Sy

przyimek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ze


Sy – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Ardeny.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 50 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 6 osób/km².


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sybarycki

przymiotnik od: sybaryta


przymiotnik

 (1.1) dotyczący sybaryty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sybaryta

człowiek lubujący się w zbytku i przyjemnościach


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. człowiek, który spędza czas na przyjemnościach i uwielbia zbytek oraz luksusy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sybarytka

→ sybaryta


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która spędza czas na przyjemnościach i uwielbia zbytek oraz luksusy


Patrz:sybaryta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sybarytyzm

umiłowanie zbytku, wygód i przyjemności życia


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. zamiłowanie do wygód i zbytku;


Sybarytyzm – leniwy, wygodny tryb życia w luksusach i dostatku; wygodnictwo. Termin pochodzi od starożytnego greckiego miasta Sybaris, którego mieszkańcy wiedli dostatnie życie, folgując wszelakim przyjemnościom.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syberia

kraina geograficzna w północnej Azji, wchodząca w skład Rosji


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. azjatycka część Rosji;

 (1.2) geogr. góra w Beskidzie Żywieckim;

 (1.3) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce


Zobacz też: Syberia w innych znaczeniach tej nazwy.

Syberia ( Сибирь, "Sibir’" ) – kraina geograficzna w północnej Azji, wchodząca w skład Rosji, położona między Uralem na zachodzie, Oceanem Arktycznym na północy, działem wód zlewisk Oceanu Arktycznego i Spokojnego na wschodzie, oraz stepami Kazachstanu i Mongolii na południu. W ujęciu historycznym (oraz potocznym w Rosji) do Syberii należy również rosyjski Daleki Wschód.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syberyjczyk

potocznie: kot rasy syberyjskiej


Źródła:

SJP.pl

Syberyjka

mieszkanka Syberii; Sybiraczka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. mieszkanka Syberii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syberyjski

przymiotnik od: Syberia


przymiotnik

 (1.1) przym. od Syberia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syberyjskotatarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Tatarów syberyjskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język syberyjskotatarski;


Źródła:

Wiktionary

Syberyt

przezroczysty kamień szlachetny


Źródła:

SJP.pl

Sybilant

spółgłoska szczelinowa lub zwarto-szczelinowa zębowa lub dziąsłowa: sycząca, szumiąca lub cisząca (pol. s, z, c, dz, sz, ż/rz, cz, dż, ć, dź)


Źródła:

SJP.pl

Sybiliński

proroczy, wieszczy


przymiotnik

 (1.1) wieszczy, proroczy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sybilla

wieszczka przepowiadająca przyszłe wydarzenia, zwłaszcza katastrofy


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sybin

miasto w Rumunii


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w środkowej Rumunii, w Siedmiogrodzie, stolica okręgu Sybin;

 (1.2) geogr. adm. okręg w środkowej Rumunii, w Siedmiogrodzie;


Sybin ( Sibiu, Nagyszeben, Hermannstadt) – miasto w środkowej Rumunii, w Siedmiogrodzie, stolica okręgu Sybin. Leży nad rzeką Cibin, dopływem Aluty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sybir

gruba wełniana tkanina na płaszcze zimowe


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sybiracki

przymiotnik od: sybirak


Źródła:

SJP.pl

Sybiraczka

kobieta zesłana na Sybir


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Syberii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sybirak

więzień lub zesłaniec na Syberię


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Syberii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sybirski

przymiotnik od: Sybir (Syberia jako miejsce zesłania)


Źródła:

SJP.pl

Sybiński

→ Sybin (miasto w Rumunii)


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sybinem, dotyczący Sybinu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sycanów

Sycanów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łaskim, w gminie Buczek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.


Źródła:

Wikipedia

Sycarnia

pomieszczenie wykorzystywane do sycenia miodu (przerabiania miodu pszczelego na pitny)


Źródła:

SJP.pl

Sycera

mocny, sfermentowany napój alkoholowy, sporządzany z owoców, zwłaszcza z daktyli


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bibl. spoż. mocny napój alkoholowy z daktyli lub innych produktów;


Sycera (zwana też szekar) – mocny napój sfermentowany, sporządzany z owoców, zwłaszcza z daktyli, z niektórych zbóż lub miodu.

Określenie pochodzi z czasów biblijnych, więc nie odnosi się do wysokoprocentowych alkoholi w dzisiejszym rozumieniu (np. wódki czy spirytusu), lecz do wysokoprocentowych win lub - najprawdopodobniej - do piwa. Jest to jeden z napojów, którego nie można spożywać po ślubowaniu nazireatu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sycewice

Sycewice (kaszb. "Sëcewice", Zitzewitz) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Kobylnica.

W skład sołectwa "Sycewice" wchodzi także osada leśna Miedzno.

Wieś leży na trasie linii kolejowej 202 Stargard-Słupsk-Gdańsk (przystanek Sycewice) i przy drodze wojewódzkiej nr 112 (dawniej drodze krajowej nr 6).


Źródła:

Wikipedia

Sychem

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. bibl. starożytne miasto w środkowej Palestynie, przejściowo stolica Samarii;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) rzad. imię|polski|m.; jedno z imion biblijnych


Sychem (Szechem, hebr. שכם) – ruiny starożytnego miasta izraelskiego w Samarii, w środkowej części Izraela. Miejsce wykopalisk archeologicznych – Tell Balata – znajduje się pod administracją Autonomii Palestyńskiej. W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się arabskie miasto Nablus.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sychemita

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Sychem


Źródła:

Wiktionary

Sychemitka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Sychem


Źródła:

Wiktionary

Sychowicz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Sychowski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Syciej

stopień wyższy od przysłówka: syto


Źródła:

SJP.pl

Syciwo

substancja do nasycania materiałów włóknistych w celu nadania im lepszych właściwości


Źródła:

SJP.pl

Sycić

1. czynić najedzonym, sytym; nasycać;
2. przenośnie: wzmacniać;
3. np. o zapachu: przenikać, przesycać;
4. zaprawiać coś czymś;
5. sycić się:
a) jeść, karmić się;
b) przenośnie: upajać się czymś


Źródła:

SJP.pl

Sycon

[czytaj: sykon] typ planu budowy gąbek wapiennych, charakteryzujący się dość grubą warstwą mezoglei, w której przebiegają liczne, wyścielone choanocytami (komórkami kołnierzykowatymi) kanały, łączące jamę paragastralną ze środowiskiem zewnętrznym


Źródła:

SJP.pl

Sycowianin

mieszkaniec Sycowa


Źródła:

SJP.pl

Sycowianka

mieszkanka Sycowa


Źródła:

SJP.pl

Sycowice

Sycowice ( "Leitersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Czerwieńsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.


Źródła:

Wikipedia

Sycowski

→ Syców


Patrz:Syców

Źródła:

SJP.pl

Sycylia

włoska wyspa na Morzu Śródziemnym


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;


Sycylia ( Sicilia, Sicilia) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (ponad 25 tys. km²), położona we Włoszech na południe od Półwyspu Apenińskiego, od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska. Od południa oddzielona Cieśniną Maltańską od Malty.

Razem z Wyspami Liparyjskimi, Egadami, Wyspami Pelagijskimi i Pantellerią tworzy od 1946 roku specjalny region autonomiczny (o powierzchni 25,7 tys. km² i 5,1 mln ludności) ze stolicą w Palermo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sycylianin

dawniej: Sycylijczyk (mieszkaniec Sycylii)


Źródła:

SJP.pl

Sycylijczyk

mieszkaniec Sycylii


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Sycylii, osoba pochodząca z Sycylii


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sycylijka

mieszkanka Sycylii


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. szach. obrona sycylijska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sycylijski

przymiotnik od: Sycylia


przymiotnik

 (1.1) od Sycylia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sycylijskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem sycylijskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem sycylijskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku sycylijskim


Źródła:

Wiktionary

Sycz

1. wydawać dźwięk podobny do syku;
2. mówić coś ze złością przez zaciśnięte zęby


Źródła:

SJP.pl

Syczek

sowa z rodziny sów właściwych, drapieżna, w Polsce występuje rzadko w południowej części kraju


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. mała sowa z rodzaju nazwa systematyczna|Otus|ref=tak.;

 (1.2) ornit. syczek zwyczajny nazwa systematyczna|Otus scops|ref=tak.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) zdrobn. od: syk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|syczeć.

 (1.2) wydawanie dźwięku przypominającego przeciągłe wymawianie spółgłoski s


Źródła:

Wiktionary

Syczewski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Syczeć

1. wydawać dźwięk podobny do syku;
2. mówić coś ze złością przez zaciśnięte zęby


czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. syknąć)

 (1.1) emitować dźwięk przypominający głoskę s

 (1.2) mówić ze złością, z pasją


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syczoń

rodzaj ptaków z rodziny puszczykowatych


Źródła:

SJP.pl

Syczuan

prowincja w Chinach; Sichuan


Syczuan ("Sichuan" wym., chiń. 四川; pinyin "Sìchuān"; Wade-Giles "Ssu-ch’uan") – prowincja w południowo-zachodnich Chinach, ze stolicą w Chengdu. Powierzchnia 485 tys. km kwadratowych, ludność 83,67 mln (2020).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Syczuański

przymiotnik od: Syczuan


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Syczuanem, dotyczący Syczuanu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. dialekt syczuański (języka chińskiego)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syczyn

Syczyn – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Wierzbica.

Wieś jest sołectwem w gminie Wierzbica. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 429 mieszkańców i była czwartą co do liczby ludności miejscowością gminy.


Źródła:

Wikipedia

Syczący

w językoznawstwie: spółgłoska sycząca - spółgłoska "s" i "z"


Źródła:

SJP.pl

Syców

miasto w Polsce


Syców ( Groß Wartenberg, do 1888 "Polnisch Wartenberg") – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, należące do aglomeracji wrocławskiej, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Syców.

Syców otrzymał lokację miejską w 1276 roku. Dawniej Wolne Państwo Stanowe. Do 1945 roku majątek ziemski w Sycowie należał do książęcej dynastii Bironów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sycący

1. czynić najedzonym, sytym; nasycać;
2. przenośnie: wzmacniać;
3. np. o zapachu: przenikać, przesycać;
4. zaprawiać coś czymś;
5. sycić się:
a) jeść, karmić się;
b) przenośnie: upajać się czymś


Źródła:

SJP.pl

Syderalny

gwiezdny, gwiazdowy; syderyczny


Źródła:

SJP.pl

Sydero-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z żelazem


Źródła:

Wiktionary

Syderofilina

białko osocza krwi (glikoproteina) odpowiedzialne za transport żelaza; transferyna


Źródła:

SJP.pl

Syderofilny

wykazujący znaczną rozpuszczalność w stopach metalicznych żelaza


Źródła:

SJP.pl

Syderolit

rzadko spotykany meteoryt kamienno-żelazny


Źródła:

SJP.pl

Syderologia

część metalografii związana z żelazem i jego stopami z innymi pierwiastkami; siderologia


Źródła:

SJP.pl

Syderyczny

gwiezdny, gwiazdowy; syderalny


przymiotnik

 (1.1) astr. gwiazdowy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syderyt

1. meteoryt żelazny;
2. minerał, węglan żelaza


Syderyt – minerał z gromady węglanów, pospolity i szeroko rozpowszechniony.

Nazwa tego minerału pochodzi od σίδηρος, "sídēros" ‘żelazo’, gdyż głównym jego składnikiem jest ten właśnie pierwiastek. Pierwotna nazwa – "sferosyderyt" (J.F.L. Hausmann, 1813), skrócona została następnie do syderytu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Syderyzm

rzekoma zdolność do rozpoznawanie metali i wody w ziemi


Źródła:

SJP.pl

Sydnejczyk

mieszkaniec Sydney (miasta w Australii)


Źródła:

SJP.pl

Sydnejka

mieszkanka Sydney (miasta w Australii)


Źródła:

SJP.pl

Sydnejski

→ Sydney


Patrz:Sydney

Źródła:

SJP.pl

Sydney

[czytaj: sydnej lub s-idnej] miasto w Australii


rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. największe miasto Australii;


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sydon

miasto w Libanie; Sajda


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego;

 (1.2) hist. dawne miasto-państwo fenickie


Sydon lub Sajda ( ‏صيدا‎, "Ṣaydā", ‏צִידוֹן‎, "Ẓidon", Σιδώνα) – trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, około 59 tysięcy mieszkańców (2010), położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego, ok. 35 km na północ od Tyru i ok. 41 km na południe od Bejrutu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sydonia

imię żeńskie


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;


Sydonia, Sidonia – imię żeńskie pochodzące z łaciny, oznaczające „kobieta z miasta "Sydon"”. Imię to pojawiło się w Polsce w XIX w. Uważano niekiedy, że czeskie imię "Zdenka" jest odpowiednikiem Sydonii, niemniej rozpowszechnienie tego pierwszego imienia już w XII–XIII wieku i względna rzadkość Sydonii powodują, że należy zakładać, iż imion tych nie łączy ze sobą związek.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sydoniusz

imię męskie


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.


Sydoniusz – imię męskie pochodzenia gr. – łacińskiego, pochodzące od nazwy fenickiego miasta Sydon, co oznacza ‘człowieka z Sydonu’, ‘sydończyka’. Patronem tego imienia jest św. Sydoniusz Apolinary.

Uważano niekiedy, że czeskie imię "Zdeněk" jest odpowiednikiem Sydoniusza, niemniej rozpowszechnienie tego pierwszego imienia już w XII–XIII w. i względna rzadkość Sydoniusza powodują, że należy zakładać, iż imion tych nie łączy ze sobą związek.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sydoniuszostwo

Sydoniusz z żoną; Sydoniuszowie


Źródła:

SJP.pl

Sydoniuszowie

imię męskie


Źródła:

SJP.pl

Sydoniuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sydoniusza lub z nim związany


Źródła:

SJP.pl

Sydonka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Sydonu


Źródła:

Wiktionary

Sydow

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Sydończyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Sydonu


Źródła:

Wiktionary

Sydoński

→ Sydon


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Sydonem, dotyczący Sydonu


Patrz:Sydon

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syena

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. dawna helleńska nazwa miasta Asuan


Źródła:

Wiktionary

Syenicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Syeną, dotyczący Syeny


Źródła:

Wiktionary

Syenit

[czytaj: sjenit] magmowa skała głębinowa należąca do grupy skał obojętnych; sjenit


Źródła:

SJP.pl

Syenitowy

→ syenit [czytaj: sjenitowy]; sjenitowy


Źródła:

SJP.pl

Syf

potocznie:
1. syfilis;
2. krosta;
3. choroba skórna


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. posp. brak ładu i porządku

 (1.2) pot. posp. rzecz lub zjawisko oceniane skrajnie negatywnie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. posp. syfilis

 (2.2) pot. posp. wykwit skórny, zwykle na twarzy

 (2.3) uczn. szkoła

forma czasownika.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. od: syfić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syfek

1. potocznie:
a) mały pryszcz; krostka, pryszczyk;
b) syfilis; syf;
c) mała drobina brudu; paproch;
d) coś, co się komuś nie podoba; dziadostwo, syf;
2. ekspresywnie: syf - brud, bałagan, nieporządek


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od syf

 (1.2) pot. grub. mały pryszcz

 (1.3) pot. grub. mały bałagan, brudne miejsce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syfiara

potocznie: kobieta brudna, zaniedbana, nieporządna; brudaska, fleja, niechluja, flejtucha


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta niedbająca o higienę, robiąca nieporządek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syfiarnia

potocznie:
1. brudne, zanieczyszczone miejsce;
2. miejsce, w którym dzieją się złe rzeczy


Źródła:

SJP.pl

Syfiarski

syfski, syfiasty, syficzny, syfny; potocznie:
1. brudny, zanieczyszczony, pełen śmieci;
2. fatalny, okropny, beznadziejny;
3. obrzydliwy, wstrętny


przymiotnik

 (1.1) związany z syfiarzem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syfiarstwo

potocznie:
1. niedbanie o porządek, czystość; flejtuchostwo, niechlujstwo, niedbalstwo;
2. rzecz złej jakości; świństwo, syfsko;
3. rzecz budząca obrzydzenie; świństwo, syfsko


Źródła:

SJP.pl

Syfiarz

potocznie:
1. człowiek niechlujny, brudas; flejtuch, fleja, niechluj;
2. wyzwisko używane w stosunku do mężczyzn; fajfus


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba niedbająca o higienę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syfiastość

syfiarskość, syficzność, syfność; potocznie:
1. cecha czegoś brudnego, zanieczyszczonego, pełnego śmieci;
2. fatalność, okropność, beznadziejność;
3. obrzydliwość, szpetota


Źródła:

SJP.pl

Syfiasty

syfiarski, syfski, syficzny, syfny; potocznie:
1. brudny, zanieczyszczony, pełen śmieci;
2. fatalny, okropny, beznadziejny;
3. obrzydliwy, wstrętny


przymiotnik

 (1.1) brudny

 (1.2) obrzydliwy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syfiaście

przysłówek

 (1.1) brudno


Źródła:

Wiktionary

Syfiaściej

stopień wyższy od przysłówka: syfiaście


Źródła:

SJP.pl

Syficzny

syfiarski, syfiasty, syfski, syfny; potocznie:
1. brudny, zanieczyszczony, pełen śmieci;
2. fatalny, okropny, beznadziejny;
3. obrzydliwy, wstrętny


Źródła:

SJP.pl

Syfienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. brudzenie

 (1.2) pot. przen. jątrzenie


Źródła:

Wiktionary

Syfilidolog

specjalista zajmujący się leczeniem kiły


Źródła:

SJP.pl

Syfilidologia

nauka o kile i jej leczeniu oraz powikłaniach będących następstwem tej choroby


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. med. dział medycyny zajmujący się kiłą (syfilisem)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syfilis

przewlekła choroba weneryczna szerząca się głównie drogą kontaktu płciowego, atakująca wszystkie narządy; kiła; lues; przymiot (dawniej)


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. kiła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syfilistyczny

→ syfilis; syfilityczny


Źródła:

SJP.pl

Syfilityczka

kobieta chora na syfilis


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. kobieta chora na syfilis


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syfilityczny

→ syfilis; syfilistyczny


przymiotnik

 (1.1) związany z syfilisem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syfilityk

osoba chora na syfilis


rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) med. chory na syfilis


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syfić

potocznie:
1. wydawać nieprzyjemny zapach, śmierdzieć; capić, zalatywać, trącić, walić;
2. brudzić, zanieczyszczać; świnić, paskudzić, zasyfiać, świntuszyć;
3. syfić się -
a) brudzić się; zasyfiać się;
b) jątrzyć się; jadzić się;
c) psuć się; chrzanić się


czasownik przechodni niedokonany (dk. zasyfić)

 (1.1) pot. zanieczyszczać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zasyfić)

 (2.1) pot. śmierdzieć

czasownik zwrotny niedokonany syfić się (dk. zasyfić się)

 (3.1) pot. brudzić się

 (3.2) pot. paprać się, ropieć

 (3.3) pot. przestawać funkcjonować


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syfny

syfiarski, syfiasty, syficzny, syfski; potocznie:
1. brudny, zanieczyszczony, pełen śmieci;
2. fatalny, okropny, beznadziejny;
3. obrzydliwy, wstrętny


Źródła:

SJP.pl

Syfon

1. urządzenie do domowego wytwarzania wody gazowanej;
2. sztuczny lub naturalny układ naczyń, w którym jeden koniec skierowany jest w górę, drugi w dół i w którym utrzymuje się pewna stała, zależna od budowy, zawartość cieczy, np. syfon odpływowy w zlewie;
3. w geologii: odcinek korytarza jaskiniowego wypełniony na stałe wodą aż do stropu jaskini


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. konstrukcja hydrauliczna umożliwiająca wodną separację instalacji kanalizacyjnej od naczynia sanitarnego;

 (1.2) kulin. ciśnieniowa butelka na wodę z dozownikiem i mechanizmem nasycania wody dwutlenkiem węgla;

 (1.3) techn. rura lub tunel przy zaporze wodnej, śluzie, tamie itp; umożliwia przelewanie się nadmiarów poziomu wody między sztucznym jeziorem i zasilającą go rzeką

 (1.4) techn. murowany podkop umożliwiający bezkolizyjne przepłynięcie (skrzyżowanie biegu wód) rzeki bezpośrednio pod innym, zwykle sztucznie utworzonym zbiornikiem wodnym, np. kanałem

 (1.5) techn. część wodociągu w kształcie litery U, przeprowadzona pod innym ciekiem wodnym albo linią kolejową

 (1.6) geol. tunel podziemny zalany wodą, zwykle łączący dwie groty; odcinek jaskini zalany wodą aż po strop

 (1.7) geol. niebezpieczne, nienadające się do przepłynięcia kajakiem miejsce w nurcie rzeki, gdzie woda przepływa pod okapem skalnym

 (1.8) zool. narząd w formie parzystej rurki u bezkręgowców żyjących w środowisku wodnym, służący wprowadzaniu do organizmu wody wraz z pokarmem i tlenem oraz usuwania jej wraz z odchodami

 (1.9) zool. narząd wydzielający odstraszające substancje zapachowe u mszyc żyworodnych

 (1.10) zool. długi i mięsisty wyrostek tułowia u głowonogów czteroskrzelnych, łączący muszlę z ciałem zwierzęcia


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syfonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od syfon


Źródła:

Wiktionary

Syfonostela

typ walca osiowego, w którym centralnie umieszczony rdzeń otoczony jest ciągłym cylindrem drewna i łyka


Źródła:

SJP.pl

Syfonować

potocznie: montować syfon


Źródła:

SJP.pl

Syfski

syfiarski, syfiasty, syficzny, syfny; potocznie:
1. brudny, zanieczyszczony, pełen śmieci;
2. fatalny, okropny, beznadziejny;
3. obrzydliwy, wstrętny


Źródła:

SJP.pl

Syfsko

świństwo, syfiarstwo; potocznie:
1. rzecz złej jakości;
2. rzecz budząca obrzydzenie


Źródła:

SJP.pl

Sygietyński

nazwisko


Sygietyński (forma żeńska: Sygietyńska, liczba mnoga: Sygietyńscy) – jedno z najrzadszych polskich nazwisk, używane współcześnie przez mniej niż 10 osób.

