Pi

1. nazwa litery greckiej
2. liczba wyrażająca stosunek długości obwodu koła do długości jego średnicy; ludolfina
3. odgłos pisklęcia
4. wykrzyknik oznaczający zaskoczenie, podziw

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa szesnastej litery alfabetu greckiego, π;

(1.2) mat. stała matematyczna, równa stosunkowi długości okręgu do jego średnicy;

wykrzyknik

(2.1) dźwięk. onomatopeja imitująca słaby głos zwierzęcia, człowieka lub urządzenia elektronicznego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pia

moneta birmańska, 1/100 kiata

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pia – imię żeńskie
Pia – miejscowość we Francji
Pia – zdawkowa jednostka monetarna w Mjanmie
PIA – skrócona nazwa Pakistan International Airlines
Pia – stolica historycznej diecezji w Cesarstwie rzymskim w prowincji Afryka Prokonsularna, sufragania metropolii Kartagina

(1.1) geogr. miasto we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w północnej części kraju, w regionie Emilia-Romania;

Piacenza (wym. []) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania ("Emilia-Romagna"), w prowincji Piacenza.

Według danych na rok 2023 gminę Piacenza zamieszkiwało 102 548 osób, 869 os./km². Powierzchnia gminy wynosi 118 km². Miasto znajduje się przy głównym szlaku kolejowym ze stacją Piacenza i autostradzie z Mediolanu na południe Włoch.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piacevole

[czytaj: piaCZEwole] określenie wykonawcze: z wdziękiem, z upodobaniem, miło, przyjemnie

Piadina

włoski, cienki placek pszenny, zwykle podawany z nadzieniem; piada

Piadina (piada) – podawany na ciepło cienki placek z pszennej mąki – jak polski podpłomyk – z dodanym nadzieniem i złożony na pół, pochodzący z regionu Emilia-Romania w północnych Włoszech.

Tradycyjne piadiny wypiekano na terakotowych talerzach, zwanych "teggia", stawianych na ogniu. Dziś powszechnie używa się patelni lub elektrycznego grilla.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaf

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Édith Piaf – pieśniarka francuska
(3772) Piaf – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
piaff – chód konia

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaff

specjalny chód konia będący elementem konkursów ujeżdżenia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeźdz. rodzaj chodu, w którym koń kłusuje w miejscu, w dużym zebraniu, wysoko unosząc przednie kończyny;

lekka, pęcherzykowata masa powstająca na powierzchni niektórych płynów, np. piwa, bądź na skutek mieszania, ubijania, nagrzewania, fermentacji itp. różnych substancji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) masa drobnych pęcherzyków powietrza na powierzchni płynu

(1.2) kraków. piwo

forma czasownika.

(2.1) ims. przym. bierny ż. od: piać

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

piana – pojęcie fizyczne
Piana – miejscowość we Francji
Piana (niem. Peene) – rzeka w Niemczech
Piana (niem. Peenestrom) – cieśnina w Niemczech
Piana - jacht żaglowy typu J-80
piana gaśnicza – środek gaśniczy
Pjana – rzeka w Rosji
Pianka

Pianino – strunowy młoteczkowy (klawiszowy) instrument muzyczny ze strunami ustawionymi pionowo. Ma wiele cech wspólnych z fortepianem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pianinowy

→ pianino

Patrz:pianino

Źródła:

SJP.pl

Pianissimo

określenie wykonawcze: bardzo cicho

przymiotnik

(1.1) muz. bardzo cichy, bardzo delikatny

przysłówek

(2.1) muz. bardzo cicho, bardzo delikatnie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pianista

osoba grająca na pianinie lub fortepianie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która gra na pianinie lub fortepianie

Pianista – muzyk grający na fortepianie. Pianiści wykonują szeroki repertuar w różnych stylach, w tym muzykę poważną, jazz, blues oraz różnego rodzaju style muzyki rozrywkowej, w tym muzykę rockową. Umiejętność gry na fortepianie sprzyja opanowaniu gry na innych instrumentach klawiszowych, takich jak syntezator, klawesyn, czelesta, czy organy.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pianistka

kobieta grająca na pianinie lub fortepianie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na pianinie, fortepianie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

artystka grająca na fortepianie
Pianistka – powieść austriackiej pisarki Elfriede Jelinek
Pianistka – film fabularny w reż. Michaela Haneke

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pianistyczny

powiązany ze sztuką gry na pianinie lub dotyczący osób, które umieją grać na pianinie

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z pianistyką, dotyczący pianistyki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pianistyka

ogół osób potrafiących grać na pianinie lub sztuka gry na tym instrumencie, najczęściej dla publiczności

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. sztuka gry na fortepianie

(1.2) muz. utwory na fortepian także. ich tworzenie i wykonywanie

(1.3) muz. ogół muzyków grający na fortepianie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pianka

1. nieprzezroczysta, lekka masa oraz słodka potrawa deserowa o konsystencji piany, przygotowana z ubitej śmietany, jaj, cukru oraz różnych dodatków;
2. potoczna nazwa skafandra nurkowego zrobionego z neoprenu;
3. minerał o białym zabarwieniu, uznawany za uwodniony krzemian magnezu i otrzymywany w wyniku przeobrażania serpentynu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: piana

(1.2) niewielka piana, np. na kawie, piwie lub mleku

(1.3) kulin. słodki, spieniony deser, np. z produktów mlecznych i jajek

(1.4) kulin. marshmallow

(1.5) kosmet. spieniony kosmetyk

(1.6) pęcherzyki powietrza gęsto zatopione w przezroczystym materiale

(1.7) sport. pot. kombinezon izolujący ciało przed zimnem i wodą;

(1.8) spienione tworzywo sztuczne

(1.9) miner. zob. pianka morska.

(1.10) pot. piwo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pianka – struga, dopływ Nereśli
pianka – ubiór ochraniający przed utratą ciepła w czasie uprawiania sportów wodnych;
pianka (deser piankowy, pianka deserowa) – słodki, spieniony deser, w handlu dostępny również w formie sproszkowanego, żelującego koncentratu;
marshmallow – rodzaj słodyczy w formie pianek wytwarzanych z cukru (syropu kukurydzianego), żelatyny i wody
ptasie mleczko – produkt cukierniczy w postaci mlecznych pianek o łagodnym smaku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piankowanie

Piankowy

→ pianka

Patrz:pianka

Źródła:

SJP.pl

Piano

1. dawniej: pianino;
2. fragment utworu muzycznego

przysłówek

(1.1) muz. określenie wykonawcze: cicho, delikatnie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) muz. fragment utworu muzycznego wykonany cicho

forma czasownika.

(3.1) forma bezosobowa czasu przeszłego od: piać

forma rzeczownika.

(4.1) W. lp. od: piana

Piano (kors. "Pianu") – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka, w departamencie Haute-Corse.

muzyczne określenie wykonawcze, nakazujące zagranie jakiegoś fragmentu utworu na przemian piano (cicho, łagodnie) i forte (głośno, mocno)

Patrz:pianowy

Źródła:

SJP.pl

Pianowy

1. zawierający pianę, wykorzystujący pianę (np. gaśnica pianowa) lub w inny sposób związany z pianą albo czymś podobnym do piany;
2. przymiotnik od: piano (sposób wykonania utworu muzycznego lub fragment wykonany tym sposobem)

przymiotnik

przymiotnik od: Piaski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Piaskami, dotyczący Piasków

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Piasecki – polski przemysłowiec, cukiernik i działacz społeczny
Adam Piasecki – polski duchowny baptystyczny i działacz ekumeniczny
Anna Piasecka – posłanka na Sejm Ustawodawczy II Rzeczypospolitej, pedagog i działaczka społeczno-oświatowa i polityczna
Barbara Piasecka Johnson – polsko-amerykańska filantrop, koneser sztuki i kolekcjoner
Bolesław Piasecki – polski polityk
Cezary Piasecki – polski polityk i lekarz
Edyta Piasecka – polska śpiewaczka operowa (dramatyczny sopran koloraturowy)
Eugeniusz Piasecki – polski lekarz, teoretyk wychowania fizycznego
Franciszek Piasecki – polski rzeźbiarz
Frank Piasecki – amerykański konstruktor lotniczy
Halina Piasecka – polska dziennikarka, uczestniczka powstania warszawskiego
Henryk Piasecki – funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa Polski Ludowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urządzenie do posypywania szyn piaskiem

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piasecznica – rzeka, dopływ Czarnej, w dorzeczu Pilicy
Piasecznica – rzeka, dopływ Omulwi
Piasecznica – wzniesienie na Równinie Gryfickiej, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Trzebiatów
piasecznica – urządzenie w pojazdach szynowych
Piasecznica – przystanek kolejowy w Nowej Piasecznicy, w województwie mazowieckim
Piaseczna, Piasecznia, Nowa Piasecznica

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piaseczniczka

dawny zbiorniczek na piasek do zasypywania świeżo napisanego atramentem tekstu; piasecznica

Źródła:

SJP.pl

Piasecznik

1. urządzenie wykorzystywane w papierniach, oczyszczające masę celulozową i wyroby papiernicze z zanieczyszczeń w postaci drobnych okruchów skalnych;
2. gatunek wieloszczeta; piaskówka, piasecznica, nalepian, arenikola

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piasecznik – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Choszczno
Piasecznik – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Cedynia
Piasecznik Mały – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Stare Czarnowo
Piasecznik Mały – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie Choszczeńskim, w gminie Choszczno
Piasecznik Mały – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek
Piasecznik Duży – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Stare Czarnowo
Piasecznik Duży – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie Choszczeńskim, w gminie Choszczno
Piasecznik Wielki – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek
Piasecznik Wielki – jezioro w woj. wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Krzyż Wielkopolski
Piasecznik – dawna gmina
piasecznik (Arenicola marina) – gatunek wieloszczeta z rodziny Arenicolidae
piasecznik – zegar piaskowy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaseczno

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce (województwo lubelskie);
3. wieś w Polsce (województwo pomorskie)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaseczny

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Piaseczny
- Andrzej Piaseczny (album)
Krzysztof Jerzy Piaseczny
Babiec Piaseczny
Osiek Piaseczny
Piaseczna

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaseczusets

żartobliwie: Piaseczno (miasto w Polsce)

Źródła:

SJP.pl

Piaseczyński

przymiotnik od: Piaseczno

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Piaseczna, związany z Piasecznem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piasek

1. szarawożółte ziarenka skalne pokrywające plaże, pustynie, wydmy itp.
2. (zwykle w lm: piaski) teren, ziemia piaszczysta
3. miałka, sypka substancja, przypominająca piasek występujący w naturze; np.: piasek cukrowy, piasek stalowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;

(1.2) przen. teren pokryty piaskiem (1.1)

(1.3) przen. substancja podobna do piasku (1.1)

Piasek – luźna skała osadowa złożona z niezwiązanych spoiwem klastów (okruchów) o średnicy od 0,05 lub 0,063 do 2 mm, w zależności od przyjętej klasyfikacji. Piasek mogą tworzyć ziarna mineralne (najczęściej kwarc, rzadziej skalenie, miki, kalcyt i inne), małe fragmenty skał lub mikroskamieniałości. Gęstość ziaren piasku kwarcowego wynosi około 2,62-2,65 g/cm³.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piasina

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, uchodzi do Morza Karskiego;

samochód ciężarowy wyposażony w automatyczne urządzenie do rozsypywania piasku na drogach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. samochód techniczny wyposażony w urządzenie do rozsypywania piasku i soli na jezdniach

(1.2) żegl. barka służąca do wydobywania piasku z dna zbiornika wodnego

(1.3) techn. urządzenie do piaskowania

(1.4) zool. zob. piaskarka hiszpańska.

1. robotnik wydobywający piasek z dna rzeki
2. robotnik zatrudniony w zbiorniku i na moście piaskowym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) robotnik zatrudniony przy wydobywaniu piasku

(1.2) robotnik zatrudniony przy piaskowaniu, oczyszczaniu przedmiotów piaskiem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piaski

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) ziemie piaszczyste, zazwyczaj rozległe

forma rzeczownika.

(2.1) plural|piasek.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piaski – miasto w powiecie świdnickim
Piaski – część miasta Baranów Sandomierski
Piaski – część miasta Białystok
Piaski – część miasta Biłgoraj
Piaski – część miasta Brodnica
Piaski – część miasta Bukowno
Piaski – część miasta Czchów
Piaski – część miasta Czeladź
Piaski – część miasta Dębica
Piaski – część miasta Gniezno
Piaski – część miasta Janowiec Wielkopolski
Piaski – część miasta Kielce

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piaskobeton

beton z dodatkiem piasku zamiast kruszywa

Źródła:

SJP.pl

Piaskogrzeb

piaskogrzeb przylądkowy - gatunek afrykańskiego gryzonia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|piaskować.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

piaskowanie trawnika – zabieg pielęgnacyjny powierzchni trawiastej
piaskowanie (stomatologia) – czyszczenie powierzchni zębów
piaskowanie (technologia) – czyszczenie powierzchni materiałów

Źródła:

SJP.pl

Piaskowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piaskowice – dawna wieś, obecnie w granicach Zgierza
Piaskowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
Piaskowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Parzęczew
Piaskowice – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1868-1953

Źródła:

Wikipedia

Piaskowiec

1. pospolita w przyrodzie skała osadowa złożona z ziaren kwarcu, skaleni, czasami także innych minerałów połączonych ze sobą spoiwem, najczęściej krzemionkowym;
2. jadalny grzyb z rodziny borowikowatych;
3. roślina z rodziny goździkowatych o niewielkich białych kwiatach;
4. ptak z rzędu mewek siewek, zasiedlający azjatyckie i północnoamerykańskie tundry

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. zwięzła skała osadowa powstała przez scementowanie ziaren piasku spoiwem;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Arenaria|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny goździkowatych;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jędrzej Piaskowski (ur. 1988), polski reżyser teatralny
Czesław Piaskowski (1903–1994), polski scenograf, dekorator i aktor
Mikołaj Piaskowski (1726–1803), podkomorzy krzemieniecki, poseł, targowiczanin, właściciel zamku w Janowcu nad Wisłą
Stanisław Piaskowski (1901–1963), polski działacz państwowy
Stanisław Mariusz Piaskowski (1909–2003), polski inżynier, grafik i wydawca
Stanisława Orzechowska-Piaskowska (zm. 2003)
Wacław Piaskowski (1903–1982), polski lekkoatleta chodziarz
Pierzchała (herb szlachecki) (Paskowski, Pieszkiewicz)
Abdank (herb szlachecki)
Piaskówka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaskowy

1. szarobeżowy, w kolorze piasku;
2. zawierający piasek (np. gleba piaskowa, zegar piaskowy), zrobiony, wykonany z piasku (np. babka piaskowa) lub w jakikolwiek inny sposób związany z piaskiem

przymiotnik

(1.1) zbudowany, stworzony z piasku

(1.2) związany z piaskiem, dotyczący piasku

(1.3) mający kolor piasku

Piaskowy – część wsi Chmielów w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Bodzechów.

W latach 1975–1998 Piaskowy administracyjnie należało do województwa kieleckiego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piaskołaz

jadalny małż morski; małgiew

Źródła:

SJP.pl

Piaskówka

1. gatunek wieloszczeta; nalepian, piasecznica, piasecznik, arenikola;
2. gatunek gryzonia z rodziny chomikowatych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

piaskówka (gryzoń) – rodzaj ssaków z rodziny myszowatych,
piaskówka (pierścienice) – wieloszczet z rodziny Arenicolidae,
Piaskówka – dzielnica i osiedle Tarnowa,
Piaskówka – strumień na terenie Wrocławia.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piast

kandydat do tronu polskiego albo król polski z pochodzenia Polak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. imię legendarnego założyciela dynastii piastowskiej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. monarcha wywodzący się z dynastii piastowskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(3.1) polit. hist. polskie ugrupowanie polityczne o charakterze ludowym działające w latach 1914–1931;

(3.2) polit. współczesne polskie ugrupowanie polityczne o charakterze chadeckim i ludowym założone w roku 2006;

Piast Chościskowic ( Past Ckosisconis, "Pazt filius Chosisconisu"), także Piast Kołodziej, Piast Oracz – legendarny protoplasta dynastii Piastów; ojciec Siemowita, mąż Rzepichy.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piasta

część koła lub tarczy (np. sprzęgła) stykająca się z wałem lub osią

rzeczownik, rodzaj żeński

czasownik nieprzechodni

(1.1) podn. opiekować się dzieckiem, troszczyć się o nie

(1.2) podn. chronić, dbać o coś

Źródła:

Wiktionary

Piastowianin

mieszkaniec Piastowa

Źródła:

SJP.pl

Piastowianka

Piastowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piastowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Gąsawa
Piastowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie
Piastowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Krzynowłoga Mała
Piastowo – wieś w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Lubaczów
Piastowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Milejewo
Piastowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. oleckim, w gminie Kowale Oleckie
Piastowo – część wsi Zygmuntowo w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk
Piastowo – dawna gromada
Nowe Piastowo, Piastów, Stare Piastowo

(2.2) łow. wilk samiec opiekujący się szczeniętami w czasie, gdy rodzice idą na żer

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piastunka

dawniej: kobieta opiekująca się dziećmi; niańka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. kobieta opiekująca się dziećmi

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piastów

kandydat do tronu polskiego albo król polski z pochodzenia Polak

Piastów – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim. Miasto należy do aglomeracji warszawskiej.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego.

mieszkanka Piasków (miasta w Polsce); Piaskowianka

Piaszczanka ( Пясчанка; Песчанка) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Druja.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaszczarka

rodzaj pompy wykorzystującej powietrze lub wodę do pompowania niewielkich okruchów skalnych i wyrzucania ich na zewnątrz pod dużym ciśnieniem; piasecznica, piaskownica

Piaszczarka – urządzenie służące do oczyszczania przedmiotów strumieniem piasku.

Wykorzystywana przy odnawianiu elewacji, czyszczeniu belek, matowieniu szkła, grawerowaniu marmuru i elementów dekoracyjnych w betonie lub drewnie. Efekt piaskowania jest podobny do szlifowania, jednak czyszczona powierzchnia jest zazwyczaj o wiele gładsza i nie ma problemów z czyszczeniem trudno dostępnych rogów lub zakrzywień.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaszczyce

Piaszczyce – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Gomunice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Źródła:

Wikipedia

Piaszczyk

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych, występujący w Ameryce Północnej

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piaszno – wieś w woj. pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Tuchomie
Piaszno – gajówka w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Banie
Piaszno – jezioro na Pojezierzu Bytowskim, położone w woj. pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Tuchomie
Piaszno – jezioro na Równinie Charzykowskiej, położone w woj. pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Lipnica
Piaszno – jezioro na Równinie Nowogardzkiej, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Stara Dąbrowa
Piaszno – jezioro na Wzniesieniach Gubińskich, położone w woj. lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Bobrowice

Źródła:

Wikipedia

Piat

marka brytyjskiego granatnika, który w latach 1943-1945 stanowił podstawowe uzbrojenie przeciwpancerne alianckich oddziałów piechoty

Źródła:

SJP.pl

Piatigorsk

miasto w Rosji

1. wydawać dźwięki charakterystyczne dla koguta;
2. żartobliwie: głosić pochwały; chwalić, sławić, opiewać;
3. potocznie:
a) zachwycać się czymś, bardzo się cieszyć;
b) mówić cienkim, ostrym głosem

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zapiać)

(1.1) ornit. o kogucie wydawać charakterystyczny koguci głos

(1.2) przen. mówić cienkim, ostrym głosem

(1.3) przen. żart. bardzo się cieszyć, zachwycać się czymś

(1.4) daw. (obecnie żart. także. iron.) o ludziach i dowolnych ptakach: śpiewać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

oszustwo; blaga

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. blaga, oszustwo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Position Independent Code
Programmable Interrupt Controller
Mikrokontroler PIC
Pic – język opisu diagramów, stworzony przez Briana Kernighana
Punctate Inner Choroidopathy – punkcikowata chorioidopatia wewnętrzna (med. okul.)
Participant Identification Code – PIC – dziewięciocyfrowy numer, który Unia Europejska (UE) przydziela na wniosek podmiotom prawnym pragnącym ubiegać się o granty badawcze UE.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pica

dawniej:
1. dzienna racja żywności dla żołnierza;
2. bezpłatny dowóz żywności dla wojska;
3. wulgarnie: srom; picza, pinda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie psychiczne polegające na spożywaniu substancji niejadalnych;

(1.2) przest. pasza (pożywienie przeznaczone dla zwierząt gospodarskich)

→ picer

Patrz:picer

Źródła:

SJP.pl

Pichcenie

Źródła:

SJP.pl

Picie

to, co nadaje się do picia, ogólnie o jakimś napoju, płynie, najczęściej pozwalającym na ugaszenie pragnienia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spożywanie płynów

(1.2) pot. nadużywanie alkoholu

(1.3) pot. napój

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piciorys

środowiskowo: okres w życiu, kiedy ktoś nadużywa alkoholu

Źródła:

SJP.pl

Pick-Up

samochód półciężarowy z platformą bagażową w miejscu tylnych siedzeń; pickup, pikap

Pick-up (ang. tu: "zabrać", "podwieźć"), pikap – typ nadwozia dostawczego lub terenowego samochodu osobowego, charakteryzujący się skrzynią ładunkową znajdującą się zaraz za kabiną pasażerską.

(1.1) wulg. żeński narząd rozrodczy

[czytaj: paj] amerykańskie okrągłe ciasto z nadzieniem owocowym albo mięsnym

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Christmas Pie – osada
Louis-Édouard Pie – katolicki biskup
Apple pie
American Pie
Country Pie
Pie – duch w religii voodoo
Pie-IX
Pork Pie
PIE
Pié
Pye

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pie.

skrót w funkcji przymiotnika

(1.1) = jęz. praindoeuropejski

Źródła:

Wiktionary

Piebaldyzm

rzadkie zaburzenie rozwojowe związane z dysfunkcją melanocytów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zaburzenie rozwojowe związane z nieprawidłowym funkcjonowaniem melanocytów;

Piebaldyzm ( piebaldism) – rzadkie zaburzenie rozwojowe, związane z dysfunkcją melanocytów. Typowymi objawami są biały kosmyk włosów nad czołem i plamy o małej zawartości melaniny na skórze czoła, brwi, podbródka, klatki piersiowej, brzucha lub kończyn. Granice plam są hiperpigmentowane (mocno zabarwione). Niekiedy stwierdza się współwystępowanie także różnobarwności tęczówki i niedosłuchu – wtedy piebaldyzm jest składową zespołu Waardenburga.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piec

1. poddawać produkt żywnościowy działaniu ognia (wysokiej temperatury w piekarniku);
2. parzyć, palić, doskwierać;
3. wywoływać piekący ból; palić

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) budowla lub konstrukcja przeznaczona do spalania

(1.2) slang. inform. jednostka główna stacjonarnego komputera klasy PC

(1.3) slang. wzmacniacz gitarowy połączony z głośnikiem (szczególnie do gitar elektrycznych)

(1.4) techn. urządzenie do wytapiania szkła, ceramiki lub metali;

czasownik przechodni niedokonany (dk. upiec)

(2.1) poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody

czasownik nieprzechodni niedokonany

(3.1) powodować ból odbierany jako gorące swędzenie

(3.2) działać na coś wysoką temperaturą

czasownik zwrotny piec się

(4.1) być poddawanym pieczeniu

(4.2) pot. opalać się

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

piec – urządzenie wykorzystujące ciepło w sposób bezpośredni, w odróżnieniu od kotła, w którym podgrzewany jest czynnik pośredni, np.: woda instalacyjna;
: zobacz też: zduństwo
- piece domowe:
  - piec kaflowy – rodzaj pieca grzewczego w mieszkaniach
  - piecokuchnia (piec kuchenny), np. westfalka
  - piec kurny
  - piec chlebowy
  - tandoor
  - piec rakietowy
  - zobacz też: przypiecek, piekarnik
- piec przemysłowy – urządzenie do realizowania procesów technologicznych zachodzących w wysokich temperaturach
- piec konwekcyjno-parowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piech

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksander Piech, brązownik
Aleksander Piech, biathlonista
Arkadiusz Piech, polski piłkarz
Edward Piech, polski kolarz przełajowy
Joanna Piech-Kalarus, polska artystka plastyk
Kazimierz Piech, botanik, profesor anatomii i cytologii roślin, żołnierz
Krzysztof Piech, polski ekonomista
Marian Piech, profesor nauk rolniczych
Rafał Piech, polski samorządowiec, prezydent Siemianowic Śląskich.
Tadeusz Piech, polski bankowiec
Tadeusz Piech, polski fizyk

Wikipedia

Piechniak

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Piechniczek

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Piechnik

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Piechociarka

→ piechociarz

Patrz:piechociarz

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Źródła:

Wikipedia

Piechociniec

(1.1) wojsk. rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem;

(1.2) tylko w formach piechotą, na piechotę, tożsamymi z przysłówkiem pieszo

(1.3) daw. gwara. więz. drób

Piechota (daw. "infanteria") – rodzaj wojsk prowadzący walkę pieszo (dawniej również przemieszczający się pieszo). Podstawowy składnik sił zbrojnych od starożytności po współczesność.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piechotek

piechotek leśny, piechotek błotny - gatunki owada z rodziny świerszczowatych

Źródła:

SJP.pl

Piechotka

piechotek leśny, piechotek błotny - gatunki owada z rodziny świerszczowatych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Kazimierz Piechotka (1919–2010) – polski architekt, żołnierz ZWZ i AK, uczestnik powstania warszawskiego.
Maria Piechotka (1920–2020) – polska architekt, łączniczka w czasie powstania warszawskiego, posłanka na Sejm PRL III kadencji w latach 1961–1965.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andżelika Piechowiak – polska aktorka
Grzegorz Piechowiak – polski polityk
Marek Piechowiak – polski filozof
Patrycja Piechowiak – polska sztangistka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piechowice

miasto w Polsce

SJP.pl

Piechowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piechowski – kaszubski herb szlachecki
Adam Piechowski
Alina Piechowska
Bolesław Piechowski
(Jan) Jerzy Piechowski
Kazimierz Piechowski (1919-2017)
Michał Stanisław Piechowski
Władysława Piechowska, née Buttowt-Andrzeykowicz (1900-1987)
Mieczysław Piechowski
Wojciech Piechowski
Piechowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba chodząca pieszo

(1.2) wojsk. żołnierz piechoty

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piechura

piechotny, pieszy;
1. potocznie: osoba idąca na własnych nogach; turysta, podróżnik, wędrownik, wędrowiec;
2. żołnierz piechoty; piechociarz, piechociński, piechociniec

Źródła:

SJP.pl

Piechurka

→ piechur

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta chodząca pieszo

Patrz:piechur

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piechurski

→ piechur

Patrz:piechur

Źródła:

SJP.pl

Piecki

gmina wiejska

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piecki – część miasta Gdańsk
Piecki – część miasta Zawiercie
Piecki – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Nowa Wieś Wielka
Piecki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
Piecki – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Filipów
Piecki – osada w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Osiek
Piecki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Piecki
Piecki – część wsi Ostaszewo w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Grodziczno
Piecki – jezioro
Piecki – skały w Pieninach
Piecki – wzniesienie w Kluczach na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
Piecki – gromada w powiecie inowrocławskim

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieckowo

Pieckowo (dawniej: niem. "Pötschendorf") – wieś mazurska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Reszel.

Pieckowo położone jest przy drodze wojewódzkiej nr 594, 3 km od Świętej Lipki, po 10 km od Reszla i Kętrzyna. Do Olsztyna jest 75 km, do Warszawy 240 km.

Źródła:

Wikipedia

Pieckowski

→ Piecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pieckami, dotyczący Piecek

tyczący się pieca

przymiotnik

(1.1) mający związek z piecem, dotyczący pieca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Phylloscopus trochilus|ref=tak., oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie;

Piecuszek ("Phylloscopus trochilus") – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny świstunek (Phylloscopidae), wcześniej włączanej do pokrzewkowatych (Sylviidae). Zamieszkuje Eurazję, zimuje w Afryce Subsaharyjskiej. Bardzo liczny, nie jest zagrożony.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piecyk

niewielki piec, najczęściej w odniesieniu do domowego pieca kuchennego przeznaczonego do gotowania i pieczenia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od piec

(1.2) mały piec

(1.3) część pieca kuchennego służąca do pieczenia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piecza

ochrona kogoś lub czegoś, wstawiennictwo, troskliwość, dbanie, dbałość o kogoś albo o coś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. obejmowanie opieką

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieczara

1. wydrążenie w skale z wylotem na zewnątrz; jaskinia, grota;
2. rodzaj kilkuosobowego grobu;
3. ekspresywnie: pieczarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) naturalne zagłębienie w skale;

Pieczara – podobnie jak grota niefachowe określenie jaskini. Nazwa ta wzięta z języka starosłowiańskiego notowana jest w Polsce od drugiej połowy XVI w. i uważana za rutenizm. W języku starosłowiańskim słowo pektь- oznaczało ‘piec’, ‘ognisko domowe’. Po II wojnie światowej, w ramach porządkowania nazewnictwa postanowiono stosować jedynie słowo jaskinia, zaś słowo pieczara uznano za synonim jaskini.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieczareczka

rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych

Źródła:

SJP.pl

Pieczarka

jadalny grzyb z rodziny bedłkowatych, o białym lub brązowym kapeluszu, rosnący dziko na polach i łąkach lub uprawiany (w pieczarkarniach)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. rodzaj grzybów jadalnych, nazwa systematyczna|Agaricus|L.|ref=tak.;

(1.2) kulin. jadalny owocnik pieczarki (1.1), surowiec kulinarny

o cechach pieczarkowatych (rodzina grzybów)

Źródła:

SJP.pl

Pieczarkowce

rząd grzybów z klasy pieczarniaków

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. mykol. nazwa systematyczna|Agaricales||ref=tak., rząd podstawczaków w klasie pieczarniaków;

"Agaricales" Underw. – rząd podstawczaków w klasie pieczarniaków ("Agaricomycetes").

Źródła:

dawniej: człowiek prowadzący wygodne życie na cudzy koszt; garnkoskrob, darmozjad, pasożyt

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest.;

Pieczeniarz – człowiek mający skłonności do żywienia się cudzym kosztem, lubiący dobrze zjeść na cudzy koszt; darmozjad. W Polsce szlacheckiej – ubogi krewny przesiadujący na „łaskawym chlebie” u zamożnej rodziny szlacheckiej, odwdzięczający się usługami domowymi. Pojęcie kojarzone także ze starokawalerstwem, uważane za krzywdzące; jego zmierzch na terenach Polski wiązał się z II wojną światową i następującymi po niej przemianami społecznymi.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieczenie

upieczone lub ugotowane, uduszone mięso w jednym kawałku, najczęściej podawane razem z sosem powstałym przy przyrządzaniu tego mięsa

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|piec.

