nabierka

mała chochelka

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nabijaczka

→ nabijacz

Patrz:nabijacz

Źródła:

SJP.pl

Nabijak

drewniany drążek używany w górnictwie do wprowadzania nabojów do otworu strzałowego i do ubijania materiału niepalnego, którym przykrywa się nabój

Źródła:

SJP.pl

Nabijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

czasownik przechodni niedokonany (dk. nabić)

(1.1) niedokonany od|nabić.

czasownik zwrotny niedokonany nabijać się (dk. nabić się)

(2.1) niedokonany od|nabić się.

czasownik zwrotny niedokonany nabijać się (dk. brak)

→ nabista

1. wielokrotnie kogoś uderzyć; zbić, stłuc
2. zabić wiele osób, wiele zwierząt
3. wepchnąć, wypełniając coś czymś; naładować
4. wbić w taki sposób, by część wystawała na zewnątrz; przybić coś na czymś
5. włożyć coś na coś; nasadzić, nadziać

czasownik przechodni dokonany (ndk. nabijać)

(1.1) umieścić na jakiejś powierzchni dużą liczbę elementów (gwoździ, ćwieków, guzów), wbijając je w nią

(1.2) wepchnąć, wtłoczyć lub wbić jeden przedmiot na drugi tak, aby mocno przylegał lub wystawał; osadzić

(1.3) wbić coś na ostro zakończony przedmiot (np. widelec, pal, rożen)

czasownik zwrotny dokonany nabić się (ndk. nabijać się)

(2.1) wskutek szybkiego ruchu lub upadku wbić w swoje ciało ostry przedmiot

(2.2) o sypkich substancjach lub tłumie: wejść w dużej ilości w jakąś przestrzeń, zapychając ją

(2.3) daw. rzad. być natrętnym, wprosić się; narzucić się komuś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nabiści

członek francuskiej grupy artystów działających w Paryżu na przełomie XIX i XX wieku, szerzących sztukę dekoracyjną, uproszczony rysunek, syntetyczną formę

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nabla

1. instrument strunowy używany przez starożytne ludy Wschodu; nablum;
2. symbol operatora różniczkowego (odwrócona litera delta)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) symbol w postaci trójkąta z jednym wierzchołkiem skierowanym do dołu;

(1.2) mat. operator różniczkowy oznaczany symbolem nabli (1.1);

(1.3) muz. hebrajski instrument muzyczny podobny do harfy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

symbol nabla będący oznaczeniem matematycznego operatora nabla.
hebrajski instrument strunowy, którego nazwę nosi wspomniany symbol, zobacz harfa.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Autonomii Palestyńskiej;

Nabojnica – urządzenie stosowane w górnictwie do bezogniowego urabiania skał, w kopalniach o wysokim stężeniu metanu i pyłu węglowego.

Ma ona kształt stalowej rury, z głowicą którą się wprowadza do otworu strzałowego. Stosuje się takie, w których działanie jest oparte na wysokim ciśnieniu do 80 MPa, taka metoda zabezpiecza przed wybuchem gazów w kopalni.

Źródła:

Wikipedia

Nabojowy

→ nabój

Patrz:nabój

Źródła:

SJP.pl

Źródła:

SJP.pl

Nabożeństwo

1. obrzędy religijne w formie liturgicznej lub zwyczajowej
2. szczególna cześć dla kogoś lub czegoś; adoracja

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kośc. obrzęd religijny, niekiedy znacznie rozbudowany, odbywający się najczęściej w świątyni;

(1.2) książk. przen. szacunek lub zachwyt okazywane komuś lub czemuś, często przesadny

Nabożeństwo – forma modlitewnego zgromadzenia wiernych danego wyznania. Sens teologiczny nabożeństwa w protestantyzmie i katolicyzmie jest odmienny.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nabożnica

Nabożnik

człowiek wypełniający obowiązki religijne

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba bardzo religijna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) rel. zdobny pas płócienny używany w liturgii prawosławnej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nabożnisia

kobieta manifestacyjnie religijna; bigotka; dewotka; świętoszka; pobożnisia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) iron. kobieta przesadnie religijna

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: nabożniś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nabożnisiostwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przesadna pobożność

Źródła:

Wiktionary

Nabożniś

człowiek manifestacyjnie religijny; bigot; dewot; świętoszek; pobożniś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

SJP.pl
Wiktionary

Nabranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nabrać.

Źródła:

Wiktionary

Nabrać

1. wziąć ile tylko się da
2. zaczerpnąć, zagarnąć (np. nabrać wody)
3. wciągnąć, wchłonąć (np. nabrać powietrza)
4. napełnić się, przepełnić się (np. wodą, krwią)
5. pot. zwieść kogoś; naciągnąć
6. zdobyć pewne cechy (np. nabrać ogłady)

czasownik przechodni dokonany (ndk. nabierać)

(1.1) wziąć ile tylko się da

(1.2) zaczerpnąć, zagarnąć

(1.3) wciągnąć, wchłonąć

(1.4) napełnić się, przepełnić się płynem

(1.5) przen. pot. zwieść kogoś

(1.6) przen. zdobyć pewne cechy

czasownik zwrotny dokonany nabrać się (ndk. nabierać się)

czasownik

(1.1) czas. przeszkodzić

Źródła:

Wiktionary

Nabrużdżone

gdzieś jest nabrużdżone - ktoś gdzieś nabruździł (przeszkodził komuś w czymś, wszedł komuś w drogę)

Źródła:

SJP.pl

Nabrzeże

umocniony brzeg morza, rzeki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) budowla zabezpieczająca i utwardzająca brzeg rzeki, jeziora lub morza, dostosowana do przyjmowania statków, często połączona z chodnikiem spacerowym;

o żywych tkankach: zwiększać objętość wskutek napływania krwi, wody, soków; nabrzękać

SJP.pl

Nabu

babiloński bóg opiekuńczy pisarzy i piśmiennictwa; Nebo

Nabu – w mitologii babilońskiej syn boga Marduka i Sarpanitu, mąż Nanaji (lub Taszmetu w Asyrii), bóg wiedzy, mądrości, proroctw i literatury. Utożsamiany z planetą Merkury.

Według mitologii Nabu zesłał ludziom pismo, tabliczkę glinianą i rylec służące do pisania.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nabuchano

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. gw-pl|Śląsk Cieszyński. brzemienna

Źródła:

Wiktionary

Nabuchodonozor

imię władców Babilonii; Nabokadnezar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) staroż. babilońskie imię męskie noszone m.in. przez kilku władców Babilonii

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nabuchodonozor I – władca babiloński
Nabuchodonozor II – władca babiloński, znany z Biblii
Nabuchodonozor III – wł. Naditabira, samozwańczy król Babilonii w 522 p.n.e.
Nabuchodonozor IV – wł. Araka, syn Haldity, samozwańczy król Babilonii w 521 p.n.e.
Nabucco – opera Giuseppe Verdiego
Nabuchodonozor – fikcyjny statek z trylogii Matrix
Nabuchodonozor – 15-litrowa butelka wina

(1.2) hand. bank. praw. uzyskanie prawa majątkowego najczyściejszej prawa własności do jakiegoś dobra

Nabycie – uzyskanie własności lub innego prawa majątkowego, w każdy prawem przewidziany sposób np. w drodze umowy, dziedziczenia, dawności.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Nabyszyce

Nabyszyce (1939–1945 niem. "Holzhausen") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Odolanów. Wieś jest siedzibą sołectwa "Nabyszyce" w którego skład wchodzi również osada Kuroch. Leżą ok. 9 km na zachód od Ostrowa Wlkp., w pobliżu drogi powiatowej Odolanów-Raszków, nad Kurochem.

Źródła:

Wikipedia

Nabytek

coś nowo kupionego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

SJP.pl
Wiktionary

Nabywca

osoba, która kupiła coś; kupujący

1. otrzymać coś na własność za pieniądze; kupić
2. osiągnąć coś, zdobyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. nabywać)

(1.1) praw. książk. wejść w posiadanie czegoś

1. jednostka amunicji;
2. pewna ilość materiału wybuchowego, mająca coś wysadzić, wyburzyć (np. budynek, most), rozsadzić (np. skałę);
3. w technice: jednorazowa porcja materiałów ładowana do pieca hutniczego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy;

(1.2) wojsk. jednostka ładunku miotającego niezbędna do spowodowania wybuchu gazów w lufie, umieszczana oddzielnie w komorze nabojowej za pociskiem

(1.3) techn. nabój hutniczy, porcja materiałów wsadowych ładowana jednorazowo do pieca hutniczego

SJP.pl

Nabłonkowy

→ nabłonek

przymiotnik

(1.1) anat. dotyczący nabłonka

Patrz:nabłonek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nabłyszczacz

preparat do nadawania połysku

Źródła:

SJP.pl

Nabłyszczająco

→ nabłyszczać

skrótowiec

(1.1) = Narodowe Archiwum Cyfrowe;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

NAC – Narodowe Archiwum Cyfrowe
NAC (North Atlantic Council, Rada Północnoatlantycka) – organ decyzyjny NATO
NAC (Nanjing Automobile Corporation) – chińskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne

zwrócić coś w jakąś stronę

Źródła:

SJP.pl

Nacesławice

Nacesławice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Błaszki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Dawniej wieś szlachecka. Po istniejącym niegdyś założeniu dworskim, w otoczeniu zaniedbanego parku, została ruina dworu zbudowanego na pocz. XX w. przez Sucharskich, później w posiadaniu Sokolnickich. Na południe od wsi – ruina wiatraka sprowadzonego tu ok. 1916–1917 r. spod Sieradza.

Źródła:

Wikipedia

Nachalnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób nachalny, narzucając się

Źródła:

Nachiczewan (miasto)
Nachiczewan (kraina historyczna)
Nachiczewańska Republika Autonomiczna
Nachiczewańska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka
chanat nachiczewański
Port lotniczy Nachiczewan
Nachiczewan nad Donem (, Nowy Nachiczewan, Nor Nachiczewan, Nor-Nachiczewan) – dawne miasto założone przez krymskich Ormian w 1778 r., od 1928 r. włączone w obręb Rostowa nad Donem

(1.1) związany z Nachiczewanem, dotyczący Nachiczewanu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nachkastlik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. nakastlik.

(1.1) hist. dowód przyjęcia towaru do przesyłki przez kolej żelazną oraz zobowiązanie się dostarczenia jej i ściągnięcia należności od odbiorcy

Źródła:

Wiktionary

Nacho

[czytaj: naczo] mały kawałek tortilli pokryty roztopionym żółtym serem; nachos, naczos

Nacho, właśc. José Ignacio Fernández Iglesias (ur. 18 stycznia 1990 w Madrycie) – hiszpański piłkarz, występujący na pozycji obrońcy w saudyjskim klubie Al Qadsiah oraz w reprezentacji Hiszpanii. Mistrz Europy 2024. Sześciokrotny zdobywca Ligi Mistrzów UEFA w sezonach: 2013/2014, 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018, 2021/2022, 2023/2024.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nachodka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, nad Morzem Japońskim;

Nachodka ( Находка) – miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, nad Morzem Japońskim, w pobliżu Władywostoku. W 2020 roku miejscowość liczyła ok. 148 tys. mieszkańców.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Nachodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nachodzić.

Źródła:

Wiktionary

Nachodzić

czasownik przechodni niedokonany (dk. najść)

(1.1) pojawiać się niespodziewanie, odwiedzać kogoś wbrew jego woli

(1.2) przen. ogarniać, opanowywać

(1.3) przesycać, wypełniać sobą

(1.4) przest. napadać zbrojnie

czasownik zwrotny niedokonany nachodzić się (dk. najść się)

(2.1) przest. napadać zbrojnie na siebie wzajemnie

(2.2) daw. być znalezionym

nachorować się - nacierpieć się w chorobie, namęczyć się chorobą

Źródła:

SJP.pl

Nachos

[czytaj: naczo] mały kawałek tortilli pokryty roztopionym żółtym serem; nachos, naczos

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. niewielkie kawałki tortilli (czipsy tortilla) z mąki kukurydzianej podobna do chipsa (niekiedy pokryte roztopionym serem), pochodzące z kuchni meksykańskiej

rzeczownik, rodzaj męski lub nijaki

(2.1) jedna sztuka nachos (1.1)

Nacho, nachos – niewielkie, zazwyczaj trójkątne, kawałki tortilli (czipsy tortilla) pokryte roztopionym serem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nachrapać

nachrapać się - potocznie: przestać chrapać po długim czasie

Źródła:

SJP.pl

Nachrapnik

część uprzęży zakładana na nos konia, ograniczająca możliwość poruszania szczęką

czasownik

(1.1) wielokrotnie kogoś lub coś pochwalić

czasownik zwrotny nachwalić się

(2.1) wzmocnione nachwalić (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Nachwyt

w sporcie: chwyt sprzętu sportowego, przy którym ręce zwrócone są na zewnątrz, kciukami do środka

Wiktionary oraz Wikipedia

Nachylić

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|nachylać.

czasownik zwrotny dokonany nachylić się

(2.1) zmienić położenie kierując się ku dołowi; dokonany od|nachylać się.

Źródła:

Wiktionary

Nachyłek

rodzaj roślin z rodziny astrowatych

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Coreopsis|L.|ref=tak., rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju nachyłek (1.1)

(1.3) kwiat nachyłka (1.2)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. osad mineralny wytrącony na powierzchni skały w obrębie jaskini;

(1.2) med. twór patologiczny, powstały wskutek odkształcenia tkanek przez zgromadzenie się substancji patogenicznych lub komórek nowotworowych;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

naciek – pojęcie z zakresu medycyny
naciek jaskiniowy – pojęcie z zakresu geologii

Patrz:naciek

Źródła:

SJP.pl

Naciekły

taki, który naciekł (nacieknął); nacieczony, nacieknięty

Źródła:

SJP.pl

Nacierać

1. gwałtownie uderzać na przeciwnika;
2. pocierać

czasownik przechodni niedokonany (dk. natrzeć)

(1.1) trąc, masować

(1.2) trąc, rozprowadzać po powierzchni kogoś lub czegoś maść, płyn itp.

(1.3) prosić usilnie, żądać, domagać się

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. natrzeć)

(2.1) wojsk. prowadzić natarcie, walczyć by rozbić lub odepchnąć wrogie wojska i zająć opanowany przez nie teren

czasownik zwrotny niedokonany nacierać się (dk. natrzeć się)

Nacinarka to przyrząd introligatorski przeznaczony do nacinania papieru. Składa się z płyty roboczej i osadzonych nad nią noży o regulowanym rozstawie. Nacinarka umożliwia nacinanie papieru samoprzylepnego i bigowanie papieru.

Naciskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naciskać.

Źródła:

Wiktionary

Naciskać

1. przyciskać, nagniatać, naduszać
2. wywierać presję na kogoś
3. narzucać coś w jakieś miejsce

czasownik przechodni niedokonany (dk. nacisnąć)

(1.1) działać na coś siłą

(1.2) przen. wywierać na kogoś presję psychiczną, emocjonalną itp.

(1.3) mocno nakładać czapkę, zakrywając uszy, czoło

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(2.1) wrzucić gdzieś wiele czegoś

czasownik zwrotny niedokonany naciskać się (dk. nacisnąć się)

(3.1) działać siłą na siebie samego

(3.2) działać siłą na siebie wzajemnie

(3.3) ciskać, rzucać czymś wielokrotnie, do przesytu

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|naciskać.

czasownik zwrotny dokonany nacisnąć się

(2.1) dokonany od|naciskać się.

(2.2) cisnąc się, wejść tłumnie

Źródła:

Wiktionary

Naciąg

1. urządzenie w mechanizmie zegarowym pośredniczące w przekazywaniu energii z zewnątrz do elementu napędowego;
2. komplet strun instrumentu; ostrunienie

Zobacz też: Siła naciągu (naciąg).

potocznie:
1. naciągać czegoś dużo, ciągnąc długo, zmęczyć się;
2. nachodzić się w jakieś sprawie

czasownik przechodni niedokonany (dk. naciągnąć)

(1.1) napinać przez ciągnięcie

(1.2) umieszczać coś na czymś lub na kimś, przeciągając to

(1.3) przedstawiać pewne sprawy nierzetelnie

(1.4) osiągać coś czyimś kosztem

(1.5) gromadzić coś poprzez ciągnięcie

(1.6) powodować nadwerężenie mięśni

(1.7) powodować powrót przemieszczonego elementu kostnego lub stawowego na swoje miejsce

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. naciągnąć)

(2.1) o płynie nabierać właściwości

czasownik zwrotny niedokonany naciągać się

(3.1) być naprężanym

1. wykonać znak za pomocą ostrego narzędzia;
2. przerwać za pomocą ostrego narzędzia ciągłość łodyg lub pędów dużej ilości roślin np. naciąć kwiatów, naciąć witek leszczyny itp.

czasownik przechodni dokonany (ndk. nacinać)

(1.1) ostrym narzędziem częściowo coś przeciąć

(1.2) ścinając, zgromadzić pewną ilość czegoś

(1.3) pot. oszukać dla odniesienia korzyści

naród, narodowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. naród

(1.2) książk. narodowość

(1.3) pot. żart. grupa ludzi w jakiś sposób się wyróżniająca lub uważająca się za odrębną

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

nacja (naród) – wspólnota wytworzona w procesie dziejowym, przejawiająca się w świadomości swych członków
nacja – korporacja akademicka na średniowiecznych uniwersytetach
Nacja – powieść science fiction Terry'ego Pratchetta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nacjocentryzm

pogląd uznający narodowość za wartość nadrzędną

Źródła:

SJP.pl

Nacjonalista

zwolennik kierunku narodowego w polityce, członek stronnictwa narodowego; narodowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik nacjonalizmu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nacjonalistka

→ nacjonalista

rzeczownik, rodzaj żeński

mający związek z nacjonalizmem

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z nacjonalizmem lub nacjonalistami, dotyczący nacjonalizmu lub nacjonalistów

przymiotnik jakościowy

(2.1) polit. charakterystyczny dla nacjonalizmu lub nacjonalistów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nacjonalizacja

przejęcie przez państwo majątków prywatnych lub pozbawionych właściciela; upaństwowienie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. przejmowanie przez państwo przedsiębiorstw, banków, majątków ziemskich lub innego mienia, będącego własnością prywatną lub niemającego właściciela;

Nacjonalizacja – forma upaństwowienia, poprzez przejęcie przez państwo praw własności ziemi, przedsiębiorstw i kapitału na podstawie odrębnego aktu prawnego. Nacjonalizacja przeprowadzana jest na podstawie ustaw, których treść może wynikać z umów międzynarodowych. Nie należy mylić nacjonalizacji, która jest stosowana wobec określonej kategorii mienia lub osób, z wywłaszczeniem, które dotyczy konkretnej osoby i konkretnej sprawy.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nacjonalizacyjny

związany z nacjonalizacją

Źródła:

SJP.pl

Nacjonalizm

ruch polityczny podporządkowujący interesy innych narodów we własnym celu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nacjonalizowanie

Nacobezu

środowiskowo: kryteria oceniania, o których nauczyciel informuje uczniów na początku lekcji; NaCoBeZu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) środ. eduk. kryteria oceny prezentowane uczniom przez nauczyciela na początku lekcji;

NaCoBeZU (pol. "Na Co Będziemy Zwracać Uwagę") – pojęcie z dziedziny dydaktyki.

Pojęciem NaCoBeZU nazywamy wiedzę, którą uczniowie powinni opanować pod koniec danego działu, modułu lub całego przedmiotu. W szerszym rozumieniu są to kryteria oceny pracy ucznia. Pojęciem nierozłącznie związanym z NaCoBeZU są „kryteria sukcesu”.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nacpolsk

skrót

(1.1) = naczelnik

(1.2) = naczelny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naczachowo

Naczachowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Izbica Kujawska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 125 mieszkańców. Jest dwudziestą co do wielkości miejscowością gminy Izbica Kujawska.

Źródła:

Wikipedia

Naczalstwo

potocznie: kierownictwo, dyrekcja, szefostwo; wierchuszka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. grupa ludzi sprawujących kierownictwo firmy bądź instytucji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naczelna

potocznie: kobieta na stanowisku naczelnego dyrektora, naczelnego redaktora itp.

Źródła:

SJP.pl

Naczelne

rząd ssaków, do którego należy człowiek i małpy człekokształtne

Naczelne ("Primates", z łaciny „pierwsze”) – rząd ssaków. Taksonomia wyróżnia w nim dwie odrębne linie (podrzędy): Strepsirrhini i Haplorrhini. Naczelne powstały z przodków żyjących na drzewach lasów tropikalnych. Wiele z nich przedstawia adaptacje do życia w tym wymagającym, trójwymiarowym środowisku. Większość z nich zachowała przynajmniej częściowo nadrzewny tryb życia.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba stojąca na czele instytucji lub organizacji

(1.2) hist. wojsk. osoba dowodząca walkami, powstaniem

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej – tytuł dyktatora powstania kościuszkowskiego 1794
naczelnik państwa – tytuł głowy państwa polskiego w latach 1918-1922
naczelnik gminy – w PRL szef gminy (obecnie wójt)
naczelnik miasta – w PRL organ wykonawczo-zarządzający w mniejszym mieście (obecnie burmistrz)
naczelnik okręgu – organ administracji publicznej kierujący okręgiem
naczelnik urzędu skarbowego – organ podatkowy pierwszej instancji lub kierownik państwowej jednostki organizacyjnej jakim jest Urząd Skarbowy
naczelnik wydziału – kierownik komórki organizacyjnej urzędu
Naczelnik ZHP – obok Przewodniczącego ZHP najwyższa funkcja w Związku Harcerstwa Polskiego
Naczelnik Harcerzy ZHR – kieruje Organizacją Harcerzy Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej
Naczelniczka Harcerek ZHR – kieruje Organizacją Harcerek Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naczelnikostwo

urząd, funkcja naczelnika; naczelnictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) piastowanie pozycji naczelnika

→ naczelny

Patrz:naczelny

Źródła:

SJP.pl

Naczelny

1. będący na pierwszym planie; najważniejszy, główny, zasadniczy (np. naczelna idea);
2. sprawujący władzę zwierzchnią (np. naczelny organ sądowy)

przymiotnik

(1.1) sprawujący zwierzchnią władzę

(1.2) będący na pierwszym planie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) zool. zwykle w lm. nazwa systematyczna|Primates|ref=tak., przedstawiciel rzędu ssaków charakteryzujących się najlepiej rozwiniętym mózgiem;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naczepa

bezsilnikowy pojazd drogowy, którego przednia część pozbawiona kół jezdnych spoczywa na ciągniku siodłowym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyczepa, której część spoczywa na pojeździe silnikowym, pozbawiona przedniej osi oraz silnika

Naczepa – pojazd drogowy przeznaczony do transportu rzeczy, bez przedniej osi i zaprojektowany tak, że część pojazdu i znaczna część ładunku spoczywa na ciągniku samochodowym.

Polska należy do czołowych producentów naczep w Europie.

Ciągnik siodłowy z naczepą połączony jest za pomocą sprzęgu siodłowego (połączenie sworzniowe).

Źródła:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od naczyniak

Źródła:

Wiktionary

Naczyniak

łagodny nowotwór powstający wskutek zaburzeń rozwojowych tkanki naczyniowej, występujący najczęściej w tkance podskórnej lub skórze w postaci sinoczerwonego guzka, plam lub pęcherzyków

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) med. łagodny nowotwór z układu naczyniowego;

Naczyniak (łac. "angioma") – nowotwór łagodny wywodzący się z układu naczyń krwionośnych lub limfatycznych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naczynie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rodzaj pojemnika używanego, zwykle do przechowywania, przyrządzania lub serwowania jedzenia

(1.2) biol. rodzaj tkanki lub element układu przystosowany do transportowania płynów (limfy, krwi, wody)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

naczynie krwionośne – tętnica, naczynie włosowate, żyła (anatomia)
naczynie chłonne
naczynie kuchenne – służące do gotowania, pieczenia itp. czynności
naczynie liturgiczne
naczynia laboratoryjne – sprzęt laboratoryjny
naczynia połączone
naczynie limfatyczne – anatomia – fragment układu limfatycznego
naczynie zatokowe
naczynie tętnicze
naczynie grzbietowe
naczynie robocze – główna część koparki, skipu itp. urządzeń technicznych
naczynie rozszerzalne – ogrzewanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. część błony naczyniowej oka, między twardówką a siatkówką, której zadaniem jest dostarczanie tlenu i składników odżywczych do zewnętrznych warstw siatkówki;

Naczyniówka ( choroidea) – tylna, największa część błony naczyniowej gałki ocznej; położona pomiędzy siatkówką a twardówką gęsta sieć naczyń krwionośnych odżywiających siatkówkę. W przedniej części oka naczyniówka przechodzi w ciało rzęskowe i tęczówkę.

Brunatna barwa naczyniówki poprawia własności optyczne oka.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naczyniówkowy

trójkątne zwieńczenie fasady lub ryzalitu budowli antycznej lub klasycystycznej; przyczółek, fronton

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

naczółek – element uzdy
dach naczółkowy
naczółek (zbroja) – „hełm” koński, fragment zbroi chroniący głowę konia
naczółek – element architektoniczny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Naczółkowy

→ naczółek

przyimek pełniący wiele funkcji w zdaniu, łączący się w narzędniku lub bierniku z rzeczownikami bądź wyrazami o jego funkcji; * forma "nade" możliwa tylko w kilku tradycyjnych połączeniach (np. nade wszystko, nade mną, nade mnie)

przyimek tworzący konstrukcję opisującą…

(1.1) …położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia

(1.2) …ruch kogoś lub czegoś w kierunku góry omawianego wyrażenia

(1.3) …położenie kogoś lub czegoś w okolicy omawianego wyrażenia

(1.4) …ruch kogoś lub czegoś w kierunku do okolicy omawianego wyrażenia

(1.5) …nieodległy czas względem omawianego wyrażenia

(1.6) …podmiot jakichś działań

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nad – miejscowość
NAD
Nád

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nad-

przedrostek

(1.1) …tworzący czasowniki pochodne

:: (1.1.1) …oznaczający zmniejszenie lub zwiększenie zasobu czegoś

:: (1.1.2) …oznaczający początkową fazę procesu, który nazywa czasownik podstawowy, zwykle o słabym, narastającym nasileniu, obejmujący części łatwiej dostępne itp.

:: (1.1.3) …oznaczający realizację procesu, który nazywa czasownik podstawowy, skupioną w górnej lub zewnętrznej części czegoś

:: (1.1.4) …oznaczający realizację bliskości przestrzennej z naciskiem na fakt, że rzecz dzieje się w określonym – np. korzystnym, pożądanym lub niekorzystnym, niepożądanym – momencie

(1.2) …poprzedzający podstawy słowotwórcze rzeczownikowe, niekiedy przymiotnikowe lub przysłówkowe

:: (1.2.1) …uwydatniający wyższość w hierarchii społecznej w stosunku do osób określonych rzeczownikiem w formie podstawowej

przesadna aktywność

rzeczownik, rodzaj żeński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ziemiami leżącymi nad Angarą

Źródła:

Wiktionary

Nadanie

1. obdarzyć kogoś czymś, np. tytułem;
2. sprawić, że coś zmieni wygląd;
3. np. o liście, paczce: wysłać;
4. przekazać informację np. za pomocą fal radiowych;
5. pot. polecić coś; naraić;
6. nadać się - stać się odpowiednim do czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nadać.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nadarzyć.

Źródła:

Wiktionary

Nadarzyce

nazwa dwóch wsi w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nadarzyce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września
Nadarzyce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Jastrowie
- Nadarzyce – dawna stacja kolejowa

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nadarzyciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. dawca

Źródła:

Wiktionary

Nadarzycki

przymiotnik od: Nadarzyce

Źródła:

SJP.pl

Nadarzyn

1. wieś w Polsce;
2. osada w Polsce;
3. część miasta Kobyłka

Nadarzyn – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Nadarzyn.

Na terenie wsi utworzono dwa sołectwa: "Nadarzyn I" i "Nadarzyn II".

Miejscowość jest siedzibą gminy Nadarzyn, rzymskokatolickiej parafii św. Klemensa oraz Biura Oddziału Świadków Jehowy, nadzorującego działalność Świadków Jehowy w Polsce.

Źródła:

Źródła:

Wiktionary

Nadawać

1. przyznawać coś komuś, obdarowywać;
2. czynić coś jakimś;
3. wysyłać coś pocztą;
4. przekazywać za pomocą odpowiednich urządzeń;
5. potocznie:
a) dużo gadać;
b) źle o kimś mówić;
6. dając wielokrotnie, dać wiele;
7. nadawać się - być odpowiednim

czasownik przechodni

(1.1) emitować komunikat, wiadomość za pomocą radio, telewizji lub w inny sposób

(1.2) zlecać wysłanie za pomocą poczty

(1.3) wyposażać w jakieś cechy

(1.4) rozdać coś wielu osobom

kobieta wysyłajaca list, przesyłkę itp.

Źródła:

SJP.pl

Nadać

Nadbitkowy

→ nadbitka

Patrz:nadbitka

Źródła:

SJP.pl

Nadbić

1. dodatkowo przybić coś do czegoś, np. nadbić fleki;
2. odbić część lub kawałek czegoś;
3. odbić, powielić jakieś druki ponad ich ustalona liczbę

Źródła:

SJP.pl

Nadbor

dawne imię męskie

Nadbor – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Nad-" ("nad" lub człon pochodzący od innych wyrazów) i "-bor" („walczyć, zmagać się”). Być może oznaczało „tego, kto najlepiej walczy”.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nadbora

lina obrzeżająca górny skraj sieci rybackiej

Źródła:

SJP.pl

osoba mieszkająca nad brzegiem wód

Źródła:

SJP.pl

Nadbrzeże

Patrz:nadbrzusze

Źródła:

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: nadbudowa

(1.2) pot. nadbudowana część budynku

przymiotnik od: nad Bugiem

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się w blisko, w sąsiedztwie Bugu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadchloran

sól kwasu nadchlorowego

Źródła:

SJP.pl

Nadchlorany

sól kwasu nadchlorowego

Nadchlorany, w systemie Stocka: chlorany(VII) – związki chemiczne, sole lub estry kwasu nadchlorowego. Nadchlorany nieorganiczne otrzymywane są w wyniku prażenia lub anodowego utleniania chloranów. Mają właściwości utleniające.