Liczba i występowanie nazwiska świadczyć może o pokrewieństwie osób posiadających takie nazwisko.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sygilaria

karbońskie drzewo zarodnikowe osiągające do 20 metrów wysokości, o liściach o długości ok. 1 metra; sigilaria, pieczątkowiec, pieczęciowiec, drzewo pieczęciowe


Sygilaria ("Sigillaria") – rodzaj wymarłych, późnokarbońskich widłaków z rzędu lepidofitów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sygitowicz

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sygmatyzm

jedno z najczęściej spotykanych zaburzeń artykulacyjnych, polegające na nieprawidłowej realizacji głosek: s, z, c, dz, ś, ź, ć, dź, sz, ż, cz, dź; seplenienie


Źródła:

SJP.pl

Sygn.

skrót od: sygnatura


skrót

 (1.1) = praw. sygnatura


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sygnalista

1. osoba nadająca i odbierająca sygnały za pomocą odpowiednich urządzeń; sygnalizator;
2. osoba zgłaszająca w dobrej wierze informacje o nieprawidłowościach w miejscu pracy


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto nadaje i odbiera sygnały, np. świetlne, radiowe itp.;

 (1.2) trębacz (wojskowy, harcerski), który wygrywa sygnały na trąbce lub fanfarze

 (1.3) człowiek, który działając w dobrej intencji, ujawnia lub zgłasza nieprawidłowości, do jakich dochodzi w miejscu pracy, a które naruszają interes pracodawcy lub interes publiczny;


Zobacz też: sygnalista – demaskator zwracający uwagę opinii publicznej na nieprawidłowości.

Sygnalista – specjalność wojskowa w Marynarce Wojennej. Zadaniem sygnalisty jest nawiązywanie i utrzymywanie łączności wzrokowej z innymi okrętami, jak również nadawanie sygnałów świetlnych kodem Morse'a i komunikowanie się za pomocą flag sygnałowych. Jest to szczególnie ważna funkcja podczas operacji, w których obowiązuje cisza radiowa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sygnalistka

→ sygnalista


Patrz:sygnalista

Źródła:

SJP.pl

Sygnalizacja

1. porozumiewanie się na odległość za pomocą ustalonych znaków;
2. zespół urządzeń umożliwiających nadawanie i odbieranie sygnałów


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. przekazywanie na odległość umownych znaków

 (1.2) techn. zespół urządzeń umożliwiających sygnalizację (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sygnalizacyjny

przymiotnik od: sygnalizacja


przymiotnik

 (1.1) dotyczący sygnału, używany jako sygnał


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sygnalizator

osoba nadająca i odbierająca sygnały za pomocą odpowiednich urządzeń; sygnalista


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie służące do wyraźnego informowania o sytuacji wymagającej uwagi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) osoba dająca sygnał


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sygnalizatorka

→ sygnalizator; sygnalistka


Źródła:

SJP.pl

Sygnalizować

1. zwracać czyjąś uwagę na coś, dawać znaki
2. informować o czymś, napomykać o czymś; być sygnałem czegoś


czasownik przechodni niedokonany (dk. zasygnalizować)

 (1.1) przekazywać informacje poprzez wydawane sygnały


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sygnalny

1. zapowiadający wystąpienie lub konieczność wystąpienia czegoś w przyszłości;
2. egzemplarz sygnalny - pierwszy egzemplarz druku przesyłany redakcji w celu dokonania ostatecznej korekty; egzemplarz próbny


Źródła:

SJP.pl

Sygnatariusz

1. państwo zawierające międzynarodowe porozumienie lub traktat;
2. osoba upoważniona do podpisania umowy międzynarodowej lub osoba podpisująca umowę, oświadczenie lub memoriał


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) strona podpisująca daną umowę, oświadczenie lub memoriał


Sygnatariusz (od łac. signator – 'podpisujący' od signum 'znak') – zwykle oznacza państwo podpisujące umowę międzynarodową i zobowiązujące się w ten sposób do wypełniania postanowień zawartych w podpisywanym dokumencie. Sygnatariuszami nazywa się też osoby podpisujące umowę w imieniu swojego kraju.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sygnatariuszka

→ sygnatariusz


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta podpisująca daną umowę, oświadczenie lub memoriał


Patrz:sygnatariusz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sygnatura

1. znak lub napis rozpoznawczy zastępujący podpis;
2. oznaczenie na książce, określające jej miejsce w bibliotece;
3. własnoręczny podpis artysty na jego dziele


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) podpis, zwykle autora pod dziełem

 (1.2) ciąg znaków, stanowiący kod klasyfikujący jakiejś rzeczy w danym systemie


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sygnaturka

1. mały dzwon kościelny w wieżyczce nad prezbiterium
2. wieżyczka nad prezbiterium


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od zob. sygnatura.

 (1.2) archit. mała wieża kościelna, zazwyczaj z najmniejszym z dzwonów w środku

 (1.3) inform. podpis użytkownika pod wiadomością stosowany na internetowych forach dyskusyjnych


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sygnaturowy

→ sygnatura


Patrz:sygnatura

Źródła:

SJP.pl

Sygnał

1. umowny znak o treści ostrzegawczej lub informacyjnej;
2. dźwięk słyszany w słuchawce telefonu;
3. objaw, przejaw, zapowiedź czegoś; oznaka, symptom;
4. nieoficjalna i niepotwierdzona informacja;
5. przebieg jakieś wielkości fizycznej z nadajnika do odbiornika;
6. bodziec wywołujący reakcję narządu zmysłu


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) znak informacyjny lub ostrzegawczy

 (1.2) dźwięk sygnalizujący coś

 (1.3) oznaka zapowiadająca nadejście czegoś

 (1.4) informacja nieoficjalna lub niepotwierdzona

 (1.5) bodziec wywołujący reakcję zmysłów

 (1.6) przebieg, charakterystyka wielkości fizycznej


Sygnał – abstrakcyjny model dowolnej mierzalnej wielkości zmieniającej się w czasie, generowanej przez zjawiska fizyczne lub systemy. Może być opisany za pomocą aparatu matematycznego, np. poprzez podanie pewnej funkcji zależnej od czasu. Mówi się wtedy, że sygnał niesie informację lub też umożliwia przepływ strumienia informacji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sygnałówka

1. mosiężna trąbka używana przez wiejskie straże do ogłaszania alarmu, ma zasięg ok. 500 m
2. trąbka bezwentylowa służąca do odgrywania uroczystego sygnału; fanfara


Źródła:

SJP.pl

Sygneczów

Sy


Źródła:

Wikipedia

Sygnet

1. pierścień z herbem lub monogramem, używany dawniej jako pieczęć;
2. pieczęć


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jubil. męski pierścień z herbem lub monogramem

 (1.2) daw. pieczęć


Zobacz też: sygnet (logo).

Sygnet ( signet, signum „znak”) – ozdobny pierścień, przeznaczony głównie dla mężczyzn, służący jako pieczęć do laku. Na oczku ma wygrawerowany wizerunek herbu lub monogram. Współcześnie używany zazwyczaj jako element męskiej biżuterii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sygnetka

dawniej: pieczęć; sygnet


Źródła:

SJP.pl

Sygnity

firma informatyczna


Sygnity SA – polskie przedsiębiorstwo z branży informatycznej, powstałe w wyniku połączenia spółek ComputerLand SA i Emax SA, notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sygnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sygnować.


Źródła:

Wiktionary

Sygnować

podpisywać (podpisać) coś nazwiskiem, parafką lub innym odpowiednim znakiem


czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) podpisywać lub oznaczać coś odpowiednim znakiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sygnowski

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Sygut

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Syguła

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Syhocki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Syhotem, dotyczący Syhotu


Źródła:

Wiktionary

Syhot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północnej Rumunii, w okręgu Marmarosz, nad Cisą;


Sy


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Syjam

potocznie: kot syjamski; syjamczyk


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. zob. kot syjamski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syjamczyk

potocznie: kot syjamski; syjam


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. obywatel Syjamu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syjamka

samica kota rasy syjamskiej


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. obywatelka Syjamu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syjamski

1. przymiotnik od: Syjam;
2. kot syjamski - kot z rasy pochodzącej z Syjamu, o gładkiej, jasnej sierści, a na pyszczku i łapach - ciemniejszej; syjam (potocznie);
3. bracia syjamscy, siostry syjamskie - para bliźniąt zrośniętych różnymi częściami ciała


przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Syjamem, dotyczący Syjamu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język syjamski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syjmować

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zdejmować


Źródła:

Wiktionary

Syjon

wzgórze w Jerozolimie


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. jedno ze wzgórz Jerozolimy;

 (1.2) geogr. bibl. figuratywne określenie całej Jerozolimy


Syjon ( ‏צִיּוֹן‎ „wysoki”, Σιών) – wzgórze w Jerozolimie, położone na południe od Starego Miasta, za Bramą Syjońską.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syjona

imię żeńskie


Źródła:

SJP.pl

Syjonista

zwolennik, propagator syjonizmu


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik syjonizmu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syjonistka

→ syjonista


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwolenniczka syjonizmu


Patrz:syjonista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syjonistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest syjonistyczne; cecha tych, którzy są syjonistyczni


Źródła:

Wiktionary

Syjonistyczny

→ syjonizm


przymiotnik

 (1.1) polit. właściwy syjonizmowi, dotyczący syjonizmu lub syjonistów


Patrz:syjonizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syjonizm

1. ruch powstały pod koniec XIX w., dążący do utworzenia niepodległego państwa żydowskiego;
2. szowinizm żydowski, potępiony w 1973 r. przez Zgromadzenie Ogólne ONZ jako forma rasizmu


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. zapoczątkowany w końcu XIX wieku ruch narodowy i towarzysząca mu ideologia stworzenia niezależnego państwa żydowskiego na terenie Palestyny oraz zahamowania procesów asymilacyjnych mniejszości żydowskiej w poszczególnych krajach;


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syjoński

przymiotnik od: Syjon


przymiotnik

 (1.1) geogr. bibl. dotyczący lub związany z Syjonem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syk

dźwięk podobny do przeciągłego wymawiania głoski "s"


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odgłos wydawany przez węża albo szybko uchodzące powietrze, podobny do długiego wymawiania litery „s”


Syk, kinaza tyrozynowa śledzionowa (ang. "spleen tyrosine kinase") – enzym zwierzęcy, kluczowy składnik odpowiedzi na antygeny przez limfocyty B. Jest jedną z kinaz tyrozynowych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sykatywa

substancja chemiczna przyśpieszająca schnięcie olejów, dodawana do farb olejnych i pokostów; suszka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. środek przyspieszający schnięcie farb olejnych i olejów;


Sykatywa, suszka (ang. "siccative", z łac. "siccativus" 'wysuszający') – materiał przyspieszający schnięcie farb olejnych.

Jako sykatywy używa się najczęściej soli kwasów pochodzących z kalafonii z metalami o zmiennym stopniu utlenienia (ołowiu, miedzi, kobaltu, wanadu). Biorą one udział w naturalnej polimeryzacji rodnikowej, która powoduje sieciowanie oleju, czyli potocznie jego schnięcie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sykać

1. wydawać syk; syczeć;
2. dawać komuś znak głosem, wymawiając: pst, tss, cyt; psykać


czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. syknąć)

 (1.1) wydawać dźwięk jak przedłużone wymawianie głoski s, podobny do brzmienia węża lub powietrza uchodzącego pod ciśnieniem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sykała

1. wydawać syk; syczeć;
2. dawać komuś znak głosem, wymawiając: pst, tss, cyt; psykać


Źródła:

SJP.pl

Syki

dźwięk podobny do przeciągłego wymawiania głoski "s"


Źródła:

SJP.pl

Sykl

szekel;
1. dawna moneta hebrajska o wadze około 6 gramów; srebrnik;
2. starohebrajska jednostka wagi, wynosząca około 1,4 grama


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) staroż. metrol. bliskowschodnia jednostka wagi;

 (1.2) staroż. numizm. bliskowschodnia złota lub srebrna moneta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syklecja

imię żeńskie


Źródła:

SJP.pl

Syknąć

1. wydać dźwięk podobny do syku;
2. powiedzieć coś ze złością przez zaciśnięte zęby


czasownik

 (1.1) dokonany od|syczeć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sykofancja

umiejętność przypodobania się przełożonemu pochlebstwem i donosicielstwem; pochlebstwo


Sykofancja (z gr. σύκοφαντία "sykophantía") – termin określający zachowanie polegające na nieszczerym, przesadnym schlebianiu, donoszeniu lub potwierdzaniu cudzych poglądów w celu uzyskania osobistych korzyści. W języku potocznym pojęcie bywa łączone z lizusostwem i serwilizmem, a w tekstach publicystycznych definiowane jest jako schlebianie odbiorcy w taki sposób, aby był on stale zadowolony z nadawcy komunikatu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sykofancki

→ sykofant, → sykofanta


Patrz:sykofant, → sykofanta

Źródła:

SJP.pl

Sykofant

sykofanta;
1. w antycznej Grecji: obywatel Aten trudniący się zawodowo szpiegostwem, donosicielstwem;
2. intrygant, oszczerca, szantażysta


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sykofanta

sykofanta;
1. w antycznej Grecji: obywatel Aten trudniący się zawodowo szpiegostwem, donosicielstwem;
2. intrygant, oszczerca, szantażysta


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. zawodowy donosiciel lub rodzaj publicznego oskarżyciela w starożytnej Grecji;

 (1.2) przen. donosiciel, szantażysta, intrygant, oszczerca, szpicel


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sykomor

1. afrykańskie drzewo o ciężkostrawnych owocach i cennym drewnie; sykomora, karwia, ośla figa, figa morwowa;
2. drewno z tego drzewa


Źródła:

SJP.pl

Sykomora

1. afrykańskie drzewo o ciężkostrawnych owocach i cennym drewnie; sykomor, karwia, ośla figa, figa morwowa;
2. drewno z tego drzewa


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. bot. figowiec sykomora

 (1.2) spoż. owoc sykomory (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sykomorowy

przymiotnik od: sykomora


Źródła:

SJP.pl

Sykrzytek

sykrzytek dereniak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych


Źródła:

SJP.pl

Sykstus

imię męskie


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sykstusowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sykstusa lub z nim związany


przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Sykstusa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sykstyna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) pot. Kaplica Sykstyńska w Watykanie

 (1.2) pot. freski w Kaplicy Sykstyńskiej w Watykanie

 (1.3) pot. inne freski porównywane do tych w Kaplicy Sykstyńskiej w Watykanie

 (1.4) imię|polski|ż., żeńska forma imienia Sykstus


Źródła:

Wiktionary

Sykstyński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z papieżem Sykstusem IV


Źródła:

Wiktionary

Syktywkar

miasto w Rosji, stolica Komi


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, stolica Republiki Komi;


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syktywkarski

przymiotnik od: Syktywkar (stolica Republiki Komi)


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Syktywkarem, dotyczący Syktywkaru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sykulski

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sykut

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Sykuła

nazwisko


Sykuła – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Włocławek, przy trasie drogi wojewódzkiej nr 265.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sylaba

naturalna jednostka artykulacji, której ośrodkiem jest samogłoska; zgłoska


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. część wyrazu lub wyraz zawierające zwykle jedną samogłoskę lub dyftong, wymawiane jako całość; jednostka mowy, zwykle dłuższa niż jedna głoska i krótsza niż wyraz;


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sylabar

sylabariusz;
1. system pisma, w którym jeden znak graficzny reprezentuje jedną sylabę języka mówionego; pismo sylabowe (sylabiczne);
2. zbiór wszystkich znaków danego pisma sylabowego


Źródła:

SJP.pl

Sylabariusz

sylabar;
1. system pisma, w którym jeden znak graficzny reprezentuje jedną sylabę języka mówionego; pismo sylabowe (sylabiczne);
2. zbiór wszystkich znaków danego pisma sylabowego


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. system pisma, w którym znaki odpowiadają zgłoskom (sylabom), a nie pojedynczym głoskom


Sylabariusz – system pisma, w którym pojedyncze znaki reprezentują całe sylaby, a nie pojedyncze głoski. Sylabariusz należy odróżnić od alfabetu sylabicznego (abugidy).

Podobnie jak alfabety, sylabariusze są na ogół systemami zamkniętymi. Wyjątkowym przykładem otwartego sylabariusza jest chińskie pismo kobiet, nüshu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sylabiczny

przymiotnik

 (1.1) jęz. tworzący sylabę

 (1.2) liter. bazujący na określonej liczbie sylab


Źródła:

Wiktionary

Sylabista

poeta piszący wiersze sylabiczne


Źródła:

SJP.pl

Sylabizacja

niewprawne, niepłynne czytanie, łączenie czytanych głosek w sylaby i wyrazy; dukanie, sylabizowanie


Źródła:

SJP.pl

Sylabizacyjny

dotyczący sylabizacji


Źródła:

SJP.pl

Sylabizm

Sylabizm – najstarszy system numeryczny wiersza, wywodzący się ze średniowiecznego wiersza intonacyjno-zdaniowego.


Źródła:

Wikipedia

Sylabizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sylabizować.


Źródła:

Wiktionary

Sylabizować

czytać niewprawnie, łącząc głoski w sylaby, nie odczytując całych wyrazów; dukać


czasownik niedokonany

 (1.1) wypowiadać słowa oddzielając wyraźnie sylaby


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sylabogram

w piśmie sylabicznym: połączenie liter samogłoskowych i spółgłoskowych odpowiadające pojedynczej sylabie


Źródła:

SJP.pl

Sylabotoniczny

przymiotnik

 (1.1) jęz. liter. o wierszu: posiadający stałą liczbę sylab i stałe akcentowanie


Źródła:

Wiktionary

Sylabotonik

wiersz sylabotoniczny


Źródła:

SJP.pl

Sylabotonika

w literaturze: system weryfikacyjny cechujący się stałą liczbą sylab oraz stałą pozycją sylab akcentowanych rozłożonych regularnie; sylabotonizm


Źródła:

SJP.pl

Sylabotonista

poeta piszący wiersze sylabotoniczne


Źródła:

SJP.pl

Sylabotonistka

→ sylabotonista


Patrz:sylabotonista

Źródła:

SJP.pl

Sylabotonizm

w literaturze: system weryfikacyjny cechujący się stałą liczbą sylab oraz stałą pozycją sylab akcentowanych rozłożonych regularnie; sylabotonika


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sylabotwórczy

tworzący sylabę; zgłoskotwórczy


Źródła:

SJP.pl

Sylabowiec

1. wyraz będący połączeniem pierwszych sylab wyrazów z jakiegoś wyrażenia, będącego nazwą czegoś, np. Fabrow - Fabryka Rowerów;
2. wiersz sylabiczny


Źródła:

SJP.pl

Sylabowy

związany z sylabą (zgłoską), sylabami (zgłoskami); zgłoskowy


Źródła:

SJP.pl

Sylabus

syllabus;
1. papieski wykaz tez sprzecznych z oficjalną doktryną Kościoła katolickiego;
2. spis zagadnień, które student ma przygotować do egzaminu z danego przedmiotu


Źródła:

SJP.pl

Sylas

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;


Zobacz też: Sylas – postać biblijna, współuczestnik podróży św. Pawła.