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieczka

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Feliks Pieczka – polski geolog, poseł na Sejm I kadencji
Franciszek Pieczka – polski aktor teatralny i filmowy
Jan Pieczka – polski piłkarz
Marian Pieczka – polski gimnastyk sportowy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieczonka

1. potrawa z ziemniaków, wędliny, cebuli i kapusty, przygotowywana nad ogniskiem w dużym garze; duszonka, prażonka;
2. rzadkie zdrobnienie od: pieczeń;
3. gwarowo: wątroba

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pieczonka – osada w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Supraśl
Pieczonka – przysiółek w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Chociwel
pieczonka – danie kuchni śląskiej

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieczony

1. poddawać produkt żywnościowy działaniu ognia (wysokiej temperatury w piekarniku);
2. parzyć, palić, doskwierać;
3. wywoływać piekący ból; palić

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od piec

przymiotnik relacyjny

(2.1) kulin. przyrządzony / przyrządzany w procesie pieczenia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieczołowicie

przysłówek

Pieczywo – wyroby wypiekane z mąki, wody i soli w połączeniu z różnymi dodatkami. Stanowi jeden z podstawowych składników codziennej diety człowieka. Inne surowce wchodzące w skład pieczywa to mleko, środki spulchniające (zakwas, drożdże, proszek do pieczenia), cukier oraz dodatki zależne od rodzaju pieczywa, np. substancje zapachowo-smakowe, przyprawy ziołowe, śliwki suszone i nasiona: maku, sezamu, dyni, słonecznika, soi.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieczyński

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Pieczyński – dziennikarz
Andrzej Pieczyński – aktor
Dariusz Pieczyński – futsalista
Krzysztof Pieczyński – aktor
Łukasz Pieczyński – futsalista
Pieczyńska

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieczątka

niewielkie, proste narzędzie ze znakiem wyrytym w gumie lub kauczuku, używane do odbijania tuszem oraz sam znak wykonany za pomocą tego narzędzia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. pieczęć

→ pieczątka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pieczątką, dotyczący pieczątki

Patrz:pieczątka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieczęciowiec

karbońskie drzewo zarodnikowe osiągające do 20 metrów wysokości, o liściach o długości ok. 1 metra; sigilaria, sygilaria, pieczątkowiec, drzewo pieczęciowe

Źródła:

SJP.pl

Pieczęciowy

podobny do pieczęci, związany w jakiś sposób z pieczęcią (np. lak pieczęciowy, pismo pieczęciowe)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pieczęcią, dotyczący pieczęci

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieczętarski

→ pieczętarz

Patrz:pieczętarz

Źródła:

(1.2) środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu

Pieczęć – znak własnościowy i rozpoznawczy osoby fizycznej lub prawnej, wyciskany za pomocą stempla (tłoku pieczętnego). Stanowi świadectwo wiarygodności – nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi. Również jest środkiem zabezpieczającym nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piedestał

monumentalny blok stanowiący podstawę pomnika lub popiersia, najczęściej z wyrytymi informacjami odnoszącymi się do przedstawionej postaci albo wydarzenia

SJP.pl

Piegowaty

pokryty licznymi piegami (np. twarz piegowata), często także ogólniej: pokryty drobnymi kropkami; piegaty (gwarowo)

przymiotnik

(1.1) pokryty piegami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ktoś piegowaty (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piegus

potocznie lub żartobliwie o osobie piegowatej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek, który ma piegi

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piegusek

pieszczotliwie o piegusie, osobie piegowatej, pokrytej licznymi piegami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: piegus

(1.2) pieszczotliwie o piegusie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieguska

potocznie lub żartobliwie o kobiecie piegowatej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. dziewczyna lub kobieta, która ma piegi

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piegża

ptak z rodziny pokrzewkowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Sylvia curruca|ref=tak., niewielki ptak eurazjatycki wijący gniazda wewnątrz ciernistych krzewów lub żywopłotów;

Piegża, piegża zwyczajna, gajówka piegża, pokrzewka piegża ("Curruca curruca") – gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny pokrzewek (Sylviidae).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piekacz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Piekara

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arkadiusz Piekara – polski fizyk
Jacek Piekara – polski pisarz fantasy
Piekary

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piekarczyk

dawniej o pomocniku piekarza lub bardzo młodym, niedoświadczonym piekarzu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. uczeń, czeladnik piekarski

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Piekarczyk − polski satyryk i kabareciarz
Marek Piekarczyk − polski wokalista i autor tekstów
Natalia Piekarczyk − polska siatkarka
Paweł Piekarczyk − polski artysta wykonujący poezję śpiewaną
Piotr Piekarczyk − polski piłkarz i trener
Pomnik Piekarczyka w Elblągu

Piekarnia

szereg pomieszczeń będących miejscem wypieku pieczywa oraz jego późniejszej sprzedaży

rzeczownik, rodzaj żeński

wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. kulin. wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych;

Piekarnik – urządzenie kuchenne służące do pieczenia lub podpiekania potraw. Obecnie produkowane są także mini piekarniki, które posiadają ograniczoną funkcjonalność, ale nadają się do małych kuchni w formie piekarników do zabudowy lub jako piekarniki przenośne.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piekarski

1. powiązany w jakiś sposób z Piekarami Śląskimi (miastem w województwie śląskim) lub Piekarami (jedną z kilku polskich wsi);
2. powiązany z piekarstwem lub zawodem piekarza (np. wyrób piekarski)

przymiotnik

(1.1) związany z piekarzem, dotyczący piekarza

(1.2) należący do piekarza

(1.3) odnoszący się do Piekar, związany z Piekarami

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bolesław Piekarski (1911-1971) – dyrygent
Bronisław Piekarski (1901-1960) – inżynier
Edward Piekarski (1858-1934) – lingwista, sybirak
Florian Piekarski (1868-1919) – malarz
Frank Piekarski (1879-1951) – futbolista
Grzegorz Piekarski (ur. 1978) – hokeista
Henryk Piekarski (ur. 1962) – żużlowiec
Jan Wojciech Piekarski (ur. 1941) – dyplomata
Kazimierz Piekarski (1893-1944) – bibliotekarz
Konrad Piekarski (ur. 1885) – pułkownik
Krzysztof Piotr Piekarski (zm. 1672) – wojewoda
Maciej Piekarski (1932-1999) – historyk sztuki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piekarstwo

dział przemysłu spożywczego obejmujący wyrób masy piekarniczej oraz wypiek i późniejszą dystrybucję pieczywa; piekarnictwo

Piekarstwo – działalność polegająca na wytwarzaniu pieczywa, głównie chleba.

Działalność piekarską można prowadzić w domu, w zakładach rzemieślniczych lub w zakładach przemysłowych. Jeżeli działalność ta prowadzona jest w specjalnie do tego przeznaczonych pomieszczeniach, wówczas nazywa się je piekarnią.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piekary

nazwa kilkunastu wsi w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim nazwa kilkunastu polskich wsi i części miast;

(1.2) geogr. synonim dla Piekar Śląskich;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piekary – część miasta Gniezno
Piekary – część miasta Poznań, w delegaturze Poznań-Stare Miasto
Piekary – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice
Piekary – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Udanin
Piekary – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Oborniki Śląskie
Piekary – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Piątek
Piekary – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Strzelce Wielkie
Piekary – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Sulmierzyce
Piekary – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska
Piekary – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki
Piekary – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
Piekary – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piekarz

osoba trudniąca się zawodowo wypiekiem pieczywa oraz jego późniejszą dystrybucją

SJP.pl

Piekarzówna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) córka piekarza

Źródła:

Wiktionary

Piekałkiewicz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Piekielnica

1. potocznie: kłótliwa, złośliwa, niesympatyczna kobieta; złośnica, szantrapa, kłótnica, awanturnica, sekutnica;
2. ryba z rodziny karpiowatych, żyjąca w wodach stojących i rzekach zachodniej Europy; szweja

Piekielnica, szweja, bystrzanka ("Alburnoides bipunctatus") – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piekielniej

stopień wyższy od przysłówka: piekielnie

Źródła:

SJP.pl

Piekielnik

potocznie lub żartobliwie o osobie zadziornej, złej, skorej do złości, złośliwości, kłótni

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piekielnik – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec
Piekielnik – dawna gromada
Piekielnik – potok, dopływ Czarnej Orawy
Piekielnik – potok, dopływ Czarnego Dunajca
Piekielnik – strumień, prawy dopływ rzeki Kamienna
Piekielnik (skała) – skała w Karkonoszach
Piekielnik (wzgórze) – wzgórze we Wzgórzach Bukowych pod Szczecinem

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piekielność

→ piekielny

Patrz:piekielny

Źródła:

SJP.pl

Piekielny

1. taki, jak w piekle (np. duch piekielny), związany w jakiś sposób z piekłem (np. ogień piekielny);
2. przynoszący, zwiastujący zło lub bardzo intensywny, silny, najczęściej w odniesieniu do czegoś przykrego (np. ból piekielny)

przymiotnik

(1.1) dotyczący piekła, związany z piekłem, taki, jak w piekle

(1.2) przen. nieznośny, bardzo zły, denerwujący, cholerny

(1.3) przen. o dużej intensywności, cholerny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piekiełko

przenośne zdrobnienie od: piekło, najczęściej w domyśle o drobnych przewinieniach, często żartobliwych

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: piekło

(1.2) reg. zob. łubianka.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piekiełko – część miasta Chodecz
Piekiełko – część miasta Grybów
Piekiełko – część miasta Mława
Piekiełko – część miasta Rypin
Piekiełko – część miasta Warszawa
Piekiełko – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
Piekiełko – część wsi Dylów A w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Pajęczno
Piekiełko – część wsi Prusinowice w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Szadek
Piekiełko – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Tymbark
Piekiełko – część wsi Siołkowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Grybów
Piekiełko – część wsi Grywałd w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Krościenko nad Dunajcem
Piekiełko – część wsi Krościenko nad Dunajcem w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Krościenko nad Dunajcem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

miasto w Polsce

Piekoszów – miasto w Polsce położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Piekoszów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Piekoszów.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piekut

nazwisko

Piekut – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Chynów.

Wieś założona na nowo wykarczowanym terenie w roku 1576. Właścicielem wsi był Wawrzyniec

1. według niektórych religii: miejsce gdzie pośmiertnie trafia dusza grzesznika; siedziba potępionych;
2. potocznie o kłótni, awanturze lub ogólnie o czymś złym albo pogrążonym w nieładzie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. teol. filoz. miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;

(1.2) przen. miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień

(1.3) stpol. smoła

forma czasownika.

(2.1) 3. os. n. przesz. oznajm. od: piec

Piekło – w eschatologiach religii uznających życie pozagrobowe – miejsce przebywania lub stan dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na Ziemi.

Wyobrażenie piekła w różnych systemach religijnych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piel

forma czasownika.

(1.1) 2. os. lp. trybu rozk. od: pielić

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

A Flor de Piel – płyta Julio Iglesiasa wydana w 1974
En Otra Piel – amerykańsko-meksykańska telenowela z 2014
Roger Piel – francuski kolarz torowy
Harry Piel – niemiecki aktor i reżyser filmowy
Piela
Piele

(1.1) odczasownikowy od|pielić.

Źródła:

Wiktionary

Pielesz

oczyszczać ziemię z chwastów; pielić

Pielesz – polski herb szlachecki, nadawany głównie na ziemi litewskiej, podlaskiej i białoruskiej.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pielesze

znajome, dobrze znane okolice, najczęściej w odniesieniu do własnego domu, mieszkania

Źródła:

SJP.pl

Pieleszki

Pieleszki – część wsi Zalesie w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Chodecz.

W latach 1975–1998 Pieleszki administracyjnie należały do województwa włocławskiego.

Źródła:

Wikipedia

Pielgrzan

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do pielgrzymki, związany z pielgrzymką

Patrz:pielgrzymka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielgrzymowanie

uczestniczyć w wędrówce do miejsc świętych jako pielgrzym, podróżować do miejsc kultu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pielgrzymować.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielgrzymować

uczestniczyć w wędrówce do miejsc świętych jako pielgrzym, podróżować do miejsc kultu

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) rel. wędrować do miejsca kultu lub kogoś, komu się chce oddać cześć

(1.2) przen. żart. nawiedzać często jakieś miejsce z zamiłowaniem, w pożądanym celu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielgrzymowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pielgrzymowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Michałowice
Pielgrzymowice – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Wilków
Pielgrzymowice – wieś w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Pawłowice

Źródła:

Wikipedia

Pielgrzymowicz

człowiek wędrujący do miejsc kultu; pątnik; pielgrzym

Źródła:

SJP.pl

Pielgrzymowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pielgrzymowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Płoskinia
Pielgrzymowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo
Pielgrzymowo – dawna gromada w powiecie nidzickim

Źródła:

Wikipedia

Pielgrzymstwo

ogół zagadnień, czynności związanych z pielgrzymowaniem, podróżowaniem do miejsc kultu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. podróżowanie do miejsc kultu

(1.2) daw. odbywanie podróży

(1.3) wszyscy pielgrzymi, ich ogół

(1.4) przen. uchodźstwo, emigracja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pielice – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie
Pielice – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Nowogród Bobrzański
Pielice – jezioro w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie

Pielmieni

pierożki nadziewane mięsem lub rybą, gotowane w rosole; pielmienie

Pielmieni (także "pilimeni", "pielmenie", "pielmienie", пельме́ни) – rodzaj pierogów z dość luźnym farszem mięsnym. Potrawa kuchni rosyjskiej, wywodząca się z kuchni udmurckiej. Udmurcka nazwa "pielniań" złożona jest ze słów "piel" "ucho" i "niań" "chleb". Zadomowiona w kuchni polskiej, zwłaszcza na terenach dawnego zaboru rosyjskiego. Wyglądem, nazwą i pochodzeniem zbliżone do uszek.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pielmienie

pierożki nadziewane mięsem lub rybą, gotowane w rosole; pielmieni

Źródła:

SJP.pl

Pielmień

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Pieluszkowy

→ pieluszka

przymiotnik

(1.1) rzad. związany z pieluszką

Patrz:pieluszka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielęgnacja

pielęgnowanie, ogół zabiegów pomagających w leczeniu chorych lub mających na celu osiągnięcie wzrostu i rozwoju roślin lub zwierząt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pielęgnowanie kogoś lub czegoś, dbanie o coś lub kogoś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielęgnacyjnie

→ pielęgnacyjny

przysłówek

(1.1) w sposób pielęgnacyjny, dotyczący pielęgnacji

Patrz:pielęgnacyjny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielęgnacyjny

związany z pielęgnacją

przymiotnik

(1.1) służący pielęgnacji, pielęgnowaniu, dbaniu o zdrowie i zdrowy wygląd

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielęgniara

Pielęgniarski

odnoszący się do zawodu pielęgniarza lub pielęgniarki (np. praktyka pielęgniarska), związany z pielęgniarstwem (np. szkoła pielęgniarska)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pielęgniarstwem, pielęgniarzem lub pielęgniarką, dotyczący pielęgniarstwa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielęgniarstwo

ogół działań mających na celu opiekę nad chorymi, zawód pielęgniarza lub pielęgniarki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) profesja polegająca na opiekowaniu się chorymi

Pielęgniarstwo – termin określający różnego rodzaju zadania i działania zawodowe pielęgniarek i pielęgniarzy oraz naukę, wiedzę, technikę i sztukę z tymi czynnościami związane.

Wyraz „pielęgniarstwo” funkcjonuje w takich znaczeniach jak m.in.:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pielęgniarz

pracownik służby zdrowia uprawniony do pomocy w pielęgnowaniu chorych i wykonywania podstawowych zabiegów leczniczych

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pielęgnicowaty

o cechach pielęgnicowatych (ryb z gromady ryb kostnych, charakteryzujących się spłaszczonym ciałem i wrodzonym instynktem opieki nad potomstwem)

Źródła:

SJP.pl

Pielęgniczka

część nazwy systematycznej kilku gatunków małych ryb akwariowych z rodziny pielęgnicowatych

Pielęgniczka – nazwa (obiegowa i handlowa, stosowana m.in. przez miłośników akwarystyki) gatunków małych ryb z rodziny pielęgnicowatych, pochodzących z Ameryki Południowej i Afryki, z wyjątkiem jezior Wielkiego Rowu Afrykańskiego. Najbardziej rozpowszechnione wśród akwarystów są pielęgniczki z rodzaju "Apistogramma", "Mikrogeophagus" oraz "Pelvicachromis".

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pielęgnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pielęgnować.

Pielęgnowanie – zespół czynności wchodzących w proces pielęgnowania chorych lub postępowania w zakresie ochrony zdrowia ludności. Specjalną rolą osoby pielęgnującej jest pomagać człowiekowi choremu lub zdrowemu w czynnościach mających na celu zapewnienie pełnego zdrowia lub powrotu do niego.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pielęgnować

pomagać w leczeniu chorych lub prowadzić zabiegi pielęgnacyjne mające na celu osiągnięcie wzrostu i rozwoju roślin lub zwierząt

czasownik

(1.1) dbać o coś, zajmować się czymś z dużą dbałością i troską

(1.2) dbać o chorych, pomagać w leczeniu chorych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piemoncki

przymiotnik od: Piemont

mieszkaniec Piemontu (krainy historycznej)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Piemontu lub osoba płci męskiej pochodząca z Piemontu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piemontese

[czytaj: piemonteze] włoska rasa bydła domowego pochodząca z Piemontu

Źródła:

SJP.pl

Piemontka

mieszkanka Piemontu (krainy historycznej)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Piemontu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piemontyt

rzadki minerał z grupy krzemianów, bogata w żelazo, mangan oraz glin odmiana epidotu, najczęściej spotykana w Piemoncie i w Valle d'Aosta we Włoszech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z grupy krzemianów o czerwonej lub brunatnej barwie;

Piemontyt (epidot manganowo-żelazowy) – minerał z grupy krzemianów, bogata w żelazo i mangan odmiana epidotu. Nazwa pochodzi od Piemontu we Włoszech, gdzie został odkryty.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piemontytowy

pieniać się: pieniaczyć się, procesować się, prawować się

Źródła:

SJP.pl

Pienie

1. pieśń, piosenka, utwór muzyczny z podkładem instrumentalnym, przeznaczony do śpiewania;
2. w przenośni o pochwałach, zachwytach

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podniosły śpiew, wzniosła pieśń

(1.2) przen. przest. wiersz, poezja

(1.3) daw. śpiewanie, śpiew

(1.4) daw. pianie koguta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieniek

1. niewielki pień;
2. pozostały w szczęce dolny fragment zęba, będący pozostałością po wykruszeniu się lub złamaniu korony

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: pień

1. powszechnie akceptowany środek płatniczy;
2. plastikowy pieniądz - karta płatnicza;
3. pusty pieniądz - pieniądz bez pokrycia w towarze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bank. umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) biol. syst. nazwa systematyczna|Collybia|Fr.|ref=tak., rodzaj grzybów należący do rodziny gąskowatych;

(2.2) biol. grzyb z rodzaju pieniążek (2.1)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pieniążek (Collybia) – rodzaj grzybów należący do rzędu pieczarkowców
Antoni Kazimierz Pieniążek (1940–2020) – polski prawnik, doktor habilitowany nauk prawnych
Artur Pieniążek (ur. 1968) – polski szachista, mistrz międzynarodowy
Bogdan Pieniążek (ur. 1972) – piłkarz polski grający na pozycji obrońcy
Eugeniusz Pieniążek (1934–2020) – polski pilot, konstruktor jednoosobowego samolotu Kukułka
Jan Chryzostom Pieniążek herbu Odrowąż (ur. ok. 1630, zm. 1712) – polski polityk, urzędnik i żołnierz I Rzeczypospolitej, mówca sejmowy
Jan Pieniążek (1881-1963) – polski polityk, działacz PSL „Piast” i OZN
Jan Pieniążek (ur. przed 1930) – polski bokser kategorii średniej, medalista mistrzostw Polski
Janusz Jacek Odrowąż-Pieniążek (1931–2015) – polski historyk literatury, pisarz i muzeolog
Jarosław Odrowąż-Pieniążek (1853–1920) – polski urzędnik bankowy, aktor, literat, dziennikarz, kolekcjoner
Jerzy Wojciech Odrowąż-Pieniążek (1890-1974) – polski inżynier chemik, pisarz, oficer saperów Wojska Polskiego
Jerzy Pieniążek (ur. 1957) – polski polityk, senator IV i V kadencji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieniążkowice

Pieniążkowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec.

1. pokrywać coś pianą;
2. pienić się:
a) wytwarzać pianę, pokrywać się pianą; burzyć się;
b) przenośnie o człowieku: denerwować się, złościć się;
c) o czymś bezładnym: kłębić się

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) wytwarzać pianę na czymś

czasownik zwrotny niedokonany pienić się

(2.1) wytwarzać pianę na sobie

(2.2) przen. pot. objawiać gniew, złość

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieniężnica (kaszub. "Pieniãżnica", niem.: "Penkuhl") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Rzeczenica.

Wieś jest siedzibą sołectwa "Pieniężnica", w którego skład wchodzi również miejscowość Knieja. W końcu 2025 sołectwo liczyło 312 mieszkańców.

Źródła:

Wikipedia

Pieniężnik

gatunek niewielkiej rośliny polnej o jaskrawych pomarańczowych kwiatach i grubych liściach w kształcie kół

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. człowiek trudniący się wymianą pieniędzy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieniężno

miasto w Polsce

Pieniężno (dawniej "Melzak", a także Mąkowory, Mehlsack) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pieniężno.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. Pieniężno liczyło 2420 mieszkańców.

(1.1) bot. roślina zielna lub krzew z rodziny pieprzowatych;

(1.2) kulin. spoż. przyprawa otrzymywana z nasion pieprzu (1.1)

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: pieprzyć

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieprzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pieprzyć.

Źródła:

Wiktionary

Pieprznica

dawniej: pieprzówka

Źródła:

SJP.pl

Pieprzniczka

1. niewielkie naczynie do przechowywania pieprzu; pieprznik;
2. krótka broń palna wyposażona w zespół czterech do sześciu luf, używana w latach 20. i 30. XX wieku; rewolwer wiązkowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. małe naczynie stołowe lub pojemnik do przechowywania pieprzu

(1.2) wojsk. zob. rewolwer wiązkowy.

(1.3) mykol. grzyb z rodzaju nazwa systematyczna|Cantharellula|ref=tak., z rodziny gąskowatych;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pieprzniczka – naczynie stołowe i kuchenne
pieprzniczka – rodzaj grzybów
pieprzniczka – potoczne określenie kalkulatora „Curta”
pieprzniczka – potoczne określenie rewolweru wiązkowego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mykol. nazwa systematyczna|Cantharellus|ref=tak., rodzaj grzybów z rodziny kolczakowatych;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pieprznik – rodzaj grzybów
pieprznik – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieprznikowate

rodzina grzybów z rzędu pieprznikowców

Pieprznikowate ("Cantharellaceae" J. Schröt.) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieprznikowców ("Cantharellales").

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieprznikowaty

o cechach pieprznikowatych (rodzina grzybów)

Źródła:

SJP.pl

1. mocno zaprawiony pieprzem, posypany dużą ilością pieprzu (np. pieprzna zupa);
2. pikantny, nieprzyzwoity (np. pieprzne żarty, pieprzne zachowanie)

przymiotnik

(1.1) kulin. mocno przyprawiony pieprzem, mający w sobie dużo pieprzu; ostry, pikantny

(1.2) nieprzyzwoity, rubaszny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieprznąć

wulgarnie: uderzyć raz kogoś lub coś, cisnąć, rzucić coś, rąbnąć czymś o coś lub o kogoś

czasownik

(1.1) pot. uderzyć, walnąć

związany w jakiś sposób z pieprzem (np. krzew pieprzowy, plantacje pieprzowe), odnoszący się do tej rośliny lub jej owoców

1. posypywać pieprzem, dodawać pieprzu do potraw w celu uzyskania pożądanego smaku;
2. wulgarne:
a) gadać brednie, bzdury;
b) mieć stosunek płciowy;
c) pieprzyć się - mieć stosunek płciowy

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) dodawać pieprzu do jedzenia

(1.2) posp. pogard. mówić bzdury, kłamać

(1.3) posp. pogardzać kimś lub czymś, lekceważyć kogoś

(1.4) wulg. pot. uprawiać seks

czasownik zwrotny niedokonany pieprzyć się (dk. brak)

(2.1) posp. przestawać pracować w sposób prawidłowy

(2.2) posp. robić coś przesadnie długo, mozolnie, drobiazgowo

(2.3) posp. o myślach, wspomnieniach itp.: mylić się

(2.4) wulg. uprawiać seks

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieprzówka

1. roślina zielna lub krzewinka z rodziny pieprzowatych, o niewielkich, najczęściej lekko zaokrąglonych liściach i kremowych, niepachnących kwiatach, naturalnie rosnąca w krajach tropikalnych i subtropikalnych, często hodowana w domach jako ozdobna roślina doniczkowa; peperomia;
2. pobudzająca apetyt czysta wódka z dodatkiem zmielonego czarnego pieprzu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Peperomia||ref=tak., rodzaj roślin z rodziny pieprzowatych, charakteryzujący się mięsistymi liśćmi;

(1.2) bot. roślina z rodzaju pieprzówka (1.1)

(1.3) spoż. nalewka pieprzowa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pieprzówka – rodzaj wódki
Pieprzówka (łac. Peperomia) – rodzaj roślin

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. adwokat, rzecznik

Źródła:

Wiktionary

Pierce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Franklin Pierce – 14. prezydent USA
Hawkeye Pierce – lekarz wojskowy służący w Korei, bohater filmu MASH i serialu pod tym samym tytułem
Paul Pierce – koszykarz amerykański
Pierce – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Weld
Pierce – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Clearwater
Pierce – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Pierce
Pierce – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Kewaunee
Pierce (ang. Pierce Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie DeKalb
Pierce (ang. Pierce Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Washington
Pierce (ang. Pierce Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Page
Pierce (ang. Pierce Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Lawrence
Pierce (ang. Pierce Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Stone

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ozdabianie ciała kolczykami;

Piercing [wym. "pir-sing"] (ang. "pierce" [], starofr. "percier", łac. "pertundere", "pertusus" – „przebijać”, „przekłuwać”) – forma modyfikacji ciała polegająca na nakłuwaniu lub przecinaniu części ciała człowieka w celu utworzenia otworu, w którym można nosić biżuterię (zazwyczaj kolczyk) lub implant.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. adwokat, rzecznik

Źródła:

Wiktionary

Pierd

potocznie: gazy wypuszczone z organizmu; bąk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii o charakterze zapachowo-dźwiękowym

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdasić

potocznie: mówić głupstwa albo nieprawdę; pierdzielić, pierdolić, pieprzyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. popierdasić)

(1.1) pot. wulg. mówić od rzeczy

(1.2) pot. wulg. kłamać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdaszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. wulg. mówienie od rzeczy

(1.2) pot. wulg. mówienie kłamstw

Źródła:

Wiktionary

Pierdel

wulgarnie: więzienie; ciupa, kić, mamer, paka, pudło

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. grub. więzienie

(1.2) przest. grub. śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii

wulgarnie: gadanie bez sensu, od rzeczy; pierdololo, pierdu-pierdu

Źródła:

SJP.pl

Pierdolec

wulgarne: mania, obsesja

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

pierdzielić; wulgarnie:
1. odbywać stosunek płciowy;
2. mówić coś głupiego, nieprawdziwego;
3. robić coś źle, niedołężnie;
4. psuć, niszczyć;
5. traktować z pogardą lub lekceważeniem;
6. mylić, mieszać, plątać;
7. pierdolić się:
a) odmawiać posłuszeństwa, psuć się;
b) mylić się, mieszać się, plątać się;
c) robić coś powoli, postępować zbyt delikatnie;
d) uprawiać seks ze sobą nawzajem

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wulg. lekceważyć

(1.2) wulg. zmyślać, mówić coś głupiego

(1.3) reg. pozn. dużo gadać, pleść głupstwa

(1.4) wulg. czasownik ekspresyjny, wyrażający np. niedowierzanie, zaskoczenie

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) wulg. mylić

(2.2) wulg. uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)

(2.3) wulg. zmyślać, mówić coś głupiego

(2.4) wulg. lekceważyć

(2.5) wulg. psuć

czasownik zwrotny niedokonany pierdolić się (dk. brak)

(3.1) wulg. mylić się (w zn. być mylonym)

jebnąć; wulgaryzm o bardzo wielu znaczeniach, m.in.:
1. uderzyć w coś lub kogoś;
2. powiedzieć coś śmiesznego, nie na temat;
3. pierdolnąć się:
a) położyć się;
b) pomylić się

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: pierdolnąć

przymiotnik

(2.1) wulg. chory psychicznie, nienormalny, szalony, zwariowany, niespełna rozumu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdolnąć

jebnąć; wulgaryzm o bardzo wielu znaczeniach, m.in.:
1. uderzyć w coś lub kogoś;
2. powiedzieć coś śmiesznego, nie na temat;
3. pierdolnąć się:
a) położyć się;
b) pomylić się

czasownik przechodni dokonany

(1.1) wulg. powiedzieć coś głupiego

(1.2) wulg. uderzyć

(1.3) wulg. umieścić

(1.4) wulg. zrobić, wykonać

(1.5) wulg. zjeść, wypić

(1.6) wulg. rzucić

(1.7) wulg. runąć, przewrócić się, spaść

(1.8) wulg. wybuchnąć

(1.9) wulg. zepsuć się, ulec awarii

(1.10) wulg. definitywnie się skończyć

(1.11) wulg. porazić prądem

czasownik zwrotny dokonany pierdolnąć się

(2.1) wulg. uderzyć się

(2.2) wulg. pomylić się

(2.3) wulg. położyć się, usiąść; spocząć

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdololo

wulgarnie: gadanie bez sensu, od rzeczy; pierdolamento, pierdu-pierdu

Źródła:

SJP.pl

Pierdolony

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od pierdolić

przymiotnik relacyjny

(2.1) wulg. zły, wzbudzający gniew, zdenerwowanie lub pogardę

Źródła:

Wiktionary

Pierdoła

ktoś nieporadny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) wulg. człowiek mówiący bzdury, niedorzeczności

(1.2) pogard. człowiek niedołężny, niezdarny, ślamazarny, zwykle stary

(1.3) przest. posp. ktoś, kto często pierdzi

(1.4) przest. wulg. lichy robotnik

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii

(2.2) wulg. plotka; zob. pierdoły.

(2.3) wulg. rzecz mało znacząca, bzdura, głupstwo; zob. pierdoły.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdołek

potocznie: głupstwo, bzdura, błaha sprawa; pierdółka, pierdołka, pierdółek

Źródła:

SJP.pl

Pierdołka

potocznie: głupstwo, bzdura, błaha sprawa; pierdółka, pierdołek, pierdółek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. przest. w lm. gadanina, banialuki, głupstwa

(1.2) przest. gw-pl|Konińskie. ulęgałka, polna gruszka

(1.3) przest. zob. pierdolenie., pierdolenie się

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdołowaty

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. bezsensowna wypowiedź

(1.2) pot. coś mało istotnego

(1.3) pot. zob. gadu-gadu.

wykrzyknik

(2.1) pot. wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdut

potocznie: wykrzyknik naśladujący bardzo silne i głośne uderzenie; jebut

wykrzyknik

(1.1) wulg. onomatopeja dosadnie imitująca uderzenie, upadek lub wybuch

SJP.pl

Pierdyknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pierdyknąć.

Źródła:

Wiktionary

Pierdyknąć

wulgarnie:
1. uderzyć; walnąć, strzelić;
2. cisnąć, rzucić;
3. wybuchnąć;
4. powiedzieć coś głupiego; palnąć;
5. stanąć przed odpowiedzialnością, odpowiedzieć za coś;
6. wykonać jakąś czynność, np. pierdyknąć browara;
7. pierdyknąć w kalendarz - umrzeć; fiknąć, wykitować, wykorkować;
8. pierdyknąć się:
a) uderzyć się; rąbnąć się, walnąć się;
b) pomylić się; kopnąć się, machnąć się, majdnąć się

czasownik przechodni dokonany

(1.1) wulg. powiedzieć coś niemądrego

(1.2) wulg. ponieść konsekwencje swojego postępowania

(1.3) wulg. uderzyć

(1.4) wulg. wybuchnąć

(1.5) wulg. runąć, przewrócić się, spaść

(1.6) wulg. porazić prądem elektrycznym

(1.7) wulg. ukraść

(1.8) wulg. umrzeć

(1.9) wulg. zepsuć się, ulec awarii

(1.10) wulg. definitywnie się skończyć

(1.11) wulg. zrobić, wykonać

(1.12) wulg. kupić, nabyć

czasownik zwrotny dokonany pierdyknąć się

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pierdzieć.

Źródła:

Wiktionary

Pierdziel

wulgarne, lekceważące określenie na mężczyznę, najczęściej starego lub niezgrabnego, nieudolnego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wulg. pogard. stary mężczyzna

(1.2) wulg. ktoś, kto często pierdzi

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: pierdzielić

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

piszczałka podwójnostroikowa zwana pierdzielem
Joseph Pujol, znany pod pseudonimem Pierdziel

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierdzielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pierdzielić.

Źródła:

Wiktionary

Pierdzielić

1. wulgarnie: mówić głupstwa albo nieprawdę;
2. pierdzielić się - mylić się, plątać

czasownik przechodni

(1.1) pot. wulg. mówić bzdury, kłamać

(1.2) pot. wulg. nie liczyć się z czymś lub kimś, nie przejmować się

czasownik zwrotny pierdzielić się

SJP.pl

Pierdółeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: pierdółka

Pierdółkowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pierdółkowate; cecha tych, którzy są pierdółkowaci

Źródła:

Wiktionary

Piere-Wtere

przysłówek

regionalnie: potrawa w postaci zapiekanego ciasta z nadzieniem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. tradycyjny wypiek świąteczny w kuchni tatarskiej i podlaskiej w formie cienkiego ciasta makaronowego zawijanego ze słodkim lub wytrawnym farszem w kształt ślimaka;

SJP.pl

Pieriestrojka

przebudowa życia politycznego i gospodarczego w Związku Radzieckim, zainicjowana przez Michaiła Gorbaczowa; pierestrojka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. publ. hist. nieoficjalna nazwa reform w ZSRR w II połowie lat 1980;

Pieriestrojka ( перестройка, „przebudowa”) – określenie procesu przekształceń systemu komunistycznego ZSRR w okresie 1985–1991.

Obejmowała ona zmiany strukturalno-funkcjonalne w systemie społecznym, ekonomicznym i politycznym ZSRR, których ostatecznymi konsekwencjami były wzbogacenie świadomości społecznej w ZSRR, utrata przez ZSRR dominacji w Europie Środkowej i Wschodniej, rozpad ZSRR i powstanie Federacji Rosyjskiej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

SJP.pl

Pierniczarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. fż. od: pierniczarz

Źródła:

Wiktionary

Pierniczarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. amator pierników

Źródła:

Wiktionary

Pierniczek

mały piernik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od piernik

(1.2) kulin. ciastko z ciasta piernikowego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierniczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

→ pierniczek

SJP.pl
Wiktionary

Piernik

ciasto z dodatkiem miodu i przypraw korzennych, które nadają mu charakterystyczny zapach

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) kulin. twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;

(1.2) bot. zob. pieprzowiec.