Podczas prażenia chloranów przebiega reakcja dysproporcjonowania.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nadchodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przybywanie do jakiegoś miejsca

Źródła:

Wiktionary

Nadchodzić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. nadejść)

(1.1) idąc, przybywać do określonego miejsca

(1.2) o zjawiskach atmosferycznych: zbliżać się, nadciągać

(1.3) o stanach fizjologicznych: następować

(1.4) o zdarzeniach, porach: zbliżać się, nastawać, następować

(1.5) o przesyłkach, listach: zostawać dostarczonym do adresata

(1.6) o środkach komunikacji: docierać do określonego miejsca

Źródła:

Wiktionary

Nadciecz

ciecz charakteryzująca się bardzo małą lepkością i bardzo dużą przewodnością cieplną

Źródła:

SJP.pl

Nadciekłość

stan cieczy charakteryzujący się całkowitym zanikiem lepkości; nadpłynność

Nadciekłość (także nadpłynność) – stan materii charakteryzujący się całkowitym zanikiem lepkości.

Materia w stanie nadciekłym, puszczona w ruch w dowolnym obiegu zamkniętym, może w nim krążyć bez końca, bez żadnego dodatkowego nakładu energii.

zbyt intensywną pracą lub gwałtownym ruchem powodować nadwerężenie mięśni; naciągać

SJP.pl

Nadciśnienie

wzrost ciśnienia tętniczego krwi ponad wartości uznane za graniczne; hipertensja; hipertonia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. wzrost ciśnienia tętniczego krwi ponad wartości uznawane za normalne

(1.2) fiz. nadwyżka ciśnienia w stosunku do ciśnienia otoczenia

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

nadciśnienie tętnicze (łac. Hypertonia arterialis)
nadciśnienie płucne
nadmierne ciśnienie płynu mózgowo-rdzeniowego
nadmierne ciśnienie wewnątrzgałkowe w przebiegu jaskry
różnica między ciśnieniem bezwzględnym a ciśnieniem atmosferycznym w przypadku, gdy jest ono większe od atmosferycznego
Nadciśnienie – album studyjny poznańskiego rapera Palucha

Źródła:

SJP.pl

Nadczynnościowy

→ nadczynność

Patrz:nadczynność

Źródła:

SJP.pl

Nadczynny

cechujący się nadmierną aktywnością, np. nadczynna tarczyca

Źródła:

SJP.pl

Nadcząsteczkowy

mający rozmiar większy od cząsteczki, np. struktura nadcząsteczkowa

przymiotnik

(1.1) związany z nadcząsteczkowością, odnoszący się do nadcząsteczkowości

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadczłowiek

1. człowiek wybitny, przewyższający innych pod każdym względem;
2. w ideologii faszyzmu: przedstawiciel wyższej rasy ludzkiej;
3. hipotetyczna jednostka, która osiągnęła wyższy etap rozwoju człowieka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. jednostka przewyższająca pod każdym względem wszystkich ludzi;

SJP.pl
Wiktionary

Naddniestrze

autonomiczny region w Mołdawii

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. region autonomiczny Mołdawii;

SJP.pl
Wiktionary

Nade

Nadejście

SJP.pl

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nadgarstkowy

→ nadgarstek

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z nadgarstkiem, dotyczący nadgarstka

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób nadgorliwy, wykazując nadmierny zapał

Źródła:

Wiktionary

Nadgorliwiec

osoba wykazująca w działaniu nadmierną gorliwość

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto jest nadgorliwy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadgorliwość

→ nadgorliwy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nadmierna gorliwość

Patrz:nadgorliwy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadgorliwy

SJP.pl

Nadilmeński

punkt przeciwległy zenitowi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. punkt na sferze niebieskiej, położony naprzeciwko zenitu;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nadir – kierunek przeciwny do zenitu
s/y Nadir – polski jacht żaglowy
Nadir Szah Afszar – szach Iranu w latach 1736 – 1747
Mohammad Nadir Szah – król Afganistanu w latach 1929 – 1933

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nadizarski

przymiotnik relacyjny

skrót od: nadkomisarz

skrót

(1.1) = nadkomisarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadkomisarz

stopień oficerski w policji

Źródła:

SJP.pl

Nadkomorowy

znajdujący się nad komorą

Źródła:

SJP.pl

Nadkomplet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) więcej niż komplet; liczba rzeczy lub ludzi przekraczająca określony zespół stanowiący pewną całość

Źródła:

Wiktionary

Nadkonduktor

konduktor sprawujący funkcje kierownicze; oberkonduktor, ober

Źródła:

SJP.pl

Nadkonsumpcja

nadmierna konsumpcja

1. w geologii: część górotworu przykrywająca określoną jednostkę geologiczną
2. w górnictwie odkrywkowym: skały płonne przykrywające złoże kopaliny użytecznej

Nadkład – w geologii część profilu skalnego powyżej rozpatrywanej jednostki skalnej. W węższym znaczeniu – skały płonne przykrywające złoże kopaliny użytecznej, również poziom wodonośny.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nadkładowy

→ nadkład

Patrz:nadkład

Źródła:

SJP.pl

Nadlatać

Nadlać

dolać czegoś więcej niż potrzeba

Źródła:

SJP.pl

Nadlew

naddatek technologiczny metalu lub innego tworzywa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. naddatek materiału w formie odlewniczej, zasilający krzepnący odlew i zapobiegający powstawaniu w nim jam skurczowych;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nadlewek

nadlewek: nadlew, nadmiar metalu pozostały po wlaniu do formy odlewniczej większej jego ilości niż zakłada norma

Źródła:

SJP.pl

Nadleński

Nadloarski

przymiotnik

(1.1) położony nad Loarą; tam mieszkający, działający lub dziejący się

Źródła:

Wiktionary

Nadludzki

przymiotnik

(1.1) taki, który przekracza ludzkie siły i wytrzymałość

(1.2) przest. nieziemski, nadprzyrodzony

Źródła:

Wiktionary

Nadludzkość

→ nadludzki

Patrz:nadludzki

Źródła:

SJP.pl

Nadmamrzański

związany z terenami położonymi nad Mamrami, charakterystyczny dla terenów położonych nad Mamrami, leżący nad Mamrami itp.

Źródła:

SJP.pl

Nadmanganian

sól kwasu nadmanganowego w postaci fioletowych kryształków rozpuszczalnych w wodzie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól kwasu nadmanganowego, przyjmująca postać fioletowych kryształów, rozpuszczalna w wodzie;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadmanganiany

sól kwasu nadmanganowego w postaci fioletowych kryształków rozpuszczalnych w wodzie

Nadmanganiany, nazwa Stocka: manganiany(VII) – związki nieorganiczne, sole nietrwałego kwasu nadmanganowego (), występującego wyłącznie w roztworach wodnych. Mają postać fioletowych kryształów, które rozpuszczają się w wodzie.

Nadmeński

przymiotnik

(1.1) położony nad Menem

Źródła:

Wiktionary

Nadmiar

zbyt wiele czegoś, kogoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nadmieniać.

Źródła:

Wiktionary

Nadmieniać

wtrącać uwagę, napomykać coś; wzmiankować

czasownik przechodni niedokonany (dk. nadmienić)

(1.1) mówić o czymś przy okazji, mimo że nie jest to główny temat wypowiedzi

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadmienienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nadmienić.

Źródła:

Wiktionary

Nadmienić

zrobić wzmiankę; napomknąć

zbyt duży, przekraczający potrzeby

przymiotnik

Wiktionary

Nadmuchowy

→ nadmuch

Patrz:nadmuch

Źródła:

SJP.pl

Nadnapięcie

Nadnapięcie formula_1 – pojęcie elektrochemiczne nazywane również nadpotencjałem, wprowadził w roku 1899 Caspari jako miarę polaryzacji elektrody. Nadnapięcie definiowane jest jako różnica między potencjałem elektrody spolaryzowanej przepływem prądu elektrycznego formula_2 a jej potencjałem równowagowym formula_3 (nazywanym też "potencjałem spoczynkowym"):

Źródła:

Wikipedia

Nadnarwiański

przymiotnik od: nad Narwią

nowotwór złośliwy nerki rozwijający się z nabłonka kanalików nerkowych, szybko dający przerzuty; rak jasnokomórkowy (mający komórki o jasnej cytoplazmie) nerki

Źródła:

SJP.pl

Nadnercze

parzysty gruczoł wydzielania wewnętrznego produkujący szereg hormonów, m.in.: adrenalinę, noradrenalinę, androgeny, mineralo- i glikokortykosteroidy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. gruczoł dokrewny położony w sąsiedztwie nerek;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nadnerczowy

→ nadnercze

nadobnik włoski - owad z rodziny szarańczowatych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Marcin Nadobnik (1883-1953) – polski statystyk, współtwórca GUSu, profesor Uniwersytetu Poznańskiego, ojciec Kazimierza Nadobnika
Kazimierz Nadobnik (1913-1981) – polski działacz ludowy, poseł do Krajowej Rady Narodowej (1945–1952) i na Sejm Ustawodawczy (1947-1952), syn prof. Marcina Nadobnika
Nadobnik ozdobny – gatunek węża z rodziny połozowatych
Nadobnik włoski – gatunek owada z rzędu prostoskrzydłych

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nadobność

dawniej: piękno, wdzięk, powab, urok

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nadobne; cecha tych, którzy są nadobni

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadobny

1. dawniej: ładny, dorodny, urodziwy, przystojny;
2. czapla nadobna - gatunek dużego ptaka z rodziny czaplowatych;
3. poinsecja nadobna - gatunek krzewu z rodziny wilczomleczowatych; wilczomlecz nadobny, gwiazda betlejemska

przymiotnik

(1.1) przest. pełen powabu, piękny, urodziwy

(1.2) współcz. gw-pl|Śląsk Cieszyński. urodziwy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

przymiotnik od: Nadodrze

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się w bliskiej odległości od Odry

(1.2) związany z Nadodrzem, dotyczący Nadodrza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadodrze

1. tereny nad Odrą;
2. osiedle Wrocławia;
3. czasopismo wydawane w Zielonej Górze w latach 1957-1989

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. osiedle samorządowe Wrocławia;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nadodrze – czasopismo
Nadodrze – osiedle Wrocławia
Wrocław Nadodrze – stacja kolejowa we Wrocławiu
Nadodrze – dzielnica mieszkaniowo-przemysłowa w Głogowie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nadogonie

początek ogona; miejsce nad ogonem

Źródła:

SJP.pl

Nadogonowy

przymiotnik

wieś kaszubska

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nadole – część miasta Tarnobrzeg
Nadole – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Żarnów
Nadole – część wsi Borówna w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Lipnica Murowana
Nadole – część wsi Lipnica Górna w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Lipnica Murowana
Nadole – część wsi Rajbrot w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Lipnica Murowana
Nadole – część wsi Lewniowa w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Gnojnik
Nadole – część wsi Iwkowa w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Iwkowa
Nadole – część wsi Połom Mały w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Iwkowa
Nadole – część wsi Binarowa w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Biecz
Nadole – część wsi Kamionka Mała w woj., w pow. limanowskim, w gminie Laskowa
Nadole – część wsi Laskowa w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Laskowa
Nadole – część wsi Pisarzowa w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nadolnik

wieś w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nadolnik – część miasta Wronki
Nadolnik – część miasta Poznań, w delegaturze Poznań-Nowe Miasto
Nadolnik – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Tuchola
Nadolnik – przysiółek wsi Chrostowa w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Gidle
Nadolnik – część wsi Borowo w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Rościszewo
Nadolnik – część wsi Białogarda w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Wicko
Nadolnik – przysiółek wsi Żelisławice w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Secemin
Nadolnik – osada w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Włoszczowa
Nadolnik – przysiółek w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Śmigiel
Nadolnik – osada w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Krzemieniewo
Nadolnik – osada w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Wronki
Nadolnik – przysiółek wsi Mętno w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Chojna

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nadolny

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anastazy Nadolny (ur. 1937) – polski duchowny rzymskokatolicki, profesor nauk teologicznych
Rafał Nadolny (ur. 1971) – polski historyk sztuki, w latach 2011–2016 Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków
Grzegorz Nadolny – polski muzyk jazzowy, gitarzysta basowy, kontrabasista,
Rudolf Nadolny (1873–1953) – niemiecki dyplomata, ambasador Niemiec w Turcji (1924–1933) i ZSRR (1933–1934)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nadolski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Nadolski (1921–1993) – historyk i archeolog
Bogusław Nadolski (1933–2018) – ksiądz katolicki, liturgista
Bronisław Nadolski (1903–1986) – filolog
Helmut Nadolski – kontrabasista jazzowy
Jerzy Nadolski (1885–1940) – pułkownik wojska polskiego
Otto Nadolski (1880–1941) – inżynier hydrotechnik
Przemysław Nadolski (ur. 1970) – historyk, archiwista
Samuel Stanisław Nadolski (1590–1655) – kasztelan i rotmistrz
Zbigniew Nadolski (ur. 1967) – biegacz długodystansowy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nadonosić

złożyć wiele donosów

Źródła:

SJP.pl

Nadopiekuńczo

Nadpalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. sytuacja w układzie położenia politycznego centrum decyzyjnego w centralnych instytucjach państwowych, polegająca na przeniesieniu punktu podejmowania najważniejszych decyzji do parlamentu

Źródła:

Wiktionary

Nadpasożytnictwo

Nadpasożytnictwo, pasożytnictwo wyższych rzędów, hiperpasożytnictwo, hiperparazytyzm – rodzaj pasożytnictwa wyższego (drugiego, a nawet trzeciego) rzędu, w którym żywicielem pasożyta jest inny pasożyt, co może skutkować pozytywnym wpływem na ograniczenie jego działań na żywiciela podstawowego. Żywicielem nadpasożyta ("hiperparasitus") jest pasożyt pierwszego lub drugiego stopnia.

Źródła:

Wikipedia

Nadpicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

SJP.pl
Wiktionary

Nadpisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nadpisać.

Źródła:

Wiktionary

Nadpisać

1. usunąć dane komputerowe przez wpisanie innych danych w ich miejsce;
2. wpisać tekst w miejsce innego tekstu;
3. umieścić jakiś napis ponad tekstem;
4. dodać dodatkowy tekst do istniejącego tekstu; dopisać

Źródła:

SJP.pl

Nadpisywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

SJP.pl

Nadpobudliwie

Nadprodukcja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wytwarzanie zbyt dużej ilości lub liczby czegoś

Nadprodukcja – produkcja przewyższająca popyt, polegająca na wytwarzaniu produktów w ilości przekraczającej zapotrzebowanie. Pojęcie obejmuje m.in. wytwarzanie przedmiotów, urządzeń, żywności oraz dóbr kultury w ilości większej niż zapotrzebowanie na te produkty.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Nadprodukcyjny

→ nadprodukcja

rzeczownik, rodzaj żeński

częściowo, niezupełnie spruwać

Źródła:

SJP.pl

Nadpruć

częściowo, niezupełnie spruć

czasownik przechodni dokonany (ndk. nadpruwać)

(1.1) niezupełnie spruć; częściowo oddzielić ściegi zszytych części tkaniny

czasownik zwrotny dokonany nadpruć się (ndk. nadpruwać się)

(2.1) zostać nadprutym; ulec nadpruciu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadprzeciętny

wyróżniający się większą skalą lub intensywnością spośród obiektów tego samego rodzaju; ponadprzeciętny

Źródła:

SJP.pl

Nadprzestrzenny

w utworach science-fiction: napęd nadprzestrzenny - rodzaj napędu statków kosmicznych umożliwiający poruszanie się między systemami planetarnymi; hipernapęd, napęd nadświetlny

Źródła:

SJP.pl

Nadprzestrzeń

w literaturze SF: alternatywna przestrzeń umożliwiająca przemieszczanie się z szybkością większą niż prędkość światła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. film. przestrzeń w kosmosie, w której możliwa jest podróż z dużą prędkością

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

nadprzestrzeń – w matematyce podprzestrzeń A, to taki podzbiór przestrzeni matematycznej B, który samodzielnie również spełnia jej aksjomaty. B jest wówczas nadprzestrzenią A
nadprzestrzeń – pojęcie stosowane w fantastyce naukowej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nadprzewidziany

dawniej: niespodziewany

Źródła:

SJP.pl

Nadprzewodnictwo

całkowity zanik oporu elektrycznego w różnych materiałach schłodzonych poniżej określonej temperatury

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fiz. stan materiału polegający na zerowym oporze elektrycznym osiągany w niskiej temperaturze;

Nadprzewodnictwo – stan materiału polegający na zerowej rezystancji; jest osiągany w niektórych materiałach w niskiej temperaturze.

Nadprzewodnictwo zostało wykryte w 1911 przez Kamerlingha Onnesa. Jest to zjawisko kwantowe, niemożliwe do wyjaśnienia na gruncie fizyki klasycznej. Poza zerową rezystancją inną ważną cechą nadprzewodników jest wypychanie ze swej objętości pola magnetycznego (efekt Meissnera).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nadprzewodnik

materiał wykazujący cechy nadprzewodnictwa, czyli zaniku oporu elektrycznego przy schłodzeniu do odpowiednio niskiej temperatury

przymiotnik

(1.1) lekko uszkodzony

(1.2) spoż. taki, w którym proces psucia się już się rozpoczął

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadpsuwać

1. lekko psuć;
2. nadpsuwać się - lekko się psuć

Źródła:

SJP.pl

Nadpęcie

część kończyny powyżej pęciny u koni i bydła

zapłodnienie różnych komórek jajowych z jednego cyklu owulacyjnego przez plemniki z odrębnych aktów płciowych

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nadrabiać.

Źródła:

Wiktionary

Nadrabiać

czasownik

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. luźno zdefiniowana kraina obejmująca ziemie wokół północnego i środkowego odcinka niemieckiego Renu;

Źródła:

Wiktionary

Nadreprezentować

reprezentować, uwzględniać w nieproporcjonalnie wysokich liczbach

Źródła:

SJP.pl

Nadreńczyk

1. mieszkaniec Nadrenii (krainy historycznej w Niemczech);
2. mieszkaniec Nadrenii-Palatynatu (kraju związkowego w Niemczech); .3 mieszkaniec Nadrenii Północnej-Westfalii (kraju związkowego w Niemczech)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Nadrenii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadreński

przymiotnik od: Nadrenia

przymiotnik

(1.1) znajdujący się w bliskiej odległości od Renu

(1.2) dotyczący Nadrenii, związany z Nadrenią, pochodzący z Nadrenii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadrodański

przymiotnik

(1.1) znajdujący się w bliskiej odległości od Rodanu

Źródła:

Wiktionary

Nadrodzina

jednostka klasyfikacji lub typologii wyższa od rodziny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. syst. w systematyce: jednostka wyższa od rodziny

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

nadrodzina – pomocnicza kategoria systematyczna stosowana w systematyce organizmów,
nadrodzina językowa, inaczej makrorodzina językowa – jednostka w klasyfikacji języków,
nadrodzina białek immunoglobulinopodobnych (ang. Immunoglobulin superfamily, IgSF) – grupa białek.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nadrostek

Źródła:

SJP.pl

Nadrozpoznawalność

w medycynie: fałszywe rozpoznawanie schorzeń u pacjentów

element odbity na czymś techniką drukarską

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) element wydrukowany na czymś

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nadrzecze – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Biłgoraj
Nadrzecze – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowski, w gminie Goleniów
Nadrzecze – dzielnica Słupska
Nadrzecze – dawna wieś w Kotlinie Turoszowskiej, na terenie Bogatyni
Nadrzecze – dawna kolonia na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Powiacie.
Nadrzecze – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Druja.

Źródła:

Wikipedia

Nadrzeczny

przymiotnik

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. obszar na północ od dolnego biegu Sanu;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nadsanie (Posanie) () – ukraińskie określenie obejmujące obszary leżące na północ od dolnego nurtu Sanu, pomiędzy rzeką Strwiąż na południu do Bełżca i okolic Tomaszowa Lubelskiego na północy, ziemia ...
Nadsanie – Towarzystwo, (organizacja ukraińskich wysiedleńców działająca we Lwowie), prezes Wołodymyr Sereda. Nadsanie kierowane przez Seredę protestowała m.in. w sprawie napisu umieszczonego pod pols...
Nadsanie – wydawnictwo, pod redakcją Stanisława Krycińskiego. SKPB przy Oddziale Międzyuczelnianym PTTK Warszawa. Ukazał się jeden numer w 1986 r. obejmujący inwentaryzację krajoznawczą gminy Czarna w...
Nadsanie – cykl obozów zorganizowanych w latach 1980–2000 przez Stanisława Krycińskiego, członka Studenckiego Koła Przewodników Beskidzkich z Warszawy (Pogórze Przemyskie, Bieszczady, Beskid Niski). O...
Україна в словах: Мовознав. слов.-довід.: Навч. посіб. для учнів загальноосвіт. шкіл, ліцеїв, гімназій, студентів, усіх, хто вивчає укр. мову /Упоряд. і кер. авт. кол. Н.Данилюк. – К.: ВЦ „Просвіта”, ...

przymiotnik relacyjny

(1.1) położony nad Sekwaną

(1.2) przen. francuski, z Francji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadsiarczan

sól kwasu nadtlenodwusiarkowego, bezbarwna substancja o budowie krystalicznej, rozpuszczalna w wodzie, o silnych właściwościach utleniających

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek nieorganiczny, sól kwasu nadtlenodisiarkowego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadsiarczany

sól kwasu nadtlenodwusiarkowego, bezbarwna substancja o budowie krystalicznej, rozpuszczalna w wodzie, o silnych właściwościach utleniających

Nadsiarczany – sole kwasu nadtlenodwusiarkowego. Zawierają one siarkę sześciowartościową oraz wiązanie tlen - tlen.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nadsiarkowy

nieorganiczny związek chemiczny z grupy kwasów tlenowych; kwas nadtlenodisiarkowy

Źródła:

SJP.pl

Nadsięwłom

pionowe lub strome wyrobisko górnicze, prowadzone od pewnego poziomu w górę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) górn. pionowe lub strome wyrobisko prowadzące od pewnego poziomu w górę;

Nadsięwłom – pionowe lub strome wyrobisko podziemne prowadzące od pewnego poziomu w górę.

Nadsięwłomy realizuje się w celu realizacji połączenia z wyżej leżącym pokładem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nadskakiwacz

osoba nadskakująca, pochlebiająca komuś w celu pozyskania jego względów; lizus, pochlebca

Źródła:

SJP.pl

Nadskakiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nadskakiwać.

Źródła:

Wiktionary

Nadskakiwać

narzucać się komuś z uprzejmościami z interesownych pobudek

czasownik nieprzechodni niedokonany (brak dk.)

(1.1) starać się być przesadnie grzecznym w celu uzyskania korzyści

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. nadskoczyć)

(1.1) odczasownikowy od|nadstawiać.

Źródła:

Wiktionary

SJP.pl

Nadstopie

stop o dużej żarowytrzymałości i żaroodporności; superstop

Nadstopie, pięta, przedstopie (łac. "metatarsus") – człon odnóży niektórych stawonogów.

U pajęczaków nadstopie jest szóstym z kolei członem odnóża, poprzedzającym stopę. Wyróżnia się go m.in. u kosarzy, pająków i tępoodwłokowców.

belka stanowiąca część konstrukcji kadłuba okrętu, położona nad kilem równolegle do niego; kilson

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. element szkieletu żaglowca, belka przymocowana od góry do stępki na części jej długości rozkładająca ciężar masztu;

nasyp w narożniku umocnień ziemnych, wznoszący się ponad wał zewnętrzny

Nadszaniec (kawalier) – w fortyfikacji nowożytnej wewnętrzny nasyp w narożniku umocnień ziemnych (wewnątrz dzieła fortyfikacyjnego) od strony przeciwnika, górujący nad wałem zewnętrznym. Budowany jako bateria (do ustawienia dział) najczęściej na środku bastionu, w szyi bastionu w środku kurtyny lub na dziełach fortyfikacji zewnętrznych, będący dodatkowym stanowiskiem ogniowym. Stanowił osłonę dla dział, kanonierów i strzelców.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nadsztukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nadsztukować.

Źródła:

Wiktionary

Nadsztygar

osoba wyższego dozoru w kopalni

Źródła:

SJP.pl

Nadszybie

1. spójnik wprowadzający zdanie, lub jego część, dostarczające dodatkowej informacji
2. przysłówek o znaczeniu: zbyt, nadmiernie (zwykle jako: aż nadto)

spójnik

płytka z przodu głowy stawonogów, na której osadzona jest warga górna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ent. zewnętrzny skleryt głowy znajdujący się poniżej szwu epistomalnego, zestawiony ruchomo z wargą górną

Nadustek (łac. "clypeus") – płytka z przodu głowy stawonogów, na której osadzona jest warga górna. Wyróżnia się ją u większości grup, tj. skorupiaków, wijów, pajęczaków i owadów.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naduszać

mocno naciskać, przygniatać

Źródła:

SJP.pl

Naduszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nadusić.

Źródła:

Wiktionary

Nadusznica

dawna przyuszna ozdoba kapłanów wschodnich

Źródła:

SJP.pl

Nadużycie

1. czyn niezgodny z ogólnie przyjętymi normami, zasadami współżycia społecznego;
2. czyn niezgodny z prawem, zwłaszcza przestępstwo finansowe; malwersacja, przekręt

SJP.pl
Wiktionary

Nadużyć

1. użyć czegoś w nadmiernych ilościach, zwykle ze szkodą dla zdrowia
2. wykorzystać coś w niewłaściwy sposób

Źródła:

SJP.pl

Nadwaga

1. nadwyżka ciężaru ponad określona wielkość;
2. nadwyżka wagowa zawodnika przekraczająca normę w danej kategorii, w niektórych dyscyplinach sportu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nadmierna masa ciała, nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie przekraczające optymalne ilości zdrowotne;

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Stężyca. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 96 mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nadwiślany

związany z terenami położonymi nad Wisłą, leżący nad Wisłą itp.; nadwiślański

Źródła:

SJP.pl

Nadwiślański

związany z terenami położonymi nad Wisłą, leżący nad Wisłą itp.; nadwiślany

przymiotnik

(1.1) znajdujący się w bliskiej odległości od Wisły, pochodzący z okolic Wisły

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadwodnik

rodzaj roślin z rodziny nadwodnikowatych

Nadwodnik ("Elatine" L.) – rodzaj roślin z rodziny nadwodnikowatych ("Elatinaceae" Dumort.). Obejmuje co najmniej 30 gatunków spotykanych na wszystkich kontynentach. Występują w ekosystemach wodnych i związanych z wodami (brzegi, tereny podmokłe, wysychające zbiorniki). Niektóre gatunki uprawiane bywają jako rośliny akwariowe.

(1.1) związany z dworem, odnoszący się do dworu

(1.2) daw. odbywający się pod gołym niebem, na dworze

rzeczownik, rodzaj męski

(2.1) hist. osoba zatrudniona przez dwór

Źródła:

Wiktionary

Nadworów

Nadworów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Radoszyce. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Maksymiliana Kolbe i św. Faustyny Kowalskiej w Wilczkowicach.

Źródła:

Wikipedia

Nadwozie

górna część pojazdu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) część górna pojazdu;

→ nadwrażliwość

przymiotnik

(1.1) szczególnie wrażliwy, zbytnio wrażliwy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nadwyrężać.

Źródła:

Wiktionary

Nadwyrężać

1. uszkadzać coś, nadwątlać, zwykle zdrowie, zaufanie, siły, wzrok; nadwerężać
2. nadwyrężać się - nadmiernie się wysilać, tracąc na zdrowiu, siłach; nadwerężać się

Źródła:

SJP.pl

Nadwyrężenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nadwyrężyć.

Źródła:

Wiktionary

Nadwyrężyć

1. uszkodzić coś, nadwątlić, zwykle zdrowie, zaufanie, siły, wzrok; nadwerężyć
2. nadwyrężyć się - nadmiernie się wysilić, straciwszy na zdrowiu, siłach; nadwerężyć się

czasownik przechodni dokonany (ndk. nadwyrężać)

(1.1) dokonany od|nadwyrężać.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadwyżka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ilość lub liczba czegoś ponad to, co planowaćanowane albo konieczne

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nadwyżka budżetowa
Nadwyżka finansowa
Nadwyżka handlowa
Nadwyżka konsumenta
Nadwyżka kupna
nadwyżka producenta
nadwyżka rynkowa
Nadwyżka sprzedaży

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Nadwyżkowy

→ nadwyżka

przymiotnik

(1.1) związany z nadwyżką

(1.2) będący nadwyżką

Patrz:nadwyżka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadwzroczna

dobrze widzący na odległość, źle z bliska; dalekowzroczny

Źródła:

SJP.pl

Nadwzroczność

wada wzroku powodująca słabe widzenie z bliska; dalekowidztwo, dalekowzroczność, hipermetropia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;

Nie mylić z: Starczowzroczność.

Nadwzroczność ( "hyperopia"), dalekowzroczność, hipermetropia – druga, obok krótkowzroczności, najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku. Jest wynikiem zbyt małych rozmiarów przednio-tylnych oka (zbyt krótka gałka oczna) w stosunku do jego siły łamiącej lub niewystarczającej siły łamiącej układu optycznego oka (np. zbyt płaska rogówka) w stosunku do jego długości.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nadwzroczny

dobrze widzący na odległość, źle z bliska; dalekowzroczny

Źródła:

SJP.pl

Nadwórna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;

Nadwórna (daw. "Nadworna", Надвірна, ‏נאַדוואָרנאַ‎, Надворная, "Nadwirna") – miasto na zachodniej Ukrainie, w obwodzie iwanofrankowskim, stolica rejonu nadwórniańskiego. Historycznie leży na pograniczu Huculszczyzny i Pokucia.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nadymać.

Źródła:

Wiktionary

Nadymać

1. napełniać powietrzem lub innym gazem; nadmuchać;
2. nadymać się: okazywać zły humor

czasownik przechodni niedokonany (dk. nadąć)

(1.1) powodować rozszerzanie czegoś przez napełnianie pod ciśnieniem gazem, względnie cieczą

czasownik zwrotny niedokonany nadymać się (dk. nadąć się)

(2.1) napełniać gazem lub cieczą samego siebie

(2.2) obrażać się, pokazując dąsy, grymasy

czasownik zwrotny dokonany nadymać się (ndk. brak)

(3.1) pot. przebiec, przejechać rowerem aż do zmęczenia

(3.2) pot. odbyć taką liczbę stosunków płciowych, która komuś wystarczy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nadzianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nadziać.