Sylas – imię męskie pochodzenia łacińskiego, skrócona forma imienia Sylwan, wywodzącego się od słowa "silva", które oznacza "las, zagajnik".


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sylczno

Sylczno (kaszub. Sélczno) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Parchowo. Ma status sołectwa.

Leży na południowo-zachodnim skraju Pojezierza Kaszubskiego, oddalona o 2 km od drogi krajowej nr 20 ze Stargardu do Gdyni, 3 km od jeziora Mausz i niecałe 2 km od jeziora Sumino.


Źródła:

Wikipedia

Syldenafil

organiczny związek chemiczny stosowany jako środek w leczeniu zaburzeń erekcji; sildenafil


Źródła:

SJP.pl

Sylen

w mitologii greckiej: bożek mający postać starca z końskimi uszami i ogonem, często także z końskimi kopytami; później utożsamiany z satyrem


Sylen ( Σειληνός "Seilēnós", Silenus) – w mitologii Greków jedno z bóstw przyrody.

Często uważany za syna posłańca bogów Hermesa bądź też Pana – kozłopodobnego boga trzód i pasterzy. Zazwyczaj przedstawiano go jako towarzysza Dionizosa, boga wegetacji i ekstatycznej radości. Miał postać łysego, nieco otyłego mężczyzny z końskim ogonem i uszami. Król Frygów Midas w podzięce za pomoc okazaną Sylenowi otrzymał od Dionizosa dar, dzięki któremu mógł wszystko, czego dotknął, zamieniać w złoto.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sylf

duch powietrza w wierzeniach średniowiecznych


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mit. duch powietrza ze średniowiecznych wierzeń ludowych, z którym mógł się przyjaźnić człowiek, który zachował czystość duszy;


Sylf – w średniowieczu duch powietrza, żywiołak powietrza, z którym mógł się przyjaźnić człowiek, który zachował czystość duszy. Termin wprowadzony przez Paracelsusa, który opisywał sylfy jako niewidzialne istoty powietrzne, stanowiące żywioł powietrza. Brak jest konkretnych mitów z tym związanych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sylfida

1. kobieca postać sylfa z legend średniowiecznych;
2. przenośnie: kobieta smukła, delikatna


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mit. żeński sylf, duch powietrza ze średniowiecznych wierzeń ludowych

 (1.2) przen. wiotka, smukła dziewczyna, zwłaszcza tancerka


Sylfida ("La Sylphide") – romantyczny balet-pantomima w dwóch aktach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sylfik

rodzaj ptaków z rodziny kolibrowatych


Źródła:

SJP.pl

Sylfion

roślina przypominająca wielki koper, uznawana kiedyś za środek antykoncepcyjny, antyseptyczny i przeczyszczający; silfion, żółtwa


Sylfion (gr. σίλφιον – sílphion, łac. "silphium", w literaturze często używa się nazwy łacińskiej) – roślina, której sok stanowił jeden z głównych towarów eksportowych starożytnej kolonii greckiej, Cyreny, znany i stosowany w całym basenie Morza Śródziemnego.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sylfon

element sprężysty w postaci mieszka wykonanego z cienkiej blachy stalowej lub mosiężnej, stosowany np. jako czujnik ciśnienia w przyrządach pomiarowych lub urządzeniach regulacyjnych; mieszek sprężysty


Źródła:

SJP.pl

Sylifikacja

Sylifikacja, silifikacja, skrzemionkowanie, skrzemienienie (skał osadowych), skwarcowanie – naturalny proces polegający na wzbogaceniu skał, minerałów lub szczątków organicznych (na przykład drewna) krzemionką w postaci chalcedonu, kwarcu lub opalu.


Źródła:

Wikipedia

Sylikat

sztuczny kamień wyprodukowany z piasku i wapna, najczęściej w postaci cegły; silikat


Źródła:

SJP.pl

Sylikatowy

przymiotnik od: sylikat (silikat), np. tynk sylikatowy; silikatowy


Źródła:

SJP.pl

Sylikażel

uwodniony dwutlenek krzemu, o porowatej strukturze i dużej adsorpcji, wykorzystywany do osuszania i oczyszczania gazów; silikażel


Źródła:

SJP.pl

Sylikon

związek syntetyczny, niepalny, odporny chemicznie, produkowany w postaci olejów, żywic, kauczuków; silikon


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. silikon.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sylikonowy

przymiotnik od: sylikon; silikonowy


Źródła:

SJP.pl

Sylikony

związek syntetyczny, niepalny, odporny chemicznie, produkowany w postaci olejów, żywic, kauczuków; silikon


Źródła:

SJP.pl

Sylikoza

choroba płuc spowodowana długotrwałym wdychaniem pyłu krzemionkowego; silikoza, krzemica


Źródła:

SJP.pl

Sylimanit

minerał, polimorficzna odmiana krzemianu glinu; silimanit


Źródła:

SJP.pl

Sylimanitowy

przymiotnik od: sylimanit (silimanit), np. piasek sylimanitowy; silimanitowy


Źródła:

SJP.pl

Sylistria

miasto w północno-wschodniej Bułgarii (Dobrudża); Silistra


Źródła:

SJP.pl

Sylit

materiał ceramiczny stosowany na elementy grzejne pieców elektrycznych; silit


Sylit ("silit") – materiał ceramiczny o dobrej przewodności elektrycznej, stosowany jako element grzejny w elektrycznych piecach oporowych. Otrzymywany jest przez spiekanie węgliku krzemu (karborundu) z krzemem pierwiastkowym zmieszanych z gliceryną. Wypalanie przeprowadza się w atmosferze tlenku węgla lub azotu w temperaturze 1500 °C.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Syllabus

1. papieski wykaz tez sprzecznych z oficjalną doktryną Kościoła katolickiego;
2. spis zagadnień, które student ma przygotować do egzaminu z danego przedmiotu;
3. informator dla maturzystów i gimnazjalistów, zawierający podstawy programowe oraz wymagania i standardy egzaminacyjne


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Syllepsa

brak odpowiedniości między gramatyczną a logiczną budową wypowiedzi; syllepsis


Źródła:

SJP.pl

Syllepsis

brak odpowiedniości między gramatyczną a logiczną budową wypowiedzi; syllepsa


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sylleptyczny

→ syllepsa


Patrz:syllepsa

Źródła:

SJP.pl

Syllogomania

mania gromadzenia niepotrzebnych rzeczy; zespół zbieractwa, patologiczne zbieractwo


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sylogistyczny

→ sylogizm


Patrz:sylogizm

Źródła:

SJP.pl

Sylogizm

schemat wnioskowania pośredniego, złożonego z dwóch przesłanek i wynikających z nich wniosków


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) log. wnioskowanie z dwóch przesłanek, które łączy jedno wspólne pojęcie, „np. jeżeli każdy M jest P oraz każdy P jest S, to każdy M jest S”;


Sylogizm (z "συλλογισμός" – konkluzja, wniosek) – schemat wnioskowania na podstawie dwóch przesłanek, które zawierają wspólny element, a każdy element wniosku zawarty jest w dokładnie jednej przesłance.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sylt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. hydrol. żyzny muł


Sylt (fryz. "Söl", duń. "Sild") – wyspa w Niemczech na Morzu Północnym, największa z Wysp Północnofryzyjskich, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Nordfriesland, w pobliżu granicy z Danią.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sylur

okres ery paleozoicznej ok. 435 - ok. 395 mln lat temu


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. trzeci okres ery paleozoicznej;


Sylur (ang. "Silurian") – termin ma dwa znaczenia:

System sylurski wydzielił Roderick Murchison w 1835 roku na podstawie badań osadów Anglii i Walii. Nazwa pochodzi od dawnego celtyckiego plemienia Sylurów zamieszkującego Anglię oraz Walię.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sylurowie

plemię celtyckie


Sylurowie – starożytne plemię brytyjskie, zamieszkujące południowo-wschodnią Walię, którego ośrodkiem był gród Llanmelin.

Pod wpływem Karatakusa, od 48 r. opierali się rzymskiej ekspansji. Rzymianie ustanowili na ich terytorium forty w Glevum (Gloucester), a potem w Isca (Caerleon), zaś opór Sylurów pokonał Sekstus Juliusz Frontyn (73/74–77). Llanmelin zostało przymusowo wysiedlone, a na jego miejscu powstało nowe miasto rzymskie Venta Silurum (Caerwent).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sylurski

przymiotnik od: Sylur; syluryjski


przymiotnik

 (1.1) geol. dotyczący syluru, występujący, powstały w sylurze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syluryjski

przymiotnik od: Sylur; sylurski


Źródła:

SJP.pl

Sylvester

obce imię męskie


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sylvia

1. obce imię żeńskie;
2. miasto w USA, w stanie Kansas


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sylwa

1. wielogatunkowy utwór łączący elementy różnych poetyk i stylizacji;
2. rękopiśmienna księga domowa zapisywana przez rodziny szlacheckie;
3. jednostka miary używana do oceny grubości drzewa


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. forma piśmiennictwa popularna wśród szlachty polskiej w XVII i XVII w., obejmująca niejednorodne formalnie teksty o różnorodnej tematyce zapisywane przez autora „na gorąco”;


Sylwa (łac. "silva rerum" dosł. "las rzeczy") – forma piśmiennictwa popularna wśród szlachty polskiej, wywodząca się m.in. ze zbioru "Silvae" rzymskiego poety Stacjusza, obejmująca niejednorodne formalnie teksty zapisywane „na gorąco” i wyróżniające się różnorodną tematyką.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sylwan

imię męskie


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitrzym. bóg rolnictwa i opiekun majątku domowego;

 (1.2) rzad. imię|polski|m.;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sylwana

w mitologii rzymskiej: bóg lasów i pól


Sylwana – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego "las, zagajnik". Wbrew czasem powtarzanym informacjom żeńskie imię Sylwana nie ma patronki[]. Istnieje święty, ale Sylwan (zobacz: Święty Sylwan).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sylwanistyka

dział inżynierii leśnej, zajmujący się przestrzennym planem zagospodarowania lasów


Źródła:

SJP.pl

Sylwanit

minerał; ruda złota; tellurek złota i srebra


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. stalowoszary, cynowobiały lub brązowożółty minerał o dużej łupliwości


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sylwanowicz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Sylwek

potocznie o balu sylwestrowym


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. zob. sylwester. (zabawa sylwestrowa)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sylweriusz

imię męskie


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;


Sylweriusz, Sylwery – imię męskie pochodzenia łacińskiego, którego patronem jest papież Sylweriusz.

Sylweriusz imieniny obchodzi 20 czerwca i 2 grudnia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sylweriuszostwo

Sylweriusz z żoną; Sylweriuszowie


Źródła:

SJP.pl

Sylweriuszowie

imię męskie


Źródła:

SJP.pl

Sylweriuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sylweriusza lub z nim związany


Źródła:

SJP.pl

Sylwery

imię męskie


Źródła:

SJP.pl

Sylwester

1. ostatni dzień roku;
2. bal lub zabawa urządzane w nocy z 31 grudnia na 1 stycznia


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) dzień 31 grudnia, zwłaszcza wieczór, i noc z 31 grudnia na 1 stycznia; wigilia Nowego Roku

 (1.2) zabawa lub bal urządzane w noc z 31 grudnia na 1 stycznia na przywitanie Nowego Roku;


Sylwester – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od silvestris oznaczającego „żyjący w lesie”, „dziki”. Poświadczone w Polsce od 1220 roku. Dawniej uważano, że imię Lasota powstało jako odpowiednik znaczeniowy Sylwestra, jednak Lasota jest poświadczony na ziemiach polskich w dokumentach wcześniej i był szerzej nadawany. Odnotowano dziesięciu świętych Sylwestrów, patronów tego imienia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sylwestra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: Sylwester


Sylwestra – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, żeński odpowiednik imienia Sylwester, utworzonego od przymiotnika "silvestris", co oznacza „żyjący w lesie, dziki”. Istnieje dziesięciu świętych Sylwestrów, patronów tego imienia.

W Polsce imię rzadkie. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 475 kobiet o imieniu Sylwestra nadanym jako imię pierwsze.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sylwestrianie

członek zakonu św. Sylwestra


Źródła:

SJP.pl

Sylwestrianin

członek zakonu św. Sylwestra


Źródła:

SJP.pl

Sylwestrostwo

Sylwester z żoną; Sylwestrowie


Źródła:

SJP.pl

Sylwestrować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) pot. brać udział w zabawie sylwestrowej


Źródła:

Wiktionary

Sylwestrowicz

osoba biorąca udział w zabawie sylwestrowej


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba biorąca udział w zabawie sylwestrowej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sylwestrowiczka

uczestniczka zabawy sylwestrowej


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta biorąca udział w zabawie sylwestrowej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sylwestrowie

imię męskie


Źródła:

SJP.pl

Sylwestrowo

przysłówek czasu

 (1.1) w związku z sylwestrem

 (1.2) w sposób charakterystyczny dla sylwestra


Sylwestrowo – dawny folwark. Tereny, na których był położony, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Kolczuny.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sylwestrowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. gwara. warszawska sylwestrowy


Źródła:

Wiktionary

Sylwestrowy

→ sylwester


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z sylwestrem, odbywający się w sylwestra


Patrz:sylwester

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sylwestrzak

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sylweta

dwuwymiarowy kształt dużego obiektu widziany na kontrastowym tle


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kształt, zarys postaci lub rzeczy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sylwetka

sylweta;
1. ogólny kształt, postawa ciała;
2. płaski rzut, obrys postaci lub przedmiotu;
3. literacka charakterystyka osoby


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kształt, zarys postaci lub rzeczy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sylwetkowy

1. widziany lub przedstawiony płasko, schematycznie, w zarysie;
2. związany z tworzeniem, formowaniem sylwetki;
3. pistolet sylwetkowy - dyscyplina sportu strzeleckiego; rodzaj pistoletu używanego w tym sporcie


Źródła:

SJP.pl

Sylwetnik

szlaczkoń sylwetnik - gatunek motyla z rodziny bielinkowatych


Źródła:

SJP.pl

Sylwia

imię żeńskie


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sylwin

chlorek potasu, minerał, powstaje w trakcie odparowywania mórz lub słonych jezior


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z gromady halogenków;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sylwinit

skała solna


Źródła:

SJP.pl

Sylwinostwo

Sylwin z żoną; Sylwinowie


Źródła:

SJP.pl

Sylwinowie

imię męskie


Źródła:

SJP.pl

Sylwinowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sylwina lub z nim związany


Źródła:

SJP.pl

Sylwiny

chlorek potasu, minerał, powstaje w trakcie odparowywania mórz lub słonych jezior


Źródła:

SJP.pl

Sylwit

minerał, chlorek potasu (sól potasowa)


Źródła:

SJP.pl

Sylwiusz

imię męskie


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;


Sylwiusz – imię męskie. Wśród patronów – św. Sylwiusz, biskup Tuluzy.

Imię pochodzenia łacińskiego od słowa silvio oznaczającego: leśny, dziki, żyjący w lesie.

W Polsce imię rzadkie. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 311 mężczyzn o imieniu Sylwiusz nadanym jako imię pierwsze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sylwiuszostwo

Sylwiusz z żoną; Sylwiuszowie


Źródła:

SJP.pl

Sylwiuszowie

imię męskie


Źródła:

SJP.pl

Sylwiuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sylwiusza lub z nim związany


Źródła:

SJP.pl

Sylwkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Sylwka lub z nim związany


Źródła:

SJP.pl

Sylwunia

zdrobnienie od: Sylwia (imię żeńskie)


Źródła:

SJP.pl

Sylwuś

zdrobnienie od: Sylwan, Sylweriusz, Sylwester, Sylwin, Sylwiusz (imiona męskie); Sylwek


Źródła:

SJP.pl

Sym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, lewy dopływ Jeniseju;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Symanowicz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Symantec

[czytaj: symantek] amerykański producent oprogramowania


Źródła:

SJP.pl

Symara

długi strój kobiecy noszony we Włoszech w okresie renesansu


Źródła:

SJP.pl

Symazyna

organiczny związek chemiczny o działaniu fitotoksycznym


Symazyna – organiczny związek chemiczny z grupy triazyn o działaniu fitotoksycznym. Jest bezbarwną substancją krystaliczną, prawie nie rozpuszcza się w wodzie, rozpuszcza się za to w związkach organicznych. Rozkłada się w temperaturze ok. 226 °C.

Przy stosowaniu w ilości 1–2,5 kg/ha symazyna powoduje zniszczenie większości chwastów, zarówno jednorocznych, jak i wieloletnich. Może działać jako herbicyd totalny w ilościach ok. 10–15 kg/ha.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Symbiocen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) postulowana, futurystyczna epoka rozwoju Ziemi, w której ludzie będą żyli w harmonii z naturą, we wzajemnym powiązaniu życia ze wszystkimi istotami


Źródła:

Wiktionary

Symbiont

w biologii: organizm żyjący w symbiozie z organizmem innego gatunku


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) biol. organizm żyjący w symbiozie z organizmem innego gatunku;


Symbiont – organizm, który żyje w symbiozie z organizmem innego gatunku, np. bakterie w jelicie grubym u człowieka, bakterie, które trawią celulozę u przeżuwaczy (krowa).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Symbiotycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób symbiotyczny, w sposób charakteryzujący się symbiozą


Źródła:

Wiktionary

Symbiotyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest symbiotyczne; cecha tych, którzy są symbiotyczni


Źródła:

Wiktionary

Symbiotyczny

→ symbioza


Patrz:symbioza

Źródła:

SJP.pl

Symbioza

okresowe lub stałe współżycie dwóch organizmów (symbiontów) różnych gatunków, przynoszące korzyść co najmniej jednemu z nich, a nieprzynoszące szkód żadnemu


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. współżycie dwóch różnych gatunków przynoszące im korzyści

 (1.2) współistnienie osób czy zjawisk wzajemnie na siebie oddziałujących


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Symbirsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Uljanowsk, oficjalna nazwa do 1924 roku


Źródła:

Wiktionary

Symbirski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Symbirskiem, dotyczący Symbirska (współcz. Uljanowsk)


Źródła:

Wiktionary

Symbol

1. pojęcie, przedmiot, znak itp., mające jedno znaczenie dosłowne i większą liczbę znaczeń ukrytych;
2. osoba lub zwierzę będące uosobieniem czegoś;
3. umowny znak do oznaczania czegoś, np. jednostek miar, pierwiastków chemicznych itd.;
4. w literaturze: motyw lub zespół motywów w dziele literackim będący znakiem głębiej ukrytej treści, mający sugerować jej istnienie


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu

 (1.2) szt. użycie jakiegoś motywu (opisu, obrazu) do przedstawienia zjawiska, o którym nie chce się powiedzieć wprost;


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Symbolicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób symboliczny


Źródła:

Wiktionary

Symboliczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest symboliczne; cecha tych, którzy są symboliczni


Źródła:

Wiktionary

Symboliczny

przymiotnik

 (1.1) związany z symbolem, będący symbolem – znakiem umownym pełniącym inne, zastępcze funkcje

 (1.2) taki, w którym występują symbole

 (1.3) o niewielkiej wartości materialnej, niewielkim znaczeniu


Źródła:

Wiktionary

Symbolika

1. zespół symboli stosowanych w jakiejś dziedzinie;
2. symbole zawarte w jakimś dziele sztuki;
3. symboliczne znaczenie czegoś


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogół symboli używanych w dana dziedzinie

 (1.2) symbole pojawiające się w danym utworze lub dziele sztuki


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Symbolistka

→ symbolista


Patrz:symbolista

Źródła:

SJP.pl

Symbolistyczny

→ symbolizm


Patrz:symbolizm

Źródła:

SJP.pl

Symbolizacja

1. nadawanie czemuś charakteru symbolu;
2. w logice: zamiana zdań lub funkcji zdaniowych na ich symbole, stosowanie zapisu symbolicznego


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nadawanie czemuś charakteru symbolu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symbolizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. szt. kierunek w literaturze i sztukach plastycznych występujący na przełomie XIX i XX w., posługujący się symbolem jako podstawowym środkiem wyrazu;

 (1.2) symboliczny charakter czegoś

 (1.3) filoz. teoria form symbolicznych, które są dane umysłowi a priori i syntetyzują całokształt ludzkiego doświadczenia

 (1.4) filoz. filozofia kultury stworzona na początku XX w. przez Ernsta Cassirera


Symbolizm ( sýmbolon, tłum. znak umowny) – kierunek w poezji i sztukach plastycznych, powstały we Francji i Belgii w drugiej połowie XIX wieku, zakładał, że świat poznawany zmysłami (materialny) jest złudą skrywającą prawdziwy, idealny świat, którego zmysłami i rozumem nie można zinterpretować. Pojęć ze świata prawdziwego nie da się opisać za pomocą zwykłego języka, może to zrobić tylko symbol.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Symbolizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|symbolizować.


