symbol toru (dawnej jednostki ciśnienia)
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od trabant
Wiktionary
średniowieczny żołnierz straży przybocznej monarchy; drabant
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. wojsk. członek straży przybocznej
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) mot. samochód marki Trabant
(2.2) biol. krótka, końcowa część chromosomu, oddzielona przewężeniem;
(2.3) przest. astr. satelita
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
miasto w Turcji nad Morzem Czarnym (w starożytności Trapezunt)
Trabzon ( Τραπεζούντα, dawny Tραπεζοῦς, Trapezunt, Trebizond, Trebizonda) – miasto w północno-wschodniej Turcji położone nad Morzem Czarnym, ośrodek prowincji Trabzon, historyczna stolica i główne miasto Pontu. Miasto liczy ponad 240 tys. mieszkańców, natomiast aglomeracja przekracza 400 tys.[]
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: Trabzon (miasto we wschodniej Turcji)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|tracić.
Wiktionary
słowo mające naśladować dźwięk powstający przy łamaniu się czegoś
wykrzyknik
(1.1) pot. naśladuje dźwięk powstający przy pękaniu lub łamaniu się
Trach – herb szlachecki.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
w anatomii, z łaciny: tchawica
SJP.pl
(zwykle w liczbie mnogiej - tracheidy) martwa komórka przewodząca wodę i soki w roślinach; cewka
SJP.pl
(zwykle w liczbie mnogiej) element drewna (tkanki roślinnej) przewodzący wodę i sole mineralne; tracheja, naczynie
SJP.pl
(zwykle w liczbie mnogiej) element drewna (tkanki roślinnej) przewodzący wodę i sole mineralne; trachej, naczynie
SJP.pl
przedrostek
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z tchawicą
Wiktionary
1. operacyjne nacięcie tchawicy w celu wprowadzenia rurki, powodującej udrożnienie górnych dróg oddechowych; tracheotomia;
2. otwór w tchawicy po zabiegu tracheostomii
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. zabieg chirurgiczny polegający na połączeniu tchawicy ze światłem zewnętrznym;
SJP.pl
Wiktionary
operacyjne nacięcie tchawicy w celu wprowadzenia rurki, powodującej udrożnienie górnych dróg oddechowych; tracheostomia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. zabieg chirurgiczny polegający na rozcięciu tchawicy, zwykle w celu zapewnienia dopływu powietrza do płuc;
Tracheotomia – otolaryngologiczny zabieg otwarcia przedniej ściany tchawicy i wprowadzenie rurki tracheostomijnej do światła dróg oddechowych i tą drogą prowadzenie wentylacji płuc. W wyniku tracheotomii zapewnia się dopływ powietrza do płuc, z pominięciem nosa, gardła i krtani.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
magmowa skała wylewna
Trachit, "trachyt" – obojętna skała wylewna, leżąca w grupie skał nasyconych krzemionką, w klasie sjenitu i trachitu.
Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF trachit zajmuje pole 7.
W klasyfikacji TAS trachit wraz z alkaliczno-skaleniowym trachitem zajmuje pole T ("trachity alkaliczne i trachity").
SJP.pl
Wikipedia
wirusowe zapalenie spojówek; jaglica
Trachoma – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych ("Orchidaceae"). Obejmuje 16 gatunków występujących w Azji Południowo-Wschodniej, Australii i Oceanii w takich krajach i regionach jak: Asam, Borneo, Wyspy Cooka, Fidżi, Jawa, Malezja Zachodnia, Moluki, Mariany, Mjanma, Nowa Kaledonia, Nowa Gwinea, Niue, Filipiny, Queensland, Wyspy Towarzystwa, Wyspy Salomona, Celebes, Sumatra, Tajlandia, Tybet, Îles Australes, Vanuatu, Wietnam.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
azjatyckie drzewo z rodziny arekowatych; palma chińska
SJP.pl
1. stawać się pozbawionym czegoś;
2. ponosić stratę materialną;
3. marnować, trwonić coś;
4. wydawać się gorszym;
5. wykonywać wyrok śmierci;
6. tracić się:
a) stawać się niewidocznym;
b) pot. nie wiedzieć, co robić
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) przestawać posiadać jakąś rzecz
(1.2) przestawać posiadać jakąś cechę
(1.3) ponosić straty materialne na jakimś interesie lub transakcji
(1.4) stawać się mniej wartościowym
(1.5) wymierzać komuś karę śmierci
SJP.pl
Wiktionary
kraina historyczna na Półwyspie Bałkańskim
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. hist. starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: trak] wydzielony fragment nośnika dźwięku, obrazu lub danych; ścieżka
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: trakbol] w informatyce: urządzenie służące do sterowania kursorem na ekranie, umieszczane w niektórych klawiaturach komputerowych; odwrócona mysz, manipulator kulkowy, kula, kulka, kot
Trackball, manipulator kulowy – urządzenie wskazujące do komputera lub innego urządzenia (na przykład telefonu), służące do interakcji użytkownika z interfejsem graficznym. Bywa nazywane żartobliwie kotem (dla odróżnienia od myszy, z którą jest funkcjonalnie identyczny).
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: traker] w informatyce:
1. program muzyczny z edytorem, w którym nuty zapisane są na ścieżce;
2. serwer przekazujący informacje (adresy IP) o innych użytkownikach pobierających dany plik w sieci BitTorrent
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: Tracja
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Tracją, dotyczący Tracji
(1.2) hist. związany z Trakami, dotyczący Traków
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) jęz. język tracki;
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: traking]
1. w typografii: składanie tekstu;
2. śledzenie przesyłek
Tracking, gęstość składu – równomierne odsuwanie lub przybliżanie do siebie znaków w tekście, możliwość regulowania odległości pomiędzy znakami globalnie w skali całego tekstu lub w jego wybranym fragmencie, funkcja dostępna w programach do składu i łamania publikacji, procesorach tekstu oraz innych programach pracujących z tekstem w trybie graficznym.
SJP.pl
Wikipedia
→ tracking [czytaj: trakingowy]
SJP.pl
[czytaj: traklista] lista utworów przypisanych do konkretnego wydawnictwa lub nagrania
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) inform. miniaturowy dżojstik umieszczony w środkowej części klawiatury, zastępujący touchpad;
Punkt dotykowy, manipulator punktowy ( trackpoint) – jedno z urządzeń wejściowych służących do interakcji użytkownika z systemem operacyjnym i programami komputerowymi. Funkcjonalnie jest to mały manipulator (zazwyczaj w postaci niewielkiego, gumowego kapturka reagującego na siłę i kierunek nacisku), stosowany głównie w laptopach w zastępstwie touchpada.
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: trejs-i] nazwisko, m.in. Spencer Tracy (1900-1967) - amerykański aktor filmowy
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
robotnik zajmujący się piłowaniem kłód drzewa za pomocą ręcznej piły
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) ornit. ptak z rodziny kaczkowatych, rodzaju nazwa systematyczna|Mergus|ref=tak.
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) robotnik pracujący na traku
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
1. gwarowo: żona tracza;
2. kobieta, która trze len;
3. zajęcie tracza; tarcie drzewa;
4. maszyna do przecinania kłód drzewnych na tarcicę; trak
SJP.pl
maszyna do przecierania kłód drzewnych na tarcicę i elementy drewniane; gater; trak
SJP.pl
wykonywany z użyciem traku; odnoszący się do traku
SJP.pl
traczyk lodowy - ptak z rodziny alk, o czarno-białym ubarwieniu, występujący na Grenlandii i sąsiadujących z nią od zachodu wyspach; alczyk
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Alle alle|ref=tak., mały morski ptak z rodziny alk
(1.2) zdrobn. od: tracz
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Tracji
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
[czytaj: trejdmark] zastrzeżony znak firmowy; marka, trade mark
SJP.pl
[czytaj: trejder] osoba zawierająca krótkoterminowe transakcje instrumentami finansowymi, np. akcjami, kontraktami terminowymi
Trader – osoba, która zawiera krótkoterminowe transakcje instrumentami finansowymi, takimi jak np. krypowaluty, akcje, obligacje, kontrakty terminowe, kontrakty CFD czy opcje w celu osiągnięcia zysku w wyniku zmiany ich kursu. Krótki horyzont inwestycyjny jest czynnikiem, który odróżnia go od inwestora.
SJP.pl
Wikipedia
→ trader [czytaj: trejderka]
SJP.pl
→ trader [czytaj: trejderski]
SJP.pl
rodzaj roślin z rodziny komelinowatych, pochodzący z Ameryki, obejmujący około 70 gatunków występujących od południowej Kanady do północnej Argentyny, uprawianych w doniczkach jako kwiat ozdobny; trzykrotka
SJP.pl
[czytaj: trejding] zawieranie krótkoterminowych transakcji instrumentami finansowymi, np. akcjami, kontraktami terminowymi
SJP.pl
→ trading [czytaj: trejdingowy]
SJP.pl
określenie wykonawcze: bardzo słodko
SJP.pl
dawniej: zajmować mienie dłużnika
SJP.pl
potocznie: wyznawca religii rzymskokatolickiej, kultywujący tradycje sprzed soboru watykańskiego II
SJP.pl
pogląd św. Augustyna, zakładający przechodzenie duszy z rodziców na ich dzieci
SJP.pl
dawniej: tłumacz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów;
(1.2) rel. pisma teologów pierwszych wieków chrześcijaństwa oraz postanowienia papieży lub patriarchów i soborów, uznane za drugie obok Biblii źródło objawienia
Tradycja (łac. traditio) – przekazywane z pokolenia na pokolenie obyczaje, poglądy, wierzenia, sposoby myślenia i zachowania, normy społeczne, uznane przez daną zbiorowość za społecznie ważne dla jej współczesności i przyszłości. W ramach dziedziczenia jakiejś tradycji kolejne pokolenia mogą wprowadzać zmiany wynikające z aktualnych realiów, możliwości, własnych pomysłów oraz upodobań. Na całym świecie większość tradycji jest wiernie reprodukowana, darzona szacunkiem oraz dbałością o szczegóły.
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zwolennik tradycjonalizmu, człowiek przywiązany do tradycji
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) fż. od tradycjonalista
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób tradycjonalistyczny
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) właściwy tradycjonalizmowi, zgodny z tradycjonalizmem
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) przywiązanie do tradycji
Tr
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przywiązanie do tradycji
Wiktionary
tradycyjny;
1. związany z tradycją;
2. znany bądź wykorzystywany od dawna;
3. strzegący tradycji, obyczajów
SJP.pl
przysłówek
(1.1) zgodnie z tradycją
(1.2) pot. zgodnie z przyzwyczajeniami, tak, jak zazwyczaj
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: tradycyjny; bardziej tradycyjny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co tradycyjne; cecha tych, którzy są tradycyjni
Wiktionary
tradycjonalny;
1. związany z tradycją;
2. znany bądź wykorzystywany od dawna;
3. strzegący tradycji, obyczajów
przymiotnik
(1.1) wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją
SJP.pl
Wiktionary
stały element fortyfikacji przeznaczony do prowadzenia ognia bocznego
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) archit. wojsk. stały element fortyfikacji przeznaczony do prowadzenia ognia bocznego;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przypadek, zbieg okoliczności
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) przypadek, losowe wydarzenie
forma czasownika.
(2.1) 2. os. rozk. od: trafić
SJP.pl
Wiktionary
środowiskowo: kawałek rudy trafiający się wśród ilastej skały płonnej
SJP.pl
przylądek na Półwyspie Iberyjskim
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
→ Trafalgar (przylądek w Hiszpanii)
SJP.pl
szablon malarski do powielania rysunku
SJP.pl
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) dosięganie celu
Wiktionary
czasownik niedokonany (dk. trafić)
(1.1) niedokonany od|trafić.
Wiktionary
1. oddać celny rzut, strzał itp.
2. osiągnąć cel podróży
3. znaleźć się w jakimś miejscu
4. znaleźć się gdzieś w danym momencie
5. spotkać kogoś, zauważyć coś
6. trafić się:
a) zdarzyć się
b) pojawić się (ktoś)
c) wystąpić nieoczekiwanie
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) efekt celnego rzutu, ciosu lub strzału
(1.2) dobre wytypowanie numerów w grze liczbowej
SJP.pl
Wiktionary
ruch telekomunikacyjny, wyrażający się np. liczbą połączeń dokonanych w centrali telefonicznej
SJP.pl
dawniej: sklep z wyrobami tytoniowymi
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. sklep z wyrobami tytoniowymi;
(1.2) hand. gazetka sklepowa lub wkładka prasowa z reklamami
Trafika (z Trafik, traffico – ruch, handel) – sklep zajmujący się handlem wyrobami tytoniowymi (papierosami, cygarami, melasą, tabaką) oraz akcesoriami służącymi do konsumpcji tych wyrobów, takimi jak fajki, fajki wodne i inne.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przestarzałe: właściciel sklepiku z wyrobami tytoniowymi
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przest. właściciel trafiki
(1.2) sprzedawca w trafice
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
1. oddać celny rzut, strzał itp.
2. osiągnąć cel podróży
3. znaleźć się w jakimś miejscu
4. znaleźć się gdzieś w danym momencie
5. spotkać kogoś, zauważyć coś
6. trafić się:
a) zdarzyć się
b) pojawić się (ktoś)
c) wystąpić nieoczekiwanie
SJP.pl
1. oddać celny rzut, strzał itp.
2. osiągnąć cel podróży
3. znaleźć się w jakimś miejscu
4. znaleźć się gdzieś w danym momencie
5. spotkać kogoś, zauważyć coś
6. trafić się:
a) zdarzyć się
b) pojawić się (ktoś)
c) wystąpić nieoczekiwanie
czasownik przechodni dokonany (ndk. trafiać)
(1.1) o człowieku: uderzyć czymś w jakiś cel
(1.2) o pocisku, nożu, ręce, piłce, itp.: uderzyć w cel
(1.3) znaleźć drogę i dotrzeć gdzieś
(1.4) znaleźć się gdzieś (raczej niecałkowicie to kontrolując)
(1.5) pot. przypadkiem spotkać kogoś lub coś
(1.6) pot. przypadkiem zjawić się w jakimś szczególnym momencie
(1.7) pot. przypadkiem dostać
(1.8) pot. przypadkiem wybrać
(1.9) pot. przekonać kogoś
(1.10) trafiony pot. trafny
(1.11) trafiony pot. pijany
czasownik zwrotny dokonany trafić się (ndk. trafiać się)
(2.1) pot. zdarzyć się niespodziewanie
(2.2) pot. niespodziewanie zjawić się
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek
(1.1) od: trafny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: trafnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: trafny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co trafne, odpowiadające rzeczywistości
(1.2) cecha tego, co trafne, trafiające w cel, celne
Trafność (ang. "validity") nie ma jednej wspólnej definicji, ale zazwyczaj odnosi się do zakresu, w którym wyjaśnienie rzeczywiście odzwierciedla zjawisko, do którego się odwołuje (jest to definicja Rucha). Według Messicka, ocena trafności to stwierdzenie, w jakim stopniu teoria i dowody empiryczne uzasadniają stosowność testu w danym obszarze.
Wiktionary oraz Wikipedia
1. taki, który nie chybił, celny;
2. właściwy, odpowiedni, słuszny
przymiotnik
(1.1) o najlepszym efekcie lub dopasowaniu, najbardziej oddający rzeczywistość
(1.2) docierający do celu
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: transformator
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) techn. pot. transformator, szczególnie jeśli duży – wysokiego napięcia lub dużej częstotliwości
SJP.pl
Wiktionary
miejsce, w którym znajdują się transformatory elektryczne dużej mocy służące do zasilania linii tramwajowej, kolejowej, osiedla itp.
SJP.pl
dawniej: traf
SJP.pl
przysłówek
(1.1) daw. tak, że to, o czym mowa, zaistniało w wyniku przypadku lub zbiegu okoliczności
Wiktionary
naturalna żywica niektórych roślin motylkowatych, stosowana w kosmetyce; tragant, tragakanta
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) żywica traganka gumodajnego;
Tr
Wiktionary oraz Wikipedia
roślina zielna lub krzew
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Astragalus|L.|ref=tak., roślina wieloletnia o motylkowych kwiatach z rodziny bobowatych;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ traganek
SJP.pl
naturalna żywica niektórych roślin motylkowatych, stosowana w kosmetyce; tragakant, tragakanta
SJP.pl
kobieta zajmująca się przenoszeniem ciężkich przedmiotów
SJP.pl
→ tragarz
SJP.pl
1. osoba zajmująca się przenoszeniem ciężkich przedmiotów;
2. w budownictwie drewnianym, zwłaszcza na Podhalu: gruba, zwykle zdobiona belka stropowa biegnąca wzdłuż całego pułapu dla podtrzymania go; sosrąb, sosręb, siestrzan, siostrzan
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba, której profesją jest noszenie lub ręczne przewożenie, np. towarów, ciężkiego ekwipunku, lektyki
(1.2) turyst. uczestnik wyprawy wysokogórskiej lub podróżniczej wynajęty do noszenia ekwipunku
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) reg. bud. gruba belka stropowa biegnąca wzdłuż całej powały
SJP.pl
Wiktionary
przenosić ciężkie przedmioty (np. bagaże)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) liter. teatr. dramatyczny utwór literacki przedstawiający konflikt między dążeniami bohatera a siłami wyższymi;
(1.2) ogromne nieszczęście budzące rozpacz
(1.3) zła sytuacja dotycząca czegoś
Tr
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
dotyczący tragediopisarza, tragediopisarstwa
SJP.pl
sztuka pisania tragedii
SJP.pl
osoba pisząca tragedie; tragik
SJP.pl
zespół cech typowych dla tragedii
SJP.pl
przymiotnik odrzeczownikowy
(1.1) dotyczący tragedii jako sztuki
Wiktionary
[czytaj: tragelafos] w literaturze: dzieło literackie charakteryzujące się niejednorodną budową, łączące różnorodne elementy, cechy wielu gatunków
SJP.pl
dawniej: nosze
SJP.pl
aktorka występująca w tragedii
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) teatr. aktorka grająca role tragiczne
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób tragiczny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: tragicznie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: tragiczny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co jest tragiczne
Wiktionary
1. dotyczący tragedii, grywający w tragediach, piszący tragedie;
2. budzący strach, uczucie grozy, wstrząsający
przymiotnik jakościowy
(1.1) pełen smutku, nieszczęścia lub rozpaczy
przymiotnik relacyjny
(2.1) liter. teatr. dotyczący tragedii (utworu)
SJP.pl
Wiktionary
Tragifarsa – utwór dramatyczny łączący elementy tragiczne z farsowymi.