Źródła:

Wiktionary

Nadziany

potocznie: posiadający dużo pieniędzy; bogaty

przymiotnik

(1.1) przen. pot. bogaty, zasobny materialnie

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: nadziać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadziarno

[czytaj: nad-ziarno] w mineralogii: ziarno o wielkości większej niż górna wielkość graniczna ziaren produktu

Nadziarno – część kruszywa po analizie sitowej (przesiewaniu) pozostająca na największym z sit, czyli część kruszywa o wielkości ziarn większej niż badana frakcja lub grupy frakcji.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nadziać

1. włożyć nadzienie
2. nasadzić na coś ostrego
3. nadziać się:
a) nasadzić się na coś ostrego
b) pot. spotkać kogoś niespodziewanie

czasownik przechodni dokonany (ndk. nadziewać)

(1.1) kulin. wypełnić nadzieniem

(1.2) wbić na coś ostrego

czasownik zwrotny dokonany nadziać się (ndk. nadziewać się)

(2.1) wbić się na coś ostrego

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

nadzieja – w psychologii: życzenie zaistnienia określonego stanu rzeczy i niepewność, że tak się stanie
Nadzieja – wieś w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Siemień
Nadzieja – część wsi Błogie Rządowe w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Mniszków
Nadzieja – część wsi Grodziec w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Czerwińsk nad Wisłą
Nadzieja – część wsi Bojmie w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Kotuń
Nadzieja – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Wierzbno
Nadzieja – dawna osada w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Słobódka
Nadzieja – dawna kolonia w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Słoboda
Nadzieja – dawna kolonia, obecnie część wsi Łyska w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim
Nadzieja – dawny folwark. Tereny, na których był położony, leżą w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim
Nadzieja – wieś w okręgu wileńskim, w rejonie solecznickim, w gminie Podborze
Nadzieja – jedna z trzech cnót teologicznych

Wiktionary oraz Wikipedia

Nadziewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nadziewać.

Źródła:

Wiktionary

Nadziewany

taki, w którym jest nadzienie; wypełniony czymś

Źródła:

SJP.pl

Nadziewać

1. wkładać nadzienie
2. nasadzać na coś ostrego
3. nadziewać się:
a) nasadzać się na coś ostrego
b) pot. spotykać kogoś niespodziewanie

czasownik przechodni niedokonany (dk. nadziać)

(1.1) kulin. wypełniać wnętrze czegoś nadzieniem

(1.2) nabijać na ostry przedmiot

czasownik zwrotny niedokonany nadziewać się (dk. nadziać się)

(2.1) nabijać się na ostry przedmiot

guz rozwijający się na dziąsłach wokół zębów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) med. zool. guzek, który rozwija się na dziąsłach;

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nadzorować.

Źródła:

Wiktionary

Nadzorować

[czytaj: nad-zorować] pilnować czegoś, kogoś, sprawować kontrolę

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) sprawować kontrolę nad czymś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadzorowy

→ nadzór

Patrz:nadzór

Nadzwyczajnie

przysłówek

(1.1) w sposób niezwykły, nadzwyczajny, nieprzeciętny; bardzo

Źródła:

Wiktionary

Nadzwyczajny

przymiotnik

(1.1) szczególny, ponadprzeciętny, wyjątkowy, niezwykły

(1.2) spowodowany szczególnymi okolicznościami lub nieprzewidziany w programie, planie

Źródła:

Wiktionary

Nadzór

[czytaj: nad-zór]
1. kontrola, opieka nad czymś;
2. zespół ludzi kontrolujących lub opiekujących się czymś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sprawowanie dozoru lub opieki, strzeżenie, pilnowanie

(1.2) pełnienie kontroli

(1.3) komórka organizacyjna instytucji zajmująca się nadzorowaniem

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nadzór administracyjny
Nadzór bankowy
Nadzór budowlany
Nadzór emerytalny
Nadzór inwestorski
Nadzór jednoinstytucjonalny
Nadzór klerycki
Nadzór korporacyjny
Nadzór penitencjarny
Nadzór pedagogiczny
Nadzór rodzicielski
Nadzór ruchu

(1.1) dokonany od|nadymać.

czasownik zwrotny dokonany nadąć się (ndk. nadymać się)

(2.1) wciągnąć powietrze

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. nadążać)

(1.1) dostosować się do tempa

(1.2) zrealizować obowiązki w odpowiednim czasie

(1.1) napełniony gazem wskutek dmuchania, zaczerpnięcia powietrza lub wzdymania

(1.2) pot. pejor. będący zarozumiałym

(1.3) pot. pejor. będący w złym humorze

(1.4) z przesadą

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nadłabski

przymiotnik od: nad Łabą

znajdujący się nad łonem

Źródła:

SJP.pl

Nadłupanie

Źródła:

Wikipedia

Nadświetlność

→ nadświetlny

Patrz:nadświetlny

Źródła:

SJP.pl

Nadświetlny

1. prędkość nadświetlna - prędkość większa niż prędkość światła;
2. w utworach science-fiction: napęd nadświetlny - rodzaj napędu statków kosmicznych umożliwiający poruszanie się między systemami planetarnymi; hipernapęd, napęd nadprzestrzenny

przymiotnik

(1.1) fiz. poruszający się szybciej niż światło (najczęściej: w próżni)

przymiotnik relacyjny

Naenergetyzować

zenergetyzować;
1. zwiększyć energię witalną;
2. dodać energii przedmiotowi przy użyciu nadnaturalnych mocy

Źródła:

SJP.pl

Naengmyeon

rzeczownik

Naftalen

organiczny związek chemiczny występujący w smole węglowej, ropie naftowej i olejkach eterycznych; naftalina

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. węglowodór występujący w temperaturze pokojowej w postaci białych i krystalicznych płatków;

Naftalen, naftalina ( náphta, olej skalny) – organiczny związek chemiczny, najprostszy z policyklicznych węglowodorów aromatycznych o dwóch skondensowanych pierścieniach benzenowych. Tworzy pochodne nitrowe, sulfonowe i chlorowe, ulega także reakcji uwodorniania.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naftalenowy

przymiotnik

(1.1) przym. od naftalen

Źródła:

Wiktionary

Naftalina

organiczny związek chemiczny występujący w smole węglowej, ropie naftowej i olejkach eterycznych; naftalen

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. handlowa nazwa naftalenu używanego jako środek przeciwko molom

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naftalinowy

przymiotnik

(1.1) przym. od naftalina

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. zob. ropociąg.

Źródła:

Wiktionary

Naftodajny

obfitujący w ropę naftową, dostarczający ropy naftowej; naftonośny, ropodajny, roponośny

przymiotnik

(1.1) o terenach, skałach itp. zawierający złoża ropy naftowej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naftol

1. każdy związek z grupy naftoli, czyli pochodnych naftalenu, zawierających jedną lub więcej grup hydroksylowych.
2. najprostszy przedstawiciel naftoli; naftalenol, hydroksynaftalen

Źródła:

SJP.pl

Naftole

1. każdy związek z grupy naftoli, czyli pochodnych naftalenu, zawierających jedną lub więcej grup hydroksylowych.
2. najprostszy przedstawiciel naftoli; naftalenol, hydroksynaftalen

Naftole (ang. "naphthol" od "naphtha" nafta + "-ol" końcówka charakterystyczna dla związków zawierających grupę –OH) – związki organiczne, fenolowe pochodne naftalenu, których cząsteczki zawierają jedną lub więcej grup hydroksylowych.

Największe znaczenie mają dwa izomeryczne naftole:

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Naftolowy

Naftowy

1. związany z otrzymywaniem i eksploatacją nafty;
2. oświetlający lub ogrzewający przy zastosowaniu nafty

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z naftą, dotyczący nafty

(1.2) związany z ropą naftową, dotyczący ropy naftowej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naftyl

jednowartościowa grupa organiczna powstała w wyniku oderwania atomu wodoru z cząsteczki naftalenu

Źródła:

SJP.pl

Naftyloamina

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

1-naftyloamina
2-naftyloamina

Źródła:

Wikipedia

[skrót czytany jako całe, odmienne wyrażenie] naganne (ocena szkolna z zachowania); nag (skrót może być zakończony kropką - zgodnie z regułą, lub nie - zgodnie ze zwyczajem)

Źródła:

SJP.pl

Naga

jeden z demonów w hinduizmie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zbiorcze określenie ludów zamieszkujących w północno-wschodnich Indiach;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Naga (Nagowie) – grupa etniczna w północno-wschodnich Indiach
Naga – miasto na Filipinach w regionie Bicol
Naga – miasto na Filipinach w prowincji Cebu (region Central Visayas)
Naga – w mitologii hinduskiej klasa istot związanych z wodą
Naga – stworzenie często spotykane w grach i książkach z gatunku fantasy
Naga – druga płyta Justyny Steczkowskiej
Naga – album koncepcyjny grupy Niebiesko-Czarni
Naqa – starożytne miasto w Nubii
Naga – przedsiębiorstwo

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nagabnąć

zatrzymać, zaczepić kogoś, by nakłonić do czegoś, zapytać, poprosić o coś; zagabnąć

Źródła:

SJP.pl

Nagabywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nagabywać.

Źródła:

Wiktionary

Nagabywać

zatrzymywać, zaczepiać kogoś, by nakłonić do czegoś, zapytać, poprosić o coś; zagabywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nagabnąć)

(1.1) namawiać na seks

(1.2) natrętnie namawiać lub pytać

(1.3) zaczepiać przechodniów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nagadać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) pot. powiedzieć dużo czegoś

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naganiacz

1. potocznie: osoba nakłaniająca kogoś do jakichś działań;
2. mężczyzna zajmujący się naganianiem zwierzyny na stanowiska myśliwych podczas polowania;
3. potocznie: penis; kuś, kuśka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. łow. osoba naganiająca zwierzynę w kierunku stanowisk myśliwych podczas polowania

(1.2) pot. przen. osoba zajmująca się nakłanianiem lub zmuszaniem innych osób do jakichś działań;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naganiaczka

1. potocznie: kobieta nakłaniająca kogoś do jakichś działań;
2. kobieta zajmująca się naganianiem zwierzyny na stanowiska myśliwych podczas polowania

Źródła:

SJP.pl

Naganianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naganiać.

Źródła:

Wiktionary

Naganka

nagonka;
1. zaganianie zwierzyny łownej w kierunku stanowisk myśliwskich;
2. zespół naganiaczy; otoka;
3. dawniej: zorganizowane działania skierowane przeciwko komuś, np. nielubianej osobie lub przeciwnikowi politycznemu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łow. kierowanie zwierzyny w stronę stanowisk strzeleckich podczas polowania

(1.2) łow. grupa pomocników myśliwskich biorących udział w napędzaniu zwierząt

(1.3) przen. daw. nagonka; zorganizowana i natężona akcja wymierzona przeciwko jakiejś osobie, grupie lub instytucji w celu jej zaszkodzenia

Naganka – w łowiectwie grupa ludzi współpracujących ze sobą, których zadaniem jest spłoszenie dzikiej zwierzyny podczas polowania i skierowanie jej na pole widzenia myśliwych.

Naganiacze poruszają się zazwyczaj w szeregu, wykorzystując do wypłoszenia zwierząt hałas, światło, dym i psy myśliwskie. Naganka jest szczególnie przydatna przy polowaniach na jelenie lub daniele, umożliwiając skuteczniejsze i efektywniejsze polowanie oraz minimalizuje ryzyko uszkodzenia lub zabicia zwierzyny.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nagannie

przysłówek

(1.1) w sposób zasługujący na naganę

(1.2) w sposób wyrażający potępienie dla niewłaściwego postępowania

Źródła:

Wiktionary

Naganniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: naganny; bardziej naganny

Źródła:

SJP.pl

Naganność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest naganne; cecha tych, którzy są naganni

Źródła:

Wiktionary

Naganny

1. zasługujący na naganę; karygodny, zły;
2. dawniej: wyrażający naganę; ganiący

przymiotnik

(1.1) taki, który zasługuje na naganę

(1.2) pełen nagany dla kogoś lub czegoś

(1.3) eduk. najgorszy szkolny stopień ze sprawowania

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nagano

1. oficjalne upomnienie za niewłaściwe zachowanie;
2. występująca w Afryce choroba wielu ssaków, przenoszona głównie przez muchy tse-tse; ngana

Nagano (jap. 長野市 Nagano-shi) – miasto w środkowej części wyspy Honsiu w Japonii; stolica prefektury Nagano.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nagant

siedmiostrzałowy rewolwer kalibru 7,62 mm, używany od końca XIX wieku do końca II wojny światowej; Nagan, Nagat

Źródła:

SJP.pl

Nagar

1. osad na ściankach komory spalania, na denku tłoka spalinowego, na świecach, zaworach itp.
2. tymczasowa jednostka administracji terytorialnej w Indiach, tworzona przy przekształceniu obszaru wiejskiego w miejski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mech. chem. osad na metalu, tworzący się przy spalaniu paliwa (np. benzyny, oleju itd.);

(1.2) opalana część knota świecy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nagar (księstwo) – dawne księstwo znajdujące się na obszarze dzisiejszego Pakistanu.
Nagar (palenie tytoniu) – osad powstający wewnątrz fajki.
Nagar (osad) – twardy osad z niedopalonych cząstek materiału palnego.

(1.1) żegl. na żaglowcu: belka z otworami, w które wkładane są nagle – kołki mocujące liny żagli

Źródła:

Wiktionary

Nagi

1. bez ubrania, owłosienia;
2. bez upiększeń (naga prawda)

przymiotnik

(1.1) bez ubrania, rozebrany do naga

(1.2) zool. o zwierzętach niemający włosów, sierści, piór itp.

(1.3) geogr. o terenie, podłożu pozbawiony roślinności

(1.4) pozbawiony ozdób

(1.5) zawierający najistotniejszy przekaz; bez zbędnych słów i upiększeń

(1.6) o roślinach pozbawiony liści

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) nieubrany człowiek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nagi – gaun wikas samiti we wschodniej części Nepalu w strefie Kośi w dystrykcie Bhojpur
Nagi – gaun wikas samiti we wschodniej części Nepalu w strefie Meći w dystrykcie Panchthar
Nagi – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Okayama

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nagiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. kołek do mocowania lin żagli na dużych jednostkach;

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Nagielski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Nagietek

roślina ozdobna z rodziny astrowatych, o długich, lancetowatych liściach, hodowana często w ogródkach; nogietek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

przysłówek

(1.1) w nieoczekiwany i gwałtowny sposób

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) plural|nagiel.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nagle (ang. Suddenly) – amerykański film z 1954 w reżyserii Lewisa Allena
Nagle (fran. Soudain seuls) – francuski film z 2023 w reżyserii Thomasa Bidegaina

Nagnajać

rzadko: pokrywać gnojem; namierzwiać

Źródła:

→ Nagoja

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nagoją, dotyczący Nagoi

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nagonasienne

grupa roślin naczyniowych; nagozalążkowe

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nagonka

naganka;
1. zaganianie zwierzyny łownej w kierunku stanowisk myśliwskich;
2. zespół naganiaczy;
3. potocznie: zorganizowane działania skierowane przeciwko komuś, np. nielubianej osobie lub przeciwnikowi politycznemu

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

nagonka (socjologia)
nagonka w łowiectwie – naganka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nagonkowy

→ nagonka

Patrz:nagonka

Źródła:

SJP.pl

Nagoskrzelne

o cechach nagoskrzelnych (rząd ślimaków)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nagoszewo – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Brok
Nagoszewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
Nagoszewo – dawna gmina
Nagoszewo – gromada

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający nagą łodygę

Źródła:

Wiktionary

Nagość

1. bycie nagim, bez ubrania;
2. brak pokrycia, przybrania, wypełnienia, np. włosów, sierści, roślinności;
3. brak jakichkolwiek dodatków, ozdób, upiększeń

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak ubrania na ciele

(1.2) brak dodatków, upiększeń

"Zobacz też: Nagość (antropologia)."

Nagość, negliż – stan człowieka pozbawionego odzieży.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nagpur

miasto w Indiach

Nagpur (marathi नागपूर, trl. "Nāgpur", trb. "Nagpur"; ang. "Nagpur") – miasto w środkowej części Indii, w stanie Maharashtra, na wyżynie Dekan nad rzeką Nag, na wysokości 310 metrów. Około 2 mln mieszkańców.

Nagpur jest 13 co do wielkości miastem w Indiach i 114 na świecie.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

1. wyróżniać nagrodą
2. rekompensować stratę, szkodę

czasownik przechodni niedokonany (dk. nagrodzić)

(1.1) przyznawać nagrodę

(1.2) przekazywać zadośćuczynienie za trudy, poniesione straty

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nagranie

1. zarejestrować dźwięk, obraz na nośniku;
2. potocznie: załatwić lub ułatwić coś komuś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zapis dźwięku lub obrazu taki, że można później znowu zobaczyć ten obraz lub posłuchać tego dźwięku

(1.2) odczasownikowy od|nagrać.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nagrać

1. zarejestrować dźwięk, obraz na nośniku;
2. potocznie: załatwić lub ułatwić coś komuś

czasownik przechodni dokonany (ndk. nagrywać)

(1.1) zarejestrować obraz, dźwięk lub informację na jakimś nośniku

(1.2) pot. załatwić coś dla kogoś

czasownik zwrotny dokonany nagrać się

(2.1) utrwalić swój głos, grę lub wizerunek

(2.2) zagrać wielokrotnie, spędzić dużo czasu grając

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nagrobek

płyta na grobie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej;

Nagrobek – trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej. Mają na celu zachować pamięć o osobie zmarłej. Monumentalne budowle zwane są grobowcami.

Wykonane mogą być w formie usypanej mogiły (np. kurhan, kopiec), głazu, płyty, pomnika (dolmen, stela nagrobna) lub budowli (piramida egipska, mastaba, mauzoleum).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

1. wyróżnienie
2. rekompensata, odszkodowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyróżnienie lub wynagrodzenie za dokonany czyn lub pracę

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nagrywać.

Źródła:

Wiktionary

Nagrywarka

urządzenie służące do zapisu danych na płyty CD-R, DVD itp.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nagrzać.

Źródła:

Wiktionary

Nagrzany

młodzieżowo, potocznie:
1. pijany;
2. odurzony;
3. podniecony

Źródła:

SJP.pl

Nagrzać

czasownik przechodni dokonany (ndk. nagrzewać)

(1.1) dokonany od|nagrzewać.

czasownik zwrotny dokonany nagrzać się (ndk. nagrzewać się)

Nagrzewarka – urządzenie techniczne do nagrzewania przedmiotów metalowych, zwykle do celów technologicznych (obróbka cieplna lub obróbka plastyczna).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nagusieńki

zdrobnienie od: nagi; naguśki, naguchny, nagutki, naguteńki

przymiotnik

przymiotnik

(1.1) stpol. górny

Źródła:

Wiktionary

Nagórski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nagórski – herb szlachecki
Nagórski – nazwisko
Nagórski – potok, dopływ Kamionki
Bohdan Nagórski (1890-1987) – inżynier
Grzegorz Nagórski (ur. 1964) – puzonista
Mateusz Nagórski (ur. 1986) – piosenkarz, gitarzysta, kompozytor
Jan Nagórski (1888-1976) – lotnik
Wiktor Nagórski (ujednoznacznienie)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nagórzycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nagórzycami, dotyczący Nagórzyc

Źródła:

Wiktionary

Nagład

ryba z rodziny skarpiowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Scophthalmus rhombus|L.|ref=tak., gatunek morskiej ryby przydennej z rodziny nagładowatych;

Nagład ("Scophthalmus rhombus") – gatunek ryby flądrokształtnej z rodziny nagładowatych (Scophthalmidae). [].

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nagłaskać

nagłaskać się - zmęczyć się długim głaskaniem

Źródła:

SJP.pl

(1.1) anat. ruchoma chrząstka oddzielająca gardło od krtani;

Nagłośnia ( epiglottis) – nieparzysty fałd błony śluzowej krtani ssaków, oddzielający gardziel od krtani, dzięki swojej ruchomości pełniący rolę w ochronie dolnych dróg oddechowych podczas połykania. U większości ssaków ma podłoże chrzęstne stanowiące chrząstkę nagłośniową ("cartilago epiglottica"), z którą bywa w uproszczeniu utożsamiana i wtedy określenia „nagłośnia” i „chrząstka nagłośniowa” stosowane są zamiennie.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nagłośnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

niespodziewany

przymiotnik

(1.1) taki, który dzieje się nagle, niespodziewanie, raptownie, szybko, znienacka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nagłówek

1. napis umieszczony nad tekstem; wyodrębniona część tytułowa; tytuł kolumny czasopisma; tytuł;
2. część uprzęży końskiej składająca się z rzemieni przechodzących przez szczyt głowy konia i obejmujących potylicę;
3. zwieńczenie kolumny; głowica; kapitel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wyróżniony napis umieszczony nad tekstem

(1.2) jeźdz. górna część uprzęży końskiej, składająca się z pasków leżących za uszami konia i obejmująca potylicę

(1.3) przest. zakończenie jakiegoś podłużnego przedmiotu mające kształt główki

(1.4) inform. w edytorach tekstu, obszar na górnym marginesie strony, mogący zawierać tekst lub grafikę

(1.5) inform. początkowy fragment pliku informujący o pozostałej zawartości tego pliku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nagłówkować

nagłówkować się - potocznie:
1. nakłopotać się nad rozwiązaniem jakiegoś problemu; nagłowić się, nakombinować się;
2. zmęczyć się odbijaniem piłki głową

Źródła:

SJP.pl

Nagłówkowy

→ nagłówek

przymiotnik

(1.1) druk. inform. odnoszący się do nagłówka

nahajka;
1. skórzany bicz z krótką rękojeścią; kańczug, batog
2. rzadziej: raz zadany tym biczem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nahajka (bicz)

(1.2) nahajka (uderzenie)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

pospolicie: mocno napalać w piecu lub kuchence węglowej

Źródła:

SJP.pl

Nahajka

nahaj;
1. skórzany bicz z krótką rękojeścią; kańczug, batog
2. rzadziej: raz zadany tym biczem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pleśćeciony bicz o krótkiej rękojeści

(1.2) uderzenie nahajką (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naharanie

jednostka monetarna Nigerii (1 naira = 100 kobo)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) monet. oficjalna waluta Nigerii

Naira (NGN) – jednostka monetarna Nigerii.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nairobi

stolica Kenii

→ Nairobi

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Nairobi

Patrz:Nairobi

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naiskos

w starożytnej Grecji: typ nagrobka w postaci kapliczki ozdobionej reliefami przedstawiającymi zmarłego w otoczeniu pozostałych przy życiu członków rodziny

Naiskos (gr. ναΐσκος; lm naiskoi) – rodzaj starogreckiego nagrobka w postaci świątynki z reliefową sceną figuralną we wnętrzu.

Zewnętrznie naśladował kształt distylowego "templum in antis", wyposażony w anty i przyczółek z tympanonem, główną część fasady miał wewnętrznie zdobioną wypukłym reliefem przedstawiającym scenę z udziałem żywych i zmarłego (nierzadko w postaci sceny rodzinnej). W sztuce sepulkralnej stosowany w V i IV wieku p.n.e.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

człowiek naiwny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek naiwny i łatwowierny

Naiwniak (ang. "Nobody's Fool") – amerykański komediodramat z 1994 roku w reżyserii Roberta Bentona, zrealizowany na podstawie powieści Richarda Russo. Zdjęcia kręcono w stanie Nowy Jork.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naiwniara

potocznie: kobieta łatwowierna i prostoduszna; naiwniaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. naiwna dziewczyna lub kobieta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naiwnie

przysłówek

w mitologii greckiej: boginka wodna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitgr. nimfa wód lądowych, wodospadów, potoków, strumieni, źródeł rzek, jezior,

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Najada – księżyc Neptuna
najada – w mitologii greckiej każda z nimf źródeł, potoków
najady (najadowate) – podrodzina pierścienic z rodziny Naididae

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. zbrojna agresja

(1.2) górna część skoczni narciarskiej

(1.3) jazda dla nabrania szybkości przed wykonaniem ewolucji

(1.4) film. szybkie zbliżenie kamery do filmowanych obiektów

(1.5) pot. żart. tłumne przybycie, zwykle nieoczekiwane

(1.6) przybycie

(1.7) urządzenie na które wjeżdżają samochody

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Najazd – zbrojna agresja, inwazja, na terytorium państwa/państw
Najazd – część skoczni narciarskiej
Najazd – inna nazwa autolawety (pojazd wyposażony w najazd – zabudowę autolawety

(1.1) odczasownikowy od|najebać.

Źródła:

Wiktionary

Najebany

napierdolić; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. najebać (komuś) - pobić mocno (kogoś);
2. wrzucić, dodać wiele czegoś;
3. najebać się:
a) upić się;
b) napracować się

przymiotnik

(1.1) wulg. pijany, nietrzeźwy

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: najebać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Najebać

napierdolić; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. najebać (komuś) - pobić mocno (kogoś);
2. wrzucić, dodać wiele czegoś;
3. najebać się:
a) upić się;
b) napracować się

czasownik zwrotny dokonany najebać się (ndk. brak)

(1.1) wulg. upić się

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(2.1) wulg. dać czegoś bardzo dużo

SJP.pl

Najemniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z najemnikami, dotyczący najemników

Źródła:

Wiktionary

Najemnik

1. żołnierz służący w obcym wojsku za opłatą;
2. dawniej: człowiek wynajmujący się do pracy;
3. pogardliwie: osoba wynajmowana za pieniądze do zrobienia czegoś niegodnego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. wynajęty za pieniądze, niezależny żołnierz;

(1.2) rzad. pracownik, pracujący zwykle dorywczo dla różnych pracodawców, pracownik najemny

(1.3) pogard. człowiek, który za pieniądze dokonuje czynów niegodnych, haniebnych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

najemnik – członek wojska najemnego, ochotnik walczący za pieniądze
Najemnik – album grupy Dżem
Najemnik – film z 1973 roku
Najemnik – film z 2006 roku
Najemnik – hiszpańska seria komiksowa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Najemny

1. wynajęty za pieniądze;
2. wykonywany dla kogoś za zapłatą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto dokonuje najazdu na czyjś kraj, ziemię, nieruchomości

Źródła:

Wiktionary

Najeźdźczy

przymiotnik

(1.1) dotyczący najeźdźcy, dotyczący dokonywania najazdu

Źródła:

Wiktionary

Najeźdźczyni

→ najeźdźca; agresorka, grabieżczyni

Źródła:

SJP.pl

Najeżdżanie

Najeżony

przymiotnik

(1.1) pokryty czymś ostrym, sterczącym

(1.2) mający groźny, nieprzystępny wygląd

stopień najwyższy od przymiotnika: dobry

forma przymiotnika.

(1.1) stopień najwyższy od dobry

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Najlepszy – powieść Waldemara Łysiaka
Najlepszy – amerykański film z 2009 w reżyserii Shany Feste
Najlepszy – polski film z 2017 w reżyserii Łukasza Palkowskiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) pot. (żart. lub pogard.) adwokat

1. wynajmować, pożyczać
2. najmować się - zatrudniać się

czasownik przechodni niedokonany (dk. nająć)

(1.1) wynajmować kogoś do pracy

SJP.pl

Najwyższy

stopień najwyższy od przymiotnika: wysoki

forma przymiotnika.

(1.1) mający największą wysokość

(1.2) najwyżej położony

(1.3) posiadający największy zakres kompetencji

SJP.pl

Najądrze

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. narząd płciowy męski wewnętrzny, przylegający od góry do jądra;

Najądrze ( epididymis) – narząd płciowy męski wewnętrzny. Znajduje się w mosznie i przylega do jądra od góry, tyłu oraz boku. Składa się z kanalików, których zadaniem jest odprowadzanie z jądra i magazynowanie nasienia. Najądrze składa się z głowy, trzonu i ogona. Głowę stanowią płaciki (albo stożki najądrza) i przewodziki odprowadzające, natomiast trzon i ogon (uważany za główny magazyn nasienia) zbudowane są z poskręcanego przewodu najądrza, który opuszczając ogon, przechodzi w nasieniowód.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Najądrzowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z najądrzem, dotyczący najądrza

Źródła:

Wiktionary

Nająć

1. zatrudnić kogoś;
2. nająć się - zatrudnić się u kogoś

czasownik przechodni dokonany (ndk. najmować)

(1.1) wynająć kogoś do pracy

1. zrobić karby, nacięcia; pokarbować, ukarbować, wykarbować;
2. dawniej:
a) dobrze coś zapamiętać; zakarbować;
b) pobić, zadać wiele ciosów

Źródła:

SJP.pl

Nakarczek

1. część hełmu chroniąca kark, wykonana z folg lub płatu blachy stalowej;
2. gwarowo: część uprzęży konia

1. zaspokoić czyjś głód;
2. nakarmić się:
a) zaspokoić swój głód;
b) zmęczyć się karmieniem kogoś, czegoś

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|karmić.

(1.2) dokonany od|nakarmiać.

czasownik zwrotny dokonany nakarmić się

(2.1) dokonany od|karmić się.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nakazanie

Nakazywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nakazać)

(1.1) wydawać nakaz, polecenie, rozkaz

(1.2) stawiać wymagania

Źródła:

Wiktionary

Nakfa

waluta Erytrei (1 nakfa = 100 centów)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) monet. waluta Erytrei;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nakfa – waluta Erytrei
Nakfa – miasto w Erytrei

Nakielnica uzyskała lokację miejską w 1555 roku, zdegradowana przed 1600 rokiem. Wieś dóbr prestymonialnych kapituły kolegiaty łęczyckiej w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku. Do 1924 roku istniała gmina Nakielnica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

Źródła:

Wikipedia

Nakielski

przymiotnik od: Nakło nad Notecią

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Nakła, związany z Nakłem

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

powiat nakielski – powiat w Polsce, w zachodniej części województwa kujawsko-pomorskiego
Andrzej Nakielski – polski piłkarz i trener
Samuel Nakielski – rzymskokatolicki duchowny, archiwista, bibliotekarz i historiograf

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nakierowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakierować.

Źródła:

Wiktionary

Nakierować

czasownik przechodni dokonany (ndk. nakierowywać)

stożkowe wgłębienie na końcu obrabianego przedmiotu, w które wchodzi kieł obrabiarki

Nakiełek – baza obróbkowa w postaci otworu nieprzelotowego z podcięciem stożkowym lub łukowym. Stosuje się je do mocowania obracającego się przedmiotu na kle.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nakipieć

kipiąc, oblać; wykipieć na coś

Źródła:

SJP.pl

Naklejać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nakleić)

(1.1) przymocowywać coś na powierzchni czegoś za pomocą substancji klejącej

czasownik zwrotny niedokonany naklejać się (dk. nakleić się)

(2.1) być naklejanym

Źródła:

Wiktionary

Naklejeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: naklejka

Źródła:

Wiktionary

Naklejka

przedmiot przeznaczony do naklejania na coś, zwykle z jednej strony pokryty warstwą kleju, z drugiej mający jakiś nadruk

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zadrukowany papier lub folia plastikowyastikowa z warstwą kleju na jednej stronie, umożliwiającej przyklejenie do czegoś;

Naklejka – kawałek folii lub papieru, najczęściej posiadający samoprzylepne właściwości, co umożliwia jej przyczepienie na powierzchnię płaską.

W zależności od rodzaju użytego kleju naklejka ma różne właściwości; kleje stałe na trwale utrzymują naklejkę na powierzchni, kleje o budowie mikrosferycznej umożliwiają przenoszenie oraz bezśladowe usuwanie naklejek.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naklejkowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

przymiotnik

(1.1) montowany na kranie

Źródła:

Wiktionary

Nakrapiany

spryskiwać coś kroplami cieczy

przymiotnik

(1.1) taki, który ma kropki, plamkaamki odmiennego koloru

(1.2) pot. żart. taki, któremu towarzyszy alkohol, zwykle w dużych ilościach

forma czasownika.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakreślać.