(1.3) przen. teatr. przest. niewiele warta rola, bez efektu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

SJP.pl
Wiktionary

Piernikarka

→ piernikarz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. fż. od: piernikarz

(1.2) przest. żona piernikarza

Piernikarka – dawny przysiółek, obecnie niezamieszkana część Sławkowa.

specjalista z zakresu piernikarstwa, zajmujący się wyrobem pierników oraz ich późniejszą dystrybucją, sprzedażą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

ciasto z dodatkiem miodu i przypraw korzennych, które nadają mu charakterystyczny zapach

Źródła:

SJP.pl

Piernikowy

→ piernik

przymiotnik relacyjny

(1.1) kulin. spoż. dotyczący piernika, związany z piernikiem, zrobiony z piernika, zawierający piernik

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor żółtobrązowy, taki jak kolor piernika

Patrz:piernik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierny

dawniej: pieprzny

przymiotnik

(1.1) przest. ostry, mocno przyprawiony pieprzem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierocice

Pierocice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Działoszyce. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Źródła:

Wikipedia

Pierog

Pierogi

forma rzeczownika.

Pierożkarnia

punkt gastronomiczny, w którym sprzedaje się pierożki; pierogarnia

Źródła:

SJP.pl

Pierożki

1. niewielki pieróg, pierog;
2. miękka czapka wojskowa lub harcerska, najczęściej bez daszka, składana podłużnie; furażerka

Pierożki – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Szudziałowo.

W latach 1954–1957 wieś była siedzibą gromady Pierożki, po jej zniesieniu w gromadzie Szudziałowo. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pierożkowy

→ pierożek

Patrz:pierożek

Źródła:

SJP.pl

Pierożnica

forma służąca do lepienia i kształtowania pierogów

Źródła:

SJP.pl

Pierre

[czytaj: pjer] francuskie imię męskie

szeroki w klatce piersiowej, postawny, mocno zbudowany (np. piersiasty bokser) lub mający duże, wydatne piersi (np. piersiasta kobieta); piersisty

przymiotnik

(1.1) pot. o kobiecie mająca duże, obfite piersi

potocznie o niewielkiej, płaskiej, zwykle metalowej lub szklanej buteleczce z alkoholem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielki, płaski, najczęściej metalowy pojemnik na alkohol, noszony w wewnętrznej kieszeni

(1.2) pot. płaska butelka alkoholu

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

piersiówka – rodzaj naczynia na płyny
Piersiówka – skała w Dolinie Kobylańskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piersiątko

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pszcz. pierwszy rój w roku

Źródła:

Wiktionary

Pierwej

przestarzale: najpierw, wpierw, najwcześniej lub uprzednio, przedtem, wcześniej; pierw

przysłówek

(1.1) książk. najpierw, wpierw, wcześniej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwiastek

1. liczba, która podniesiona do potęgi liczby stopnia pierwiastka, da liczbę podpierwiastkową
2. substancja chemiczna, której nie można rozłożyć na prostsze substancje
3. element, składnik czegoś
4. językoznawstwo: rdzeń; morfem główny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;

(1.2) mat. liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej;

(1.3) mat. miejsce zerowe funkcji;

(1.4) mat. liczba, która spełnia dane równanie

(1.5) istotny składnik jakiejś całości; czynnik, cząstka

(1.6) jęz. rdzeń

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pierwiastek – operacja matematyczna,
pierwiastek – element a, dla którego dwumian x - a dzieli (bez reszty) dany wielomian zmiennej x (zob. też pierwiastek z jedynki),
pierwiastek, miejsce zerowe a. zero – argument, dla którego funkcja przyjmuje wartość zerową,
pierwiastek a. rozwiązanie – wartość bądź ciąg wartości, które spełniają dane równanie, tzn. podstawione w miejsce niewiadomych dają zdanie logicznie prawdziwe,
pierwiastek cyfrowy – iteracjna suma cyfr.
pierwiastek, żywioł a. element – zasadnicza część różnych koncepcji filozoficznych obecna w wielu kulturach.
pierwiastek – substancja chemiczna składająca się z jednego typu atomów (wskazanego liczbą atomową, czyli liczbą protonów w jądrze) lub z atomów o tej samej liczbie protonów.
pierwiastka – kobieta lub samica ssaków rodząca po raz pierwszy
element
Racine carrée (stylizowany na √) – album studyjny Stromae’a wydany w 2013 roku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierwiastka

kobieta lub samica pierwszy raz rodząca

SJP.pl

Pierwiastkowy

związany w jakiś sposób z pierwiastkiem (np. równanie pierwiastkowe, nierówność pierwiastkowa), odnoszący się do pierwiastka lub działań na nim

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pierwiastkiem, dotyczący pierwiastka

(1.2) związany z pierwiastką, dotyczący pierwiastki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwiastnik

liczba, którą można otrzymać poprzez działania dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia i pierwiastkowania

Pierwiastnik względem ustalonych liczb – wyrażenie algebraiczne zbudowane z tych liczb za pomocą czterech podstawowych działań arytmetycznych oraz pierwiastków stopni naturalnych[].

Pierwiastnikiem względem liczb formula_1 oraz formula_2 jest np. formula_3 Wyrażenie to można zatem zapisać z użyciem skończonej ilości znaków czterech działań arytmetycznych i działania pierwiastkowania.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pierwiastnikowy

→ pierwiastnik

Patrz:pierwiastnik

Źródła:

SJP.pl

Pierwiosnek

1. roślina z rodziny pierwiosnkowatych; pierwiosnka, prymula, prymulka;
2. owadożerny ptak z rodziny pokrzewek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Primula|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju pierwiosnek (1.1)

(1.3) pot. kwiat pierwiosnka (1.2)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. zob. pierwiosnek zwyczajny.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pierwiosnek zwyczajny (Phylloscopus collybita) – ptak z rodziny Phylloscopidae (wcześniej zaliczany do pokrzewkowatych)
pierwiosnek (Primula) – rodzaj rośliny z rodziny pierwiosnkowatych
„Pierwiosnek” – XIX-wieczne czasopismo kobiece
Pierwiosnek – wiersz napisany w 1820 roku przez Adama Mickiewicza
Pierwiosnek – baśń literacka autorstwa Hansa Christiana Andersena

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pierworodne; cecha tych, którzy są pierworodni

Źródła:

Wiktionary

Pierworodny

urodzony jako pierwszy wśród całego rodzeństwa, najstarszy z rodzeństwa (np. syn pierworodny) lub wrodzony, przyrodzony, przypisany od urodzenia (np. grzech pierworodny)

przymiotnik

(1.1) urodzony jako pierwszy z potomstwa

(1.2) daw. przyrodzony, wrodzony

kobieta lub samica u zwierząt, która urodziła po raz pierwszy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. kobieta, która po raz pierwszy rodzi dziecko

(1.2) wet. samica ssaka, która pierwszy raz rodzi

Pierworódka – w ginekologii kobieta, która pierwszy raz urodziła. Starą pierworódką jest kobieta, która swoje pierwsze dziecko urodzi po 40 roku życia.

Pierwiastka – kobieta, która pierwszy raz jest w ciąży.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierworództwo

bycie pierworodnym lub pierworodną (najstarszym dzieckiem rodziców), przywileje związane z bycia takim dzieckiem; pierworodztwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

Wiktionary

Pierwoszczowocnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mykol. zarodnia niektórych śluzowców powstająca przez skupienie się ich plazmodium i wykształcenie się wokół niego perydium, wewnątrz którego wytwarzane są zarodniki;

Pierwoszczowocnia (łac. "plasmodiocarpium") – rodzaj zarodni u śluzowców ("Myxomycota"). Powstaje z plazmodium (śluźni), które nie ulegając większym zewnętrznym zmianom skupia się i otacza grubszą ścianą, wewnątrz której wytwarzane są zarodniki. Jest to najbardziej pierwotny sposób tworzenia zarodni przez śluzowce. Pozostałe rodzaje zarodni tworzonych przez śluzowce to: zrosłozarodnia, zarodnia wolna i pseudozrosłozarodnia.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pierwoszów

Pierwoszów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Wisznia Mała.

Źródła:

Wikipedia

Pierwotek

prosty glon z typu zielenic, często spotykany w miejscach wilgotnych jako ciemnozielony nalot, głównie na kamieniach, płotach lub ścianach

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. należący do gromady zielenic jednokomórkowy glon tworzący zielony nalot na skałach, murach oraz korze drzew;

SJP.pl
Wiktionary

Pierwsza

godzina pierwsza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 1 po południu lub w nocy

forma przymiotnika.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwsze

pierwsze danie posiłku

Źródła:

SJP.pl

Pierwszeństwo

prawo bycia pierwszym, robienie czegoś przed innymi; przewaga

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) prawo do czegoś przed innymi; prawo bycia pierwszym, zrobienia czegoś na początku; przewaga, wyższość nad czymś lub nad kimś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszo-

temat słowotwórczy

SJP.pl

Pierwszoligowiec

1. zawodnik grający w pierwszej lidze
2. pot. o kimś, kto zajmuje wysoką pozycję, stanowisko, cieszy się prestiżem, "gra w pierwszej lidze"

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. zawodnik pierwszoligowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) sport. klub pierwszoligowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszoligowy

1. należący do pierwszej ligi, typowy dla pierwszej ligi, rozgrywany przez zespoły z pierwszej ligi;
2. osiągający najlepsze wyniki w swojej dziedzinie

przymiotnik

(1.1) sport. należący do pierwszej ligi, grający, występujący w pierwszej lidze

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszomajowy

odnoszący się do dnia pierwszego maja, mający miejsce tego dnia (np. pochód pierwszomajowy, obchody pierwszomajowe)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dniem 1 maja, dotyczący dnia 1 maja

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący pierwszego piątku miesiąca, dziejący się w pierwszy piątek miesiąca

Źródła:

Wiktionary

Pierwszoplanowość

największe znaczenie czegoś lub kogoś, bycie najważniejszym, najbardziej istotnym lub rzadziej pierwszoplanowym w ujęciu obrazu, rysunku albo fotografii

Źródła:

SJP.pl

Pierwszoplanowy

znajdujący się na pierwszym planie obrazu, rysunku, fotografii (np. pierwszoplanowe położenie przedmiotu) lub najistotniejszy, najważniejszy, mający największe znaczenie dla kogoś lub czegoś (np. postać pierwszoplanowa)

przymiotnik

(1.1) będący na pierwszym planie

(1.2) mający główną rolę w dziele

(1.3) chem. o aminie: o jednej grupaie alkilowej lub arylowej bezpośrednio związanej z atomem azotu

(1.4) chem. o soli: będąca pochodną aminy pierwszorzędowej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszowojenny

związany z pierwszą wojną światową

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pierwszą wojną światową, dotyczący pierwszej wojny światowej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszowrześniowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z 1 września, dotyczący 1 września (zwykle w związku z rozpoczęciem roku szkolnego lub rocznicą wybuchu II wojny światowej)

Źródła:

Wiktionary

Pierwszość

cecha liczb pierwszych

Źródła:

SJP.pl

Pierwszy

1. liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 1;
2. stojący na początku;
3. taki, przed którym nie było innych podobnych;
4. odgrywający w czymś najważniejszą rolę;
5. przewyższający innych pod jakimś względem, najlepszy

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od liczby 1

przymiotnik

(2.1) najważniejszy

(2.2) mat. niemający nietrywialnych dzielników

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pot. żegl. pierwszy oficer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(4.1) początkowy dzień miesiąca

rzeczownik, rodzaj żeński

(5.1) pierwsza: godzina pierwsza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszykroć

przysłówek liczebnikowy

(1.1) daw. po raz pierwszy, pierwszy raz

Źródła:

Wiktionary

Pierwszyzna

dawniej:
1. coś, co się zdarza po raz pierwszy;
2. rzecz nowa;
3. pierwszeństwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś, czego ktoś nigdy przedtem nie robił lub co go jeszcze nie spotkało

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwyj

Pierzastowąsowate (Mochokidae) – rodzina słodkowodnych ryb sumokształtnych (Siluriformes), obejmująca ponad 230 gatunków zamieszkujących wody tropikalnej i subtropikalnej strefy Afryki. "Synodontis" znany jest w zapisie kopalnym od oligocenu. Wiele gatunków tych ryb trzymanych jest w akwariach ze względu na ciekawy wygląd i interesujące zachowanie.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pierzastozłożony

wieś w Polsce

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pierzchnica

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

Pierzchnica – miasto w Polsce położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Pierzchnica. Miejscowość jest od 1973 siedzibą gminy Pierzchnica; do 1954 roku była siedzibą gminy Drugnia.

Prawa miejskie w latach 1359–1869 oraz ponownie od 1 stycznia 2019.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pierzchnicki

→ Pierzchnica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pierzchno – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Wręczyca Wielka
Pierzchno – osada leśna w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Wręczyca Wielka
Pierzchno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik
Pierzchno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska
Pierzchno – przystanek kolejowy w Pierzchnie, w gminie Kórnik, w woj. wielkopolskim

Wieś królewska położona była w II połowie XVI wieku w województwie malborskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Źródła:

Wikipedia

Pierzchły

taki, który pierzchnął (uciekł, zniknął)

Źródła:

SJP.pl

Pierze

pióra i pokrywający je w dolnej części puch, szczególnie ptaków domowych, wykorzystywane po odpowiednim przygotowaniu do wypychania poduszek, pierzyn i produkcji ozdób

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ornit. w ogólności, pióra i puch pokrywające ptaka

(1.2) pióra ptaków domowych, zwykle gęsi, służące do napychania poduszek, pierzyn itp.

(1.3) przen. żart. włosy słabe, rzadkie

(1.4) daw. gwara. więz. włosy

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ter. od prać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierzeja

frontowa ściana zabudowy ulicy lub placu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. archit. połać ulicy, strona ulicy

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

przykrycie składające się z wsypy wypełnionej pierzem, powleczonej poszwą

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Pieróg

ciasto z farszem z mięsa, kapusty lub grzybów, upieczone lub usmażone, podawane na ciepło z różnymi dodatkami; pierog

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu;

(1.2) kulin. pieczone danie kuchni ukraińskiej – ciasto w formie placekacka z farszem słodkim (jabłka albo biały ser) lub słonym (mięso, ziemniaki albo kapusta);

(1.3) odzież. hist. duży kapelusz w kształcie pieroga (1.1), noszony przez żołnierzy napoleońskich

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pieróg (piróg) – pieczony placek z nadzieniem
pieróg – cienko rozwałkowane ciasto wypełnione nadzieniem
Pieróg – wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Kotuń
piróg

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierón

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie. meteorol. piorun

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. chwat, morus

wykrzyknik

(3.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. posp. jako przekleństwo

Źródła:

Wiktionary

Pierónobici

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. drań

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. chwat, morus

Źródła:

Wiktionary

Pierś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. parzysty gruczoł mlekowy człowieka;

(1.2) anat. przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia

(1.3) kulin. spoż. mięso z przedniej części tułowia drobiu

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

gruczoł mlekowy u ssaków
- gruczoł mlekowy człowieka
przednią, górną część tułowia ludzi i niektórych innych zwierząt
mięso z przedniej części tułowia drobiu
Piersi

SJP.pl

Pierścienny

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z pierścieniem, dotyczący pierścienia

Źródła:

Wiktionary

Pierścień

1. obrączka, najczęściej ze szlachetnego metalu, często przyozdabiana szlachetnymi kamieniami, pełniąca funkcję ozdoby lub oznaki godności;
2. coś w kształcie okręgu, głównie część jakiejś maszyny, słój na pniach drzew lub zespół oddzielnych przedmiotów tworzących krąg;
3. zamknięty układ atomowy węgla

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jubil. ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem;

(1.2) krąg naokoło czegoś

(1.3) zool. u niektórych zwierząt powtarzalna część ciała;

(1.4) astr. pierścień (1.2) składający się z cząsteczek pyłu i innych małych cząstek krążących dookoła planetaanety w obszarze o kształcie dysku;

(1.5) inform. jedna z topologii sieci lokalnych;

(1.6) mat. rodzaj struktury algebraicznej;

(1.7) bot. słój w przekroju pnia drzewa świadczący o przyroście rocznym

(1.8) techn. część urządzenia o kształcie koła z otworem

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pierścień – rodzaj biżuterii,
pierścień – termin w mechanice,
pierścień – element rozgrywki w grach z serii Sonic the Hedgehog,
Pierścień – u grzybów kapeluszowych część osłony całkowitej znajdująca się na trzonie
pierścień ciała – metamer;
Pierścień − polski herb szlachecki z nobilitacji
Pierścień – jezioro w miejscowości Tłokowo, w gminie Jeziorany
Pierścień – powtórzenie na końcu strofy, akapitu lub całego utworu pierwszego wersu
pierścień – struktura algebraiczna o dwóch działaniach dwuargumentowych,
pierścień zbiorów – struktura badana w teorii mnogości i stosowana w teorii miary,
pierścień kołowy – zbiór punktów płaszczyzny;
Pierścień – mgławica planetarna,

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierścioneczek

niewielki pierścionek, głównie w odniesieniu do obrączki ze szlachetnego metalu, przyozdabianej drogimi kamieniami

Źródła:

SJP.pl

Pierścionek

1. niewielki pierścień, głównie w odniesieniu do obrączki ze szlachetnego metalu, często przyozdabianej drogimi kamieniami;
2. pojedynczy lok, pukiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj ozdoby na palec, wykonanej zazwyczaj z metalu szlachetnego z oczkiem

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pierścień (biżuteria)
Pierścionek – amerykański film z 1996 roku
pierścionek zaręczynowy
Katarzyna Pierścionek – polska aktorka
Zdzisław Pierścionek – polski ekonomista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. leśn. średnica pnia drzewa mierzona na wysokości piersi, czyli 1,30 m;

(1.2) ekol. obwód pnia drzewa mierzony na wysokości piersi, czyli 1,30 m

Pierśnica – miara stosowana w opisie drzew uzyskiwana w wyniku pomiaru drzewa na wysokości 1,3 metra nad poziomem gruntu (czyli na wysokości klatki piersiowej przeciętnego dorosłego człowieka – stąd nazwa).

W naukach leśnych i dendrometrii pomiar dotyczy średnicy pnia i dostarcza jednego z głównych parametrów (obok wysokości pnia) służących do określania miąższości drzewa. W praktyce leśnej pierśnica służy również do określania wyrażonego w m³ zapasu masy drzew na jednostce powierzchni.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pies

1. zwierzę domowe występujące w wielu rasach, tresowane dla różnych celów;
2. wyzwisko;
3. samiec lisa i borsuka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Canis familiaris|ref=tak., zwierzę domowe;

(1.2) samiec psa (1.1)

(1.3) środ. łow. samiec lisa lub borsuka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) slang. obraź. policjant, żandarm lub milicjant

(2.2) daw. gwara. więz. ajent policyjny

(2.3) pejor. ktoś podły, oszukańczy (epitet wobec mężczyzny)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piesak

niewielki ssak drapieżny z rodziny psów, zamieszkujący tereny północnej tundry, hodowany dla futra i mięsa; piesiec, lis polarny

Źródła:

SJP.pl

Pieseczek

zdrobnienie od: piesek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pieszcz. zdrobn. od: pies

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piesek

1. zdrobnienie od: pies;
2. mały pies;
3. dawniej: przyrząd do ściągania wysokich butów; chłopiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od pies

(1.2) mały pies

(1.3) zabawka wyobrażająca psa

(1.4) pot. pogard. o kimś, kto donosi na innych, jest na czyichś usługach

(1.5) zool. zob. piesek preriowy.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. przen. przyrząd do zdejmowania butów

(2.2) sport. prosty styl pływacki, przypominający sposób pływania psów i innych czworonogów;

Piesek – prosty styl pływacki. Charakteryzuje się on tym, że pływak leży na klatce piersiowej i porusza rękoma i nogami w górę i w dół, tak jak pływają psy i inne zwierzęta. Jest to w zasadzie kłus w wodzie.

Jest pierwszym stylem używanym przez starożytnych ludzi. Uważa się, że powstał w wyniku obserwacji pływających zwierząt. Prehistoryczne malowidła jaskiniowe w Egipcie przedstawiają postaci, które wydają się płynąć pieskiem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieseniek

pieszczotliwie: pies; psiutek, psiunia, psiak, psiaczek, psina, psinka, piesio, psiuniek

Źródła:

SJP.pl

Pieseł

potocznie:
1. pies rasy shiba inu z internetowych memów;
2. pies

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Piesiec

ssak z rodziny psów występujący w Arktyce, hodowany jako zwierzę futerkowe; lis polarny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Vulpes lagopus|ref=tak., gatunek lisa występujący w tundrze;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piesienica

Piesienica – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Zblewo nad Piesienicą w pobliżu trasy linii kolejowej Tczew-Chojnice-Piła (stacja kolejowa "Piesienice").

Piesienica należy do rzymskokatolickiej parafii św. Elżbiety w Pinczynie.

Źródła:

Wikipedia

Piesiewicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aniela Piesiewicz – polska nauczycielka
Krzysztof Piesiewicz – polski prawnik, polityk, scenarzysta filmowy nominowany do Oscara, adwokat, senator
Radosław Piesiewicz – polski działacz sportowy, prezes Polskiego Komitetu Olimpijskiego.

Piesiunio

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pieszcz. piesio

Źródła:

Wiktionary

Pieski

potocznie: marny, nędzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. psi

przymiotnik jakościowy

(2.1) pot. godny pożałowania

forma rzeczownika.

(3.1) plural|piesek.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pieski – wieś w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz
Pieski – wieś w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Cewice
Pieski – miejscowość w obwodzie moskiewskim
Pieski – wieś w osiedlu wiejskim Pieriewołoczskoje rejonu rudniańskiego w obwodzie smoleńskim
Pieski – osiedle w obwodzie riazańskim, w rejonie spaskim
Pieski – wieś w sielsowiecie naumowskim rejonu konyszowskiego w obwodzie kurskim
Pieski – wieś w obwodzie woroneskim, w rejonie poworińskim
Pieski – stacja kolejowa w miejscowości Pieski, w rejonie kołomieńskim, w obwodzie moskiewskim

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piesno – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Łobżenica
Piesno – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Łobżenica]

Źródła:

Wikipedia

Piestrak

rodzaj grzybów z rodziny truflowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

grzyb z rodziny piestrzycowatych, o dużym, charakterystycznie pofałdowanym, brązowym kapeluszu i białawym trzonie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mykol. nazwa systematyczna|Gyromitra|Fr.|ref=tak., rodzaj grzyba o ciemnobrązowym, pofałdowanym kapeluszu obejmujący wiele trujących gatunków;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piestrzeniewicz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Piestrzyca

rodzaj grzybów z rodziny piestrzycowatych

Źródła:

SJP.pl

Piestrzycowate

o cechach piestrzycowatych (grzybów z klasy workowców, charakteryzujących się białawym trzonem i dużym, pofałdowanym kapeluszem, głównie w kolorze brązowym lub kawowym)

Piestrzycowate ("Helvellaceae" Fr.) – rodzina grzybów z rzędu kustrzebkowców ("Pezizales").

(1.1) pieszcz. mały piesek

Źródła:

Wiktionary

Piesza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która porusza się na własnych nogach

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: pieszy

Źródła:

Wiktionary

Pieszka

Pieszkowo

wieś w Polsce

Pieszkowo (niem. "Petershagen") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Górowo Iławeckie.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieszków

pieszek czarnogłowy - gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pieszków – przysiółek wsi Dobroszów w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Chojnów
Pieszków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Lubin
Pieszków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski
Pieszkowo

(1.1) poruszający się jedynie na własnych nogach

(1.2) odbywający się przy udziale osób pieszych (1.1)

(1.3) przeznaczony dla pieszych (2.1)

(1.4) przest. odnoszący się do piechoty wojskowej, należący do takiej piechoty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba, która porusza się na własnych nogach

Pieszy – osoba znajdująca się poza pojazdem na drodze i niewykonująca na niej robót lub czynności przewidzianych odrębnymi przepisami. Za pieszego uważa się również osobę prowadzącą, ciągnącą lub pchającą rower, motorower, motocykl, hulajnogę elektryczną, urządzenie transportu osobistego, urządzenie wspomagające ruch, wózek dziecięcy, podręczny lub inwalidzki, osobę poruszającą się w wózku inwalidzkim, a także osobę w wieku do 10 lat kierującą rowerem pod opieką osoby dorosłej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieszyce

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, na Górnym Śląsku;

}|-

Pieszyce ( Peterswaldau) – miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pieszyce.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto liczyło 6827 mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieszycki

→ Pieszyce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) inform. ezoteryczny język programowania oparty na kolorowych polach przypominających abstrakcyjną grafikę;

Piet – ezoteryczny język programowania opracowany przez Davida Morgan-Mara. Nazwa języka pochodzi od holenderskiego malarza Pieta Mondriana. Pierwotnie zaplanowana nazwa Mondrian okazała się już zajęta.

Programy tworzone w Piet to bitmapy, które wyglądem przypominają abstrakcyjne obrazy. Kompilacji towarzyszy kursor, który porusza się po obrazie „przeskakując” z jednego obszaru o jednolitej barwie na kolejne. Procedury są wykonywane wówczas, gdy kursor opuszcza dany obszar.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pieta

obraz lub rzeźba przedstawiająca boleściwą Marię z martwym Chrystusem na kolanach; Pieta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ikonogr. szt. forma przedstawienia rzeźbiarskiego lub malarskiego sceny pasyjnej z martwym Chrystusem na kolanach opłakującej go matki;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieter

żartobliwie lub potocznie o strachu, bojaźni, także panice, odczuwaniu lęków, fobii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. Piotr

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jarzinho Pieter – piłkarz z Curaçao
Pieter – niderlandzkie imię męskie
Sint-Pieter

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pietkiewicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antoni Pietkiewicz (ujednoznacznienie)
Barbara Pietkiewicz – polska dziennikarka prasowa, reportażystka
Barbara Trzeciak-Pietkiewicz (ur. 1945) – polska dziennikarka radiowa i telewizyjna, producentka
Beata Pietkiewicz (ur. 1981) – litewska polityczka i działaczka samorządowa, posłanka do parlamentu Litwy
Bogusława Pietkiewicz (1944–2012) – polska skoczkini do wody, tłumaczka
Edward Pietkiewicz (1909–1998) – polski dyplomata i pisarz
Grzegorz Pietkiewicz (ur. 1962) – polski artysta plastyk
Grzegorz Pietkiewicz (ur. 1988) – polski siatkarz
Jadwiga Pietkiewicz (ur. 1950) – polska koszykarka
Janusz Pietkiewicz (ur. 1946) – polski impresario, animator kultury, działacz samorządowy
Jerzy Pietkiewicz (ujednoznacznienie)
Juzefs Petkēvičs (Józef Pietkiewicz) – łotewski szachista polskiego pochodzenia

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietkowo

Pietkowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Poświętne. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1522 roku, kiedy to powstała parafia rzymskokatolicka.

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adolf Pietrasiak – polski wojskowy, pilot Dywizjonu 303
Dariusz Pietrasiak – polski piłkarz
Iwona Pietrasiak – polska biskupka Kościoła Katolickiego Mariawitów
Małgorzata Pietrasiak – polska naukowiec

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietrasiewicz

nazwisko

Pietrasiewicz – polski herb szlachecki, odmiana herbu Leliwa.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietrasik

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ariel Pietrasik – polski piłkarz ręczny
Bartłomiej Pietrasik – polski piłkarz
Damian Pietrasik – polski niepełnosprawny pływak
Eugeniusz Pietrasik – polski działacz sportowy
Zdzisław Pietrasik – polski krytyk filmowy i teatralny, dziennikarz, publicysta

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pietraszek – polskie nazwisko.
Alfreda i Bolesław Pietraszek – Polacy uhonorowani medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata,
Adrian Pietraszek – dziennikarz i socjolog,
Anna Teresa Pietraszek – polska reżyser, dokumentalista, operatorka,
Andrzej Pietraszek – chirurg, taternik i alpinista,
Jan Kryspin Pietraszek – bohater PSB
Leszek Pietraszek – funkcjonariusz służb specjalnych, wicemarszałek województwa śląskiego,
Marcin Pietraszek – dziennikarz i pisarz,
Mieczysław Pietraszek – inżynier mechanik, oficer WP, bohater PSB,
Romuald Pietraszek – prawnik, kapitan żeglugi wielkiej, urzędnik państwowy.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietraszewicz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Pietraszewski

Źródła:

SJP.pl

Pietrelcina

miasto i gmina we Włoszech

Pietrelcina – miasto i gmina we Włoszech, w pobliżu Neapolu, w regionie Kampania, w prowincji Benewent. Miejsce urodzenia św. o. Pio.

Według danych na I 2009 gminę zamieszkiwało 3069 osób przy gęstości zaludnienia 106,6 os./1 km².

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Peterhof (nazwa obowiązująca w latach 1944–1997, obecnie egzonim wariantowy);

Źródła:

Wiktionary

Pietropawłowsk

miasto w Kazachstanie; Petropawłowsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Kazachstanie, położone nad Iszymem;

(1.2) geogr. zob. Pietropawłowsk Kamczacki.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pietropawłowsk – miasto w Kazachstanie
Pietropawłowsk Kamczacki – miasto w Rosji
Pietropawłowsk – wieś w Rosji, w Jakucji, w ułusie ust-majskim
„Pietropawłowsk” – okręt floty Imperium Rosyjskiego w latach 1897–1904
„Pietropawłowsk” – pancernik typu Gangut floty Imperium Rosyjskiego, a następnie ZSRR w latach 1914–1953
„Pietropawłowsk” – krążownik ciężki typu Admiral Hipper służący w marynarce wojennej ZSRR w latach 1940–1956 (od 1944 jako „Tallin”)

Zobacz też: Pietrowice w innych znaczeniach tego słowa.

Pietrowice (dawniej "Pietrowice Głubczyckie", cz. "Petrovice", dawniej "Petříkovy", niem. "Peterwitz", dawniej "Petrowitz") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce, w południowo-wschodniej części Gór Opawskich.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietrowicki

przymiotnik od: Pietrowice, Pietrowice Małe, Pietrowice Wielkie

Źródła:

SJP.pl

Pietrowicz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Pietrowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Artur Pietrowski (1924-2006) – rosyjski psycholog
Boris Pietrowski (1908-2004) – radziecki chirurg
Fiodor Pietrowski (1907-1959) – generał radzieckich służb specjalnych
Karol Pietrowski (2. poł. XVIII w.) – polski kompozytor
Konstantin Pietrowski (1875-?) – rosyjski działacz narodowy w II Rzeczypospolitej
Marcin Pietrowski (ur. 1988) – polski piłkarz
Piotr Pietrowski (1899-1941) – radziecki wojskowy
Stiepan Pietrowski (1897-po 1966) – pułkownik Armii Czerwonej, generał brygady LWP
Pasaż Pietrowski
Stadion Pietrowski

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietrozawodsk

stolica Karelii; Petrozawodzk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Karelii;

Źródła:

Wiktionary

Pietrusiak

Źródła:

Wiktionary

Pietruszeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: pietruszka

Źródła:

Wiktionary

Pietruszewski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksandr Pietruszewski – rosyjski historyk
Aleksandr Pietruszewski – radziecki generał
Dmitrij Pietruszewski – rosyjski historyk
Fiodor Pietruszewski – rosyjski fizyk
Mateusz Kazimierz Pietruszewski – sędzia grodzki
Michaił Pietruszewski – rosyjski generał

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietruszka

dwuletnia roślina zielna z rodziny baldaszkowatych, zawierająca liczne witaminy i olejek eteryczny o charakterystycznym zapachu oraz właściwościach leczniczych, stosowana najczęściej jako dodatek do potraw

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roln. kulin. jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;

(1.2) pot. kulin. nać pietruszki (1.1)

(1.3) pot. kulin. korzeń pietruszki (1.1)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pietruszka – balet
pietruszka – warzywo korzeniowe i liściowe – pietruszka zwyczajna
pietruszka – rodzaj roślin selerowatych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pietruszkować

żartobliwie: nie mieć powodzenia na zabawie, balu, nie być proszonym lub proszoną do tańca

Źródła:

SJP.pl

Pietruszkowy

zrobiony z pietruszki lub z dodatkiem pietruszki (np. krem pietruszkowy, ser pietruszkowy), związany w jakiś sposób z tą rośliną (np. pole pietruszkowe)

przymiotnik

(1.1) dotyczący pietruszki (roślin i jadalnych korzeni)

(1.2) przyrządzony, zrobiony z pietruszki, z dodatkiem pietruszki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pietruszyński

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Pietruziel

Wieś duchowna, własność opactwa benedyktynów na Św. Krzyżu położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecieproszowskim województwa krakowskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Pietrzykowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pietrzykowice – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Długołęka
Pietrzykowice – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
Pietrzykowice – wieś w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Łodygowice
Pietrzykowice – dawna gromada
Pietrzykowice Żywieckie

Źródła:

Wikipedia

Pietrzykowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pietrzykowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Koczała
Pietrzykowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
Pietrzykowo – dawna gromada

Źródła:

Wikipedia

Pietrzykowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bogusław Pietrzykowski
Irena Pietrzykowska
Jan Pietrzykowski
Józef Pietrzykowski
Józef Pietrzykowski (artysta)
Feliks Pietrzykowski
Krzysztof Pietrzykowski
Michał Pietrzykowski
Mieczysław Pietrzykowski
Sławomir Pietrzykowski
Tadeusz Pietrzykowski
Tomasz Pietrzykowski

(1.1) książk. cześć, poszanowanie; szacunek z troską o coś

(1.2) rel. nurt religijny w luteranizmie w XVII i XVIII w.;

Pietyzm ( Pietismus) – nurt religijny w luteranizmie z XVII i XVIII wieku kładący nacisk na intensywną modlitwę, studiowanie Biblii, udział w pobożnych zgromadzeniach religijnych, rygorystyczną moralność oraz działalność charytatywną. Szczególnie rozwinął się w Wirtembergii i Prusach w XVII wieku.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piewca

1. przestarzałe: ten, kto opisuje, przedstawia, sławi coś lub kogoś;
2. dawniej: poeta, śpiewak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. artysta sławiący w swej twórczości

(1.2) książk. osoba przekonana do czegoś i zwykle to wyrażająca

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piewczyni

dawniej o kobiecie, która opisuje, przedstawia, sławi coś albo kogoś lub o poetce, śpiewaczce, wykonawczyni pieśni

Źródła:

SJP.pl

Piewik

przedstawiciel rodziny owadów, których samce wydają donośne dźwięki za pomocą odwłokowego narządu dźwiękowego; cykada

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. duży latający owad z rodziny piewikowatych (nazwa systematyczna|Cicadidae|ref=tak|Batsch.), występujący w ciepłych krajach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piewikowate

o cechach piewikowatych (rodzina pluskwiaków)

związany z piezoelektrycznością (zjawiskiem fizycznym polegającym na powstawaniu na przeciwległych ścianach niektórych kryształów ładunków elektrycznych przeciwnego znaku)

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z piezoelektrycznością; wytwarzający, wzbudzający piezoelektryczność; poruszany, zasilany piezoelektrycznością

(1.2) dotyczący piezoelektryka (kryształu, w którym występuje zjawisko piezoelektryczności)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piezoelektryk

kryształ, w którym występuje zjawisko piezoelektryczności (zjawisko fizyczne polegające na powstawaniu na przeciwległych ścianach niektórych kryształów ładunków elektrycznych przeciwnego znaku pod wpływem rozciągania lub ściskania kryształu)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. kryształ wykazujący zjawisko piezoelektryczne

Piezoelektryk, materiał piezoelektryczny (z πιέζω ["piézō"] – naciskać, napierać, upychać) – kryształ wykazujący zjawisko piezoelektryczne, polegające na pojawieniu się na jego powierzchni ładunków elektrycznych pod wpływem naprężeń mechanicznych.