Ich autorami byli m.in. pisarz hiszpański Ramón María del Valle-Inclán ("Dziwadła i makabrydy"), rumuński – Eugène Ionesco ("Krzesła"), oraz pisarze polscy: Gabriela Zapolska ("Moralność pani Dulskiej – tragifarsa kołtuńska", 1906) i Witold Gombrowicz ("Iwona, księżniczka Burgunda", 1938).
Wikipedia
1. aktor występujący w tragedii;
2. osoba pisząca tragedie; tragediopisarz
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) teatr. aktor grający role tragiczne
(1.2) liter. teatr. osoba pisząca tragedie
SJP.pl
Wiktionary
rzadko:
1. tragizm, tragiczność;
2. ogół utworów tragicznych
SJP.pl
1. utwór dramatyczny lub film łączący cechy tragedii i komedii;
2. sytuacja lub wydarzenie tragiczne a jednocześnie zabawne
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) teatr. utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii;
(1.2) przen. sytuacja, w której współwystępują elementy tragiczne, smutne i komiczne, zabawne
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
forma rzeczownika.
(1.1) M., B., W. plural|tragikomedia.
Wiktionary
tragikomiczny;
1. → tragikomedia;
2. potocznie: jednocześnie smutny i zabawny
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: tragikomiczny
SJP.pl
1. zespół cech typowych dla tragikomedii; tragikomediowość;
2. cecha sytuacji tragicznej, a jednocześnie zabawnej
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest tragikomiczne; cecha tych, którzy są tragikomiczni
SJP.pl
Wiktionary
tragikomediowy;
1. → tragikomedia;
2. jednocześnie smutny i zabawny
SJP.pl
1. cecha sytuacji lub zdarzenia, które prowadzą do nieuchronnej klęski;
2. splot nieszczęśliwych okoliczności stwarzających sytuację bez wyjścia; dramatyzm
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) konflikt równorzędnych wartości moralnych
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|tragizować.
Wiktionary
czasownik
(1.1) robić z czegoś tragedię, zachowywać się jakby coś było tragedią, rzeczą tragiczną; rozpaczać
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. taczka
Wiktionary
rodzaj ptaków z podrodziny bażantów
Tragopan – rodzaj ptaków z podrodziny bażantów (Phasianinae) w rodzinie kurowatych (Phasianidae).
SJP.pl
Wikipedia
1. przekłucie w wypustce u wejścia kanału słuchowego;
2. kolczyk noszony w tym miejscu
SJP.pl
[czytaj: trejler]
1. fragmenty filmu, programu, gry komputerowej itp. emitowane jako zapowiedź; teaser, zwiastun;
2. przyczepa lub naczepa samochodowa
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
miłośnik kolei obserwujący i dokumentujący pociągi oraz ich przejazdy
SJP.pl
[czytaj: trejnspoting] hobby polegające na obserwowaniu i fotografowaniu pociągów
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
cesarz rzymski (53-117)
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) hist. imię|polski|m.
Trajan, Marek Ulpiusz Trajan ("Marcus Ulpius Traianus"; ur. 18 września 53 w Italice, zm. 9 sierpnia 117 w Selinusie) – cesarz rzymski od 27 stycznia 98 do swojej śmierci. Drugi z tzw. pięciu dobrych cesarzy.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Trajana lub z nim związany
przymiotnik dzierżawczy
(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Trajana
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: trajdać się - jechać gdzieś powoli, znosząc niewygody; tłuc się, wlec się
SJP.pl
krzywa, którą zakreśla w przestrzeni poruszający się obiekt
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) fiz. linia lotu obiektu w przestrzeni
(1.2) książk. przen. przebieg danego procesu
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
pojazd trzykołowy, którego podstawę stanowi motocykl
Trajka ( trike), traja, trójkołowiec, trzykołowiec – pojazd silnikowy na trzech kołach.
Trajka bywa połączeniem motocykla z samochodem. Przód pochodzi z motocykla, a tył z samochodu. Do budowy trajek wykorzystywane bywają zawieszenia i silniki pochodzące z VW Garbusa, ale też np. z Zaporożca czy Fiata 126, czyli generalnie samochodów z silnikiem usytuowanym z tyłu pojazdu.
SJP.pl
Wikipedia
potocznie:
1. szybkie, głośnie mówienie; paplanina;
2. odgłos, zwykle maszyny; terkot, stukot, grzechot
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|trajkotać.
Wiktionary
czasownik niedokonany (dk. zatrajkotać)
(1.1) pot. pejor. mówić szybko, dużo i beztreściwie
(1.2) pot. wydawać serię krótkich, stukających dźwięków; terkotać
Wiktionary
1. potocznie: kobieta mówiąca dużo i szybko, często bez sensu; klekotka, pleciuch, plociuch, pleciuga;
2. trajkotka czerwona - gatunek owada prostoskrzydłego z rodziny szarańczowatych, występujący na suchych terenach trawiastych w Europie i Azji
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. szybko mówiąca, gadatliwa kobieta
(1.2) ornit. zob. cyranka.
SJP.pl
Wiktionary
trajkoczący, wydający trajkot
SJP.pl
trejler;
1. samochód przebudowany na wędrowny domek campingowy; karawaning, karawan, caravaning, caravan;
2. statek dostosowany do przewozu kontenerów; trejlerowiec, kontenerowiec
SJP.pl
żartobliwie o trolejbusie; trajtek
SJP.pl
trójkątny żagiel podnoszony w czasie sztormu, umocowany jedynie do masztu; grot sztormowy
Tr
SJP.pl
Wikipedia
żartobliwie o trolejbusie; trajluś
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) pot. trolejbus
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) worek podróżny
Wiktionary
maszyna do przecierania kłód drzewnych na tarcicę i elementy drewniane; gater; tracznica
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gladiator walczący w stylu Traków
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) maszyna do przepiłowywania kamieni i brył skalnych na płyty
(2.2) maszyna do przecierania drewna okrągłego na tarcicę
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od trakt
Wiktionary
1. trasa lub sieć tras przystosowana do ruchu pojazdów szynowych; też: szyny, kable i urządzenia zainstalowane na takiej trasie;
2. napęd pojazdów szynowych zależny od rodzaju silnika napędowego;
3. w kolejnictwie: dział dotyczący napędów kolejowych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kolej. trasa lub sieć tras przystosowana do ruchu pojazdów szynowych
(1.3) kolej. napęd pojazdów szynowych zależny od rodzaju zainstalowanego silnika
(1.4) kolej. dział kolejnictwa zajmujący się zastosowaniem napędów do celów przewozowych
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący trakcji
przymiotnik relacyjny
(1.1) kolej. związany z trakcją, dotyczący trakcji
SJP.pl
Wiktionary
niemiecka rasa konia; koń trakeński
SJP.pl
koń trakeński - rasa koni pochodzenia staropruskiego; traken
SJP.pl
zespół plemion indoeuropejskich zamieszkujących wschodnią część Półwyspu Bałkańskiego
Tr
SJP.pl
Wikipedia
→ trak
SJP.pl
1. droga, szlak;
2. w architekturze: szereg pomieszczeń w budynku umieszczonych na jednej linii;
3. dawniej: bieg, tok czegoś;
4. w trakcie czegoś - w ciągu, w czasie trwania czegoś
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) książk. droga, szlak
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zdrobnienie od: traktat
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od traktat
SJP.pl
Wiktionary
dawniej:
1. poczęstunek, uczta, biesiada;
2. płaca żołnierska, wikt żołnierski; żołd;
3. sposób postępowania z kimś, traktowania kogoś
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. biesiada, uczta, poczęstunek
(1.2) daw. postępowanie, traktowanie kogoś
(1.3) daw. płaca, żołd
SJP.pl
Wiktionary
1. formalnie i uroczyście zawierana umowa międzynarodowa, głównie regulująca stosunki polityczne lub ekonomiczne między państwami;
2. rozprawa naukowa
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) polit. praw. ważna umowa międzynarodowa uroczyście zawierana na piśmie między państwami i regulująca najistotniejsze kwestie polityczne, wojskowe, handlowe itp.
(1.2) tekst naukowy w formie rozbudowanej rozprawy, zazwyczaj bardzo obszernej;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ traktat
przymiotnik relacyjny
(1.1) praw. związany z traktatem, zawieraniem traktatu, dotyczący traktatu lub jego postanowień
SJP.pl
Wiktionary
dawniej: podrzędna restauracja, jadłodajnia; garkuchnia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. restauracja niższej klasy
SJP.pl
Wiktionary
1. pojazd mechaniczny o dużej sile pociągowej, napędzany silnikiem spalinowym; ciągnik;
2. potocznie o butach na grubej, gumowej podeszwie mającej głębokie wręby
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) roln. pojazd przeznaczony do przemieszczania pojazdów, maszyn i urządzeń pozbawionych własnego silnika, do napędzania takich maszyn i urządzeń;
SJP.pl
Wiktionary
zdrobnienie od: traktor
SJP.pl
→ traktor
SJP.pl
kierowca prowadzący traktor
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) kierowca traktora, ciągnika rolniczego
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta kierująca traktorem, ciągnikiem rolniczym
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|traktować.
(1.2) postępowanie w określony sposób
Wiktionary
czasownik niedokonany
(1.1) odnosić się do kogoś lub czegoś w określony sposób
(1.2) omawiać coś
(1.3) działać czymś na kogoś lub coś
(1.4) daw. częstować, raczyć
czasownik zwrotny traktować się
(2.1) odnosić się do siebie w określony sposób
(2.2) daw. częstować się, raczyć się
Wiktionary
przymiotnik od: trakt
SJP.pl
krzywa, której odcinek stycznej od punktu styczności do określonej prostej ma stałą długość
Traktrysa, traktoria, wleczona – krzywa płaska, wzdłuż której porusza się mały obiekt wleczony przez ciągnącego po poziomej płaszczyźnie, przy pomocy nici o stałej długości. Ciągnący porusza się po linii prostej.
SJP.pl
Wikipedia
forma rzeczownika.
(1.1) D. lp. od: trakt
Wiktionary
mechanizm w instrumentach organowych przekładający ruch klawisza na wentyl otwierający dopływ powietrza do piszczałek
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. mechanizm w organach przenoszący ruch klawiszy na wentyle otwierające dopływ powietrza do piszczałek;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: tralaLA]
1. wykrzyknienie wyrażające radość i podniecenie, rytmizujące tekst poetycki;
2. potocznie: szum, rozgłos
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
mała ozdobna kolumienka, element balustrady; balas; balaska
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) archit. pionowy element balustrady, który podtrzymuje poręcz, w formie profilowanego słupka z kamienia lub drewna
(1.2) szt. profilowana nóżka, np. kielicha lub świecznika
SJP.pl
Wiktionary
rzadko: układać tralki w celu podtrzymania parapetu balustrady
SJP.pl
rzadko: układać tralki w celu podtrzymania parapetu balustrady
SJP.pl
przymiotnik od: tralka
SJP.pl
1. belka w wiązaniu dachowym;
2. przyrząd do ćwiczeń gimnastycznych
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) etn. bud. daw. szeroka belka umieszczana w poprzek pod innymi belkami pułapu dla jego podtrzymania, przebiegająca przez środek izby; Gloger.
SJP.pl
Wiktionary
przędza jedwabna używana jako osnowa tkanin
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
organiczny związek chemiczny, przeciwbólowy lek opioidowy
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny stosowany jako przeciwbólowy syntetyczny lek opioidowy;
Tramadol – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny stosowany jako przeciwbólowy syntetyczny lek opioidowy.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
piłkarzyki;
1. gra zręcznościowa rozgrywana przy użyciu figurek piłkarzy przymocowanych do rurek poruszanych rękoma, na stole przypominającym miniaturowe boisko do piłki nożnej, polegająca na zdobyciu ustalonej liczby bramek;
2. stół do tej gry
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) łódź. piłkarzyki
(1.2) łódź. stół do piłkarzyków
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Poznań. tramwaj
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. choreogr. taniec wirowy, polka zbliżona do mazura
(1.2) daw. muz. muzyka do tramblantki (1.1)
Wiktionary
dawniej: odmiana polki podobna do mazura; tramblantka, polka mazurka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. choreogr. taniec wirowy, polka zbliżona do mazura
(1.2) daw. muz. muzyka do tramblanki (1.1)
SJP.pl
Wiktionary
dawniej: odmiana polki podobna do mazura; tramblanka, polka mazurka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) choreogr. taniec wirowy, polka zbliżona do mazura
(1.2) muz. muzyka do tramblantki (1.1)
SJP.pl
Wiktionary
pas ruchu dla tramwajów i autobusów
SJP.pl
specjalne narzędzie do ubijania, wyrównywania drogi, bruku
SJP.pl
zdrobnienie od: tram
SJP.pl
zimny wiatr wiejący u północnych wybrzeży Korsyki
Tramontana (z łac. "transmontanus" = 'mieszkający za górami’).
Jest to chłodny wiatr północny lub północno-wschodni, wiejący na zachodnim wybrzeżu Włoch i Korsyki. Powstaje w sytuacji, gdy nad Morzem Adriatyckim panuje niskie ciśnienie, a nad zachodnią częścią Morza Śródziemnego lub w Alpach – wysokie.
SJP.pl
Wikipedia
człowiek lubiący się włóczyć; wagabunda, obieżyświat, włóczęga, włóczykij
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) wędrowiec, włóczykij, obieżyświat
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) mors. statek towarowy odbywający nieregularne rejsy do różnych portów
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
płócienny but sportowy na gumowej podeszwie
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) obuw. rodzaj buta sportowego; sznurowany, płócienny, na gumowej podeszwie
(1.2) środ. mot. trabant
SJP.pl
Wiktionary
1. wędrówka turystyczna;
2. żegluga odbywająca się bez rozkładu rejsów
Tramping (lub trempink) – ruch społeczny w Czechosłowacji, inspirowany Ligą Leśnej Mądrości, woodcraftem, skautingem oraz amerykańskim Dzikim Zachodem. Nazwa pochodzi od nowozelandzkiego odpowiednika angielskiego słowa "hiking".
Czeska opinia błędnie kreuje pogląd, że trampowanie nie ma swojego odpowiednika w żadnym innym państwie poza Czechami i Słowacją. Niemniej jednak należy zauważyć, że czeski tramping miał zawsze swoją dość wyjątkową i często wyraźną specyfikę.
SJP.pl
Wikipedia
osoba uprawiająca tramping
SJP.pl
dawniej: lekki but sportowy z płótna i gumy; trampek
SJP.pl
SJP.pl
SJP.pl
młody piłkarz, młodzik
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) sport. młody piłkarz do piętnastego roku życia;
SJP.pl
Wiktionary
rodzaj obuwia
Trampki – rodzaj sportowego, sznurowanego obuwia tekstylnego, na podeszwie z gumy. W odróżnieniu od pokrewnych im tenisówek, trampki posiadają cholewki do kostek oraz gumowane noski.
SJP.pl
Wikipedia
but piłkarski z gumowymi kołkami w podeszwie, zabezpieczającymi przed ślizganiem się po boisku; korkotrampek
SJP.pl
przymiotnik od: trampka, trampek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) sport. sprężysta deska umożliwiająca wysokie wybicie się w górę przy skokach do wody
(1.2) sport. pochyło ustawiona deska z podpórką, służąca do odbijania się przy skokach gimnastycznych
(1.3) sport. przyrząd gimnastyczny w postaci sprężystej siatki rozpiętej na dużej ramie, służący do wykonywania ewolucji akrobatycznych w powietrzu;
(1.4) wieża służąca skoczkom spadochronowym do wykonywania skoków
(1.5) inform. kod umożliwiający funkcji zagnieżdżonej dostęp do lokalnych zmiennych bieżącej funkcji;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z trampem, dotyczący trampa (tylko w znaczeniu: „wędrowiec, włóczykij, obieżyświat”)
Wiktionary
przymiotnik od: tramp
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z trampem, dotyczący trampa (tylko w znaczeniu: „statek towarowy odbywający nieregularne rejsy do różnych portów”)
SJP.pl
Wiktionary
zdrobnienie od: tramwaj
SJP.pl
pojazd szynowy służący do transportu miejskiego
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta prowadząca tramwaj
Wiktionary
przymiotnik od: tramwajarz
SJP.pl
maszynista tramwaju; motorniczy
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pracownik przedsiębiorstwa tramwajowego
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) pot. ent. kowal bezskrzydły
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kraków. tramwaj
Wiktionary
→ tramwaj
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do tramwaju, związany z tramwajem
SJP.pl
Wiktionary
tłuszcz otrzymywany z ryb i ssaków morskich
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. zool. płynny tłuszcz pozyskiwany z tkanki tłuszczowej zwierząt morskich;
Tran – ciekły tłuszcz otrzymywany z wątroby ryb z rodziny dorszowatych (głównie dorsza atlantyckiego) oraz tkanki tłuszczowej niektórych ssaków morskich (np. wielorybów lub fok). Zawiera duże ilości nienasyconych kwasów tłuszczowych (głównie oleinowego, oleopalmitynowyego i gadoleinowego) oraz witamin (głównie A i D). Jest to oleista ciecz o jasnożółtej barwie. Ma rybny smak i zapach. W kontakcie z tlenem jełczeje, co powoduje rozpad zawartych w nim witamin.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: trans] gatunek muzyki elektronicznej, odmiana techno
Trance – gatunek elektronicznej muzyki tanecznej (klubowej) rozwinięty w latach 90. XX wieku w Niemczech. Czasami bywa traktowany w całości jako podgatunek muzyki dance.