Źródła:

Wiktionary

Nakreślenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakreślić.

Źródła:

Wiktionary

Nakreślik

nakreślik dębowiec - motyl z rodziny miernikowcowatych

Źródła:

SJP.pl

Nakreślić

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakryć.

(1.2) coś, co okrywa, zasłania, osłania

(1.3) naczynia i sztućce na stole

Zobacz też: zastawa stołowa.

Nakrycie (nakrycie rzutowe) – funkcja ciągła formula_1 z przestrzeni topologicznej formula_2 do przestrzeni topologicznej formula_3 taka że każdy punkt w formula_4 ma otoczenie otwarte formula_5 równomiernie pokryte na skutek działania funkcji formula_1 (precyzyjna definicja jest podana niżej).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nakrywa

rzadko: przykrywa, pokrywa, wieko

Źródła:

SJP.pl

Nakrywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakrywać.

Źródła:

Wiktionary

Nakrywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nakryć)

(1.1) kłaść coś na wierzchu czegoś / kogoś, osłaniając to

(1.2) układać na stole, przed posiłkiem, zastawę, sztućce, serwetki itp.

(1.3) przyłapywać, zastać kogoś na czymś występnym lub wstydliwym

1. położyć coś na kimś lub na czymś, osłaniając kogoś lub coś;
2. przyłapać kogoś na czymś, złapać kogoś na gorącym uczynku

czasownik przechodni dokonany (ndk. nakrywać)

(1.1) osłonić poprzez położenie czegoś na czymś

(1.2) pot. znaleźć kogoś w sytuacji popełniania czegoś zabronionego, złego

czasownik zwrotny dokonany nakryć się (ndk. nakrywać się)

(2.1) osłonić siebie poprzez umieszczenie czegoś na sobie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nakrzemować

nasycić krzemem

Źródła:

SJP.pl

Nakrzub

czasownik przechodni niedokonany (dk. nakręcić)

(1.1) kręcąc mocować coś na gwintowanym przedmiocie

(1.2) okręcać lub nawijać coś wokół czegoś

czasownik zwrotny niedokonany nakręcać się (dk. nakręcić się)

(2.1) być mocowanym na gwintowanym przedmiocie poprzez kręcenie

(2.2) być okręcanym lub nawijanym na coś

(2.3) być uruchomianym przez naciąganie sprężyny

(2.4) przen. pot. wzrastać lub nasilać się

(2.5) przen. pot. nabierać coraz więcej zaangażowania emocjonalnego

Źródła:

Wiktionary

Nakręcenie

potocznie: stan odczuwania silnych emocji zachęcających do jakiegoś zadziałania

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakręcić.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nakręcić

czasownik przechodni dokonany (ndk. nakręcać)

(1.1) dokonany od|nakręcać.

Źródła:

Wiktionary

Nakręcony

potocznie: będący pod wpływem silnych emocji zachęcających do jakiegoś zadziałania

Źródła:

SJP.pl

Nakręteczka

zdrobnienie od: nakrętka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: nakrętka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nakrętka

1. pierścień o gwintowanym otworze, nakręcany na śrubę; mutra;
2. okrągła pokrywka z gwintem do zamykania pojemników; zakrętka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. element konstrukcyjny o wewnętrznym gwincie

(1.2) pot. nakręcane zamknięcie butelki

Nakrętka – łącznik w połączeniu śrubowym. Jest pierścieniem z naciętym na całej długości otworu gwintem. Nakręcana jest na wolny koniec trzonu śruby zgodnie z wymaganiami montażowymi.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nakrętkowy

→ nakrętka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Naksos, dotyczący Naksos

Źródła:

Wiktionary

Naktuz

podstawa kompasu okrętowego w postaci wąskiej szafki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. wąska szafka stanowiąca podstawę kompasu okrętowego;

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakurwiać.

skrót

(1.1) = nakład

Źródła:

Wiktionary

Nakład

1. suma pieniędzy, ilość pracy, sił, energii itp. włożona w wykonanie jakiegoś przedsięwzięcia
2. liczba egzemplarzy wydawnictwa (książki, czasopisma)
3. ogłoszenie drukiem jakiegoś dzieła; wydanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) suma pieniędzy włożona w jakąś inwestycję

(1.2) liczba egzemplarzy wydanej książki, czasopisma

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

nakład w poligrafii (liczba lub finansowanie publikacji)
nakład w ekonomii (sposób organizacji produkcji)
nakłady

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nakładalny

dający się nałożyć

Źródła:

SJP.pl

Nakładanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakładać.

Źródła:

Wiktionary

Nakładany

potocznie o kieszeniach, mankietach: przyszywany na wierzchu ubrania; naszywany

Źródła:

SJP.pl

Nakładać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nałożyć)

(1.1) umieszczać przedmiot lub rozprowadzać substancję na innym przedmiocie albo substancji

(1.2) praw. ustanowić dla kogoś lub czegoś określony obowiązek albo karę

(1.3) białystok. zakładać ubranie

czasownik zwrotny niedokonany nakładać się (dk. nałożyć się)

(2.1) przen. mylić lub łączyć ze sobą wrażenia, zjawiska

Źródła:

Wiktionary

Nakładca

osoba lub instytucja dająca środki na wyprodukowanie czegoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która daje środki finansowe na wyprodukowanie czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Źródła:

SJP.pl

Nakładka

materiał, tworzywo nakładane w jakiejś formie na inne materiały

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

w znaczeniu ogólnym
- przedmiot nakładany na inny przedmiot
w technice
- element konstrukcyjny złącza
- część złącza ciesielskiego
- część broni strzeleckiej osłaniająca lufę
- nakładka ochronna imadła – zobacz imadło
w informatyce
- fragment programu nakładkowego
- niepoprawna nazwa powłoki systemu operacyjnego
- potoczna nazwa programu rozszerzającego możliwości innego programu
inne znaczenia

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

oparty na nakładzie, stanowiący nakład

przymiotnik

(1.1) związany z nakładem (liczbą egzemplarzy)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakłaniać.

Źródła:

Wiktionary

Nakłaniać

1. zachęcać kogoś do czegoś; namawiać; przekonywać;
2. nakłaniać się - okazywać skłonność do czegoś; przekonywać się

czasownik przechodni niedokonany (dk. nakłonić)

(1.1) wywierać na kogoś wpływ, by coś wykonał

czasownik zwrotny niedokonany nakłaniać się (dk. nakłonić się)

(2.1) nakłaniać siebie nawzajem

(2.2) nakłaniać siebie samego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nakło

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. Nakło nad Notecią - miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi i osad w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nakło – dawna nazwa miasta Nakło nad Notecią, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Nakło nad Notecią
Nakło – część wsi Grądy w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Małkinia Górna
Nakło – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Tarnów Opolski
Nakło – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Stubno
Nakło – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
Nakło – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Lelów
Nakło – zniesiona osada w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Lelów
Nakło – część wsi Kotulin w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Toszek
Nakło – dawna nazwa wsi Nakło Śląskie, w woj. śląskim, w pow. tarnogórskim, w gminie Świerklaniec
Nakło – gromada w powiecie tarnogórskim
Nakło – gromada w powiecie włoszczowskim
Nakło – dawna gmina

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nakłonienie

Nakłuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nakłuwać.

Nalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nalać.

Źródła:

Wiktionary

Nalaniec

zniekształcony chorobowo płód zwierzęcy

Źródła:

SJP.pl

Nalany

napełnić cieczą

forma czasownika.

napełnić cieczą

czasownik przechodni dokonany (ndk. nalewać)

(1.1) dokonany od|nalewać.

(1.2) pot. środ. pobić

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nalborczyk

Naleciałość

coś zapożyczonego lub nabytego, ale niewłaściwego dla kogoś lub czegoś, nowy, obcy element lub cecha u kogoś, w jakiejś rzeczy, stylu, języku itp.

Źródła:

SJP.pl

Naledź

warstwa lodu na powierzchni ziemi tworząca się na mrozie wskutek wypływu wód gruntowych

SJP.pl
Wiktionary

Nalepa

część pieca, przypiecek, na którym się wygrzewano i pod którym można było rozpalać ogień

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. część pieca, na której się wygrzewano

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nalepa – wieś w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Czastary
Adam Nalepa (ur. 1972) – polski reżyser
Alfred Nalepa (1856–1929) – austriacki zoolog
Baltazar Nalepa (1822–1872) – polski działacz ruchu ludowego
Irena Nalepa (ur. 1951) – polska farmakolog, neurobiolog i neurolog
Jakub Nalepa (ur. 1987) – polski informatyk
Jerzy Nalepa (ur. 1926) – polski historyk
Maciej Nalepa (ur. 1978) – polski piłkarz
Michał Nalepa (ur. 1993) – polski piłkarz
Michał Nalepa (ur. 1995) – polski piłkarz
Piotr Nalepa (ur. 1965) – polski gitarzysta i kompozytor
Tadeusz Nalepa (1943–2007) – polski muzyk

(1.2) kartka zawierająca krótką informację naklejana na jakiś przedmiot

(1.3) zdrobn. nalepa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

nalepka (naklejka) – kawałek folii lub papieru, najczęściej posiadający samoprzylepne właściwości
nalepka niepocztowa – wydane przez niepocztowe organizacje bądź instytucje okolicznościowe wydawnictwo, które jest przeznaczone do nalepiania na listach
Barbara Nalepka (ur. 1993) – polska kick-bokserka i zawodniczka MMA
Ján Nálepka (1912–1943) – słowacki wojskowy i partyzant
Kamil Nalepka (ur. 1995) – polski trener i statystyk siatkarski
Krzysztof Nalepka (ur. 1967) – polski piłkarz i trener

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nalepkowy

1. napój alkoholowy przyrządzony przez zalanie spirytusem owoców suszonych lub świeżych
2. leczniczy roztwór etanolowy otrzymywany przez ekstrakcję surowców roślinnych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. alkoholowy napój przygotowany z owoców, ziół, korzeni, zalanych spirytusem

(1.2) farm. roślinny wyciąg alkoholowy stanowiący lekarstwo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

nalewka (napój alkoholowy)
nalewka (farmacja)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nalewkowaty

chrząstka nalewkowata - chrząstka budująca szkielet chrzęstny krtani

Źródła:

SJP.pl

Nalewowy

→ nalew

Patrz:nalew

Źródła:

SJP.pl

Naleziński

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Naleśniczek

zdrobnienie od: naleśnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: naleśnik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naleśnik

potrawa w postaci bardzo cienkiego placka z ciasta usmażonego na patelni, zawiniętego z dowolnym farszem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. spoż. cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek;

(1.2) środ. fot. niewielki, cienki obiektyw

(1.3) pot. żart. beret

(1.4) pot. żart. uderzenie w twarz

(1.5) obraź. kobieta

Naleśnik – proste danie mączne smażone na patelni; bardzo cienki placek usmażony z rzadkiego ciasta.

Pierwszy spisany polski przepis znajduje się w najstarszej polskiej książce kucharskiej Compendium Ferculorum z 1682 roku, autorstwa Stanisława Czernieckiego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naleśnikarka

urządzenie kuchenne do robienia naleśników

Źródła:

SJP.pl

Naleśnikarnia

lokal, w którym sprzedaje się naleśniki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gastr. miejsce, gdzie serwuje się naleśniki; bar specjalizujący się w naleśnikach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naleśniki

potrawa w postaci bardzo cienkiego placka z ciasta usmażonego na patelni, zawiniętego z dowolnym farszem

Źródła:

SJP.pl

Naleśnikowy

→ naleśnik

przymiotnik

(1.1) od: naleśnik

1. być przedmiotem zobowiązania (np. "Należy ci się nagana za nieznajomość ZDS.");
2. być elementem jakiegoś zbioru, grupy, społeczności itp.;
3. być czyjąś własnością

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) być w posiadaniu czyimś

(1.2) być członkiem jakiejś organizacji, społeczności, elementem zbioru

(1.3) (tylko forma bezosobowa) należy = wypada, powinno się

czasownik zwrotny dokonany należeć się

(2.1) (tylko forma bezosobowa) należy się = przysługuje

SJP.pl
Wiktionary

Należy

czasownik modalny (predykatyw) używany dla wyrażenia obowiązku, powinności, stosowności działania; powinno się, wypada, trzeba, potrzeba

czasownik niefleksyjny nieosobowy

(1.1) powinno się; warto, trzeba, wypada

forma czasownika.

(2.1) 3 os. lp. ter. należeć

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Należycie

przysłówek sposobu

(1.1) odpowiednio, właściwie

→ Naliboki

przymiotnik relacyjny

licząc, dochodzić do pewnej liczby

Źródła:

SJP.pl

Naliczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naliczyć.

Źródła:

Wiktionary

Nalicznik

w rosyjskim budownictwie ludowym: bogato rzeźbiona listwa drewniana, okrywająca futryny zewnętrzne okien i drzwi jako ich dekoracyjne obramowanie

Źródła:

SJP.pl

Naliczyć

licząc, dojść do pewnej liczby

czasownik przechodni dokonany (ndk. naliczać)

(1.1) zob. naliczać.

chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych, np. naliściak srebrniak (naliściak zielony)

Naliściak ("Phyllobius") – rodzaj chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Entiminae. Są polifagicznymi fitofagami. Postacie dorosłe żerują głównie na liściach, a larwy na korzeniach.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Naliścica

naliścica wierzbowa - gatunek stonki

Źródła:

SJP.pl

Nalocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od nalot

Źródła:

Wiktionary

Nalokson

organiczny związek chemiczny używany jako środek opioidowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. organiczny związek chemiczny; antagonista receptorów opioidowych znoszący działanie opioidów;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nalot

1. cienka warstwa pojawiająca się na powierzchni czegoś;
2. wpływ pewnej idei czy koncepcji na czyjąś twórczość lub zachowanie;
3. pojawienie się dużej ilości czegoś w krótkim czasie;
4. nadzwyczajna rewizja lub kontrola;
5. atak lotniczy;
6. łączny czas odbytych lotów;
7. młode pokolenie drzew powstałe z samosiewu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. cienka warstwa pyłu, pary itp. osiadła na jakiejś powierzchni

(1.2) chem. warstwa tlenków osiadająca na metalu w wyniku utleniania

(1.3) med. jasna powłoka pokrywająca narząd w wyniku jakiegoś schorzenia

(1.4) książk. przen. widoczny w twórczości artysty lub w czyimś zachowaniu wpływ jakiejś idei, kultury itp.

(1.5) wojsk. atak powietrzny samolotów lub helikopterów na określony cel;

(1.6) środ. lotn. łączny, udokumentowany czas lotów wykonanych przez pilota, odbytych przez samolot bądź silnika

(1.7) środ. leśn. faza rozwoju drzewostanu obejmująca okres życia od samozasiewu do 20 lat, w której drzewka nie przekraczają zazwyczaj wysokości runa leśnego;

(1.8) pot. niespodziewana akcja policji lub służb specjalnych polegająca na wkroczeniu do domu lub lokalu w celu przeprowadzenia kontroli, rewizji, aresztowania przestępców itp.

(1.9) pot. nagłe pojawienie się kogoś lub czegoś w dużej liczbie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

nalot – atak lotniczy
nalot – cienka warstewka grzybów mikroskopijnych na podłożu
nalot – faza rozwoju drzewostanu
Nalot – album zespołu Azyl P
nalot płynny – rodzaj osadu atmosferycznego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

forma zaimka.

(1.1) C. od: my

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ruch państw niezaangażowanych (ang. Non-Aligned Movement, NAM)
Kwas N-acetylomuraminowy (ang. N-acetylmuramate, NAM)
NAM – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Namibii

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Namacalniej

Namacać

macając natrafić na coś

czasownik

(1.1) macając wyczuć coś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Namacywać

rzadko: macając coś długo, wiele razy, natrafić na coś

Źródła:

SJP.pl

Namagać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) kresy. naciskać, napierać

Namalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|namalować.

Źródła:

Wiktionary

Namalować

czasownik przechodni dokonany

(1.1) przedstawić coś malując; zrobić obraz czegoś

Źródła:

Wiktionary

Namangan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, siedziba administracyjna wilajetu namangańskiego;

Namangan (uzb. cyr. i Наманган) – miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, nad Północnym Kanałem Fergańskim, siedziba administracyjna wilajetu namangańskiego. W 2016 roku liczyło ok. 467,9 tys. mieszkańców. Ośrodek przemysłu bawełnianego, jedwabniczego, obuwniczego, spożywczego, chemicznego, maszynowego oraz materiałów budowlanych. W mieście działają dwa teatry, dwa muzea oraz uniwersytet.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Namangański

Źródła:

Wiktionary

Namawiać

zachęcać kogoś do czegoś, nakłaniać, przekonywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. namówić)

(1.1) nakłaniać kogoś do czegoś; przekonywać kogoś, zachęcać

czasownik zwrotny namawiać się

Namiastkowy

→ namiastka

Patrz:namiastka

Źródła:

SJP.pl

Namib

pustynia w Namibii

SJP.pl

Namiernik

namiestnikostwo;
1. urząd, godność namiestnika;
2. biuro mera;
3. budynek, w którym znajduje się biuro namiestnika;
4. okręg administrowany przez namiestnika

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Namiestnictwo (Rosja) – jednostka podziału terytorialnego w Imperium Rosyjskim w latach 1775-1796
Namiestnictwo Galicji

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Namiestniczka

→ namiestnik

Patrz:namiestnik

Źródła:

SJP.pl

Namiestniczo

dawniej: zastępczo

Źródła:

SJP.pl

Namiestniczy

→ namiestnik

Patrz:namiestnik

Źródła:

SJP.pl

Namiestnik

osoba sprawująca władzę w zastępstwie panującego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. osoba sprawująca władzę nad określonym terytorium w imieniu panującego

(1.2) hist. w I Rzeczypospolitej: stopień wojskowy w jeździe polskiego autoramentu, niższy oficer; Gloger|namiestnik.

(1.3) hist. w starożytnym Rzymie: urzędnik, któremu powierzono władzę nad prowincją, miał kompetencje sądownicze i podatkowe

(1.4) przest. zastępca

(1.5) harc. osoba stojąca na czele namiestnictwa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Namiestnik – osoba zastępująca panującego, sprawująca w jego imieniu władzę w kraju, prowincji, dzielnicy lub na innym określonym terytorium
- namiestnik – namiestnik króla w Królestwie Polskim (1815–1918)
- namiestnik – jako namiestnik cesarza austriackiego najwyższy urzędnik cywilny w Królestwie Galicji i Lodomerii w latach 1866–1918
- Namiestnik Rzeszy – od 1933 pełnomocnik rządu III Rzeszy na powierzonym sobie obszarze, od 1939 najwyższy urzędnik cywilny w Kraju Warty i Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie; mniejszy zakres kompete...
- Lord namiestnik Irlandii – reprezentant Korony Brytyjskiej w Irlandii
- namiestnicy Niderlandów Habsburskich
- namiestnik – w starożytnym Rzymie urzędnik, którego zadaniem była kontrola ściągania podatków w prowincjach
w XVII–XVIII w. oficer jazdy polskiej i piechoty sprawujący dowództwo, władzę nad chorągwią w czasie nieobecności porucznika lub rotmistrza; po 1776 podoficer w kawalerii
w harcerstwie – osoba stojąca na czele namiestnictwa
namiestnicy Gondoru – urzędnicy ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia
Gubernator
Locum tenens

Namieszać

1. stan uczuciowy występujący z wielką siłą;
2. silne, jednostronne zainteresowanie jakąś dziedziną

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gwałtowne uczucia

forma rzeczownika.

(2.1) D., C., Ms., W. lp. i M., D., B., W. plural|namiętność.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Namiętności (film 1996) − amerykański melodramat w reżyserii Jona Avneta
Namiętności (film 1969) − szwedzki film psychologiczny w reżyserii Ingmara Bergmana
Namiętności – włoska telenowela z 1986

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Namiętność

1. stan uczuciowy występujący z wielką siłą;
2. silne, jednostronne zainteresowanie jakąś dziedziną

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan uczuciowy występujący z wielką siłą, w szczególności w odniesieniu do miłości fizycznej

(1.2) przen. poet. bardzo silne zainteresowanie daną dziedziną, problematyką

Namiętność – stan silnego odczuwania emocji, bądź uczucie skierowane wobec danej pasji, zainteresowania. Zachodzi wówczas, gdy dyspozycja do pragnień staje się tłem afektów, które człowieka opanowują wbrew głosowi rozsądku.

Pojęcie namiętności w języku polskim najczęściej odnosi się do seksualności i zmysłowości. Wiąże się je ze stanem odczuwania silnego i nieodpartego uczucia do drugiej osoby, które powoduje utratę kontroli intelektualnej nad zachowaniem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Namiętny

przymiotnik

(1.1) świadczący o pożądaniu

(1.2) o uczuciach, gestach, zachowaniach: pełen gwałtowności, namiętności, intensywności

czasownik przechodni dokonany (ndk. namaczać)

(1.1) wkładać coś na jakiś czas do wody lub innego płynu, aby to nasiąknęło cieczą

czasownik zwrotny dokonany namoczyć się (ndk. namaczać się)

przysłówek

→ namolny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. cecha tego, co namolne; cecha tych, którzy są namolni

Patrz:namolny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Namolny

potocznie: narzucający się komuś do znudzenia; nachalny, natarczywy

przymiotnik

(1.1) pot. narzucający się, którego trudno się pozbyć

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Namordnik

1. przestarzale: kaganiec dla psa;
2. żartobliwie: coś utrudniającego swobodę wypowiedzi lub działania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. kaganiec (plecionka zakładana na pysk zwierzętom, zwłaszcza psom)

→ namorzyn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. swat

(1.1) daw. odpowiedź na powitanie piekarskie „chusic”

Źródła:

Wiktionary

Namulanie

o wodzie, rzece itp.: pokrywać mułem, osadzać na czymś muł

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|namulać.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Namulać

o wodzie, rzece itp.: pokrywać mułem, osadzać na czymś muł

Źródła:

SJP.pl

Namulisko

namulizna;
1. osad naniesiony przez wodę; namuł;
2. obszar pokryty osadem naniesionym przez wodę

Namulisko – ogólna nazwa miejsc, w których zbierają się muliste osady, różnie definiowane w zależności od dziedziny.

Namulnik ("Limosella" L.) – rodzaj roślin należący do rodziny trędownikowatych. Obejmuje 15 gatunków roślin zielnych występujących na różnych kontynentach w wodach i w siedliskach lądowych. Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w Afryce, gdzie rośnie 10 gatunków. W Europie obecne są 3. Do flory Polski należy jeden gatunek – namulnik brzegowy "L. aquatica".

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Namur

belka drewniana oparta na murze (najczęściej mocowana do wieńca), na której opierają się krokwie; namurnica, murłata, murłat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Belgii, stolica Walonii;

(1.2) geogr. adm. belgijski region z ośrodkiem administracyjnym w Namurze (1.1);

Namydlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|namydlać.

Źródła:

Wiktionary

Namysł

rozważanie czegoś, zastanawianie się nad czymś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rozważenie czegoś w myślach

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barbara Namysł (ur. 1944) – polska architektka i urbanistka
Jan Namysł (1882–1942) – polski wojskowy
Piotr Namysł (1944–2016) – polski architekt

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Namysław

imię męskie

rozważanie czegoś, zastanawianie się nad czymś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Nanajski

dotyczący Nanajów, ludu zamieszkującego dolny Amur i Ussuri

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nanajami, dotyczący Nanajów

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nanczang

miasto w Chinach; Nanchang

Źródła:

SJP.pl

Nanczański

→ Nanczang

Patrz:Nanczang

Źródła:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nanerczowaty

o cechach nanerczowatych (rodzina roślin)

Źródła:

SJP.pl

Nanerczowy

→ nanercz

Patrz:nanercz

Źródła:

SJP.pl

→ nanit

Patrz:nanit

Źródła:

SJP.pl

Nanizanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nanizać.

Źródła:

Wiktionary

Nanizać

nawlec coś na nić, sznurek, żyłkę itp.

czasownik przechodni dokonany (ndk. nanizywać)

(1.1) książk. nawlec coś na sznurek, nitkę, drut, żyłkę itp.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nanizm

wzrost znacznie poniżej średniej w danej populacji; karłowatość

Źródła:

SJP.pl

Nanizywanie

Nankinka

mieszkanka Nankinu

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl
Wiktionary

Nanning

stolica Guangxi, regionu autonomicznego w Chinach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

cząstka o wielkości od 1 do 100 nanometrów; nanocząstka

Źródła:

SJP.pl

Nanocząsteczkowy

→ nanocząsteczka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. zimnotrwały krzew lub bylina o wysokości poniżej 2 m;

Patrz:nanokryształ

Źródła:

SJP.pl

Nanomaszyna

hipotetyczna maszyna o wielkości nieprzekraczającej 100 nanometrów; nanobot, nanorobot, nanit

Źródła:

SJP.pl

Nanomateriał

materiał, w którym występują regularne struktury na poziomie molekularnym, nieprzekraczającym 100 nanometrów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. polikrystaliczna substancja składająca się z ziaren o rozmiarze nieprzekraczającym 100 nanometrów w przynajmniej jednym wymiarze;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nanomateriałowy

→ nanomateriał

przymiotnik

(1.1) przym. od nanomateriał

Patrz:nanomateriał

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nanomedycyna

medycyna, w której stosowana jest nanotechnologia

Źródła:

SJP.pl

Nanometr

jednostka długości równa 10^(-9) metra

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jednostka długości równa jednej miliardowej metra

Nanometr (symbol: nm) – podwielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Jest to jedna miliardowa metra, czyli jedna milionowa milimetra. Jeden nanometr równa się zatem 10−9 m. W notacji naukowej można go zapisać jako 1 E-9 m oznaczający 0,000 000 001 × 1 m. Rzadko stosowana jest również stara nazwa "milimikron".

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nanometrowy

→ nanometr

SJP.pl

Nanoplastyczny

→ nanoplastia

Patrz:nanoplastia

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nanos – rodzaj chrząszczy z rodziny poświętnikowatych
Nanos – masyw górski w Górach Dynarskich w Słowenii
Nanos – miejscowość w Gminie Vipava w Słowenii
Nanos – dawna osada na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Kuropole

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nanosatelita

sztuczny satelita bardzo małych rozmiarów

Nanosatelita, nano-satelita, nanosat – rodzaj bardzo małego sztucznego satelity. Do tej kategorii należą urządzenia o masie od 1 do 10 kg. Nanosatelitami są np.: NanoSail-D2, O/OREOS, czy też, zaprojektowane i zbudowane w Polsce, sztuczne satelity naukowe Lem i Heweliusz.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nanosatelitarny

ochraniacz na nos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) element oprawki okularów, który opiera się na nosie

(1.2) geod. przyrząd służący do wykreślania na mapie wyników pomiarów terenowych;

(1.3) hist. element hełmu osłaniający nos

(1.4) jeźdz. część ogłowia w postaci paska przebiegającego nad nosem konia

(1.5) techn. przyrząd służący do nanoszenia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

[czytaj: nąt] miasto we Francji

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą, historyczna stolica Bretanii;

Nantes (, Naoned) – miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą (w regionie Kraj Loary, w departamencie Loara Atlantycka), historyczna stolica Bretanii.

miasto w Chinach; Nantong

Źródła:

SJP.pl

Nantuński

→ Nantung

książkowo: w ustalonym czasie; naówczas, wówczas

zaimek przysłowny

(1.1) daw. podn. naówczas, wtenczas, wtedy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naorać

1. orząc, nanieść na coś ziemię;
2. naorać się:
a) orząc, zmęczyć się;
b) potocznie: spędzić dużo czasu na ciężkiej pracy; naharować się;
c) potocznie: upić się; nachlać się, narąbać się, nawalić się

Źródła:

SJP.pl

Naos

główna część starożytnej świątyni greckiej, będąca miejscem, w którym umieszczano posągi bóstw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. wewnętrzna część świątyni greckiej

(1.2) rzad. świątynia grecka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naostrzak

witalnik naostrzak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych

Źródła:

SJP.pl

Naostrzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. ostrzyć)

zatrzask służący do zapinania ubrania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj zatrzasku mocowanego po obu stronach zapinanego ubrania;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Napa – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Napa
hrabstwo Napa (ang. Napa County) – hrabstwo w stanie Kalifornia
Napa – rzeka w stanie Kalifornia
napa – zatrzask, zapięcie krawieckie zastępujące guzik
Napa – zespół muzyczny
(w skrócie NaPa) – fiński klub siatkarski

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Napachanka

rzeczownik, rodzaj żeński

niespodziewane najście, napadnięcie na kogoś lub na coś; atak, agresja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) atak, napaść, zaatakowanie; napadnięcie na kogoś

(1.2) med. atak (choroby, dolegliwości)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

napad – w języku potocznym, przestępstwo popełnione z użyciem siły lub przy użyciu groźby użycia siły
napad – w terminologii wojskowej, uderzenie na siły przeciwnika
Napad (Killing Zoe) – amerykański film z 1994 w reżyserii Rogera Avary’ego
Napad (Held Up) – amerykański film z 1999 w reżyserii Steve’a Rasha
Napad – polski film kryminalny z 2024 w reżyserii Michała Gazdy
Napád – polski kabaret studencki
Napad – singel polskich raperów Bedoesa i Kubiego Producenta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Napadacz

napadacz płaskonogi - gatunek pluskwiaka z rodziny tarczówkowatych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ent. nazwa systematyczna|Pinthaeus|ref=tak., monotypowy rodzaj owadów z rodziny tarczówkowatych

(1.2) ent. owad z rodzaju napadacz (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) rzad. ktoś, kto napada

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Napadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokonywanie napadu

Źródła:

Wiktionary

Napadać

czasownik niedokonany (dk. napaść)

(1.1) dokonywać napadu, niespodziewanie uderzać na coś lub na kogoś

(1.2) gwałtownie występować przeciw czemuś lub komuś

(1.3) nagle opanowywać czyjeś zdrowie lub stan psychiczny

czasownik nieosobowy

(2.1) meteorol. spaść w znacznej ilości

przymiotnik jakościowy

(1.1) całkowicie czymś wypełniony, także w znaczeniu metaforycznym

(1.2) pot. mający muskularne ciało

(1.3) pot. najedzony

Źródła:

Wiktionary

Napakowywać

wkładać gdzieś dużo czegoś

Źródła:

SJP.pl

Napalanie

Źródła:

SJP.pl

Napalm

galaretowata substancja palna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Napalmowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z napalmem; wykorzystujący napalm; zawierający napalm

Źródła:

Wiktionary

Napalony

przymiotnik

(1.1) pot. rozentuzjazmowany

(1.2) pot. podniecony seksualnie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Napar

płyn otrzymany przez zalanie wrzątkiem ziół, herbaty itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spożywczy, leczniczy lub kosmetyczny płyn otrzymywany po zalaniu ziela (niekiedy owoców, kwiatów) gorącą wodą;

Napar, herbatka ziołowa ( infusum) – forma sporządzania leku ziołowego lub kosmetyku w postaci roztworu, do którego składniki czynne z surowca zielarskiego są ekstrahowane gorącą wodą. Napary stosuje się do użycia wewnętrznego (spożycia) lub zewnętrznego (do kompresów, przemywania powierzchni ciała).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naparcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

1. stożkowaty ochraniacz nakładany na palec podczas ręcznego szycia, aby zapobiec ukłuciu się igłą;
2. w przenośni:
a) maleńki kieliszek; kielonek;
b) odrobina czegoś, zwłaszcza płynu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. metalowa nasadka na palec ułatwiająca wbijanie igieł przy ręcznym szyciu;

(1.2) przen. bardzo mało, odrobinę

Naparstek – kapturek ochronny nakładany na palec podczas szycia. Zabezpiecza przed ukłuciem się igłą podczas wbijania jej w twardy materiał.