Piezoelektryk przejawia również odwrotne zjawisko piezoelektryczne, polegające na zmianie wymiarów kryształu pod wpływem przyłożonego pola elektrycznego. Zjawisko to bywa (błędnie) nazywane elektrostrykcją.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piezoelektryka

Piezometr, właśc. hydrogeologiczny otwór obserwacyjny – urządzenie służące do pomiaru wysokości ciśnienia piezometrycznego w określonym punkcie warstwy wodonośnej. Oprócz tego, nowoczesne piezometry są zdolne do:

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piezometryczny

→ piezometr

1. łodyga drzewa;
2. część drzewa pozostająca w ziemi po ścince;
3. ul w pniu drzewa; barć;
4. w geologii: batolit małych rozmiarów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi

(1.2) pszcz. (zasiedlona) rodzina pszczela (np. ul wraz ze znajdującymi się w nim pszczołami lub dzikie gniazdo)

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

(2.1) D. lm. od: zob. pienie.

forma rzeczownika|rodzaj=niemęskoosobowy, liczba mnoga.

(3.1) D. lm. od: pienia

forma czasownika.

1. niewielki pień;
2. pozostały w szczęce dolny fragment zęba, będący pozostałością po wykruszeniu się lub złamaniu korony

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. lub gwara. ornit. pliszka

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: pieniek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieńkowisko

teren, na którym znajdują się pieńki ściętych drzew

Źródła:

SJP.pl

Pieńkowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alina Pienkowska, działaczka opozycyjna w latach PRL
Andrzej Pieńkowski, polski polityk i inżynier
Hanna Pieńkowska, polski historyk sztuki i konserwator zabytków
Jolanta Pieńkowska, polska dziennikarka
Karolina Pieńkowska, polska judoczka
Małgorzata Pieńkowska, polska aktorka
Grzegorz Pieńkowski, polski, geolog, profesor, konsul generalny RP w Sydney (1991–1996)
Ignacy Pieńkowski (1877, w Dołubowie (Dołubniowie) na Podlasiu - 1948 w Krakowie), polski malarz
Jan Pieńkowski, polsko-brytyjski ilustrator i autor książek i komiksów dla dzieci
Kazimierz Pieńkowski, rektor Politechniki Białostockiej 1988-1993
Oleg Pieńkowski (ros.: Олег Пеньковский; 1919–1963), wysoki oficer radzieckiego wywiadu wojskowego GRU
Piotr Pieńkowski, redaktor czasopisma Świata Gier Komputerowych

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieńsk

Pieścidełko

rzecz, rzadziej zwierzę lub człowiek piękny, wypieszczony, bardzo zadbany, doprowadzony do idealnego stanu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) cudeńko, rzecz wymuskana, wypieszczona

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieściwiej

przestarzały stopień wyższy od przysłówka: pieściwie

Źródła:

SJP.pl

Pieściwość

→ pieściwy

1. pieścić (się): głaskać, tulić, całować kogoś, najczęściej dla okazania czułości;
2. pieścić się: dbać o siebie lub o coś, o kogoś przesadnie, oszczędzać coś lub kogoś, cackać się z czymś lub z kimś

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) tulić, głaskać okazując czułość

SJP.pl

Pieśniarz

1. wykonawca pieśni, piosenek, najczęściej regionalnych, typowych dla danego regionu;
2. kompozytor pieśni i śpiewanych utworów lirycznych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. wykonawca pieśni, a także piosenek

(1.2) książk. kompozytor pieśni

Pieśniarz, pieśniarka – wykonawca, wykonawczyni pieśni, piosenek. Również autor, autorka melodii i słów pieśni lub śpiewanych utworów lirycznych. Również poeta, poetka tworzący pieśni (utwory poezji lirycznej).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieśniowy

mający cechy typowe dla pieśni (np. pieśniowy charakter poezji) lub odnoszący się do pieśni, związany z nią (np. recital pieśniowy, repertuar pieśniowy)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pieśnią, dotyczący pieśni

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieśń

1. krótki utwór wokalny, często do tekstu poetyckiego, wykonywany zespołowo lub solowo, zwykle za akompaniamentem;
2. rozpowszechniony w starożytnej Grecji wiersz liryczny przeznaczony do recytacji lub śpiewu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;

(1.2) liter. gatunek literacki poezji lirycznej, o genezie związanej z obrzędami i muzyką (pieśni ludowe, pieśni średniowieczne), od której stopniowo się uwolnił, stając się samodzielną formą wyrazu;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pieśń (forma muzyczna)
pieśń (gatunek literacki)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pif

wykrzyknienie naśladujące odgłos wystrzału lub odgłos przypominający wystrzał; często w wyrażeniu: pif, paf

Źródła:

SJP.pl

Pif-Paf

wykrzyknik

skrótowiec

(1.1) = Państwowy Instytut Geologiczny

Źródła:

Wiktionary

Pigalak

potocznie o terenie miejskim, najczęściej w okolicach domów publicznych, na którym gromadzą się prostytutki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pigalak – teren w mieście gdzie można spotkać osoby trudniące się prostytucją
Pigalak – amerykański film
Pigalle
Plac Pigalle

(1.1) forma kooperacji eksportowej, polegająca na współpracy z innym lokalnym bądź zagranicznym podmiotem w celu wykorzystania jego kanałów dystrybucji;

Piggybacking – forma kooperacji eksportowej, polegająca na współpracy z innym lokalnym bądź zagranicznym podmiotem w celu wykorzystania jego kanałów dystrybucji.

Partnerem w piggybackingu jest często większy i bardziej umiędzynarodowiony podmiot, którego asortyment nie konkuruje (a często jest komplementarny) z firmą, z którą dokonuje współpracy. Eksporter podczas piggybackingu zachowuje niezależność w zakresie kształtowania elementów takich jak marka, cena, reklama itp.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pigmalion

przenośnie: mężczyzna zakochany, umiejący uwznioślić ukochaną kobietę

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pigmalion – król Cypru, którego rzeźbę ożywiła Afrodyta
Pigmalion – syn Belosa, władca Tyru
Pigmalion – dramat Jeana-Jacques’a Rousseau
Pigmalion – dramat George’a Bernarda Shawa
Pigmalion – niemiecki film z 1935, adaptacja dramatu Shawa
Pigmalion – holenderski film z 1937, adaptacja dramatu Shawa
Pigmalion – brytyjski film z 1938, filmowa adaptacja dramatu Shawa
Pigmalion – brytyjski film z 1983
Pigmalion – jednoaktowa opera napisana przez Jeana-Philippe’a Rameau
Pygmalion – planetoida z grupy Amora

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. obraźliwie o mężczyźnie niskiego wzrostu

(1.2) pot. obraźliwie o mężczyźnie małodusznym

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pigmejczyk

członek negroidalnego ludu Afryki Środkowej, charakteryzującego się m.in. niskim wzrostem; Pigmej

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pigmejski

dotyczący Pigmejów, charakterystyczny dla Pigmejów

SJP.pl
Wiktionary

Pigmentacja

ubarwienie poszczególnych części roślin oraz powierzchni ciała zwierząt i ludzi, charakteryzujące dany gatunek i uwarunkowane występowaniem określonych pigmentów w ich komórkach

SJP.pl

Pigoń

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Pigoń (1922–2005) – cytolog
Krzysztof Pigoń (1925–2001) – fizykochemik
Stanisław Pigoń (1885–1968) – historyk literatury
Zenon Pigoń (ur. 1940) – polityk

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ulepiona z czegoś kula, najczęściej ze śniegu

(1.2) pot. ekspr. zgrubienie od|pigułka. (w znaczeniu: tabletka)

(1.3) pot. żart. lub iron. pielęgniarka, także. studentka pielęgniarstwa

(1.4) pot. środ. narkotyk syntetyczny w formie pigułki

(1.5) pot. środ. uczn. piątka, ocena bardzo dobra

→ pigułka

Patrz:pigułka

Źródła:

SJP.pl

Pigwa

krzew lub drzewko z rodziny różowatych; cydonia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cydonia|ref=tak., krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;

(1.2) kulin. owoc pigwy (1.1) używany na przetwory

(1.3) uczn. pielęgniarka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pigwica

tropikalne drzewo z rodziny sączyńcowatych, o jadalnych owocach i cennym, wytrzymałym drewnie cenionym w przemyśle meblarskim; sapodilla, sączyniec

przymiotnik

(1.1) właściwy pijakowi, charakterystyczny dla pijaka

(1.2) złożony z pijaków

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijacko

przysłówek

(1.1) w sposób charakterystyczny dla pijaka

Źródła:

Wiktionary

Pijactwo

pijaństwo;
1. alkoholizm, uzależnienie od alkoholu, nałóg częstego upijania się;
2. pijatyka, pijacka uczta; libacja

Źródła:

SJP.pl

Pijaczek

człowiek nadużywający alkoholu; alkoholik, bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, opilca, opilec, opój, pijaczyna, pijaczysko, pijak, pijanica, pijus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. zdrobn. od: pijak

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijaczka

alkoholiczka, kobieta nadużywająca alkoholu, rzadziej żartobliwie o kobiecie dużo pijącej, spożywającej duże ilości wody lub innych cieczy

SJP.pl

Pijak

ktoś nałogowo pijący alkohol; alkoholik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba nadużywająca alkoholu

(1.2) pot. osoba będąca pod wpływem alkoholu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) kulin. przesączone alkoholem ciasto z makiem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijalnia

lokal, w którym kupuje się i pije różne napoje, zazwyczaj charakterystyczne dla danego miejsca i przy większym wyborze, niż w tradycyjnych barach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) specjalne miejsce lub budynek, w którym coś się pija

1. potocznie: kobieta nadużywająca alkoholu; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym);
2. gatunek borówki; łochynia, borówka bagienna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. pijak

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) pot. pogard. pijaczka

(2.2) bot. pot. roślina z gatunku nazwa systematyczna|Vaccinium uliginosum|L.|ref=tak., borówka bagienna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pijać.

Źródła:

Wiktionary

Pijanista

(1.1) pod wpływem alkoholu

(1.2) przen. książk. w stanie euforii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba nietrzeźwa

forma czasownika.

(3.1) ims. przymiotnikowy bierny od: pijać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijanów

Pijanów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Słupia Konecka. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Źródła:

Wikipedia

Pijar

1. członek rzymskiego zakonu założonego przez św. Józefa Kalasantego;
2. środowiskowo: pracownik zajmujący się public relations

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z zakonu pijarskiego;

(1.2) środ. pracownik zajmujący się PR (public relations)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. public relations

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pijarzy – jeden z zakonów
Public relations (skrót PR, czytany z angielska piː ɑː(r) albo mniej dokładnie pi:ar lub potocznie w Polsce „pijar”) – pojęcie z dziedziny psychologii społecznej i marketingu
- szczególny przypadek PR – czarny PR (potocznie „czarny pijar”)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pijarka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego, powstałego przy zakonie pijarów: Instytut Córek Maryi Sióstr Szkół Pobożnych

rzeczownik, rodzaj żeński

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. gwara. tęcza

(1.2) przest. popijawa

(1.3) zgrub. od: pijawka

Źródła:

Wiktionary

Pijawczak

podobny do pijawek pasożyt raków rzecznych, zaliczany do typu pierścienic, zamieszkujący wody Północnej i Środkowej Europy

Źródła:

SJP.pl

Pijaweczka

zdrobnienie od: pijawka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: pijawka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijawka

1. przedstawiciel podgromady zwierząt wodnych z typu pierścienic, żywiący się krwią zwierzęcą i ludzką;
2. osoba bogacąca się pracą innych ludzi;
3. szybko rozwijający się pęd, wyrastający pionowo z konarów starych drzew; wilk

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. drobne zwierzę wodne z typu pierścienic;

(1.2) przen. ktoś, kto czerpie korzyści z innych

(1.3) daw. przen. lichwiarz

(1.4) leśn. boczny pęd wyrastający poniżej korony

(1.5) łow. mały zawzięty pies do polowań na dziki i niedźwiedzie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pijawki – podgromada zwierząt z typu pierścienic
Pijawka – film
Pijawka – potok, dopływ Różowego
Pijawka – rzeka, dopływ Smortawy
Pijawka – rzeka, dopływ Warty
Pijawnia, Pijawnik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

mieć w zwyczaju picie jakiegoś napoju, np. ziół, kawy, alkoholu, co jakiś czas

czasownik

(1.1) pić coś regularnie, stale lub od czasu do czasu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijaństwo

pijactwo;
1. alkoholizm, uzależnienie od alkoholu, nałóg częstego upijania się;
2. pijatyka, pijacka uczta; libacja

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nałogowe nadużywanie alkoholu

(1.2) nietrzeźwość, stan upojenia alkoholowego

(1.3) libacja alkoholowa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alkoholizm
Libacja alkoholowa
Pijaństwo – satyra Ignacego Krasickiego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pije

forma czasownika.

(1.1) 3. os. lp. ter. od: pić

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pianchi lub Pije – imię kuszyckie
Pije – wieś w rejonie obuchowskim obwodu kijowskiego Ukrainy

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pijus

człowiek nadużywający alkoholu; alkoholik, bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, opilca, opilec, opój, pijaczek, pijaczyna, pijaczysko, pijak, pijanica

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. pijak

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pik

1. jeden z czterech kolorów w kartach;
2. karta w takim kolorze;
3. rodzaj gry karcianej;
4. ostry szczyt górski;
5. najwyższy róg żagla gaflowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) karc. kolor w kartach oznaczony czarnym listkiem w kształcie serca; karta tego koloru;

(1.2) w liczbie mnogiej piki: rodzaj gry karcianej;

(1.3) szczyt (w nazwach niektórych rosyjskich gór)

(1.4) gwałtowny i krótkotrwały wzrost wartości sygnału

przymiotnik

(2.1) należący do pików (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Pikanteria

1. dwuznaczny, często nieprzyzwoity charakter jakiejś wypowiedzi lub zajścia;
2. element jakiejś sprawy lub wypowiedzi, który nadaje jej cechy sensacji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dwuznaczność

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikantnie

przysłówek

1. odznaczający się ostrym, silnie piekącym smakiem (np. pikantna papryka);
2. nadający jakiejś sprawie lub wypowiedzi charakter sensacji, a także: typowy dla sensacji, o cechach sensacji

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pikardyjczyk

mieszkaniec Pikardii (krainy we Francji)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Pikardii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikardyjka

mieszkanka Pikardii (krainy we Francji)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Pikardii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikardyjski

1. przymiotnik od: Pikardia;
2. owczarek pikardyjski i spaniel pikardyjski - rasy psów

przymiotnik

(1.1) dotyczący Pikardii lub Pikardyjczyków

(1.2) pochodzący z Pikardii lub wytworzony na tamtejszy sposób

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. etnolekt romański, blisko powiązany z francuskim, używany w Pikardii i części Belgii;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikardyjskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem pikardyjskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem pikardyjskim

(1.3) spisany, stworzony w języku pikardyjskim

Źródła:

Wiktionary

Pikardzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) gwara. więz. serce

(1.2) gwałtowne pikanie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikawka

zdrobnienie od: pikawa (serce)

Źródła:

SJP.pl

Pikać

potocznie:
1. wydawać krótki, słaby, urywany głos; piszczeć;
2. o sercu: bić, uderzać;
3. kłuć lekko kogoś lub coś;
4. potocznie w mediach: zagłuszać wypowiedź piszczącym dźwiękiem

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. piknąć, zapikać)

(1.1) wydawać krótkie sygnały dźwiękowe

(1.2) pot. bić jako serce

(1.3) pot. kłuć lekko

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikelhauba

skórzany hełm okuty blachą i zakończony ostrym grotem, noszony dawniej przez wojsko pruskie i niemieckie; pikielhauba

Źródła:

SJP.pl

Pikfał

lina, która wraz z gardafałem służy do stawiania i zrzucania żagla gaflowego

Pikfał – element olinowania ruchomego występujący przy ożaglowaniu gaflowym. Fał ten mocowany jest do piku gafla zazwyczaj przez wodzik (prowadnicę). Przy żaglu występuje w parze z gardafałem. Podczas stawiania ożaglowania w pierwszej kolejności wybierany jest pikfał, aby unieść pik gafla, a następnie oba pikfał i gardafał.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. hist. rodzaj hełmu wojskowego lub policyjnego, zazwyczaj wykonanego ze skóry i zakończonego grotem, stosowanego m.in. w wojsku Cesarstwa Niemieckiego;

Pikielhauba (niem. "Pickelhaube") – rodzaj hełmu zwieńczonego charakterystycznym szpikulcem, z dzwonem wykonywanym najczęściej ze skóry lub stali.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pikieta

1. zorganizowana grupa protestacyjna lub sam protest prowadzony przez tę grupę;
2. dawniej o warcie, służbie wartowniczej;
3. dawna francuska gra karciana opracowana i rozpowszechniona przez Charles'a Picquet'a, niegdyś znana pod nazwą ronflé

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) aktywna forma demonstracji lub protestu w sprawie społecznej lub politycznej przed siedzibą jakiejś instytucji lub w innym publicznym miejscu

(1.2) przest. grupa robotników obnosząca plakaty przed strajkującym zakładem i blokująca wejście łamistrajków

(1.3) jedna ze starych gier karcianych dla dwóch osób, pochodząca z Francji;

(1.4) przest. określenie jednostki piechoty, kawalerii albo wysuniętego posterunku wojskowego

(1.5) geod. bud. punkt pomiaru wysokościowego lub sytuacyjnego

(1.6) środ. gejowskie miejsce spotkań osób poszukujących anonimowego seksu;

(1.7) sport. w krokiecie kołek, od którego rozpoczynana jest gra

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pikieta – gra karciana
pikieta – forma demonstracji
pikieta – w slangu gejowskim miejsce spotkań osób poszukujących anonimowego seksu
pikieta – określenie jednostki piechoty lub wysuniętych posterunków
pikieta – punkt pomierzony w ramach wykonywania pomiarów geodezyjnych
pikietaż

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

(1.1) hist. wojsk. żołnierz walczący przy użyciu piki (czasem kosy);

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikinierski

→ pikinier

Patrz:pikinier

Źródła:

SJP.pl

Pikle

ugotowane kawałki zamarynowanych w occie warzyw

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. marynowane warzywa w ostrej zalewie octowej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pikling

śledź lekko solony i wędzony w gorącym dymie

Pikling – handlowa nazwa wędzonego śledzia. Pikling jest to śledź wędzony w całości – z wnętrznościami (w tym również z mleczem lub ikrą). Pikling pochodzi z kuchni niemieckiej, a przyrządza i spożywa się go również w Polsce, na Wyspach Brytyjskich, w Holandii oraz w Norwegii. Wędzone na gorąco w dymie o temperaturze powyżej 40 stopni Celsjusza, nie wymagają gotowania.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pikloram

organiczny związek chemiczny używany jako bardzo skuteczny fitotoksyczny bojowy środek trujący

Pikloram – organiczny związek chemiczny, jeden z najskuteczniejszych fitotoksycznych bojowych środków trujących.

Tordon jest białym proszkiem, rozpuszcza się w wodzie, nierozpuszczalny w olejach. Jako pochodna kwasu pikolinowego należy do grupy herbicydów opartych na strukturze pirydyny.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piklować

obmywać surową skórę podczas kąpieli garbarskiej w celu zakonserwowania jej przed właściwym garbowaniem

Źródła:

SJP.pl

Piklowy

→ pikle

Patrz:pikle

Źródła:

SJP.pl

Pikniczek

zdrobnienie od: piknik

Źródła:

SJP.pl

Piknik

zabawa towarzyska na wolnym powietrzu poza miastem; wycieczka; majówka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj wypoczynku na łonie natury z jedzeniem zabranym ze sobą;

(1.2) kib. lekcew. kibic, który przychodzi na mecze, ale nie angażuje się w ruch kibicowski

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

piknikowicz;
1. uczestnik pikniku;
2. środowiskowo: sympatyk piłki nożnej, który na widowni tylko obserwuje grę i nie angażuje się w doping i sprawy klubowe; piknik

Źródła:

SJP.pl

Piknikowy

przeznaczony na piknik, pomocny w przygotowaniu, zorganizowaniu pikniku (np. plecak piknikowy, kosz piknikowy) lub związany w jakiś inny sposób z piknikiem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z piknikiem, dotyczący pikniku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

potocznie: zapiszczeć, wydać krótki, słaby głos, najczęściej urywany lub uderzyć, ukłuć, podrażnić coś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. pikać)

(1.1) dokonany od|pikać.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikofarad

bilionowa część farada (jednostki pojemności elektrycznej równej przyrostowi wartości potencjału o jednego wolta, po dostarczeniu ładunku jednego kulomba)

Źródła:

SJP.pl

Pikogram

jednostka masy równa jednej bilionowej grama

Źródła:

SJP.pl

Pikolaczek

Pikolo

dawniej o chłopcu usługującemu w miejscach publicznych, najczęściej w hotelach, kawiarniach lub restauracjach; piccolo, pikolak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. chłopak usługujący w restauracji, hotelu, itp.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) muz. rodzaj fletu;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikometr

jednostka długości równa jednej bilionowej metra (skrót: pm)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miar. fiz. jednostka układu SI, jedna bilionowa metra;

Pikometr (symbol: pm) – podwielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Jeden pikometr równa się 10−12 m. W notacji naukowej można go zapisać jako 1 E-12 m oznaczający 0,000 000 000 001 × 1 m (jedna bilionowa część metra).

Źródła:

SJP.pl

Pikotek

pętelki robione szydełkiem na brzegu chusteczki, kołnierzyka.; pikot; pikotka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wzór utworzony przez zszywanie dwóch tkanin;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pikowanie (manewr lotniczy)
Pikowanie tkanin – technika szycia, np. kołder;
Pikowanie roślin – sposób sadzenia rozsady.
Pikowanie włosów – (częściej piórkowanie) technika strzyżenia włosów przez fryzjera.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pikowany

Pikryniany

sól kwasu pikrynowego, powstała podczas reakcji tego kwasu z niektórymi metalami i zasadami

Pikryniany – sole kwasu pikrynowego (trinitrofenolu). Są w większości żółtymi substancjami krystalicznymi. Tworzą się w wyniku reakcji trinitrofenolu z odpowiednimi metalami lub zasadami. Mają właściwości wybuchowe, z reguły silniejsze od kwasu pikrynowego, stąd niektóre z nich są stosowane jako materiały wybuchowe (zwykle inicjujące).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pikrynowy

kwas pikrynowy: związek nitrowy w postaci zielonkawych lub białawych kryształków, wybuchowy i silnie trujący, niegdyś stosowany w pociskach artyleryjskich

Źródła:

SJP.pl

Pikryt

żyłowa skała magmowa

Pikryt, porfiryt pikrytowy – ciemna skała magmowa: wylewna lub hipabisalna. Drobno- lub średnioziarnista o strukturze porfirowej. W składzie najliczniejszy jest oliwin i augit tytanowy, może zawierać też w znaczniejszych ilościach takie minerały jak hornblenda i plagioklaz. Zawiera mało krzemionki, poniżej 45%.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piksa

nazwisko

Źródła:

→ piksel

Patrz:piksel

Źródła:

SJP.pl

Pikseloza

występowanie widocznych pikseli na obrazie cyfrowym lub video

Źródła:

SJP.pl

Piktawia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

1. wyraz przedstawiony za pomocą obrazka;
2. symbol jednoznacznie rozumiany przez ludzi wszystkich narodowości;
3. charakterystyczna forma w postaci kilku łączących się figur, powstałych po zgnieceniu łanów zboża na polach uprawnych, według niektórych wskutek ingerencji istot pozaziemskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojęcie przedstawione obrazem;

Piktogram ( pictus — „narysowany” i γράμμα "grámma" — „pismo”) – przedstawienie pojęcia (opisywanego wyrazem bądź równoważnikiem zdania) za pomocą obrazka w oderwaniu od zapisu. Piktogramami są np. hieroglify, znaki drogowe i ostrzegawcze, oznaczenia przeciwpożarowe. Formą piktogramu jest również ideogram.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

określenie czystych wartości kolorystycznych i fakturowych w malarstwie

Źródła:

SJP.pl

Piktyjski

przymiotnik relacyjny

Pikutkowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Brześć Kujawski.

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 292 mieszkańców. Jest ósmą co do wielkości miejscowością gminy Brześć Kujawski.

Źródła:

Wikipedia

Pikuty

gra z wykorzystaniem noża, w której zadaniem osoby uczestniczącej jest wbić nóż w ziemię po wykonaniu jednej z kilku określonych sztuczek

skrót

(1.1) = lotn. wojsk. pilot

Źródła:

Wiktionary

Pila

krótki wyrostek widoczny w preparatach elektromikroskopowych na komórkach licznych bakterii; fimbria

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pila (biologia)
oszczepy pochodzenia etruskiego (lp pilum)
Pila – wieś w Chorwacji, w żupanii krapińsko-zagorskiej, w gminie Stubičke Toplice
Pila – miejscowość na Cyprze
Pila – wieś i gmina w Czechach, w powiecie Karlowe Wary, w kraju karlowarskim
Pila – miejscowość i gmina we Włoszech
Pila (firma) – produkująca żarówki
Pila Röding, 1798 syn. Ampullaria Lamarck, 1799 – rodzaj ślimaków z rodziny Ampullariidae
Piła – miasto w województwie wielkopolskim

(1.1) drwal, który posługuje się piłą

Pilarz – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1701 osoby.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilarzowate

o cechach pilarzowatych (rodziny błonkówek obejmującej kilka tysięcy gatunków, z których większość to groźne szkodniki roślin uprawnych)

płaski filar przyścienny z bazą i głowicą, pełniący w architekturze funkcję dekoracyjną i konstrukcyjną; pilastr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. filar ustawiony przy ścianie lub częściowo w nią wtopiony, nieznacznie występujący przed lico ściany;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pilaszków – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Łowicz
Pilaszków – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Ożarów Mazowiecki
Pilaszków – dawna gromada

Źródła:

Wikipedia

Pilates

system ćwiczeń ruchowych z początku XX wieku, połączenie baletu, jogi i gimnastyki izometrycznej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilawa

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. nazwa kilku wsi na Ukrainie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pilawa – miasto w woj. mazowieckim, pow. garwolińskim, gminie Pilawa
Pilawa – wieś w woj. mazowieckim, pow. piaseczyńskim, gminie Piaseczno
Pilawa – osada leśna w woj. mazowieckim, pow. piaseczyńskim, gminie Piaseczno
Pilawa – dawna gromada
Pilawa (ukr. Пилява) – wieś w obwodzie chmielnickim
Pilawa (ukr. Пилява) – wieś w obwodzie tarnopolskim
Adam Pilawa (1954–1982) – polski skrzypek i multiinstrumentalista
Pilawa – stacja kolejowa
Pilawa – herb szlachecki
Pilawin, Pilawka, Piława, Pylawa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pilawą, dotyczący Pilawy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Mariusz Pilawski – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser, poeta i felietonista
Stanisław Pilawski – polski zoolog, wykładowca akademicki
Zbigniew Pilawski – polski lekarz, działacz harcerski, żołnierz podziemia i wojskowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilch

gryzoń nadrzewny; popielica

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zool. popielica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pilch – inna nazwa popielicy Glis glis
Adam Pilch (1965–2010) – polski duchowny luterański
Adolf Pilch ps. „Góra”, „Dolina” (1914–2000) – jeden z dowódców oddziałów Armii Krajowej
Andrzej Pilch (1912–1981) – polski działacz patriotyczny
Andrzej Pilch (1926–2011) – historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego
Edward Pilch (1916–1941) – polski pilot okresu II wojny światowej
Grzegorz Pilch (ur. 1976) – polski piłkarz
Jan Pilch (1956–2022) – polski perkusista, profesor sztuk muzycznych
Jerzy Pilch (1952–2020) – polski pisarz
Józef Pilch (ur. 1957) – działacz Prawa i Sprawiedliwości, wojewoda małopolski (2015–2017)
Magdalena Pilch (ur. 1972) – polska flecistka
Piotr Pilch (ur. 1965) – samorządowiec, działacz Prawa i Sprawiedliwości, wicemarszałek sejmiku województwa podkarpackiego

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pilchowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Wleń
Pilchowice – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Pilchowice
Pilchowice – dawna gromada w powiecie gliwickim
Pilchowice – dawna gromada w powiecie lwóweckim
Pilchowice – nieczynna wąskotorowa stacja kolejowa w Pilchowicach, w woj. śląskim

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilchowicki

przymiotnik od: Pilchowice

Źródła:

SJP.pl

Pilchowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pilchowo – część Szczecina
Pilchowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, pow. polickim, gm. Police

Pile

krótki wyrostek widoczny w preparatach elektromikroskopowych na komórkach licznych bakterii; fimbria

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pile (jezioro)
Pile - dawna nazwa (do 1998) wsi Piława
Pilus – rodzaj fimbrii, pustego w środku „włoska” komórkowego

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilea

roślina z rodziny pokrzywowatych, uprawiana jako doniczkowa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pilea – miasto w Grecji
pilea – roślina

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilecki

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jan Pilecki (ok. 1405–1476) – kasztelan krakowski, wojewoda krakowski
Jan Pilecki (zm. 1527) – polski szlachcic, urzędnik i wojskowy staropolski
Jan Pilecki – polski szlachcic, urzędnik i wojskowy staropolski
Jan Pilecki – polski lekarz, dziennikarz i działacz społeczny
Jan Pilecki – polski szlachcic, urzędnik staropolski
Giedymin Pilecki – duchowny rzymskokatolicki, kapelan
Gustaw Pilecki – polski malarz
Marian Pilecki – polski oficer
Oktawian Pilecki – polski lekarz, generał
Stan Pilecki – australijski rugbysta
Stanisław Pilecki Otta – polski szlachcic, urzędnik staropolski
Szczepan Pilecki – polski działacz i nauczyciel w Wolnym Mieście Gdańsku

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilers

element pełniący rolę podpory poziomo ułożonych części, najczęściej kadłuba statków i innych jednostek pływających

Pilers (podpora pokładowa) – element konstrukcyjny spełniający rolę filaru, stosowany na pływających jednostkach wodnych do punktowego podpierania poziomych elementów szkieletu kadłuba, którym mogło grozić zbyt duże ugięcie pod obciążeniem, oraz do podpierania innych elementów o dużym nacisku na małą powierzchnię.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pileus

czapka noszona przez wyzwolonych niewolników w starożytnym Rzymie; czapka frygijska, symbol wolności

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Czapka frygijska (łac. pileus) – nakrycie głowy
Pileus – forma chmury

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilewski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Pili

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. orzech z drzewa kanarecznika, Canarium L.

forma czasownika.