Źródła:

Wiktionary

Symbolizować

czasownik

 (1.1) stanowić symbol czegoś, reprezentować coś za pomocą symbolu


Źródła:

Wiktionary

Symcha

imię męskie


Źródła:

SJP.pl

Symediana

prosta Cevy będąca odbiciem symetrycznym środkowej trójkąta względem dwusiecznej wychodzącej z tego samego wierzchołka


Symediana – prosta Cevy będąca odbiciem symetrycznym środkowej trójkąta względem dwusiecznej wychodzącej z tego samego wierzchołka. Symediany przecinają się w jednym punkcie (zwanym punktem Lemoine’a), jak wiele innych charakterystycznych prostych Cevy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Symeon

imię męskie


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symeonostwo

Symeon z żoną; Symeonowie


Źródła:

SJP.pl

Symeonowie

imię męskie


Źródła:

SJP.pl

Symeonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Symeona lub z nim związany


Źródła:

SJP.pl

Symetralna

prosta prostopadła do odcinka, przechodząca przez jego środek


Źródła:

SJP.pl

Symetria

1. cecha kształtu obiektów płaskich lub przestrzennych, polegająca na istnieniu punktu, prostej lub płaszczyzny, względem których odbicie lub obrót o pewien kąt daje obraz obiektu identyczny z wyjściowym;
2. potocznie: znaczne podobieństwo części (najczęściej dwóch) tego samego obiektu, np. ciała, twarzy;
3. równowaga, zgodność pomiędzy częściami większej całości


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mat. właściwość figury, bryły lub ogólnie dowolnego obiektu matematycznego, polegająca na tym, iż istnieje należące do pewnej zadanej klasy przekształcenie niebędące identycznością, które odwzorowuje dany obiekt na niego samego;

 (1.2) pot. właściwość danego przedmiotu, według której możliwe jest podzielenie go na dwie połówki będące swoim lustrzanym odbiciem

 (1.3) równowaga i zgodność pomiędzy poszczególnymi elementami całości


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Symetrodonty

Sy


Źródła:

Wikipedia

Symetrycznie

przysłówek

 (1.1) zgodnie z symetrią


Źródła:

Wiktionary

Symetryczność

→ symetryczny


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest symetryczne; cecha tych, którzy są symetryczni


Patrz:symetryczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symetryczny

1. odznaczający się symetrią;
2. posiadający środek, oś lub płaszczyznę symetrii


przymiotnik jakościowy

 (1.1) odznaczający się symetrią, zbudowany lub ułożony według zasad symetrii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symetrysta

osoba traktująca przeciwne strony, często polityczne, jako równie winne lub mające takie same wady i zalety, zacierając istotne różnice między nimi


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) neol. zwolennik symetryzmu, poglądu, że prawda leży pośrodku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symetrystka

→ symetrysta


Patrz:symetrysta

Źródła:

SJP.pl

Symetrystyczny

→ symetryzm


Patrz:symetryzm

Źródła:

SJP.pl

Symetryzacja

kształtowanie, formowanie czegoś w celu nadania symetrii; wprowadzanie symetrii


Źródła:

SJP.pl

Symetryzator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektr. układ elektroniczny konwertujący sygnał niesymetryczny na symetryczny, w celu zmniejszenia podatności na zakłócenia;


Sy


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Symetryzm

traktowanie przeciwnych stron, często w kontekście politycznym, jako równie winnych lub mających takie same wady i zalety, prowadzące do fałszywego równoważenia i zacierania istotnych różnic między nimi


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Symetryzować

1. kształtować, formować coś w celu nadania symetrii; wprowadzać symetrię;
2. rzadko: odznaczać się symetrią


Źródła:

SJP.pl

Symetykon

związek chemiczny używany jako lek przeciw wzdęciom; simetikon


Symetykon, simetykon ( simeticonum) – związek powierzchniowo czynny, mieszanina polidimetylosiloksanu i krzemionki (dimetykon aktywowany dwutlenkiem krzemu), stosowany jako produkt leczniczy lub wyrób medyczny przeciw wzdęciom.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Symferopol

miasto na Ukrainie, stolica Krymu


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie, stolica Republiki Autonomicznej Krymu;


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Symferopolczyk

mieszkaniec Symferopola


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Symferopola


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symferopolka

mieszkanka Symferopola


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Symferopola


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symferopolski

przymiotnik od: Symferopol (stolica Krymu)


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Symferopolem, dotyczący Symferopola


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symfiza

rodzaj spojenia dwóch kości o bardzo małej ruchliwości


Źródła:

SJP.pl

Symfonia

sonata zinstrumentowana na orkiestrę


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy;

 (1.2) harmonijne połączenie (dźwięków, smaków, zapachów, kolorów itp.)


Symfonia – cykliczna forma muzyczna przeznaczona zasadniczo na orkiestrę, zwykle zbudowana z kilku części i oparta na zasadach cyklu sonatowego. W klasycznym modelu symfonia przyjęła najczęściej układ czteroczęściowy: część pierwszą szybką, zwykle utrzymaną w formie sonatowej, część drugą wolną, część trzecią taneczną – menuet, a później scherzo – oraz szybki finał, często w formie ronda.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Symfoniczka

1. członkini orkiestry symfonicznej; filharmoniczka;
2. kompozytorka muzyki symfonicznej


Źródła:

SJP.pl

Symfoniczność

→ symfoniczny


Patrz:symfoniczny

Źródła:

SJP.pl

Symfoniczny

odnoszący się do symfonii;
1. orkiestra symfoniczna - orkiestra składająca się z instumentów smyczkowych, dętych i perkusyjnych, czasem uzupełnionych o inne;
2. muzyka symfoniczna - muzyka na orkiestrę symfoniczną;
3. poemat symfoniczny - utwór na orkiestrę symfoniczną nawiązujący do treści wynikającej z tytułu


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z symfonią, dotyczący symfonii

 (1.2) związany z wieloosobową orkiestrą, w skład której wchodzą instrumenty smyczkowe, instrumenty dęte i perkusyjne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symfonik

1. członek orkiestry symfonicznej;
2. kompozytor muzyki symfonicznej


Źródła:

SJP.pl

Symfonika

muzyka symfoniczna


Źródła:

SJP.pl

Symfonista

kompozytor symfonii; symfonik


Źródła:

SJP.pl

Symilograf

aparat telekopiowy


Źródła:

SJP.pl

Symilografia

telegrafia kopiowa


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Symmachia

związek obronny państw w starożytnej Grecji


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Symmachus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Symonia

sprzedawanie godności i sakramentów kościelnych; świętokupstwo


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. praktyka sprzedawania i kupowania godności, urzędów i dóbr w czasach średniowiecza;


Symonia, świętokupstwo – handel godnościami i urzędami kościelnymi, sakramentami oraz dobrami duchowymi. Termin „symonia” pochodzi od Szymona Maga (Simona Magusa), którego św. Piotr zganił za chęć kupienia od apostołów daru udzielenia Ducha Świętego (zob., 9-24).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Symonides

Symonides z Keos (ok. 556-468 p.n.e.) - grecki liryk uznawany za twórcę epigramu jako gatunku literackiego


Symonides z Keos ( Σιμωνίδης, ok. 556–468 p.n.e.) – liryk grecki pochodzący z wyspy Keos, pierwszy poeta, dla którego tworzenie poezji stało się źródłem utrzymania. Był autorem pieśni chóralnych, dytyrambów, hymnów, skolii, trenów, epinikii, enkomii, peanów oraz elegii. Uznawany jest za twórcę epigramu jako gatunku literackiego.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Symonowicz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Sympatektomia

operacyjne wycięcie określonego odcinka części obwodowej układu współczulnego


Źródła:

SJP.pl

Sympatia

1. życzliwy stosunek wobec kogoś;
2. osoba, którą się lubi bądź jest się w niej zakochanym


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) życzliwy lub przyjazny stosunek do kogoś

 (1.2) osoba, którą się lubi lub kocha


Sympatia – społeczne powinowactwo, w którym jedna osoba blisko rozumie uczucia drugiej osoby. Wyraz „sympatia” pochodzi od łac. "sympatha"; od gr. συμπάθεια transliterowanego jako "sympatheia", połączenie συν + πάσχω = συμπάσχω oznacza „cierpieć wspólnie” lub „odczuwać z”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sympatol

nazwa handlowa leku pobudzającego serce i naczynia krwionośne, zawierającego synefrynę


Źródła:

SJP.pl

Sympatryczność

Sympatryczność − zjawisko polegające na występowaniu na jednym obszarze populacji, gatunków lub taksonów wyższych rangą i oznacza zachodzenie na siebie zasięgów ich występowania – mogą one występować w tych samych lub różnych siedliskach.

W antropologii rozpatruje się stosunkowo długotrwałe trwanie we względnej izolacji genetycznej sympatrycznych społeczności ludzkich (wskutek istnienia barier kulturowych).


Źródła:

Wikipedia

Sympatryczny

1. specjacja sympatryczna - powstanie potomnych gatunków na obszarze tego samego siedliska;
2. sympatryczne gatunki - gatunki występujące na danym obszarze geograficznym pod postacią istotnie różniących się osobników lub grup


Źródła:

SJP.pl

Sympatyczka

→ sympatyk


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta okazująca komuś lub czemuś przychylność


Patrz:sympatyk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sympatycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób sympatyczny


Źródła:

Wiktionary

Sympatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: sympatycznie


Źródła:

SJP.pl

Sympatyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sympatyczny


Źródła:

SJP.pl

Sympatyczność

→ sympatyczny


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest sympatyczne; cecha tego, kto jest sympatyczny


Patrz:sympatyczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sympatyczny

1. wzbudzający sympatię;
2. przychylny, życzliwy


przymiotnik

 (1.1) wzbudzający sympatię; miły, życzliwy

 (1.2) bezbarwny

 (1.3) anat. współczulny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sympatyjka

zdrobnienie od: sympatia


Źródła:

SJP.pl

Sympatyk

osoba okazująca komuś lub czemuś sympatię, przychylność


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która z czymś lub z kimś sympatyzuje


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sympatykolityczny

lek sympatykolityczny - lek hamujący aktywność współczulnego układu nerwowego; sympatykolityk


Źródła:

SJP.pl

Sympatykolityk

lek hamujący aktywność współczulnego układu nerwowego; lek sympatykolityczny


Źródła:

SJP.pl

Sympatykomimetyk

substancja pobudzająca współczulny (sympatyczny) układ nerwowy


Źródła:

SJP.pl

Sympatykotonia

wzmożone napięcie współczulnego układu nerwowego, objawiające się przyspieszeniem tętna, potliwością i wzmożoną pobudliwością psychiczną


Sympatykotonia (symphaticus (łac.) "sympatyczny, współczulny" + tónos (gr.) "naprężenie") – stan wzmożonego napięcia układu współczulnego, wyrażający się przyśpieszonym tętnem, rozszerzeniem źrenic, zwiększoną potliwością, wzmożoną pobudliwością psychiczną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sympatykotoniczny

dotyczący sympatykotonii, mający jej charakter


Źródła:

SJP.pl

Sympatyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sympatyzować.


Źródła:

Wiktionary

Sympatyzować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) darzyć sympatią coś lub kogoś


Źródła:

Wiktionary

Symplak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. prostak


Źródła:

Wiktionary

Symplast

zespół protoplastów połączonych plazmodesmami i otoczony błoną komórkową


Symplast – zespół protoplastów połączonych plasmodesmami i otoczony plasmolemmą.

Plazmodesmy pozwalają na bezpośredni przepływ (dyfuzja) małych cząsteczek między sąsiadującymi komórkami. Większe cząsteczki mogą być również transportowane za pomocą filamentów aktynowych


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sympleks

uogólnienie odcinka, trójkąta i czworościanu na dowolne wymiary


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sympleksowy

→ sympleks


Patrz:sympleks

Źródła:

SJP.pl

Symplektyczny

geometria symplektyczna - gałąź matematyki zajmująca się badaniem struktur geometrycznych związanych z mechaniką klasyczną i układami dynamicznymi


Źródła:

SJP.pl

Sympliciusz

imię męskie


Źródła:

SJP.pl

Symplicjalny

kompleks symplicjalny - skończony zbiór sympleksów spełniający pewne warunki


Źródła:

SJP.pl

Symplicjusz

imię męskie


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;


Symplicjusz, Symplicy – imię męskie pochodzenia łacińskiego, pochodzące od wyrazu simplex, oznaczającego „prosty, szczery, uczciwy”. W średniowieczu nie jest ono poświadczone w źródłach polskich, pojawiło się w XVII wieku. Wersja Simplicius została w polszczyźnie zaadaptowana na dwa sposoby: jako "Symplicjusz" (z odmianą rzeczownikową) oraz jako "Symplicy" (z odmianą przymiotnikową, jak "Ignacy").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Symplicjuszek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Symplicjusz


Źródła:

Wiktionary

Symplicjuszostwo

Symplicjusz z żoną; Symplicjuszowie


Źródła:

SJP.pl

Symplicjuszowie

imię męskie


Źródła:

SJP.pl

Symplicjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Symplicjusza lub z nim związany


Źródła:

SJP.pl

Symplicystyczny

→ symplicyzm


Patrz:symplicyzm

Źródła:

SJP.pl

Symplifikacja

uproszczenie czegoś tak, by stało się zrozumiałe, co zazwyczaj powoduje spłycenie tematu


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uproszczenie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symplifikować

ujmować coś w sposób mało wnikliwy, spłycać


Źródła:

SJP.pl

Symplistyczny

prosty i nieskomplikowany


Źródła:

SJP.pl

Symploke

figura stylistyczna łącząca anaforę z epiforą w jednym zdaniu


Źródła:

SJP.pl

Sympozjalny

→ sympozjum


Patrz:sympozjum

Źródła:

SJP.pl

Sympozjon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. starogrecka biesiada urozmaicona tańcem, śpiewem i dyskusjami;

 (1.2) rzad. przest. sympozjum


Sympozjon ( συμπόσιον sympósĭon, łac. "symposium" – wspólne picie) – w starożytnej Grecji część zebrania towarzyskiego – biesiady następującej po głównym posiłku.

Obyczaj sympozjonu wytworzył się w VI wieku p.n.e., prawdopodobnie pod wpływem fenickim, chociaż uczty władców greckich i ich dworzan sięgają czasów dawniejszych, czego dowodzą poematy Homera z opisami biesiadujących wojowników.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sympozjum

spotkanie specjalistów z jakiejś dziedziny zwołane w celu przeanalizowania jakiegoś zagadnienia, wymiany poglądów na konkretny temat


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spotkanie specjalistów z pewnej dziedziny dla omówienia konkretnych zagadnień i wymiany myśli


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symptom

oznaka czegoś, objaw, zazwyczaj jakiegoś złego zjawiska, np. symptom choroby; symptomat


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) oznaka jakiegoś zjawiska, zwykle niepożądanego;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Symptomat

oznaka czegoś, objaw, zazwyczaj jakiegoś złego zjawiska; symptom


Źródła:

SJP.pl

Symptomatologia

dział medycyny zajmujący się objawami chorób


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. nauka zajmująca się opisem i grupowaniem objawów choroby;


Symptomatologia – nauka zajmująca się opisem i grupowaniem objawów choroby, stanowiąc podstawę diagnostyki, jednak nie wnikając w ich przyczynę. W badaniach uwzględnia się morfologiczno-anatomiczne zmiany chorobowe (anatomia patologiczna) oraz fizjologiczne zaburzenia w funkcjach życiowych chorego organizmu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Symptomatologiczny

→ symptomatologia; semiologiczny, semiotyczny


Źródła:

SJP.pl

Symptomatyczny

charakterystyczny, znamienny dla czegoś


przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla czegoś (np. choroby)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symptomowy

związany z symptomem czegoś; objawowy, sygnałowy


Źródła:

SJP.pl

Symulacja

1. świadome wprowadzanie w błąd, udawanie czegoś, np. choroby;
2. odtwarzanie warunków charakterystycznych dla danego zjawiska lub obiektu przy użyciu modelu;
3. analiza planowanych działań z uwzględnieniem wpływu ewentualnych zmieniających się warunków


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) udawanie (zazwyczaj objawów choroby) celem wprowadzenia w błąd i oszukania otoczenia

 (1.2) odtworzenie w sposób sztuczny określonego obiektu lub zjawiska


Zo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Symulacyjny

dotyczący symulacji


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z symulacją, dotyczący symulacji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symulakr

obraz pozorujący rzeczywistość albo tworzący własną rzeczywistość; symulakrum


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) byt, rzecz lub pojęcie udawane, nieprawdziwe, wykreowane przez symulowanie; takie, które nie ma odzwierciedlenia w rzeczywistości;


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Symulakrum

obraz pozorujący rzeczywistość albo tworzący własną rzeczywistość; symulakr


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) obraz (najczęściej stworzony przez kino lub telewizję) będący czystą symulacją, tworzącą własną rzeczywistość lub pozorującą istniejącą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symulant

człowiek, który udaje, symuluje coś, zwłaszcza chorobę; udawacz, pozorant, pozer


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która coś udaje, symuluje, zwłaszcza chorobę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symulantka

kobieta symulująca, udająca coś


Źródła:

SJP.pl

Symulator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie lub program do sztucznego stwarzania określonych warunków naturalnych


Źródła:

Wiktionary

Symulatorowy

→ symulator


Patrz:symulator

Źródła:

SJP.pl

Symulka

potocznie: udawanie, symulowanie


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. sport. symulowanie faulu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|symulować.