Potocznie "naparstkiem" nazywa się niewielką ilość cieczy, taką by się zmieściło w naparstku – pojęcie to pochodzi z początków XIX wieku, gdy naparstki stosowano jako miarki do mocnego alkoholu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naparstnica

digitalis;
1. trująca bylina z rodziny trędownikowatych;
2. środek nasercowy otrzymywany z liści tej rośliny

SJP.pl

Naparzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naparzać.

Źródła:

Wiktionary

Naparzanka

nawalanka, napierdalanka; potocznie:
1. bójka, bijatyka;
2. strzelanina, wymiana ognia;
3. środowiskowo: strzelanka, zabijanka

Źródła:

SJP.pl

Naparzać

1. zalewać coś wrzątkiem (np. herbatę, kawę) w celu otrzymania naparu;
2. w technice: nagrzewać świeży beton parą w celu przyśpieszenia procesu dojrzewania betonu;
3. potocznie: bić, uderzać kogoś;
4. naparzać się:
a) o ziołach, herbacie itp.: zostać naparzonym;
b) potocznie: bić się wzajemnie, bić jeden drugiego

czasownik

(1.1) bić

czasownik zwrotny naparzać się

SJP.pl

Napastliwy

1. skłonny do zaczepek lub kłótni; agresywny;
2. wyrażony lub wyrażający coś w sposób zaczepny i złośliwy; uszczypliwy, dokuczliwy

przymiotnik

(1.1) miejący skłonność do zaczepek lub wszczynania kłótni

(1.2) wyrażony lub coś wyrażający w sposób złośliwy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Napastniczka

1. kobieta, która napada, dokonuje zbrojnej napaści;
2. członkini drużyny piłki nożnej

Źródła:

SJP.pl

Napastniczo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób napastniczy

Źródła:

Wiktionary

Napastnik

1. ktoś kto napada, dokonuje zbrojnej napaści;
2. piłkarz grający w ataku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

przyjrzeć się czemuś dobrze; zaobserwować coś dokładnie; zobaczyć wiele czegoś

Źródła:

SJP.pl

Napawać

1. książkowo: wywoływać w kimś pewne uczucia, przejmować kogoś czymś, np. dumą, niepokojem;
2. we włókiennictwie: nasycać wyrób włókienniczy roztworem farby w celu uzyskania odpowiedniej barwy, elastyczności, gładkości bądź odpowiedniego połysku;
3. w technice: pokrywać warstwą metalu przedmioty metalowe za pomocą spawania;
4. dawniej: napuszczać, nasycać czymś, powodować przenikanie w coś płynów, wilgoci itp.;
5. dawniej: dawać komuś pić, poić kogoś;
6. napawać się:
a) książkowo; odczuwać przyjemność pod wpływem czegoś; cieszyć się, rozkoszować się;
b) dawniej: pić, opijać się czymś;
c) nasiąkać czymś, nasycać się

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) książk. przen. wypełniać jakimś uczuciem

(1.2) techn. pokrywać warstwą metalu jednocześnie topiąc podłoże w wysokiej temperaturze

(1.3) włók. nasycać wyrób włókienniczy roztworem barwnika dla uzyskania barwy, elastyczności, gładkości bądź połysku

(1.4) daw. napuszczać, nasycać czymś, powodować wsiąkanie

(1.5) daw. dawać pić

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Napaść

1. pozwolić zwierzętom się najeść;
2. dać komuś dużo jeść

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwałtowny atak (zbrojny, słowny itp.)

czasownik przechodni dokonany

(2.1) dokonany od|napadać.

(2.2) dokonany od|paść.

czasownik zwrotny dokonany

(3.1) dokonany od|napadać się.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napełniać.

Źródła:

Wiktionary

Napełniać

1. sprawiać, aby coś było pełne;
2. wywoływać stany emocjonalne, np. napełniać miłością, goryczą, tęsknotą, żalem itp.;
3. zajmować wszystkie wolne miejsca, np. w teatrze, na stadionie, na parkingu;
4. napełniać się - mieć coraz mniej wolnego miejsca; stawać się pełnym

czasownik przechodni niedokonany (dk. napełnić)

(1.1) sprawiać, że coś staje się pełne

(1.2) wywoływać stany emocjonalne

(1.3) zajmować wszystkie wolne miejsca, np. w teatrze, na stadionie, na parkingu

1. sprawić, aby coś było pełne;
2. wywołać jakiś stan emocjonalny, np. napełnić miłością, goryczą, tęsknotą, żalem itp.;
3. zająć wszystkie wolne miejsca, np. w teatrze, na stadionie, na parkingu;
4. napełnić się - stać się pełnym

czasownik przechodni dokonany (ndk. napełniać)

(1.1) dokonany od|napełniać.

czasownik zwrotny dokonany napełnić się (ndk. napełniać się)

(2.1) dokonany od|napełniać się.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Napiaskowy

występujący na piasku

Źródła:

SJP.pl

Napiec

upiec dużo czegoś

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napieprzać.

Źródła:

Wiktionary

Napieprzony

potocznie: taki, który się napieprzył (upił się); nawalony, napruty, nastukany, nagwizdany

Źródła:

SJP.pl

Napier

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Charles Napier – ujednoznacznienie
Francis Napier – szkocki dyplomata i administrator kolonialny
George Thomas Napier – brytyjski wojskowy
Ian Napier – lotnik
Jessica Napier – nowozelandzka aktorka
John Napier (1550-1617) – matematyk, odkrywca logarytmów
John Napier – amerykański bobsleista
Robert Napier, 1. baron Napier of Magdala (1810-1890) – brytyjski marszałek polny, głównodowodzący w Indiach, 1. baron Magdali (późniejszej Amba Mariam) stolicy Abisynii
Shabazz Napier – amerykański koszykarz
Wilfrid Fox Napier (ur. 1941) – południowoafrykański duchowny katolicki
William Francis Patrick Napier (1785-1860) – brytyjski wojskowy i historyk wojskowości
Napier – miasto w Nowej Zelandii

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Napieralski – polski działacz społeczny, wydawca, redaktor
Grzegorz Napieralski – polski polityk, poseł na Sejm

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Napieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napierać.

Źródła:

Wiktionary

Napierała

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adrian Napierała (ur. 1982) – polski piłkarz
Anita Napierała – polska historyczka
Barbara Harwas-Napierała (1947–2023) – polska psycholożka
Bolesław Napierała (1909–1976) – polski kolarz szosowy, torowy oraz przełajowy
Dawid Napierała → Zawodnik
Grzegorz Napierała (ur. 1956) – polski artysta malarz
Jacek Napierała (ur. 1947) – polski prawnik
Konrad Napierała (ur. 1957) – polski dziennikarz i polityk
Marek Napierała (zm. 2021) – polski specjalista w zakresie nauk o kulturze fizycznej
Mieczysław Napierała (1931–1985) – polski ekonomista
Piotr Napierała (ur. 1982) – polski historyk
Roman Napierała (ur. 1951) – polski rolnik i samorządowiec

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Napierdalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napierdalać.

Źródła:

Wiktionary

Napierdalanka

nawalanka, naparzanka; wulgarnie:
1. bójka, bijatyka;
2. środowiskowo: strzelanka, zabijanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. sytuacja, w której grupa osób się bije

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Napierdalać

wulgarnie:
1. boleć;
2. uderzać coś;
3. bić kogoś;
4. robić coś bardzo szybko; zapierdalać;
5. grać w coś, na czymś;
6. napierdalać się:
a) śmiać się z kogoś lub z czegoś;
b) upijać się;
c) bić się

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wulg. boleć

(1.2) wulg. uderzać mocno

(1.3) wulg. robić coś szybko, sprawnie

(1.4) wulg. grać

czasownik przechodni niedokonany (dk. napierdolić)

(2.1) wulg. bić dotkliwie

(2.2) wulg. nakładać w nadmiarze, niepotrzebnie

czasownik zwrotny niedokonany napierdalać się (dk. napierdolić się)

(3.1) wulg. upijać się

czasownik zwrotny niedokonany napierdalać się (dk. brak)

(4.1) wulg. bić się

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Napierdolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napierdolić.

Źródła:

Wiktionary

Napierdolić

najebać; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. napierdolić (komuś) - pobić mocno (kogoś);
2. wrzucić, dodać wiele czegoś;
3. napierdolić się:
a) upić się;
b) napracować się

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|napierdalać.

czasownik zwrotny dokonany napierdolić się

(2.1) wulg. pobić dotkliwie jeden drugiego

(2.2) wulg. upić się

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Napierdziane

potocznie: jest napierdziane - o powietrzu: jest zanieczyszczone gazami trawiennymi

Źródła:

SJP.pl

Napierdzielać

czasownik niedokonany

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksander Kostka-Napierski
Napierski (ballada)
Napierski (nazwisko)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Napierśnica

napierśnica krótkoskrzydła - gatunek owada z rodziny szarańczowatych

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Napierśnik

1. część zbroi osłaniająca piersi; plastron;
2. element stroju sportowego ochraniający klatkę piersiową;
3. ozdoba noszona na klatce piersiowej;
4. część uprzęży otaczająca pierś konia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) górna część fartucha zakrywająca piersi

(1.2) hist. wojsk. pancerz będący częścią zbroi, osłaniającą piersi

(1.3) jeźdz. część rzędu końskiego, która zapobiegająca przesuwaniu się siodła do tyłu;

(1.4) rel. ozdoba noszona na piersi przez duchowieństwo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Napierśnik (jeździectwo) – część rzędu końskiego, zapobiegająca zsuwaniu się siodła do tyłu
Napierśnik (zbroja) – przednia część zbroi wykonana z płyt metalowych
Napierśnik (zbroja końska) – przednia część zbroi końskiej
Napierśnik (Stethophyma) – rodzaj owadów z rzędu prostoskrzydłych
Napierśnik (Megasternum) – rodzaj owadów z rzędu chrząszczy
napierśnik - część stroju liturgicznego, zob. enkolpion (w tym panagija)

napinacz – mięsień
napinacz – jeden z wytrychów
napinacz pasów

Źródła:

Wikipedia

Napinająco

w sposób napinający; naprężająco, rozciągająco, naciągająco

Źródła:

SJP.pl

Napinanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) napisana informacja o czymś

Napis – czwarty tom poetycki Zbigniewa Herberta. Wydany przez Wydawnictwo „Czytelnik” w 1969 roku w nakładzie 1780 egzemplarzy.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Napisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napisać.

Źródła:

Wiktionary

Napisać

1. nakreślić na czymś jakieś litery lub cyfry;
2. wyrazić coś słowami na piśmie

czasownik przechodni dokonany

(1.1) wyrazić coś słowami na piśmie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Napisek

1. zdrobnienie od: napis; napisik;
2. dawniej: etykieta (nalepka)

Źródła:

SJP.pl

Napisik

zdrobnienie od: napis; napisek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od napis

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Napisowy

→ napis

Patrz:napis

Źródła:

SJP.pl

Napisy

słowo lub tekst umieszczony na czymś

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) film. tekst wyświetlany na ekranie podczas projekcji filmu lub nadawania programu telewizyjnego w celu przetłumaczenia dialogów lub udostępnienia ich osobom niedosłyszącym;

→ napiwek

Napiórkowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksander Napiórkowski (1890–1920) – polski polityk, działacz PPS, poseł na Sejm Ustawodawczy w II RP
Andrzej A. Napiórkowski (ur. 1962) – polski duchowny katolicki, paulin, teolog, profesor nauk teologicznych
Henryk Napiórkowski (1935–2017) – polski prawnik, spółdzielca, samorządowiec i dziennikarz, pierwszy burmistrz Przasnysza w III RP
Krzysztof Napiórkowski (ur. 1979) – polski wokalista, kompozytor, autor tekstów, producent muzyczny, multiinstrumentalista
Marcin Andrzej Napiórkowski (ur. 1985) – polski semiotyk kultury
Marcin Marek Napiórkowski (ur. 1986) – polski fizyk
Marek Napiórkowski (ur. 1969) – polski gitarzysta jazzowy i kompozytor
Marek Maria Napiórkowski – polski fizyk
Remigiusz Napiórkowski (ur. 1936) – polski prozaik, reportażysta, dramatopisarz
Stanisław Celestyn Napiórkowski (ur. 1933) – polski teolog, ksiądz katolicki, franciszkanin (OFMConv), emerytowany profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
Zbigniew Napiórkowski (ur. 1947) – polski operator filmowy, absolwent wydziału operatorskiego PWSFTviT w Łodzi
Napiórkowska

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napiąć.

(1.2) stan psychiczny, podczas którego ktoś jest zaniepokojony, odczuwa obawę przed nadchodzącą sytuacją

(1.3) fiz. elektr. różnica potencjałów pola elektrycznego; pot. potencjał takiego pola względem Ziemi lub innego znanego punktu odniesienia

(1.4) fiz. naprężenie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

napięcie elektryczne (prądu elektrycznego)
- napięcie anodowe
- napięcie dotykowe
- napięcie elektrody
- napięcie bezpieczne
- napięcie sieciowe (prądu elektrycznego)
- napięcie skuteczne
- napięcie wejściowe (prądu elektrycznego)
- napięcie wyjściowe (prądu elektrycznego)
- napięcie znamionowe
- napięcie fazowe
- napięcie fotoelektryczne

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Napięciowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z napięciem, dotyczący napięcia

Źródła:

Wiktionary

Napięstek

nadgarstek, przegub

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wymagający sporego wysiłku i skrupulatnego pilnowania się planu

(1.2) zagrażający wybuchem sprzeczki, powstaniem zatargu, wywołaniem konfliktu

(1.3) przepełniony napięciem psychicznym

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: napiąć

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Napiły

przymiotnik

(1.1) anat. fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia;

(1.2) anat. fałd skórny okrywający łechtaczkę

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Napletkowy

→ napletek

ująć trochę czegoś z jakiejś całości

czasownik przechodni dokonany (ndk. napoczynać)

(1.1) zacząć jakiś temat

(1.2) zjeść część czegoś

(1.3) rzad. rozpocząć coś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Napoczęcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

→ napój

Patrz:napój

Źródła:

SJP.pl

Napoleon

1. złota moneta francuska o wartości 20 franków w złocie, emitowana za Napoleona I i za Napoleona III; napoleondor, dwudziestofrankówka;
2. ryba morska z rodziny wargaczowatych; wargacz garbogłowy, chelin napoleoński

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) numizm. dawna złota moneta francuska;

(1.2) spoż. rodzaj brandy

(1.3) pot. butelka napoleona (1.2)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Napoleon – wieś w województwie śląskim
Napoleon – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Ripley
Napoleon – jednostka osadnicza w stanie Michigan, w hrabstwie Jackson
Napoleon – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Lafayette
Napoleon – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Logan
Napoleon – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Henry
Napoleon (ang. Napoleon Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Jackson
Napoleon (ang. Napoleon Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Henry
Napoleon – imię męskie
- Napoleon Bonaparte
- Napoleon II Bonaparte
- Napoleon III Bonaparte

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Napoleondor

złota moneta francuska o wartości 20 franków w złocie, emitowana za Napoleona I i za Napoleona III; napoleon, dwudziestofrankówka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) numizm. dawna złota moneta francuska;

Napoleondor, także napoleon (fr. Napoléon d'or - złoty Napoleon) to złota moneta francuska o wartości 20 franków w złocie bita za panowania Napoleona I (od 1803) i Napoleona III. W obiegu do I wojny światowej.

1 napoleondor ważył 6,45161 g i był wykonany ze złota próby 900.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Napoleoniana

wszystko, co dotyczy życia i działalności Napoleona; napoleonika

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) druk. księg. wydawnictwa związane z Napoleonem I

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Napoleonica

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

ciastko z francuskiego ciasta przekładanego kremem śmietankowym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. ciastko złożone z dwóch płatów ciasta francuskiego, przełożone kremem, zazwyczaj posypane cukrem pudrem;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Napoleończyk

dawniej: osoba, która służyła w wojsku pod dowództwem Napoleona Bonapartego

Źródła:

SJP.pl

Napoleoński

taki jak u Napoleona; związany z czasami, w których panował Napoleon Bonaparte

przymiotnik

(1.1) dotyczący życia i polityki Napoleona, charakterystyczny, typowy dla Napoleona, taki jak u Napoleona

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Napoli

klub piłkarski z Neapolu

Napoli – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cattaraugus.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

czasownik przechodni niedokonany (dk. napomnieć)

(1.1) zwracać komuś uwagę

czasownik zwrotny niedokonany napominać się (dk. napomnieć się)

SJP.pl
Wiktionary

Napomnienie

upomnieć kogoś; zwrócić komuś uwagę

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. taki, który powoduje intensywniejsze pocenie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Napotykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napotykać.

Źródła:

Wiktionary

Napotykać

napotykać się - spędzić dłuższy czas na potykaniu się

czasownik przechodni niedokonany (dk. napotkać)

(1.1) spotykać przypadkiem

(1.2) zdarzać się komuś, czemuś; stawać się częścią doświadczenia życiowego

czasownik zwrotny niedokonany napotykać się (dk. napotkać się)

(2.1) spotykać przypadkiem siebie nawzajem

czasownik zwrotny niedokonany napotykać się (dk. napotknąć się)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napowietrzać.

Źródła:

Wiktionary

Napowietrzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. napowietrzyć)

(1.1) wprowadzać powietrze (w tym tlen) do czegoś, aby poprawić tam warunki

czasownik zwrotny niedokonany napowietrzać się (dk. napowietrzyć się)

(2.1) być napowietrzanym

Źródła:

Wiktionary

Napowietrzny

znajdujący się, unoszący się lub odbywający się w powietrzu, np. napowietrzna kolejka linowa

(1.2) naprasowanie się: włożenie wiele wysiłku w prasowanie, poświęcenie na prasowanie dużej ilości czasu

(1.3) naprasowanie się: zmęczenie prasowaniem

Źródła:

Wiktionary

Naprasowanka

nadruk naklejany na czymś przez prasowanie; prasowanka

Źródła:

SJP.pl

Naprasować

przykleić coś przez prasowanie

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) prasując, nakleić coś

czasownik zwrotny dokonany naprasować się (ndk. brak)

(2.1) włożyć wiele wysiłku w prasowanie, poświęcić na prasowanie dużo czasu

1. reperacja usterki w urządzeniu;
2. zmiana na lepsze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) doprowadzanie czegoś do właściwego stanu, użyteczności, porządku; usuwanie błędów

(1.2) sprawianie, że coś staje się lepsze, doskonalsze

(1.3) wynagradzanie komuś czegoś

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

naprawa – działania umożliwiające przywrócenie właściwości użytkowych uszkodzonym ogniwom lub zespołom maszyny w wyniku regeneracji lub wymiany zużytych części
Naprawa – wieś w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Jordanów
Naprawa – gromada
„Naprawa” – potoczne określenie Związku Naprawy Rzeczypospolitej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naprawczy

dotyczący naprawiania

przymiotnik

(1.1) służący do naprawy; podejmowany aby coś naprawić; związany z naprawą

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naprawdę

partykuła podkreślająca prawdziwość komunikowanego w zdaniu sądu, używana z reguły przed wyrażeniem, do którego się odnosi, dodawana do rzeczownika, czasownika, przymiotnika, przysłówka lub liczebnika; zaprawdę, rzeczywiście, istotnie, doprawdy

partykuła

(1.1) …potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością

(1.2) …wyrażająca zdziwienie lub niedowierzanie mówiącego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naprawiacz

1. osoba zajmująca się zawodowo naprawianiem przedmiotów;
2. ironicznie: osoba dążąca do ulepszenia czegoś; reformator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która naprawia jakieś urządzenie lub rzecz, usuwa usterkę i przywraca przydatność danego przedmiotu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naprawiaczka

→ naprawiacz

Patrz:naprawiacz

(1.1) odczasownikowy od|naprawiać.

Źródła:

Wiktionary

Naprawiać

przywracać czemuś właściwy stan

czasownik przechodni niedokonany (dk. naprawić)

(1.1) likwidować, usuwać uszkodzenia; ponownie doprowadzić coś do użyteczności

(1.2) polepszać stan czegoś

czasownik zwrotny niedokonany naprawiać się (dk. naprawić się)

(2.1) zmieniać się na lepsze

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naprawienie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Wiktionary oraz Wikipedia

Napromieniować

czasownik przechodni dokonany (ndk. napromieniowywać)

(1.1) poddać działaniu promieniowania

Źródła:

Wiktionary

Naprotechnologia

metoda skupiająca się na monitorowaniu i utrzymywaniu zdrowia układu rozrodczego kobiet, oparta głównie na naturalnym planowaniu rodziny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Naprowadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naprowadzać.

SJP.pl

Naprzeciw

naprzeciwko;
1. w funkcji przysłówka: po przeciwnej, przeciwległej stronie, np.: W oknie naprzeciw stoją kwiaty.; z drugiej strony;
2. w funkcji przyimka: w miejscu, ku któremu zwrócona jest dana osoba lub rzecz, np.: Mieszkać naprzeciw poczty.; na wprost

przyimek

(1.1) po drugiej stronie, po przeciwnej stronie

przysłówek

(2.1) po drugiej stronie, po przeciwnej stronie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naprzeciwko

naprzeciw;
1. w funkcji przysłówka: po przeciwnej, przeciwległej stronie, np.: W oknie naprzeciwko stoją kwiaty.; z drugiej strony;
2. w funkcji przyimka: w miejscu, ku któremu zwrócona jest dana osoba lub rzecz, np.: Mieszkać naprzeciwko poczty.; na wprost

przyimek

(1.1) po przeciwnej stronie

(1.2) na wprost, w kierunku opisywanego obiektu

przysłówek miejsca

(2.1) po przeciwnej stronie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób naprzemienny; na przemian, jeden po drugim lub raz jeden raz drugi

Źródła:

Wiktionary

Naprzemienność

→ naprzemienny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest naprzemienne

Patrz:naprzemienny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naprzemienny

(1.1) do przodu, przed siebie

(1.2) na czele, przed innymi

(1.3) zawczasu, z góry

(1.4) przest. przede wszystkim

wykrzyknik

(2.1) Naprzód! → wojsk. komenda nakazująca ruszenie do przodu

Zobacz też: Naprzód – amerykański animowany film z 2020 roku.

Naprzód – polskie pismo socjalistyczne Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego, a następnie Polskiej Partii Socjalistycznej, wychodzące w latach 1892–1948.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Naprędce

na poczekaniu, w pośpiechu

czasownik przechodni niedokonany (dk. naprężyć)

(1.1) mocno coś naciągać

(1.2) wywoływać napięcie mięśni

czasownik zwrotny niedokonany naprężać się (dk. naprężyć się)

(2.1) wywołać napięcie w całym swoim ciele

(2.2) stawać się bardziej rozciągniętym

Źródła:

Wiktionary

Naprężenie

rozciągnąć albo naciągnąć coś; napiąć; natężyć

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. stan pozostawania w stanie pomiędzy dwiema lub więcej siłami, które działają w opozycji do siebie

Napuchnąć

czasownik quasi-przechodni dokonany (ndk. napuchać, puchnąć)

czasownik przechodni niedokonany (dk. napuścić)

(1.1) niedokonany od|napuścić.

Źródła:

Wiktionary

Napuszony

1. pyszny, dumny, nadęty;
2. nienaturalny, sztuczny, pełen przesady

przymiotnik

(1.1) pełen pychy

(1.2) rażący przesadą, sztucznością

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Napuszyć

czasownik

potocznie:
1. ściągnąć na siebie lub kogoś jakieś nieszczęście, chorobę itp.;
2. napytać się - ciągnąć na siebie jakieś nieszczęście, chorobę itp.; nabawić się

czasownik niedokonany

(1.1) pot. rzad. spowodować przeciw sobie lub innym przykre skutki, sprowadzić na siebie lub kogoś coś złego

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. umówić, uprosić

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zaprosić, namówić

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zamówić

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Napytywać

potocznie: napytywać sobie biedy - sprowadzać na siebie lub na kogoś coś złego

Źródła:

SJP.pl

Napój

1. płynny środek spożywczy;
2. porcja płynu przeznaczonego do picia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. kulin. płyn przeznaczony do picia;

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp., rozk. zob. napoić.

Napój – płyn przeznaczony do konsumpcji przez człowieka. Napoje oprócz swojej podstawowej funkcji, jaką jest zaspokojenie pragnienia oraz dostarczanie pijącemu wartości odżywczych, mogą pełnić między innymi funkcje lecznicze, obyczajowe i obrzędowe (np. podczas zaślubin czy liturgii).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Napójka

barczatka napójka - gatunek motyla z rodziny barczatkowatych

Napójka ("Euthrix") – rodzaj motyli z rodziny barczatkowatych.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Napór

gwałtowny silny nacisk, parcie na coś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) silna presja fizyczna na coś lub kogoś

(1.2) przen. silne oddziaływanie

(1.3) fiz. siła nacisku jaką ciecz wywiera na powierzchnię;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

napór hydrodynamiczny
napór hydrostatyczny
napór śruby (okrętowej)
Sturm und Drang periode (okres burzy i naporu)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Napęcznieć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. pęcznieć)

(1.1) zwiększyć objętość; stać się pękatym

Źródła:

Wiktionary

Napęd

1. urządzenie napędzające maszynę;
2. energia wprawiająca w ruch urządzenie techniczne lub jakiś element;
3. wprawianie w ruch urządzenia technicznego lub jakiegoś elementu;
4. potocznie: część komputera odpowiedzialna za obsługę urządzenia do przechowywania danych, np. napęd CD-ROM

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. energia wprawiająca w ruch określony element lub urządzenie techniczne

(1.2) techn. urządzenie służące do nadawania ruchu jakiemuś mechanizmowi

(1.3) coś, co pobudza kogoś lub coś do działania

(1.4) inform. urządzenie odczytujące lub zapisujące dane na tzw. nośnikach optycznych (płytach CD i DVD) lub dyskietkach

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

napęd atomowy (okrętowy)
napęd bocznokołowy
napęd elektryczny
napęd energoelektroniczny
napęd fotonowy
napęd gąsienicowy
napęd hybrydowy
napęd hydrauliczny
napęd rakietowy
napęd kołowy statku
napęd odrzutowy
napęd parowy

(1.2) przen. przyczyniać się do pojawienia się kogoś, czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|napłynąć.

Źródła:

Wiktionary

Napłynąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. napływać)

(1.1) dokonany od|napływać.

Źródła:

Wiktionary

Napływ

1. obfite zbieranie albo zebranie się gdzieś jakiegoś płynu;
2. liczne przybycie lub przybywanie dokądś;
3. utwór geologiczny powstający z cząstek minerałów i skał naniesionych przez wodę rzeczną

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojawianie się / pojawienie się gdzieś sporej ilości płynu

(1.2) liczne gromadzenie / zgromadzenie się w jakimś miejscu czego lub kogo

(1.3) gromadzenie / zgromadzenie się gdzieś substancji lotnej

(1.4) pojawianie się / pojawienie się w kimś doznań, uczuć

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Napływać

napływać się - zmęczyć się pływaniem, spędzić dużo czasu na pływaniu, popływać do woli

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. napłynąć)

(1.1) płynąc, gromadzić się gdzieś

(1.2) docierać gdzieś, unosząc się nad ziemią

(1.3) przybywać tłumnie

(1.4) być dostarczanym gdzieś

(1.5) psych. powstawać w psychice, rodzić się w świadomości

(1.6) pot. stawać się pełnym treści płynnej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Napływowy

1. przybyły z innych stron, np. ludność napływowa;
2. w geologii: naniesiony przez wodę

Źródła:

SJP.pl

Nar

prymitywne łóżko do spania; prycza

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nar – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Gandaki w dystrykcie Manang
Nár – krasnolud Śródziemia
NAR – produkty lecznicze posiadające pozwolenie wydane przez Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w procedurze narodowej

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nara

potoczna forma pożegnania; narka, na razie, cześć, pa, strzała

wykrzyknik

(1.1) posp. slang. zwrot używany przy żegnaniu się z kimś

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nara – bóstwo anatolijskie
Nara – człowiek, empiryczna dusza ludzka
Nara – okres w dziejach Japonii
Nara – rzeka, dopływ Oki
Nara – miasto w Mali
Nara – miejscowość w Syrii, w muhafazie Hims
Nara – stolica historycznej diecezji we Cesarstwie rzymskim
Nara – stacja kolejowa w miejscowości Naro-Fominsk, w Rosji
Nara – miasto
Nara – prefektura
Nara – dolina
„Nara” – nazwa japońskich okrętów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Narada

1. omawianie jakiejś sprawy w większym gronie osób;
2. spotkanie większej liczby osób zorganizowane w celu omówienia jakiejś sprawy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spotkanie, zwykle służbowe, w celu omówienia pewnych kwestii

Narada, Narada muni (Sanskryt: नारद मुनी, "nārada munī") – inkarnacja, awatara Wisznu, wędrowny mędrzec (ryszi), asceta, syn Brahmy, wieczny brahmaćarin. Zaliczany jest do grupy dewarszich.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naradzać.