SJP.pl
Wikipedia
→ trance [czytaj: transowy]; transowy
SJP.pl
kwas traneksamowy - organiczny związek chemiczny stosowany jako środek przeciwkrwotoczny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. napiwek
Wiktionary
pomieszczenie z odpowiednimi urządzeniami, w którym wytapia się tran; tranownia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) miejsce wytapiania tranu
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od tran
Wiktionary
system połączeń radiotelefonicznych
SJP.pl
→ tranking; trunkingowy
SJP.pl
Trankwice (niem. "Trankwitz") – osada w Polsce w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Stary Targ. Wieś wchodzi w skład sołectwa Bukowo.
Wikipedia
uspokajanie, wyciszanie chorego przy pomocy trankwilizatora
SJP.pl
uspokajający środek leczniczy, działający na ośrodkowy układ nerwowy, stosowany w leczeniu nerwic, psychoz i stanów lękowych; trankwilizer, lek kojący
SJP.pl
uspokajający środek leczniczy działający na ośrodkowy układ nerwowy, stosowany w leczeniu nerwic, psychoz i stanów lękowych; trankwilizator, lek kojący
SJP.pl
pomieszczenie z odpowiednimi urządzeniami, w którym wytapia się tran; traniarnia
SJP.pl
przymiotnik od: tran
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z tranem, dotyczący tranu
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: trankijo] określenie wykonawcze: spokojnie, z umiarem
SJP.pl
1. stan o obniżonej świadomości i braku kontaktu ze światem zewnętrznym; może być wywołany przez hipnozę;
2. stan ekstazy, podniecenia, oszołomienia; zapał, uniesienie;
3. środowiskowo: transparent
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) stan obniżonej świadomości;
(1.2) przen. pełne poświęcenie się danej czynności powodujące brak kontaktu z otoczeniem
(1.3) środ. kib. transparent
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) środ. pot. osoba transpłciowa, nie identyfikująca się z płcią nadaną przy urodzeniu
przymiotnik
(3.1) chem. izomer z podstawnikami po przeciwnej stronie płaszczyzny
(3.2) środ. pot. transpłciowy
Trans – jeden z rodzajów odmiennych stanów świadomości.
Stan umysłu charakteryzujący się zmienioną świadomością, co oznacza również zmienioną wrażliwość na bodźce. Trans może wywoływać stan obniżonej lub podwyższonej świadomości. Osoby pogrążone w transie mogą wykonywać określone czynności podświadomie, w sposób niekontrolowany przez świadomość.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. sztuczne przeniesienie akcentu w wyrazie, np. w celu uzyskania rytmu piosenki lub wiersza;
Tr
Wiktionary oraz Wikipedia
1. operacja handlowa kupna lub sprzedaży;
2. umowa handlowa dotycząca kupna lub sprzedaży;
3. zawarcie takiej umowy; układ;
4. w informatyce: zbiór operacji na bazie danych, które mogą zostać sfinalizowane wyłącznie w przypadku zrealizowania wszystkich operacji tego zbioru
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hand. operacja handlowa związana z kupnem lub sprzedażą towarów bądź usług
(1.2) inform. grupa operacji, które razem wszystkie są wycofywane, np. jeśli choć jedna z nich zakończy się błędem
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z transakcją, dotyczący transakcji
SJP.pl
Wiktionary
pierwiastek promieniotwórczy o liczbie atomowej większej niż 102
SJP.pl
położony na północ od Alp
przymiotnik relacyjny
(1.1) przebiegający przez Alpy
(1.2) zaalpejski
SJP.pl
Wiktionary
odwracalne przeniesienie grup aminowych z aminokwasu na ketokwas
Transaminacja – reakcja chemiczna przeniesienia grupy aminowej z aminokwasu na jeden z 3 ketokwasów, w wyniku czego powstaje nowy aminokwas i nowy ketokwas. Proces ten katalizowany jest przez transaminazy (aminotransferazy).
SJP.pl
Wikipedia
enzym biorący udział w przemianie aminokwasów; aminotransferaza
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) przebiegający przez Anatolię, kursujący przez Anatolię
Wiktionary
przebiegający poprzez obszar Arktyki
SJP.pl
1. położony po drugiej stronie Oceanu Atlantyckiego;
2. odbywający się poprzez Atlantyk
przymiotnik relacyjny
(1.1) odbywający kursy przez Atlantyk, przechodzący przez Atlantyk
(1.2) znajdujący się za Atlantykiem
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
statek pasażerski pływający przez Ocean Atlantycki
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) mar. duży transatlantycki statek pasażerski;
Transatlantyk – statek pasażerski kursujący na ustalonych liniach żeglugowych, liniowiec. Nazwa pochodzi od statków obsługujących połączenia pomiędzy USA i Europą, przemierzających Ocean Atlantycki. Największe liniowe statki pasażerskie walczyły o Błękitną Wstęgę Atlantyku, a jej zdobycie oznaczało wzrost prestiżu i liczby pasażerów szukających jak najszybszych połączeń w żegludze z Europy do Stanów Zjednoczonych i Kanady.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
ekspresjonistyczne malarstwo w latach 70. i 80. XX wieku, odrzucające eksperymentatorskie postawy w sztuce i korzystające z tradycji kulturowej; malarstwo pozaawangardowe
Transawangarda (wł. "la transavanguardia") – włoska odmiana tendencji ekspresjonistycznych w sztuce współczesnej schyłku lat 70. i 80., pojawiających się niemal równocześnie w wielu krajach. W szerszym znaczeniu ogół tych ruchów, bardzo zresztą niejednorodny, a często wręcz sprzecznych.
SJP.pl
Wikipedia
masaż transbukalny - technika masażu wykonywana w okolicach policzków, mająca na celu rozluźnienie mięśni twarzy i poprawę krążenia krwi w tej okolicy
SJP.pl
przebijający całą grubość błony biologicznej
SJP.pl
1. w filozofii: istnienie czegoś poza rzeczywistością, granicą ludzkiego poznania;
2. w teologii: byt niemożliwy do poznania ludzkimi zmysłami
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) filoz. istnienie poza czymś, w szczególności istnienie przedmiotu poznania poza umysłem poznającym
(1.2) teol. istnienie Boga i świata duchowego poza światem uznanym za stworzony;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
w filozofii: coś wykraczającego poza granice ludzkiego poznania
SJP.pl
powszechne właściwości tego, co realnie istnieje, podstawowe struktury poznawcze dotyczące sposobu istnienia bytów
Tr
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) filoz. nurt filozofii amerykańskiej głoszący ideę równości, niezależności oraz samodzielności i podkreślający autonomiczność każdego człowieka w dochodzeniu do prawd moralnych, duchowych oraz społecznych;
Transcendentalizm – nurt filozofii amerykańskiej zapoczątkowany między innymi przez R.W. Emersona i H.D. Thoreau. Głosi ideę równości, niezależności oraz samodzielności. Podkreśla autonomiczność każdego człowieka w dochodzeniu do prawd moralnych, duchowych oraz społecznych. Za pierwszy tekst traktujący o transcendentalizmie uważany jest "Nature" Emersona. Jego samego uważa się za prekursora ruchu.
Wiktionary oraz Wikipedia
Tr
Wikipedia
w filozofii: będący warunkiem poznania, odnoszący się do apriorycznych form poznania
przymiotnik
(1.1) filoz. taki, który dotyczy apriorycznych form poznania (wykracza poza granice umysłu i odnosi się do przedmiotu poznania)
SJP.pl
Wiktionary
Transcendentność (łac. "transcendere" - "wychodzenie poza granice") – za transcendentne uznaje się to, co "wykracza poza granice". "Mówimy, że jakieś a jest transcendentne wobec jakiegoś b, jeżeli a przekracza b".
Pojęcie to początkowo odnosiło się do ontologii, z czasem zaczęło się również pojawiać w ramach teorii poznania. "Transcendencja" jest często mylona z "transcendentalnością", którą wprowadził dopiero Immanuel Kant i która odnosi się do sposobów i możliwości poznania ludzkiego.
Wikipedia
1. wykraczający poza zasięg doświadczenia i poznania ludzkiego;
2. zewnętrzny wobec czegoś
SJP.pl
przezskórny
SJP.pl
Transducyna – białko przekaźnikowe błon cytoplazmatycznych komórek pręcikowych siatkówki oka. Jest to białko G wiążące GTP, które pośredniczy w sprzęganiu sygnału między rodopsyną a fosfodiesterazą cGMP, związaną z błoną zewnętrzną segmentów pręcików.
Wikipedia
przenoszenie materiału genetycznego z jednej komórki bakteryjnej (dawcy) do drugiej (biorcy) za pośrednictwem wirusów bakteryjnych (bakteriofagów)
Transdukcja – proces wprowadzenia nowego genu do komórki przez bakteriofagi. Zjawisko to zostało odkryte w roku 1952 przez J. Lederberga i N. Zindera w procesie infekcji komórek bakteryjnych bakteriofagami.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
przyrząd mający zastosowanie w technice pomiarowej oraz w układach automatycznych
SJP.pl
przymiotnik od: transduktor
SJP.pl
SJP.pl
Transenna – płyta zamykająca okno, wykonana z cienko oszlifowanego, lub ażurowego marmuru, kamienia, alabastru, drewna.
Wikipedia
nawa poprzeczna przecinająca nawę główną
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) archit. nawa poprzeczna w kościele, oddzielająca prezbiterium od reszty budynku;
Transept, nawa poprzeczna, część kościoła, nawa prostopadła do osi kościoła, położona pomiędzy prezbiterium a resztą jego budynku. Transept może być jedno- lub wielonawowy.
W romańskich bazylikach dwuchórowych występują dwa transepty – wschodni (przy prezbiterium) i zachodni (związany z westwerkiem). Natomiast w gotyckich katedrach angielskich również mogą być dwa transepty (obydwa od wschodu). W dachu nad skrzyżowaniem transeptu i nawy głównej może występować niewielka wieża (tzw. sygnaturka).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ transept
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z transeptem, dotyczący transeptu
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. hist. starożytny kraj na Bliskim Wschodzie, zależny od Babilonii
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) odnoszący się do Transeufratei, związany z Transeufrateą
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) wiodący przez znaczącą część Europy bądź kursujący przez nią
Wiktionary
w biologii: zainfekowanie komórki genem pochodzącym z wirusa lub bakteriofaga
Transfekcja − proces wprowadzenia obcego DNA lub RNA do komórki eukariotycznej. W przypadku komórki prokariotycznej obowiązuje termin transformacja (jeśli materiał pochodzi z otoczenia) lub transdukcja (jeśli jest przenoszony za pośrednictwem bakteriofaga).
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ekon. hand. przekazanie środków
(1.2) sport. przejście zawodnika do innego klubu
(1.3) inform. przesłanie danych
(1.4) psych. przeniesienie zdobytych doświadczeń lub umiejętności i użycie ich w odmiennej sytuacji;
(1.5) praw. przekazanie praw do dokumentu imiennego
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
enzym katalizujący reakcję przenoszenia grup chemicznych z cząsteczki jednego związku (donora) na cząsteczkę innego związku (akceptor)
SJP.pl
wagon samowyładowczy z własnym napędem, służący do przewożenia materiałów sypkich; stosowany głównie w hutach
SJP.pl
dający się transferować
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|transferować.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest transferowe; cecha tych, którzy są transferowi
Wiktionary
→ transfer
przymiotnik relacyjny
(1.1) ekon. związany z transferem, transferowaniem, dotyczący przekazu pieniędzy, usług, wiedzy
(1.2) sport. związany z transferem, transferami
(1.3) związany z transferem (przenoszeniem, przesyłaniem czegoś z miejsca na miejsce)
SJP.pl
Wiktionary
białko osocza krwi (glikoproteina) odpowiedzialne za transport żelaza; syderofilina
SJP.pl
przemiana postaci lub stanu ducha; przeobrażenie, przeistoczenie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
transfluencja lodowca – przelewanie się lodowca z jednej doliny do drugiej przez przełęcz lub płaski grzbiet
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) chem. środek owadobójczy
Transflutryna – szybko działający środek owadobójczy o wzorze sumarycznym C15H12Cl2F4O2.
Transflutrynę stosuje się wewnątrz pomieszczeń przeciw muchom, komarom i karaczanom. Jest substancją stosunkowo lotną (t. topn. 32 °C, t. wrz. 135 °C), działającą kontaktowo i przez inhalację.
Wiktionary oraz Wikipedia
osoba przejawiająca niechęć lub agresję wobec osób transpłciowych
SJP.pl
niechętny lub wrogi stosunek do osób transseksualnych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) psych. społ. dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób transpłciowych;
Transfobia, rzadziej transuprzedzenie – negatywne uczucia i postawy, wobec transpłciowości. Transfobia może obejmować strach, niechęć, nienawiść, przemoc, gniew lub dyskomfort odczuwany, lub wyrażany wobec osób, które nie dostosowują się do społecznych norm dotyczących płci społeczno-kulturowej. Jest ona często wyrażana równolegle z poglądami homofobicznymi i z tego powodu jest często uważana za aspekt homofobii. Transfobia stanowi formę uprzedzenia i dyskryminacji, podobną do rasizmu i seksizmu.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co transfobiczne; cecha tych, którzy są transfobiczni
Wiktionary
związany z silną niechęcią do osób transseksualnych
SJP.pl
→ transfob
SJP.pl
dynamiczny efekt w fotografii, sprawiający wrażenie ruchu przedmiotów statycznych, uzyskany za pomocą zmiany ogniskowej (zoom) podczas naświetlania błony
Transfokacja – zabieg w fotografii oparty na zmianie ogniskowej (zoomu) podczas naświetlania błony fotograficznej. Polega na zmianie kąta widzenia w obiektywie, co powoduje wrażenie „spłaszczenia perspektywy” i mniejszej głębi ostrości. W rzeczywistości podczas jazdy kamery, czyli jej ruchu na wózku lub kranie, głębia ostrości ani perspektywa nie ulega zmianie, lecz zmienia się tło i elementy otoczenia[].
SJP.pl
Wikipedia
urządzenie w kamerze albo aparacie fotograficznym zmieniające rozmiar obrazu poprzez zmianę ogniskowej obiektywu; zoom, obiektyw zmiennoogniskowy
Tr
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przemiana, przekształcanie czegoś
(1.2) jęz. przebudowa konstrukcji składniowej bez zmiany jej treści
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
teoria tłumacząca przechodzenie czegoś z jednego stanu do innego
SJP.pl
cecha czegoś związanego z transformacją
SJP.pl
1. związany z przekształceniem, przemianą kogoś lub czegoś;
2. w językoznawstwie: związany z procedurą lingwistyczną polegającą na przekształceniu jednej struktury gramatycznej w inną
SJP.pl
funkcja będąca wynikiem transformacji całkowej danej funkcji
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mat. wynik transformacji, wynik przekształcenia operandu pod wpływem działania operatora;
Transformata – wynik przekształcenia operandu pod wpływem działania operatora. Innymi słowy, transformatą nazywa się wynik działania transformacji (zob. szybka transformacja Fouriera).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) elektr. urządzenie do zmiany poziomu napięcia elektrycznego;
(1.2) pot. budynek z transformatorem (1.1) wysokiego napięcia
Transformator (z łac. "transformare" – przekształcać) – urządzenie elektryczne służące do przenoszenia energii elektrycznej prądu przemiennego drogą indukcji z jednego obwodu elektrycznego do drugiego, z zachowaniem pierwotnej częstotliwości. Zwykle zmieniane jest równocześnie napięcie elektryczne (wyjątek stanowi transformator separacyjny, w którym napięcie nie ulega zmianie).
Wiktionary oraz Wikipedia
zdrobnienie od: transformator
SJP.pl
pomieszczenie, w którym znajdują się transformatory
rzeczownik, żeński
(1.1) pomieszczenie, w którym pracują transformatory
SJP.pl
Wiktionary
pomieszczenie, gdzie znajdują się transformatory
SJP.pl
przymiotnik od: transformator
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z transformatorem, dotyczący transformatora
SJP.pl
Wiktionary
przedmiot, który łatwo można przekształcić w inny; transformers
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) inform. architektura sieci neuronowych na której opierają się LLM - modele językowe sztucznej inteligencji;
Transformer – drugi album Lou Reeda, wydany 8 grudnia 1972. Został on wyprodukowany przez Davida Bowiego i Micka Ronsona. Nagrań dokonano w sierpniu 1972 w londyńskim Trident Studios.
Zawiera najbardziej znane piosenki Reeda: "Perfect Day", "Satellite of Love" i jego największy przebój "Walk on the Wild Side". Płyta ma numer 194 na liście 500 najlepszych albumów magazynu "Rolling Stone".
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przedmiot, który łatwo można przekształcić w inny; transformer
Tr
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
SJP.pl
teoria głosząca, że gatunki przekształcają się w inne w kolejnych epokach geologicznych
Tr
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|transformować.
Wiktionary
zabieg leczniczy polegający na wprowadzeniu do krwiobiegu chorego (biorcy) krwi lub jej preparatów o odpowiedniej grupie, pobranej od dawcy; przetaczanie krwi
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. wprowadzanie do naczynia krwionośnego pacjenta krwi lub jej składników pochodzenia zewnętrznego
(1.2) pot. med. podanie kroplówki
SJP.pl
Wiktionary
specjalista w zakresie transfuzjologii
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się całością problemów pobierania, konserwowania oraz stosowania krwi i preparatów krwiopochodnych
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) med. lekarka specjalistka transfuzjologii
SJP.pl
Wiktionary
dział medycyny zajmujący się całością problemów dotyczących pobierania, konserwowania oraz stosowania krwi i preparatów krwiopochodnych w lecznictwie
Transfuzjologia – dział medycyny zajmujący się naukowymi podstawami dotyczącymi pobierania, konserwowania oraz stosowania krwi i preparatów krwiopochodnych w lecznictwie, a także przeprowadzaniem terapeutycznych zabiegów aferezy.