Źródła:

Wiktionary

Symulować

świadomie wprowadzać w błąd poprzez udawanie


czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) świadomie wprowadzać w błąd poprzez udawanie

 (1.2) udawać pewną sytuację, naśladować coś w celu zaobserwowania jego właściwości lub przećwiczenia zachowania w danej sytuacji

 (1.3) szacować przyszłe zdarzenia i wartości pewnych rzeczy i zjawisk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symultan

jednoczesna gra jednego szachisty z wieloma przeciwnikami; symultanka


Źródła:

SJP.pl

Symultana

mecz szachowy, w którym szachista gra jednocześnie z wieloma przeciwnikami; symultanka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szach. sposób rozgrywania gry w szachy, w której wielu zawodników gra jednocześnie (każdy na osobnej szachownicy) z jednym zawodnikiem (zwykle dużo lepszym od przeciwników)


Symultana (symultanka, seans gry jednoczesnej, od łac. "simultaneus" 'jednoczesny') – mecz szachowy, w którym szachista gra jednocześnie z wieloma przeciwnikami, z których każdy rozgrywa partię na swojej szachownicy. Jest to bardzo popularna forma propagowania szachów, która umożliwia rozegranie partii przez amatorów lub słabszych zawodników z mistrzem szachowym. Symultana jest najczęściej rozgrywana tak, że symultanista gra wszystkie partie białym kolorem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Symultaneizm

symultanizm;
1. jednoczesne odbywanie się czegoś;
2. łączenie w jednej kompozycji kilku wydarzeń rozgrywających się w różnym miejscu i czasie; kompozycja symultaniczna, synoptyka;
3. odmiana malarstwa abstrakcyjnego oparta na zasadzie wzajemnego uzupełniania się i potęgowania barw komponowanych w kręgi;
4. rodzaj narracji w utworze literackim lub sposób prowadzenia akcji w sztuce polegające na przedstawieniu szeregu wypadków rozgrywających się równocześnie w różnych miejscach


Źródła:

SJP.pl

Symultanicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób symultaniczny


Źródła:

Wiktionary

Symultaniczność

→ symultaniczny


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co symultaniczne, co odbywa się w tym samym czasie


Patrz:symultaniczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symultaniczny

1. opierający się na regułach symultanizmu;
2. odbywający się jednocześnie; jednoczesny


przymiotnik

 (1.1) książk. odbywający się, zachodzący jednocześnie

 (1.2) książk. związany z tłumaczeniem na inny język dokonywanym na żywo

 (1.3) liter. teatr. film. oparty na narracji zgodnej z zasadami symultanizmu

 (1.4) szt. związany z symultanizmem (stosowanym w sztuce średniowiecznej)

 (1.5) szt. związany z symultanizmem (odmianą malarstwa abstrakcyjnego)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symultanista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) szach. szachista grający z wieloma przeciwnikami jednocześnie


Źródła:

Wiktionary

Symultanistka

→ symultanista


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szach. szachistka grająca naraz z wieloma przeciwnikami


Patrz:symultanista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Symultanizm

symultaneizm;
1. jednoczesne odbywanie się czegoś;
2. łączenie w jednej kompozycji kilku wydarzeń rozgrywających się w różnym miejscu i czasie; kompozycja symultaniczna, synoptyka;
3. odmiana malarstwa abstrakcyjnego oparta na zasadzie wzajemnego uzupełniania się i potęgowania barw komponowanych w kręgi;
4. rodzaj narracji w utworze literackim lub sposób prowadzenia akcji w sztuce polegające na przedstawieniu szeregu wypadków rozgrywających się równocześnie w różnych miejscach


Symultanizm (od łac. "simultaneus" = jednoczesny) – zagadnienie z zakresu teatrologii, literatury i sztuki abstrakcyjnej. Polega na przedstawieniu kilku obrazów, zdarzeń rozgrywających się w tym samym czasie, ale w różnych miejscach. W sztuce teatralnej konieczna jest odpowiednia dekoracja pozwalająca na taką akcję. Metoda popularna w średniowiecznych misteriach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Symultanka

1. ustne tłumaczenie równoległe tekstu wypowiadanego w obcym języku;
2. gra w szachy na wielu szachownicach jednocześnie prowadzona przez jednego szachistę przeciwko wielu partnerom; symultana


Źródła:

SJP.pl

Symultatywny

rzadko: odbywający się w tym samym czasie; jednoczesny, równoczesny, symultaniczny


Źródła:

SJP.pl

Symwastatyna

organiczny związek chemiczny z grupy statyn, normalizujący stężenie lipidów we krwi


Źródła:

SJP.pl

Syn

potomek płci męskiej


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) dziecko płci męskiej (w stosunku do rodziców);


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syna

forma rzeczownika.

 (1.1) D., B. lp. od syn


Źródła:

Wiktionary

Synaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. zdrobn. od: syn


Źródła:

Wiktionary

Synafia

w metryce antycznej: zasady łączenia segmentów wewnątrz wersu inne od typowych zasad dla połączeń międzywersowych


Źródła:

SJP.pl

Synagoga

świątynia żydowska, miejsce skupiające społeczno-religijną aktywność Żydów, od średniowiecza także siedziba kahału; bożnica; bóżnica


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. żydowski dom modlitw;

 (1.2) rel. zgromadzenie (żydów)


Synagoga, bożnica, bóżnica, szul (z συναγωγή "synagoge" – zgromadzenie, miejsce zebrań) – żydowski dom modlitwy; w judaizmie miejsce modlitw i zgromadzeń religijnych, również miejsce zebrań społecznych gminy żydowskiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Synagogalium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) artefakt, eksponat ze zbiorów kolekcjonerskich lub muzealnych dotyczących żydowskich nabożeństw i świątyń


Źródła:

Wiktionary

Synagogalny

→ synagoga; synagogowy


przymiotnik

 (1.1) rel. związany z synagogą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synagogowy

→ synagoga; synagogalny


Źródła:

SJP.pl

Synaj

1. egipski półwysep pomiędzy zatoką Akaba na wschodzie i Zatoką Sueską na zachodzie;
2. szczyt na półwyspie Synaj; Góra Mojżesza


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. półwysep w południowo-zachodniej Azji;

 (1.2) geogr. góra w południowej części Półwyspu Synaj (1.1);


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Synajski

przymiotnik od: Synaj (półwysep lub góra w Egipcie)


przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Synaju, związany z Synajem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synak

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Synaksarion

Synaksarion, synaksariusz (gr. Συναξάριον, od συναγειν – zbierać razem) – księga liturgiczna zawierająca krótkie życiorysy świętych na każdy dzień roku liturgicznego (w roku przejściowym). Używana w kościele prawosławnym i kościołach przedchalcedońskich. W Kościele katolickim jej odpowiednikiem jest Martyrologium, odczytywane zazwyczaj w klasztorach.


Źródła:

Wikipedia

Synal

lekceważąco o synu, zwłaszcza niegrzecznym, rozpieszczonym; synalek


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zły syn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synalagmatyczny

zobowiązujący wzajemnie


Źródła:

SJP.pl

Synalek

lekceważąco o synu, zwłaszcza niegrzecznym, rozpieszczonym; synal


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) niegrzeczny, niedobry, leniwy, rozpieszczony syn


Synalek (ang. "The Good Son") – amerykański thriller wyreżyserowany przez Josepha Rubena. W rolach głównych wystąpili Macaulay Culkin, Elijah Wood, Wendy Crewson i David Morse. Scenariusz filmu opracował Ian McEwan, a produkcją zajęła się Mary Ann Page. Premiera filmu odbyła się 24 września 1993.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Synanceja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Synanceia verrucosa|ref=tak., jadowita ryba morska z rodziny skorpenowatych;


Źródła:

Wiktionary

Synantrop

1. dzika roślina rosnąca w miejscach powstałych poprzez zniszczenie pierwotnej roślinności przez człowieka;
2. zwierzę nieudomowione związane z człowiekiem np. mysz, wróbel


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) biol. roślina lub zwierzę przystosowane do życia w środowisku silnie przekształconym przez ludzi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synantropijnie

przysłówek

 (1.1) w sposób charakterystyczny dla synantropizmu


Źródła:

Wiktionary

Synantropijny

przymiotnik

 (1.1) biol. zawleczony przez człowieka

 (1.2) biol. przystosowany do życia w środowisku silnie przekształconym przez ludzi


Źródła:

Wiktionary

Synantropizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekol. proces przekształcania się fauny i flory na skutek działalności człowieka


Źródła:

Wiktionary

Synantropizm

towarzyszenie człowiekowi charakterystyczne dla wielu gatunków roślin i zwierząt, zwanych organizmami synantropijnymi; synantropijność


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekol. występowanie zjawiska przystosowania roślin i zwierząt do życia w środowisku silnie przekształconym przez człowieka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synapizm

ciasto ze sproszkowanej gorczycy i gorącej wody, stosowane w leczeniu stanów zapalnych i nerwobólów; gorczycznik


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. farm. plaster rozgrzewający z olejkiem gorczycowym albo okład z roztartych nasion czarnej gorczycy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synapsa

połączenie między neuronem a inną komórką nerwową, mięśniową bądź gruczołową


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. połączenie między aksonem komórki nerwowej a inną komórką, gdzie następuje przekazanie pobudzenia z jednej komórki do drugiej;


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Synapsyd

przedstawiciel gromady kręgowców obejmującej pelykozaury i terapsydy


Źródła:

SJP.pl

Synapsydy

przedstawiciel gromady kręgowców obejmującej pelykozaury i terapsydy


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Synaptyczny

związany z synapsą


Źródła:

SJP.pl

Synarchia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) model sprawowania rządów, który porządkowałby wszystkie dziedziny życia społecznego według zasad hierarchii, ładu, autorytetu i władzy


Sy


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Synarchizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) doktryna polityczna, której naczelnym celem jest wprowadzenie ustroju określanego jako synarchia


Źródła:

Wiktionary

Synbiotyczny

→ synbiotyk


Patrz:synbiotyk

Źródła:

SJP.pl

Synbiotyk

preparat zawierający probiotyk i prebiotyk


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mieszanina probiotyku i prebiotyku


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Synchrocyklotron

odmiana cyklotronu; fazotron; synchrofazotron


Synchrocyklotron, fazotron – akcelerator cząstek, rodzaj cyklotronu o zmiennej częstotliwości pola elektrycznego, tak dobranej, aby kompensowało ono relatywistyczny wzrost masy, który wywołuje wzrost czasu obiegu cząstek przy zbliżaniu się ich prędkości do prędkości światła w próżni.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Synchrofazotron

odmiana cyklotronu; fazotron; synchrocyklotron


Źródła:

SJP.pl

Synchromizm

odmiana malarstwa abstrakcyjnego niegeometrycznego, której głównym założeniem było przedstawienie w obrazie związków między kolorem a formą, a zwłaszcza oddanie dynamizmu formy za pomocą koloru


Synchromizm (gr. "σύν": "razem", "z" i "χρωμος": "kolor") – termin określający styl malarski, zapoczątkowany w Paryżu w 1913 roku przez dwóch amerykańskich malarzy, Morgana Russella i Stantona Macdonalda-Wrighta. Podobny do francuskiego orfizmu, był formą sztuki abstrakcyjnej, w której główną rolę odgrywał kolor będąc źródłem formy i ekspresji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Synchron

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zgrywanie muzyki, efektów dźwiękowych na jedną taśmę lub płytę

 (1.2) zob. synchronia.


Źródła:

Wiktionary

Synchronia

1. zbieżność w czasie dwu lub kilku zjawisk, procesów, czynności itp.; synchronizm
2. przedmiot badań językoznawstwa synchronicznego


Źródła:

SJP.pl

Synchroniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgranie w czasie, następowanie procesów w tym samym czasie


Sy


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Synchroniczny

zachodzący w tym samym czasie; jednoczesny


przymiotnik

 (1.1) książk. odbywający się w tym samym czasie

 (1.2) jęz. związany z synchronią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synchronista

dawniej: osoba żyjąca jednocześnie z inną


Źródła:

SJP.pl

Synchronistyczny

→ synchronizm


Patrz:synchronizm

Źródła:

SJP.pl

Synchronizacja

koordynacja w czasie minimum dwóch zjawisk


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) proces doprowadzenia do jednoczesnego działania, zgodności czasu lub rytmu różnych elementów, systemów, urządzeń albo czynności


Synchronizacja (z σύγχρονος "synchronos" – "równoczesny") – koordynacja w czasie, co najmniej dwóch zjawisk (procesów), tzn. dążenie do równoległego, niezależnego ich przebiegu, skoordynowanego w czasie lub do jednoczesnego ich zakończenia. Synchronizacje są opisywane przez różne nauki ścisłe:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Synchronizacyjny

dotyczący synchronizacji


Źródła:

SJP.pl

Synchronizator

Synchronizator to urządzenie zapobiegające włączeniu sprzęgła zębatego przed wyrównaniem prędkości obrotowych sprzęganych elementów oraz przyspieszenie wyrównania tych prędkości, z wykorzystaniem do tego siły wywieranej przez kierowcę na dźwignię zmiany biegów.


Źródła:

Wikipedia

Synchronizm

1. zbieżność w czasie dwu lub kilku zjawisk, procesów, czynności itp.; synchronia
2. zestawienie wypadków współczesnych sobie


Źródła:

SJP.pl

Synchroskop

Synchroskop ("oscyloskop impulsowy") – oscyloskop służący do obserwowania (na ekranie lampy oscyloskopowej) pojedynczych lub powtarzających się krótkotrwałych przebiegów elektrycznych. Jest oscyloskopem z rozbudowanym układem wyzwalania (synchronizacji) współrzędnej X plamki z przebiegiem badanego sygnału.


Źródła:

Wikipedia

Synchrotron

akcelerator cząstek naładowanych, służy do przyspieszania elektronów lub jonów ciężkich


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. akcelerator cykliczny, w którym cząstki są przyspieszane w polu elektrycznym wzbudzanym synchronicznie do czasu ich obiegu


Synchrotron – szczególny typ akceleratora cyklicznego, w którym cząstki są przyspieszane w polu elektrycznym wzbudzanym w szczelinach rezonatorów synchronicznie do czasu ich obiegu. W synchrotronie, tak jak w każdym cyklotronie (akceleratorze cyklicznym) przyspieszane cząstki krążą w polu magnetycznym. W miarę wzrostu energii przyspieszanych cząstek, pole magnetyczne jest zwiększane, by zachować stały promień obiegu cząstek.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Synchrotronowy

przymiotnik

 (1.1) fiz. dotyczący synchrotronu


Źródła:

Wiktionary

Syncio

ekspresywnie: syn; synuś, synulek, syńcio, synio


Źródła:

SJP.pl

Syncytialny

→ syncytium


przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. stanowiący syncytium


Patrz:syncytium

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syncytium

wielojądrowa masa cytoplazmy, powstała z połączenia się komórek uprzednio samodzielnych; zespólnia


rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) biol. komórka zawierająca wiele jąder komórkowych, powstała poprzez połączenie się pojedynczych komórek jednojądrowych;


Syncytium (łac.), inaczej zespólnia, tegument (łac.) – wielojądrowa komórka (rodzaj komórczaka) powstała poprzez połączenie się (fuzję) luźnych pojedynczych komórek jednojądrowych.

Syncytia występują m.in. u płazińców – przywr, skrzelowców i tasiemców. Na ich powierzchni znajduje się glikokaliks. Chroni pasożyty przed strawieniem przez enzymy trawienne organizmu żywiciela.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Synczyzna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) neologizm literacki: idea skupiania uwagi narodu na przyszłości, odrzucenie dotychczasowego znaczenia przeszłości i przodków, nierozpamiętywanie się w historii


Źródła:

Wiktionary

Syndaktylia

wrodzona wada polegająca na zrośnięciu co najmniej dwóch palców dłoni lub stóp; palcozrost


Syndaktylia (łac. "syndactylia", ang. syndactyly, z gr. συν- = "razem" + δακτυλος = "palec") – wrodzona wada polegająca na nierozdzieleniu się dwóch lub więcej palców dłoni lub stopy, może dotyczyć kości lub tylko tkanek miękkich. Powodowana jest niezajściem apoptozy. Wada ta występuje jako objaw towarzyszący innym genetycznie uwarunkowanym zespołom chorobowym, np. Zespół Aperta. Jeżeli rodzice mają prawidłowo wykształcone palce ryzyko wystąpienia izolowanej syndaktylii jest małe. Etiologia jest różnorodna.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Synderesis

wrodzona znajomość zasad moralnych; synteresis


Źródła:

SJP.pl

Syndesmoza

ścisłe lub częściowo ruchome połączenie kości za pomocą tkanki łącznej włóknistej; spojenie więziste, więzozrost


Źródła:

SJP.pl

Syndet

syntetyczny detergent zawierający substancje powierzchniowo czynne


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kosmet. środek myjący w formie kostki, zawierający sztuczne detergenty, stosowany jako zamiennik mydła lub szamponu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syndetikon

półpłynny klej wyrabiany z odpadków skóry lub kości


Źródła:

SJP.pl

Syndiotaktyczny

o polimerach: mający podstawniki rozmieszczone naprzemiennie w dwóch płaszczyznach symetrii


Źródła:

SJP.pl

Syndologia

nauka badająca Całun Turyński; syndonologia


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Syndon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) śrpol. całunfakt.


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Syndrom

1. ogół cech, objawów właściwych danemu zjawisku;
2. w medycynie: ogół objawów właściwych jakiejś chorobie, stanowiący podstawę do jej zdiagnozowania


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zespół cech charakterystycznych dla określonego, zwykle negatywnego, zjawiska w dziedzinie nauk ścisłych lub humanistycznych

 (1.2) med. wet. zespół objawów charakterystycznych dla jakiejś choroby lub chorób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syndromowy

→ syndrom


Patrz:syndrom

Źródła:

SJP.pl

Syndyk

1. zarządca majątku przedsiębiorstwa postawionego w stan upadłości;
2. w niektórych państwach europejskich: przedstawiciel urzędu lub instytucji mający pełnomocnictwo do prowadzenia spraw przed sądem; także: radca prawny;
3. w miastach włoskich: burmistrz;
4. dawniej:
a) w starożytnej Grecji: obrońca sądowy;
b) w Polsce: urzędnik miejski lub funkcja w niektórych zakonach żebrzących


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) praw. osoba wyznaczona przez sąd do zarządzania majątkiem firmy, która ogłosiła upadłość

 (1.2) adm. w niektórych państwach: przedstawiciel urzędu lub instytucji mający pełnomocnictwo do prowadzenia spraw przed sądem; także. radca prawny

 (1.3) adm. w miastach włoskich: burmistrz

 (1.4) adm. w dawnej Polsce: urzędnik gminy żydowskiej; także. funkcja w niektórych zakonach żebrzących

 (1.5) adm. w starożytnych Atenach: członek kolegium mającego pod opieką interesy państwa i sprawy zmian prawa


Syndyk – funkcja (ale nie zawód) polegająca na zarządzaniu majątkiem upadłego oraz dokonywaniu podziału funduszy między wierzycieli zgodnie z zasadami prawa upadłościowego. Syndyka ustanawia sąd w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości.

W dawnej Polsce syndyk był urzędnikiem miejskim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syndykacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od syndykat


Źródła:

Wiktionary

Syndykacja

udostępnianie i rozpowszechnianie tych samych treści w wielu miejscach (stronach, portalach, platformach)


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) konsolidacja


Syndykacja ( web syndication) – rozwiązanie stosowane w Internecie, wykorzystujące architekturę klient-serwer i służące do gromadzenia przez użytkownika (klienta) treści z wielu różnych źródeł (serwerów). Rolą serwera jest przygotowywanie i udostępnianie wybranych treści klientom. Głównymi technologiami, które wykorzystują syndykację są RSS i Atom.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syndykalista

zwolennik syndykalizmu (kierunku w robotniczym ruchu związkowym)


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zwolennik syndykalizmu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syndykalistka

→ syndykalista


Patrz:syndykalista

Źródła:

SJP.pl

Syndykalistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest syndykalistyczne; cecha tych, którzy są syndykalistyczni


Źródła:

Wiktionary

Syndykalistyczny

→ syndykalizm


przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. odnoszący się do syndykalizmu, związany z syndykalizmem; taki, w którym panuje syndykalizm

 (1.2) polit. związany z syndykalistą, dotyczący syndykalisty; właściwy syndykaliście


Patrz:syndykalizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syndykalizm

kierunek w ruchu robotniczym, zakładający prymat celów ekonomicznych nad politycznymi i dominację związków zawodowych w życiu społecznym


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. kierunek w ruchu robotniczym, zakładający prymat celów ekonomicznych nad politycznymi w walce o prawa proletariatu;


Syndykalizm – powstały w XIX wieku kierunek w ruchu robotniczym, który zakładał prymat celów ekonomicznych nad politycznymi w walce proletariatu o swoje prawa. Zasadniczym narzędziem tej walki miały być związki zawodowe, a nie partie polityczne. W jego obrębie wyróżnić można dwa nurty: reformistyczny oraz rewolucyjny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syndykalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest syndykalne; cecha tych, którzy są syndykalni


Źródła:

Wiktionary

Syndykalny

→ syndykat; syndykatowy


przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekon. związany z syndykatem, dotyczący syndykatu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syndykat

1. związek kilku przedsiębiorstw zawarty w celu dokonania wspólnego przedsięwzięcia;
2. związek zawodowy we Francji i w niektórych innych krajach


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. związek kilku przedsiębiorstw powołany dla wspólnego przedsięwzięcia

 (1.2) społ. praw. związek zawodowy – we Francji, Hiszpanii i niektórych innych krajach


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syndykatowy

→ syndykat; syndykalny


Źródła:

SJP.pl

Syndykowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) praw. związany z syndykiem, dotyczący syndyka, właściwy syndykowi


Źródła:

Wiktionary

Synechizm

zasada głosząca, że wszystko co istnieje jest ciągłe


Źródła:

SJP.pl

Syneczek

zdrobnienie od: synek


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: syn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synefryna

organiczny związek chemiczny zawarty w owocach gorzkiej pomarańczy


Synefryna – organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów o charakterze stymulanta. Występuje naturalnie, pozyskuje się ją głównie z owoców gorzkich pomarańczy ("Citrus aurantium)". Preparaty wykorzystujące synefrynę mają długą tradycję w medycynie chińskiej, gdzie jest znana są pod nazwą Zhi Shi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Synek

1. mały syn;
2. poufale lub protekcjonalnie o chłopcu lub mężczyźnie; synuś


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: syn

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie. chłopiec, chłopak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synekdocha

figura stylistyczna, w której zastępuje się nazwę przedmiotu nazwą jego części (np. "dach" zamiast "dom"), pojęcie ogólne pojęciem o węższym zakresie (np. "wiersze" zamiast "poezja"), lub odwrotnie (np. "czworonóg" zamiast "pies"); ogarnienie


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. jęz. figura stylistyczna polegająca na nazwaniu całości lub ogółu rzeczy nazwą części lub jednej rzeczy, bądź też na odwrót;


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Synekliza

rozległe obniżenie w obrębie platformy kontynentalnej w kształcie niecki o łagodnie nachylonych zboczach


Synekliza (syn- + gr. "ékklisis" 'odchylenie' od "ekklínein" 'łagodnie się wyginać') – część platformy prekambryjskiej, gdzie następuje obniżenie podłoża krystalicznego połączone z pełnymi miąższościami pokrywy osadowej. Najstarsze skały osadowe zalegające w syneklizie łagodnie opadają w kierunku centrum, natomiast najmłodsze zalegają poziomo, wzdłuż poziomu morza.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Synekolog

ekolog badający zależności między populacjami lub biocenozami organizmów a ich środowiskiem życia


Źródła:

SJP.pl

Synekologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział ekologii, zajmujący się badaniem grup organizmów (jako całości) w biocenozach oraz zależności między zbiorowiskami organizmów a ich siedliskiem


Synekologia – dział ekologii zajmujący się badaniem struktury i funkcjonowania grup organizmów oraz wzajemne zależności między nimi a środowiskiem.