Źródła:

Wiktionary

Naradzać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. naradzić)

(1.1) przest. naradzać się (3.1)

czasownik przechodni niedokonany (dk. naradzić)

(2.1) przest. doradzać coś, udzielać komuś rady w jakiejś sprawie

czasownik zwrotny niedokonany naradzać się (dk. naradzić się)

(3.1) rozmawiając, uzgadniać coś

(3.2) daw. zasięgać czyjejś rady

Źródła:

Wiktionary

Naraić

polecić, zarekomendować komuś coś lub kogoś; nastręczyć, zachwalić

czasownik przechodni dokonany (ndk. narajać)

(1.1) pot. polecić coś komuś

naramiennica srebrnica - gatunek ćmy z rodziny garbatkowatych

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Naramiennik

1. umieszczony na ramieniu munduru pasek materiału, służący do zamocowania odznak stopni wojskowych lub innych odznak przynależności;
2. część zbroi osłaniająca ramię

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. umieszczony na ramieniu munduru pasek materiału, służący do zamocowania odznak stopni wojskowych lub innych odznak przynależności;

(1.2) wojsk. część zbroi osłaniająca ramię;

Naramiennik (także: pagon, dawniej: "epolet", "galon") – element odzieży (zwłaszcza mundurów), w postaci paska materiału umieszczonego na wysokości barku. Często wykorzystywany jako miejsce umieszczania oznaki stopnia wojskowego lub przynależności organizacyjnej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. narosnąć)

(1.1) zwiększać swoje wymiary, intensywność, liczbę

(1.2) biol. powiększać się lub powstawać, rosnąc

Źródła:

Wiktionary

Naraz

1. nagle
2. jednocześnie

przysłówek

(1.1) nagle, bez ostrzeżenia, niespodziewanie

(1.2) jednocześnie, razem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narazić

wystawić kogoś albo coś na niebezpieczeństwo, na działanie czegoś szkodliwego lub sprawić, że ktoś doznał nieprzyjemności

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|narażać.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narazka

młodzieżowo: na razie, cześć; nara, narka, pa, strzała

Źródła:

SJP.pl

Naraźny

przymiotnik

(1.1) stpol. podręczny

Źródła:

Wiktionary

Narażać

wystawiać kogoś albo coś na niebezpieczeństwo, na działanie czegoś szkodliwego lub sprawiać, że ktoś może doznać nieprzyjemności

rzeka w Indiach

Narbada, Narmada – rzeka w środkowej części subkontynentu indyjskiego (wyżyna Dekan), tworząca granicę pomiędzy Indiami Północnymi i Południowymi.

Źródło Narbady leży w paśmie Majkal (Mekal). Długość to około 1300 km, zaś powierzchnia dorzecza 98 tys. km². Rzeka płynie w głębokiej i wąskiej dolinie między pasmem Windhja i Satpura. Ujście w formie estuarium do Zatoki Kambajskiej na Morzu Arabskim. W dolnym biegu używana do nawadniania. Przez Indusów uważana za rzekę świętą.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Narbona

miasto we Francji; Narbonne

1. → Narbona (miasto we Francji);
2. len narboński - gatunek roślin z rodziny lnowatych;
3. śniedek narboński - gatunek roślin z rodziny szparagowatych

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Narboną, dotyczący Narbony

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narcia

Narciarski

→ narciarz, → narciarstwo

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla narciarza, przeznaczony dla narciarzy, dotyczący narciarstwa

Patrz:narciarz, → narciarstwo

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narciarstwo

1. dyscyplina sportowa;
2. biegi, skoki, zjazdy na nartach

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. dyscyplina sportowa obejmująca biegi, skoki, zjazdy na nartach;

Narciarstwo – forma aktywności fizycznej oraz dyscyplina sportowa polegająca na przemieszczaniu się lub wykonywaniu akrobacji za pomocą sprzętu narciarskiego – nart, a także kijków. Narty mocowane są do butów narciarza za pomocą specjalnych wiązań. Do połowy XIX wieku narty były wykorzystywane głównie do celów transportowych, natomiast w późniejszym okresie upowszechniło się wykorzystywanie nart w celach rekreacyjnych i sportowych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Narciarz

meżczyzna jeżdżący na nartach, uprawiający sport związany z nartami

zakochany w sobie i swojej urodzie; nacechowany narcyzmem, narcyzowaty

przymiotnik

(1.1) wyróżniający się narcyzmem, związany z narcyzmem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narcyz

osoba zakochana w sobie, mająca bezkrytyczny stosunek do siebie; narcysta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Narcissus|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju narcyz (1.1)

(1.3) pot. kwiat narcyza (1.2)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) poet. piękny mężczyzna zakochany w samym sobie

(2.2) pot. mężczyzna skrajnie egoistyczny

(2.3) psych. osoba cierpiąca na narcystyczne zaburzenie osobowości

Narcyz ("Narcissus" L.) – rodzaj roślin należący do rodziny amarylkowatych. Obejmuje 74 gatunki i dużą liczbę mieszańców. Dziko rosną w krajach śródziemnomorskich, w Europie Środkowej i Północnej oraz w zachodniej Azji po Uzbekistan i Afganistan oraz we wschodniej Azji (wschodnie Chiny i Japonia). Są popularnymi roślinami uprawianymi jako ozdobne dla efektownych i pachnących kwiatów. Wyhodowano ponad 10 tysięcy odmian w obrębie rodzaju.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Narcyza

osoba zakochana w sobie, mająca bezkrytyczny stosunek do siebie; narcysta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Narcyz

Narcyza – imię żeńskie pochodzenia greckiego.

Jest żeńskim odpowiednikiem męskiego imienia Narcyz.

Imię to nie jest zaświadczone w średniowiecznych źródłach polskich; pojawiło się w Polsce w XIX wieku – wówczas było uważane za imię afektowane. W 2001 roku nosiło je 705 Polek.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Narcyzel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

bezkrytyczne uwielbianie samego siebie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

narcyzm – zaburzenie osobowości
narcyzm – parafilia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa roślin z rodzaju kozłek, głównie kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis), nardu celtyckiego (Valeriana celtica), a także nardu indyjskiego (Nardostachys Jatamansi), znanych od starożytności, stosowanych do produkcji pachnideł oraz jako składnik mieszanek leczniczych

(1.3) farm. olejek eteryczny uzyskiwany z nardu (1.2) używany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nardowy

→ nard

przymiotnik

(1.1) dotyczący nardu, zawierający nard

Patrz:nard

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nareparować

dawniej: nareperować - naprawić coś; zreparować

Źródła:

SJP.pl

Nareperowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

wreszcie, w końcu

przysłówek

(1.1) w końcu, wreszcie

Nareszcie – singel supergrupy Męskie Granie Orkiestra 2026, w skład której weszli Igor Herbut, Zalia i Vito Bambino. Singel został wydany 22 kwietnia 2026 jako hymn festiwalu Męskie Granie 2026.

Kompozycja znalazła się na 1. miejscu listy OLiA, najczęściej odtwarzanych utworów w polskich rozgłośniach radiowych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Narew

1. wieś w Polsce;
2. rzeka w Polsce, dopływ Wisły

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w północno-wschodniej Polsce, prawy dopływ Wisły;

Narew – rzeka przepływająca przez północno-wschodnią Polskę.

Narew to prawy dopływ Wisły (do 1962 rzeka była uważana za prawostronny dopływ Bugu; zobacz też: Bugonarew). Długość 484 km, z czego większość w Polsce (448 km), a reszta – na Białorusi, gdzie bierze swój początek. Tylko na odcinku 1 km Narew stanowi granicę polsko-białoruską.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Narewecki

→ Narewka

Patrz:Narewka

Źródła:

SJP.pl

Narewka

1. wieś w Polsce;
2. rzeka w Polsce

Narewka ( "Нараўка", Naraŭka, wymowa miejscowa: "Narauka", z akcentem na pierwszą sylabę) – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, siedziba gminy Narewka.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Narewski

1. przymiotnik od: Narwa - rzeka;
2. przymiotnik od: Narwa - miejscowość

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Narwą (rzeką w Rosji i Estonii)

(1.1) geogr. miasto na północy Federacji Rosyjskiej, stolica Nienieckiego Okręgu Autonomicznego;

Narjan-Mar (ros. Нарьян-Мар, nieniecki Няръяна мар) – miasto w Rosji, w obwodzie archangielskim, nad Peczorą, 110 km od Morza Barentsa, stolica Nienieckiego Okręgu Autonomicznego. 24 775 mieszkańców (2018). Miejscowość została założona w 1929 r., a prawa miejskie uzyskała w 1935 roku.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Narjan-Marski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Narjan-Marem, dotyczący Narjan-Maru

Źródła:

Wiktionary

Narka

potoczna forma pożegnania; nara, na razie, cześć, pa

wykrzyknik

(1.1) posp. slang. zdrobn. nara, na razie

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) posp. slang. pożegnanie, słowa pożegnania

Narka – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kansas, w hrabstwie Republic.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Narkiewicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Edward Narkiewicz (1938–2007) – polski malarz
Jakub Jodko Narkiewicz (1848–1905) – fotografik, lekarz, badacz elektromagnetyzmu
Jan Narkiewicz (1806–1886) – polski ksiądz katolicki
Jan Narkiewicz-Jodko (?) – dziennikarz muzyczny
Julia Wieniawa-Narkiewicz (ur. 1998) – polska aktorka, kompozytorka i wokalistka
Kazimiera Narkiewicz (1912–1985) – polska charakteryzatorka
Konstanty Narkiewicz-Jodko (1901–1963) – polski podróżnik
Mirosława Narkiewicz (1931–2017) – polska lekarka
Olgierd Narkiewicz (1925–2010) – polski lekarz
Wiktor Narkiewicz (1905–1985) – konstruktor lotniczy
Witold Jodko-Narkiewicz (1864–1924) – socjalista, publicysta, dyplomata
Władysław Narkiewicz (ur. 1936) – polski matematyk

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Narkobiznes

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biznes związany z narkotykami, ich produkcją i sprzedażą

Źródła:

Wiktionary

Narkofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

choroba o nieznanej etiologii, charakteryzująca się nadmierną sennością w połączeniu z katapleksją (zwiotczeniem mięśni)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu;

Narkolepsja ( narcolepsy od "nárke" – odrętwienie, kurcz oraz "lêpsis" – napad) – rzadkie zaburzenie snu, objawiające się przede wszystkim nadmierną sennością w ciągu dnia i napadami snu oraz epizodami nagłej utraty napięcia mięśniowego (katapleksją). Osoby z narkolepsją doświadczają również porażenia przysennego i halucynacji (omamów) podczas budzenia się i zasypiania. Przebieg choroby jest przewlekły, stosuje się leczenie objawowe.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Narkoleptyczka

→ narkoleptyk

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. kobieta cierpiąca na narkolepsję

Patrz:narkoleptyk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narkoleptyczny

Narkom

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. komisarz ludowy (odpowiednik ministra w Związku Radzieckim do 1946);

Źródła:

Wiktionary

Narkomafia

potocznie: mafia zajmująca się handlem narkotykami; mafia narkotykowa

Źródła:

SJP.pl

Narkoman

człowiek nałogowo zażywający narkotyki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba uzależniona od narkotyków

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narkomania

nałogowe używanie środków odurzających, nasennych lub narkotyków

rzeczownik, rodzaj żeński

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co narkotyczne

Źródła:

Wiktionary

Narkotyczny

1. wywołujący narkozę;
2. wywołany przez narkotyki

przymiotnik

(1.1) związany z narkotykiem, dotyczący narkotyku

(1.2) związany z narkozą, dotyczący narkozy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narkotyk

substancja działająca na system nerwowy, powodująca uśpienie, uspokojenie, uśmierzenie bólu, oszołomienie lub euforię

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) substancja, którą przyjmowanie powoduje po jakimś okresie używania uzależnienie fizyczne;

(1.2) przen. coś lub ktoś nieodzowny, stale potrzebny

Narkotyk (gr. "narkōtikós" ‘oszałamiający’) – potoczna nazwa niektórych substancji psychoaktywnych działających na ośrodkowy układ nerwowy. Ze względu na poglądy społeczne, różnice kulturowe, stany prawne itp. nie ma jednoznacznej definicji słowa narkotyk. Narkotykami nazywa się:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Narkotykowy

→ narkotyk

przymiotnik

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) odurzać narkotykami

(1.2) przest. usypiać bądź znieczulać, używając narkotyków

czasownik zwrotny niedokonany narkotyzować się

(2.1) zażywać narkotyki, wprawiać się w stan odurzenia narkotykowego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narkowy

wieś w Polsce

Narkowy (kaszb. "Narkòwë") – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Subkowy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Narkoza

1. sztuczne uśpienie chorego za pomocą środków powodujących utratę świadomości i wrażliwości na ból, stosowane przed zabiegiem operacyjnym; także: sen wywołany w ten sposób;
2. środek służący do wywołania sztucznego snu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wet. wprowadzenie osoby lub zwierzęcia w stan snu przy użyciu substancji powodujących utratę świadomości i wrażliwości na ból;

(1.2) stan uśpienia spowodowany narkozą (1.1)

(1.3) med. środek stosowany do narkozy (1.1)

taki, który się narobił

Źródła:

SJP.pl

Narobić

czasownik przechodni dokonany

(1.1) wytworzyć czegoś dużo

→ narodnik

Źródła:

Wiktionary

Narodowiec

zwolennik kierunku narodowego w polityce, członek stronnictwa narodowego; nacjonalista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik ruchu narodowego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narodowo

przysłówek

Narodowy

1. odnoszący się do narodu, związany z narodem jako wspólnotą etniczną;
2. odnoszący się do kraju, państwa; krajowy, państwowy

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem

(1.2) polit. akcentujący w polityce wartość swojego narodu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|narodzić.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Narodziny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) akt przyjścia na świat potomstwa, dziecka

(1.2) przen. powstanie, początek, rozpoczęcie się czegoś

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

narodziny (antropologia)
urodzenie – zdarzenie prawne
Narodziny – polski film z 1975 roku
Narodziny – amerykański film z 2004 roku

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Narodzić

przyjść na świat; urodzić (się)

czasownik przechodni dokonany

(1.1) urodzić wiele dzieci

(1.2) przest. (dziś książk.) urodzić dziecko

czasownik zwrotny narodzić się

(2.1) książk. urodzić się

(2.2) książk. przen. powstać, zacząć istnieć

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naroga

rzeczownik, rodzaj żeński

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Narol – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie lubaczowskim; siedziba gminy miejsko-wiejskiej Narol. Miasto położone jest na Roztoczu Wschodnim, nad rzeką Tanwią, w historycznej ziemi bełskiej.

→ Narol

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Narolem, dotyczący Narola

Patrz:Narol

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narost

1. coś, co narosło, osadziło się na czymś;
2. roślina żyjąca na innej roślinie, niebędąca jej pasożytem; epifit;
3. uwypuklenie na powierzchni ciała lub narządu organizmu żywego; guz; narośl

→ narowisty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest narowiste; cecha tych, którzy są narowiści

przysłówek

czasownik przechodni dokonany

(1.1) pot. rozwiesić dużo czegoś, często w różnych miejscach

czasownik zwrotny dokonany narozwieszać się

(2.1) pot. spędzić dużo czasu, rozwieszając, zmęczyć się rozwieszaniem

Źródła:

Wiktionary

Narośl

zgrubienie, pewna zmiana na powierzchni ciała spowodowana jakimś schorzeniem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrubienie, pewna wypukła zmiana na powierzchni ciała spowodowana jakimś schorzeniem

Narośl – u roślin jest to patologiczny twór występujący głównie na korzeniach, bulwach i innych podziemnych częściach pędów. Jest objawem chorobowym, powstającym głównie wskutek działania patogenów i szkodników. Patogeny wytwarzają różnego rodzaju substancje powodujące powstawanie narośli.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naroślarz

naroślarz wiklinowy - gatunek błonkówki z rodziny pilarzowatych

Źródła:

SJP.pl

Naroślowy

→ narośl

1. przestrzeń zawarta między zbiegiem trzech płaszczyzn lub dwu linii przecinających się;
2. ozdoba albo okucie służące do umocnienia krawędzi, rogów czegoś;
3. róg ringu;
4. mebel przeznaczony do ustawienia w rogu mieszkania;
5. węgieł; róg; kąt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. miejsce styku dwóch ścian zewnętrznych

(1.2) obiekt wybudowany na narożniku (1.1)

(1.3) narożna część pomieszczenia lub wydzielonej przestrzeni, np. boiska

(1.4) mebl. narożna kanapa lub sofa

(1.5) rzad. mebl. każdy narożny mebel

(1.6) sport. miejsce na ringu przeznaczone do odpoczynku zawodnika

(1.7) narożna część konstrukcyjna czegoś

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

narożnik (węgieł) – element budowlany
narożnik – rodzaj mebla
narożnik – rodzaj okucia budowlanego łączącego
Narożnik – skała w Dolinie Będkowickiej na Wyżynie Olkuskiej
Narożnik (511 m) – szczyt w Beskidzie Małym
Narożnik (851 m) – szczyt w Górach Stołowych, w powiecie kłodzkim
Narożnik (188 m) – wzniesienie na Pojezierzu Drawskim, położone w woj. zachodniopomorskim, w gminie Połczyn-Zdrój
Narożniki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Narożnikowy

przymiotnik od: narożnik

Źródła:

SJP.pl

Narożny

znajdujący się w rogu, na rogu czegoś

przymiotnik

(1.1) znajdujący się, umieszczony w rogu czegoś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narracja

1. sposób wypowiedzi w utworze epickim polegający na przedstawianiu ciągu następujących po sobie zdarzeń;
2. potocznie: określony, subiektywny sposób przedstawienia rzeczywistości

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. film. sposób wypowiedzi w epickim utworze literackim lub w filmie prezentującej świat przedstawiony;

związany z narracją

przymiotnik

(1.1) liter. przedstawiający sobą występujące po kolei zdarzenia; stanowiący narrację

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narratolog

specjalista w zakresie narratologii

Źródła:

SJP.pl

Narratologia

Narratorka

kobieta opowiadająca wydarzenia w utworach literackich, najczęściej prozatorskich

podłużna płoza służąca do jazdy po śniegu lub wodzie

rzeczownik, rodzaj żeński

Patrz:nartorolki

Nartowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Nartowski – polski koszykarz
Bronisław Nartowski – polski chemik i wojskowy
Leszek Nartowski – polski operator filmów animowanych
Mieczysław Nartowski – polski lekarz, działacz polityczny
Tadeusz Nartowski – polski malarz
Wacław Nartowski – polski nauczyciel

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Narty

podłużna płoza służąca do jazdy po śniegu lub wodzie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) sport. pot. jazda na nartach

forma rzeczownika.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naruszać.

Źródła:

Wiktionary

Naruszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. naruszyć)

(1.1) zakłócać porządek, postępować wbrew regułom lub prawu

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Tadeusz Naruszewicz – polski jezuita, nadworny historyk i poeta, biskup, pisarz wielki litewski, senator
Aleksander Krzysztof Naruszewicz – podkanclerzy litewski, pisarz wielki litewski, starosta lidzki
Dorota Naruszewicz – polska aktorka filmowa i teatralna
Mieczysław Naruszewicz – polski rzeźbiarz, projektant przemysłowy
Napoleon Naruszewicz – podpułkownik Ludowego Wojska Polskiego
Natalia Naruszewicz – jeden z pseudonimów Leszka Moczulskiego

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Naruszewo

wieś w Polsce

Naruszewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Naruszewo. Leży nad Naruszewką dopływem Wkry.

Miejscowość jest siedzibą gminy Naruszewo.

czasownik przechodni dokonany (ndk. naruszać)

(1.1) dokonany od|naruszać.

Źródła:

Wiktionary

Narutowicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Gabriel Narutowicz (1865-1922) – prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Kazimierz Narutowicz (1904-1987) – litewski działacz polityczny
Stanisław Narutowicz (1862-1932) – litewski działacz polityczny
Gabriel Narutowicz – loża wolnomularska działająca w okresie międzywojennym
Narutowicz – herb szlachecki (własny)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Narvik

miasto w Norwegii; Narwik

Źródła:

SJP.pl

Narwa

1. miasto w Estonii;
2. rzeka w Estonii;
3. wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-wschodniej Estonii, na granicy z Rosją, nad rzeką Narwą (1.2);

(1.2) geogr. rzeka graniczna oddzielająca Estonię od Rosji, łączy jezioro Pejpus z Zatoką Fińską;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Narwa (miasto) – miasto w Estonii
- Narwa – stacja kolejowa w ww. mieście
Narwa (rzeka)
Narwa – dawna kolonia na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie prużańskim, w sielsowiecie Suchopol
Narva-Jõesuu
Narva Trans
Narva Kreenholmi staadion
Narva

Narwalowate

rodzina ssaków morskich z kladu waleni

Narwalowate (Monodontidae) – rodzina ssaków morskich z parvordo zębowców (Odontoceti) w obrębie infrarzędu waleni (Cetacea). Są blisko spokrewnione z delfinowatymi i są zbliżone do nich anatomicznie, mają jednak od nich znacznie mniej zębów, a ich płetwa grzbietowa jest śladowa.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Narwalowaty

o cechach narwalowatych (rodzina ssaków)

Źródła:

SJP.pl

Narwaniec

potocznie: człowiek niezrównoważony

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pejor. lub żart. człowiek narwany, niezrównoważony

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narwany

potocznie: postępujący w sposób niezrównoważony, porywczy, nieobliczalny; postrzelony, zwariowany

przymiotnik

(1.1) pot. pejor. albo żart. (o człowieku) postępujący w sposób niezrównoważony, porywczy, nieobliczalny

1. gwarowo: przygotowywać, przyrządzać;
2. dawniej: nakierowywać, nastawiać

Źródła:

SJP.pl

Naryn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Kirgistanie i Uzbekistanie;

(1.2) geogr. miasto w Kirgistanie;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Naryn – rzeka w Kirgistanie i Uzbekistanie, dopływ Syr-darii
Naryn – rzeka w Kazachstanie, dopływ Irtyszu
Naryn – miasto w Kirgistanie
Naryn – góry w Kirgistanie
Naryn – góry w Kazachstanie
Naryn – wieś w Rosji, w Tuwie, w kożuunie erzińskim
Naryn – wieś w Rosji, w Buriacji, w rejonie zaigrajewskim

Narysowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|narysować.

Źródła:

Wiktionary

Narysować

czasownik przechodni dokonany (ndk. rysować)

(1.1) dokonany od|rysować.

Źródła:

Wiktionary

Naryć

1. ryjąc, narobić wiele dołów w ziemi;
2. wyryć wiele czegoś;
3. naryć się -
a) zmęczyć się ryciem;
b) potocznie: spędzić dłuższy czas na pilnym uczeniu się czegoś

Źródła:

SJP.pl

Naryński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Narynem, dotyczący Narynu

Źródła:

Wiktionary

Narzaz

w dawnej Polsce: danina na rzecz księcia, uiszczana w nierogaciźnie, czasem też w bydle i owcach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. średniowieczna danina na ziemiach polskich pobierana na rzecz księcia od zagród chłopskich, głównie w nierogaciźnie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narzecze

w językoznawstwie: odmiana języka ogólnego (narodowego) charakterystyczna dla jakiegoś terytorium, np. narzecze słowiańskie, Indian Amazonii; gwara, dialekt

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) język, mowa

(1.2) jęz. swoista odmiana języka;

(1.3) jęz. mowa terytorialna, odmienna od języka standardowego;

(1.4) jęz. mowa terytorialna o zasięgu szerszym niż dialekt i gwara;

Narzecze – odmiana językowa właściwa dla danej grupy użytkowników języka. Może to być synonim terminu dialekt, czyli określenie na różne niestandardowe, inne niż ogólnonarodowe formy języka, czy też ogólne określenie na każdą wyodrębnioną odmianę języka (o standardzie mowa wówczas jako o narzeczu ogólnym lub kulturalnym).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Narzeczeni

para po zaręczynach; narzeczeństwo

Źródła:

SJP.pl

Narzeczeński

dotyczący narzeczonego, narzeczonej, narzeczonych lub związany z okresem narzeczeństwa

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący narzeczeństwa, związany z narzeczeństwem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narzeczeństwo

okres od zaręczyn do ślubu

skarga, żal, utyskiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|narzekać.

(1.2) skarga, utyskiwanie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narzekać

mówić z niezadowoleniem o czymś, wypowiadać żale; utyskiwać; skarżyć się; biadać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) mówić w sposób wyrażający niezadowolenie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narzeźbić

wyrzeźbić wiele czegoś

Źródła:

SJP.pl

Narzucanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|narzucać.

Źródła:

Wiktionary

Narzucać

1. rzucać coś na coś, nakładać do czegoś, na coś;
2. okrywać się pośpiesznie, nakładać jakieś okrycie na ramiona;
3. zmuszać kogoś do przyjęcia czegoś, do określonego postępowania, wymuszać coś na kimś;
4. narzucać się - zmuszać kogoś do przebywania w swoim towarzystwie, wpraszać się gdzieś

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. narzucić)

(1.1) rzucać przedmioty na jakąś powierzchnię

(1.2) zmuszać kogoś do akceptacji czegoś

(1.3) pośpiesznie ubierać się w coś, okrywać sobie ramiona

czasownik zwrotny niedokonany narzucać się (dk. narzucić się)

(2.1) być nachalnym, zmuszać kogoś do przebywania i często również interakcji ze sobą

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Narzucenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|narzucić.

Źródła:

Wiktionary

Narzucić

1. rzucić coś na coś, nałożyć do czegoś, na coś;
2. okryć się pośpiesznie, nałożyć jakieś okrycie na ramiona;
3. zmusić kogoś do przyjęcia czegoś, do określonego postępowania, wymusić coś na kimś;
4. narzucić się - zmusić kogoś do przebywania w swoim towarzystwie, wprosić się gdzieś

czasownik przechodni dokonany (ndk. narzucać)

(1.1) rzucić przedmioty na jakąś powierzchnię

(1.2) zmusić kogoś do akceptacji czegoś

duży fragment skalny przyniesiony przez lodowiec; głaz narzutowy, narzutniak

Źródła:

SJP.pl

Narzutowo

Źródła:

SJP.pl

Narzynka

narzędzie skrawające do kalibrowania lub nacinania gwintów zewnętrznych

Narzynka – narzędzie wieloostrzowe służące do nacinania gwintów zewnętrznych. Działa analogicznie do nakrętki z tą jednak różnicą, że jest wyposażona w nacinające ostrza, które wykonują gwint na przedmiocie (najczęściej walcu), na który jest nakręcana.

Odmianą narzynki jest gwintownica, służąca do nacinania gwintów zewnętrznych rur. Często posiada przestawne ostrza, umożliwiające nacinanie gwintów na rurach o różnych średnicach.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Narząd

wyodrębniona morfologicznie część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego spełniająca określone funkcje; organ

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) część organizmu, ciała, spełniająca określone funkcje;

Narząd, organ ( organum) – część organizmu wielokomórkowego o określonej budowie i funkcjach.

Organami są między innymi: żołądek, oko, serce, nerka, wątroba, korzeń, liść, słupek, łodyga, kwiat.

Narząd jest zespołem tkanek oraz częścią układu narządów.

Źródła:

Źródła:

SJP.pl

Narzędzie

prosty w obsłudze przedmiot służący do bezpośredniego oddziaływania na coś, czego zwykły człowiek nie mógłby wykonać gołymi rękami lub z większym trudem niż z owym narzędziem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania;

(1.2) inform. program komputerowy służący do wykonywania danej czynności lub zadania

(1.3) przen. metoda, sposób na wykonanie czegoś

(1.4) przen. osoba wykorzystywana bez swojej wiedzy

Narzędzie – przedmiot lub urządzenie służące do bezpośredniego oddziaływania w procesie pracy na przedmiot pracy stanowiące wyposażenie człowieka lub maszyny. Większość prostych narzędzi jest maszynami prostymi. Narzędzie pozwala wykonać to, czego przeciętny człowiek nie byłby w stanie wykonać samymi rękoma, lub ułatwia to, co może wykonać sam.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Narzędziowiec

specjalista pracujący przy produkcji lub naprawie narzędzi

1. duża wspólnota etniczna, przeważnie mówiąca tym samym językiem, związana wspólną historią i kulturą oraz wspólnymi interesami politycznymi i gospodarczymi;
2. potocznie: zgromadzenie, zbiorowisko ludzi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) grupa ludzi, których łączy wspólna kultura, język, religia, historia lub pochodzenie etniczne;

(1.2) daw. reg. duża liczba ludzi

(1.3) zob. lud.