Z transfuzjologii jako dziedziny naukowej wyodrębnia się często transfuzjologię kliniczną, która stosuje ogólną wiedzę i zasady naukowe do zastosowań praktycznych w wielu innych specjalnościach medycznych, ze szczególnym uwzględnieniem:
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
wychodzący poza ramy gatunku
SJP.pl
[czytaj: transdżender] osoba z zaburzeniem tożsamości płciowej polegającym na rozbieżności między psychicznym poczuciem płci a biologiczną budową ciała; transseksualista, transgenderysta
SJP.pl
[czytaj: transdżenderowy] taki, którego płeć biologiczna nie odpowiada jego odczuciom i zachowaniom; transgenderyczny, transpłciowy
przymiotnik
(1.1) związany z transgenderyzmem, wykazujący tendencje do odbiegania od tradycyjnej roli płciowej
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: transdżenderyczny] taki, którego płeć biologiczna nie odpowiada jego odczuciom i zachowaniom; transgenderowy, transpłciowy
SJP.pl
[czytaj: transdżenderysta] osoba z zaburzeniem tożsamości płciowej polegającym na rozbieżności między psychicznym poczuciem płci a biologiczną budową ciała; transseksualista, transgender
SJP.pl
zaburzenie identyfikacji i roli płciowej, pośrednie między transwestytyzmem i transseksualizmem, polegające na niechęci do operacji chirurgicznej i zgodzie na kurację hormonalną
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) forma tożsamości płciowej polegająca na psychicznej identyfikacji osoby z płcią biologicznie odmienną, połączona z dążeniem do zmiany płci zgodnie z tym poczuciem
SJP.pl
Wiktionary
wprowadzenie do komórki obcego DNA; transgenizacja, transformacja genetyczna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest transgeniczne; cecha tych, którzy są transgeniczni
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) biol. określający organizm, którego genom zawiera gen wprowadzony od innego organizmu tego samego lub innego gatunku
Wiktionary
wprowadzenie do komórki obcego DNA; transgeneza, transformacja genetyczna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest transgraniczne; cecha tych, którzy są transgraniczni
SJP.pl
Wiktionary
przekraczający granice państw, istniejący ponad granicami państw
SJP.pl
1. wychodzenie poza standardy, przekroczenie granic, zwłaszcza norm moralnych;
2. zjawisko silniejszego rozwoju pewnej cechy u potomstwa niż w organizmach rodzicielskich;
3. zajmowanie nowego obszaru przez morze, lodowiec, pustynię itp. wskutek ruchów tektonicznych lub zmian klimatycznych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) psych. przekroczenie granic, norm
(1.2) biol. silniejszy rozwój określonej cechy u mieszańców niż u rodziców
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
wychodzić poza standardy, przekraczać granice, zwłaszcza norm moralnych
SJP.pl
→ transgresja; transgresywny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co transgresywne
Wiktionary
→ transgresja; transgresyjny
przymiotnik
(1.1) dotyczący transgresji
SJP.pl
Wiktionary
góry w Chinach
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. góry w Chinach na południu Wyżyny Tybetańskiej;
Transhimalaje (chiń. 冈底斯山脉; pinyin "Gāngdǐsī Shānmài") – góry w Chinach na południu Wyżyny Tybetańskiej.
Długie na 1000 km, szerokie na 30-225 km. W tektonicznym obniżeniu dzielącym je od Himalajów płyną rzeki: Brahmaputra górna, Satledź, Indus. Główne pasma: Nganglong Kangri (wysokość do 6596 m), Nienczen Tangla (7182 m), Kajlas.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
forma pasterstwa polegająca na przepędzaniu trzód ustalonymi szlakami z pastwisk górskich na nizinne
Nie mylić z: transhumanizm.
Transhumancja (inaczej: pasterstwo transhumancyjne) – rodzaj pierwotnej, ekstensywnej formy pasterstwa, niesłusznie czasem zwanej koczownictwem. W odróżnieniu od klasycznego koczownictwa transhumancja polega na sezonowych, stałych przegonach stad między pastwiskami zimowymi (na równinach podgórskich, w dolinach itp.) i pastwiskami letnimi (górskimi), jednak jego ośrodkiem pozostaje stała osada – wieś, gdzie część ludności trudni się uprawą roli.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
przedstawiciel ruchu postulującego potrzebę wykorzystania nauki i techniki, w szczególności neurotechnologii, biotechnologii i nanotechnologii, do przezwyciężenia ludzkich ograniczeń i poprawy kondycji ludzkiej
SJP.pl
SJP.pl
SJP.pl
ruch postulujący potrzebę wykorzystania nauki i techniki, w szczególności neurotechnologii, biotechnologii i nanotechnologii, do przezwyciężenia ludzkich ograniczeń i poprawy kondycji ludzkiej
Transhumanizm (czasem skracany do >H lub H+) – ruch intelektualny, kulturowy oraz polityczny postulujący "możliwość i potrzebę" (ale nie konieczność) wykorzystania nauki i techniki, w szczególności neurotechnologii, biotechnologii i nanotechnologii, do przezwyciężenia ludzkich ograniczeń i poprawy kondycji ludzkiej.
SJP.pl
Wikipedia
zdrobnienie od: trans
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od trans
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: tranz-it] model samochodu marki Ford
Transit, również NAVSAT, NNSS (ang. "Navy Navigation Satellite System") – pierwszy działający system nawigacji satelitarnej. Używany początkowo przez Marynarkę Wojenną USA do określania pozycji przez okręty podwodne z pociskami balistycznymi typu Polaris, później również przez okręty nawodne, a w 1967 udostępniono go użytkownikom cywilnym. Wykorzystywano go m.in. w żegludze oraz do celów hydrograficznych i geodezyjnych.
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: trans-itio] z łaciny: przejście, rodzaj figury retorycznej organizującej wypowiedź; tranzycja
SJP.pl
w fizyce: stan przejściowy wzbudzonego, wymuszonego drgania
Transjent (akustyka)(ang. "Transient – przemijający, chwilowy") – element fali dźwiękowej, będący integralną częścią sygnału akustycznego (również jako cały ten sygnał), charakteryzujący się wysoką amplitudą i krótkim czasem przemijania.
W procesie cyfrowej obróbki dźwięku wykorzystuje się techniki kształtowania transjentów aby celowo osiągnąć korzystne dla produkcji rezultaty, np. podkreślenie charakteru utworu muzycznego.
SJP.pl
Wikipedia
nazwa Jordanii od 1921 do 1949 roku
Transjordania ( Transjordan, #PATRZ
"Imārah Sharq al-Urdun", czyli „kraj za Jordanem”) – emirat utworzony w 1921 we wschodniej części terytorium mandatowego Palestyny na Bliskim Wschodzie. Terytorium to pozostawało pod administracją Wielkiej Brytanii do roku 1946, gdy ogłosiło ono niepodległość jako Królestwo Transjordanii. Od 1949 jego oficjalna nazwa brzmi Haszymidzkie Królestwo Jordanii (#PATRZ
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
osoba identyfikująca się z płcią żeńską, pomimo tego, że przy narodzinach stwierdzono u niej płeć męską na podstawie cech biologicznych
SJP.pl
Transkei – bantustan utworzony w 1963 dla ludów Khosa. Ogłosiło niepodległość 26 października 1976. Stolicą bantustanu była Umtata. Transkei powróciło oficjalnie do RPA 27 kwietnia 1994; znajduje się w granicach współczesnej Prowincji Przylądkowej Wschodniej.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|transkludować.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) inform. sposób zaimportowania fragmentów innych dokumentów w systemie hipertekstowym;
Tr
Wiktionary oraz Wikipedia
kobieta, która dokonała korekty płci (urodziła się jako mężczyzna)
Trans kobieta (także trans-kobieta) – kobieta, której przypisano płeć męską przy urodzeniu i która żyje w zgodzie z odczuwaną przez nią żeńską tożsamością płciową. Trans kobiety to określenie na osoby transseksualne lub transpłciowe o typie M/K, czyli mężczyzna/kobieta ( MtF, male-to-female).
SJP.pl
Wikipedia
przetwarzanie informacji wyrażonych w danym kodzie na znaki innego kodu; transkodowanie
SJP.pl
układ przetwarzający jeden kod dwójkowy na inny kod dwójkowy
Transkoder – układ cyfrowy o n wejściach oraz k wyjściach. Jego działanie polega na zamianie dowolnego kodu cyfrowego (poza kodem 1 z n) na inny, dowolny kod cyfrowy (również z wyjątkiem kodu 1 z n).
Typowym przykładem takiego układu jest układ zamieniający naturalny kod binarny na kod wyświetlacza siedmiosegmentowego (czasami mylnie nazywanym „dekoderem”).
SJP.pl
Wikipedia
1. przebiegający przez cały kontynent;
2. przebiegający między kontynentami; interkontynentalny, międzykontynentalny
przymiotnik
(1.1) przemierzający, przebiegający przez cały kontynent albo kursujący między kontynentami
SJP.pl
Wiktionary
tłumaczenie tekstu oddające znaczenie, kontekst oraz emocje zawarte w oryginale
Transkreacja – proces adaptacji przekazu, który niesie ze sobą tekst źródłowy do języka docelowego, przy zachowaniu jego intencji, emocji, stylu, wydźwięku i kontekstu. Treść poddana transkreacji powinna nieść te same konsekwencje w języku docelowym, co w języku źródłowym. Termin pochodzi z połączenia słów "translacja" (tłumaczenie) i "kreacja" (tworzenie), co wskazuje na proces twórczy, w którym wykonawca bierze pod uwagę także różnice kulturowe.
SJP.pl
Wikipedia
czasownik
(1.1) dokonywać transkrypcji
Wiktionary
1. w muzyce:
a) opracowanie utworu muzycznego na inny instrument lub głos, niż na który był on pierwotnie skomponowany;
b) utwór powstały w ten sposób;
2. przepisanie informacji genetycznej z DNA na matrycowy RNA;
3. zapisanie tekstu mówionego w postaci umownych znaków lub zapisanie tekstu z użyciem innego systemu znaków niż ten, w którym był zapisany pierwotnie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zapisywanie tekstu w innym systemie pisma
(1.2) jęz. zapisywanie mowy za pomocą znaków graficznych
(1.3) muz. przekształcenie partytury napisanej dla pewnego instrumentu muzycznego lub głosu na inny instrument lub głos
(1.4) biol. pierwszy etap procesu syntezy protein;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
1. odcinek RNA powstały w wyniku transkrypcji odcinka DNA;
2. tekstowy zapis nagrania rozmowy lub stenogramu;
3. odpis, wyciąg
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) biol. ogół produktów transkrypcji informacji genetycznej z nici DNA na nić RNA w konkretnym organizmie;
forma rzeczownika.
(2.1) C. plural|transkrypt.
Tr
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
Transkryptomika – dziedzina nauk biologicznych (głównie biologii molekularnej i genetyki), pokrewna proteomice, genomice i metabolomice. Zajmuje się określeniem miejsca i czasu aktywności genów poprzez badanie transkryptomu. Nazwa została utworzona poprzez analogię ze słowa "genomika" i podobnie wskazuje na całościowe ujęcie danego problemu. Transkryptomika teoretyczna stanowi jeden z fundamentów bioinformatyki.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba zajmująca się przepisywaniem tekstów ze słuchu
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta zajmująca się przepisywaniem tekstów ze słuchu
Wiktionary
koncepcja filozoficzna Wolfganga Welscha, mówiąca o hybrydyzacji dzisiejszych kultur i utracie ich wcześniejszej jednorodności i odrębności
Transkulturowość – koncepcja, która została stworzona przez filozofa Wolfganga Welscha. Mówi, że dzisiejsze kultury w dużej mierze charakteryzuje mieszanie, przenikanie i hybrydyzacja, a kultury nie mają już sugerowanej wcześniej formy jednorodności i odrębności. Pojęcie transkulturowości jako nowej koncepcji kultury powstało w odpowiedzi na brak satysfakcji z koncepcji takich jak wielokulturowość i interkulturowość.
SJP.pl
Wikipedia
związany z przenikaniem, mieszaniem się różnych kultur
SJP.pl
1. proces syntezy białka odbywający się w żywych komórkach
2. tłumaczenie z jednego języka na inny; przekład;
3. w geometrii: przekształcenie przestrzeni polegające na przesunięciu wszystkich jej punktów o ten sam wektor; przesunięcie równoległe
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. tłumaczenie z jednego języka na drugi
(1.2) książk. tekst powstały w wyniku translacji (1.1)
(1.3) mat. przesunięcie figury geometrycznej na płaszczyźnie lub w przestrzeni o dany wektor;
(1.4) biol. proces w biosyntezie białka polegający na utworzeniu łańcucha peptydowego na podstawie sekwencji aminokwasów powstałej w wyniku transkrypcji;
(1.5) rel. przeniesienie relikwii świętego z miejsca pierwotnego pochówku do miejsca odpowiedniego do odprawiania mszy;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
w translacji: jednostka składowa inwariantu przekładu; translat
SJP.pl
SJP.pl
dawniej: tłumacz
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. osoba trudniąca się tłumaczeniem, tłumacz
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) techn. urządzenie dokonujące tłumaczeń w sposób automatyczny
(2.2) inform. program wykonujący tłumaczenie (translację) kodu źródłowego na kod wynikowy
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
tłumaczka
SJP.pl
związany z dyscypliną naukową badającą podstawy teoretyczne i metodologiczne komunikacji międzyjęzykowej, realizowanej przy pomocy tłumacza; przekładoznawczy
SJP.pl
dyscyplina naukowa badająca podstawy teoretyczne i metodologiczne komunikacji międzyjęzykowej, realizowanej przy pomocy tłumacza; przekładoznawstwo
SJP.pl
zapis tekstu znakami innego alfabetu, niż pierwotny, bez tłumaczenia i uwzględniania wymowy, np. transliteracja łacińska tekstu w cyrylicy
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. zapis tekstu z użyciem liter innego alfabetu niż alfabet właściwy dla danego języka;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący transliteracji
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z transliteracją, dotyczący transliteracji
SJP.pl
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. przetransliterować)
(1.1) jęz. zapisywać tekst pisany w pewnym alfabecie przy użyciu liter innego alfabetu
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przemieszczenie obiektu z pewnego miejsca do innego
(1.2) med. biol. mutacja polegająca na przemieszczeniu fragmentu chromosomu;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
przenosić (przenieść) w inne miejsce; przemieszczać (przemieścić)
SJP.pl
SJP.pl
obejmujący wiele mediów, rozwijany równolegle w różnych formach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. reinkarnacja, metempsychoza
Wiktionary
przekazywanie obrazów na odległość za pośrednictwem fal elektromagnetycznych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. przesyłanie sygnałów (obrazów, dźwięków) za pomocą fal elektromagnetycznych
(1.2) korzystanie w audycji radiowej lub telewizyjnej z materiału przekazanego z zewnątrz studia
(1.3) audycja, w której wykorzystano transmisję (1.2)
(1.4) techn. podzespół rozdzielający moc silnika na oddzielne maszyny
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest transmisyjne
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) dotyczący transmisji
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) system. funkcja określająca zależność między sygnałem na wyjściu liniowego układu dynamicznego a sygnałem na jego wejściu;
(1.2) fiz. stosunek natężenia światła przepuszczonego przez pewien ośrodek do natężenia światła nań padającego
Wiktionary
SJP.pl
związek chemiczny biorący udział w przekazywaniu impulsów nerwowych z komórek do innych komórek (zarówno nerwowych jak i nienerwowych, np. mięśniowych); neurotransmiter, neuroprzekaźnik, przekaźnik nerwowy, mediator, neuromediator
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) dokonywanie transmisji; nadawanie dźwięków, obrazów lub innych sygnałów przy użyciu fal elektromagnetycznych
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) dokonywać transmisji, nadawać obrazy i dźwięki za pośrednictwem fal elektromagnetycznych
Wiktionary
związek chemiczny biorący udział w przekazywaniu impulsów nerwowych z komórek do innych komórek (zarówno nerwowych jak i nienerwowych, np. mięśniowych); neurotransmitter, transmiter, neuroprzekaźnik, przekaźnik nerwowy
SJP.pl
1. przemiana pierwiastka chemicznego w inny pierwiastek;
2. w alchemii: przemiana metali nieszlachetnych w złoto lub w srebro za pomocą kamienia filozoficznego;
3. dawniej: przeobrażenie, przeistoczenie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. przemiana, przekształcenie, przeobrażenie, transformacja
(1.2) chem. przekształcenie jednego pierwiastka chemicznego w inny
(1.3) hist. w alchemii: przemiana metalu nieszlachetnego w złoto lub w srebro, następująca pod wpływem kamienia filozoficznego
Transmutacja pierwiastków ( transmutatio ‘zamiana; przestawienie’ od "trans" 'za, poza, z tamtej strony’ i "mutatio" ‘zmiana’) – przemiana jednych pierwiastków chemicznych w inne. Sam termin "transmutacja" ma szersze znaczenie i oznacza dowolną przemianę. W biologii, w początkowym okresie rozwoju ewolucjonizmu, terminem tym określano naturalną przemianę jednych gatunków w inne.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik
(1.1) przym. od transmutacja
SJP.pl
Wiktionary
dawniej: przemieniać, przeistaczać, przeobrażać
SJP.pl
mężczyzna, który dokonał korekty płci (urodził się jako kobieta)
Trans mężczyzna (także trans-mężczyzna) – mężczyzna, któremu przypisano płeć żeńską przy urodzeniu i który żyje w zgodzie z odczuwaną przez niego męską tożsamością płciową. Wielu transmężczyzn decyduje się na przeprowadzenie tranzycji chirurgicznej lub hormonalnej, lub na obie te metody (patrz terapia korekty płci), aby zmienić swój wygląd w sposób, który jest zgodny z ich tożsamością płciową lub który łagodzi dysforię płciową.