Podział ekologii na synekologię i autekologię ma obecnie znaczenie historyczne. Został zastąpiony przez podział na ekologię populacyjną i ekologię ewolucyjną (wchodzące w zakres ekologii gatunku).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Synekura

dobrze płatna posada niewymagająca wielkiego wysiłku; intratna posada


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. dobrze płatna posada, która nie wymaga od zatrudnionego większego wysiłku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synekurka

zdrobnienie od: synekura


Źródła:

SJP.pl

Synereza

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Synergetyczny

→ synergizm; synergiczny, synergistyczny


Źródła:

SJP.pl

Synergetyk

czynnik wspomagający, wspierający, potęgujący działanie czegoś


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. biol. związek chemiczny, który sam nie posiada dużej aktywności biologicznej, lecz dodany do pewnego preparatu wzmacnia jego skuteczność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synergetyka

Synergetyka (gr. „sin” – wspólny, „ergos” – działanie) – interdyscyplinarny kierunek naukowy mający na celu opis procesów samoorganizacji układów dynamicznych, w których lokalnie występuje zjawisko wzrostu miary wewnętrznej organizacji, czyli zmniejszanie się ich entropii.


Źródła:

Wikipedia

Synergia

synergizm;
1. współdziałanie kilku czynników, np. leków, mięśni, potęgujące działanie;
2. w teologii katolickiej: doktryna teologiczna mówiąca o współdziałaniu łaski bożej i woli ludzkiej niezbędnych do zbawienia lub naprawy moralnej człowieka


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. współdziałanie różnych czynników w celu osiągnięcia większego efektu niż suma efektów spowodowanych przez każde z tych czynników działających osobno; także zestawienie tych czynników

 (1.2) farm. efekt współdziałania kilku leków wzajemnie potęgujących swoje działanie


Synergia, synergizm, synergiczność, efekt synergiczny (z συνεργία współpraca) – współdziałanie różnych czynników, którego efekt jest większy niż suma poszczególnych oddzielnych działań. Termin ten jest pojęciem ogólnym, mającym zastosowanie w wielu różnych dziedzinach. Poniżej podano tylko kilka przykładów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Synergida

jedna spośród siedmiu komórek wchodząca w skład woreczka zalążkowego u roślin okrytonasiennych


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Synergistyczny

→ synergizm; synergiczny, synergetyczny


Źródła:

SJP.pl

Synergizm

synergia;
1. współdziałanie kilku czynników, np. leków, mięśni, potęgujące działanie;
2. w teologii katolickiej: doktryna teologiczna mówiąca o współdziałaniu łaski bożej i woli ludzkiej niezbędnych do zbawienia lub naprawy moralnej człowieka


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Synesis

w językoznawstwie: błąd w konstrukcji składniowej spowodowany kierowaniem się przez osobę ją tworzącą kategoriami logiczno-znaczeniowymi, a nie normami gramatycznymi


Źródła:

SJP.pl

Synesteta

w psychologii: osoba kojarząca ze sobą wrażenia odbierane przez różne zmysły, np. zapachy ze smakami, dźwięki z kolorami; synestetyk


Źródła:

SJP.pl

Synestetka

→ synesteta


Patrz:synesteta

Źródła:

SJP.pl

Synestetyczny

→ synestezja; synestezyjny


Źródła:

SJP.pl

Synestetyk

w psychologii: osoba kojarząca ze sobą wrażenia odbierane przez różne zmysły, np. zapachy ze smakami, dźwięki z kolorami; synesteta


Źródła:

SJP.pl

Synestezja

1. w psychologii: zdolność kojarzenia ze sobą wrażeń odbieranych przez różne zmysły, np. zapachów ze smakami, dźwięków z kolorami
2. w literaturze: środek stylistyczny polegający na przypisywaniu jakiemuś zmysłowi wrażeń odbieranych innym zmysłem


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stan, w którym wrażenia zmysłowe odbierane przez jeden zmysł towarzyszą również doznaniom charakterystyczne dla innych zmysłów;


Synestezja (gr. συναίσθησις "synaísthēsis" „równoczesne postrzeganie”, od σύν "sýn" „razem” i αἴσθησις "aísthēsis" „poznanie poprzez zmysły”) – stan lub zdolność, w której doświadczenia jednego zmysłu (np. wzroku) wywołują również doświadczenia charakterystyczne dla innych, na przykład odbieranie niskich dźwięków wywołuje wrażenie miękkości, barwa niebieska odczuwana jest jako chłodna, obraz litery lub cyfry budzi skojarzenia kolorystyczne itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Synestezyjny

w psychologii: związany z synestezją, zjawiskiem powstawania dodatkowego, równoległego wrażenia towarzyszącego wrażeniu wywołanemu przez bodziec działający tylko na jeden zmysł, inny aniżeli ten, który zwykle wywołuje to dodatkowe wrażenie


przymiotnik

 (1.1) dotyczący synestezji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syngal.

skrót od: syngaleski


Źródła:

SJP.pl

Syngaleski

dotyczący Syngalezów (narodu zamieszkującego Sri Lankę), charakterystyczny dla Syngalezów


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Syngalezami, dotyczący Syngalezów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język syngaleski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syngalez

członek ludu zamieszkującego Cejlon


Źródła:

SJP.pl

Syngalezi

lud zamieszkujący Cejlon


Sy


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Syngalezka

członkini ludu zamieszkującego Cejlon


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka narodu zamieszkującego południe wyspy Cejlon i posługującego się językiem syngaleskim;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syngamia

w biologii: proces łączenia się gamet w zygotę; zapłodnienie


Syngamia – proces zapłodnienia w rozmnażaniu płciowym u roślin i grzybów, polegający na łączeniu się gamet. Obejmuje on zlewanie się cytoplazmy obydwu gamet (plazmogamia) oraz łączenie się ich jąder (kariogamia).

U grzybów wyższych syngamia odbywa się w dwóch etapach – najpierw w wyniku plazmogamii powstają dwujądrowe komórki, które dzieląc się dają początek dwujądrowej grzybni, a zlanie się jąder zachodzi dopiero po szeregu podziałach komórkowych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Syngel

syngiel, singel, singiel; rzadko:
1. pojedyncza gra między dwoma zawodnikami w tenisie;
2. płyta winylowa z nagraniem jednego tylko utworu; płyta kompaktowa z jakimś przebojem;
3. jedyna karta w danym kolorze otrzymana przy rozdaniu; singleton, syngielton, singelton;
4. człowiek żyjący w pojedynkę


Źródła:

SJP.pl

Syngenetyczny

→ syngeneza


Patrz:syngeneza

Źródła:

SJP.pl

Syngiel

singel; singiel
1. pojedyncza gra między dwoma zawodnikami w tenisie;
2. płyta winylowa z nagraniem jednego tylko utworu; płyta kompaktowa z jakimś przebojem;
3. jedna karta w danym kolorze; singleton, singelton, syngielton, singiel, singel;
4. człowiek żyjący w pojedynkę


Źródła:

SJP.pl

Syngielka

kobieta żyjąca w pojedynkę; singielka, singelka


Źródła:

SJP.pl

Syngielton

jedyna karta w danym kolorze otrzymana przy rozdaniu; singiel, syngiel, singel, singleton, singelton


Źródła:

SJP.pl

Synglista

zawodnik (np. tenisista) grający w singlu; singlista


Źródła:

SJP.pl

Synglistka

→ sygnalista


Patrz:sygnalista

Źródła:

SJP.pl

Synglowy

przymiotnik od: syngiel (singiel, singel), zwykle w znaczeniu gry (np. para synglowa), płyty (np. wersja synglowa) lub karty (np. figura synglowa); singlowy


Źródła:

SJP.pl

Syngonium

roślina z rodziny obrazkowatych; zroślicha


Źródła:

SJP.pl

Synhalit

minerał klasy symetrii podwójnej piramidy rombowej


Źródła:

SJP.pl

Synharmonizm

Synharmonizm – obowiązująca w niektórych językach tureckich reguła, zgodnie z którą cały wyraz ulega ujednoliceniu pod względem dystynktywnych cech fonologicznych. A zatem, obok harmonii samogłosek, także i spółgłoski wyrazu są identyczne w zakresie palatalizacji i labializacji. Podobnie jak harmonia wokaliczna synharmonizm służy wyznaczeniu granicy wyrazu.


Źródła:

Wikipedia

Synhedrion

najwyższy żydowski trybunał w starożytnej Judei; sanhedryn


Źródła:

SJP.pl

Syningia

roślina z rodziny gesneriowatych, dziko rosnąca w Brazylii


Źródła:

SJP.pl

Synio

ekspresywnie: syn; synulek, syncio, syńcio, synuś


Źródła:

SJP.pl

Synklina

wklęsła część fałdu skorupy ziemskiej mająca wnętrze zbudowane ze skał najmłodszych; łęk


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. wklęsły fałd warstw skalnych;


Synklina, łęk (gr. "sýn" razem i "klínein" nachylać) – w geologii wklęsły fałd. W jądrze synkliny znajdują się warstwy najmłodsze, a na zewnątrz (na tzw. "skrzydłach") najstarsze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Synklinalnie

przysłówek

 (1.1) geol. w sposób synklinalny


Źródła:

Wiktionary

Synklinalny

przymiotnik od: synklina (wklęsła część fałdu skorupy ziemskiej mająca wnętrze zbudowane ze skał najmłodszych; łęk), np. fałd synklinalny; łękowy


przymiotnik relacyjny

 (1.1) geol. związany z synkliną, dotyczący synkliny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synklinorium

obszar obniżony w stosunku do otoczenia, zbudowany z szeregu mniejszych fałdów oddzielonych niskimi siodłami


Synklinorium – ciąg fałdów składających się z synklin i oddzielających je wąskich antyklin, tworzących razem strukturę wklęsłą (których obwiednia, przynajmniej górna, jest wklęsła ku górze).

Synklinorium stanowią np. część środkowa i południowo-wschodnia Pamiru, niecka śródsudecka, niecka północnosudecka, Niecka Nidziańska, Doły Jasielsko-Sanockie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Synkopa

1. przesunięcie akcentu na dźwięk nieakcentowany;
2. zanik jednej lub kilku głosek wewnątrz wyrazu


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Synkopowany

w muzyce: mający synkopy; synkopowy


Źródła:

SJP.pl

Synkopowy

związany z synkopą


Źródła:

SJP.pl

Synkratyczny

→ synkrazja


Patrz:synkrazja

Źródła:

SJP.pl

Synkrazja

połączenie, pomieszanie różnych czynników, wartości, kultur


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zespolenie elementów w jedną całość

 (1.2) hist. filoz. pojęcie zmieszania pierwiastków (ziemi, wody, ognia i powietrza) w określonych proporcjach, które tworzą materię i organizmy

 (1.3) jęz. fuzja dwóch lub więcej segmentów fonologicznych (głosek, sylab), które pierwotnie były wymawiane oddzielnie, a z czasem zlały się w jeden element dźwiękowy lub morfologiczny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synkretycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób synkretyczny


Źródła:

Wiktionary

Synkretyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest synkretyczne


Źródła:

Wiktionary

Synkretyczny

→ synkretyzm


przymiotnik

 (1.1) taki, który łączy w jedną całość różne, czasami przeczące sobie, elementy


Patrz:synkretyzm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synkretyzm

1. łączenie w jedną całość różnych, często sprzecznych, koncepcji lub idei filozoficznych, religijnych; eklektycyzm;
2. współistnienie takich elementów w religii lub filozofii;
3. w językoznawstwie:
a) identyczność kształtu dwóch (lub więcej) form wyrazowych tego samego wyrazu (np. wyraz "muzeum" cechuje synkretyzm wszystkich form w liczbie pojedynczej);
b) wielofunkcyjność formy lub końcówki fleksyjnej, np. -ść w słowie "wielofunkcyjność" - tworzenie rzeczownika odprzymiotnikowego, a w słowie "pość" - tworzenie trybu rozkazującego;
4. w psychologii: postrzeganie pewnych rzeczy lub zjawisk całościowo, bez wyodrębniania poszczególnych części, spowodowane brakiem zdolności do analizy i syntezy


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) łączenie w jedną całość różnych elementów


Synkretyzm (gr. "συγκρητισμός, synkrētismós" 'sojusz miast kreteńskich') – połączenie różnych, często rozbieżnych i sprzecznych poglądów; wyznawanie zasad lub wierzeń obejmujących odległe od siebie elementy pozornie lub rzeczywiście wzajemnie sprzecznych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Synkrytyczny

porównujący, zestawiający, przeciwstawiający


Źródła:

SJP.pl

Synobójca

zabójca własnego syna


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. zabójca własnego syna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synobójczyni

→ synobójca


Patrz:synobójca

Źródła:

SJP.pl

Synobójstwo

zabicie własnego syna


Źródła:

SJP.pl

Synod

zjazd duchowieństwa; w niektórych religiach - kościelny urząd kolegialny


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) adm. kośc. zebranie przedstawicieli duchowieństwa i świeckich w kościołach chrześcijańskich

 (1.2) adm. kośc. w prawosławiu: stała rada biskupów


Synod (z gr. Σύνοδος — "zebranie", "koniunkcja ciał niebieskich") – okazjonalne zgrupowanie przedstawicieli duchowieństwa i świeckich w kościołach chrześcijańskich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Synodalnie

→ synodalny


Patrz:synodalny

Źródła:

SJP.pl

Synodalność

aktywny udział wszystkich wiernych w życiu i misji Kościoła


Źródła:

SJP.pl

Synodalny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. dotyczący synodu, związany z synodem


Źródła:

Wiktionary

Synodał

1. duchowny biorący udział w synodzie (zjeździe duchowieństwa);
2. członek synodu (stałej rady biskupów)


Źródła:

SJP.pl

Synodowy

przymiotnik

 (1.1) zob. synodalny.


Źródła:

Wiktionary

Synodujący

duchowny uczestniczący w synodzie


Źródła:

SJP.pl

Synogarlica

ptak z rodziny gołębiowatych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. średniej wielkości ptak z rodzaju Streptopelia z rodziny gołębiowatych;

 (1.2) ornit. nazwa systematyczna|Streptopelia risoria|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych

 (1.3) ornit. ptak z gatunku synogarlica (1.2)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synogarliczka

zdrobnienie od: synogarlica


Źródła:

SJP.pl

Synoikia

Synoikia, synoikizm (od greckich słów "syn" – wspólny, "oikos" – dom) – współdomownictwo, zależność protekcjonistyczna pomiędzy różnymi gatunkami organizmów, spośród których jeden z nich osiedla się w gniazdach lub innych konstrukcjach drugiego.

Współżycie organizmów różnogatunkowych, polegające na wykorzystywaniu przez jednego z partnerów miejsca zamieszkania u drugiego (części ciała, gniazda, nory itp.). Ten rodzaj współżycia może przekształcać się w komensalizm.


Źródła:

Wikipedia

Synojkizm

Sy


Źródła:

Wikipedia

Synonim

1. wyraz mający takie samo lub podobne znaczenie co inny wyraz, np. auto i samochód; bliskoznacznik, wyraz bliskoznaczny;
2. przenośnie: symbol, odpowiednik czegoś, np. Zachód jako synonim nowoczesności


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik

 (1.2) odpowiednik czegoś lub coś oznaczającego cechę


Synonim (gr. ίσος – „równoimienny”) – wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu (równoznacznik) lub na tyle zbliżone, że można nim zastąpić to drugie w odpowiednim kontekście (bliskoznacznik). Zjawisko synonimii może dotyczyć konstrukcji składniowych ("mówić wiersz – mówić wierszem"), form morfologicznych ("profesorowie – profesorzy") i leksemów ("auto – samochód").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Synonimia

podobieństwo znaczeń; bliskoznaczność, synonimiczność


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. bliskoznaczność wyrazów

 (1.2) jęz. figura retoryczna polegająca na nagromadzeniu określeń synonimicznych;


Synonimia (gr. συνωνυμία "synōnymía", congregatio, pol. szereg synonimiczny) – figura retoryczna, zestawienie w szeregu określeń synonimicznych w celu rozwinięcia lub podkreślenia myśli.

Synonimia to również termin językoznawczy (zwłaszcza w leksykologii), określający relację między jednostkami języka, które wykazują zbieżność znaczeniową; najczęściej chodzi o synonimię leksykalną, zachodzącą między jednostkami leksykalnymi – leksemami (zob. synonim).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Synonimicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób synonimiczny


Źródła:

Wiktionary

Synonimiczność

podobieństwo znaczeń; bliskoznaczność, synonimia


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest synonimiczne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synonimiczny

mający to samo lub zbliżone znaczenie; bliskoznaczny


przymiotnik

 (1.1) jęz. od: synonim; bliskoznaczny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synonimika

1. dział leksykologii zajmujący się synonimami;
2. nagromadzenie synonimów


Źródła:

SJP.pl

Synonimowy

bliskoznaczny


Źródła:

SJP.pl

Synopa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w północnej Turcji, port nad Morzem Czarnym;


Synopa (tur. "Sinop", gr. "Σινώπη", łac. "Sinope") – miasto w północnej Turcji, nad Morzem Czarnym, ośrodek administracyjny prowincji Synopa. Port handlowy i rybacki a także kąpielisko morskie. W 2022 roku w mieście mieszkało 57 404 mieszkańców. Miasto leży na pograniczu historycznych krain Paflagonii i Pontu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Synopsa

zestawienie tekstów 3 lub 4 pierwszych Ewangelii w równoległych kolumnach


Synopsa – forma publikacji zestawiająca ze sobą teksty paralelne z różnych dzieł literackich. Stanowi podstawowe narzędzie porównywania podobnych tekstów. Synopsy stosowane są najczęściej w biblistyce, choć nie ograniczone do tekstów biblijnych i chrześcijańskich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Synopsis

zbiór artykułów o wspólnym temacie lub szkic scenariusza filmowego


Źródła:

SJP.pl

Synopski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Synopą, dotyczący Synopy


Źródła:

Wiktionary

Synoptyczka

kobieta zajmująca się opracowywaniem prognoz pogodowych


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. kobieta zajmująca się analizą procesów atmosferycznych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synoptyczny

→ synoptyka


przymiotnik

 (1.1) taki, który umożliwia porównanie dając pogląd na wszystkie części złożonej całości

 (1.2) meteorol. związany z synoptyką, z prognozowaniem pogody


Patrz:synoptyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synoptyk

1. meteorolog zajmujący się opracowywaniem prognoz pogodowych;
2. tylko w liczbie mnogiej: trzej ewangeliści - Marek, Mateusz i Łukasz, przedstawiający podobne fakty z życia Chrystusa


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) meteorol. osoba zajmująca się analizą procesów atmosferycznych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synoptyka

1. dział meteorologii zajmujący się analizą procesów atmosferycznych w celu opracowania prognoz pogody;
2. łączenie w jednej kompozycji kilku wydarzeń rozgrywających się w różnym miejscu i czasie; kompozycja symultaniczna, symultanizm, symultaneizm


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. dział meteorologii zajmujący się analizą procesów atmosferycznych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synostoza

wrodzony zrost kości powstały wskutek zaburzenia w tworzeniu się szczelin stawowych; kościozrost


Źródła:

SJP.pl

Synostwo

rzadko: bycie czyimś synem


Źródła:

SJP.pl

Synowa

żona syna


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona syna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synowektomia

usunięcie zmienionej błony maziowej w obrębie stawu lub ścięgna


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. wycięcie błony maziowej;


Synowektomia – operacja chirurgiczna polegająca na usunięciu zmienionej błony maziowej w obrębie stawu lub ścięgna. Operacje tego typu najczęściej wykonywane są w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów. Są też leczeniem z wyboru w przypadku barwnikowego kosmkowo-guzkowego zapalenia błony śluzowej stawów oraz chrzęstniakowatości maziówki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Synowica

dawniej: córka brata; bratanka, bratanica


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. wnuczka

 (1.2) stpol. siostra matki, bratanica

 (1.5) stpol. pasierbica


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synowiczka

dawniej: pieszczotliwie o synowicy (córce brata)


Źródła:

SJP.pl

Synowiec

dawniej: syn brata; bratanek


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. syn rodzonego brata lub rodzonej siostry

 (1.2) stpol. brat matki

 (1.3) stpol. syn brata lub siostry dziadka

 (1.4) stpol. pasierb


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Synowski

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) syna, należący do syna


Źródła:

Wiktionary

Synowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) daw. syna, należący do syna, związany z synem


Źródła:

Wiktionary

Synsepal

1. synsepal słodki - krzew pochodzący z Afryki Zachodniej;
2. mały czerwony owoc tego krzewu, zawierający mirakulinę (związek zmieniający smak kwaśny i słony na słodki)


Synsepal ("Synsepalum") – rodzaj roślin z rodziny sączyńcowatych. Obejmuje 29–36 gatunków. Rosną one w Afryce Równikowej. Znaczenie ekonomiczne ma zwłaszcza jeden gatunek – synsepal słodki "S. dulcificum" zawierający mirakulinę nadającą kwaśnym i słonym potrawom słodki smak, dodatkowo powodującą zmniejszenie apetytu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Syntagma

odcinek tekstu złożony z wyrazów połączonych ze sobą związkiem składniowym


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. grupa powiązanych gramatycznie i syntaktycznie słów, które mogą stanowić część zdania, np. podmiot, przydawkę, orzeczenie albo samodzielnie tworzą zdania bądź równoważniki zdań;


Syntagma (z gr. σύνταγμα) – fraza, grupa słów, gramatycznie i syntaktycznie powiązanych, które mogą stanowić część zdania (np. podmiot, przydawka, orzeczenie) lub też samodzielnie tworzą zdania oraz równoważniki zdań. Termin ten został wprowadzony przez Ferdinanda de Saussure’a.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syntagmata

Syntagmata (gr. liczba mnoga od "sýntagma" (σύνταγμα) 'zestawienie') (łac. "Statuta Regni Poloniae") – najstarszy drukowany zbiór prawa ziemskiego w języku łacińskim z 1487 roku.