Naród – wspólnota ludzi utworzona w procesie dziejowym na podstawie języka, religii, terytorium, życia społecznego i gospodarczego, przejawiająca się w kulturze i świadomości swych członków. Naród wyróżnia się na tle innych zbiorowości wspólną świadomością narodową, czyli poczuciem przynależności do wspólnoty definiowanej aktualnie jako naród.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Narów

przywara, zły nawyk

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Nasa

[czytaj: nasa] (skrót od: ang. National Aeronautics and Space Administration) amerykańska agencja aeronautyki, organ rządowy USA prowadzący działania związane z badaniami kosmicznymi, rozwojem astronautyki i lotnictwa cywilnego; Nasa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) adm. astronaut. amerykańska Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej, zajmująca się planowaniem, koordynacją i realizacją badań nad kosmosem;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nasada

1. część, w której jest coś osadzone; rękojeść, trzonek;
2. element nasadzony, nałożony na coś; pokrywa, nakładka;
3. w botanice: część liścia łącząca jego ogonek lub samą blaszkę z łodygą rośliny;
4. w językoznawstwie: zespół narządów mowy złożony z jamy ustnej, gardłowej i nosowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) część, na której coś jest osadzone czy umocowane, stanowiąca podstawę

(1.2) część nasadzona na coś

(1.3) bot. element liścia łącząca blaszkę lub ogonek z łodygą

(1.4) jęz. zespół narządów mowy obejmujący jamę ustną, gardło i jamę nosową

Nasada – element armatury wodnej, służący do połączenia węży pożarniczych z rozdzielaczem, pompą, hydrantem, prądownicą, zbieraczem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nasadka

przedmiot lub przyrząd nakładany na coś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: nasada

(1.2) pokrywka nasadzana na coś

(1.3) łow. sidło, wnyk

(1.4) fot. pryzmat nakładany na obiektyw aparatu fotograficznego

rząd ślimaków płucodysznych

(1.1) daw. o czym mówiący chce przekazać przed wszystkim innym, co jest dla niego najistotniejsze

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nascar

Źródła:

Wikipedia

Nasciturus

płód ludzki, który może na podstawie przepisu ustawy nabyć określone prawo pod warunkiem, że urodzi się jako żywe dziecko

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

→ naseryzm

Patrz:naseryzm

Źródła:

SJP.pl

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nash Motors – dawne amerykańskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne
Nash – typ jachtu
NASH (ang. non-alcoholic steatohepatitis) – niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby
D'Nash (wcześniej NASH) – hiszpański boysband
Nash – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Buckinghamshire
Nash – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Herefordshire
Nash – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Kent
Nash – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Wielki Londyn
Nash – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Somerset
Nash (South Shropshire) – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Shropshire, nieopodal miasta Tenbury Wells
Nash (Telford and Wrekin) – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Shropshire, w dystrykcie Telford and Wrekin
Nash – jednostka osadnicza w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Walsh

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nashi

[czytaj: nasi] drzewo z rodziny różowatych; także owoc tego drzewa, mający kształt podobny do jabłka i smak przypominający gruszkę; nasi, gruszka piaskowa, gruszka japońska

Źródła:

SJP.pl

Nashville

[czytaj: neszwil] miasto w USA, stolica stanu Tennessee

Nashville – miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Tennessee, położone nad rzeką Cumberland. Należy do najszybciej rozwijających się dużych miast w Stanach Zjednoczonych. Obszar metropolitalny Nashville–Davidson–Murfreesboro–Franklin liczy 2,1 mln mieszkańców. Jest stolicą hrabstwa Davidson (miasto i hrabstwo ma jeden samorząd od 1963).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nasi

zaimek dzierżawczy odpowiadający zaimkowi osobowemu "my"

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nasi (Rosja) – rosyjska proputinowska organizacja młodzieżowa, założona 1 marca 2005 roku
Nasi (Ukraina) – prorosyjska partia polityczna na Ukrainie, założona 21 września 2018 roku
Nasi – żydowski tytuł honorowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

1. organ rozrodczy roślin nasiennych; nasiono;
2. dawniej: ród, potomstwo, dziecko; dziś tylko w wyrażeniu "dziadowskie (złodziejskie, podłe itp.) nasienie" - wyzwisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fizj. płyn zawierający plemniki, wytwarzany przez narządy rozrodcze mężczyzn i samców zwierząt;

(1.2) bot. organ rozrodczy roślin nasiennych;

(1.3) daw. ród, potomstwo, dziecko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

nasienie (botanika)
sperma
mlecz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nasieniotok

patologiczne wydalanie spermy, bez seksualnych bodźców; zmaza dzienna

Nasieniotok (łac. "spermatorrhöe") – mimowolny wypływ nasienia bez towarzyszącego orgazmu. Według Dorland's Illustrated Medical Dictionary termin przestarzały, równoznaczny z polucją.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nasieniotwórczy

Nasiennia

w botanice: łupina nasienia, powstająca ze zmienionych okryw zalążka, który przekształca się w nasienie

Źródła:

SJP.pl

Nasiennictwo

dział hodowli roślin w celu pozyskiwania materiału siewnego

Nasiennictwo – dział produkcji roślinnej mający za zadanie wytworzenie materiału siewnego do dalszego rozmnażania, lub zespół form organizacyjnych mających na celu hodowlę roślin uprawnych.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nasiennik

1. dojrzałe drzewo pozostawione dla odnowienia lasu przez samosiew;
2. roślina uprawiana w celu uzyskania nasion

Źródła:

SJP.pl

Nasienny

wytwarzający nasiona

przymiotnik

(1.1) bot. związany z nasionami

(1.2) anat. dotyczący nasienia męskiego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nasierdzie

cienka, łącznotkankowa błona pokrywająca z zewnątrz mięsień sercowy, stanowiąca wewnętrzną blaszkę osierdzia; epicardium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. błona surowicza pokrywająca z zewnątrz mięsień sercowy, stanowiąca wewnętrzną blaszkę osierdzia;

Nasierdzie ( epicardium) – błona surowicza stanowiąca wewnętrzną (trzewną) warstwę osierdzia. Składa się głównie z tkanki łącznej, która spełnia funkcję warstwy ochronnej.

Osierdzie trzewne produkuje płyn osierdziowy, który w cyklu pracy serca zmniejsza tarcie pomiędzy zewnętrzną i wewnętrzną blaszką osierdzia. Podczas skurczu komór fala depolaryzacji porusza się od wsierdzia do nasierdzia.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nasierdziowy

przymiotnik

o cechach nasierszycowatych (rodzina motyli)

czasownik zwrotny niedokonany nasilać się

(2.1) stawać się silniejszym, intensywniejszym

Źródła:

Wiktionary

Nasilenie

natężenie; intensywność; spotęgowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nasilić., intensyfikacja, wzrost

rzadko: organ rozrodczy roślin nasiennych; nasienie

SJP.pl

Nasiusianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nasiusiać.

(1.1) odczasownikowy od|nasiąknąć.

Źródła:

Wiktionary

Nasiąknięty

nasiąkły;
1. przepojony, przesycony płynem, wilgocią itp.;
2. przesycony jakimś zapachem;
3. przenośnie: taki, który nabrał jakiegoś wyrazu, charakteru

Źródła:

SJP.pl

Nasiąknąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. nasiąkać)

gatunek paproci; języcznik

→ nasięźrzał

Patrz:nasięźrzał

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nasięźrzałowy

→ nasięźrzał

SJP.pl

Naskfol

przysłówek

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. naumyślnie

Źródła:

Wiktionary

Naski

(1.1) powodujący skurcze

Źródła:

Wiktionary

Naskórek

1. u kręgowców nabłonek wielowarstwowy płaski, rogowaciejący, pokrywający skórę; u bezkręgowców jednowarstwowy nabłonek; epiderma;
2. u roślin: warstwa kutyny pokrywająca powierzchnie skórki na liściach; kutykula

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) najbardziej zewnętrzna warstwa skóry;

Źródła:

Wikipedia

Naskórkowy

→ naskórek

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. dotyczący naskórka

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. cechujący się powierzchownością

Patrz:naskórek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nasmarkanie

[czytaj: nassał] stolica Bahamów

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Bahamów;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nassau – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Lahn
Nassau – gmina związkowa w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Lahn
Nassau – stolica Bahamów
Nassau – jedna z wysp wchodzących w skład Północnych Wysp Cooka
Nassau – osada na Wyspach Cooka
Nassau – zamek w Nassau w Niemczech
Nassau – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Lac qui Parle
Nassau – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Rensselaer
Nassau – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Rensselaer
Nassau (ang. Nassau Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Sioux
Nassau (ang. Nassau Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Rensselaer
hrabstwo Nassau (ang. Nassau County) – hrabstwo w stanie Floryda

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nassauczyk

[czytaj: nassałczyk] mieszkaniec Nassau

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Nassau

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nassauka

[czytaj: nassałka] mieszkanka Nassau

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl
Wiktionary

Nastawać

1. o różnych okresach czasu, porach, wydarzeniach ich dotyczących: mieć miejsce, rozpoczynać się;
2. książkowo: domagać się czegoś natarczywie; nalegać;
3. książkowo: zagrażać komuś lub czemuś, czyhać, dybać na kogoś lub na coś;
4. potocznie: obejmować jakąś funkcję

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. nastać)

(1.1) zaczynać być w jakimś czasie

(1.2) rozpoczynać gdzieś sprawowanie jakiejś funkcji

czasownik nieprzechodni niedokonany (brak dk.)

(2.1) usilnie domagać się czegoś

(2.2) działać na czyjąś szkodę

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

SJP.pl
Wiktionary

Nastawnia

pomieszczenie lub budynek, gdzie znajdują się urządzenia sterujące i kontrolne, umożliwiające sterowanie pracą zespołu maszyn, linii technologicznej, stacji kolejowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kolej. budynek z urządzeniami sterowania ruchem kolejowym;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

nastawnia (kolejnictwo)
nastawnia (elektrownia)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nastawnica

urządzenie do nastawiania semaforów i zwrotnic

Źródła:

SJP.pl

Nastawniczy

pracownik kolei zajmujący się ustawianiem zwrotnic

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik nastawni

należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.

Nastawniczy – pracownik kolei bezpośrednio związany z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego, pracujący w nastawniach.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nastawnik

urządzenie w maszynach elektrycznych służące do przełączania zasilania przy sterowaniu ich pracą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. techn. przyrząd sterowniczy, używany w tramwajach, lokomotywach, dźwigach elektrycznych itp., służący do przełączania w określonej kolejności obrotów zasilania maszyn i urządzeń elektrycznych przy sterowaniu ich pracą

Nastawnik ("Starik") – we wspólnotach bezpopowców osoba, która prowadzi nabożeństwa i przewodniczy życiu religijnemu gminy wyznaniowej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nastawny

przymiotnik

(1.1) możliwy do nastawienia

Źródła:

Wiktionary

Nastazin

Nastazin – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Maszewo.

W skład sołectwa Nastazin wchodzi kolonia Kłodniki.

We wsi świątynia prostego kształtu zrekonstruowana po 1996 na wzór gotyckiego kościoła ze wschodnim szczytem z blendami i niską, XV-wieczną wieżą.

Źródła:

Wikipedia

Nastać

nastać się - spędzić długi czas na staniu, zmęczyć się staniem

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. nastawać)

(1.1) zacząć się w jakimś czasie, okresie

reakcja ruchowa organów roślin pod wpływem bodźca, np. zamykanie się i otwieranie kwiatów pod wpływem zmian oświetlenia

Nastie, ruchy nastyczne – reakcje turgorowe, rzadziej wzrostowe, roślin niezależne od kierunku działania bodźca. Są związane z różnym tempem wzrostu różnych części organu lub (częściej) ze zmianami turgoru niektórych komórek. Nastie występują także jako formy behawioralne zwierząt, przyjmowane u form o promienistej symetrii ciała.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nastika

system filozoficzno-religijny odrzucający autorytet Wed i istnienie świata transcendentnego

Nastika (dewanagari नास्तिक) – pojęcie filozofii indyjskiej oznaczające negację słowa astika i tworzące z nią parę przeciwieństw analogiczną do pary ateizm – teizm. Do systemów nastika zalicza się buddyzm i dżinizm.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nastka

potocznie: nastolatka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Anastazja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nastojka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. nalewka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

Nastoletniość

bycie osobą w wieku dojrzewania, mającą kilkanaście lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest nastoletnie; cecha tych, którzy są nastoletni

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nastoletność

(1.1) muz. regulowanie instrumentu muzycznego w celu uzyskania właściwego brzmienia

Źródła:

Wiktionary

Nastrajać

1. regulować instrument, tak aby wydawał odpowiednie dźwięki
2. wprawiać kogoś w jakiś nastrój

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) nadawać właściwy ton instrumentowi muzycznemu

(1.2) wprowadzić kogoś w jakiś nastrój; powodować dane samopoczucie u kogoś

Źródła:

(1.3) wrażenia emocjonalne charakterystyczne dla danego utworu, filmu czy miejsca

(1.4) stpol. instrument muzyczny

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: nastroić

Nastrój – utrzymujące się przez dłuższy okres zabarwienie emocjonalne wszystkich przeżyć, zarówno doświadczane subiektywnie i relacjonowane, jak również możliwe do obserwacji przez otoczenie.

Nastrój ( mood) jest składową temperamentu i wykazuje stałe i zindywidualizowane cechy; u osoby zdrowej psychicznie waha się zależnie od wpływu rozmaitych czynników zewnętrznych i wewnętrznych, nie przekraczając granic płytkiej subdepresji i słabo nasilonej hipomanii.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nastręczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

→ nasturcja

przymiotnik

(1.1) przym. od nasturcja

Patrz:nasturcja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nastuś

zdrobnienie od: Anastazy (imię męskie)

Źródła:

SJP.pl

Nasty

o kimś lub o czymś stanowiącym kilkunasty składnik zbioru lub będącym w kilkunastej kolejności

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś obejmujący, dziedziczący po kimś jakąś funkcję, posadę, urząd itp.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

następca – ktoś po kimś następuje / obejmuje stanowisk / dziedziczy coś
Następca – powieść Ismaila Kadare
następca tronu
następcy

Następnie

przysłówek

(1.1) później, w chwili następnej

Źródła:

Wiktionary

Następnik

1. w filozofii: drugi z dwu sądów kategorycznych składających się na sąd hipotetyczny
2. w gramatyce: nadrzędna część okresu warunkowego
3. w matematyce: drugi człon stosunku albo proporcji

Źródła:

SJP.pl

Następny

występujący, mający miejsce po czymś; kolejny

przymiotnik

(1.1) mający nastąpić, kolejny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ten, kto jest następny (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Następowalność

zdolność do występowania czegoś w czasie lub przestrzeni zaraz po czymś; następstwo

Źródła:

SJP.pl

Następowanie

Następująco

przysłówek

Źródła:

Wiktionary

Nasycarka

urządzenie do nasycania nasiąkliwych materiałów cieczami impregnującymi; impregnarka

Źródła:

SJP.pl

Nasycać

1. zaspokajać czyjś głód
2. o wilgoci, zapachu itp.: wypełniać całą przestrzeń, przepajać
3. powodować wchłanianie jakiejś substancji
4. nasycać się:
a) zaspokajać głód; najadać się
b) być nasycanym czymś, np. wilgocią

czasownik przechodni niedokonany (dk. nasycić)

(1.1) czynić kogoś sytym, zaspokajać czyjś głód, karmić, poić do syta

(1.2) zadowalać, zaspokajać jakieś uczucie, pragnienie

(1.3) o wilgoci, zapachu itp.: przepajać, przenikać, napełniać

czasownik zwrotny niedokonany nasycać się (dk. nasycić się)

(2.1) używać czegoś do woli; zadowalać, rozkoszować się czymś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nasycenie

1. zaspokoić czyjś głód;
2. o wilgoci, zapachu itp.: wypełnić całą przestrzeń, przepoić;
3. spowodować wchłonięcie jakiejś substancji;
4. nasycić się:
a) zaspokoić głód; najeść się;
b) wypełnić, przepoić się czymś, np. wilgocią

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nasycić.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Saturacja – subiektywna intensywność barwy.
Nasycenie wody – właściwość chemiczna wody.
Nasycenie fazą – pojęcie z zakresu hydrodynamiki podziemnej oraz inżynierii złożowej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nasycić

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|nasycać.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nasycony

1. roztwór nasycony - roztwór, w którym substancja rozpuszczona nie wytrąca się, ale nie można rozpuścić jej więcej;
2. o związku chemicznym: taki, w którym atomy połączone są między sobą pojedynczymi wiązaniami

przymiotnik

(1.1) pełen czego; będący w stanie sytości

(1.2) chem. zawierający największą ilość czystej substancji

(1.3) chem. mający między atomami węgla oraz między nimi a innymi atomami jedynie wiązania pojedyncze

wał, skarpa usypana z ziemi lub piasku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. wał usypany w celu podniesienia terenu w danym miejscu;

(1.2) techn. rozdrobniony materiał ścierny wykorzystywany do wyrobu części roboczych narzędzi ściernych, past i płynów szlifierskich

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: nasypać

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

nasyp (budowla)
nasyp – ścierniwo
nasyp – grunt nasypowy
nasyp kolejowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nasypać

czasownik przechodni dokonany (ndk. nasypywać)

(1.1) sypiąc, umieścić coś wewnątrz lub na powierzchni czegoś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(2.1) o śniegu: spaść

czasownik zwrotny dokonany nasypać się (ndk. nasypywać się)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z nasypem, dotyczący nasypu

Źródła:

Wiktionary

Nasypywacz

1. robotnik zatrudniony przy nasypywaniu czegoś
2. w hutnictwie: ten, kto ładuje na górnym pomoście rudę do pieca prażalnego

Źródła:

SJP.pl

Nasypywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nasypać)

(1.1) sypiąc, umieszczać coś wewnątrz lub na powierzchni czegoś

czasownik zwrotny niedokonany nasypywać się (dk. nasypać się)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naszczać.

Źródła:

Wiktionary

Naszczać

czasownik dokonany

(1.2) pot. przen. taki, który wprowadził do swojego organizmu leki lub inne substancje w dużych ilościach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naszpikować

czasownik przechodni dokonany (ndk. naszpikowywać, szpikować)

(1.1) kulin. wprowadzić do wnętrza produktu spożywczego (najczęściej mięsa) kawałki tłuszczu (słoniny) lub inne dodatki smakowe, wbijając je głęboko w strukturę produktu

(1.2) pot. przen. umieścić w tekście, wypowiedzi lub utworze artystycznym nienaturalnie dużą liczbę cytatów, terminów specjalistycznych, zapożyczeń lub innych powtarzających się elementów

ozdoba noszona przez kobiety na szyi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzem. jubil. element biżuterii w postaci ozdoby na szyję;

(1.2) hist. część zbroi rycerskiej osłaniająca szyję

(1.3) daw. obroża nakładana na szyję więźniom

(1.4) przest. obroża kolczasta dla psa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naszyjnikowy

Naszywka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wszelki element naszywany na ubranie jako ozdobna część stroju

SJP.pl
Wiktionary

Nasłabieć

czasownik

(1.1) stpol. osłabnąć

Źródła:

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nasławice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Sobótka
Nasławice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Klimontów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Network Address Translation
badanie kwasów nukleinowych
N-acetylotransferaza

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Natal – imię
Natal – stolica brazylijskiego stanu Rio Grande do Norte
Natal – dawna prowincja Republiki Południowej Afryki
Natal – dawne państwo w Południowej Afryce
Natal – dawna kolonia brytyjska w Południowej Afryce
KwaZulu-Natal – prowincja Republiki Południowej Afryki
Natal (ur. w 2. poł. VII wieku, zm. ok. 747) – biskup Mediolanu (ok. 746-747), święty katolicki
Natal (ur. 1945) – brazylijski piłkarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Natalczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Natalki lub z nią związany

Źródła:

SJP.pl

Natalia

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Natalia ( Dies natalis Domini, tj. "w dniu urodzin Pana") – imię żeńskie wywodzące się od męskiego imienia Natalis. W Polsce to imię jest poświadczane w formie Natalia w XIV wieku. Dawniej nadawane osobom urodzonym w dniach chrześcijańskich świąt Bożego Narodzenia. Patronką imienia jest św. Natalia z Nikomedii, męczennica.

Źródła:

SJP.pl

Natalis

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

przymiotnik od: Natal, prowincja w RPA zamieszkana głównie przez Murzynów grupy ludów Bantu

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Natalem, dotyczący Natalu (krainy w Południowej Afryce)

(1.2) związany z Natalem, dotyczący Natalu (miasta w Brazylii)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Natamycyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. farm. spoż. polienowy antybiotyk o odziałaniu przeciwgrzybiczym, wykorzystywany w medycynie i jako konserwant żywnościl

Natamycyna ( natamycinum) – organiczny związek chemiczny należący do antybiotyków polienowych. Otrzymywany z hodowli bakterii z rodzaju "Streptomyces", np. "S. natalensis" lub "S. chattanoogensis".

Wykazuje silne działanie przeciwgrzybiczne, podobne do nystatyny. Znajduje się też na liście konserwantów jako E235.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Natan

biblijny prorok króla Dawida

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna;

(1.2) imię|polski|m.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Natan – imię hebrajskie.
Natan – zespół muzyki psychedelic trance.
Natan – prorok izraelski z czasów Dawida i Salomona.
Natan (X w. p.n.e.) – syn Dawida, króla Izraela.
Natan – meteoryt.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Natanael

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m., jedno z imion biblijnych;

Natanael (hebr. Bóg dał) – imię hebrajskie, znaczeniowo przypomina takie imiona, jak greckie z pochodzenia Teodor czy polskie Bożydar.

W Nowym Testamencie, w Ewangelii św. Jana nosi je jeden z pierwszych dwunastu apostołów identyfikowany z apostołem występującym w pozostałych Ewangeliach kanonicznych jako Bartłomiej (por. Jezus ujrzał jak Natanael zbliżał się do Niego i mówi o nim: „Patrz, to prawdziwy Izraelita – bez podstępu”. Mówi do Niego Natanael: „Skąd mnie znasz?” – J 1, 47-48).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Natanaelowy

przymiotnik dzierżawczy

Natarczywie

przysłówek

(1.1) w sposób natarczywy

Źródła:

Wiktionary

Natarczywiej

stopień wyższy od przysłówka: natarczywie

Źródła:

SJP.pl

Natarczywość

→ natarczywy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co natarczywe; cecha tych, którzy są natarczywi

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jan Natkański – polski dyplomata
Jerzy Natkański – polski taternik, alpinista, himalaista, przewodnik turystyki górskiej, maratończyk i przedsiębiorca

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Natknąć

natknąć się - wpaść, natrafić na kogoś, na coś, spotkać kogoś lub coś niespodziewanie; napotkać

czasownik przechodni dokonany

(1.1) przest. rzad. dokonany od|natykać.

czasownik zwrotny dokonany natknąć się (ndk. natykać się)

(2.1) dokonany od|natykać się.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Natlenienie

stan nasycenia tlenem, obecność tlenu

Źródła:

SJP.pl

Nato

North Atlantic Treaty Organization; pakt północnoatlantycki

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego;

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego ( North Atlantic Treaty Organization – NATO; Organisation du traité de l’Atlantique nord – OTAN, zwyczajowo NATO lub Sojusz Północnoatlantycki) – międzynarodowa organizacja polityczno-wojskowa utworzona na mocy podpisanego 4 kwietnia 1949 traktatu północnoatlantyckiego, obowiązującego od 24 sierpnia 1949.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nato-Wski

związany z NATO; natowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący NATO, związany z NATO

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Natolewice

Natolewice ( Natelfitz) – wieś o metryce średniowiecznej, położona w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Płoty.

Źródła:

Wikipedia

Natolin

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. dzielnica mieszkaniowa w Warszawie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Natolin – osiedle w Warszawie
Natolin – stacja metra w Warszawie
Natolin – zespół pałacowo-parkowy w Natolinie
Natolin – część miasta Koluszki
Natolin – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzki wschodnim, w gminie Nowosolna
Natolin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki
Natolin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Mrozy
Natolin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Osieck
Natolin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlnia-Letnisko
Natolin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Ceranów
Natolin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Wierzbno
Natolin – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Lipie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Natolińczycy

środowiskowo: członek konserwatywnej koterii w PZPR wyłonionej w 1956 roku

Natolińczycy (również frakcja natolińska) – jedna z nieformalnych rywalizujących o władzę w kierownictwie PZPR frakcji (opozycyjna wobec „puławian”), która wyłoniła się na początku 1956 roku. Nazwa pochodzi od miejsca, gdzie odbywały się jej spotkania – pałacyku rządowego w Natolinie.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Natolińczyk

środowiskowo: członek konserwatywnej koterii w PZPR wyłonionej w 1956 roku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. członek nieformalnej frakcji rywalizującej o władzę w PZPR głoszącej hasła antysemickie i sprzeciwiającej się liberalizacji reżimu;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Natoliński

→ Natolin

SJP.pl

Natowski

związany z NATO; NATO-wski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący NATO, związany z NATO

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Natrafić

czasownik przechodni dokonany (ndk. natrafiać)

SJP.pl
Wikipedia

Natron

minerał, uwodniony węglan sodu; soda rodzima; natryt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. bezbarwny minerał, uwodniony węglan sodu;

1. prysznic;
a) urządzenie, w którym strumień wody rozpryskuje się, przepływając przez specjalne sito;
b) polewanie ciała wodą z tego urządzenia; tusz;
2. nakładanie na coś cienkiej warstwy innej substancji za pomocą przyrządu rozpylającego; natryskiwanie;
3. warstwa powstała w ten sposób

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zabieg hydroterapeutyczny polegający na obmywaniu ciała strumieniem wody

(1.2) urządzenie do hydroterapii

(1.3) techn. pokrywanie przedmiotów warstwą substancji ochronnej

(1.4) techn. warstwa substancji ochronnej

(1.5) prysznic

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

prysznic
natrysk plazmowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Natryskiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|natryskiwać.

Źródła:

Wiktionary

Natryskownia

pomieszczenie, w którym znajdują się prysznice

Źródła:

SJP.pl

Natryskowy

→ natrysk

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z natryskiem, dotyczący natrysku

czasownik przechodni dokonany (ndk. nacierać)

(1.1) dokonany od|nacierać.

czasownik zwrotny dokonany natrzeć się (ndk. nacierać)

Objaw nerwic charakteryzujący się myślami i czynnościami natrętnymi, od których chory nie może się uwolnić; obsesja

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) natarczywość, naprzykrzanie się komuś

(1.2) psych. zob. obsesja.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Natręt

człowiek nieproszony, natrętny; intruz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek natrętny, nahalny, narzucający się, niemile widziany

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Natrętka

→ natręt; intruzka

Źródła:

SJP.pl

Natrętnie

przysłówek

(1.1) w sposób natrętny

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest natrętne; cecha tych, którzy są natrętni

Źródła:

Wiktionary

Natrętny

1. naprzykrzający się komuś, natarczywie domagający się czegoś, wtrącający się do nie swoich spraw; natarczywy, namolny;
2. niedający spokoju, absorbujący umysł, drażniący zmysły; uprzykrzony, uciążliwy

1. cechy wrodzone i usposobienie człowieka;
2. przyroda wraz z zachodzącymi w niej zjawiskami i procesami;
3. przyroda jako siła sprawcza, kształtująca organizmy, zwłaszcza ludzi;
4. stan pierwotny środowiska, niezmieniony przez cywilizację;
5. cechy charakterystyczne dla określonych rzeczy, zjawisk itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyroda i wszystko, co w niej zachodzi z wyłączeniem produktów działalności człowieka;

(1.2) ogół cech człowieka lub zwierzęcia

(1.3) daw. produkty stanowiące środek płatniczy

Przyroda, in. natura ( natura ‘przyroda’, φύσις "[physis]" ‘natura’) – w najszerszym znaczeniu wszechświat, rzeczywistość. Termin ten obejmuje także zjawiska fizyczne oraz życie – bez uwzględnienia wytworów i oddziaływania ludzi.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naturalista

→ naturalizm

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. filozof, który głosi poglądy w nurcie naturalizmu

(1.2) liter. pisarz, który tworzy w nurcie naturalizmu literackiego

(1.3) szt. artysta, który tworzy w nurcie naturalizmu

SJP.pl
Wiktionary

Naturalizacja

nadanie cudzoziemcowi obywatelstwa państwa, w którym zamieszkał

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. nadanie cudzoziemcowi obywatelstwa państwa, na terytorium którego się osiedlił;

(1.2) biol. proces utrwalania się obcego gatunku w nowym środowisku;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naturalizacyjny

→ naturalizacja

Patrz:naturalizacja

Źródła:

SJP.pl

Naturalizm

1. kierunek w literaturze i sztuce powstały w drugiej połowie XIX w., którego głównym założeniem było wierne rejestrowanie zjawisk życia, bez ich selekcji i oceny;
2. uwydatnienie czegoś nieprzyjemnego, brutalnego, brzydkiego;
3. w filozofii: kierunek filozoficzny tłumaczący całość zjawisk, również duchowych, działaniem praw przyrody;
4. w pedagogice: kierunek głoszący konieczność dostosowania działań wychowawczych do natury dziecka; bioetyka;
5. w socjologii: kierunek powstały w drugiej połowie XIX w., głoszący podobieństwo praw rozwoju społecznego do praw przyrody i zakładający możliwość stosowania w socjologii metod nauk przyrodniczych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. uwypuklenie czegoś brutalnego

(1.2) filoz. kierunek usiłujący tłumaczyć wszystkie zjawiska działaniem praw natury;

(1.3) liter. szt. kierunek powstały we Francji w XIX w., zakładający jak najwierniejsze ukazywanie życia, podkreślający czynniki biologiczne towarzyszące człowiekowi; ;

(1.4) pedag. kierunek oparty na założeniu, że pracę wychowawczą należy przystosować do psychologicznej natury dziecka

(1.5) socjol. kierunek zakładający, że społeczeństwo jest integralną częścią przyrody, a jej prawa rządzą procesami społecznymi;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

naturalizm (filozofia)
naturalizm (literatura)
naturalizm (socjologia)
naturalizm (pedagogika)
naturalizm (sztuka)
naturalizm (teatr)
naturalizm etyczny
naturalizm biologiczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naturalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naturalizować.

Źródła:

Wiktionary

Naturalizowany

taki, który się naturalizował, np. naturalizowana cudzoziemka

Źródła:

SJP.pl

Naturalizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. znaturalizować)

(1.1) powodować naturalizację

czasownik zwrotny niedokonany naturalizować się

(2.1) podlegać naturalizacji

Źródła:

Wiktionary

Naturalnie

1. właściwy naturze, przyrodzie, zgodny z prawami natury, utworzony, powstały, odbywający bez udziału człowieka;
2. niesztuczny, prawdziwy;
3. wynikający z czyjejś natury; wrodzony; szczery; niewymuszony;
4. zrobiony z surowców występujących w naturze

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób naturalny, zgodnie z naturą

(1.2) w sposób oczywisty

wykrzyknik

(2.1) wykrzyknik wyrażający aprobatę, potwierdzenie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Naturalnie – album Natural Dread Killaz
Naturalnie – album Stashki
Naturalnie – minialbum Te-Trisa
Naturalnie, Sadie
Naturalnie Polska

(1.1) cecha tego, co naturalne

Źródła:

Wiktionary

Naturalny

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla natury

(1.2) wykonany z surowców występujących w naturze

(1.3) najbardziej powszechny, zwykły

(1.4) mat. będący liczbą naturalną, czyli nieujemną (albo według innych definicji dodatnią) liczbą całkowitą.

(1.5) mat. o logarytmie: o podstawie e=2,718281828…

(1.6) kulin. o nabiale: bez dodatków smakowych, np. owoców

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nature

Źródła:

Wikipedia

Naturocentryczny

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który stawia naturę, przyrodę w centrum ważności i uwagi

Źródła:

Wiktionary

Naturopata

osoba lecząca metodami naturalnymi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. specjalista w zakresie naturopatii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naturopatia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. kontrowersyjna forma terapii, w której nie wykorzystuje się syntetycznych farmaceutyków ani chirurgii;

1. osoba biorąca udział w filmie lub przedstawieniu niebędąca zawodowym aktorem;
2. osoba zajmująca się jakąś dziedziną bez wykształcenia zawodowego w tym kierunku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się jakąś działalnością bez formalnego wykształcenia, zwłaszcza aktor

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naturszczykowski

→ naturszczyk

Patrz:naturszczyk

Źródła:

SJP.pl

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Janina Natusiewicz-Mirer – polska działaczka społeczna
Ryszard Natusiewicz – polski architekt i rysownik
Marek Natusiewicz – polski architekt urbanista

natykać się - wpadać, natrafiać na kogoś, na coś, spotykać kogoś lub coś niespodziewanie; napotykać

czasownik przechodni niedokonany (dk. natknąć)

(1.1) przest. nawsadzać czego wiele

czasownik zwrotny niedokonany natykać się (dk. natknąć się)

(2.1) spotykać niespodziewanie

(2.2) daw. zderzać się

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Natylnik

część uprzęży umożliwiająca hamowanie

Źródła:

SJP.pl

Natynkowy

przymiotnik

(1.1) bud. taki, który umieszczono na tynku

Źródła:

Wiktionary

Natyrany

potocznie: taki, który się natyrał, zmęczył się wykonywaniem ciężkiej pracy; uharowany, sterany, styrany, zatyrany, spracowany

Źródła:

SJP.pl

Natyrać

Natywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest natywne; cecha tych, którzy są natywni

Źródła:

Wiktionary

Natywny

1. wywodzący się z danego ludu, domu, kraju; rodzimy;
2. właściwy danemu obszarowi;
3. naturalnie występujący w organizmie żywym;
4. właściwy danemu środowisku informatycznemu, programowi, językowi programowania itp.

przymiotnik

(1.1) taki, jak w warunkach naturalnych

(1.2) inform. właściwy danemu środowisku informatycznemu, programowi, językowi programowania itd.