SJP.pl
Wikipedia
dotyczący różnych narodów, reprezentantów różnych narodów
przymiotnik
(1.1) dotyczący różnych narodów
SJP.pl
Wiktionary
położony poza orbitą Neptuna
SJP.pl
PAO „Transnieft” ( ПАО «Транснефть», JSC “Transneft”) – rosyjskie przedsiębiorstwo państwowe odpowiedzialne za krajowe sieci ropociągów z siedzibą w Moskwie. Spółka została założona 14 sierpnia 1993 roku na podstawie przyjętej przez rząd uchwały i dekretu prezydenta Rosji nr 1403 z dnia 17 listopada 1992 roku i jest prawnym następcą państwowej spółki "Gławtransnieft" działającej w czasach ZSRR. Prezesem spółki jest Nikołaj Tokariew.
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) przemierzający, przepływający, wiodący przez ocean
(1.2) znajdujący się na przeciwnym brzegu oceanu; zmierzający w kierunku tego brzegu
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. proces przechodzenia nazwy własnej jednej kategorii w nazwę własną innej kategorii
Wiktionary
Transoptor, także optoizolator – półprzewodnikowy przyrząd optoelektroniczny składający się z co najmniej jednego fotoemitera i co najmniej jednego fotodetektora umieszczonych we wspólnej obudowie.
Sprzężenie optyczne może być stałe (w przypadku obudowy zamkniętej izolującej optycznie od otoczenia) lub zmienne, modulowane z zewnątrz poprzez zmianę współczynnika transmisji lub odbicia światła (w przypadku obudowy optycznie otwartej).
Wikipedia
→ transowy
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest transowe; cecha tych, którzy są transowi
SJP.pl
Wiktionary
1. przymiotnik od: trans (stan podobny do niepełnego snu);
2. przymiotnik od: trans (stan braku kontaktu z otoczeniem);
3. przymiotnik od: trance (styl muzyczny); trance'owy
SJP.pl
przemierzający Pacyfik
przymiotnik relacyjny
(1.1) odbywający kursy przez Pacyfik, przechodzący przez Pacyfik
(1.2) znajdujący się za Pacyfikiem
SJP.pl
Wiktionary
zdrobnienie od: transparent
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od transparent
SJP.pl
Wiktionary
1. przezroczystość;
2. dawniej: przezrocze
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) duża płachta tkaniny, papieru lub tablica z napisem lub rysunkiem o treści propagandowej lub reklamowej
(1.2) obraz na materiale transparentnym, oświetlany od tyłu
(1.3) techn. tworzywo sztuczne używane na podeszwy
Transparent – tablica, pas materiału lub tkaniny, zwykle umocowany na jednym lub dwóch drążkach (drzewcach), (niekiedy niesiony w rękach bez drążków lub mocowany do ścian budynków lub ogrodzeń) z napisem lub rysunkiem o treści okolicznościowej, propagandowej. Transparent najczęściej noszony jest (lub wywieszany) podczas zgromadzeń świeckich, religijnych, imprez sportowych lub protestów społecznych takich jak: pochody, manifestacje, demonstracje, wiece, pikiety, pielgrzymki, mecze lub turnieje.
Wiktionary oraz Wikipedia
→ transparentny; przejrzystość, przezroczystość
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest transparentne; cecha tych, którzy są transparentni
SJP.pl
Wiktionary
1. o działaniu: jawny
2. przezroczysty, przebijający
3. łatwy do rozpoznania lub przewidzenia
przymiotnik
(1.1) rzad. przezroczysty
(1.2) przen. publ. jawny, nieukrywający niczego
(1.3) łatwy do rozpoznania lub przewidzenia
(1.4) kosmet. nadający cerze świetlistość
SJP.pl
Wiktionary
wykraczający poza ludzką świadomość
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który dotyczy stanów istniejących poza normalną ludzką świadomością
SJP.pl
Wiktionary
1. parowanie wody z rośliny, oddawanie wody w postaci pary przez roślinę, odbywające się głównie poprzez aparaty szparkowe liści; wyparowywanie;
2. wydzielanie potu przez skórę; pocenie się
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bot. czynne parowanie wody z nadziemnych części roślin przez aparaty szparkowe, skórkę i przetchlinki;
(1.2) przest. pocenie się
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący transpiracji
SJP.pl
1. o roślinach: oddawać wodę w postaci pary wodnej; wyparowywać;
2. o skórze: wydzielać pot; pocić się
SJP.pl
rzadko: istota spoza Układu Słonecznego; kosmita, marsjanin, ufoludek
SJP.pl
organ nadający się do przeszczepu
SJP.pl
przeszczepienie narządów lub ich części z jednego organizmu do drugiego
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. przeszczepianie tkanki, organu lub części komórki
(1.2) ogrod. szczepienie nowych odmian na starych drzewach
SJP.pl
Wiktionary
1. → transplantacja;
2. turystyka transplantacyjna - przyjazd zamożnego biorcy organów do krajów słabo rozwiniętych, w których prawo nie chroni życia i zdrowia dawców
przymiotnik relacyjny
(1.1) med. związany z transplantacją, przeszczepami
SJP.pl
Wiktionary
specjalista w zakresie transplantologii
SJP.pl
dział medycyny zajmujący się przeszczepami
SJP.pl
SJP.pl
1. w medycynie: dokonać, dokonywać transplantacji, zabiegu chirurgicznego polegającego na przeniesieniu komórek, tkanki lub narządu w miejsce ich ubytku, uszkodzenia; przeszczepić, przeszczepiać;
2. w ogrodnictwie: zastosować, stosować transplantację, szczepienie wartościowych odmian na starych, słabo owocujących drzewach dla wywołania konkretnych zmian w rozwoju tych drzew
SJP.pl
hipotetyczna planeta Układu Słonecznego poza orbitą Plutona
SJP.pl
pierwiastek promieniotwórczy z grupy o tej samej nazwie
SJP.pl
pierwiastek promieniotwórczy z grupy o tej samej nazwie
SJP.pl
urządzenie elektroniczne odbierające i nadające inny sygnał jako odpowiedź
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) elektron. urządzenie nadawczo-odbiorcze umożliwiające identyfikację przedmiotu, pojazdu lub środka transportu
Transponder (XPDR, XPNDR lub TPDR) – bezprzewodowe urządzenie komunikacyjne, które automatycznie odbiera, moduluje, wzmacnia i odpowiada na sygnał przychodzący w czasie rzeczywistym. Termin pochodzi z połączenia słów (transmitter i responder).
Transpondery dzielą się na dwie główne kategorie różniące się sposobem zasilania: aktywne i pasywne.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
1. przenieść, przenosić z jednej dziedziny do innej;
2. dokonać, dokonywać transpozycji utworu muzycznego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od transport
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ogół działań związanych z przemieszczaniem towarów i/lub ludzi za pomocą środków lokomocji;
(1.2) towar, który jest transportowany
(1.3) geol. przenoszenie przez wodę, wiatr i lód produktów wietrzenia skał
Tr
Wiktionary oraz Wikipedia
1. urządzenie mechaniczne do przemieszczania materiałów na niewielką odległość; przenośnik;
2. opancerzony pojazd kołowy lub gąsienicowy uzbrojony w ciężki karabin maszynowy albo działko małego kalibru, służący do przewozu osób i sprzętu w rejonie walk
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. urządzenie lub system do transportu
(1.2) mot. pojazd służący do transportu
(1.3) biochem. białko błonowe przenoszące cząsteczki lub jony między błonami;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zdrobnienie od: transporter
SJP.pl
zdrobnienie od: transporter
SJP.pl
przymiotnik od: transporter
SJP.pl
Transportochłonność – stopień zaangażowania transportu przy obsłudze przewozowej innych działów gospodarczych. Na transportochłonność składa się zużycie pracy żywej oraz materiałów i energii w działalności transportowej wykonanej na rzecz jednostki. Wyznacza ona, ile ton różnego rodzaju ładunków, tj. surowców, materiałów pomocniczych, należy dowieźć do miejsca produkcji, aby wytworzyć określone produkty finalne.
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|transportować.
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) przewozić coś lub kogoś z jednego miejsca na drugie przy pomocy środków transportu
Wiktionary
osoba zajmująca się transportem
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) statek (nawodny lub powietrzny) albo pojazd służący do transportu
Transportowiec – pomocnicza jednostka pływająca marynarki wojennej, służąca do zaopatrywania okrętów lub transportu wojsk i uzbrojenia. Może to być statek noszący banderę handlową, doraźnie wcielony pod rozkazy marynarki wojennej, statek handlowy pod banderą wojenną albo okręt specjalnie zbudowany lub przystosowany do celów zaopatrzenia. Nazwą tą bywają określane także statki handlowe do przewozu ładunków.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik
(1.1) dotyczący transportu
Wiktionary
pojemnik do przewozu zwierząt, np. ptaków, gryzoni, pszczół
SJP.pl
sekwencja DNA, która może samodzielnie przemieszczać się w obrębie genomu gospodarza w wyniku transpozycji
Tr
SJP.pl
Wikipedia
1. przystosowanie czegoś do innego użytku niż poprzedni;
2. w muzyce: przeniesienie utworu lub jego części do innej tonacji;
3. w matematyce:
a) zamiana kolejności dwóch sąsiednich elementów ciągu;
b) operacja zamiany kolumn macierzy na jej wiersze i na odwrót;
4. dawniej: przekład z jednego języka na inny; tłumaczenie, translacja
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) praw. włączenie norm prawa międzynarodowego do krajowego porządku prawnego
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący transpozycji
SJP.pl
wyspecjalizowany mikroprocesor do obliczeń numerycznych
Tr
SJP.pl
Wikipedia
zaburzenie tożsamości płciowej polegające na rozbieżności między psychicznym poczuciem płci a biologiczną budową ciała; transseksualność, transseksualizm, transgender
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odmienność tożsamości płciowej od płci ustalonej przy urodzeniu na podstawie cech biologicznych;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
taki, którego płeć biologiczna nie odpowiada jego odczuciom i zachowaniom; transgenderyczny, transgenderowy
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, którego tożsamość płciowa jest inna niż płeć ustalona przy urodzeniu na podstawie cech biologicznych
SJP.pl
Wiktionary
osoba odczuwająca rozbieżność między swoją płcią fizyczną a psychiczną
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ktoś żyjący lub pragnący żyć, jako osoba płci przeciwnej
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
kobieta, u której psychiczne poczucie płci jest różne od biologicznej budowy ciała
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) seks. psych. osoba odczuwająca rozbieżność między płcią psychiczną a biologiczną, żyjąca jak kobieta
(1.2) seks. osoba (początkowo o cechach biologicznych płci męskiej), która przeszła sądową zmianę płci i poddała się operacji chirurgicznej w celu zmiany zewnętrznych cech płciowych
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
zaburzenie tożsamości płciowej polegające na rozbieżności między psychicznym poczuciem płci a biologiczną budową ciała; transseksualność, transpłciowość, transgender
Transseksualizm ( transire „przechodzić”; sexualis „płciowy”; sexus „płeć”) – medyczne określenie odnoszące się do osób, które przeszły jakąś formę medycznej lub chirurgicznej terapii korekty płci. Transseksualizm jest podzbiorem transpłciowości (inaczej transgenderyzmu), jednak niektóre osoby transseksualne nie chcą stosować określenia „osoba transpłciowa”.
SJP.pl
Wikipedia
zaburzenie tożsamości płciowej polegające na rozbieżności między psychicznym poczuciem płci a biologiczną budową ciała; transseksualizm, transpłciowość, transgender
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co transseksualne; cecha tych, którzy są transseksualni
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) związany z transseksualizmem, dotyczący transseksualizmu
Wiktionary
mający prędkość bliską prędkości dźwięku, np. przepływ transsoniczny; okołodźwiękowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przemiana pewnej substancji w inną
(1.2) teol. w teologii katolickiej to przemiana substancji: chleba i wina w ciało i krew Chrystusa podczas eucharystii;
Transsubstancjacja ( transsubstantiatio) lub przeistoczenie – w teologii katolickiej oznacza rzeczywistą przemianę substancji podczas Eucharystii: chleba (hostii) i wina w ciało i krew Jezusa Chrystusa. Termin ten został przyjęty podczas Soboru Laterańskiego IV w 1215 roku. Teolodzy prawosławni używają czasem terminu "przeistoczenie" ( μετουσίωσις, пресуществление) – uważają jednak, że termin ten ma charakter nie opisowy, ale wskazuje na tajemnicę obecności cielesnej Jezusa w Eucharystii.
Wiktionary oraz Wikipedia
proces przesiąkania surowicy krwi z naczyń krwionośnych do tkanek i jam ciała
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) przebiegający lub kursujący przez Syberię
Wiktionary
wszystko, co łączy dany tekst z innymi tekstami
SJP.pl
łączący dany tekst z innymi tekstami
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) uwierzytelniona kopia dokumentu, wyciąg z oryginału
Transumpt ( transumptum) – uwierzytelniona kopia oryginalnego dokumentu, stanowiąca jego zastępstwo w czynnościach prawnych.
Wiktionary oraz Wikipedia
każdy z pierwiastków chemicznych o masie atomowej większej od masy atomowej uranu (92); transuranowiec
SJP.pl
każdy z pierwiastków chemicznych o masie atomowej większej od masy atomowej uranu (92); transuran
Transuranowce – pierwiastki promieniotwórcze położone w układzie okresowym pierwiastków za uranem, tj. o liczbach atomowych większych niż 92. Należą do nich:
SJP.pl
Wikipedia
każdy z pierwiastków chemicznych o masie atomowej większej od masy atomowej uranu (92); transuran
SJP.pl
przymiotnik od: transuran; będący radioaktywnym pierwiastkiem chemicznym (np. aktynowiec transuranowy), mający cechy charakterystyczne dla takiego pierwiastka
SJP.pl
grupa pierwiastków promieniotwórczych o liczbach atomowych większych niż 92; transuranowce
SJP.pl
prowincja w RPA
Republika Południowoafrykańska (niderl. "Zuid-Afrikaansche Republiek", "ZAR"), potocznie Transwal ("Transvaal Republiek"; dosłownie „Republika za rzeką Vaal”) – państwo burskie na terenie obecnej Republiki Południowej Afryki, istniejące z przerwami w latach 1852–1902.
SJP.pl
Wikipedia
mieszkaniec Transwalu (prowincji w RPA)
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Transwalu
SJP.pl
Wiktionary
mieszkanka Transwalu (prowincji w RPA)
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Transwalu
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: Transwal (prowincja w RPA)
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Transwalem, dotyczący Transwalu
SJP.pl
Wiktionary
zbiór powstały z wybrania po jednym elemencie ze zbiorów danej rodziny
Transwersala – zbiór powstały z wybrania po jednym elemencie ze zbiorów danej rodziny (wymaga się zwykle, aby wybrane elementy były parami różne, wtedy moc transwersali jest równa mocy rodziny).
W użyciu są różne definicje tego terminu. Najczęściej jest on używany w matematyce dyskretnej w znaczeniach podanych poniżej, ale występuje też poza tą dziedziną matematyki w nieco odmiennych, choć pokrewnych znaczeniach.
SJP.pl
Wikipedia
przebiegający poprzecznie; poprzeczny, ukośny
SJP.pl
SJP.pl
osoba mająca skłonność do noszenia ubiorów, przejmowania sposobu bycia, często i roli seksualnej płci odmiennej
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) chłopak lub mężczyzna, ubierający się i zachowujący się jak dziewczyna albo kobieta
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
osiąganie satysfakcji emocjonalnej lub seksualnej w wyniku przebierania się w odzież osób płci odmiennej; eonizm
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) psych. upodabnianie się do osoby płci przeciwnej poprzez ubiór i zachowanie;
Ni
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) przebiegający lub kursujący przez Wielkopolskę
Wiktionary
kraina historyczna w środkowej Rumunii; Siedmiogród
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) hist. geogr. zob. Siedmiogród.
SJP.pl
Wiktionary
mieszkanka Transylwanii (krainy historycznej w Rumunii); Siedmiogrodzianka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Siedmiogrodu (Transylwanii)
SJP.pl
Wiktionary
mieszkaniec Transylwanii (krainy historycznej w Rumunii); Siedmiogrodzianin
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Siedmiogrodu (Transylwanii)
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: Transylwania
przymiotnik
(1.1) dotyczący Transylwanii (Siedmiogrodu)
SJP.pl
Wiktionary
1. partia towaru stanowiąca część większej całości;
2. część pożyczki państwowej lub kredytu bankowego puszczona w obieg
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hand. partia towaru stanowiąca część większej całości
(1.2) finans. część pożyczki państwowej lub kredytu bankowego, puszczona w obieg
SJP.pl
Wiktionary
wojsk. rów łączący różne urządzenia obronne, łączący w jeden system okopy, schrony itp.
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wojsk. odkryty, wąski rów wykopany wzdłuż linii frontu, łączący w jednolity system inne elementy fortyfikacji (okopy, schrony itp.), ułatwiający skryte manewry wzdłuż frontu;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ transza
SJP.pl
dawniej: akt umowy
SJP.pl
część rzędu jeździeckiego lub uprzęży nakładana na głowę zwierzęcia, pozwalająca na kierowanie nim; uzda, uździenica, ogłowie
SJP.pl
1. proces zmiany płci;
2. zmiana prawidłowych nukleotydów w DNA na inne w ramach jednej grupy zasad azotowych;
3. przejście, rodzaj figury retorycznej organizującej wypowiedź; transitio
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biol. chem. zmiana prawidłowych nukleotydów w DNA na inne w ramach jednej grupy zasad azotowych
(1.2) polit. okres przejściowy pomiędzy jednym ustrojem politycznym a drugim
(1.3) rel. ustne przekazywanie tajemnic i prawd wiary pochodzących od ustnego nauczania Jezusa Chrystusa
(1.4) med. proces korekty płci obejmujący zmianę roli społecznej i wizerunku, medyczną diagnostykę, terapię hormonalną zabiegi chirurgiczne oraz zmianę oznaczenia płci prawnej
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
czasownik niedokonany
(1.1) med. psych. przechodzić tranzycję, podlegać tranzycji
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z tranzycją, dotyczący tranzycji
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) elektr. przyrząd półprzewodnikowy służący do wzmacniania sygnałów elektrycznych;
(1.2) pot. mały, przenośny odbiornik radiowy
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) slang. obraź. osoba transpłciowa
Tranzystor – trójelektrodowy (rzadko czteroelektrodowy) przyrząd półprzewodnikowy, mający zdolność wzmacniania sygnału elektrycznego. Nazwa urządzenia wywodzi się od słów (transrezystancja) ("transresistance") z „półprzewodnikowym” przyrostkiem -stor, jak np. w słowie warystor ("varistor").