Dzieło zostało wydrukowane w Lipsku w drukarni Konrada Kachelofena. Zawiera "Statuty Kazimierza Wielkiego", "statut warcki", "statuty nieszawskie", "statut nowokorczyński". Książka składała się z około 56 kart formatu quarto.


Źródła:

Wikipedia

Syntagmatyczny

→ syntagma


Patrz:syntagma

Źródła:

SJP.pl

Syntaksa

1. nauka o budowie zdań i związków wyrazowych; składnia
2. klasa, w której uczono składni w dawnych szkołach polskich


Źródła:

SJP.pl

Syntakson

Syntakson – dowolna jednostka klasyfikacji fitosocjologicznej, odpowiednik taksonu w taksonomii zbiorowisk roślinnych. Syntaksonem jest konkretny zespół roślinności, związek, rząd i klasa zespołów.


Źródła:

Wikipedia

Syntaktyczny

w językoznawstwie: składniowy


przymiotnik

 (1.1) dotyczący syntaktyki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syntaktyka

1. dział zajmujący się stosunkami między znakami należącymi do jakiegoś języka;
2. dział gramatyki zajmujący się budową wypowiedzeń; składnia


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Syntan

garbnik syntetyczny odznaczający się właściwościami zbliżonymi do garbników roślinnych


Źródła:

SJP.pl

Syntaza

enzym katalizujący reakcje syntezy


Źródła:

SJP.pl

Syntenowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. dyspersyjny, zawiesinowy


Źródła:

Wiktionary

Synteresis

wrodzona znajomość zasad moralnych; synderesis


Źródła:

SJP.pl

Syntetaza

enzym biorący udział w biosyntezie; ligaza


Źródła:

SJP.pl

Syntetyczka

→ syntetyk


Patrz:syntetyk

Źródła:

SJP.pl

Syntetycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób syntetyczny, sztucznie


Źródła:

Wiktionary

Syntetyczny

1. zespalający, łączący w jedną całość;
2. uogólniający, całościowy;
3. w chemii: będący efektem syntezy;
4. tworzywo syntetyczne - tworzywo sztuczne uzyskane na drodze polimeryzacji lub polikondensacji


przymiotnik

 (1.1) taki, który łączy w całość dane elementy, ogarnia coś całościowo; uogólniający

 (1.2) taki, który jest sztucznie osiągany poprzez syntezę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syntetyk

1. produkt otrzymywany sztucznie w wyniku syntezy chemicznej;
2. sztuczny, syntetyczny materiał ubraniowy;
3. utwór muzyczny skomponowany przy użyciu syntezatora


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) produkt syntetyczny, produkt otrzymany syntetycznie w wyniku działania procesów chemicznych


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syntetyka

osoba posługująca się metodą syntezy


Źródła:

SJP.pl

Syntetyzacja

→ syntetyzować


Patrz:syntetyzować

Źródła:

SJP.pl

Syntetyzator

syntezator, syntetyzer, syntezer;
1. urządzenie elektroniczne do wytwarzania i przetwarzania dźwięków;
2. instrument muzyczny do wykonywania muzyki elektronicznej


Źródła:

SJP.pl

Syntetyzer

syntezator, syntetyzator, syntezer;
1. urządzenie elektroniczne do wytwarzania i przetwarzania dźwięków;
2. instrument muzyczny do wykonywania muzyki elektronicznej


Źródła:

SJP.pl

Syntetyzm

Syntetyzm (z gr. "sýnthesis" ‘zestawienie’ od "syn-" 'współ-' i "thésis" ‘położenie; postawienie; twierdzenie’) – nurt w malarstwie zapoczątkowany pod koniec XIX wieku przez Paula Gauguina i kontynuowany przez malarzy skupionych wokół szkoły z Pont-Aven. Polegał na uproszczeniu form i malowaniu płaskimi plamami barwnymi, które często otaczano konturem (cloisonizm). Syntetyzm wpłynął m.in. na sztukę nabistów.


Źródła:

Wikipedia

Syntetyzować

syntezować;
1. łączyć różne elementy w jedną całość;
2. przechodzić od szczegółów do ogólnych wniosków; ujmować w całość;
3. w chemii: otrzymywać jakąś substancję chemiczną przez połączenie prostszych substratów w bardziej złożony związek; dokonywać syntezy;
4. w elektronice: tworzyć obraz lub dźwięk z sygnałów elektrycznych


czasownik przechodni niedokonany (dk. zsyntetyzować)

 (1.1) łączyć wiele różnych elementów w jedną całość lub przechodzić od szczegółów do uogólnień

 (1.2) chem. otrzymywać jakąś substancję chemiczną przez syntezę

 (1.3) elektr. przetwarzać sygnały elektryczne będące nośnikiem obrazu lub dźwięku na odpowiadające im efekty optyczne lub dźwiękowe


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synteza

1. łączenie różnych elementów w całość;
2. wynik połączenia różnych elementów w całość; suma;
3. łączenie się substancji prostych w złożone


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) połączenie wielu różnych elementów w całość, całościowe ujęcie zagadnienia

 (1.2) chem. reakcja chemiczna łączenia się substancji prostych w złożone

 (1.3) liter. przedstawienie czegoś w sposób całościowy, ale zwięzły, z uwzględnieniem tylko najważniejszych składników

 (1.4) filoz. ostatnia z trzech faz rozwoju rzeczywistości w koncepcji filozoficznej Hegla


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syntezator

syntetyzator, syntetyzer, syntezer;
1. urządzenie elektroniczne do wytwarzania i przetwarzania dźwięków;
2. instrument muzyczny do wykonywania muzyki elektronicznej


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. elektr. urządzenie elektroniczne wytwarzające i przekształcające dźwięki, wykorzystywane jako instrument muzyczny;


Syntezator – instrument muzyczny z grupy elektrofonów elektronicznych, w którym dźwięk jest syntezowany w układach elektronicznych poprzez niezależne modelowanie poszczególnych aspektów dźwięku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syntezatorowy

przymiotnik od: syntezator


Źródła:

SJP.pl

Syntezer

rzadko: syntezator, syntetyzer, syntetyzator;
1. urządzenie elektroniczne do wytwarzania i przetwarzania dźwięków;
2. instrument muzyczny do wykonywania muzyki elektronicznej


Źródła:

SJP.pl

Syntezować

dawniej: syntetyzować;
1. łączyć różne elementy w jedną całość;
2. przechodzić od szczegółów do ogólnych wniosków; ujmować w całość;
3. w chemii: otrzymywać jakąś substancję chemiczną przez połączenie prostszych substratów w bardziej złożony związek; dokonywać syntezy;
4. w elektronice: tworzyć obraz lub dźwięk z sygnałów elektrycznych


Źródła:

SJP.pl

Synthol

[czytaj: syntol] środek domięśniowy powodujący szybki przyrost masy mięśniowej


Źródła:

SJP.pl

Syntholowy

[czytaj: syntolowy] dotyczący środka domięśniowego powodującego szybki przyrost masy mięśniowej


Źródła:

SJP.pl

Synthpop

[czytaj: synfpop] odmiana muzyki popularnej; electropop, technopop


Synthpop (synth pop, synth-pop, synthesizer pop, electropop lub technopop) – odmiana muzyki popularnej będąca nurtem muzyki nowofalowej, charakteryzująca się szerokim wykorzystaniem syntezatorów, automatów perkusyjnych oraz rozmaitych efektów elektronicznych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Synthpopowy

→ synthpop [czytaj: synfpopowy]


Źródła:

SJP.pl

Synthwave

[czytaj: synfłejw] gatunek muzyki elektronicznej podobny do synthpopu


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. podgatunek współczesnej muzyki elektronicznej charakteryzujący się dużą ilością dźwięków syntezatorowych stylizowanych na te z lat 90. i 80., które mają wywoływać u odbiorcy uczucie nostalgii;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syntia

imię żeńskie


Źródła:

SJP.pl

Syntina

benzyna syntetyczna otrzymywana z tlenku węgla i wodoru


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) benzyna syntetyczna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syntofolina

syntetyczny związek organiczny o działaniu żeńskich hormonów płciowych, mający postać bezbarwnych kryształów; stosowany w leczeniu chorób kobiecych; stilbestrol


Źródła:

SJP.pl

Syntografia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. forma sztuki wizualnej pozwalająca przekształcać idee w obrazy za pomocą algorytmów generatywnych, takich jak AI

 (1.2) szt. medium ekspresji artystycznej, np. grafika, animacja, powstałe z użyciem syntografii (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Syntolutan

żeński hormon płciowy wytwarzany w ciałku żółtym jajnika oraz przez łożysko (w czasie ciąży) i korę nadnerczy, przygotowujący macicę do przyjęcia zarodka i utrzymania ciąży; progesteron, luteina


Źródła:

SJP.pl

Syntonia

Syntonia (gr. συντονία "syntonía" – "współbrzmienie") – sposób odnoszenia się do ludzi, charakteryzujący się chęcią do nawiązywania kontaktu emocjonalnego i poczuciem bliskości z nimi. Syntonia jest przeciwieństwem postawy autystycznej, charakterystycznej dla schizofrenii.


Źródła:

Wikipedia

Syntonik

człowiek łatwo nawiązujący kontakty z innymi ludźmi, zdolny rozumieć ich uczucia, pragnienia i reakcje


Źródła:

SJP.pl

Syntonina

ciało proteinowe otrzymywane z mięśni przy pomocy rozcieńczonego kwasu solnego


Źródła:

SJP.pl

Syntonizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) proces dostrajania częstotliwości jednego urządzenia (zazwyczaj oscylatora) do częstotliwości drugiego


Źródła:

Wiktionary

Synu

potomek płci męskiej


Źródła:

SJP.pl

Synuchna

pieszczotliwie o synu; synulek, synalek, synuś


Źródła:

SJP.pl

Synulek

ekspresywnie: syn; synuś, syncio, syńcio, synio


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pieszcz. lub iron. syn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Synuzja

zgrupowanie roślin o podobnych wymaganiach rozwojowych


Źródła:

SJP.pl

Synuś

1. ekspresywnie: syn; synulek, syncio, syńcio, synio;
2. poufale lub protekcjonalnie o chłopcu lub mężczyźnie; synek


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: syn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sypacz

robotnik górniczy, który napełnia wózki urobkiem; wozak


Źródła:

SJP.pl

Sypanica

Sypanica – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Prabuty. Ma status sołectwa.

W latach 1956–1960 wieś była siedzibą władz gromady Sypanica, po jej zniesieniu w gromadzie Prabuty.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.


Źródła:

Wikipedia

Sypanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sypać.


Źródła:

Wiktionary

Sypanka

potocznie: kawa lub herbata zaparzana bezpośrednio w kubku


Źródła:

SJP.pl

Sypać

1. rzucać czymś sypkim
2. rozdawać hojnie
3. pot. zdradzać
4. budować z piasku
5. sypać się:
a) odpadać od całości
b) występować w dużej ilości
c) pot. zdradzać się
d) wydawać się wzajemnie
e) pot. mylić się
f) rozpadać się


czasownik przechodni niedokonany (dk. sypnąć)

 (1.1) o sypkich substancjach przemieszczać

 (1.2) pot. donosić

 (1.3) pieniędzmi, podarunkami, pochwałami: dostarczać w dużych ilościach

 (1.4) o okopach, wałach, itp. budować przez sypanie

 (1.5) o śniegu: padać

 (1.6) gw-pl|Warszawa. uciekać

czasownik zwrotny niedokonany sypać się (dk. sypnąć się)

 (2.1) o sypkich substancjach przemieszczać się

 (2.2) psuć się

 (2.3) pot. donosić na siebie wzajemnie

 (2.4) o iskrach, ciosach, oklaskach, itp.: występować w dużej ilości


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sypek

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Sypialenka

zdrobnienie od: sypialnia


Źródła:

SJP.pl

Sypialka

regionalne zdrobnienie od: sypialnia


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kolej. wagon kolejowy z miejscami do spania

 (1.2) turyst. wewnętrzna część namiotu turystycznego

 (1.3) reg. zdrobn. od sypialnia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sypialnia

1. pokój sypialny;
2. komplet mebli stanowiących urządzenie pokoju sypialnego


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. archit. pokój służący do spania

 (1.2) przen. urb. dzielnica lub przedmieście metropolii pozbawione biur i innych miejsc pracy

 (1.3) komplet mebli do sypialni (1.1)


Sypialnia – pomieszczenie, w którym mieszkańcy domu mogą spać lub odpoczywać. Pokój sypialny powinien posiadać co najmniej jedno łóżko (często podwójne).

Potocznie określa się tak miasto satelickie, którego mieszkańcy na co dzień pracują lub uczą się w centralnym mieście aglomeracji, a miejsce ich zameldowania nie służy do niczego innego.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sypialny

przeznaczony do spania; taki, w którym się sypia


przymiotnik

 (1.1) przeznaczony do spania


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sypianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sypiać.


Źródła:

Wiktionary

Sypiać

spać gdzieś stale lub zwykle


czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spać)

 (1.1) niedokonany od|spać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sypień

Sypień – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Nieborów.


Źródła:

Wikipedia

Sypin

Sypin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Piątek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.


Źródła:

Wikipedia

Sypitki

Sypitki – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Kalinowo.


Źródła:

Wikipedia

Sypki

dający się przesypywać


przymiotnik

 (1.1) złożony z bardzo drobnych, suchych i niezespolonych ze sobą cząstek, łatwo rozsypujący się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sypkość

miałkość; drobnoziarnistość


Sypkość – właściwość technologiczna definiująca zdolność materiału w proszku do płynięcia, związana z kohezją.

Sypkość proszku zależy od wielu czynników:

Wycofana w 2005 roku Polska Norma nr PN-82/H-04935 określała metodę wyznaczania sypkości proszków metali. Wg niej miarą sypkości był czas przesypywania się 50 g proszku przez znormalizowany lejek (lejek Halla).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sypniewko

Sypniewko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Jastrowie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.


Źródła:

Wikipedia

Sypniewo

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. część Poznania


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sypniewski

przymiotnik od: Sypniewo


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sypnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|sypnąć.


Źródła:

Wiktionary

Sypnąć

1. wyrzucić coś sypkiego;
2. o śniegu: spaść w dużej ilości;
3. rozdać coś w większej ilości (np. sypnąć groszem);
4. wypowiedzieć tekst (np. kawał);
5. wygadać się; ujawnić sprawcę czynu


czasownik przechodni dokonany (ndk. sypać)

 (1.1) dokonany od|sypać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syposz

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Sypuła

nazwisko


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Małopolska, Wielkopolska, opoczyńskie. stosina; twarda, pozostała po zdarciu chorągiewki część pióra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sypów

Sypów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Działoszyce. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.


Źródła:

Wikipedia

Syr

potocznie: noga; gira


skrót

 (1.1) = rel. Mądrość Syracha


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syr-Daria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Uzbekistanie, Tadżykistanie i Kazachstanie, powstaje z połączenia rzek Naryn i Kara-daria;


Sy


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Syr.

skrót od: syryjski


Źródła:

SJP.pl

Syra

potocznie: noga; gira


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) białystok. noga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syrach

potocznie: noga; gira


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. autor starotestamentalnej Księgi Syracydesa

 (1.2) imię|polski|m.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syrachowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Syracha


Źródła:

Wiktionary

Syracuse

[czytaj: S-Irakjus] miasto w USA


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Syracydes

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. autor starotestamentalnej Księgi Syracha

 (1.2) imię|polski|m.


Źródła:

Wiktionary

Syrakuzanin

mieszkaniec Syrakuz


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Syrakuz; osoba z tego miasta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syrakuzanka

mieszkanka Syrakuz


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Syrakuz; kobieta z tego miasta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syrakuzański

przymiotnik od: Syrakuzy


przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Syrakuzami, dotyczący Syrakuz, pochodzący z Syrakuz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syrakuzy

miasto we Włoszech


rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto we Włoszech położone na wschodnim wybrzeżu Sycylii;

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja na wschodzie Sycylii;


Syrakuzy ( Syracusæ, Siracusa) – miasto we Włoszech położone we wschodniej części Sycylii, stolica prowincji o tej samej nazwie.