(2.1) 3. os. ter. od: pilić

(2.2) 3. os. przesz. od: pić

Źródła:

Wiktionary

Pilica

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. rzeka w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Polsce, lewy dopływ Wisły;

(1.2) geogr. miasto w województwie śląskim;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilichowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pilichowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny
Pilichowo – część wsi Arciszewo w woj. kujawsko-pomorskim w pow. włocławskim, w gminie Boniewo
Pilichowo – nazwa niestandaryzowana, osada wsi Pilichowo w woj. mazowieckim w pow. płockim, w gminie Bulkowo
Pilichowo – wieś w woj. mazowieckim w pow. płockim, w gminie Bulkowo
Pilichowo – wieś w woj. pomorskim w pow. kwidzyńskim, w gminie Prabuty
Pilichowo – dawna gromada
Kolonia Pilichowo – nazwa niestandaryzowana, przysiółek wsi Pilichowo w woj. mazowieckim w pow. płockim, w gminie Bulkowo

Źródła:

Wikipedia

Pilichowski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Pilichówko

Pilipczuk

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Marcin Pilipczuk
Michał Pilipczuk
Swiatłana Cichanouska z domu Pilipczuk
Pyłypczuk

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilipiuk

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

niewielki pilnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewielki pilnik (narzędzie służące do obróbki twardych materiałów)

(1.2) przyrząd do pielęgnacji paznokci

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pilnicznik

pilnicznik fiołkowy - gatunek chrząszcza z rodziny sprężykowatych

Źródła:

SJP.pl

Pilnie

przysłówek sposobu

(1.1) ze starannością, z gorliwością

(1.2) z wielką uwagą

rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

1. strzec czegoś lub kogoś, czuwać nad czymś lub nad kimś, najczęściej chroniąc przed niebezpieczeństwem;
2. nie odstępować od czegoś, przestrzegać czegoś;
3. pilnować się: czuwać nad sobą, uważać na swoje własne poczynania

podpora pośrednia mostu wiszącego, na której opierają się pasma nośne; pylon

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Daniel Pilon – kanadyjski aktor filmowy i telewizyjny
Debby Stam-Pilon – holenderska siatkarka
Dominique Pilon – francuski brydżysta
Germain Pilon – francuski rzeźbiarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piloreczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. żona pilorza

Źródła:

Wiktionary

Pilorekcja

stroszenie się włosów u zwierząt, głównie pod wpływem chłodu

Źródła:

SJP.pl

Pilorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. właściciel tartaku

Źródła:

Wiktionary

Pilot

1. osoba oprowadzająca wycieczki;
2. osoba kierująca pojazdem latającym;
3. osoba towarzysząca kierowcy rajdowemu w czasie wyścigu;
4. osoba wskazująca trasę wyścigu kolarskiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lotn. osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem

(1.2) turyst. osoba odpowiedzialna za przebieg wycieczki;

(1.3) mar. osoba, która pokazuje i nadzoruje drogę w porcie wodnym lub akwenie przybrzeżnym;

(1.4) sport. osoba podająca kierowcy na bieżąco: drogę (kierunek i kąt skrętu) oraz optymalną prędkość przejazdu przez dany odcinek trasy rajdu;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) pot. telew. odcinek serialu telewizyjnego wprowadzony na próbę;

(2.2) techn. urządzenie do sterowania na odległość sprzętem elektronicznym lub maszyną;

(2.3) pot. zool. nazwa systematyczna|Globicephala macrorhyncus|ref=tak., zob. grindwal krótkopłetwy. (gatunek walenia)

(2.4) techn. niewielka tuleja (pilot ruchomy) nakładana na narzędzie skrawające lub cylindryczny odcinek narzędzia (pilot stały);

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pilot statku powietrznego – prowadzi taką jednostkę np. samolot, szybowiec, śmigłowiec
pilot drogowy – pilotaż pojazdów nienormatywnych
pilot zdalnego sterowania – urządzenie elektroniczne
pilot wycieczek – zawód w branży turystycznej
pilot automatyczny – urządzenie nawigacyjne
pilot morski, pilot portowy – osoba doradzająca kapitanowi statku podczas nawigacji i manewrów w porcie
pilotówka – jednostka pływająca do transportu pilota morskiego
pilot rajdowy – osoba podająca kierowcy na bieżąco: drogę (kierunek i kąt skrętu) oraz optymalną prędkość przejazdu przez dany odcinek trasy rajdu
pilot serialu – odcinek serialu telewizyjnego poprzedzający pierwszą serię
pilot spadochronu – część spadochronu (pilocik)
Pilot – marka przyborów do pisania
pilot – projekt pilotażowy mający na celu zgromadzenie know-how dla realizacji przyszłych projektów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilota

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. pilot

Źródła:

Wiktionary

Pilotaż

1. umiejętność odpowiedniego pokierowania kierowcy samochodu, sternika statku, wycieczki itp.
2. umiejętność prowadzenia statków powietrznych
3. próbne, sprawdzające działania, zwykle w związku z przeprowadzeniem czegoś, wdrażaniem czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) prowadzenie samolotu lub innego statku powietrznego

(1.2) przeprowadzanie statków przez niebezpieczne i trudne do nawigacji miejsca

(1.3) działania próbne, których celem jest sprawdzenie czegoś, często jakiegoś przedsięwzięcia w dziedzinie polityki lub gospodarki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pilotaż (lotnictwo) – prowadzenie i manewrowanie statków powietrznych w płaszczyźnie poziomej i pionowej
Pilotaż (zarządzanie) – realizacja projektu wstępnego mającego na celu zgromadzenie know-how dla realizacji przyszłych projektów
Pilotaż (turystyka) – prowadzenie imprezy turystycznej przez pilota wycieczki
Pilotaż (ruch drogowy) – zabezpieczenie przejazdu pojazdów najczęściej ponadnormatywnych (gabarytowych) drogami publicznymi.
Pilotaż w żegludze – usługa pomocy w manewrowaniu statkiem wykonywana przez pilotów morskich

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilotażowy

powiązany z pilotażem (np. umiejętności pilotażowe, grupa pilotażowa) lub wykorzystywany do nauki pilotażu (np. podręcznik pilotażowy)

Źródła:

SJP.pl

Pilotka

1. kobieta oprowadzająca wycieczki;
2. kobieta kierująca pojazdem latającym;
3. czapka zapinana pod brodą, wykonana zwykle ze skóry, noszona dawniej przez lotników, kierowców

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. lotn. kobieta prowadząca statek powietrzny

(1.2) turyst. kobieta opiekująca się turystami podczas wycieczki, dbająca o ich zakwaterowanie, program itp.

(1.3) pot. czapka z nausznikami zapinana pod brodą, chroniąca przed wiatrem i mrozem, noszona zwykle przez lotników, motocyklistów lub dzieci i młodzież jako zimowe nakrycie głowy;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pilotki

1. kobieta oprowadzająca wycieczki;
2. kobieta kierująca pojazdem latającym;
3. czapka zapinana pod brodą, wykonana zwykle ze skóry, noszona dawniej przez lotników, kierowców

Źródła:

SJP.pl

Pilotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pilotować.

Źródła:

Wiktionary

Pilotować

1. kierować statkiem powietrznym
2. opiekować się zwiedzającymi
3. towarzyszyć kierowcy, wskazując drogę
4. jechać przed pojazdem, pojazdami (np. z niebezpiecznymi materiałami), kolarzami itp., aby zapewnić bezpieczny przejazd

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) prowadzić statek powietrzny

(1.2) żegl. przeprowadzać statek wodny przez obszar trudny do żeglugi

(1.3) turyst. opiekować się turystami

(1.4) mot. jechać na przodzie potencjalnie niebezpiecznych pojazdów, ostrzegając i zabezpieczając innych użytkowników drogi

(1.5) sport. jechać na czele kolumny wyścigu

dotyczący Piły (miasto w Polsce)

→ pils

Patrz:pils

Źródła:

SJP.pl

Piltyń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-zachodniej Łotwie, w okręgu windawskim;

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pilum

oszczep służący do walki na odległość, używany dawniej przez starożytnych legionistów rzymskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) (w starożytności) oszczep używany przez rzymskich legionistów;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilzner

typ piwa dolnej fermentacji; pils, pilsner

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj piwa

SJP.pl

Pilśń

1. rodzaj filcu
2. pilśń mineralna - spilśniona wełna mineralna z lepiszczem bitumicznym, żywicznym itp., służąca jako materiał izolacyjny, chroniący przed zimnem
3. pilśń papierowa - rozwłókniona masa drzewna, odpowiednio spreparowana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. zwarty materiał uzyskiwany z włókien wełny lub sierści zwierząt

(1.2) techn. silnie zwarty materiał drewnopochodny

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

płyta pilśniowa – wyrób z drewna
filc – wyrób włókienniczy
pilśń nerwowa – neuropil (fragment układu nerwowego)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

korzennik (Pimenta)
Pimenta (Minas Gerais), miasto i gmina w Brazylii
Pimenta Bueno, miasto i gmina w Brazylii
Adhemar Pimenta
Simon Pimenta

SJP.pl
Wiktionary

nóżka układu scalonego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) krótki kod dostępu do usługi elektronicznej lub urządzenia;

(1.2) elektron. nóżka układu scalonego;

(1.3) elektron. szpilkowy bolec wtyczki łączącej urządzenia elektroniczne

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pin-Up

Źródła:

Wikipedia

Pinakiel

mała, smukła wieżyczka, element dekoracyjny architektury gotyckiej; fiala

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. mała wieżyczka umieszczona na filarze przypory, często dekorowana elementami roślinnymi (np. w zwieńczeniu – kwiatonem), figurami i innymi ozdobnikami;

rodzaj dinozaura z rodziny ankylozaurów; syrmozaur

Pinchas – Arcykapłan syn Helego
Pinchas – Arcykapłan syn Eleazara

Pinczyn

Źródła:

Wikipedia

Pinda

picz, picza; wulgarnie:
1. srom;
2. wyzwisko stosowane do kobiety

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. pogard. kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się

(1.2) wulg. zewnętrzne narządy płciowe kobiety

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pinda – hinduistyczna rytualna ofiara dla przodków
Pinda – ciała subtelne z nauczania hathajogi

Pindelski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Stefan Pindelski – polski operator filmowy
Piotr Pindelski – polski inżynier

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pindol

potocznie: penis; kuśka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) grub. penis

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na północy europejskiej części Rosji, prawy dopływ Dwiny;

Pinega (ros. Пинега, "Piniega") – rzeka na północy europejskiej części Rosji (w obwodzie archangielskim), prawy dopływ Dwiny o długości 779 km i powierzchni dorzecza 42 600 km².

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. las sosnowy w Italii

Źródła:

Wiktionary

Pinezka

mały metalowy przedmiocik z okrągłą, płaską główką i szpikulcem, używany do przypinania czegoś do tektury, drewna itp; pineska; pluskiewka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krótka szpilka z płaską lub kulistą główką;

Zobacz też: Teatr Pinezka.

Pinezka (pineska, pluskiewka) – krótki gwoździk lub szpilka (z ostrzem długości nieprzekraczającej 6, rzadziej 10 milimetrów) z dużą główką, metalową lub z tworzywa sztucznego, często płaską, umożliwiającą wciśnięcie pinezki w miękkie podłoże (np. z tektury, korka lub miękkiego drewna) bez użycia młotka, samymi palcami i – co często ważniejsze – również wyciągnięcie jej bez użycia żadnych narzędzi.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pingwinek

1. mały pingwin;
2. gatunek pingwina z Australii, Tasmanii i Nowej Zelandii

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: pingwin

(1.2) mały pingwin

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pingwini

→ pingwin; pingwinowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do pingwina

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z pingwinem, dotyczący pingwina

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla pingwina, mający cechy pingwina

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pingwiniątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pingwinie pisklę

Źródła:

Wiktionary

Pingwinowy

→ pingwin; pingwini

Źródła:

SJP.pl

Pingwiny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Sphenisciformes|Sharpe|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

(1.2) syst. ornit. nazwa systematyczna|Spheniscidae|Bonaparte|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu pingwinów (1.1)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pinino – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski
Pinino – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rogowo

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z pinii

(1.2) wykonany z drewna lub innej części pinii

potocznie: jednorazowy sygnał wysyłany jako znak umowny przez dzwoniącego przy łączeniu się przez telefon komórkowy; dzwonek; strzałka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pinka

niewielka szybka jednostka pływająca z trzema lub dwoma masztami rejowymi, rzadziej gaflowymi, używana w piętnastowiecznej Europie, obecnie rozpowszechniona w Holandii jako statek rybacki; pinasa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pinasa, pinka – typ dawnego okrętu żaglowego
Pinka – rzeka w Austrii i na Węgrzech
Pinka – wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim
Pinka – drobne larwy much

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

bardzo rzadki minerał zbudowany głównie z boru i magnezu

Pinnoit – bardzo rzadki minerał z klasy boranów.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. bohater powieści Carla Collodiego;

Pinokio ( Pinocchio) – postać fikcyjna stworzona przez Carla Collodiego, autora powieści "Pinokio" ("Le avventure di Pinocchio"), która ukazywała się w odcinkach w latach 1881–1883. Pinokio jest też bohaterem licznych teatralnych i filmowych ekranizacji oraz ich sequeli.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pinola

uprawna odmiana pora, charakteryzująca się brakiem cebuli oraz długimi liśćmi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. uprawna odmiana pora, charakteryzująca się brakiem cebuli oraz długimi liśćmi

(1.2) masz. wysuwana tuleja w obrabiarkach

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Javier Pinola – argentyński piłkarz
Sanna Pinola – fiński kierowca wyścigowy
USS Pinola – różne okręty US Navy

Pinsa – danie kuchni włoskiej z regionu Lacjum, które stanowi podpłomyk na cieście przygotowanym z mieszanki mąk w różnych proporcjach i bez (lub z niewielkim) dodatku oliwy. Pinsa może być również podawana z sosem pomidorowym i dodatkami. Nazywana jest niskokaloryczną kuzynką pizzy.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pint

[czytaj: pajnt] pinta, półkwarta;
1. angielska miara cieczy i ciał sypkich równa w przybliżeniu 0,568 litra;
2. pint mokry - amerykańska miara cieczy równa w przybliżeniu 0,473 litra (jedna ósma galona);
3. pint suchy - amerykańska miara cieczy równa w przybliżeniu 0,551 litra

Źródła:

SJP.pl

Pinta

1. starofrancuska miara cieczy równa w przybliżeniu 0,9 litra;
2. angielska miara cieczy i ciał sypkich równa w przybliżeniu 0,568 litra; pint, półkwarta;
3. pinta mokra - amerykańska miara cieczy równa w przybliżeniu 0,473 litra (jedna ósma galona); pint mokry, półkwarta;
4. pinta sucha - amerykańska miara cieczy równa w przybliżeniu 0,551 litra; pint suchy, półkwarta;
5. choroba zakaźna skóry zaliczana do krętkowic niewenerycznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba wywołana przez Treponema carateum;

(1.2) starofrancuska miara cieczy równa w przybliżeniu 0,9 l

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pinta – choroba zakaźna wywoływana przez krętka Treponema carateum
Pinta – jeden ze statków z wyprawy Krzysztofa Kolumba
Pinta – wyspa w archipelagu Galapagos
Pinta – program do obróbki grafiki komputerowej
półkwarta () – jednostka objętości lub pojemności stosowana głównie w USA, Wielkiej Brytanii i Irlandii.
Browar Pinta – polski browar rzemieślniczy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pinter

[czytaj: pajnter] nazwisko

Źródła:

SJP.pl

serwis społecznościowy umożliwiający kolekcjonowanie i wyszukiwanie materiałów wizualnych

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pinto

odmiana fasoli o różowawych nasionach w bordowe plamki, popularna w południowej Europie

Pinto – rasa koni pochodząca z USA i od 1963 uznawana za oddzielną rasę. Od 1956 hodowane pod okiem "Pinto Horse Association of America" (PtHA) pod kątem ubarwienia, harmonijnej budowy i chodów.

[czytaj: pijo] Pio z Pietrelciny (1887-1968) - prezbiter i włoski kapucyn, stygmatyk i święty Kościoła katolickiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(2.1) geogr. wyspa w archipelagu Wysp Salomona

PIO (z ang. "Programmed Input Output" – programowane wejście/wyjście) – technika obsługi operacji wejścia/wyjścia między CPU a urządzeniami IDE/ATA polegająca na wykorzystaniu procesora jako układu je nadzorującego. Wymaga to dużego zaangażowania procesora w procesie transferu danych, dlatego ta technika jest używana coraz rzadziej, zwłaszcza gdy wymagane są duże prędkości transmisji.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piodermia

zgorzelinowe zapalenie skóry objawiające się rozległymi, szybko postępującymi owrzodzeniami, najczęściej lokalizującymi się na kończynach dolnych

Źródła:

SJP.pl

Piokać

czasownik niedokonany

(1.1) wydawać indyczy głos

Źródła:

Wiktionary

Pioktanina

barwnik anilinowy o działaniu przeciwbakteryjnym; fiolet gencjany

Źródła:

SJP.pl

Piombino

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. nadmorska miejscowość i gmina we Włoszech; położona w Toskanii, naprzeciw wyspy Elby;

Piombino – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Toskania, w prowincji Livorno.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 33 917 osób, 262,9 os./km².

W pobliżu Piombino leżą ruiny etruskiego miasta Populonia. Od XVI do XIX w. Piombino było ośrodkiem niezależnego księstwa.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pion

1. kierunek zgodny z siłą ciężkości na powierzchni Ziemi;
2. przyrząd do wyznaczania kierunku pionowego;
3. oddzielny dział; resort;
4. część sieci przewodów elektrycznych, gazowych itp. biegnących pionowo w budynku wielokondygnacyjnym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kierunek równoległy do kierunku działania siły grawitacji ciała niebieskiego, względem którego jest on określany;

(1.2) techn. ciężarek na sznurku, służący do wyznaczania pionu (1.1);

(1.3) techn. fragment sieci przewodów instalacji elektrycznej, wodociągowej, kanalizacyjnej, gazowej itp. przebiegający pionowo przez kondygnacje budynku

(1.4) fiz. najlżejszy z mezonów;

(1.5) dział instytucji

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) szach. jedna z bierek w szachach, warcabach i innych grach

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: piona

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pion (cząstka)
pion (kierunek)
pion (organizacja) – w organizacji (np. gospodarczej) wyodrębniona jej część tworząca zamkniętą całość
pion (przyrząd)
pion (szachy) – najsłabsza bierka w szachach
„Pion” – czasopismo literackie
„Pion” – radziecki film dramatyczny z 1966 roku
Pion – armata samobieżna kalibru 203 mm
Pion wodny – pionowe rury w instalacjach wodnych
Pion dziobowy i pion rufowy – linie teoretyczne kadłuba statku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piona

bierka szachowa, pionek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) posp. slang. gest przywitania, pożegnania lub gratulacji przez zdecydowane zetknięcie powierzchni dłoni dwóch osób

(1.2) uczn. pot. ocena bardzo dobra

(1.3) ornit. nazwa systematyczna|Pionus|ref=tak., ptak z rodziny papugowatych

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: pion (tylko w znaczeniu „jedna z bierek w szachach, warcabach i innych grach”)

wykrzyknik

(3.1) posp. slang. „przybij pionę (1.1)”

(3.2) posp. slang. cześć, na razie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piona brązowoskrzydła – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papugowatych
Piona niebieskogłowa – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papugowatych
Pion

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pioneer Pekao TFI - w Polsce – polskie towarzystwo funduszy inwestycyjnych zarządzające funduszami inwestycyjnymi
Program Pioneer – seria amerykańskich próbników kosmicznych
Pioneer Corporation – japońska korporacja
„Pioneer” – singiel węgierskiego piosenkarza Freddiego z 2016 roku
Pioneer – naziemna stacja Mass Rapid Transit (MRT) w Singapurze
Pioneer – jednostka osadnicza w stanie Floryda, w hrabstwie Hendry
Pioneer – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Amador
Pioneer – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Humboldt
Pioneer – wieś w stanie Luizjana, w parafii West Carroll
Pioneer – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Williams
Pioneer (ang. Pioneer Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Cedar
Pioneer (ang. Pioneer Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Graham

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pionek

1. najsłabsza bierka w szachach; pion;
2. drobny przedmiot używany w grach planszowych;
3. potocznie: osoba mało znacząca, niemająca wpływu na przebieg wydarzeń; płotka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) szach. najsłabsza bierka;

(1.2) przedmiot przemieszczany na planszaanszy w niektórych grach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) przen. ktoś nieważny, wykorzystywany przez innego człowieka i nieświadomie wypełniający jego wolę

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pion albo pionek – najsłabsza i zarazem najmniejsza bierka w szachach.
Pionek (ang. Pawn Sacrifice) – film biograficzny w reżyserii Edwarda Zwicka.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pionier

1. krzewiciel kultury, postępu, osoba wyznaczająca nowe drogi w jakieś dziedzinie;
2. członek masowej dziecięcej organizacji komunistycznej, działającej niegdyś na terenach Związku Radzieckiego;
3. dawniej o inżynierze wojskowym, żołnierzu wojsk inżynieryjnych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto pierwszy coś odkrywa, poznaje

(1.2) osadnik, który zagospodarowuje nowe tereny

(1.3) członek komunistycznej dziecięco-młodzieżowej organizacji pionierskiej

(1.4) daw. wojsk. żołnierz wojsk inżynieryjnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) bot. roln. odmiana kalafiora

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pionier – pierwszy w danej dziedzinie, także pierwszy osadnik
pionier – żołnierz wojsk inżynieryjnych (saper)
- pionier – saper niemiecki z czasów II wojny światowej
pionier – członek komunistycznej organizacji dziecięcej (w ZSRR Wszechzwiązkowej Organizacji Pionierskiej imienia W.I. Lenina)
Pionier – dziecięca organizacja komunistyczna w II Rzeczypospolitej
Pionier – pierwszy polski powojenny odbiornik radiowy
Pionier – ogólnopolska sieć optyczna, do jej stworzenia powołano konsorcjum Pionier.
Pionier – wyspa w archipelagu Ziemia Północna na Morzu Arktycznym
„Pionier” – dziennik dolnośląski wydawany przez kilkanaście miesięcy (od początku sierpnia 1945 do II połowy roku 1946). W wyniku plebiscytu wśród czytelników przemianowany na „Słowo Polskie”
pionier – pełnoczasowy głosiciel dobrej nowiny Świadków Jehowy
Pionier – prototyp polskiego samochodu małolitrażowego
pionier – osoba, która wcześnie osiedliła się na Ziemiach Odzyskanych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pionierek

1. potocznie o szerokim, wygodnym bucie sportowym z cholewką i gumową, rowkowaną podeszwą; pionierka;
2. żartobliwie, potocznie o produkcie japońskiej firmy Pioneer

Źródła:

SJP.pl

Pionierka

1. krzewicielka kultury, postępu, kobieta wyznaczająca nowe drogi w jakieś dziedzinie;
2. członkini masowej dziecięcej organizacji komunistycznej, działającej niegdyś na terenach Związku Radzieckiego;
3. potocznie o szerokim, wygodnym bucie sportowym z cholewką i gumową, rowkowaną podeszwą; pionierek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która przybywa zamieszkać na niezaludnionym terenie

(1.2) kobieta, która jest prekursorem w jakiejś dziedzinie, odkrywa coś nowego

(1.3) członkini organizacji pionierskiej

(1.4) harc. zajęcia oraz umiejętności związane z urządzaniem obozu harcerskiego i budową sprzętów z drewna;

(1.5) harc. jeden z żeńskich stopni harcerskich;

(1.6) rodzaj turystycznego buta sięgającego za kostkę;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pionierka – stopień harcerski
Pionierka – but turystyczny
Pionierka – technika harcerska

Pionizacja

jedna z podstawowych cech człowieka jako gatunku, którą jest przybranie w toku ewolucji pozycji pionowej, niespotykanej u innych ssaków i związanej z dwunożnością

Pionizacja – proces polegający na uzyskaniu wyprostowanej postawy ciała, związany z zamianą funkcji podporowych kończyn górnych na funkcje manipulacyjne. Dziecko w naturalny sposób dąży do uzyskania postawy pionowej kształtując poszczególne partie mięśni. Pionizacja następuje gdy miednica jest stabilna, a rozwinięte mięśnie ustawiają kość krzyżową pomiędzy kośćmi biodrowymi.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pionizacyjny

→ pionizacja

Pionowzlot

zdolność niektórych samolotów wojskowych do pionowego startu i lądowania lub wykonania tych manewrów na pasie startowym o niewielkich wymiarach; pionowznos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) samolot mogący pionowo startować i lądować

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piontek

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. piątek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piorun

gwałtowne wyładowanie elektryczne pomiędzy dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią, możliwe do zaobserwowania podczas burzy jako znacznej wielkości iskra

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;

Piorun – w meteorologii bardzo silne wyładowanie elektrostatyczne w atmosferze powstające naturalnie, zwykle towarzyszące burzom. Piorunowi często towarzyszy grom dźwiękowy (grzmot) oraz zjawisko świetlne zwane błyskawicą. Może ono przybierać rozmaite kształty i rozciągłości, tworzyć linie proste lub rozgałęziać się do góry lub w dół. Występują błyskawice, które widoczne są jedynie jako rozjaśnienie powierzchni chmury, inne znów w ciągu ułamka sekundy przypominają swym kształtem świecący sznur pereł.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piorunem

potocznie: bardzo szybko, błyskawicznie (np. trasa przejechana piorunem), galopem, pędem

przysłówek

(1.1) pot. bardzo szybko

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: piorun

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piorunian

sól kwasu piorunowego (izomeru kwasu cyjanowego), często podlegająca procesowi krystalizacji, trująca i silnie wybuchowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól kwasu piorunowego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pioruniany

sól kwasu piorunowego (izomeru kwasu cyjanowego), często podlegająca procesowi krystalizacji, trująca i silnie wybuchowa

(1.1) gwałtownie krytykować kogoś lub coś

→ piosenka

SJP.pl

Piotr

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Piotra

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piotr – imię (tam lista osób o imieniu Piotr)
Piotr apostoł
Piotr – patriarcha Konstantynopola 654-666
Piotr (zm. 1191) – dwunastowieczny kardynał
Piotr (zm. 1139) – kardynał prezbiter S. Marcello w latach 1120–1139
Piotr (?-1326) – metropolita moskiewski
Piotr – duchowny Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego
Piotr – duchowny Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego, od 2017 biskup Szirie
Piotr – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego, biskup Karoliny i Kentucky
Piotr – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego, biskup pomocniczy Kairu
Piotr – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego, biskup Szibin al-Kanatir
Piotr – biskup Tusculum

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piotra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.;

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Piotrkosice

Piotrkosice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Milicz.

W latach 1954-1961 wieś była siedzibą gromady Piotrkosice, po jej zniesieniu była w gromadzie Sułów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu wsi lub ich części w Polsce;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piotrkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Prusice
Piotrkowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
Piotrkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tuchów
Piotrkowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Żabia Wola
Piotrkowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Kozienice
Piotrkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Wodzisław
Piotrkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Bejsce
Piotrkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chmielnik
Piotrkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Ślesin
Piotrkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Czempiń
Piotrkowice – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Czempiń
Piotrkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Damasławek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piotrkowicki

przymiotnik relacyjny

Wiktionary

Piotrkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piotrkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Ciechocin
Piotrkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Susz
Piotrkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Janowiec Kościelny
Piotrkowo – pierwotna nazwa Piotrkowa Kujawskiego, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
Piotrkowo – dawna gmina
Piotrkowo – dawna gromada

(1.3) geogr. zob. Piotrków Pierwszy.

(1.4) geogr. zob. Piotrków Drugi.

(1.5) geogr. zob. Piotrków Borowski.

(1.6) geogr. zob. Piotrków-Kolonia.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piotrków – część miasta Niemcza
Piotrków Trybunalski – miasto na prawach powiatu w województwie łódzkim
Piotrków Kujawski – miasto w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
Piotrków Pierwszy – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Jabłonna
Piotrków Drugi – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Jabłonna
Piotrków Borowski – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Borów
Piotrków-Kolonia – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Jabłonna
Piotrków – dawna gmina
Piotrków – dawna gmina w guberni warszawskiej
Piotrków – dawna gmina w województwie warszawskim
Piotrków – dawna gromada
Piotrków – dawny majątek. Tereny, na których leżał, znajdują się w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Piotrkówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piotrkówek – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Krzczonów
Piotrkówek – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów
Piotrkówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Słubice
Piotrkówek – dzielnica Niemczy
Piotrkówek – dawna gromada
Piotrkowo
Piotrkówek Duży
Piotrkówek Mały

o cechach piotroszowatych (tropikalnych ryb morskich z gromady promieniopłetwych)

Źródła:

SJP.pl

Piotrowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) przest. żona Piotra

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: Piotrowo

(2.2) D. lp. od: Piotrów

forma przymiotnika.

(3.1) ż. lp. od: Piotrowy

Piotrowa (niem. "Petersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Niemodlin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Piotrowiak

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Piotrowice

nazwa wielu wsi w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. historyczna dzielnica Katowic;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu wsi lub ich części w Polsce;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piotrowice – część miasta Katowice
Piotrowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Męcinka
Piotrowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
Piotrowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Chojnów
Piotrowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Przemków
Piotrowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Strzelin
Piotrowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Kostomłoty
Piotrowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Strzyżewice
Piotrowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Nałęczów
Piotrowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Stężyca
Piotrowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Lipinki Łużyckie
Piotrowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Bielawy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piotrowicz

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) daw. syn Piotra

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jan (Piotrowicz) z Oświęcimia – filozof, prawnik, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Kazimierz Piotrowicz – kandydat w wyborach prezydenckich 1995.
Ludwik Piotrowicz – historyk starożytności, autor prac z zakresu archeologii, papirologii oraz historii Słowiańszczyzny.
Marek Piotrowicz – polski piłkarz, trener piłkarski
Marek Piotrowicz – polski przedsiębiorca i polityk
Paweł Piotrowicz – polski poeta, dziennikarz, animator kultury.
Robert Piotrowicz – artysta dźwiękowy, kompozytor, improwizator.
Stanisław Piotrowicz (zm. 1894) – polski ksiądz katolicki
Stanisław Piotrowicz (ur. 1940) – polski działacz partyjny, prezydent Poznania
Stanisław Piotrowicz (ur. 1952) – polski prokurator i polityk
Wiesław Piotrowicz – polski rugbysta, międzynarodowy sędzia sportowy.
Wiktor Piotrowicz – urzędnik, historyk, publicysta i krytyk literacki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piotrowo – część miasta Poznań, w delegaturze Poznań-Nowe Miasto
Piotrowo – część miasta Tczew
Piotrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
Piotrowo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Chodecz
Piotrowo – część wsi Dąbrowice w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Dąbrowice
Piotrowo – część wsi Osiny w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kiernozia
Piotrowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Czerwin
Piotrowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Słupno
Piotrowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Somonino
Piotrowo – osada w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański
Piotrowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Lubomino
Piotrowo – kolonia w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Golina

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piotrowski

→ Piotrowo, → Piotrów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piotrowski – herb książęcy
Adam Piotrowski (ujednoznacznienie)
Andrzej Piotrowski (ujednoznacznienie).
Aleksander Piotrowski 1878-1933, lekarz neurolog i psychiatra
Antoni Piotrowski (ujednoznacznienie)
Antoni Adam Piotrowski 1853-1924, malarz; rysownik
Augustyn Piotrowski, poseł do Sejmu Krajowego Galicji
Augustyn Piotrowski (1912–2004), ekonomista i działacz państwowy, wiceminister
Bartłomiej Piotrowski (ujednoznacznienie)
Bartosz Piotrowski (ur. 1973) – polski plastyk, projektant pojazdów szynowych
Boris Piotrowski 1908-1990, rosyjski badacz dziejów Urartu
Czesław Piotrowski (ujednoznacznienie)

przymiotnik dzierżawczy - należący do Piotrusia lub z nim związany

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piotrzkowski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Piotrówka

wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. rel. okres postu w tradycji prawosławnej poprzedzający święto Piotra

(1.2) daw. środ. przestęp. i więz. kłódka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piotrówka – część miasta Radom
Piotrówka – część wsi Świnice Warckie w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Świnice Warckie
Piotrówka – część wsi Wysoka w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Jordanów
Piotrówka – część wsi Grabowiec w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Rzeczniów
Piotrówka – część wsi Teodorowo w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Rzekuń
Piotrówka – wieś w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Jemielnica
Piotrówka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Jedlicze
Piotrówka – część wsi Pietrusza Wola w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Wojaszówka
Piotrówka – przysiółek wsi Rzegocin w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Nowy Korczyn
Piotrówka – część wsi Łoniów-Kolonia w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Łoniów
Piotrówka – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mrągowo
Piotrówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Trzcinica

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piołun

1. wieloletnia roślina z rodziny astrowatych o drobnych, żółtawych kwiatach i intensywnym zapachu, ceniona w lecznictwie, używana jako przyprawa i do wyrobu nalewek
2. napar lub wywar z tej rośliny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. bylica piołun

(1.2) kulin. przyprawa z ziela bylicy piołun

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piołunka

wieś w Polsce

SJP.pl
Wiktionary

Piołunówka

nalewka spirytusowa na piołunie i innych ziołach; absynt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. gorzka wódka ziołowa na piołunie;

Piołunówka − bardzo gorzka wódka ziołowa sporządzona poprzez zalanie alkoholem ziela piołunu.