Wiktionary oraz Wikipedia
mały tranzystor
SJP.pl
przymiotnik od: tranzystor
przymiotnik relacyjny
(1.1) elektr. związany z tranzystorem, dotyczący tranzystora, zawierający tranzystory, zbudowany z tranzystorów
SJP.pl
Wiktionary
wprowadzenie tranzystorów do konstrukcji urządzeń elektronicznych
SJP.pl
1. przejazd osób lub przewóz towarów przez terytorium trzeciego państwa w drodze z jednego do drugiego kraju;
2. w astronomii:
a) przejście jednego ciała niebieskiego przez tarczę drugiego ciała niebieskiego;
b) przejście ciała niebieskiego przez południk w połowie drogi między wschodem a zachodem, np. tranzyt Słońca ma miejsce w południe
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) przewóz, przesyłanie, przejazd osób lub rzeczy przez obszar jakiegoś państwa w drodze do innego państwa
(1.2) pojazd służący do tranzytu (1.1)
(1.3) telekom. przekazywanie połączeń telefonicznych albo udostępnianie zasobów Internetu za pośrednictwem sieci innych operatorów
(1.4) astr. przejście ciała niebieskiego pomiędzy gwiazdą a daną planetaanetą
(1.5) astrol. metoda przewidywania poprzez nałożenie aktualnych pozycji planetaanet na znaki zodiaku danego horoskopu
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. przejazd osób lub przewóz towarów przez terytorium trzeciego państwa w drodze z jednego do drugiego kraju;
2. w astronomii:
a) przejście jednego ciała niebieskiego przez tarczę drugiego ciała niebieskiego;
b) przejście ciała niebieskiego przez południk w połowie drogi między wschodem a zachodem, np. tranzyt Słońca ma miejsce w południe
SJP.pl
przestarzale, potocznie: pociąg przejeżdżający przez tereny różnych państw w drodze do jakiegoś kraju
SJP.pl
1. przewozić osoby lub towary przez teren jakiegoś państwa w drodze do innego państwa;
2. udostępniać zasoby internetowe lub przekazywać połączenia telefoniczne za pośrednictwem sieci innych operatorów;
3. o planetach:
a) w astronomii: przemieszczać się na tle gwiazdy i częściowo przysłaniać jej światło;
b) w astrologii: przechodzić przez znaki Zodiaku horoskopu
SJP.pl
potocznie: osoba przejeżdżająca przez obszar danego państwa w drodze do innego państwa
SJP.pl
cecha czegoś związanego z przewożeniem osób lub towarów przez teren danego państwa w drodze do innego państwa
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest tranzytowe
SJP.pl
Wiktionary
→ tranzyt
przymiotnik
(1.1) przym. od tranzyt
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co tranzytywne
(1.2) gram. cecha czasownika tranzytywnego (przechodniego)
Wiktionary
1. pomost łączący statek z nabrzeżem lub innym statkiem;
2. zapadnia w teatrze;
3. konkurencja w strzelaniu do rzutków z myśliwskiej broni śrutowej;
4. rozległa pokrywa lawowa złożona z bazaltów lub skał pokrewnych
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) żegl. przenośna kładka do wchodzenia na statek
(1.2) zapadnia
(1.3) konkurencja sportowa polega na strzelaniu z broni palnej do rzutków
(1.4) muz. gatunek hip-hopu z mocnym basem, szybkimi hi-hatami i mrocznym klimatem;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rodzaj rośliny z rodziny kotewkowatych, do którego zalicza się od kilku do kilkudziesięciu gatunków jednorocznych roślin wodnych; kotewka
SJP.pl
myśliwy zajmujący się polowaniem na zwierzęta futerkowe
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) łow. północnoamerykański myśliwy stosujący pułapki na zwierzęta futerkowe;
(1.2) rzad. myśliwy
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) rodzaj zamkniętego skórzanego wiązanego buta turystycznego lub zimowego
Traper (ang. "trapper") – myśliwy, który za pomocą pułapek (ang. "trap") poluje na zwierzęta futerkowe (lisy, wizony, gronostaje itp.). Określenie to dotyczy zazwyczaj myśliwych z Ameryki Północnej (USA, Kanada), chociaż ludzi trudniących się traperstwem spotkać można w innych rejonach świata (np. na Syberii). Francuscy traperzy w Ameryce Północnej nosili miano "coureur des bois". Na zachodzie Stanów Zjednoczonych traperów nazywano często ludźmi gór.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rodzaj zamkniętego wiązanego buta turystycznego lub zimowego na gumowej, rowkowanej podeszwie
(1.2) podróżniczka stroniąca od cywilizacji
(1.3) pot. traperstwo
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z traperstwem, dotyczący traperstwa
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) łow. zajęcie trapera
Wiktionary
rodzaj męskiego obuwia zrobionego ze skóry lub z zamszu
SJP.pl
1. figura geometryczna w matematyce
2. przyrząd gimnastyczny w postaci drążka na linach
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geom. czworokąt, który posiada co najmniej jedną parę równoległych boków;
(1.2) sport. przyrząd gimnastyczny w postaci drążka zawieszonego poziomo na linach;
Trapez – czworokąt z przynajmniej jedną parą równoległych boków. Czasem zakłada się dokładnie jedną taką parę, przy takiej definicji równoległobok nie byłby trapezem.
Boki równoległe nazywa się "podstawami", pozostałe "ramionami", a odcinek łączący podstawy i prostopadły do nich – oraz jego długość, czyli odległość między podstawami – "wysokością" trapezu. Wszystkie trapezy są wypukłe[].
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zdrobnienie od: trapez
SJP.pl
SJP.pl
1. trapezoedr tetragonalny - klasa symetrii w tetragonalnym układzie krystalograficznym;
2. wielościan mający ściany w kształcie trapezoidów
SJP.pl
czworokąt płaski o czterech parami nierównoległych i nierównych bokach
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geom. czworokąt niebędący trapezem
(1.2) geom. czworokąt wypukły niebędący trapezem
(1.3) geom. czworokąt niebędący trapezem i niemający pary boków równych
Trapezoid – rodzaj czworokąta definiowany dwojako, nierównoważnie:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik
(1.1) przypominający kształtem trapez
Wiktionary
przypominający kształtem trapez, podobny do trapezu
SJP.pl
przymiotnik od: Trapezunt
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Trapezuntem, dotyczący Trapezuntu
SJP.pl
Wiktionary
dawniej: Trabzon (miasto w Turcji)
SJP.pl
członek zakonu katolickiego powstałego w roku 1664, obserwanckiego odłamu cystersów
SJP.pl
→ trapista
SJP.pl
1. być powodem czyjegoś złego samopoczucia, sprawiać przykrość; gnębić, nękać, martwić;
2. trapić się - martwić się, mieć obawy o coś
czasownik przechodni niedokonany (dk. strapić)
(1.1) przyprawiać o zmartwienie
(1.2) czynnie przysparzać niepokojów
czasownik zwrotny niedokonany trapić się (dk. strapić się)
(2.1) odczuwać przygnębienie, smutek, troskę z pewnego powodu
SJP.pl
Wiktionary
członek zakonu katolickiego powstałego w roku 1664, obserwanckiego odłamu cystersów
Trapiści, właściwie Zakon Cystersów Ściślejszej Obserwancji (OCSO, "Ordo Cisterciensis Strictioris Observantiae") – zakon katolicki istniejący pod tą nazwą od 1903 roku, wywodzący swoje początki z opactwa cysterskiego Notre-Dame de la Trappe w miejscowości Soligny-la-Trappe we Francji (południowa Normandia).
SJP.pl
Wikipedia
→ trap (ruchome schodzi lub część sceny)
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
odmiana tufu wulkanicznego, stosowana w budownictwie
forma rzeczownika.
(1.1) D. lm. od: trasa
SJP.pl
Wiktionary
1. szlak transportowy, komunikacyjny; ważna droga, ulica; arteria;
2. droga przebywana lub do pokonania; wytyczona droga dla sportowców;
3. linia w terenie lub na mapie, wyznaczająca przebieg szlaku, kierunek linii łączności
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) szlak, droga, arteria
(1.2) określona droga wyznaczona do przejechania
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
osoba wystawiająca weksel, tratę
Trasant – wystawca weksla trasowanego, będącego bezwarunkowym poleceniem skierowanym na piśmie do innej osoby (trasata) zapłaty określonej kwoty na rzecz osoby trzeciej (remitenta).
Trasant pozostaje głównym dłużnikiem wekslowym z weksla trasowanego do chwili przyjęcia (akceptacji) takiego weksla przez trasata.
SJP.pl
Wikipedia
osoba wskazana przez wystawcę weksla lub czeku do wypłaty kwoty wskazanej na wekslu lub czeku
Trasat – osoba, której wystawca weksla trasowanego (trasant) wydaje polecenie bezwarunkowej zapłaty określonej kwoty (sumy wekslowej) na rzecz osoby trzeciej (remitenta).
Z chwilą przyjęcia weksla trasowanego trasat staje się głównym dłużnikiem wekslowym (akceptantem) i odpowiada wobec remitenta za zapłatę.
SJP.pl
Wikipedia
określenie wykonawcze: rozwlekając, powstrzymując
SJP.pl
specjalista w dziedzinie traseologii
SJP.pl
dział techniki śledczej zajmujący się badaniem śladów pozostawionych na podłożu przez stopy, koła itp.; trasologia, tresologia
Traseologia – dział kryminalistyki zajmujący się badaniem śladów poruszania się, na przykład śladów stóp, obuwia, tropów zwierzęcych czy opon pojazdów.
W przeszłości traseologię często stosowano także do badania śladów kopyt końskich, co miało związek z powszechnym używaniem pojazdów zaprzęgowych.
SJP.pl
Wikipedia
pracownik stoczni, opracowujący szablony statków lub robotnik kreślący linie na półfabrykatach wyrobów, wzdłuż których ma być prowadzona ich obróbka
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
dział stoczni, w którym wykonuje się rysunki poszczególnych części budowanego statku w naturalnej wielkości oraz tworzy się szablony
Trasernia – miejsce w stoczni, w którym przenosi się linie teoretyczne z projektu na naturalnej wielkości arkusze blachy (które idą dalej do sekcji prefabrykacji) oraz tworzy się szablony. Istnieją trzy typy traserni: ręczna, optyczna, sterowana komputerowo.
SJP.pl
Wikipedia
→ traser
przymiotnik
(1.1) techn. odnoszący się do trasera (pracownika wyznaczającego linie obróbki na materiale lub przygotowującego szablony w przemyśle okrętowym), należący do niego lub właściwy jego pracy
(1.2) techn. przeznaczony do wykreślania na płaszczyznach linii i punktów pomocniczych, według których ma przebiegać dalszy proces obróbki
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: trasz] bardzo dynamiczna i agresywna odmiana heavy metalu z elementami muzyki punk; thrash, thrashmetal, trash metal, thrash metal
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
→ trash metal [czytaj: traszmetalowy]; trashowy, thrashowy, thrashmetalowy
SJP.pl
→ trash [czytaj: traszowy]; thrashowy, trashmetalowy, thrashmetalowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. mieszanka języków białoruskiego i rosyjskiego;
Trasianka ( трасянка) – specyficzna mieszanina języka rosyjskiego i białoruskiego, a dokładniej – kontaminacja białoruskiej fonetyki i rosyjskiego słownictwa, a czasem także składni. Trasianka jest używana powszechnie na Białorusi, także przez prezydenta Alaksandra Łukaszenkę.
Wiktionary oraz Wikipedia
zdrobnienie od: trasa
SJP.pl
dział techniki śledczej zajmujący się badaniem śladów pozostawionych na podłożu przez stopy, koła itp.; traseologia, tresologia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|trasować.
(1.2) inform. wyznaczanie trasy dla pakietu danych w sieci komputerowej, a następnie wysłanie go tą trasą;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
1. wyznaczać linię drogi, szlaku w terenie lub na mapie;
2. wyznaczać na przedmiocie linie, według których ma być dokonana jego obróbka;
3. trasować weksel - obciążać kogoś płatnością weksla;
4. środowiskowo: wyznaczać trasę dla pakietu danych w sieciach teleinformatycznych; routować
czasownik
(1.1) nanosić wymiary na element przeznaczony do obróbki, np. cięcia, wiercenia
(1.2) wyznaczać drogę w terenie lub na mapie
(1.3) inform. stanowić połączenie różnych sieci komputerowych i wyznaczać trasę przepływu pakietów w nich
SJP.pl
Wiktionary
→ trasa
SJP.pl
płaz ogoniasty występujący w pobliżu wody
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) herp. wodnolądowy, oliwkowobrunatny, podłużny płaz;
Traszki, trytony – płazy ogoniaste ("Caudata") o wodno-lądowym trybie życia z rodziny salamandrowatych (Salamandridae).
Wszystkie krajowe gatunki płazów, m.in. traszek, są w Polsce objęte ochroną prawną (na mocy Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 6 stycznia 1995 r.)
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu uciańskim;
Traszkuny (lit. "Troškūnai") – miasto na Litwie, położone w okręgu uciańskim, 18 km od Onikszt w rejonie oniksztańskim. Traszkuny były rodową siedzibą Montwiłłów.
Miasto było siedzibą gminy wiejskiej Traszkuny.
Wiktionary oraz Wikipedia
środowiskowo: fragment ciągu komunikacyjnego
Tr
SJP.pl
Wikipedia
weksel trasowany (ciągniony) - zapłaty wierzytelności dokonuje osoba wskazana przez wystawiającego weksel (dłużnik wystawiającego nie wpłaca mu pieniędzy, lecz reguluje jego zobowiązanie wobec osoby trzeciej - remitenta)
SJP.pl
tra ta ta;
1. wykrzyknik naśladujący dźwięk trąbki;
2. potoczny wykrzyknik wyrażający nieufny, lekceważący stosunek do czyichś słów; gadaj zdrów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|tratować.
Wiktionary
czasownik
(1.1) niszczyć lub uszkadzać coś przez przebiegnięcie po czymś
Wiktionary
określenie wykonawcze: powstrzymując, wydłużając (wartości rytmiczne dźwięków)
SJP.pl
rodzaj włoskiego lokalu gastronomicznego, skromniejszego niż restauracja
Tr
SJP.pl
Wikipedia
1. pnie drzew ułożone obok siebie i powiązane linami, spławiane z prądem rzeki;
2. konstrukcja z połączonych ze sobą belek, trzciny itp. służąca do transportu po wodzie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rodzaj płaskiej, często prowizorycznej, konstrukcji służącej do transportu po wodzie;
(1.2) napełniający się samoczynnie ponton ratunkowy
(1.3) techn. naddatek stabilizujący w podstawie elementu tworzonego w technologii druku 3D
Zobacz też: „Tratwa” – festiwal piosenki szantowej.
Tratwa – jakakolwiek płaska konstrukcja służąca podróżowaniu na wodzie. Najczęściej wygląda jak prosta łódź pozbawiona kadłuba. Tradycyjne bądź prymitywne tratwy są konstruowane z drewna bądź trzciny. Nowoczesne tratwy ratunkowe używają wytrzymałych, wielowarstwowych, impregnowanych materiałów. W zależności od rozmiaru mogą posiadać maszt lub inne elementy.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Edeltrauda
Wiktionary
[czytaj: trałgut] nazwisko, np. Romuald Traugutt (1826-64), generał polski
SJP.pl
[czytaj: trałler] rodzaj statku rybackiego; trawler
SJP.pl
traumatyzm; uraz;
1. uszkodzenie organizmu (tkanek, narządów) spowodowane obrażeniem ciała czynnikami mechanicznymi, chemicznymi, elektrycznymi itp.;
2. wstrząsające, przykre zdarzenie powodujące trwałe zmiany w psychice; szok, wstrząs
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. uszkodzenie ciała lub organu wskutek obrażenia ciała
(1.2) psych. zmiana w psychice powstała wskutek gwałtownego, ciężkiego przeżycia
Trauma lub uraz psychiczny – trwała zmiana w psychice, która spowodowana jest gwałtownym i przykrym przeżyciem. Trauma może oznaczać także to, co powoduje w psychice trwałą zmianę, nagłe wzruszenie.
Trauma jest stanem psychicznym wywołanym działaniami czynników zewnętrznych, zagrażających zdrowiu lub życiu, które prowadzą do głębokich zmian w funkcjonowaniu człowieka. Rezultatem takiego urazu u osoby dotkniętej traumą mogą być utrwalone trudności w powrocie do poprzedniego funkcjonowania. Trudności te mogą tworzyć zespół objawów, tzw. zaburzenie stresowe pourazowe. Następstwami doznanej traumy może być: lęk, żałoba, depresja, wzrost zachowań agresywnych i autoagresywnych (w tym próby samobójcze), symptomy psychotyczne, obniżone poczucie własnej wartości,
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
specjalista w zakresie traumatologii
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) med. specjalista zajmujący się leczeniem schorzeń narządów ruchu, stawów, wiązadeł, a czasami także mięśni, ścięgien oraz kości uszkodzonych w skutek urazu
SJP.pl
Wiktionary
dział medycyny zajmujący się leczeniem schorzeń, obrażeń ciała powstałych w wyniku urazu; chirurgia urazowa
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. dział medycyny zajmujący się operacyjnym leczeniem obrażeń ciała spowodowanych urazami;
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) med. związany z traumatologią, dotyczący traumatologii
Wiktionary
SJP.pl
cecha czegoś związanego z traumą
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest traumatyczne
SJP.pl
Wiktionary
→ trauma, → traumatyzm
przymiotnik
(1.1) med. związany z traumą – uszkodzeniem organizmu
(1.2) psych. związany z traumą, ciężkim przeżyciem
SJP.pl
Wiktionary
1. powodowanie trwałych zmian w psychice w wyniku oddziaływania silnych, negatywnych bodźców;
2. uszkadzanie lub ranienie tkanek ciała
SJP.pl
trauma; uraz;
1. uszkodzenie organizmu (tkanek, narządów) spowodowane obrażeniem ciała czynnikami mechanicznymi, chemicznymi, elektrycznymi itp.;
2. wstrząsające, przykre zdarzenie powodujące trwałe zmiany w psychice; szok, wstrząs
SJP.pl
powodować wstrząs psychiczny
SJP.pl
Tr
Wikipedia
Zobacz też:.travel.