(1.3) rodzimy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Natężenie

1. rozciągnąć albo naciągnąć coś; napiąć; naprężyć
2. wzmocnić, wytężyć, uczynić mocniejszym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nasilenie danej cechy w odniesieniu do określonej normy lub skali

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

w naukach ścisłych, technice i technologii
- natężenie pola elektrycznego, najczęściej oznaczane E
- natężenie pola magnetycznego, najczęściej oznaczane H
- natężenie prądu elektrycznego, najczęściej oznaczane I
- natężenie przepływu, często oznaczane J
- natężenie promieniowania
- natężenie ruchu
- natężenie światła
- natężenie dźwięku
- natężenie Plancka
- natężenie oświetlenia
- fon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bardzo duża ilość przedmiotów lub ludzi zgromadzona w jakimś miejscu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|natłuszczać.

Źródła:

Wiktionary

przestarzałe: taki, który należy do nauczyciela lub jest związany z nauczycielem; belferski, bakalarski, nauczycielski

Źródła:

SJP.pl

Nauczycielski

dotyczący nauczyciela, związany z nauczycielem

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do nauczyciela

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący nauczyciela, związany z nauczycielem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nauczycielsko

przysłówek

(1.1) na sposób nauczycielski

Źródła:

Wiktionary

Nauczycielstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. zbiorowość nauczycieli

(1.2) zaw. zawód, zajęcie nauczyciela

Źródła:

Wiktionary

Nauczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. uczyć)

(1.1) przekazać komuś wiedzę

czasownik zwrotny dokonany nauczyć się (ndk. uczyć się)

(2.1) zdobyć pewną wiedzę lub umiejętność

Źródła:

Wiktionary

Nauk.

skrót od: nauka, naukowy, naukoznawstwo, naukoznawczy

Źródła:

SJP.pl

Nauka

1. kształcenie, pouczanie
2. usystematyzowana wiedza ludzka
3. zbiór myśli, poglądów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza;

(1.2) proces uczenia (siebie lub kogoś)

(1.3) zespół poglądów, doktryna

(1.4) pouczenie, rada

(1.5) rel. nauczanie lub wykład w kościele

Nauka – różnie definiowany element kultury, odznaczający się dążeniem do wiedzy. Pojęcie nauki jest wieloznaczne z kilku przyczyn:

Próba definicji nauki to jeden z celów filozofii nauki, konkretniej jej epistemologicznej części. Przykładowym zagadnieniem jest tu problem demarkacji – próba rozpoznania pseudonauk i paranauk ogólnym kryterium, czyli ścisłe określenie metody naukowej. Przez to epistemologia nauki przenika się z metodologią – innym działem naukoznawstwa.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naukawy

silący się na naukowość

przymiotnik jakościowy

(1.1) pot. pogard. pseudonaukowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naukobus

autobus wyposażony w sprzęt naukowy

Źródła:

SJP.pl

Naukochłonność

→ naukochłonny

Patrz:naukochłonny

Naumachia

widowisko przedstawiające bitwę morską, urządzane na jeziorach w starożytnym Rzymie

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jan Naumiuk – polski historyk, pisarz
Józef Naumiuk – polski duchowny
Tomasz Naumiuk - polski operator filmowy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Naumowicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Iwo Naumowicz – polski raper
Józef Naumowicz – rzymskokatolicki duchowny
Paweł Naumowicz – rzymskokatolicki duchowny
Wiktor Naumowicz – polski tenisista stołowy i ziemny

Naura

wykrzyknik

[czytaj: nałru] język Naurańczyków - mieszkańców Nauru, kraju w Oceanii

→ Nauru; naurański

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Nauru

(1.2) odnoszący się do wyspy Nauru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Nauru,

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nauruańskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem nauruańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem nauruańskim

osłona na ucho; część hełmu lub czapki okrywająca ucho

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) każda z dwóch osłon na uszy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. miasto w Peru

Źródła:

Wiktionary

Nautilus

1. głowonóg czteroskrzelny o wielokomorowej, spiralnie zwiniętej muszli, występujący w kilku gatunkach; łodzik;
2. puchar o czaszy z wypolerowanej i zdobionej muszli, używany w XVI-XVIII w.

rzeczownik

(1.1) szt. dekoracyjny puchar, którego czaszę stanowi muszla ślimaka morskiego.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nautilus – planowana stacja orbitalna firmy Bigelow Aerospace
Nautilus – łodzik, rodzaj głowonogów z rodziny Nautilidae
Nautilus – puchar
„Nautilus” – nazwa okrętów różnych państw:
- „Nautilus” – pierwszy okręt podwodny Roberta Fultona
- „Nautilus” – fikcyjny okręt podwodny kapitana Nemo z powieści Juliusza Verne’a
- USS „Nautilus” – okręty amerykańskie o tej nazwie
- HMS „Nautilus” – brytyjski okręt podwodny
- „Nautilus” – włoski okręt podwodny z 1913, główny okręt swojego typu
- „Nautilus” – francuski podwodny stawiacz min z okresu międzywojennego i II wojny światowej, jedna z sześciu jednostek typu Saphir
polska nagroda literacka dla literatury fantastycznej „Nautilus”
tytuł oficjalnego biuletynu Polskiego Towarzystwa Juliusza Verne’a wydawanego od 1997 roku (obecnie półrocznik) ()

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nautofon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd do nadawania sygnałów dźwiękowych podczas mgły, ustawiany na wybrzeżu morskim lub na latarniowcach

Nautofon (nazywany też czasami "buczkiem mgłowym") – urządzenie stosowane na statkach i stałych znakach nawigacyjnych, służące do nadawania sygnałów dźwiękowych na morzu w czasie mgły. Jego dźwięk słychać w odległości do 20 km.

SJP.pl
Wiktionary

Nautyka

dziedzina wiedzy związana z żeglarstwem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. żegl. nauka o żeglowaniu;

(1.2) żegl. cechy jednostki pływającej decydujące o jej żeglowności

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grupa asan polegających na uniesieniu wyprostowanych nóg

Źródła:

Wiktionary

Navicert

zaświadczenie wydawane w czasie wojny w państwie neutralnym przez przedstawicieli dyplomatycznych strony wojującej, stwierdzające, że statek i jego ładunek sprawdzono i że może on płynąć do portu neutralnego; nawicert

Źródła:

SJP.pl

Nawa

1. część kościoła, w której zwykle ustawione są ławki dla wiernych;
2. dawniej: statek, okręt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. główna, wydzielona dla wiernych część kościoła pomiędzy kruchtą, przy wejściu, a prezbiterium;

(1.2) daw. podn. okręt, statek

(1.3) podn. ogół grupy społecznej, narodowej lub religijnej w specjalnych wyrażeniach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nawab

nabab;
1. człowiek bardzo bogaty, majętny; bogacz, krezus, rokefeler;
2. dawny zarządca prowincji lub władca ksiąstewka w północnych Indiach

Źródła:

SJP.pl

Nawadniacz

urządzenie lub środek służący do nawadniania gleby, roślin albo organizmu

Źródła:

SJP.pl

Nawadniająco

→ nawadniać

Patrz:nawadniać

Źródła:

SJP.pl

Nawadnianie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nawakszucki

przymiotnik od: Nawakszut (stolica Mauretanii)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Nawakszut

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nawakszut

stolica Mauretanii (dawna polska nazwa: Nuakszott)

czasownik zwrotny dokonany nawalić się

Navarra;
1. kraina historyczna w Pirenejach hiszpańskich i francuskich, zamieszkiwana przez Basków;
2. region autonomiczny w Hiszpanii w krainie Nawarra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna nad Zatoką Biskajską, niegdyś samodzielne królestwo, obecnie podzielona między Francję i Hiszpanię;

(1.2) geogr. adm. wspólnota autonomiczna w Hiszpanii

Nawarra ( Navarra, Navarre, bask. "Nafarroa") – kraina historyczna w zachodniej części Pirenejów na pograniczu Hiszpanii i Francji. Pod zwierzchnictwem Nawarry znajdowała się niegdyś również część francuskiego departamentu Pyrénées-Atlantiques, obecnie znana jako Dolna Nawarra (fr. "Basse-Navarre").

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nawarski

przymiotnik od: Nawarra (Navarra)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nawarrą, dotyczący Nawarry, pochodzący z Nawarry

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Mieczysław Nawarski
Napoleon Nawarski

(1.3) książk. nagromadzenie przytłaczającego mnóstwa

(1.4) przest. silna ulewa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nawałka

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Nawałnica

1. gwałtowne zjawisko atmosferyczne połączone z silnym wiatrem, np. ulewa, burza, gradobicie, śnieżyca, wichura; zawierucha;
2. wstrząs dziejowy; rewolucja, rebelia;
3. gwałtowny atak wojska lub napierającego tłumu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. gwałtowna burza połączona z silnym wiatrem

SJP.pl

Nawcinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawcinać.

Źródła:

Wiktionary

Nawdychany

taki, który się nawdychał

Źródła:

SJP.pl

Nawet

nadto, także, również

partykuła

(1.1) …wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją

(1.2) …wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru

Nawet – siódmy studyjny, solowy, a ósmy w ogóle (nie licząc płyty z 2000 roku pt. „Kawałek Cienia” wydanej w ramach projektu „Złota kolekcja”) album polskiego wykonawcy poezji śpiewanej Grzegorza Turnaua, wydany w 2002 roku przez Pomaton EMI. Nagrania przeprowadzono między czerwcem a wrześniem 2002 roku w Studio Nieustraszonych Łowców Dźwięków oraz Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej „Manggha” w Krakowie.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nawetka

dawniej: czółenko, narzędzie kościane złożone z dwóch płytek połączonych w środku słupkiem, na który nawija się nici

Źródła:

SJP.pl

Nawi

środowiskowo: nawigacja samochodowa

Źródła:

SJP.pl

Nawia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitsłow. dusza zmarłego;

Źródła:

Wiktionary

Nawias

1. znak pisarki, zwykle w kształcie pary łuków, który oddziela wyrazy lub zdania wtrącone albo uboczne wyjaśnienia, uwagi;
2. każdy z tych łuków;
3. w matematyce: znak matematyczny mający kształt pary łuków lub klamer, który wydziela część wyrażenia algebraicznego i wskazuje, jaka powinna być kolejność działań w tym wyrażeniu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) typogr. mat. parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.;

(1.2) typogr. każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1)

Nawiasy – znaki pisarskie, używane z reguły parzyście, przeznaczone do ujmowania między nie tekstu lub symboli.

Nawiasów używa się w tekstach do logicznego wydzielenia ich mniej ważnych fragmentów. W nawiasy ujmuje się komentarze, wyjaśnienia, uzupełnienia tekstu głównego. Generalnie jednak nadużywanie nawiasów w polskim tekście jest niewskazane. Zaleca się użycie raczej innych znaków interpunkcyjnych jak przecinki czy myślniki.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nawiasem

Źródła:

SJP.pl

Nawiedzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawiedzać.

Źródła:

Wiktionary

Nawiedzać

1. o kataklizmach, nieszczęściach itp.: wydarzać się, przynosić szkody;
2. o uczuciach, myślach, snach: pojawiać się, nękać;
3. książkowo: pojawiać się w odwiedzinach;
4. o mocach nadprzyrodzonych: obdarzać łaską, napełniać natchnieniem lub powodować opętanie, dotykać szaleństwem

czasownik przechodni niedokonany (dk. nawiedzić)

(1.1) pojawiać się jako dramatyczna sytuacja zewnętrzna

(1.2) pojawiać się w świadomości

(1.3) przybywać i oddziaływać jako siła nadprzyrodzona

(1.4) podn. przychodzić z wizytą

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nawiedzić

1. o kataklizmach, nieszczęściach itp.: wydarzyć się, przynieść szkody;
2. o uczuciach, myślach, snach: pojawić się, doświadczyć;
3. książkowo: pojawić się w odwiedzinach;
4. o mocach nadprzyrodzonych: obdarzyć łaską, napełnić natchnieniem lub spowodować opętanie, dotknąć szaleństwem

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|nawiedzać.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nawiedzona

kobieta niezrównoważona psychicznie, podejrzana o opętanie przez złe moce

Źródła:

SJP.pl

Nawiedzony

opanowany jakąś manią; fanatyczny

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nawiedzony – powieść Shirley Jackson
Nawiedzony – amerykański film z 1995,
Nawiedzony – amerykański film z 1999, ekranizacja powieści, remake filmu Nawiedzony dom z 1963
Nawiedzony dom

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nawiert

1. wykonywanie płytkiego wgłębienia wiertłem; nawiercanie;
2. płytkie wgłębienie wykonane za pomocą wiertła

Źródła:

SJP.pl

Nawiertak

krótki, metalowy pręt używany przy nawiercaniu otworów

1. potocznie: nagromadzić wiele osób lub wiele osób w jednym miejscu;
2. użyźnić glebę nawozem; wynawozić, znawozić (środowiskowo)

czasownik przechodni dokonany

(1.1) roln. dokonany od|nawozić.

(1.2) dokonany od|nawozić. (wożąc, zbierać coś)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nawigacja

1. żegluga wodna lub powietrzna;
2. dziedzina nauki o sposobach prowadzenia statku lub samolotu według wyznaczonej trasy, określania ich położenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. lotn. żegl. nauka o prowadzeniu statków wodnych lub powietrznych

SJP.pl
Wiktionary

Nawigatorka

członkini załogi statku wodnego lub powietrznego odpowiedzialna za zadania związane z zagadnieniami nawigacji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) specjalistka nawigacji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nawigowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawijać.

Źródła:

Wiktionary

Nawijać

1. okręcać, zwijać coś na czymś;
2. potocznie: mówić długo i bez przerw

czasownik przechodni niedokonany (dk. nawinąć)

(1.1) zwijać coś na coś

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) pot. mówić dużo i nieprzerwanie

(2.2) pot. starać się komuś zaimponować

czasownik zwrotny niedokonany nawijać się (dk. nawinąć się)

czynić wilgotnym, nasycać wilgocią; wilżyć, nawilgacać, zawilgacać, uwilgotniać

Patrz:nawilżać

Źródła:

SJP.pl

Nawilżanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawilżać.

Źródła:

Wiktionary

Nawilżać

Źródła:

Wikipedia

Nawinąć

okręcić, zwinąć coś na czymś

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|nawijać.

czasownik zwrotny dokonany nawinąć się

(2.1) zostać nawiniętym

(2.2) pot. zjawić się tam gdzie się jest potrzebnym

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nawis

1. zwieszająca się część czegoś
2. część kadłuba statku wodnego na dziobie lub rufie wychylona ponad powierzchnię wody

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

nawis dziobowy – wystająca ponad powierzchnię wody część dziobowa statku wodnego
nawis rufowy – wystająca ponad powierzchnię wody część rufowa statku wodnego
nawis śnieżny – nagromadzenie śniegu

(1.1) odczasownikowy od|nawiązać.

Źródła:

Wiktionary

Nawiązać

czasownik przechodni dokonany (ndk. nawiązywać)

(1.1) dokonany od|nawiązywać.

czasownik zwrotny dokonany nawiązać się (ndk. nawiązywać się)

(2.1) dokonany od|nawiązywać się.

Źródła:

Wiktionary

Nawiązka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś, co przekracza konieczną ilość, zwłaszcza przewidywany zysk lub należną płatność

(1.2) kara pieniężna stanowiąca odszkodowanie za wyrządzoną krzywdę

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: nawiązek

należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.

Nawiązka – środek kompensacyjny będący reakcją na popełnienie czynu zabronionego.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Nawiązywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawiązywać.

Źródła:

Wiktionary

Nawiązywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nawiązać)

(1.1) przyczepiać wiązaniem coś do czegoś

(1.2) zaczynać lub wznawiać kontakt, stosunki

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. nawiązać)

czasownik

1. położony, wznoszący się na wodzie;
2. żyjący nad wodą, na wodzie

przymiotnik

(1.1) znajdujący się na wodzie lub nad wodą

(1.2) osiedlający się na wodzie lub nad wodą

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nawodować

1. napełnić wodą zbiornik parowozu lub wagonu kolejowego; zwodować;
2. spuścić dużo statków na wodę

Źródła:

SJP.pl

Nawodzice

Nawodzice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Klimontów. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Nawodzice, po jej zniesieniu w gromadzie Klimontów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Źródła:

Wikipedia

Nawodzić

dawniej:
1. naprowadzać, nakierowywać;
2. powlekać, zabarwiać, napuszczać czymś

Źródła:

SJP.pl

Nawoi

Źródła:

SJP.pl

Nawowy

przymiotnik od: nawa, np. korpus nawowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z nawą, dotyczący nawy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nawozić

użyźniać glebę nawozem

czasownik przechodni niedokonany (dk. nawieźć)

(1.1) roln. wzbogacać glebę nawozem

(1.2) wożąc, zbierać co w jakimś miejscu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawracać.

(1.2) zob. pronacja.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nawracanie w biologii – pronacja, rotacja wewnętrzna
Nawracanie w religioznawstwie – prozelityzm

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Nawracać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nawrócić)

(1.1) kierować do poprzedniej drogi, w uprzednie miejsce

(1.2) rel. pobudzać wiarę przez przyjęcie nowej religii lub poprzez powrót do życia zgodnego z zasadami swojej wiary

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. nawrócić)

(2.1) zmieniać kierunek na poprzedni

czasownik zwrotny niedokonany nawracać się (dk. nawrócić się)

(3.1) rel. pobudzać własną wiarę przez przyjęcie nowej religii lub poprzez powrót do życia zgodnego z zasadami swojej wiary; stawać się religijnym

Źródła:

Wiktionary

Nawrat

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Nawrocki

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nawrocki – polskie nazwisko.
Aleksander Nawrocki (1940–2022) – polski poeta, prozaik i eseista
Bolesław Nawrocki (1877–1946) – polski malarz, symbolista, pejzażysta, portrecista
Bolesław Nawrocki (1924–2008) – polski prawnik, pianista, muzykolog, nauczyciel akademicki, mecenas sztuki, kolekcjoner, badacz terenowy, społecznik
Grzegorz Nawrocki – polski muzyk
Jacek Nawrocki (ur. 1965) – polski siatkarz, trener
Jan Nawrocki (ujednoznacznienie)
Janusz Nawrocki (ur. 1961) – polski piłkarz
Jerzy Nawrocki (ujednoznacznienie)
Karol Nawrocki (ur. 1983) – Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej od 6 sierpnia 2025, historyk i działacz społeczno-samorządowy
Marek Nawrocki (ur. 1954) – polski matematyk
Michał Nawrocki (ujednoznacznienie)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nawrocko

Nawrocko (niem. Liebenfelde) – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Myślibórz.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Nawrocko, po jej zniesieniu w gromadzie Myślibórz. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Źródła:

Wikipedia

Nawrot

roślina lecznicza z rodziny szorstkolistnych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nawrot (Lithospermum) – rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych
Andrzej Nawrot (ur. 1938) – polski projektant wzornictwa i architekt wnętrz
Barbara Nawrot (ur. 1958) – polska koszykarka
Cezary Nawrot (1931–2004) – polski projektant wzornictwa przemysłowego
Czesław Nawrot (1942–2019) – polski wioślarz
Dariusz Nawrot (ur. 1962) – polski historyk
Edward Nawrot (1947–2005) – polski duchowny rzymskokatolicki, historyk
Feliks Nawrot (1917–1941) – polski wojskowy i działacz niepodległościowy
Jan Nawrot (ur. 1943) – polski entomolog
Janusz Nawrot (ur. 1960) – polski duchowny rzymskokatolicki, teolog
Joanna Klećkowska-Nawrot – polska lekarka weterynarii
Jolanta Nawrot (ur. 1992) – polska poetka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) skierowanie na poprzednie miejsce; ponowne pojawienie się

(1.2) nawiązanie do czegoś, co się poprzednio mówiło, myślało

(1.3) rel. powrót do wiary lub zmiana wyznania

(1.4) zmiana wyznawanych poglądów;

Nawrócenie (od gr. "ἐπιστρέφω", "epistrefo" „zawracać”) – przemiana duchowa, przyjęcie jakiegoś systemu wartości, poglądów i zasad.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Nawróceniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. ktoś, kto zmienił wyznanie

Źródła:

Wiktionary

Nawróceniowy

związany z nawracaniem na jakąś wiarę; nawracalny

Źródła:

SJP.pl

Nawrócić

czasownik przechodni dokonany (ndk. nawracać)

(1.1) skierować na poprzednią drogę, w uprzednie miejsce

(1.2) rel. pobudzić wiarę przez przyjęcie nowej religii lub poprzez powrót do życia zgodnego z zasadami swojej wiary

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. nawracać)

(2.1) zmienić kierunek na poprzedni

czasownik zwrotny dokonany nawrócić się (ndk. nawracać się)

(3.1) rel. pobudzić własną wiarę przez przyjęcie nowej religii lub poprzez powrót do życia zgodnego z zasadami swojej wiary; stać się religijnym

Źródła:

Wiktionary

Nawrócony

nawtrajać się - pospolicie: zjeść dużo czegoś; nawtranżalać się

Źródła:

SJP.pl

Nawtranżalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. najedzenie się do syta

Źródła:

SJP.pl

Nawykowo

przysłówek

(1.1) w sposób nawykowy

Źródła:

Wiktionary

Nawykowość

przysłówek

(1.1) o wykonywaniu czynności przez podmiot zbiorowy każdy tak samo dla innego

zbiór niezbędnych dla roślin składników, podawany najczęściej do gleby

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogrod. roln. środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby;

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nawęglać.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Nawęza

amulet słowiański chroniący przed magią i zapewniający szczęście jego posiadaczowi

ozdobna bylina o żółtych kwiatach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. wieloletnia roślina rosnąca na polanach, w zaroślach i widnych lasach;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nawłóczka

dawniej: grubsza igła do nawlekania

Źródła:

SJP.pl

Naypyidaw

[czytaj: nejpjido] stolica Mjanmy

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Mjanmy;

Naypyidaw (– ; birm. "królewska stolica", "siedziba królów", zapisywane czasem również jako Nay Pyi Taw) – stolica Mjanmy od listopada 2005. Oficjalną nazwę nowej stolicy ogłoszono 27 marca 2006 roku, w święto wojska birmańskiego. Pod względem liczby ludności Naypyidaw jest trzecim, po Rangunie i Mandalaju, miastem w Mjanmie.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Naz.

skrót od: nazwisko, nazwa

Źródła:

SJP.pl

Nazad

1. gwarowo: z powrotem, do tyłu;
2. okrzyk kierujący konia do tyłu

wykrzyknik

(1.1) komenda używana do konia w zaprzęgu, nakazująca jazdę do tyłu

przysłówek sposobu

(2.1) wstecz, za siebie, w tył

(2.2) z powrotem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nazajutrz

następnego dnia; jutro

przysłówek

(1.1) książk. na drugi dzień, kolejnego dnia

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nazajutrz (ang. The Day After) – film z 1983 w reżyserii Nicholasa Meyera
Nazajutrz (ang. The Morning After) – film z 1986 w reżyserii Sidneya Lumeta
Nazajutrz (ang. After the Day Before, węg. Másnap) – film z 2004 w reżyserii Attila Janischa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ezot. szklany amulet mający chronić przed złym okiem;

Nazar, zwany też okiem Fatimy lub okiem proroka – amulet

mający chronić przed „złym okiem”. Nazwa nazar jest pochodzenia arabskiego i znaczy tyle co spojrzenie.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kult. daw. Jezus Chrystus

(1.2) kult. daw. określenie chrześcijanina stosowane przez żydów

(1.3) rel. członek sekty judeochrześcijańskiej;

(1.4) rel. członek metodystycznego Kościoła Nazarejczyka

(1.5) rel. wtajemniczony kapłan w mandaizmie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nazarejka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu; nazaretanka

Źródła:

SJP.pl

Nazarejski

→ Nazaret

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. nazaretański

Patrz:Nazaret

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nazarenizm

kierunek w malarstwie pierwszej połowy XIX wieku, nawiązujący do klasycznej i idyllicznej stylistyki, eksponujący motywy religijne i patriotyczne

Źródła:

SJP.pl

Nazaret

miasto w Izraelu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnym Izraelu;

Nazaret ( ‏נצרת‎, "Nacerat"; ‏الناصرة‎, "An-Nasira") – największe miasto Dystryktu Północnego w Izraelu.

Jest to największe arabskie miasto w kraju i dlatego często jest nazywane „arabską stolicą Izraela”. Stanowi gospodarczą, polityczną, kulturalną i medialną stolicę izraelskich Arabów. Nastroje panujące w mieście są ważnym wskaźnikiem nastrojów panujących w arabskiej społeczności Izraela.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nazaretanka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu; nazarejka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Nazaretu

→ Nazaret; nazareński

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Nazaretu, związany z Nazaretem

(1.2) rel. odnoszący się do nazaretanek, związany z nazaretankami

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nazarewicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Katarzyna Nazarewicz (ur. 1958) – dziennikarka
Ryszard Nazarewicz (1921-2008) – historyk, podpułkownik MO
Witold Nazarewicz (ur. 1954) – amerykański i polski fizyk

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nazareńczycy

grupa niemieckich i austriackich artystów, działających w Rzymie w pierwszej połowie XIX wieku

Nazareńczycy (niem. "Nazarener") – stowarzyszenie malarzy, głównie niemieckich i austriackich, działających w Rzymie, a następnie w innych częściach Europy, od 1818 roku do lat 40. XIX wieku.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Nazareńczyk

Nazariasz, Nazary – imię pochodzenia greckiego, oznaczające „oddany Bogu”. Wśród patronów tego imienia – męczennik Nazary (I wiek).

Nazariasz i Nazary imieniny obchodzą 16 października.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Nazałatwiać

załatwić wiele czegoś

Źródła:

SJP.pl

Nazbierać

1. zebrać czegoś wiele lub dostateczną ilość;
2. nazbierać się: zebrać się, zgromadzić się w dużej ilości, liczbie

czasownik przechodni dokonany

(1.1) zebrać wiele, dostateczną ilość lub liczbę czego

nazwy miejscowe i osobowe

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. ogół nazw własnych, tj. osobowych i miejscowych oraz dział językoznawstwa zajmujący się nimi

o cechach naziemkowatych (rodzina grzybów)

Naziemkowate ("Albatrellaceae" Nuss) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie gołąbkowców ("Russulales").

Źródła:

1. w gwarze myśliwskiej: młody zając urodzony w jesieni
2. zwierzę domowe nie mające jeszcze roku, zostawione na zimę do hodowania

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Stopka Nazimek (1868-1934), pisarz, badacz folkloru, nauczyciel
Bronisław Nazimek (1883-), oficer żandarmerii Wojska Polskiego, samorządowiec w II RP
Dobiesław Nazimek (1945-), chemik
Eugeniusz Nazimek (1927-1959), żużlowiec
Ludwik Nazimek (1890-1922), oficer pilot Wojska Polskiego II RP
Paweł Nazimek, basista
Piotr Nazimek (1963-), piłkarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Naziol

potocznie, pogardliwie: nazista lub neonazista

potocznie:
1. bycie nazistą;
2. ogół nazistów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ogół nazioli

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naziom

1. ukształtowanie pionowe lub poziome powierzchni ziemi
2. grunt przylegający do bocznych ścian fundamentu
3. grunt pokrywający strop budowli podziemnej

Źródła:

SJP.pl

Naziołek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

Źródła:

Wiktionary

stolica Inguszetii

SJP.pl

Nazwa

wyraz lub kilka wyrazów oznaczających kogoś lub coś

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Nazwiskowy

→ nazwisko

Patrz:nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Nazwlekać

potocznie: zgromadzić dużo czegoś z wielu miejsc; naściągać

Źródła:

SJP.pl

Nazwotwórczy

wpływający na tworzenie nazw, tworzący nazwę

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nazywać.

Źródła:

Wiktionary

Nazywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. nazwać)

(1.1) określać nazwą, mianem

(1.2) nadawać nazwę lub imię

czasownik zwrotny niedokonany nazywać się (dk. nazwać się)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naładować.

Źródła:

Wiktionary

Naładować

SJP.pl
Wiktionary

Nałogowo

przysłówek

(1.1) w sposób nałogowy

Źródła:

Wiktionary

rzeczownik, rodzaj nijaki

Źródła:

Wiktionary

Nałużyn

rodzaj roślin z rodziny winoroślowatych, obejmujący 34 gatunki

1. coś często powtarzanego, szkodliwego dla zdrowia
2. potocznie: przyzwyczajenie, nawyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. chroniczna potrzeba dostarczania szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem;

(1.2) zakorzeniony nawyk lub upodobanie zazwyczaj oceniane negatywnie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Nałęcki

naścielać;
1. ścieląc, nakładać gdzieś dużo czegoś;
2. ścieląc, przygotowywać wiele miejsc do spania

Źródła:

SJP.pl

naśliwiec lilipucik - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

Naśłiwiec ("Tetrops") – rodzaj chrząszczy z rodziny kózkowatych i podrodziny zgrzypikowych.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Naśmiecić

porozrzucać, nanosić śmieci, narobić nieporządku

czasownik quasi-przechodni dokonany (dk. śmiecić)

(1.1) rozrzucić śmieci w jakimś miejscu; zrobić nieporządek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naśmiecone

gdzieś jest naśmiecone - ktoś gdzieś naśmiecił

Źródła:

SJP.pl

Naśnieżanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wytwarzanie i dosypywanie sztucznego śniegu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|naświetlać.

(1.2) pojedynczy zabieg polegający na naświetlaniu (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Naświetlarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) druk. poligr. urządzenie przeznaczone do naświetlania klisz lub blach przy pomocy lasera;

Naświetlarka, fotonaświetlarka – urządzenie wykorzystywane w poligrafii do nanoszenia metodą optyczną obrazu drukowego bezpośrednio na formę drukową lub na formę kopiową służącą później do wykonania formy drukowej.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Naświetlać

1. poddawać coś działaniu promieni słonecznych lub sztucznych;
2. wyjaśniać coś;
3. poddawać materiały światłoczułe działaniu światła

Źródła:

SJP.pl

Naświetle

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. wąskie okienko ponad framugą drzwi albo okna

(1.2) archit. okienko przy obrysie budynku wpuszczające światło do piwnic

Źródła:

Wiktionary

Naświetlenie

1. ilość energii przekazana powierzchni przez promieniowanie (świetlne); ekspozycja;
2. sposób prezentacji lub interpretacji czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|nażłopać.

Źródła:

Wiktionary

Nażłopany

potocznie: taki, który się nażłopał (upił); ożłopany

Źródła:

SJP.pl

Nażłopać

potocznie: nażłopać się - napić się dużo, do syta; opić się, ożłopać się

Źródła:

SJP.pl