Piołunówkę można spożywać bez dodatkowego dojrzewania. Stosowana w bardzo małych ilościach ma lecznicze działanie na problemy z układem pokarmowym. Może być używana u osób ze zmniejszonym apetytem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pip

funkcja w telewizorze, umożliwiająca podgląd innych programów telewizyjnych lub obrazów ze źródeł zewnętrznych, np. z magnetowidu, podczas oglądania innego programu, bez przełączenia kanału; PIP

skrótowiec

(1.1) = adm. Państwowa Inspekcja Pracy;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Państwowa Inspekcja Pracy – polski organ nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy
Pettis Integral Property – w matematyce, własność przestrzeni Banacha
– funkcja spotykana w telewizorach pozwalająca na oglądanie obrazu z dwóch źródeł jednocześnie
Portorykańska Partia Niepodległości – ,
Prokuratura i Prawo – miesięcznik wydawany przez Prokuraturę Krajową
PIP – polecenie systemu operacyjnego CP/M
PIP – Polski Instytut Prawa w Katowicach (sp. z o.o.)
pip – minimalna jednostka zmiany kursu walutowego
pip – oficjalny system zarządzania pakietami środowiska języka Python
The Pip – nazwa radiostacji militarnej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pipa

1. czterostrunowy chiński instrument muzyczny szarpany; mandolina chińska;
2. potocznie: pompka do beczki z piwem;
3. wulgarnie:
a) żeński organ płciowy;
b) wyzwisko kierowane przede wszystkim do kobiet;
c) osoba niezaradna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. chiński instrument szarpany;

(1.2) posp. narząd płciowy kobiety

(1.3) posp. pogard. pogardliwie o kobiecie

(1.6) daw. beczka do wina, oliwy lub araku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) środ. hist. pejor. młodociany służący u kapo lub esesmana w nazistowskim obozie koncentracyjnym

Źródła:

Wiktionary

Piperazyna

związek organiczny o budowie cząsteczkowej zbliżonej do budowy piperydyny, uzyskiwany sztucznie, wykorzystywany w farmakologii

rzeczownik, rodzaj żeński

rurka szklana o zwężonym wylocie z gumową nasadką, używana w laboratoriach i w lecznictwie; pipetka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lab. chem. wąsko zakończona rurka, zwykle szklana, służąca do przenoszenia lub odmierzania niewielkiej ilości cieczy;

Pipeta – sprzęt laboratoryjny – rurka szklana lub wykonana z tworzywa sztucznego, służąca do przenoszenia i odmierzania cieczy.

W laboratoriach spotykane są trzy rodzaje pipet:

SJP.pl
Wiktionary

Pippi

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pippi Pończoszanka − postać fikcyjna z cyklu powieści Astrid Lindgren
Pippi Pończoszanka
Pippi wchodzi na pokład
Pippi na Południowym Pacyfiku
Pippi jest najsilniejsza w świecie
Pippi na wyspie Kurrekurredutt
Pippi schodzi na ląd
Pippi urządza przyjęcie
Pippi − szwedzko-niemiecki film z 1969 roku w reżyserii Ollego Hellboma.
Pippi Langstrumpf − Powrót Pippi − szwedzko-niemiecki film z 1969 roku w reżyserii Ollego Hellboma.
Ucieczka Pippi − szwedzki film animowany z 1970 roku.
Pippi w kraju Taka-Tuka − szwedzko-niemiecki film z 1970 roku w reżyserii Ollego Hellboma.

(1.1) pot. slang. przycisk, guzik (część mechanizmu)

potocznie: nielegalnie kopiować lub ściągać z internetu np. film, grę, utwór muzyczny

czasownik przechodni niedokonany (dk. spiracić)

(1.1) pot. niezgodnie z prawem kopiować, odtwarzać, lub rozpowszechniać pewne dzieło, utwór, program komputerowy lub inną własność intelektualną

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piracki

1. charakterystyczny dla pirata (np. napad piracki), należący do pirata lub z nim związany (np. statek piracki, wyprawa piracka);
2. odnoszący się do piractwa (czerpania zysków z nielegalnego kopiowania i rozpowszechniania cudzej twórczości)

przymiotnik

(1.1) dotyczący piractwa lub piratów

(1.2) przen. naruszający prawa autorskie

(1.3) przen. taki, który nie przestrzega przepisów drogowych i stwarza zagrożenie dla innych użytkowników dróg

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pirackość

→ piracki

Patrz:piracki

Źródła:

SJP.pl

Piractwo

1. bezprawne akty przemocy dokonywane przez piratów;
2. łamanie przepisów drogowych przy jednoczesnym stwarzaniu zagrożenia dla zdrowia lub życia innych;
3. czerpanie zysków z nielegalnego kopiowania i rozpowszechniania cudzej twórczości

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku

(1.5) przen. naruszanie praw autorskich poprzez nielegalne kopiowanie, odtwarzanie, rozpowszechnianie utworów, dzieł, programów komputerowych itp.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

piractwo (rozbój morski) w świetle prawa międzynarodowego
piractwo drogowe
piractwo medialne (w tym komputerowe)
- piractwo radiowe
biopiractwo
pirat

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piraja

niewielka drapieżna ryba słodkowodna z podrzędu kąsaczy; pirania, karibe

Źródła:

SJP.pl

Piramida

1. monumentalna budowla w kształcie ostrosłupa o kwadratowej podstawie, budowana w starożytnym Egipcie jako grobowiec dla faraona, także: bryła geometryczna o takim kształcie;
2. rodzaj grupowego ćwiczenia akrobatycznego, w którym akrobaci tworzą coś w rodzaju pionowo stojącego trójkąta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona;

(1.2) archit. podbudowa świątyni w prekolumbijskiej architekturze południowoamerykańskiej

(1.3) geom. ostrosłup o podstawie kwadratu i trójkątach równoramiennych tworzących jego boki;

(1.4) pot. przedmiot lub sterta czegoś przypominająca kształtem, wyglądem piramidę (1.1)

(1.5) sport. ćwiczenie akrobatyczne, w którym kilku, kilkunastu ćwiczących tworzy figurę w kształcie stożka

Piramida – budowla w kształcie ostrosłupa prawidłowego o podstawie czworokątnej lub do niego podobnym, służąca najczęściej jako grobowiec albo podbudowa dla świątyni. Najbardziej znane kompleksy piramid znajdują się w Egipcie i prekolumbijskiej Ameryce.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

niewielka piramida, głównie w odniesieniu do czegoś, co wyglądem przypomina piramidę lub kilku rzeczy ułożonych na kształt piramidy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. piramida

(1.2) mała piramida

(1.3) sport. odmiana bilarda, w której bile ustawia się w trójkąt

Piramidka (ang. "pyramis") – część owocu mniszka ("Taraxacum") znajdująca się pomiędzy dzióbkiem a samą niełupką.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piramido

forma rzeczownika.

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. spodnie o rozszerzających się nogawkach, a w pasie i biodrach wąskie

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: piramida

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piramidy – powieść Terry'ego Pratchetta
Piramidy – blokowisko skalne w rezerwacie przyrody Skamieniałe Miasto w Ciężkowicach
Piramidy – zespół muzyczny, którego liderem jest Piotr Kajetan Matczuk

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Piramowicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Grzegorz Piramowicz (1735–1801) – jezuita, pisarz, pedagog, działacz oświatowy
Zofia Piramowicz (1880–1958) – malarka i ilustratorka
Antoni Konrad Piramowicz (1817–1896) – prowincjał reformatów, pisarz, działacz religijny
Piotr Piramowicz – brat Grzegorza, sekretarz na dworze Izabeli Branickiej w Białymstoku (1772–1786); według starszej literatury tożsamy z przeorem dominikanów w Żółkwi od 1788 r., doktorem teologii, z...
Barbara Weronika Piramowiczówna (ur. ok. 1744, zm. 1827) – siostra Grzegorza, siódma ksieni benedyktynek ormiańskich we Lwowie w latach 1796–1827

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piran

heterocykliczny związek chemiczny

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piran – miasto w Słowenii
Piran – organiczny związek chemiczny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirandellizm

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. ryba drapieżna występująca głównie w dorzeczu Amazonki;

(1.2) przen. osoba zachowująca się w stosunku do innych agresywnie

→ piranoza

Patrz:piranoza

Źródła:

SJP.pl

Pirantron

syntetyczny barwnik kadziowy

Źródła:

SJP.pl

Pirapitinga

gatunek ryby z rodziny piraniowatych

Pirapitinga ("Piaractus brachypomus") – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny piraniowatych (Serrasalmidae).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirargiryt

siarczek srebra i antymonu (siarkoantymonin), czarny lub ciemnoczerwony minerał o diamentowym lub metalicznym połysku, stosowany jako surowiec do otrzymywania srebra

Źródła:

SJP.pl

Pirargyryt

minerał, siarczek srebra i antymonu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady siarkosoli, antymonowa siarkosól srebra;

Pirargyryt (pirargityt, pyrargyryt) – minerał z gromady siarkosoli. Podobnie jak proustyt, jest kruszcem srebra. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa pochodzi od gr. "pyr" = ogień i "argyros" = srebro; nawiązuje do barwy minerału i jego składu chemicznego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pirat

1. osoba napadająca i rabujące inne statki na morzu; korsarz;
2. osoba czerpiąca zyski z nieautoryzowanej sprzedaży cudzej własności intelektualnej;
3. pirat drogowy - kierowca łamiący przepisy drogowe;
4. pirat powietrzny - terrorysta porywający samolot;
5. dawniej, przenośnie: rozbójnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;

(1.2) pot. przestępca nielegalnie rozpowszechniający cudzą własność intelektualną

(1.3) pot. zob. pirat drogowy.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. nielegalnie skopiowany program komputerowy lub plik

Pirat ( pirata z gr. πειρατής "peiratēs") – przestępca prowadzący rozbój na morzu lub nabrzeżu, przy wykorzystaniu statku lub łodzi. Najczęściej celem ataków piratów padają inne statki.

Pirat często mylony jest z korsarzem, który prowadził legalne działania wojenne w imieniu władcy na podstawie listu kaperskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piratka

→ pirat

pięcioczłonowy związek heterocykliczny, którego pochodne są cennymi lekami (np. piramidon)

Pirazol ("1,2-diazol") – organiczny, pięcioczłonowy aromatyczny heterocykliczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym C3H4N2.

Pirazol i jego pochodne stosowane są do wytwarzania leków, barwników i pestycydów. Ma właściwości słabo zasadowe.

Izomerem pirazolu jest imidazol ("1,3-diazol").

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

organiczny związek chemiczny, pochodna nikotynamidu o działaniu przeciwgruźliczym

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirdoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

łańcuch górski w północno-wschodniej części Półwyspu Iberyjskiego

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie;

Pireneje (hiszp. "Pirineos", kat. "Pirineus"; franc. "Pyrénées"; gask. "Pirenèus"; arag. "Perineus"; bask. "Pirinioak") – łańcuch górski w Europie, trzeci (jeśli traktować Kaukaz jako znajdujący się w Azji) pod względem wysokości po Alpach i Górach Betyckich. Położony jest na pograniczu Francji i Hiszpanii, ponadto w środkowej części znajduje się Andora.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pirenejski

przymiotnik od: Pireneje

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pirenejami, dotyczący Pirenejów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pirenoid

ciałko występujące w chloroplastach niektórych glonów i mszaków, ośrodek tworzenia się skrobi

Pirenoid (gr. pyrén ‘pestka’ + eídos ‘postać’) – sferyczna, białkowa struktura o rozmiarach 1,5–2 μm, zbudowana głównie z karboksylazy/oksygenazy rybulozo-1,5-bisfosforanu (RuBisCO), występująca w chloroplastach glonów oraz glewików ("Anthoceros"). Wokół pirenoidów u "Euglena" często odkładają się pierścieniowate ziarna paramylonu, polisacharydu podobnego w swej budowie do skrobi. W chloroplaście może być 1 lub kilka pirenoidów. Pirenoid posiada zdolność silnego załamywania światła.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Grecji;

Pireus (gr. Πειραιάς, "Pireas"; starogrecki / "katharewusa" Πειραιεύς, "Peiraieús", "Pireẹfs") – miasto portowe w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Attyka, w regionie Attyka, w jednostce regionalnej Pireus, w południowo-zachodniej części aglomeracji ateńskiej[]. Siedziba i jedyna miejscowość gminy Pireus. W 2011 roku liczyło 163 688 mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pireuski

SJP.pl

Pirofyllit

minerał, krzemian glinu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) minerał z gromady krzemianów;

Pirofyllit (pyrofyllit) – dihydroksyfylokrzemian glinu – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy minerałów blaszkowych (fyllokrzemianów). Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.

Jego nazwa pochodzi od greckich słów "pyr-" ogień i "phyllon-" liść, wiążących się z jego zachowaniem podczas ogrzewania (traci wodę, tworząc blaszkowatą masę).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piroga

łódź indiańska wykonana z pnia drzewa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielka, płaskodenna łódź, wydrążona z pnia, poruszana zwykle jednym wiosłem – pagajem;

Piroga to niewielka, płaskodenna łódź, wydrążona z pnia, napędzana wiosłem o jednym piórze (pagajem). Jej budowa umożliwia pływanie po bardzo płytkiej wodzie i łatwe wyciąganie łodzi na brzeg. Nie jest przeznaczona do pływania na otwartych wodach.

Patrz:pirografia

Źródła:

SJP.pl

Pirogronian

organiczny związek chemiczny umożliwiający utrzymanie wysokiego stężenia glikogenu w mięśniach

Źródła:

SJP.pl

Pirogronianowy

→ pirogronian

Patrz:pirogronian

Źródła:

SJP.pl

Pirogronowy

kwas pirogronowy: organiczny związek chemiczny powstający w żywych organizmach jako produkt metabolizmu cukrów

Źródła:

SJP.pl

Pirokatechina

Piroksen

minerał skałotwórczy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. skała z grupy minerałów skałotwórczych, występujących w barwach od białej do żółtawej, zielonej lub czarnej, zawierających krzemiany wapnia, sodu, litu, magnezu, żelaza i/lub glinu;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piroksenit

brunatnoczarna, rdzawa lub zielonkawa magmowa skała głębinowa, na którą składają się w większej części pirokseny

Piroksenit – skała magmowa głębinowa pochodzenia ultrazasadowego, brunatnoczarna, ziarnista, zbudowana prawie wyłącznie z piroksenów jednoskośnych lub rombowych. Często w niewielkich ilościach zawiera także hornblendę, biotyt, chromit i magnetyt.

Występuje w USA, Irlandii, na Grenlandii, Zimbabwe. Na terenie Polski piroksenity występują na małych obszarach Sudetów w Górach Bialskich, Rudawach Janowickich, w okolicy Sobótki, gdzie występują razem ze skałami z klasy gabra i bazaltu.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirokseny

minerał skałotwórczy

Pirokseny – grupa bardzo rozpowszechnionych minerałów skałotwórczych o strukturze wewnętrznej odpowiadającej krzemianom łańcuchowym i ogólnym wzorze:

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piroksylina

bawełna strzelnicza

Źródła:

SJP.pl

Pirol

związek chemiczny z grupy związków heterocyklicznych, stosowany do produkcji leków; pyrol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny o wzorze C₄H₅N;

heterocykliczny związek chemiczny na bazie cyklopentanu, zawierający heteroatom azotu

Pirolidyna – organiczny, nasycony związek heterocykliczny. Strukturalnie oparta jest na pierścieniu cyklopentanu i zawiera jeden heteroatom – azot. Jest aminą drugorzędową o zasadowości porównywalnej z trietyloaminą. Bezbarwna ciecz o ostrym zapachu zbliżonym do amoniaku. Pochodnymi pirolidyny są m.in. aminokwasy prolina i hydroksyprolina.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirolidynowy

→ pirolidyna

Patrz:pirolidyna

Źródła:

1. w fantasy: magiczna zdolność tworzenia i kontroli ognia za pomocą własnej woli;
2. wróżenie z ognia; pyromancja

Nie mylić z: Pirokineza.

Piromancja (starogreckie ἐμπυρία, "wróżenie z ognia") – sztuka wróżenia za pomocą ognia lub płomieni.

Słowo "piromancja" jest adaptacją greckiego słowa "pyromanteia", pochodzącego od pyr (πῦρ, "ogień)" i "manteia" (μαντεία, "wróżenie przy użyciu [czegoś]"). Pierwsze znane użycie tego słowa miało miejsce w XIV wieku, a następnie rozwinęło się ono w późnołacińskie słowo "piromantia" i starofrancuskie słowo "piromance".

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piromania

chorobliwa skłonność do bawienia się ogniem, do podpalania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. chorobliwa żądza podpalania lub bawienia się ogniem;

Piromania (z gr. πῦρ „ogień” i μανία „szaleństwo”) – chorobliwa żądza podpalania lub do zabaw z ogniem, która występuje przy niektórych zaburzeniach psychicznych takich jak np. padaczka czy psychopatia. Jest to zaburzenie występujące rzadko.

→ piroman

przymiotnik

(1.1) psych. związany z piromanią lub piromanem

Patrz:piroman

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piromelitowy

kwas piromelitowy, bezwodnik piromelitowy: związek chemiczny, który w połączeniu z diaminą tworzy poliimid (rodzaj syntetycznego tworzywa o bardzo dużej odporności na działanie wysokich temperatur i silnie żrących związków chemicznych)

Źródła:

SJP.pl

Pirometalurgia

dział metalurgii zajmujący się otrzymywaniem metali z rud poprzez przerabianie tych rud w wysokich temperaturach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział metalurgii zajmujący się przerobem rud metali i metali wtórnych w wysokich temperaturach;

Pirometalurgia – dział metalurgii zajmujący się przerobem rud metali i metali wtórnych w wysokich temperaturach (powyżej temperatury topienia otrzymywanego metalu).

Pirometalurgia obejmuje procesy spiekania, świeżenia (inaczej konwertorowania), redukcji i inne.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pirometr

przyrząd do bezdotykowego pomiaru bardzo wysokich temperatur, np. w piecach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki minerał z grupy siarczków, o czerwonej lub czerwonobrunatnej barwie i diamentowym połysku;

Pirostilpnit – rzadki minerał z grupy siarczków. Jego nazwa w języku greckim oznacza "lśniący ogniście". Dawniej znany był pod nazwą "pirochrotyt".

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

dział techniki obejmujący wytwarzanie wyrobów wywołujących efekty świetlne i akustyczne (np. sztucznych ogni); także sztuka wywoływania takich efektów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych;

forma rzeczownika.

fraza rzeczownikowa, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. danie kuchni rosyjskiej, pieczone lub smażone ciasto drożdżowe, z nadzieniem słonym lub słodkim

Źródła:

Wiktionary

Pirożyński

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Marian Pirożyński (1899-1964) – redemptorysta, publicysta, historyk Kościoła
Jan Kazimierz Pirożyński (1903-1978) – polski inżynier rolnictwa
Jan Pirożyński (1936-2004) – polski bibliolog, historyk książki, literatury i kultury
Pierożyński

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. sztuczny półwysep portowy wyposażony w urządzenia do cumowania;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pirs – portowa budowla hydrotechniczna
Pirs – jeden z modułów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piruecik

1. zdrobnienie od: piruet;
2. figura akrobacji lotniczej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od piruet

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piruet

1. obrót dookoła własnej osi wykonany stojąc na palcach jednej nogi, a w łyżwiarstwie figurowym - na czubie łyżwy
2. obrót konia na tylnych nogach

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) choreogr. sport. szybki obrót

Piruet (z franc. "Pirouette") – obrót wokół własnej osi, wykonywany przez tancerzy. Piruet może być wykonywany z różnych pozycji - w tańcu zazwyczaj pozycją wyjściową jest pierwsza pozycja klasyczna. Pierwszą wykonawczynią piruetu była Niemka, Anna Hainel, tancerka klasyczna z epoki oświecenia.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piruetka

skomplikowana akrobacja lotnicza, polegająca na wykonaniu w locie pionowym w górę pełnej beczki i wyprowadzeniu samolotu do lotu poziomego na tym samym pułapie, co początkowy kurs

Źródła:

SJP.pl

Pirwina

rzeczownik, rodzaj żeński

witamina B6, pochodna pirydyny syntetyzowana przez rośliny i bakterie; adermina; pirydoksal

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. jedna z form witaminy B6;

Pirydoksyna ("adermina") – organiczny związek chemiczny, pochodna pirydyny, jedna z form witaminy B6. W organizmie ulega przemianie do fosforanu pirydoksalu, aktywnej formy witaminy B6, wchodzącego w skład grup prostetycznych wielu enzymów niezbędnych w syntezie aminokwasów (np. tryptofanu), neuroprzekaźników (katecholamin, serotoniny, norepinefryny), sfingolipidów, kwasu 5-aminolewulinowego oraz metabolizmie białek (np. hemoglobiny), węglowodanów i tłuszczów.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pirydyna

związek heterocykliczny; azyna

rzeczownik, rodzaj żeński

minerał należący do grupy siarczków o wzorze chemicznym FeS2 (disiarczek żelaza (II)).

SJP.pl

Piróg

kapelusz składany płasko, noszony niegdyś przez wyższych oficerów francuskich, a także: rodzaj cylindra popularnego w dziewiętnastowiecznej Europie; szapoklak

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

piróg – szapoklak (nie mylić z cylindrem), składany płasko dwurożny kapelusz, używany przez wyższych oficerów francuskich na początku XIX wieku
piróg (pieróg) – potrawa, nadziewany placek z ciasta drożdżowego
piróg (pieróg) – potrawa z cienko rozwałkowanej porcji ciasta z farszem; zob. pierogi, sekcja Etymologia wyrazu
Piróg – wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Stromiec

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pis

[czytaj: pis] skrót od: Prawo i Sprawiedliwość - partia polityczna

skrótowiec głoskowy w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = polit. Prawo i Sprawiedliwość

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Prawo i Sprawiedliwość (PiS) – polska partia polityczna
Pis – miejscowość we Francji
Państwowa Inspekcja Sanitarna, potocznie określana jako sanepid
kod IATA dla portu lotniczego w Biard
Platform Invocation Services (Microsoft) – usługa pozwalająca wywoływanie procedur z bibliotek DLL lub komponentów COM
Polski Instytut Socjologiczny
Polski Instytut Spalania
Przedsiębiorstwo Inżynierii Sanitarnej
Právo a spravedlnost (PaS) – czeska partia polityczna, obecnie pod nazwą Nie dla Brukseli – Narodowa Demokracja

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z PiS-em (Prawem i Sprawiedliwością), dotyczący PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości)

rzeka w Polsce, przepływająca przez Pisz

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rosji, w obwodzie królewieckim, dopływ Węgorapy;

(1.2) geogr. nazwa kilku cieków wodnych w Polsce;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pisa – rzeka, dopływ Narwi, na Mazurach i północnym Mazowszu
Pisa – rzeka, dopływ Łyny, na Warmii i Prusach Dolnych
Pisa (Pisa Warmińska)– rzeka, średni bieg rzeki Wadąg, na Warmii (od jez. Pisz do jez. Wadąg)
Pisa – potok, dopływ Białej Głuchołaskiej
Pisa – struga, dopływ Rypienicy
Pisa (ros. Pissa) – rzeka, dopływ Węgorapy
Pisa – starożytne miasto w Grecji
Piza (wł. Pisa) – miasto we Włoszech (pisownia oryginalna)
PISA – Program Międzynarodowej Oceny Umiejętności Uczniów
Pisia, Pisiak
Pissa

(1.2) techn. część pisząca mechanizmu

(1.3) pot. każdy przyrząd, którym można pisać

Pisak (flamaster, mazak, marker) – jest to rodzaj długopisu, wewnątrz którego znajduje się porowaty rdzeń nasączony tuszem. Końcówka pisząca jest również porowata, dzięki czemu tusz powoli przepływa na powierzchnię papieru czy innego materiału. Dostępna jest ich szeroka gama kolorów i rodzajów tuszu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pisakowy

→ pisak

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pisakiem, dotyczący pisaka

Patrz:pisak

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisane

(1.1) lekcew. przydługie, nudnawe pisanie

(1.2) lekcew. nędzny, marny utwór pisany

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisanit

minerał, siarczan miedzi zawierający w swojej pojedynczej cząsteczce siedem cząsteczek wody; melanteryt miedziowy

Źródła:

SJP.pl

Pisanka

wielkanocne jajko barwione, malowane lub ozdabiane innymi technikami

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl

Pisankowy

→ pisanka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pisankami, dotyczący pisanek

Patrz:pisanka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisarczyk

1. lekceważąco: marny pisarz; pismak, pisarzyna, skrobipiórek, gryzipiórek;
2. dawniej: pomocnik pisarza w biurze, urzędzie

SJP.pl

Pisarski

odnoszący się do pisarstwa lub pisarza, pisarki (np. talent pisarski, wyobraźnia pisarska), związany w jakiś sposób z tą dziedziną sztuki (np. znak pisarski, przyrząd pisarski)

przymiotnik

(1.1) związany z pisaniem, dotyczący pisania

(1.2) związany z tworzeniem dzieł literackich, dotyczący tworzenia dzieł literackich

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bohdan Pisarski – polski myrmekolog i entomolog
Józef Pisarski – polski bokser
Roman Pisarski – polski pisarz
Ryszard Pisarski – polski piosenkarz
Ryszard Pisarski – polski zootechnik, specjalizujący się w żywieniu zwierząt

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pisarstwo

twórczość pisarska, literacka, tworzenie utworów pisanych, najczęściej masowo w celu znalezienia dochodów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zajęcie pisarza, działalność pisarska

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisarz

1. osoba zajmująca się pisaniem utworów literackich; literat;
2. dawniej: urzędnik pełniący funkcję sekretarza, zajmujący się sprawami administracyjnymi, finansowymi itp.;
3. osoba przepisująca księgi, dokumenty; skryba, kopista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;

(1.2) wojsk. podoficer funkcyjny do spraw administracyjnych, sekretarz dowódcy kompanii

(1.3) daw. urzędnik pełniący funkcję sekretarza w urzędzie miejskim, kancelarii królewskiej itp.;

(1.4) hist. warstwa społeczna starożytnego Egiptu osób wykształconych, posługujących się pismem;

Pisarz – osoba tworząca dzieła literackie, przynależna do języka, w którym pisze.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pisarzowa

→ pisarz (dawniej); pisarski

Pisarzowa – wieś w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Limanowa położona u podnóży Pasma Łososińskiego, w górnym odcinku potoku Smolnik (dopływu Dunajca), przy drodze powiatowej nr 1551K relacji Limanowa – Chełmiec. Miejscowość zamieszkana jest przez grupę entograficzną lachów limanowskich.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pisarzowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pisarzowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kamiennogórskim, w gminie Kamienna Góra
Pisarzowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubańskim, w gminie Lubań
Pisarzowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Miękinia
Pisarzowice – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lubsza
Pisarzowice – wieś w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Strzeleczki
Pisarzowice – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Wilamowice
Pisarzowice – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Toszek
Pisarzowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Kobyla Góra
Pisarzowice – gmina w województwie opolskim
Pisarzowice – gmina w województwie wrocławskim
Pisarzowice – gromada w powiecie brzeskim
Pisarzowice – gromada w powiecie gliwickim

(1.1) umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium

(1.2) tworzyć utwór literacki; przekazywać jakieś informacje za pomocą pisma

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piscina

[czytaj: pisc-ina] piscyna;
1. basen z zimną wodą stanowiący element starorzymskich term;
2. kamienna misa z wodą, służąca do ablucji kapłańskich i mycia naczyń liturgicznych, a w epoce wczesnochrześcijańskiej także jako baptysterium, w którym chrzczono przez zanurzenie w wodzie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piscina (miasto) – miasto we Włoszech
Piscina (architektura) – zbiornik wodny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pisco

[czytaj: pisko] aromatyczny winiak uznawany za trunek narodowy w Peru i Chile, spożywany zwykle z dodatkiem soku owocowego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rodzaj alkoholu z Ameryki Południowej, brandy ze sfermentowanych i destylowanych winogron;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pisco (miasto) – miasto w Peru
Pisco (alkohol) – alkohol typu brandy

SJP.pl
Wikipedia

Pisiak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. lekcew. członek PiS-u

Źródła:

Wiktionary

Pisiewicz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Pisil

skrótowiec

(1.1) = Polska Izba Spedycji i Logistyki

Źródła:

Wiktionary

Pisior

żartobliwie o męskim członku; siusior, kuśka, pitol, ptaszek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. grub. penis

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pejor. obraź. członek lub zwolennik PiS-u

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisiorek

zdrobnienie od: pisior

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kreska

(1.2) gw-pl|Mazowsze. pisanka

forma czasownika.

(2.1) 3 os. lp. ter. od: piskać

Źródła:

Wiktionary

Piskać

wydawać piski

Źródła:

SJP.pl

Piski

przymiotnik od: Pisz

przymiotnik

(1.1) od Pisz

(1.2) od Pisa

forma rzeczownika.

(2.1) M. B. lm. od pisk

Piski (dopełniacz: Pisków, przymiotnik: piskowski) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Czerwin.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pisklaczek

młode ptaka, szczególnie gęsi lub kury, znane jako jeden z pozareligijnych symboli świąt Wielkiejnocy; pisklak, pisklątko, pisklę

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: pisklak

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisklak

młode ptaka, szczególnie gęsi lub kury, znane jako jeden z pozareligijnych symboli świąt Wielkiejnocy; pisklaczek, pisklątko, pisklę

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. ptak wykluty z jaja

przenikliwy, bardzo wysoki, cienki, zbliżony do pisku (np. piskliwy głos) lub będący źródłem dźwięków tak określonych (np. piskliwe skrzypce, piskliwy flet)

przymiotnik

(1.1) o głosie, dźwięku itp.: wysoki, cienki, przenikliwy

(1.2) wydający piskliwy (1.1) dźwięk, głos itp.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisklątko

młode ptaka, szczególnie gęsi lub kury, znane jako jeden z pozareligijnych symboli świąt Wielkiejnocy; pisklaczek, pisklak, pisklę

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) młode pisklę

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisklę

młode ptaka, szczególnie gęsi lub kury, znane jako jeden z pozareligijnych symboli świąt Wielkiejnocy; pisklaczek, pisklak, pisklątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ornit. niedawno wyklute młode ptaka;

(1.2) przen. pieszczotliwie o dziecku

Pisklę – świeżo wykluty z jaja ptak (termin stosowany również dla młodych dinozaurów nieptasich), u większości gatunków wymagający opieki rodzicielskiej.

Według cech piskląt różnych gatunków ptaków, ptaki dzieli się na gniazdowniki i zagniazdowniki.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pisklęcy

należący do pisklęcia (np. pisklęce skrzydełka, pisklęcy dzióbek), taki jak u pisklęcia (np. pisklęcy puszek) lub w jakiś inny sposób związany z pisklęciem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pisklęciem, dotyczący pisklęcia

przymiotnik dzierżawczy

SJP.pl

Piskorski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anna Piskorska-Chlebowska – chemiczka, podharcmistrzyni, działaczka opozycji demokratycznej w PRL
Jadwiga Piskorska-Pliszczyńska – radiobiolog i toksykolog, profesor nauk weterynaryjnych, pracownik naukowy Państwowego Instytutu Weterynaryjnego, prezydent Puław (1990–1994)
Katarzyna Piskorska – przewodniczka harcerska, artystka rzeźbiarka i medalierka, działaczka Rodzin Katyńskich, zginęła w czasie katastrofy polskiego Tu-154 w Smoleńsku 10 kwietnia 2010 r.
Maria Piskorska – działaczka niepodległościowa, działaczka ZHP, harcmistrzyni, nauczycielka
August Piskorski – protoplasta najstarszego polskiego rodu białoskórników w Warszawie
Czesław Piskorski – krajoznawca, piewca i popularyzator historii i turystyki Pomorza Zachodniego
Florian Piskorski – delegat Rady Polonii Amerykańskiej na Europę, ukrywał się w Brdowie w 1939 r.
Jan Piskorski – polityk, adwokat, radca prawny, poseł na Sejm I kadencji
Jan Piskorski – prezydent Zamościa w latach 1975–1981
Jan Maria Piskorski – historyk, wykładowca historii porównawczej Europy na Uniwersytecie Szczecińskim
Józef Piskorski – rzemieślnik i działacz partyjny związany z Ostródą, poseł na Sejm PRL I, II i III kadencji (1952–1965
Krzysztof Piskorski – pisarz, autor fantastyczny i twórca gier fabularnych

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piskorz

słodkowodna ryba pochodząca z Eurazji i Afryki, mająca wydłużone ciało i małe łuski

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. gatunek słodkowodnej ryby (nazwa systematyczna|Misgurnus fossilis|ref=tak.), o elastycznym, wydłużonym, obłym ciele, należącej do rodziny piskorzowatych (Cobitidae);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) stpol. nic

Piskorz ("Misgurnus fossilis") – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny piskorzowatych (Cobitidae).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piskorzec

Piskorzec – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Iłów. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Źródła:

Wikipedia

Piskorzeniec

Piskorzeniec – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Przedbórz.