Travel – dziesiąty minialbum południowokoreańskiej grupy Mamamoo, wydany 3 listopada 2020 roku przez wytwórnię RBW. Głównym singlem z płyty jest „Aya”. Przed premierą płyty, 20 października, miał swoją premierę utwór „Dingga” (kor. 딩가딩가 (Dingga)).
Wikipedia
ruchomy chodnik
SJP.pl
[czytaj: trawlin(g)] ujęcie filmowe charakteryzujące się zmianą pozycji kamery względem filmowanego obiektu oraz ruch samej kamery w takim ujęciu
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: trawelog] paradokumentalny film podróżniczy; trawelog
Travelogue – album zespołu The Human League wydany w 1980 roku.
SJP.pl
Wikipedia
biuro podróży
SJP.pl
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
1. nazwa niektórych gatunków roślin należących do rodziny o tej samej nazwie, charakteryzujących się długimi, wąskimi liśćmi, pustą wewnątrz łodygą, drobnymi kwiatami; liście tych roślin;
2. zbiorowo: rośliny rosnące na łące, w ogrodzie
rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński
(1.1) bot. roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach;
(1.2) pot. przen. marihuana
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. osoba, która coś trawi, tzn. niszczy
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
zdrobnienie od: trawka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zdrobn. od: trawka
SJP.pl
Wiktionary
paradokumentalny film podróżniczy; travelogue
SJP.pl
1. grobla chroniąca brzeg przed wylewem;
2. część trasy wysokogórskie w poprzek zbocza;
3. przejście odcinka szlaku w poprzek, na ukos;
4. zygzakowaty lot samolotu;
5. kierunek prostopadły do płaszczyzny symetrii statku;
6. element łączący dwie równoległe części
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bud. belka poprzeczna, wiązar poprzeczny w konstrukcji
(1.2) lotn. mar. kierunek prostopadły lub skośny do płaszczyzny symetrii statku lub samolotu
(1.3) lotn. mar. poruszanie się statku lub samolotu w tym kierunku
(1.4) geogr. szlak biegnący w poprzek lub w skos zbocza góry
(1.5) geogr. pokonywanie zbocza góry w poprzek lub w skos
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. grobla chroniąca brzeg przed wylewem;
2. część trasy wysokogórskie w poprzek zbocza;
3. przejście odcinka szlaku w poprzek, na ukos;
4. zygzakowaty lot samolotu;
5. kierunek prostopadły do płaszczyzny symetrii statku;
6. element łączący dwie równoległe części
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od trawers
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|trawersować.
Wiktionary
1. w lotnictwie: lecieć wzdłuż kursu odchylonego od linii symetrii samolotu;
2. zjeżdżać na nartach w poprzek lub w skos ściany górskiej, stoku
czasownik
(1.1) pokonywać zbocze w poprzek
(1.2) o szlaku: biec w poprzek zbocza
(1.3) o samolocie, statku: poruszać się w nieco w bok
SJP.pl
Wiktionary
skała wapienna osadzana z wód źródlanych, wykorzystywana w budownictwie
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) miner. porowata skała osadowa, odmiana aragonitu;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) wykonany z trawertynu, zbudowany z trawertynu
Wiktionary
1. przeróbka, parafraza czyjejś wypowiedzi, utworu literackiego, muzycznego itp. dostosowująca go do innej sytuacji;
2. efekt takiej przeróbki
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) liter. przerobienie jakiegoś utworu literackiego, tekstu, znanego powiedzenia na żartobliwy
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik
(1.1) mający cechy trawestacji
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|trawestować.
Wiktionary
przerabiać, zmieniać czyjąś wypowiedź, dostosowując ją do innej sytuacji
czasownik przechodni niedokonany (dk. strawestować)
(1.1) liter. przerabiać poważny utwór literacki na komiczny, satyryczny; przerabiać czyjąś wypowiedź na żartobliwą, dopasowując ją do innej, zabawnej sytuacji
SJP.pl
Wiktionary
oddział zakładu przemysłowego wyposażony w odpowiednie urządzenia, w którym odbywa się trawienie przedmiotów metalowych
SJP.pl
gatunek ryby z rzędu okoniokształtnych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) icht. nazwa systematyczna|Perccottus glenii|ref=tak., gatunek ryby okoniokształtnej;
Trawianka ("Perccottus glenii") – gatunek ryby okoniokształtnej, jedyny przedstawiciel rodzaju Perccottus.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. pomieszczenie, w którym trawi się klisze;
2. dział zakładu chemigraficznego, w którym wykonuje się klisze drukarskie techniką fotomechaniczną
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) środ. palacz marihuany
Wiktionary
przypominający kształtem trawę
SJP.pl
zielony o odcieniu trawy
SJP.pl
1. porośnięty trawą;
2. w kolorze trawy
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który jest porośnięty trawą
przymiotnik jakościowy
(2.1) mający barwę soczystej zieleni, kolor trawy
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
1. o organizmie, narządach: wchłaniać substancje pokarmowe; przetrawiać;
2. o substancjach trawiennych: rozkładać substancje pokarmowe;
3. niszczyć, osłabiać;
4. o czasie: poświęcać, zużywać;
5. usuwać, działając kwasami;
6. o uczuciach: opanowywać
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) fizj. rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy;
Trawienie – złożony proces enzymatycznej hydrolizy wielkocząsteczkowych związków chemicznych w prostsze, w celu ich wchłonięcia i przyswojenia przez organizm. W zdecydowanej większości trawienie jest charakterystyczne dla zwierząt (wyjątkiem są rośliny mięsożerne).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
czwarta i ostatnia komora żołądka zwierząt przeżuwających, zawierająca gruczoły trawienne
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zool. anat. gruczołowa część żołądka przeżuwaczy, o gruszkowatym kształcie, tworząca czwarty przedział;
Trawieniec
Trawieniec, żołądek właściwy, żołądek gruczołowy ("abomasum") – gruczołowa część żołądka przeżuwaczy, o gruszkowatym kształcie, tworząca czwarty przedział. U bydła domowego położony jest z tyłu od ksiąg i na prawo od żwacza. Z księgami łączy się ujściem księgowo-trawieńcowym, a przeciwległy koniec przechodzi w dwunastnicę. W trawieńcu zachodzi właściwy (główny) proces trawienia. Jego główną funkcją jest trawienie białek przy pomocy enzymów znajdujących się w soku żołądkowym.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik
(1.1) fizj. związany z rozkładaniem pokarmu na związki prostsze i jego przyswajaniem
Wiktionary
nędzna trawa
SJP.pl
pojedyncze źdźbło trawy
SJP.pl
podkładka trawiona chemicznie, naklejana na obciąg cylindra tłoczącego dla odpowiedniego wyrównania podczas druku nacisku poszczególnych partii formy drukarskiej zawierającej kliszę siatkową
SJP.pl
zgrubienie od: trawa
SJP.pl
taki, który trawi i chłonie, np. jama trawiąco-chłonąca u jamochłonów; chłonąco-trawiący, chłonąco-trawienny (rzadko)
SJP.pl
1. o organizmie, narządach: wchłaniać substancje pokarmowe; przetrawiać;
2. o substancjach trawiennych: rozkładać substancje pokarmowe;
3. niszczyć, osłabiać;
4. o czasie: poświęcać, zużywać;
5. usuwać, działając kwasami;
6. o uczuciach: opanowywać
czasownik
(1.1) rozkładać spożyty pokarm na prostsze części
(1.2) daw. spędzać
(1.3) pot. przen. tolerować, znosić
(1.4) daw. zużyć, zniszczyć
(1.5) daw. szczuć, zwłaszcza zwierzęciem
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
zdrobnienie od: trawa
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: trawa
(1.2) źdźbło trawy
(1.3) pot. eufem. marihuana
(1.4) uczn. niewydepilowane włosy
Trawka ( Weeds) – amerykański serial, czarna komedia wyprodukowana przez telewizję Showtime. Akcja serialu rozgrywa się w Kalifornii na przedmieściach Los Angeles na osiedlu o fikcyjnej nazwie "Agrestic". Później w "Ren Mar" (patrz Del Mar), a potem w lokacjach blisko Meksyku, których mieszkańcy kupują bądź rozprowadzają marihuanę (stąd tytuł).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ trawka
SJP.pl
rodzaj sieci rybackiej wleczonej za statkiem; trał
SJP.pl
[czytaj: trałler] rodzaj statku rybackiego; trauler
Tr
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: Trawniki
SJP.pl
mieszkaniec Trawnik (wsi w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Trawnik (wsi w Polsce)
SJP.pl
zdrobnienie od: trawnik
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) mały trawnik
SJP.pl
Wiktionary
1. teren obsiany trawą, często również obsadzony drzewami, krzewami i kwiatami;
2. teren pokryty sztuczną wykładziną imitującą trawę, jak również taka wykładzina;
3. ptak z bekasowatych; brodziec leśny
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) poletko trawy o charakterze ozdobnym;
(1.2) gw-pl|Mazury, Warmia. kosiarka
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) ornit. zob. łęczak.
Trawnik – zespół powiązanych ze sobą systemem korzeniowym traw pospolitych, wykorzystywany w celach ozdobnych w parkach, ogrodach, przydomowych ogródkach itp., strzyżony systematycznie na niewielkiej wysokości w celu wytworzenia maksymalnej jednorodności i uniknięcia wytworzenia się kwiatostanów.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. teren obsiany trawą, często również obsadzony drzewami, krzewami i kwiatami;
2. teren pokryty sztuczną wykładziną imitującą trawę, jak również taka wykładzina;
3. ptak z bekasowatych; brodziec leśny
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
o cechach trawnikowcowatych (rodzina pająków)
Trawnikowcowate (Miturgidae) – rodzina pająków z podrzędu Opisthothelae i infrarzędu Araneomorphae.
Pająki te mają odnóża kroczne zwieńczone są parą pazurków. Nogogłaszczki samca cechują się obecnością apofizy retrolateralnej, u większości gatunków wyposażonej w kanalik i część błoniastą. Cymbium zwykle zaopatrzone jest w rowek retrolateralny. Nasady skierowanej ku przodowi apofizy medialnej i osadzonego pośrodku tegulum embolusa stykają się ze sobą.
SJP.pl
Wikipedia
o cechach trawnikowcowatych (rodzina pająków)
SJP.pl
gatunek pająka z rodziny trawnikowcowatych
Trawnikowiec ("Zora") – rodzaj pająka z rodziny trawnikowcowatych. Holarktyczny. Obejmuje 19 opisanych gatunków.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z trawnikem, dotyczący trawnika
Wiktionary
zbyt powszechne występowanie trawników w przestrzeni publicznej
SJP.pl
1. → trawa; trawowy;
2. żaba trawna - gatunek płaza z rodziny żabowatych, zamieszkujący północne i środkowe obszary Europy i Azji
przymiotnik
(1.1) zamieszkujący trawy
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik
(1.1) mający liście jak trawa
Wiktionary
automat do sprzedaży suszu konopi i innych produktów wytworzonych z konopi
SJP.pl
wysoka trawa górska tworząca naturalne zbiorowisko roślinne
SJP.pl
rząd roślin jednoliściennych; plewowce, wiechlinowce
SJP.pl
→ trawa; trawny
SJP.pl
odżywianie się zwierząt głównie trawą
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) zool. żywiący się trawą
Wiktionary
brzydka trawa, będąca zielskiem
SJP.pl
brzydka trawa, będąca zielskiem
SJP.pl
1. nazwa niektórych gatunków roślin należących do rodziny o tej samej nazwie, charakteryzujących się długimi, wąskimi liśćmi, pustą wewnątrz łodygą, drobnymi kwiatami; liście tych roślin;
2. zbiorowo: rośliny rosnące na łące, w ogrodzie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) farm. lek o działaniu przeciwdepresyjnym, przeciwlękowym i zapobiegającym bezsenności;
Tr
Wiktionary oraz Wikipedia
1. sieć rybacka; włok;
2. urządzenie przymocowywane do przodu czołgu służące do rozminowywania terenu;
3. urządzenie służące do wykrywania i niszczenia min morskich
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ryb. sieć rybacka niczym duży worek, ciągniona za statkiem po dnie morza
(1.2) wojsk. urządzenie do wykrywania i usuwania min
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) ryb. łowienie ryb za pomocą trału
(1.2) wojsk. oczyszczanie terenu z min za pomocą trału
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
trawlować;
1. łowić ryby za pomocą trału;
2. wykrywać i niszczyć miny za pomocą trału
czasownik przechodni niedokonany (dk. przetrałować)
(1.1) ryb. łowić ryby za pomocą trału
(1.2) wojsk. oczyszczać teren z min za pomocą trału
SJP.pl
Wiktionary
okręt wojenny, którego głównym zadaniem jest niszczenie min
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) żegl. wojsk. okręt do stawiania i poławiania min;
Trałowiec – okręt specjalny z klasy okrętów przeciwminowych przeznaczony do oczyszczania akwenów żeglownych z min kontaktowych i niekontaktowych poprzez ich niszczenie za pomocą holowanych trałów. Może być także przystosowany do stawiania min lub zwalczania okrętów podwodnych.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: trał
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z trałem, dotyczący trału
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: treżerer] środowiskowo: osoba, która zapewnia efektywną alokację kapitału i innych aktywów finansowych firmy, prawidłowość prowadzenia tej procedury, równowagę w przepływach finansowych firmy oraz doradza w zakresie oceny rentowności i ryzyka potencjalnych inwestycji
SJP.pl
[czytaj: tritment] środowiskowo: zarys scenariusza
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
wieś w Polsce
Trebień – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Bielany. Ma status sołectwa.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.
Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Rozbitym Kamieniu.
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński, męski
(1.1) gw-pl|Kresy. szczypiorek
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Treblinki
(1.2) osoba pochodząca z Treblinki, urodzona w Treblince
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Treblinki
(1.2) kobieta pochodząca z Treblinki, urodzona w Treblince
Wiktionary
→ Treblinka; trebliński
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do Treblinki, związany z Treblinką
SJP.pl
Wiktionary
wieś w Polsce
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Małkinia Górna;
(1.2) hist. niemiecki obóz zagłady na terenie gminy Kosów;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ Treblinka; treblinecki
SJP.pl
[czytaj: trebuszej] czcionka komputerowa
SJP.pl
starożytna i średniowieczna broń miotająca, działająca na zasadzie dźwigni
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. wojsk. barobalistyczna machina miotająca, wyrzucająca pociski stromotorowo;
Trebusz – starożytna i średniowieczna broń artyleryjska; barobalistyczna machina miotająca, wykorzystująca zasadę dźwigni, miotająca pociski stromotorowo ze znaczną celnością. Trebusz był stosowany dość powszechnie i stąd ma w różnych językach różne miejscowe nazwy: trebuszet, trebuczet, trabutium, frondibola, perier, bleide, tribock, petraria itd. Dla przykładu francuską nazwę frondibola utworzono z połączenia francuskiego słowa "fronde" (proca) i greckiego "bolis" (pocisk).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
czternastowieczna sztuka włoska
Trecento ( trecento ’trzysta’) – pojęcie odnoszące się do XIV wieku we włoskiej kulturze. Była to epoka uznawana za protorenesans.
Nazwa pochodzi od włoskiego słowa oznaczającego "300" i oznacza tutaj: lata [tysiąc] trzysetne (1300-1399). Użył jej Giorgio Vasari – włoski historiograf, który podzielił dzieje sztuki włoskiej od Cimabuego do Michała Anioła na trzy okresy: "trecento", "quattrocento", "cinquecento".
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
1. gatunki mięsa, których nie wolno jeść wyznawcom judaizmu;
2. przepis zabraniający wyznawcom judaizmu spożywania pewnych pokarmów
SJP.pl
zdrobnienie od: trefl
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|trefić.
Wiktionary
1. przestarzałe: układać włosy w loki; karbować, fryzować;
2. czynić trefnym - niezgodnym z przepisami Talmudu o zachowaniu obrzędowej czystości
czasownik niedokonany
(1.1) daw. układać włosy w loki
(1.2) czynić coś trefnym, czyli nieczystym w myśl Talmudu
(1.3) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. trafić
(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. spotkać
czasownik zwrotny niedokonany trefić się
(2.1) układać sobie włosy w loki
SJP.pl
Wiktionary
1. jeden z czterech kolorów w kartach oznaczany czarnym listkiem koniczyny;
2. karta do gry tego koloru
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) karc. kolor w kartach oznaczony czarną koniczynką; karta tego koloru
w użyciu przymiotnikowym
(2.1) należący do trefli (1.1)
Trefl (fr. "trèfle" – koniczyna) – jeden z czterech kolorów w kartach typu francuskiego, oznaczony czarną trójlistną koniczynką.
Odpowiednikiem trefli w talii niemieckiej i szwajcarskiej są żołędzie, zaś w talii włosko-hiszpańskiej kije.
Pełna talia kart do gry w brydża zawiera 13 kart tego koloru, czyli karty numerowane 2–10, waleta, damę, króla i asa:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od trefl
Wiktionary
o kartach do gry: mający kolor oznaczony czarnym listkiem koniczyny; trefl, żołądź
przymiotnik
(1.1) przym. od trefl
SJP.pl
Wiktionary
czasownik nieprzechodni niewłaściwy
(1.1) śrpol. (w funkcji predykatywnej) jest trefne (zabawne)
forma przymiotnika.