Przemysł przetwórstwa ropy naftowej, chemiczny. Kąpielisko morskie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syrdaria

miasto w Uzbekistanie


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto we wschodnim Uzbekistanie, w wilajecie syrdaryjskim;


Syrdaria (uzb. "Sirdaryo", uzb. cyr. Сирдарё; ros. Сырдарья, "Syrdarja") – miasto we wschodnim Uzbekistanie, w wilajecie syrdaryjskim, siedziba administracyjna tumanu Sirdaryo. W 1989 roku liczyło ok. 23,5 tys. mieszkańców. Ośrodek przemysłu mleczarskiego i materiałów budowlanych. W mieście znajduje się instytut pedagogiczny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syrdaryjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Syr-darią albo z Syrdarią, dotyczący Syr-darii albo Syrdarii


Źródła:

Wiktionary

Syrek

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Syrena

1. mitologiczna nimfa morska, mająca postać pół kobiety, pół ptaka, której przypisywano wabienie żeglarzy śpiewem i uśmiercanie ich;
2. baśniowa postać pół kobiety, pół ryby;
3. przyrząd wytwarzający informacyjne lub alarmowe sygnały dźwiękowe;
4. zalotna, uwodzicielska kobieta;
5. kobieta udająca baśniową syrenę w celach zarobkowych;
6. roślinożerny ssak wodny, zamieszkujący międzyzwrotnikowe i podzwrotnikowe morza;
7. herb Warszawy w postaci pół kobiety, pół ryby z mieczem i tarczą


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mit. stworzenie mityczne, początkowo pół kobieta, pół ptak, później pół kobieta, pół ryba; także bohaterka baśni i legend;

 (1.2) zool. roślinożerny ssak morski; syreny tworzą rząd;

 (1.3) urządzenie alarmowe wytwarzające sygnał dźwiękowy;

 (1.4) mot. samochód marki Syrena;

 (1.5) odgłos syreny (1.3)

 (1.6) kobieta uwodząca, kusicielka

 (1.7) herald. herb Warszawy przedstawiający postać pół-kobiety, pół-ryby trzymającą tarczę i miecz


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syreni

dotyczący mitycznej syreny, związany z mityczną syreną


przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) charakterystyczny dla syreny, dotyczący syreny, odnoszący się do syreny

 (1.2) przen. kusicielski, zgubny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syreniarz

potocznie:
1. właściciel samochodu marki Syrena;
2. dawniej: warszawianin


Źródła:

SJP.pl

Syrenka

zdrobnienie od: syrena


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: syrena

 (1.2) mała syrena

 (1.3) pot. mot. pieszczotliwie o samochodzie marki Syrena

 (1.4) gw-pl|Warszawa. prostytutka


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syrenkowy

→ syrenka


Patrz:syrenka

Źródła:

SJP.pl

Syrenowate

o cechach syrenowatych (rodzina płazów)


Syrenowate (Sirenidae) – rodzina płazów z rzędu płazów ogoniastych (Caudata).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Syrenowaty

o cechach syrenowatych (rodzina płazów)


Źródła:

SJP.pl

Syreny

1. mitologiczna nimfa morska, mająca postać pół kobiety, pół ptaka, której przypisywano wabienie żeglarzy śpiewem i uśmiercanie ich;
2. baśniowa postać pół kobiety, pół ryby;
3. przyrząd wytwarzający informacyjne lub alarmowe sygnały dźwiękowe;
4. zalotna, uwodzicielska kobieta;
5. kobieta udająca baśniową syrenę w celach zarobkowych;
6. roślinożerny ssak wodny, zamieszkujący międzyzwrotnikowe i podzwrotnikowe morza;
7. herb Warszawy w postaci pół kobiety, pół ryby z mieczem i tarczą


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Syria

państwo w Azji


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraj w Azji;

 (1.2) hist. prowincja rzymska


Syria ( ‏سوريا‎, trl. "Sūriyā", trb. ‏Surija‎), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (ar. الجمهورية العربية السورية, trl. "Al-Ǧumhūriyya ăl-ʿArabiyya ăs-Sūriyya", trb. "Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja") – państwo arabskie na Bliskim Wschodzie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syringa

grecki ludowy instrument muzyczny; syrynga


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Syringomielia

przewlekła choroba polegająca na tworzeniu się jamistych przestrzeni w rdzeniu kręgowym co powoduje upośledzenie czucia bólu i temperatury, a następnie porażenie mięśni szkieletowych; jamistość rdzenia


Źródła:

SJP.pl

Syrinks

instrument muzyczny znany również jako fletnia Pana; syrynga


rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. najada albo hamadriada, albo oreada z Arkadii zamieniona w trzcinę, ukochana Pana;

 (1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 3360;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syriusz

gwiazda w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa; Psia Gwiazda


rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. pies Oriona, przeniesiony na firmament jako gwiazda Syriusz (1.2);

 (1.2) astr. najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) rzad. imię|polski|m.;


Syriusz ("Alfa Canis Majoris", "α CMa") – najjaśniejsza gwiazda nocnego nieba, w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa. Jest jedną z najbliższych gwiazd – odległa o 8,6 roku świetlnego – o jasności obserwowanej wynoszącej −1,47 magnitudo. Jest jednym z wierzchołków trójkąta zimowego.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syrkowice

Syrkowice (niem. "Zürkow") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Karlino. W latach 1975–1998 wieś należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 195 mieszkańców.

Wieś wchodząca w skład sołectwa: Poczernino


Źródła:

Wikipedia

Syrmia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. zob. Srem.


Źródła:

Wiktionary

Syrmijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Syrmią, dotyczący Syrmii


Źródła:

Wiktionary

Syrmozaur

rodzaj dinozaura z rodziny ankylozaurów; pinakozaur


Źródła:

SJP.pl

Syro-Malabarski

dotyczący Syro-Malabarskiego Kościoła Katolickiego


Źródła:

SJP.pl

Syrofenicja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) staroż. geogr. Fenicja w obrębie rzymskiej prowincji Syrii


Źródła:

Wiktionary

Syrofenicjanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) staroż. etn. mieszkaniec Syrofenicji


Źródła:

Wiktionary

Syrofenicjanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) staroż. etn. mieszkanka Syrofenicji


Syrofenicjanka, także kobieta kananejska − postać biblijna z Nowego Testamentu.

Pojawia się w Ewangelii Marka i w miejscu paralelnym w Ewangelii Mateusza. Określenie "Syrofenicjanka" użyte przez ewangelistę Marka wskazuje na pochodzenie z rejonu Fenicji, która w czasach Chrystusa była częścią rzymskiej prowincji Syrii. Gdy Jezus opuścił Galileę i wyruszył na północ w okolice Tyru i Sydonu, kobieta ta miała prosić go o wypędzenie złego ducha ze swej córki.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Syrofenicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Syrofenicji, związany z Syrofenicją

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla Syrofenicji lub Syrofenicjan, mający cechy lub właściwości przypisywane Syrofenicji lub Syrofenicjanom


Źródła:

Wiktionary

Syrojeszka

grzyb kapeluszowy z rodziny gołąbkowatych


Źródła:

SJP.pl

Syroka

nazwisko


Źródła:

SJP.pl

Syrokomla

nazwisko


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) herald. polski herb szlachecki;


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syrop

1. produkt w przemyśle spożywczym w postaci gęstej, lepkiej, bardzo słodkiej cieczy
2. lekarstwo otrzymywane przez rozpuszczenie leków w stężonym wodnym roztworze cukru; ulepek


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. gęsty, bardzo słodki i lepki roztwór cukru, zagęszczony sok

 (1.2) farm. roztwór leku w wodzie gęstością i smakiem przypominający syrop (1.1)


Zobacz też: syrop do nasączania ciast.

Syrop (z arab. شراب "sherab" – "napój", via łacina "sirupus") – gęsta, lepka ciecz o dużej zawartości cukru. Syrop jest trudny do przelania z naczynia do naczynia, ciągnie się w długie nitki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syropek

zdrobnienie od: syrop


Źródła:

SJP.pl

Syropiarnia

zakład przemysłowy, w którym przerabiany jest krochmal ziemniaczany na cukier skrobiowy


Źródła:

SJP.pl

Syropowatość

cecha czegoś przypominającego syrop


Źródła:

SJP.pl

Syropowaty

przypominający konsystencją syrop


przymiotnik

 (1.1) mający postać, właściwości syropu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syropowy

→ syrop


Patrz:syrop

Źródła:

SJP.pl

Syrta

miasto i gmina w Libii


Syrta (, ‏سِرْت‎, trb. ‏Sirt‎) – miasto w północnej Libii (Trypolitania), nad Zatoką Wielka Syrta. Około 128 tys. mieszkańców. Ośrodek administracyjny gminy Syrta.

W okolicach miasta urodził się i zginął były przywódca Libii Mu’ammar al-Kaddafi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Syrton

ogół żywych i martwych zwierząt, znoszonych prądem wody w rzekach, który stanowi pokarm dla ryb


Syrton – to żywe i martwe organizmy roślinne jak i zwierzęce, unoszone przez prąd wody w ciekach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Syrycjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.


Syrycjusz – imię męskie, którego patronem jest św. Syrycjusz, papież (zm. 399).

Syrycjusz imieniny obchodzi 26 listopada.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Syryjczyk

obywatel Syrii


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Syrii lub mieszkaniec Syrii


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syryjka

obywatelka Syrii


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Syrii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syryjski

dotyczący Syrii


przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do państwa Syria


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syrynga

grecki ludowy instrument muzyczny; syringa


Źródła:

SJP.pl

Syryngowy

kwas syryngowy - organiczny związek chemiczny mający działanie antybakteryjne i przeciwutleniające


Źródła:

SJP.pl

Syrzok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. sernik


Źródła:

Wiktionary

Sysadmin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. inform. administrator systemów komputerowych;


Źródła:

Wiktionary

Sysak

młode zwierzę, odżywiające się jeszcze mlekiem matki; osesek


Źródła:

SJP.pl

Syski

nazwisko


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sysop

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. inform. zob. administrator.


Sysop (od system operator), operator systemu – często używane określenie administratorów BBS-ów albo, historycznie, operatorów dowolnych systemów komputerowych, w szczególności klasy mainframe.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sysoła

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w północno-zachodniej Rosji, lewy dopływ Wyczegdy;


Sysoła (ros. Сысола) – rzeka w północno-zachodniej Rosji. Większość jej biegu przypada na obszar republiki Komi, choć dwa z jej dopływów mają swoje źródła w niegdysiejszym obwodzie permskim oraz w obwodzie kirowskim. Sysoła jest dopływem Wyczegdy, do której wpływa na wysokości stolicy republiki, Syktywkaru (nazwa miasta wzięła się od nazwy rzeki, która w języku komi brzmi "Syktyw").


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

System

1. układ elementów stanowiący uporządkowaną całość; zespół urządzeń działający jako całość;
2. forma ustroju państwa


rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) układ urządzeń współpracujących ze sobą;

 (1.2) sposób rozwiązywania, obsługi czegoś

 (1.3) ustrój, sposób organizacji życia


System ( σύστημα "systema" – rzecz złożona) – zespół wzajemnie powiązanych elementów realizujących jako całość założone cele.

Z uwagi na fakt, że wyodrębnienie wszystkich elementów przynależących do systemu bywa w praktyce niekiedy bardzo trudne, dlatego do badania systemów wykorzystuje się ich uproszczone modele. Elementy przynależące do jednego systemu nie mogą jednak stanowić jednocześnie elementów przynależnych do innego systemu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Systemat

rzeka główna wraz z dopływami


Źródła:

SJP.pl

Systematyczka

→ systematyk


Patrz:systematyk

Źródła:

SJP.pl

Systematycznie

przysłówek

 (1.1) regularnie, powtarzalnie

 (1.2) stale przez dłuższy czas

 (1.3) biol. pod względem systematyki


Źródła:

Wiktionary

Systematyczniej

stopień wyższy od przysłówka: systematycznie


Źródła:

SJP.pl

Systematyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: systematyczny


Źródła:

SJP.pl

Systematyczność

1. robienie czegoś skrupulatnie i regularnie, działanie zgodnie z ustalonymi regułami, w ramach jakiegoś planu, systemu; metodyczność;
2. regularne występowanie, dzianie się czegoś


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) porządek, ułożenie, dokładność

 (1.2) regularność, powtarzalność

 (1.3) regularność, stałość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Systematyczny

1. robiący coś skrupulatnie i regularnie; metodyczny;
2. dziejący się lub zachodzący w sposób regularny, uporządkowany, według jakiegoś systemu;
3. dotyczący systematyki orgnizmów


przymiotnik

 (1.1) wykonywany lub zdarzający się regularnie

 (1.2) wykonywany starannie

 (1.3) wykonany metodycznie, w sposób uporządkowany, według schematu

 (1.4) systematycznie wykonujący swoją pracę, systematycznie uczący się, pilny

 (1.5) biol. dotyczący systematyki roślin lub zwierząt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Systematyk

→ systematyka


Patrz:systematyka

Źródła:

SJP.pl

Systematyka

1. rozdzielenie na grupy według jakiegoś systemu;
2. gałąź jakiejś nauki zajmująca się klasyfikacją pewnych przedmiotów lub pojęć;
3. systematyka organizmów - dział biologii zajmujący się badaniem różnorodności organizmów


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziedzina/poddziedzina jakiejś nauki zajmująca się klasyfikowaniem jej przedmiotów i pojęć

 (1.2) układ (system) przedmiotów lub pojęć danej nauki


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Patrz:systematyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Systematyzacja

porządkowanie czegoś według ustalonych reguł, zgodnie z pewnym systemem; systematyzowanie


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ujęcie czegoś w system, porządkowanie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Systematyzator

osoba tworząca system, reguły klasyfikacji, zasady porządkowania oraz porządkująca pojęcia, rzeczy, według takich reguł


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba porządkująca coś według ustalonych reguł


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Systematyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dokonywanie systematyzacji


Źródła:

Wiktionary

Systematyzować

układać coś według ustalonych reguł, zgodnie z pewnym systemem; porządkować


czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) porządkować według określonych zasad


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Systemik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od system


Źródła:

Wiktionary

Systemizować

dawniej: systematyzować


Źródła:

SJP.pl

Systemotwórczy

mający wpływ na tworzenie systemu


Źródła:

SJP.pl

Systemowiec

osoba podporządkowana systemowi (społecznemu, politycznemu)


Źródła:

SJP.pl

Systemowo

przysłówek

 (1.1) w sposób systemowy


Źródła:

Wiktionary

Systemowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest systemowe; cecha tych, którzy są systemowi


Źródła:

Wiktionary

Systemowy

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do systemu


Źródła:

Wiktionary

Systol

faza skurczu serca, skurcz serca; systole


Źródła:

SJP.pl

Systole

faza skurczu serca, skurcz serca; systol


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sysydlaczek

pierwotniak z typu orzęsków, charakteryzujący się całkowitym brakiem rzęsek u postaci dorosłej; organizm osiadły, do podłoża przymocowuje się dzięki długiej nóżce, na której osadzone są charakterystyczne wypustki pełniące rolę ssawek


Źródła:

SJP.pl

Sysydlaczki

gromada protistów w typie orzęsków


Sysydlaczki, bezrzęski ("Suctoria") – gromada w typie orzęsków.

W postaci dojrzałej pozbawione są całkowicie rzęsek, zastąpionych rurkami ssącymi (tentacule), służącymi do pobierania pokarmu. Należą tu różnopostaciowe pierwotniaki przytwierdzone nóżką do podłoża.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Syt

przymiotnik

 (1.1) syty


Źródła:

Wiktionary

Syta

brzeczka miodowa


Źródła:

SJP.pl

Sytki

Sytki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Drohiczyn.

Wieś duchowna, własność benedyktynek drohickich w XVII wieku, położona była w 1795 roku w ziemi drohickiej województwa podlaskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.


Źródła:

Wikipedia

Sytnik

aparat do saturacji; saturator


Źródła:

SJP.pl

Sytność

cecha tego, co sytne (sycące, pożywne); treściwość


Źródła:

SJP.pl

Sytny

pożywny, dający odczucie nasycenia


przymiotnik jakościowy

 (1.1) przest. dający poczucie sytości, najedzenia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sytość

uczucie nasycenia, zaspokojenia; dosyt


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bycie całkowicie najedzonym, brak głodu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sytszy

stopień wyższy od przymiotnika: syty; bardziej syty


Źródła:

SJP.pl

Sytuacja

1. ogół warunków, w których coś się odbywa;
2. fragment wypowiedzi, akcji scenicznej w przedstawieniu teatralnym;
3. dawniej: położenie jakiegoś obiektu; usytuowanie


rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zespół okoliczności, stan, w którym ktoś lub coś się znajduje lub coś się dzieje

 (1.2) lokalizacja, położenie czegoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sytuacjonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik sytuacjonizmu


Źródła:

Wiktionary

Sytuacjonistka

→ sytuacjonista


Patrz:sytuacjonista

Źródła:

SJP.pl

Sytuacjonizm

ruch społeczno-artystyczny powstały w latach 50. XX wieku


Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sytuacyjnie

przysłówek sposobu

 (1.1) uwzględniając sytuację


Źródła:

Wiktionary

Sytuacyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest sytuacyjne


Źródła:

Wiktionary

Sytuacyjny

związany z jakąś sytuacją, wynikający z sytuacji


przymiotnik

 (1.1) dotyczący pewnej sytuacji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sytuowany

1. umiejscawiać, umieszczać gdzieś;
a) stawiać budynek w jakimś miejscu, wydzielać jego część na jakiś cel;
b) umieszczać akcję czegoś, zwłaszcza książki lub filmu, w określonych okolicznościach, czasie, miejscu;
c) ujmować coś w określonym kontekście, pozwalającym na lepsze zrozumienie lub nową interpretację;
d) ustawiać kogoś na jakiejś pozycji w organizacji, hierarchii;
2. sytuować się; umiejscawiać się, umieszczać się:
a) zajmować jakieś miejsce;
b) zajmować jakąś pozycję w organizacji


Źródła:

SJP.pl

Sytuować

1. umiejscawiać, umieszczać gdzieś;
a) stawiać budynek w jakimś miejscu, wydzielać jego część na jakiś cel;
b) umieszczać akcję czegoś, zwłaszcza książki lub filmu, w określonych okolicznościach, czasie, miejscu;
c) ujmować coś w określonym kontekście, pozwalającym na lepsze zrozumienie lub nową interpretację;
d) ustawiać kogoś na jakiejś pozycji w organizacji, hierarchii;
2. sytuować się; umiejscawiać się, umieszczać się:
a) zajmować jakieś miejsce;
b) zajmować jakąś pozycję w organizacji


czasownik

 (1.1) umieszczać w jakimś miejscu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syty

1. taki, który się najadł do syta; najedzony, niegłodny;
2. obfity, bogaty w jakieś substancje odżywcze, treściwy, sycący;
3. mający czegoś dosyć; opływający w coś


przymiotnik

 (1.1) taki, który zaspokoił głód, najadł się

 (1.2) efektywnie usuwający głód

 (1.3) książk. zaspokojony w pełni względem określonego pragnienia, potrzeby

 (1.4) dostatni, zamożny, bogaty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sywasz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rozbudowany zespół płytkich słonowodnych zatok na północno-wschodnim wybrzeżu Krymu;


Sywasz (ukr. Сиваш; ros. Сиваш, "Siwasz"; krym. "Sıvaş"), także Morze Zgniłe (ukr. Гниле Море, "Hnyłe More"; ros. Гнилое Море, "Gniłoje Morie"; krym. "Çürük Deñiz") – system płytkowodnych zatok na północno-wschodnim wybrzeżu Krymu, oddzielonych od strony Morza Azowskiego Mierzeją Arabacką.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Syzrań

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w zachodniej części Rosji, w obwodzie samarskim, nad Wołgą u ujścia Syzrani (2.1) do Zbiornika Saratowskiego;

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (2.1) geogr. rzeka w południowej Rosji prawy dopływ Wołgi;


Syzrań ( Сызрань) – miasto w zachodniej części Rosji, w obwodzie samarskim, port nad Wołgą u ujścia Syzrani do Zbiornika Saratowskiego.

Założony w 1683 jako twierdza, w 1796 przekształcony w miasto guberni symbirskiej. Około 167 tys. mieszkańców w 2020 roku.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Syzrański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Syzraniem lub Syzranią, dotyczący Syzrania lub Syzrani


Źródła:

Wiktionary

Syzyf

mit. gr. legendarny założyciel Koryntu


rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. mityczny król Koryntu, skazany przez bogów na wtaczanie głazu na szczyt góry;


Syzyf (gr. Σίσυφος "Sísyphos", "Sisyphos Aiolides", łac. "Sisyphus") – w mitologii greckiej założyciel i król miasta Efyra (późniejszy Korynt), mąż Merope, syn Eola i dziad Bellerofonta, postać tragiczna, archetyp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Syzyfowy

1. dotyczący Syzyfa;
2. przenośnie: syzyfowa praca - bezcelowa, ciężka praca, niemająca końca; bezowocny trud


przymiotnik jakościowy

 (1.1) bezcelowy, skazany na niepowodzenie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Syzygia

opozycja i koniunkcja planet


Źródła:

SJP.pl

Syzygijny

→ syzygia


Patrz:syzygia

Źródła:

SJP.pl

Syzygium

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:


Źródła:

Wikipedia

Syłwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w obwodzie swierdłowskim i Kraju Permskim, uchodzi do Zbiornika Kamskiego;


Syłwa (ros. Сылва; z języka komi-permiackiego сыл: "sył" – „z roztopów”, ва: w"a" – „woda”) – rzeka w Rosji, w obwodzie swierdłowskim i Kraju Permskim.

Jej długość wynosi 493 km, a powierzchnia zlewiska 19 700 km². Swój początek bierze na stokach środkowego Uralu i płynie w kierunku zachodnim. Wpada do Zatoki Czusowskiej Zbiornika Kamskiego.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Syńcio

ekspresywnie: syn; synuś, synulek, syncio, synio


Źródła:

SJP.pl