Piskorzówek ( Klein Peiskerau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Domaniów.

Wieś jest położona 14 kilometrów od Oławy, 3 kilometry od siedziby gminy w Domaniowie i 23 kilometry od Wrocławia.

Źródła:

Wikipedia

Piskorów

Piskorów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Puławy.

1. zespół znaków graficznych w postaci liter składających się na dany alfabet, a także: to, co zostało napisane, wyrażone takimi znakami;
2. czasopismo, gazeta lub jakikolwiek inny podobny tekst napisany ręcznie lub maszynowo

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Pismak

1. lekceważąco: autor tekstów o małej wartości literackiej; pisarzyna, skryba, skrobipiórek, gryzipiórek;
2. pogardliwie o dziennikarzu, publicyście, zwłaszcza marnym, nieudolnym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. dziennikarz, publicysta, literat, zwłaszcza marny, nieudolny

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Pismak – powieść Władysława Terleckiego
Pismak – powieść Marka Harnego, nagrodzona Nagrodą Wielkiego Kalibru
Pismak – film polski w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa z 1984 r., adaptacja powieści Terleckiego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pismaniye

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. słodki deser zrobiony z cukru, mąki pszennej, masła i aromatu

Źródła:

Wiktionary

Pismo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu;

(1.2) nota, dokument na jakiś temat

(1.3) czasopismo, gazeta, zwykle o lekkiej treści

(1.4) sposób pisania

(1.5) przest. książk. biblia, zob. Pismo Święte.

(1.6) ofic. list

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pismowstręt

żartobliwie o bardzo silnej niechęci do pisania, zazwyczaj przy użyciu pióra, długopisu lub podobnego tradycyjnego przedmiotu

Źródła:

SJP.pl

Pismowy

→ pismo

Patrz:pismo

Źródła:

SJP.pl

Pismoznawczy

dotyczący analizy pisma

Źródła:

SJP.pl

Pisnąć

1. odezwać się piskliwym głosem, wydać ostry, cienki, przenikliwy dźwięk, wydać pisk;
2. o instrumentach muzycznych, głównie piszczałkowych: wydać pojedynczy ton, dźwięk

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. piszczeć)

(1.1) dokonany od|piszczeć.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisogłówka

pisogłówka różanecznikowa - gatunek pluskwiaka z rodziny skoczkowatych

Pisogłówka ("Graphocephala") – rodzaj pluskwiaków z rodziny bezrąbkowatych i podrodziny Cicadellinae.

Pisogłówki są najjaskrawiej ubarwionymi przedstawicielami podrodziny w całym państwie holarktycznym.

Naturalny zasięg tych pluskwiaków obejmuje Amerykę Północną, od Kanady na północy po Panamę na południu. Jeden z gatunków, pisogłówka różanecznikowa, zawleczony został do Europy, w tym także do Polski.

Źródła:

→ PiS (Prawo i Sprawiedliwość); PiS-owski

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z PiS-em (Prawem i Sprawiedliwością), dotyczący PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości)

(1.2) polit. związany z polityką, rządami PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości), charakterystyczny dla rządów PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisowskość

→ pisowski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pisowskie; cecha tych, którzy są pisowscy

1. drzewo lub krzew z rodziny nanerczowatych występujące w rejonie śródziemnomorskim, w Azji, południowej części Ameryki Pn. i Ameryce Środkowej, o smacznych, oleistych nasionach
2. nasiono owocu tego drzewa (krzewu); orzeszek pistacjowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. owoc drzewa pistacjowego

(1.2) dendr. nazwa systematyczna|Pistacia|L.|ref=tak., drzewo z rodziny nanerczowatych;

(1.3) barwa jasnozielona przypominająca kolor wnętrza owocu pistacji (1.1)

Pistacja ("Pistacia" L.) – rodzaj roślin z rodziny nanerczowatych. Obejmuje 11–12 gatunków. Rośliny te występują na półkuli północnej na obszarach o ciepłym lub umiarkowanym klimacie – w basenie Morza Śródziemnego (trzy gatunki rosną w południowej Europie), we wschodniej Afryce, w południowej i środkowej Azji i w południowej części Ameryki Północnej (między Teksasem i Hondurasem). Rośliny te rosną w zaroślach i świetlistych lasach, zwykle na terenach suchych i skalistych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pistacje

Źródła:

SJP.pl

Pistacjowy

1. związany z pistacją (drzewem lub krzewem);
2. zrobiony z owoców pistacji, mający smak owoców pistacji, zapach owoców pistacji;
3. seledynowy, bladozielony

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do pistacji, zrobiony z pistacji

(1.2) koloru bladozielonego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pistacyt

minerał z grupy krzemianów

Pistacyt (epidot żelazowy) – minerał z grupy krzemianów, odmiana epidotu zasobna w żelazo.

Nazwa pochodzi od gr. "pistakia" = orzech pistacjowy i nawiązuje do charakterystycznej barwy, przypominającej orzeszki pistacjowe.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

dawna złota moneta hiszpańska

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. dawna moneta hiszpańska;

Pistol – złota moneta hiszpańska o wartości podwójnego escudo wprowadzona do mennictwa przez Filipa II, bita także w niektórych innych krajach europejskich, po raz ostatni w Brunszwiku i Lüneburgu w 1803 r. Na awersie przedstawiony był portret monarszy, na rewersie zaś tarcza herbowa albo inny znak oficjalny.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pistoleciarz

potocznie: sportowiec startujący w konkurencji strzelania z pistoletu

Źródła:

SJP.pl

Pistolecik

zdrobnienie od: pistolet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: pistolet

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pistolet

1. krótka, ręczna broń palna, przeznaczona do strzelania na bliskie odległości, początkowo działająca na zasadzie odrzutu zamka swobodnego, później zmodernizowana do broni samopowtarzalnej wykorzystującej krótki odrzut lufy;
2. urządzenie wyrzucające pod ciśnieniem farbę, lakier lub wodę;
3. przysiad na jednej nodze, z drugą wyprostowaną i skierowaną równolegle do podłoża

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa;

(1.2) techn. narzędzie w kształcie pistoletu (1.1), np. do malowania, klejenia

(1.3) pot. przen. żart. ktoś szybki i rzutki

strzelba kapiszonowa

Pistonówka – dawny folwark. Tereny, na których leżał, znajdują się obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Turkowo.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pistynka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na zachodniej Ukrainie, lewy dopływ Prutu;

Pistynka ( Пістинька "Pistyńka") – rzeka na Ukrainie, na Huculszczyźnie, przepływająca przez rejon kosowski i kołomyjski obwodu iwanofrankiwskiego. Prawy dopływ Prutu w dorzeczu Dunaju.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pisuar

miska wykonana z pocelany lub materiałów porcelanopodobnych służąca do oddawania moczu przez mężczyzn, instalowana zwykle w ubikacjach publicznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muszla w ubikacji męskiej do oddawania moczu na stojąco

(1.2) męska ubikacja publiczna wyposażona w pisuary (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. pejor. pogard. obraź. członek Prawa i Sprawiedliwości, także zwolennik PiS-u

Pisuar – urządzenie sanitarne pozwalające na wygodne oddawanie moczu przez mężczyzn w pozycji stojącej; na ogół montowane na ścianie, [] i wyposażone w spłuczkę. Montowany najczęściej w ubikacjach publicznych lub w ubikacjach w ogólnodostępnych budynkach; rzadziej w prywatnych mieszkaniach.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pisuardesa

żartobliwie o kobiecie sprzątającej ubikację lub w ogóle pracującej w płatnej ubikacji, przyjmującej zapłatę za skorzystanie z ubikacji, wydzielającej papier toaletowy itp.; pisuardessa; babcia klozetowa

1. pisać od czasu do czasu;
2. informować, komunikować coś od czasu do czasu

1. odzywać się piskliwym głosem, wydawać ostre, cienkie, przenikliwe dźwięki, wydawać piski;
2. o instrumentach muzycznych, głównie piszczałkowych: wydawać tony, dźwięki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Agata Piszcz – kajakarka
Edmund Piszcz – biskup
Edward Piszcz – dziennikarz
Rafał Piszcz – kajakarz
Swiatłana Piszcz – białoruska polityczka

Piszczany ( Піщани) – wieś na Ukrainie, w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego. Wieś liczy 463 mieszkańców.

Do 1946 roku miejscowość nosiła nazwę Tatarsko ( Татарське, "Tatarśke").

1. ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów wargowych, przypominający niewielki flet z bocznymi otworami;
2. jedna z wielu składowych części instrumentów muzycznych, głównie z grupy aerofonów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. część składowa wielu instrumentów muzycznych

(1.2) muz. ludowy dęty instrument muzyczny w postaci długiej, wąskiej rurki z otworami z boku

(1.3) ornit. niewielki instrument służący do wabienia ptaków

(1.4) pot. ryba rodzaju nazwa systematyczna|Fistularia|ref=tak.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

piszczałka – ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów wargowych, będący najczęściej drewnianą rurką zaopatrzoną w otwór wargowy i 3-7 otworów bocznych (inaczej fujara, fujarka, fulara).
piszczałka – część aerofonu, w której wskutek wibracji słupa powietrza powstaje dźwięk (zob. też piszczałka organowa).
piszczałka – polska nazwa zwyczajowa ryb z rodzaju Fistularia
Piszczałka – diabeł, tytułowy bohater powieści Kornela Makuszyńskiego pt.: Przyjaciel wesołego diabła, filmów pt.: Przyjaciel wesołego diabła i Bliskie spotkania z wesołym diabłem oraz serialu telewiz...

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piszczałkowy

→ piszczałka

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z piszczałek, oparty na zasadzie działania piszczałek lub w jakiś inny sposób związany z piszczałkami

Patrz:piszczałka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piszczański

→ Piszczany; pieszczański

Źródła:

SJP.pl

Piszczek

średniowieczny muzyk grający na instrumentach dętych, najczęściej wędrujący po miastach i zarabiający koncertami na dworach

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piszczek – część miasta Tuchola
Piszczek – część miasta Opole Lubelskie
Piszczek – polskie nazwisko
Filip Piszczek – polski piłkarz
Józef Piszczek – polski profesor nauk rolniczych
Łukasz Piszczek – polski piłkarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piszczel

1. jedna z najdłuższych kości szkieletu, będąca jedną z dwu kości goleniowych, łącząca się u góry z kością udową, a u dołu z napiętkiem;
2. cienka, stalowa rurka z ustnikiem, stosowana w hutach szkła do wydmuchiwania wyrobów szklanych; cybuch, piszczel (rodzaj żeński)

rzeczownik, rodzaj żeński, rzadziej męskorzeczowy

(1.1) anat. podstawowa kość goleni;

(1.2) techn. narzędzie używane w hutnictwie szkła służące do ręcznego formowania wyrobów;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

piszczel – jedna z kości długich szkieletu nogi
piszczel – narzędzie hutnicze do wydmuchiwania szkła
piszczel (piszczał) – ręczna broń palna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piszczelowy

kość piszczelowa: jedna z najdłuższych kości szkieletu, będąca jedną z dwu kości goleniowych, łącząca się u góry z kością udową, a u dołu z napiętkiem; piszczel

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z piszczelą, dotyczący piszczeli

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piszczenia

1. odzywać się piskliwym głosem, wydawać ostre, cienkie, przenikliwe dźwięki, wydawać piski;
2. o instrumentach muzycznych, głównie piszczałkowych: wydawać tony, dźwięki

Źródła:

SJP.pl

Piszczenie

1. odzywać się piskliwym głosem, wydawać ostre, cienkie, przenikliwe dźwięki, wydawać piski;
2. o instrumentach muzycznych, głównie piszczałkowych: wydawać tony, dźwięki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|piszczeć.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piszczeć

1. odzywać się piskliwym głosem, wydawać ostre, cienkie, przenikliwe dźwięki, wydawać piski;
2. o instrumentach muzycznych, głównie piszczałkowych: wydawać tony, dźwięki

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) powodować przenikliwy dźwięk, odgłos

Źródła:

SJP.pl

Pisówka

PiS-ówka, PiS-ówa, pisówa; pogardliwie:
1. zwolenniczka partii Prawo i Sprawiedliwość;
2. członkini partii Prawo i Sprawiedliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. zwolenniczka PiS-u

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pit

okrągły placek jęczmienny lub pszenny; pitta, chleb syryjski

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. urz. podatek od dochodu osobistego;

(1.2) pot. formularz służący do składania zeznania podatkowego

(1.3) = turyst. Polska Izba Turystyki;

(1.4) = nauk. Państwowy Instytut Telekomunikacyjny;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pit-Omat

automat do składania deklaracji podatkowych; skarbomat, pitomat

Źródła:

SJP.pl

Pit-Pi-Lit

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. rzad. …imitujący odgłos niektórych ptaków

Źródła:

Wiktionary

Pit-Stop

pit stop;
1. w wyścigach samochodowych:
a) kilkusekundowa przerwa na zatankowanie pojazdu i wymianę opon;
b) stanowisko obsługi technicznej;
2. żartobliwie: postój w trakcie podróży

Źródła:

SJP.pl

Pita

okrągły placek jęczmienny lub pszenny; pitta, chleb syryjski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. okrągły placek chlebowy z mąki pszennej lub jęczmiennej powszechny na Bliskim Wschodzie;

Pitbul

bardzo agresywna odmiana bulteriera; pitbull; pitbulterier; pitbullterier

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rasa psów powstała ze skrzyżowania buldoga i kilku ras terierów

(1.2) kynol. pies rasy pitbul (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pitbull

bardzo agresywna odmiana bulteriera; pitbul; pitbulterier; pitbullterier

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rasa psów powstała ze skrzyżowania buldoga i kilku ras terierów

(1.2) kynol. pies rasy pitbull (1.1)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

amerykański pitbulterier – rasa psów
Pitbull – seria polskich filmów, np:
- Pitbull – polski serial sensacyjny
- PitBull – polski film sensacyjny, 2005
- Pitbull – polski film sensacyjny, 2021
Pitbull – amerykański raper

Pitch

[czytaj: picz] krótka prezentacja nowego pomysłu na biznes, produkt itp. skierowana do potencjalnego sponsora

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pitch (krykiet) – murawa w krykiecie
pitch (muzyka) – zachowanie płynności dźwięku i stałej głośności wraz z dynamiką
sales pitch – prezentacja mająca na celu sprzedaż produktu lub usługi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. sakiewka na pieniądze

Piter (oryg. Питер) – powieść postapokaliptyczna napisana przez rosyjskiego pisarza Szymuna Wroczka, wydana w 2010 roku. Książka należy do serii "Uniwersum Metro 2033".

Książka ta nie jest kontynuacją oryginalnych prac Dmitrija Głuchowskiego; opowiada o tym, co stało się po Katastrofie w innej części Rosji, zachowując przy tym oryginalne pomysły pierwowzoru.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pitera

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Julia Pitera – polska polityk, działaczka samorządowa i filolog polska
Nick Pitera – amerykański autor piosenek i wokalista
Paweł Pitera – polski reżyser filmów fabularnych i dokumentalnych, scenarzysta i tłumacz
Zbigniew Pitera – polski krytyk filmowy, historyk kina, dziennikarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piterek

potocznie: saszetka na dokumenty i gotówkę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pitol

potocznie:
1. grać nieumiejętnie na jakimś instrumencie; rzępolić, dyndolić, dryndolić, brząkać;
2. potocznie: mówić głupoty, niedorzeczności;
3. kłamać, łgać, zmyślać

Źródła:

SJP.pl

Pitolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. pejor. bezwartościowa, czcza gadanina

(1.2) pot. pejor. nieumiejętna gra na instrumencie

Źródła:

Wiktionary

Pitolić

potocznie:
1. grać nieumiejętnie na jakimś instrumencie; rzępolić, dyndolić, dryndolić, brząkać;
2. potocznie: mówić głupoty, niedorzeczności;
3. kłamać, łgać, zmyślać

czasownik niedokonany

(1.1) pot. nieudolnie grać na jakimś instrumencie

(1.2) pot. opowiadać bzdury

(1.3) pot. kłamać

[czytaj: pitsberg] miasto w USA

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. duże miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku małych miejscowości w Kanadzie i USA

Pittsburgh – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, ośrodek administracyjny hrabstwa Allegheny, położone nad zbiegiem rzek Allegheny i Monongahela, dających w tym miejscu początek rzece Ohio. W 2020 roku miasto liczyło 302 971 mieszkańców, a obszar metropolitalny – 2 370 930.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pittsburka

[czytaj: pitsberka] mieszkanka Pittsburgha

Źródła:

SJP.pl

Pittsburski

przymiotnik od: Pittsburgh

przymiotnik

(1.1) związany z Pittsburghiem, dotyczący Pittsburgha

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pitu-Pitu

pitolenie; potocznie:
1. mówienie głupstw;
2. kłamanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. pogard. wypowiedź lub jej forma, do której odnosimy się z dystansem, lekceważeniem, lub którą potępiamy

wykrzyknik

(2.1) pot. komentarz wyrażający dystans, lekceważenie bądź negację czyjeś wypowiedzi

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pituicyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. komórka glejowa tylnego płata przysadki

imię przyjmowane przez papieży

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Pius – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „pobożny”, „cnotliwy”. Jako przydomek imię to po raz pierwszy pojawiło się u cesarza rzymskiego Antonina Piusa (pan. 138–161). Imię to przyjęło dwunastu papieży.

Pius obchodzi imieniny: 30 kwietnia, 5 maja, 11 lipca, 21 sierpnia, 3 września i 23 września.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piuska

okrągła czapeczka noszona przez duchownych katolickich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płaska, okrągła czapka, wykonana z tkaniny; pierwotnie służyła do przykrycia tonsury;

Piuska (zucchetto, kalotka) – mała czapeczka zakładana przez duchownych katolickich pod biret lub kapelusz, natomiast przez wyższych dostojników (biskupów, kardynałów, papieży) noszona stale jako samodzielne nakrycie głowy. Zasadniczo występująca w kolorach:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piusowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Piusa lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Piusa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pivařka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) piwoszka

Piwek

1. zdrobnienie od: piwo;
2. żartobliwie, potocznie o czymś bardzo prostym, nieskomplikowanym, łatwym do zrozumienia lub wykonania

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksander Piwek – polski architekt, historyk architektury i konserwator zabytków
Elżbieta Piwek – polska aktorka teatralna i filmowa

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl

Piwko

1. zdrobnienie od: piwo;
2. żartobliwie, potocznie o czymś bardzo prostym, nieskomplikowanym, łatwym do zrozumienia lub wykonania

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. piwo

Piwko – singel Kazika promujący album Silny Kazik pod wezwaniem. Singel został wydany w 2009 roku przez S.P. Records.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piwkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

Źródła:

Wiktionary

Piwnica

1. podziemne pomieszczenie, najczęściej będące pierwszym nad fundamentami jakiegoś budynku, wykorzystywane zwykle jako przechowalnia zapasów, żywności;
2. sklepione podziemne pomieszczenie służące jako pub, winiarnia, kawiarnia lub podobny lokal

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podziemne piętro budynku

(1.2) pomieszczenie przeznaczone do przechowywania wina, piwa i innych trunków

(1.3) budynek gospodarczy przeznaczony do przechowywania zapasów jedzenia na zimę, a latem w niskiej temperaturze, często pokryty ziemią

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piwnicki

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piwnicki − polski herb szlachecki
Grzegorz Piwnicki – polski grafik, grafficiarz
Michał Piwnicki – katolicki duchowny
Witold Piwnicki – polski malarz
Zygmunt Piwnicki – polski wojskowy

Piwniczanka – naturalna woda mineralna wydobywana w Piwnicznej-Zdroju z kilkunastu odwiertów. Rozprowadzana przez Zakład Butelkowania Naturalnej Wody Mineralnej "Piwniczanka", którego właścicielem jest Spółdzielnia Pracy "Piwniczanka".

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piwniczański

przymiotnik od: Piwniczna-Zdrój (do 1998 roku: Piwniczna; miejscowość wypoczynkowa nad Popradem)

Źródła:

SJP.pl

Piwniczka

niewielkie pomieszczenie wykorzystywane jako piwnica (podziemna część domu lub lokal, którego część mieści się pod ziemią)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: piwnica

(1.2) niewielka piwnica

(1.1) daw. służący odpowiadający za piwnice

Piwniczny – w średniowiecznej Polsce urzędnik dworski sprawujący pieczę nad piwnicami, w których przechowywano wino oraz piwo. Za panowania Henryka Walezego i Stefana Batorego nastąpił podział na dwa oddzielne stanowiska:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piwnik

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barbara Piwnik
Jan Piwnik
Józef Piwnik

Źródła:

Wikipedia

Piwnobrązowy

brązowy o odcieniu piwnym

Źródła:

SJP.pl

Piwnooki

mający oczy koloru piwnego

przymiotnik

(1.1) książk. mający piwne oczy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piwny

dotyczący piwa, związany z piwem, o kolorze piwa

przymiotnik

(1.1) zrobiony z piwa lub z dodatkiem piwa

(1.2) spoż. używany do produkcji piwa

(1.3) o kolorze oczu: brązowy z żółtym odcieniem, w kolorze piwa

(1.4) związany z piwem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piwo

napój z niewielką zawartością alkoholu, otrzymany ze słodu jęczmiennego, chmielu, drożdży i wody, a także: jedna butelka, porcja tego napoju

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. kulin. niskoalkoholowy napój orzeźwiający;

(1.2) hand. butelka, puszka lub kufel piwa (1.1)

krzew z rodziny jaskrowatych o dużych, białych, różowych lub czerwonych kwiatach; peonia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Paeonia|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny piwoniowatych;

(1.2) bot. ogrod. roślina z rodzaju piwonii (1.1)

(1.3) kwiat piwonii (1.2)

(1.4) gw-pl|Warszawa. piwo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

piwonia – rodzaj roślin z rodziny piwoniowatych
Piwonia – rzeka, dopływ Prosny
Piwonia – rzeka, dopływ Tyśmienicy
2S7 Pion (tłum. Piwonia) – radziecka armata samobieżna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piwonin

Piwonin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Sobienie-Jeziory. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 739.

Źródła:

SJP.pl

Piwot

w koszykówce: dozwolony przepisami obrót zawodnika trzymającego w ręku piłkę

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) część ramy rowerowej, do której montuje się hamulce

(1.2) w koszykówce: dozwolony przepisami obrót zawodnika trzymającego w ręku piłkę, podczas którego jedna stopa ciągle dotyka boiska

(1.3) mat. element dzielący ciąg na dwie części, np. przy sortowaniu przez podział

Ten artykuł opisuje zagadnienie koszykarskie zgodne z normami FIBA.

Piwot (lub obrót) – w koszykówce jest legalnym ruchem zawodnika trzymającego żywą piłkę.

Piwot (obrót) polega na wykonaniu ruchu (lub ruchów) jedną ze stóp, bez odrywania drugiej stopy (stopa "nogi obrotu" pozostaje na jednym punkcie na boisku).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piwotalny

przymiotnik

(1.1) rzad. obrotowy, osiowy

(1.2) przen. polit. pejor. nie mający samodzielnej władzy, ale za to wchodzący w koalicje z prawie każdą opcją polityczną;

Źródła:

Wiktionary

Piwotować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) środ. inform. w arkuszu kalkulacyjnym: przedstawiać, zestawiać dane w formie tabeli przestawnej

Źródła:

Wiktionary

Piwowar

osoba pracująca w piwowarstwie (browarnictwie, przemyśle spożywczym zajmującym się warzeniem piwa i jego dystrybucją na rynek); browarnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się warzeniem piwa

Zobacz też: Piwowar (ujednoznacznienie).

Piwowar (staropol. "mielcarz") – rzemieślnik zajmujący się warzeniem piwa; szerzej osoba pracująca w przemyśle piwowarskim (browarnictwie – przemyśle spożywczym zajmującym się warzeniem piwa i jego dystrybucją na rynek).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piwowarczyk

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. uczeń piwowarski

(1.2) daw. syn piwowara

zakład przetwórstwa spożywczego zajmujący się produkcją piwa; browar

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. wytwórnia piwa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piwowarski

wykorzystywany w procesie warzenia piwa (np. drożdże piwowarskie), związany w jakiś sposób z piwowarstwem lub piwowarem (np. cech piwowarski); browarniany, browarniczy, browarny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z piwowarstwem, dotyczący piwowarstwa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Arnulf (Arnold) Piwowarski (580–640) – święty Kościoła katolickiego
Edward Piwowarski (1910–1974) – polski rzeźbiarz
Grzegorz Piotrowski (ur. 1971) – polski kolarz
Jerzy Piwowarski (ur. 1959) – artysta fotografik
Juliusz Piwowarski (ur. 1954) – publicysta, pedagog, politolog
Kordian Piwowarski (ur. 1978) – polski reżyser i scenarzysta
Marek Piwowarski (ur. 1965) – honorowy konsul Rzeczypospolitej
Radosław Piwowarski (ur. 1948) – polski reżyser i scenarzysta oraz aktor filmowy
Rafał Piwowarski (ur. 1947) – polski pedagog, profesor nauk humanistycznych
Władysław Piwowarski (1929 – 2001) – polski ksiądz katolicki, nauczyciel akademicki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piwowarstwo

wyrób piwa, przemysł spożywczy zajmujący się warzeniem piwa i jego dystrybucją na rynek; browarnictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sztuka warzenia piwa;

Piwowarstwo albo browarnictwo – sztuka warzenia piwa (w tym piwowarstwo domowe) oraz produkcja piwa w browarach na skalę przemysłową (zob. przemysł piwowarski).

Stwarza zapotrzebowanie na produkty rolne: jęczmień browarny oraz chmiel.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. pieszcz. zdrobn. od: piwo

Źródła:

Wiktionary

Piwónka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bot. ogrod. piwonia

Źródła:

Wiktionary

miasto we Włoszech

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Piza (1.2);

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w środkowej części kraju w regionie Toskania;

Piza ( Pisa) – miasto we Włoszech, w Toskanii, 85 379 mieszkańców, nad rzeką Arno, oddalone o 13 km od wybrzeża Morza Liguryjskiego.

SJP.pl
Wikipedia

Pizarro

[czytaj: pisarro] nazwisko, np. Francisco Pizarro (1478-1541), konkwistador hiszpański

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Francisco Pizarro
Gonzalo Pizarro – przyrodni brat Francisco
Hernando Pizarro – brat Francisco
Juan Pizarro − przyrodni brat Francisco
Pedro Pizarro − kuzyn Francisco
Alberto Rivera Pizarro – piłkarz hiszpański
Artur Pizarro − pianista portugalski
Claudio Pizarro – piłkarz peruwiański
David Pizarro – piłkarz chilijski
Francisco Pizarro − chilijski piłkarz
Jaime Pizarro − piłkarz chilijski
José Alfonso Pizarro − hiszpański oficer marynarki

(1.2) wulg. med. siniak, często podbite oko, ślad po pobiciu

(1.3) wulg. pejor. niezdara, ciamajda

(1.4) wulg. seks. męski odbyt (jako obiekt seksualny)

wulgarnie:
1. ślamazarny, niezdarny, nieudolny; ciapowaty, ofermowaty, ciamajdowaty;
2. kiepski, marny, złej jakości; chujowy;
3. skłonny do płaczu; mazgajowaty;
4. słaby, zniewieściały, bez charakteru; mimozowaty, mięczakowaty

przymiotnik jakościowy

(1.1) wulg. niezaradny

(1.2) wulg. zniewieściały

(1.3) wulg. kiepski, marny, do niczego

Źródła:

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Gajusz Kalpurniusz Pizon
Gnejusz Kalpurniusz Pizon

Źródła:

Wikipedia

Pizydia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

skrót od: pizzicato (określenie wykonawcze: szarpiąc struny palcem)

Źródła:

SJP.pl

Pizza

[czytaj: picca] placek drożdżowy z dodatkami

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Piórka

Źródła:

SJP.pl

Piórko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: pióro

(1.2) małe pióro

(1.3) stalówka używana w tworzeniu szkiców i rysunków

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piórko – potoczna nazwa na kostkę do gry na gitarze
– przyrząd do rysowania tuszem
Piórko – źródło krasowe w Jerzmanowicach w powiecie krakowskim
Gęsie pióro

Piórkować

Piórkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Radomin
Piórkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Płoskinia

Źródła:

Wikipedia

Piórkowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adrian Piórkowski – polski piłkarz ręczny, zawodnik Juranda Ciechanów
Zbigniew Piórkowski – polski pięściarz, olimpijczyk, reprezentant Polski i trener
Piorkowski – nazwisko, wywodzące się od nazwiska Piórkowski
Piórkowski, popr. Aparat Möde-Piorkowskiego – urządzenie do przeprowadzania psychologicznego testu koordynacji wzrokowo-ruchowej, szeroko wykorzystywany do badań kierowców, instruktorów i egzaminatoró...

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piórkowy

o cechach piórka ptasiego, głównie w odniesieniu do masy czegoś lub kogoś (np. waga piórkowa, zawodnik piórkowy), podobny do piórka

Źródła:

SJP.pl

Piórkuję

Źródła:

SJP.pl

Piórniczek

zdrobnienie od: piórnik

Źródła:

SJP.pl

Piórnik

rodzaj pojemnika, najczęściej podłużnego, służącego do przechowywania gumek, piór oraz innych przyborów piśmienniczych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zwykle podłużne etui z przyborami szkolnymi;

(1.2) reg. zwyczaj wspólnego darcia pierza przez dziewczęta i kobiety

(1.3) środ. więz. grzebień

(1.4) slang. głupiec

(1.5) gw-pl|Mazury, Warmia. wsypa na pierzynę

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ornit. wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;

(1.2) przyrząd do pisania

(1.3) liter. autorstwo dzieła literackiego

(1.4) spłaszczony, rozszerzony koniec wiosła

(1.5) pióra slang. długie włosy, szczególnie u mężczyzny

(1.6) gwara. muz. gitara

(1.7) łow. ptactwo łowne

(1.8) techn. męska część połączenia ciesielskiego typu „pióro i wpust”

rodzina motyli

Piączyn – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Staroźreby.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą gromady Piączyn, po jej likwidacji w gromadzie Góra. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa płockiego.

Źródła:

Wikipedia

Piąsteczka

zdrobnienie od: piąstka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: piąstka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piąstka

niewielka pięść, najczęściej dziecka lub w przenośni o bardzo małej, drobnej twarzy, buzi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: pięść

(1.2) mała pięść dziecka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piąstkować

wybijać (wybić), odbijać (odbić) piłkę pięścią lub pięściami

Źródła:

SJP.pl

Piąta

godzina piąta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 5 nad ranem lub po południu

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: piąty

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piątaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od piątak

Źródła:

Wiktionary

Piątak

1. potocznie o monecie mającej wartość pięciu jednostek monetarnych, najczęściej w odniesieniu do pięciozłotówki; piątal;
2. tropikalna, często hodowana w mieszkaniach roślina z rodziny marzannowatych, o charakterystycznych kwiatach zebranych w pęczki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pięć złotych lub inna moneta o nominale pięć

(1.2) rodzaj miodu pitnego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. uczeń piątej klasy

Zobacz też: piątak ("Pentas") – rodzaj roślin z rodziny marzanowatych.

Piątak – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Suchowola.

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piątal

piąty dzień tygodnia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) piąty dzień tygodnia

Piątek (skrót pt. lub piąt.) – dzień tygodnia między czwartkiem a sobotą.

Według normy ISO-8601 jest piątym dniem tygodnia.

W tradycji biblijnej – chrześcijańskiej i żydowskiej, gdzie za pierwszy dzień tygodnia uznawana jest niedziela, piątek jest dniem szóstym.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piąterko

pięterko

Źródła:

SJP.pl

Piątka

1. cyfra oznaczająca liczbę pięć;
2. pięć osób;
3. coś co jest przeznaczone dla pięciu osób;
4. karta do gry lub cokolwiek oznaczone cyfrą pięć;
5. pięć oczek na kostce domina, pięć punktów na kostce do gry, pięć poprawnych skreśleń w totolotka;
6. ocena bardzo dobra, wysoka ocena szkolna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa cyfry 5

(1.2) ocena w polskich szkołach, niegdyś najwyższa, obecnie druga po najwyższej

(1.3) to, co ma numer 5, jest oznaczone liczbą 5, np. dom, autobus, bieg (w skrzyni biegów)

(1.4) coś, czego jest 5, całość składająca się z 5 elementów, jednostek itp.

(1.5) środ. kolej. lokomotywa serii EP05

(1.6) slang. pot. gest przybijania piątki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

piątka – gest wykonywany przez dwie osoby
„piątka” – w ZSRR i jego byłych krajach, potoczna nazwa samochodu „Łada 2105”
Poznańska Piątka
Wielka piątka
Wielka piątka Afryki
Piątka – wieś w rejonie cudnowskim obwodu żytomierskiego
Piątka – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1867–1923
Piątka – piąty album Roberta Chojnackiego, wydany w 2016
Piątka – karta do gry

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piątkarz

potocznie: uczeń o bardzo dobrych ocenach; piątkowicz

Źródła:

SJP.pl

Piątkiewicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksy Piątkiewicz – polski specjalista w dziedzinie budowy i konstrukcji maszyn
Bronisław Piątkiewicz – polski geodeta
Leopold Piątkiewicz – polski oficer
Stanisław Piątkiewicz – polski rzeźbiarz
Stanisław Jan Piątkiewicz – polski rzeźbiarz

Źródła:

Wikipedia

Piątkowski

→ Piątek (miasto w Polsce); piątecki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Antoni Piątkowski (1930–2002), naukowiec, elektronik
Andrzej Piątkowski (1934–2010), polski szermierz szablista, trzykrotny medalista
Edmund Piątkowski (1936–2016), polski lekkoatleta dyskobol, mistrz Europy i rekordzista świata
Felicjan Zygmunt Piątkowski (1908–2004), polski kartograf i poligraf
Grzegorz Piątkowski (ur. 1959), polski scenograf filmowy
Henryk Piątkowski (ujednoznacznienie)
Jan Piątkowski (1935-2016), polski polityk, prawnik, były minister sprawiedliwości, poseł na Sejm I i
Jarosław Piątkowski (ur. 1982), polski piłkarz, grający na pozycji prawego pomocnika w Stali Stalowa Wola
Jerzy Piątkowski (ujednoznacznienie)
Kamil Piątkowski (ur. 2000), polski piłkarz, grający na pozycji obrońcy w Rakowie Częstochowa
Leokadia Piątkowska (1833–1944), polska rolniczka zamordowana w czasie okupacji niemieckiej przez Niemców za pomoc okazaną Żydom. Zawołana po Imieniu.
Lucjan Piątkowski (1929–2001), polski działacz partyjny i dyplomata

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piątkowy

1. charakterystyczny dla piątku, związany z piątym dniem tygodnia (np. nabożeństwa piątkowe);
2. bazujący na pięciu częściach (np. matematyczny układ piątkowy), charakterystyczny dla piątki, powiązany z tą liczbą;
3. zdolny do uzyskania piątki, oceny bardzo dobrej (np. uczeń piątkowy)

przymiotnik

(1.1) właściwy piątkowi; dziejący się w piątek

(1.2) dotyczący piątki (jako liczby)

(1.3) dotyczący piątki (jako oceny w szkole)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piątnica

1. gmina wiejska w Polsce;
2. część Legnicy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piątnica – gmina wiejska w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim
Piątnica – część Legnicy
Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Piątnicy
Dekanat Piątnica, Piątnica Poduchowna, Piątnica Włościańska

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 5

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) dzień miesiąca po czwartym

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) piąta: godzina piąta

Źródła:

→ pięcioboczny

→ pięciobój

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pięciobojem, dotyczący pięcioboju

dyscyplina sportowa złożona z pięciu konkurencji; pentatlon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. dyscyplina sportowa, która składa się z pięciu części;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pięciobój antyczny – zawody w starożytnej Grecji: bieg, zapasy, skok w dal, rzut oszczepem oraz rzut dyskiem,
pięciobój nowoczesny – współczesna dyscyplina olimpijska: jazda konna, szermierka, pływanie, strzelanie z pistoletu oraz bieg przełajowy,
pięciobój lekkoatletyczny – dawna konkurencja lekkoatletyczna.
pięciobój wojskowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pięciocalowy

mający długość pięciu cali

Źródła:

SJP.pl

Pięciocentowy

przymiotnik

SJP.pl
Wiktionary

Pięciocylindrowy

przymiotnik

mający pięć dni, trwający pięć itp.

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający pięć dni

akord składający się z pięciu różnych dźwięków

Pięciodźwięk – akord złożony z pięciu dźwięków. Bazuje na trójdźwięku z dodanymi kolejnymi dwiema tercjami. Odległością między pierwszym a piątym dźwiękiem jest interwał nony, dlatego nazywany jest też akordem nonowym.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pięcioelementowy

zawierający pięć elementów, dzielący się na pięć elementów, złożony z pięciu członów, części tworzących razem całość

przymiotnik

(1.1) składający się z pięciu elementów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięcioetapowo

przysłówek

(1.1) w pięciu etapach, fazach

Pięciofazowo

przysłówek

Pięciojęzyczny

1. posługujący się pięcioma językami;
2. napisany w pięciu językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się pięcioma językami

przymiotnik

(1.1) posługujący się pięcioma językami

(1.1) taki, który ma pięć kół

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciokreślny

oktawa pięciokreślna - jedna z oktaw (dźwięki oznaczane małymi literami z piątką arabską w górnym indeksie)

Źródła:

SJP.pl

Pięciokropka

szubarga pięciokropka - gatunek stonki

Źródła:

SJP.pl

Pięciokrotnie

przysłówek

(1.1) pięć razy

Źródła:

Tora (Pięcioksiąg Mojżeszowy) – święta księga judaizmu, pięć pierwszych ksiąg Starego Testamentu
Pięcioksiąg samarytański – samarytańska wersja Tory
Pięcioksiąg konfucjański – zestaw klasycznych ksiąg chińskich

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pięciokącik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od pięciokąt

Źródła:

Wiktionary

Pięciokąt

figura płaska ograniczona pięcioma odcinkami o wspólnych wierzchołkach, a w przypadku pięcioboku foremnego także o równych długościach; pięciobok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielokąt mający pięć boków;

Pięciokąt (pięciobok) – wielokąt o pięciu bokach. Każdy pięciokąt ma pięć przekątnych. Szczególnym przypadkiem pięciokąta jest pięciokąt foremny.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pięciokątny

mający pięć kątów; pentagonalny

przymiotnik

(1.1) taki, który ma pięć kątów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciolatek

zwierzę mające pięć lat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopiec mający pięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od pięciolatka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciolatka

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca pięć lat
2. okres objęty planowaniem gospodarczym, obejmujący (przynajmniej teoretycznie) pięć lat; pięciolecie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczynka mająca pięć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięć lat

(1.3) pięcioletni okres objęty planem gospodarczym;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od pięciolatek

Pięciolatka, pięcioletni plan rozwoju gospodarki narodowej (ros. пятилетка, пятилетний план развития народного хозяйства) – nazwa planów gospodarczych ZSRR począwszy od roku 1928.

Pierwsza pięciolatka (1928–1932) miała na celu zlikwidowanie własności prywatnej (kładąc kres polityce NEP-u) oraz rozwój przemysłu ciężkiego i rolniczego. O ile – według władz radzieckich – powiódł się plan rozwoju przemysłu ciężkiego, to skutkiem kolektywizacji była klęska głodu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pięciolatki

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca pięć lat
2. okres objęty planowaniem gospodarczym, obejmujący (przynajmniej teoretycznie) pięć lat; pięciolecie

Źródła:

SJP.pl

Pięciolecie

1. okres pięciu lat;
2. okres objęty planowaniem gospodarczym, obejmujący (przynajmniej teoretycznie) pięć lat; pięciolatka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres pięciu lat

(1.2) piąta rocznica czegoś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięcioletni

1. trwający pięć lat; przypadający za pięć lat;
2. będący w wieku pięciu lat, mający pięć lat

mający pięć miesięcy, trwający pięć miesięcy itp.

potocznie o przerwie trwającej pięć minut lub potrawie, najczęściej w proszku, przyrządzanej w około pięć minut

złożony z pięciu osób; mogący pomieścić pięć osób

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla pięciu osób, mogący pomieścić pięć osób

przymiotnik

(1.1) rozmieszczony na pięciu płaszczyznach

Źródła:

Wiktionary

Pięciopłatkowy

mający pięć płatków

przymiotnik

pięcioro dzieci urodzonych podczas jednego porodu

Pięcioraczki (ang. "Quintuplets") – amerykański serial komediowy nadawany przez stację FOX od 16 czerwca 2004 roku do 12 stycznia 2005 roku. W Polsce nadawany jest na kanale Comedy Central Polska od 10 lipca 2010 roku, a dzień później od 11 lipca 2010 roku w Comedy Central Family.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pięcioraki

występujący w pięciu rodzajach, gatunkach, odmianach itp.

liczebnik wieloraki

(1.1) dotyczący pięciu typów, rodzajów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciorako

przysłówek

(1.1) …odpowiadający liczbie 5

(1.1) trwający pięć tygodni

(1.2) będący w wieku pięciu tygodni

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciotysięcznik

1. statek o nośności pięciu tysięcy ton;
2. szczyt górski o wysokości ponad pięciu tysięcy metrów nad poziomem morza

Źródła:

SJP.pl

Pięciotysięczny

przymiotnik odliczebnikowy

rzeczownik, rodzaj żeński

mający wartość pięciu złotych

przymiotnik

(1.1) mający wartość pięciu złotych

(1.2) wynoszący pięć złotych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciozłotówka

moneta o nominale pięciu złotych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mający wartość pięciuset złotych

(1.2) wynoszący pięćset złotych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięczkowo

Piędziówka

gatunek owada, szkodnik lasów; miernica

Źródła:

SJP.pl

Piędź

dawna jednostka długości równa około ośmiu calom

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. metrol. dawna miara długości równa odległości od końca kciuka do końca palca środkowego lub małego rozpostartej dłoni dorosłego mężczyzny (ok. 8 cali);

Piędź – dawna miara długości, określana jako odległość między końcami kciuka i palca środkowego (lub małego) rozwartej dłoni.

lekceważąco: mężczyzna przesadnie dbający o swój wygląd; laluś, strojniś, goguś, fircyk

Patrz:piękniś

Źródła:

SJP.pl

Piękno

1. zespół cech, który sprawia, że coś się podoba;
2. wysoka wartość moralna

rzeczownik, rodzaj nijaki

Pięknopióry

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma piękne pióra

pięknotka – rodzaj krzewów z rodziny jasnotowatych
pięknotka – rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. tylna część stopy

(1.2) część skarpety, pończochy, buta w okolicach pięty (1.1)

(1.3) żegl. dolny koniec masztu;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pięta – część stopy człowieka
pięta – człon odnóży niektórych stawonogów (syn. nadstopia)
pięta – część nadstopia u niektórych kosarzy
pięta achillesowa
pięta (żeglarstwo)
Pięta (nazwisko)
Pięta – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Widze
Pięta – herb szlachecki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piętak

dawniej:
1. moneta wartości pięciu groszy lub pięciu kopiejek;
2. żelazny drążek używany do podważania ciężkich przedmiotów

Piętak – część wsi Rogienice Wielkie w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Mały Płock.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pięterko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od piętro; nadbudowa, zwykle o mniejszej powierzchni niż kondygnacja poniżej

(1.2) przen. miejsce intymnych spotkań

Źródła:

Wiktionary

Piętka

1. zdrobnienie od: pięta;
2. kromka chleba odcięta pierwsza z brzegu bochenka; przylepka;
3. tylna część narty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: pięta

(1.2) spoż. kromka chleba odkrojona z początku lub końca bochenka chleba

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

piętka – sposób ukształtowania konturu elementu architektonicznego
Piętka – polskie nazwisko
piętka – część pługa
piętka – część kopyta koniowatych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piętnar

ciesielskie łączenie konstrukcji drewnianej; bantyna, rososzka

Źródła:

SJP.pl

Piętnasta

godzina piętnasta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 15, godzina trzecia po południu

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: piętnasty

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętnastak

ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 15

Źródła:

SJP.pl

Piętnastka

1. grupa piętnastu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 15;
3. piętnaście lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa liczby 15

(1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 15

(1.3) całość składająca się z piętnastu części, elementów lub jednostek

(1.4) pot. piętnastoletnia dziewczyna

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

piętnastka – nazwa liczby 15
Piętnastka – układanka logiczna
Piętnastka – gra bilardowa
15

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piętnastkowy

→ piętnastka

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą piętnaście, dotyczący liczby piętnaście

mający piętnaście dni, trwający piętnaście dni itp.

przymiotnik

(1.1) trwający piętnaście dni

(1.2) będący w wieku piętnastu dni

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętnastogodzinny

trwający piętnaście godzin

przymiotnik

(1.1) trwający piętnaście godzin

(1.2) będący w wieku piętnastu godzin

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

powtarzający się piętnaście razy

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się piętnaście razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś piętnaście razy

(1.3) piętnaście razy większy bądź mniejszy od czegoś

Źródła:

Piętnastolatki (ang. "Hillside", znany również jako "Fifteen", 1991–1993) – kanadyjsko-amerykański serial młodzieżowy stworzony przez Johna T. Binkleya.

Źródła:

Piętnastominutowy

trwający piętnaście minut

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający piętnaście minut

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętnastoosobowy

1. składający się z piętnastu osób;
2. przeznaczony dla piętnastu osób

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla piętnastu osób, mogący pomieścić piętnaście osób

(1.2) złożony z piętnastu osób, wykonywany przez piętnaście osób

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętnastopiętrowy

przymiotnik relacyjny

przymiotnik

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 15

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 15

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

1. znak, znamię, ślad po uderzeniu, blizna;
2. cecha charakterystyczna

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) trwały znak rozpoznawczy właściciela wyciśnięty lub wypalony na skórze bydlęcia albo niewolnika; dawniej również na twarzy lub plecyecach przestępcy

(1.2) przen. cecha charakterystyczna, trwały ślad po czymś, znak rozpoznawczy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

piętno – ślad albo odbite czy wypalone znamię; piętno na ramieniu nosiła Milady, zbrodniarka, bohaterka powieści Trzej muszkieterowie Aleksandra Dumasa; naznaczony nim był również Jean Valjean, bohate...
Piętno (zootechnika) – znak wypalany na skórze zwierząt w celu ich rozpoznawania
Piętno – polski film z 1983 roku
Piętno – brytyjski film z 1997 roku
Piętno – amerykański film z 2003 roku
Piętno – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Tuliszków
Piętno – dawna gmina wiejska
Piętno − dawny kolejowy wąskotorowy przystanek osobowy w Piętnie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piętnować

1. potępiać;
2. oznaczyć piętnem

czasownik przechodni niedokonany (dk. napiętnować)

(1.1) surowo osądzać

(1.2) rzad. odciskać piętno

czasownik zwrotny niedokonany piętnować się (dk. napiętnować się)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętro

1. kondygnacja budynku nad parterem lub nad inną kondygnacją;
2. strefa znajdująca się na określonej wysokości nad poziomem morza, w której panuje pewien typ roślinności;
3. zespół warstw skalnych powstałych w czasie wieku geologicznego;
4. część złoża przygotowana do jednoczesnego wybierania;
5. w drzewostanie leśnym: jednakowa wysokość koron pewnej grupy drzew lub krzewów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. bud. nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej

(1.2) geol. jednostka chronostratygraficzna dziejów Ziemi, część oddziału;

(1.3) bot. zob. piętro roślinne.

(1.4) górn. część złoża przygotowana do jednoczesnego wybierania (przy pionowym podziale poziomu kopalni)

(1.5) leśn. korony grupy drzew znajdujące się na tej samej wysokości

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piętro, czyli wyższa kondygnacja budynku
Piętra roślinności w botanice
Piętro – jednostka chronostratygraficzna
Pietro

Piętrowy

odnoszący się do piętra, składający się z dwóch lub więcej pięter (kondygnacji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) o domu: taki, który ma dwie kondygnacje: parter i jedno piętro

(2.1) mat. cyfra 5

(2.2) pot. jedna z ocen w czterostopniowej i sześciostopniowej szkolnej skali ocen, ocena bardzo dobra

forma rzeczownika.

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą pięćdziesiąt, dotyczący liczby pięćdziesiąt

Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesiątnica

dzień w kalendarzu żydowskim, mający upamiętnić zstąpienie Boga na górę Synaj po pięćdziesięciu dniach od wyjścia Izraelitów z Egiptu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. ostatnia niedziela przed Popielcem (tj. przed Wielkim Postem)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szawuot – żydowskie Święto Tygodni
Zesłanie Ducha Świętego – święto chrześcijańskie
Stado – święto słowiańskie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pięćdziesiąty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 50

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od pięćdziesiąt

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięciocentowy

przymiotnik

(1.1) liczący pięćdziesiąt centów, mający wartość pięćdziesięciu centów

Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciocentówka

moneta o nominale pięćdziesięciu centów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta o nominale pięćdziesięciu centów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięcioczterolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt cztery lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt cztery lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od pięćdziesięcioczterolatka

Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięcioczterolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt cztery lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt cztery lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od pięćdziesięcioczterolatek

Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięcioczteroletni

1. trwający pięćdziesiąt cztery lata; przypadający za pięćdziesiąt cztery lata;
2. będący w wieku pięćdziesięciu czterech lat, mający pięćdziesiąt cztery lata

przymiotnik

(1.1) mający pięćdziesiąt cztery lata

(1.2) trwający pięćdziesiąt cztery lata

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięciodwuipółletni

1. trwający pięćdziesiąt dwa lata i pół roku; przypadający za pięćdziesiąt dwa lata i pół roku;
2. będący w wieku pięćdziesięciu dwóch lat i pół roku, mający pięćdziesiąt dwa lata i pół roku

Źródła:

SJP.pl

Pięćdziesięciodwulatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt dwa lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt dwa lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od pięćdziesięciodwulatka

Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciodwulatka

rzeczownik, rodzaj żeński

Wiktionary

Pięćdziesięciodziewięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt dziewięć lat

SJP.pl

Pięćdziesięciogroszowy

mający wartość pięćdziesięciu groszy

przymiotnik

(1.1) mający wartość pięćdziesięciu groszy, kosztujący pięćdziesiąt groszy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięciogroszówka

moneta o nominale pięćdziesięciu groszy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta, której wartość wynosi pięćdziesiąt groszy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięciojednolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

powtarzający się pięćdziesiąt razy

Źródła:

SJP.pl

Pięćdziesięciolatek

mężczyzna mający pięćdziesiąt lat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba w wieku 50-59 lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca 50-59 lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od pięćdziesięciolatka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięciolatka

kobieta mająca pięćdziesiąt lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od pięćdziesięciolatek

Źródła:

Pięćdziesięcioośmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt osiem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt osiem lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od pięćdziesięcioośmiolatka

Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięcioośmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt osiem lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt osiem lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od pięćdziesięcioośmiolatek

Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięcioośmioletni

przymiotnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt pięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

mający pięćdziesiąt siedem lat i pół roku, trwający pięćdziesiąt siedem lat i pół roku itp.

Źródła:

SJP.pl

Pięćdziesięciosiedmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt siedem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt siedem lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od pięćdziesięciosiedmiolatka

Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciosiedmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt siedem lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt siedem lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od pięćdziesięciosiedmiolatek

Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciosiedmioletni

1. trwający pięćdziesiąt siedem lat; przypadający za pięćdziesiąt siedem lat;
2. będący w wieku pięćdziesięciu siedmiu lat, mający pięćdziesiąt siedem lat

przymiotnik

(1.1) mający pięćdziesiąt siedem lat

(1.2) trwający pięćdziesiąt siedem lat

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięciostopniowy

1. mający pięćdziesiąt stopni (w jakiejś skali);
2. mający pięćdziesiąt stopni, etapów

Źródła:

SJP.pl

Pięćdziesięciosześciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt sześć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt sześć lat

forma rzeczownika.

Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciotrzylatka

rzeczownik, rodzaj żeński

banknot o nominale pięćdziesięciu złotych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta lub banknot którego wartość wynosi pięćdziesiąt złotych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćkroć

pięć razy; pięciokroć, pięciokrotnie

Źródła:

SJP.pl

Pięćset

[czytaj: piencet] liczebnik oznaczający liczbę 500

liczebnik główny

(1.1) liczba 500

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćsetka

1. grupa pięciuset osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 500

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa liczby 500 (pięćset)

SJP.pl
Wiktionary

Pięćsetletni

mający pięćset lat, trwający pięćset lat itp.

SJP.pl

Pięćsetzłotowy

mający wartość pięciuset złotych; pięciusetzłotowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający wartość pięciuset złotych

(1.2) wynoszący pięćset złotych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćsetzłotówka

Pięściarka

→ pięściarz

SJP.pl
Wiktionary

Piła

1. narzędzie do przecinania; pilarka;
2. potocznie: człowiek natarczywy, nudny, pedantyczny;
3. ryba podobna do rekina
4. środowiskowo o wymagającym nauczycielu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. narzędzie tnące z zębatym ostrzem;

(1.2) icht. pot. ryba nazwa systematyczna|Pristis pristis|ref=tak. z rodziny piłowatych, wyglądem przypominająca rekina;

(1.3) przen. pot. ktoś surowy i wymagający, najczęściej nauczyciel

(1.4) przen. pot. człowiek natarczywie, ciągłym upominaniem wymuszający na innych jakieś działanie

(1.5) przen. pot. coś nudnego, ciągle powtarzającego się do znudzenia

(1.7) fiz. elektron. pot. kształt wykresu zmian pewnej wielkości, przypominający zęby piły (1.1); wykres piłokształtny

(1.8) zgrub. od: piłka

(1.9) gw-pl|Śląsk Cieszyński. tartak

forma czasownika.

(2.1) 3. os. ż. lp. przesz. → zob. pić.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

piła – narzędzie
piła – instrument
Piła – seria filmów o psychopatycznym zabójcy Johnie Krammerze
Piła – krótkometrażowy film, pierwowzór poniższego filmu
Piła – film z 2004 r.
Piła – ścieżka dźwiękowa filmu Piła (2004)
Piła – gra wideo wyreżyserowana przez Jamesa Wana, Leigh Whannella i Davida Cohena
Saw: Rebirth (polski tytuł: Piła: Odrodzenie) – komiks napisany przez R. Erica Lieba i Krisa Oprisko. Rysunki Renato Guedes z 2005 roku.
Saw: The Ride (polski tytuł: Piła: Przejażdżka) – kolejka górska w Thorpe Park w Wielkiej Brytanii.
Saw Das Spiel (ang. Saw The Game) – gra on-line wydana w języku niemieckim .
dawna nazwa rzeki Mrożycy
ryba piła

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piłaciński

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Piłakno

jezioro w Polsce

1. nazwa dwóch wsi w Polsce;
2. dopływ Gwdy;
3. dopływ Bystrzycy

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Bałtyjsk (nazwa oficjalna do 1946 roku, obecnie egzonim wariantowy)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Piława – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Mietków
Piława – część wsi Wola Mała w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Czarna
Piława – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo
Piława – część wsi Kłębowiec w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Wałcz.
Piława – dawna nazwa Bałtyjska, miasta portowego w Rosji, w obwodzie królewieckim
Piława – rzeka, dopływ Gwdy
Piława – rzeka na Dolnym Śląsku, dopływ Bystrzycy
Piława Górna
Piława Dolna
Pilawa

Piłeczka

zdrobnienie od: piłka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn., spieszczenie od: piłka

(1.2) zdrobn., spieszczenie od: piła

(1.3) pot. mała piłka (okrągła) do gry lub zabawy

(1.4) pot. pieszcz. ciężarna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piłeczkowy

→ piłeczka

Patrz:piłeczka

Źródła:

SJP.pl

Piłecznica

rodzaj błonkówki z rodziny pilarzowatych

Źródła:

SJP.pl

Piłka

1. napełniona powietrzem kula odbijająca się sprężyście, najczęściej wykonana z gumy lub skóry, wykorzystywana do zabawy lub gier sportowych;
2. niewielka piła ręczna;
3. gra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. kulisty lub owalny przedmiot, wykonany ze skóry lub gumy, często wypełniony powietrzem, wykorzystywany w sporcie lub do zabawy

(1.2) pot. zabawa lub gra sportowa z użyciem piłki (1.1)

(1.3) rzut piłką (1.1); piłka (1.1) lecąca w powietrzu podczas gry

(1.4) techn. piła ręczna o małych rozmiarach

(1.5) pot. głowa

(1.6) pot. brzuch ciężarnej

Piłka – kulisty przedmiot, najczęściej używany w sportach i grach.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piłkarka

→ piłkarz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zawodniczka grająca w piłkę nożną

(1.2) zawodniczka grająca w piłkę ręczną

(1.3) zawodniczka grająca w piłkę siatkową

Patrz:piłkarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piłkarski

→ piłkarstwo, → piłkarz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z piłkarstwem, dotyczący piłkarstwa

Patrz:piłkarstwo, → piłkarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piłkarstwo

ogół czynności, spraw związanych z czynną grą w piłkę, szczególnie w piłkę nożną, zespół rzeczy odnoszących się do tej dziedziny sportu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. gra w piłkę nożną

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piłkarz

osoba grająca w piłkę, zwykle w piłkę nożną

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. sportowiec grający w piłkę nożną

(1.2) sport. sportowiec grający w piłkę ręczną

(1.3) sport. sportowiec grający w piłkę siatkową

Piłkarz (w odniesieniu do kobiet stosuje się formę piłkarka) – osoba uprawiająca grę w piłkę, przede wszystkim w piłkę nożną. Określenie stosowane mniej precyzyjnie w przypadku sportowca uprawiającego:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piłkarzyk

1. figurka piłkarza;
2. obraźliwie: piłkarz

Źródła:

SJP.pl

Piłkarzyki

trambambula;
1. gra zręcznościowa rozgrywana przy użyciu figurek piłkarzy przymocowanych do rurek poruszanych rękoma, na stole przypominającym miniaturowe boisko do piłki nożnej, polegająca na zdobyciu ustalonej liczby bramek;
2. stół do tej gry

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach;

forma rzeczownika|rodzaj=męski.

(2.1) lm. od: piłkarzyk

Piłkarzyki, futbol stołowy, piłka stołowa, trambambula ( table football, Tischfußball) – gra 2- lub 4-osobowa, imitująca prawdziwy mecz piłki nożnej.

Źródła:

SJP.pl

Piłodziobe

o cechach piłodziobych (północnoamerykańskich ptaków leśnych z rzędu kraskowatych, o dużym dziobie z charakterystycznymi niewielkimi ząbkami)

Źródła:

SJP.pl

Piłodzioby

o cechach piłodziobych (północnoamerykańskich ptaków leśnych z rzędu kraskowatych, o dużym dziobie z charakterystycznymi niewielkimi ząbkami)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Momotidae|G.R. Gray|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu kraskowych

Piłodzioby (Momotidae) – rodzina ptaków z rzędu kraskowych (Coraciiformes).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piłodziób

ptak z rodziny o tej samie nazwie, zamieszkujący lasy Południowej Ameryki, odznaczający się jaskrawym upierzeniem i dużym ząbkowanym dziobem

Źródła:

SJP.pl

Piłować

1. przecinać piłą
2. obrabiać coś pilnikiem
3. środowiskowo: być wymagającym nauczycielem
4. potocznie: chrapać

czasownik

(1.1) rżnąć, przecinać coś piłą lub piłką

(1.2) ścierać lub wygładzać coś pilnikiem

(1.3) przen. chrapać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piłowy

dotyczący piły

Źródła:

SJP.pl

ogół poglądów Józefa Piłsudskiego (polskiego działacza niepodległościowego, twórcy i przywódcy Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej) i historia, miejsca z nim związane

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) publ. pejor. lub iron. polityka prowadzona przez Józefa Piłsudskiego i jego obóz

(1.2) publ. pejor. lub iron. polityczne zaplecze Józefa Piłsudskiego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piłsudski

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Piłsudski – polityk, brat Józefa Piłsudskiego
Bronisław Piłsudski – etnograf, brat Józefa Piłsudskiego
Edmund Piłsudski – rotmistrz husarów, kuzyn Józefa Piłsudskiego
Franciszek Piłsudski – starosta wieszwiański, piwniczy Wielkiego Księstwa Litewskiego
Ignacy Juliusz Piłsudski – szambelan Stanisława Augusta Poniatowskiego
Jan Chrystofor Piłsudski – starosta czerakowski i wiśniański, członek konfederacji targowickiej
Jan Piłsudski – prawnik, społecznik, działacz państwowy
Józef Piłsudski – Naczelnik Państwa, pierwszy Marszałek Polski
Józef Wincenty Piłsudski – ojciec Józefa Piłsudskiego
Kazimierz Ludwik Piłsudski – prapradziad Józefa Piłsudskiego
Kazimierz Piłsudski – urzędnik, działacz szachowy
Kazimierz Piłsudski – rotmistrz żmudzki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pińczowianin

mieszkaniec Pińczowa

Pińczyce – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, w gminie Koziegłowy.

Słynie przede wszystkim z pięknego zabytkowego kościółka z XVIII w. i pałacu, w którym obecnie znajduje się plebania. Wokół kościoła i plebanii znajduje się również mur i dwie baszty. W Pińczycach mieści się także Szkoła Podstawowa oraz Biblioteka. Pińczyce położone są na Garbie Woźnickim, wokół nich rosną lasy.

Źródła:

Wikipedia

Pińczów

miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim

pogardliwie o kiepskiej gazecie, marnym, bezwartościowym czasopiśmie, rzadziej utworze literackim

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pogard. gazeta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piśmiennictwo

utwory pisane

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ogół pisanych utworów literackich

Piżamka

zdrobnienie od: piżama; pidżamka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: piżama

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piżamowy

związany w jakiś sposób z piżamą (np. komplet piżamowy, zestaw piżamowy), odnoszący się do piżamy; pidżamowy

Źródła:

SJP.pl

Piżdżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|piździć.

Piżmaczek

roślina z rodziny piżmaczkowatych, o kwiatach pachnących piżmem, rosnący w cienistych lasach całej Polski

ssak z rzędu gryzoni; piżmoszczur, szczur piżmowy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. gryzoń półkuli północnej wytwarzający piżmo;

Piżmak ("Ondatra") – rodzaj ssaka z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piżmaki

ssak z rzędu gryzoni; piżmoszczur, szczur piżmowy

Źródła:

SJP.pl

Piżmian

włóknodajna i ozdobna roślina z rodziny ślazowatych

Piżmian ("Abelmoschus") – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych ("Malvaceae"). Obejmuje 15 gatunków występujących w tropikach Afryki i Azji. Niektóre gatunki, np. piżmian jadalny ("A. esculentus") i piżmian właściwy ("A. moschatus") uprawiane są jako rośliny ozdobne i jadalne.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piżmo

mazista wydzielina gruczołów piżmowca (substancja otrzymywana również syntetycznie), służąca do utrwalania zapachu perfum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zootechn. wydzielina z gruczołów okołoodbytniczych piżmowca syberyjskiego;

(1.2) przest. przyprawa z wydzielin gruczołów zwierzęcych wydzielających silny zapach

(1.3) stpol. bot. bodziszek cuchnący

(1.4) stpol. kosmet. maść zapachowa

o cechach piżmowcowatych (rodzina ssaków)

Piżmowcowate, piżmowce (Moschidae) – rodzina ssaków z podrzędu przeżuwaczy (Ruminantia) w obrębie rzędu parzystokopytnych (Atriodactyla).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piżmowcowaty

o cechach piżmowcowatych (rodzina ssaków)

Źródła:

SJP.pl

Piżmowiec

azjatycki ssak z jeleniowatych; na brzuchu samce mają gruczoł wydzielający piżmo

Piżmowiec ("Moschus") – rodzaj ssaków z rodziny piżmowcowatych (Moschidae).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piżmowy

wyprodukowany z dodatkiem piżma, pachnący piżmem (np. olejek piżmowy), związany w jakiś sposób z piżmem (np. zapach piżmowy)

przymiotnik

(1.1) związany z piżmem, dotyczący piżma

(1.2) wydzielający piżmo

(1.3) o zapachu piżma

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piżmowół

potężnie zbudowany ssak z krętorogich występujący w arktycznych rejonach Ameryki Północnej; piżmowiec wschodni, wół piżmowy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Ovibos moschatus|ref=tak., gatunek ssaka kopytnego występujący na dalekiej północy, w tundrach Ameryki Północnej i Azji;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piżmówka

1. gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych; kaczka piżmowa;
2. wonnica piżmówka - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

Piżmówka, piżmówka amerykańska, kaczka piżmowa ("Cairina moschata") – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Zamieszkuje tereny od wybrzeży Meksyku, poprzez Amerykę Środkową po Ekwador nad Pacyfikiem oraz wybrzeża Urugwaju i północnej Argentyny nad Atlantykiem. Udomowiony przez Indian Ameryki Południowej, trafił do Europy w XVI wieku przywieziony przez Hiszpanów i Portugalczyków.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piżmówki

1. gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych; kaczka piżmowa;
2. wonnica piżmówka - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

Źródła:

SJP.pl

Piżon

pojedynczy, kunsztowny pukiel włosów, przypominający skrzydła gołębia, modny zwłaszcza w osiemnastowiecznej Europie

Źródła:

SJP.pl