(2.1) ż. M./W. lp. od: trefny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: trefnie
SJP.pl
na dawnych dworach: błazen, klaun, wesołek
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest trefne; cecha tych, którzy są trefni
Wiktionary
1. niespełniający poleceń, przepisów Talmudu, dotyczących zachowania obrzędowej czystości; niekoszerny;
2. potocznie: mający podejrzane, nielegalne pochodzenie;
3. wzbudzający śmiech, dowcipny, zabawny
przymiotnik
(1.1) podejrzany, pochodzący z nielegalnego źródła
(1.2) rel. niekoszerny, rytualnie nieczysty
(1.3) stpol. dowcipny
(1.4) gwara. więz. kradziony
(1.5) wybrakowany, uszkodzony
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. roln. trzoda
Wiktionary
[czytaj: treginsy] obcisłe spodnie z rozciągliwego materiału, imitujące spodnie tradycyjne
SJP.pl
potrójna objętość butelki z winem, zawierającej najczęściej 2,25 litra wina
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) metalowa lub gruba drewniana belka konstrukcyjna do budowy poziomego szkieletu budowli;
Tregra (niem. traeger < tragen - 'nosić') – metalowe, lub grube drewniane, konstrukcyjne belki do budowy poziomego szkieletu, np. stosowane do konstrukcji stropu, płaskiego dachu, lub najniżej leżące poziomo belki konstrukcji drewnianego mostu. Tregier to także dodatkowe, nieseryjne wzmocnienie karoserii samochodu (montowane w egzemplarzach mających tendencję do nadmiernej "pracy" karoserii. Także belka tworząca wraz z blokiem rodzaj najprostszego dźwigu.
Wiktionary oraz Wikipedia
dwucukier nieredukujący, występujący m.in. w drożdżach, pleśniach i grzybach
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biochem. disacharyd występujący w roślinach i grzybach
Trehaloza, mykoza – organiczny związek chemiczny z grupy cukrów, disacharyd złożony z dwóch cząsteczek glukozy połączonych wiązaniem O-glikozydowym (α,D-glukopiranozylo-(1→1)-α,D-glukopiranozyd). Jest głównym cukrem hemolimfy owadów, znajduje się także w grzybach i drożdżach.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
ażurowa, drewniana krata obrośnięta roślinami pnącymi, szczególnie charakterystyczna dla ogrodów barokowych i rokokowych; treliaż
Tr
SJP.pl
Wikipedia
trajler;
1. samochód przebudowany na wędrowny domek campingowy; karawaning, karawan, caravaning, caravan;
2. statek dostosowany do przewozu kontenerów; trejlerowiec, kontenerowiec
SJP.pl
statek dostosowany do przewozu kontenerów; rorowiec, kontenerowiec
SJP.pl
piesza wyprawa turystyczna w trudny i niedostępny region; trekking, treking, trekk
SJP.pl
piesza wyprawa turystyczna w trudny i niedostępny region; trekking, trek, trekk
SJP.pl
turysta uprawiający trekking; trekker, trekkingowiec
SJP.pl
→ treking; trekkingowy
SJP.pl
piesza wyprawa turystyczna w trudny i niedostępny region; trekking, treking, trek
SJP.pl
turysta uprawiający trekking; trekkingowiec, trekingowiec
SJP.pl
turystka uprawiająca trekking
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. fan serii filmów „Star Trek” i ich uniwersum
Wiktionary
piesza wyprawa turystyczna w trudny i niedostępny region; treking, trek, trekk
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) forma turystyki (pieszej lub rowerowej) uprawiana w trudnych warunkach;
Trekking – forma turystyki przygodowej lub kwalifikowanej, uprawiana w trudnych warunkach terenowych i klimatycznych.
Wyróżnia się kilka form trekkingu. Najpopularniejszą jest trekking górski, będący formą pośrednią między hikingiem a scramblingiem. Termin "trekking" pochodzi od słowa "trek" używanego na południu Afryki i oznaczającego wędrówkę Burów w czasie zdobywania kolejnych ziem. W turystyce trekking zaczął najpierw odnosić się do wędrówek pieszych w Himalajach nepalskich i indyjskich.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
turysta uprawiający trekking; trekker, trekingowiec
SJP.pl
→ trekking; trekingowy
przymiotnik
(1.1) związany z trekkingiem
SJP.pl
Wiktionary
→ trek
SJP.pl
1. melodyjny śpiew niektórych ptaków
2. żart. śpiew ludzki o wysokiej tonacji
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wibrujący i śpiewny głos, najczęściej ptaka
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
potocznie: bzdury, niedorzeczności, brednie
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) pot. zmyślone, nieprawdziwe opowieści
SJP.pl
Wiktionary
ażurowa, drewniana krata obrośnięta roślinami pnącymi, szczególnie charakterystyczna dla ogrodów barokowych i rokokowych; trejaż
SJP.pl
zdrobnienie od: trel
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Trelkówko ( Klein Schöndamerau) – wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Szczytno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Do 2023 miejscowość była częścią wsi Trelkowo.
Wikipedia
[czytaj: treleBORJ] miasto w Szwecji
Tr
SJP.pl
Wikipedia
→ Trelleborg (miasto duńskie)
SJP.pl
1. o głuszcu: wykonywać drugą fazę pieśni;
2. o ptakach: wydawać charakterystyczne wysokie dźwięki;
3. przenośnie: śpiewać, podśpiewywać
SJP.pl
zdenerwowanie, uczucie obawy przed jakimś występem, egzaminem lub innym ważnym wydarzeniem
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) psych. strach lub zdenerwowanie przed występem publicznym (scenicznym);
rzeczownik, rodzaj nijaki
(2.1) typogr. znak diakrytyczny w postaci dwóch kropek nad literą (zazwyczaj oznacza konieczność wymowy danej samogłoski w dyftongu);
Trema (wł. "tremare" – drżeć, bać się, łac. "tremere" – trząść się) to stan emocjonalny odczuwany w chwili publicznego występu lub przed nim. Z powodu tremy wyuczone zachowanie (czy to aktora na scenie, czy studenta wobec egzaminatora) ulega w jednej chwili zatarciu, jest to jednak stan przejściowego zahamowania, gdyż po pewnym czasie uprzednio nabyta wiedza może być z powrotem uruchomiona. Trema jest objawem nadmiernego napięcia emocjonalnego i lęku.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
określenie wykonawcze: drżąco; tremanto
SJP.pl
określenie wykonawcze: drżąco; tremando
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
ludowy dęty instrument muzyczny; trombita
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zob. trombita.
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: Trembowla (miasto na Ukrainie)
SJP.pl
miasto na Ukrainie
Trembowla ( Теребовля, "Terebowla") – miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie w obwodzie tarnopolskim, siedziba hromady Trembowla.
Leży nad rzeką Gniezną, dopływem Seretu.
Miasto królewskie położone było w XVI wieku w województwie ruskim.
SJP.pl
Wikipedia
określenie wykonawcze: groźnie
SJP.pl
nurt stylistyczny w powojennej literaturze hiszpańskiej, ukazujący przerażające w naturze ludzkiej skłonności do okrucieństwa
Tremendyzm (od hiszp. "tremendo" z łac. "trĕmŏr" – drżenie, i pośrednio od "trĕmendŭs" – straszny, okropny) – nurt stylistyczny w powojennej literaturze hiszpańskiej zapoczątkowany powieścią "Rodzina Pascuala Duarte" ("La familia de Pascual Duarte", 1942) Camilo José Celi. Do innych tworzących w tym stylu należeli Carmen Laforet, Rafael Garcia Serrano, Luis Landínez, Dario Fernández Flórez.
SJP.pl
Wikipedia
1. duże, stojące lustro;
2. odcinek ściany między oknami;
3. lustro umieszczone w tym miejscu
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) mebl. wysokie, wolno stojące lustro w ozdobnych ramach połączone z konsolką lub z szufladkowym stolikiem
forma rzeczownika.
(2.1) W. lp. od: trema
Nie mylić z: Trumeau.
Tremo (z trumeau) – wysokie lustro, często sięgające od sufitu do podłogi lub połączone z konsolą.
Zazwyczaj prostokątne, lustra te umieszczane były nad kominkiem lub pomiędzy oknami. Zapoczątkowane zostały w XVIII wieku we Francji. Pierwotnie wstawiano je w drewnianą okładzinę ścian (boazerię) pomiędzy drzwiami lub oknami. Z uwagi na wysoki koszt stosowano je głównie w zamożniejszych domach.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
(wł. drżąco) specyficzny rodzaj artykulacji muzycznej polegającej na szybkiej i wielokrotnej zamianie dwóch dźwięków lub współbrzmień różnej wysokości; tremolo
SJP.pl
minerał z grupy amfiboli, krzemian wapnia i magnezu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) miner. minerał z gromady krzemianów, z grupy amfiboli;
Tremolit – minerał z gromady krzemianów, z grupy amfiboli. Minerał pospolity i szeroko rozpowszechniony.
Nazwa pochodzi od doliny Tremola w masywie St. Gotthard w Alpach Szwajcarskich, gdzie minerał ten występuje.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
(wł. drżąco) specyficzny rodzaj artykulacji muzycznej polegającej na szybkiej i wielokrotnej zamianie dwóch dźwięków lub współbrzmień różnej wysokości; tremolando
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) muz. szybkie powtarzanie jednego lub kilku naprzemiennych dźwięków;
Tremolo (z wł. "drżenie") – określenie rodzaju artykulacji, która polega na szybkim wykonywaniu wielu dźwięków o tej samej wysokości lub szybkim przejściu między dwoma dźwiękami o różnej wysokości (tremolando).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przyrząd do mierzenia tremoru - mimowolnych, rytmicznych, drobnych ruchów całego ciała lub jego części
Tremometr (ang. "tremometer") – przyrząd pomiarowy w ergonomii służący do badania tremoru, czyli mimowolnych, rytmicznych, drobnych ruchów całego ciała lub jego części. Poprzez pomiary precyzji ruchów, ruchów dowolnych ręki i koordynacji wzrokowo-ruchowej pozwala na ocenę sprawności układu nerwowego. Badanie tremometrem jest jednym z badań zdolności psychomotorycznych człowieka.
SJP.pl
Wikipedia
mimowolne, rytmiczne, drobne ruchy całego ciała lub jego części
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|tremować.
Wiktionary
powodować u kogoś tremę
czasownik niedokonany
(1.1) wywoływać tremę
czasownik zwrotny tremować się
(2.1) czuć tremę
SJP.pl
Wiktionary
1. pieśń żałobna;
2. wydłużona część sukni, ciągnąca się z tyłu po ziemi
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) liter. gatunek liryczny o charakterze elegijnym, poświęcony zmarłej osobie, wychwalający jej zalety i zasługi oraz opłakujący jej śmierć;
(1.2) książk. ogon, wydłużona część sukni lub płaszcza ciągnąca się z tyłu po ziemi; element ubioru uroczystego, ceremonialnego;
(1.3) daw. tabor wojskowy
(1.4) daw. ośwagonowa z kołami
(1.5) slang. farm. trenbolon
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) liter. tren
(1.2) tren (część ubioru)
(1.3) daw. tren (tabor wojskowy)
(1.4) daw. tren (oś wagonu z kołami)
Wiktionary
trenażer;
1. przyrząd służący do treningu sportowego lub rehabilitacji ruchowej, pozwalający ćwiczyć w warunkach podobnych do rzeczywistych;
2. urządzenie umożliwiające odtworzenie rzeczywistych sytuacji w warunkach sztucznych, stosowane np. do szkolenia pilotów, żeglarzy itp.; symulator
SJP.pl
trenaż;
1. przyrząd służący do treningu sportowego lub rehabilitacji ruchowej, pozwalający ćwiczyć w warunkach podobnych do rzeczywistych;
2. urządzenie umożliwiające odtworzenie rzeczywistych sytuacji w warunkach sztucznych, stosowane np. do szkolenia pilotów, żeglarzy itp.; symulator
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. urządzenie służące do szkolenia lub ćwiczeń, imitujące warunki rzeczywiste
(1.2) przyrząd służący do rehabilitacji ruchowej
Trenażer – urządzenie, które w warunkach sztucznych umożliwia trening jakiejś sprawności. Używane do szkolenia indywidualnego lub zespołowego. Trenażer zwykle symuluje pewne cechy jakiegoś urządzenia lub warunków zewnętrznych. Jeśli jakość symulacji jest wystarczająco dokładna to trenażer jest także symulatorem.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
płaszcz wzorowany na angielskim płaszczu wojskowym
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) luźny, dwurzędowy, ściągnięty szerokim paskiem płaszcz z patkami, gabardynowy lub nieprzemakalny, wzorowany na wojskowym płaszczu, noszonym w czasie I wojny światowej
Trencz – rodzaj klasycznego płaszcza z zapięciem dwurzędowym i szerokim paskiem z klamrą. Najczęściej występuje w odcieniach beżu, z patkami na ramionach i pięcioma parami guzików. Niegdyś sięgał kostek, obecnie nie wykracza poniżej kolana.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ trencz
SJP.pl
miasto w zachodniej Słowacji
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto na Słowacji;
Trenczyn (słow. "Trenčín", Trencsén, Trentschin, Laugaricio, Λευκάριστος) – miasto powiatowe w zachodniej Słowacji nad rzeką Wag, stolica kraju trenczyńskiego. Znany ze średniowiecznego zamku, położonego na górze nad miastem. Pod koniec 2019 roku, z liczbą mieszkańców wynoszącą ponad 55 tys., Trenczyn zajmował ósme miejsce wśród najludniejszych słowackich miast.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
mieszkaniec Trenczyna
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Trenczyna; osoba z tego miasta
SJP.pl
Wiktionary
mieszkanka Trenczyna
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Trenczyna; kobieta z tego miasta
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: Trenczyn
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Trenczynem, dotyczący Trenczyna
SJP.pl
Wiktionary
ogólny kierunek rozwoju, zmian
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) istniejący w danym momencie kierunek rozwoju w jakiejś dziedzinie;
(1.2) stat. monotoniczny składnik w modelu zależności badanej cechy statystycznej od czasu;
(1.3) finans. systematyczny wzrost lub spadek wartości instrumentu finansowego w czasie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
potocznie: być modnym, często się pojawiać
SJP.pl
→ trendowy
SJP.pl
→ trend
SJP.pl
osoba promująca i kreująca jakieś trendy, modne wyroby (np. odzież, telefon, kosmetyk); trendsetter, promotor marki
SJP.pl
[czytaj: trendseter] osoba promująca i kreująca jakieś trendy, modne wyroby (np. odzież, telefon, kosmetyk); trendseter, promotor marki
SJP.pl
[czytaj: trendseterka] kobieta promująca i kreująca jakieś trendy, modne wyroby (np. odzież, telefon, kosmetyk); trendseterka, promotorka marki
SJP.pl
→ trendsetter [czytaj: trendseterski]
SJP.pl
[czytaj: trendi] potocznie: prestiżowy, modny, na czasie
przymiotnik
(1.1) modny, na czasie
forma rzeczownika.
(2.1) M., B., W. lm. od: trend
SJP.pl
Wiktionary
1. osoba przygotowująca zawodnika lub drużynę do zawodów, występów;
2. środowiskowo: osoba prowadząca szkolenie;
3. trener personalny - osobisty instruktor czuwający nad poprawnością wykonywania ćwiczeń; trener osobisty
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) sport. osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin;
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) techn. urządzenie pozwalające na nabywanie i doskonalenie praktycznych umiejętności np. latania czy jazdy samochodem
Trener – osoba zajmująca się przygotowaniem fizycznym i psychicznym swoich podopiecznych (najczęściej grupy) w wielu dziedzinach życia, m.in. sportu. Najczęściej wyspecjalizowany jest w jednej, konkretnej dyscyplinie (np. piłka nożna, koszykówka czy gimnastyka). Jego zadaniem jest umotywowywanie i wyszkolenie osób, z którymi pracuje.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ trener
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) forma żeńska od: trener
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z trenerem, dotyczący trenera
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) daw. odczasownikowy od|trenić.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od tren
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) sport. proces poddawania organizmu rosnącym obciążeniom fizycznym w celu poprawienia cech motorycznych sportowca;
(1.2) ćwiczenia z zakresu jakichś kompetencji, umiejętności
Trening — czynność, proces lub metoda uczenia się umiejętności potrzebnych do wykonania określonej pracy lub aktywności, doprowadzania osoby do uzgodnionego standardu biegłości poprzez praktykę (ćwiczenie); przygotowanie mające na celu poprawę sprawności fizycznej lub intelektualnej..
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik
(1.1) w sposób treningowy
Wiktionary
1. → trening;
2. mieszkanie treningowe - lokal mieszkalny zastępujący pobyt w domu pomocy społecznej lub przygotowujący do samodzielnego życia; mieszkanie chronione
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący treningu, stworzony do treningu
SJP.pl
Wiktionary
1. potocznie: ubiór sportowy; dres;
2. walka treningowa
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) sport. strój do treningu
(1.2) sport. walka treningowa
SJP.pl
Wiktionary
czasownik nieprzechodni
(1.1) daw. żałośnie zawodzić, narzekać
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) liter. daw. tren
Wiktionary
cykl trenologiczny - cykl trenów autora poświęconych jednej zmarłej osobie
przymiotnik
(1.1) liter. dotyczący trenu
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|trenować.
Wiktionary
podnosić swoje umiejętności
czasownik przechodni niedokonany (dk. wytrenować)
(1.1) podnosić swoje umiejętności
(1.2) podnosić czyjeś umiejętności
(1.3) sport. ćwiczyć celem poprawienia swojej sprawności w danej dyscyplinie
(1.4) sport. kierować rozwojem sprawności fizycznej sportowca
SJP.pl
Wiktionary
część kotwicy, miejsce rozgałęzienia trzonu w łapy
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
Trenton – miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu New Jersey, siedziba hrabstwa Mercer, nad rzeką Delaware.
Różnorodny przemysł, m.in.: maszynowy, gumowy (od 1852 fabryki Goodyear Tire i Rubber Company), elektrotechniczny, metalowy, materiałów budowlanych, włókienniczy, hutnictwo żelaza; ważny ośrodek handlowy; węzeł kolejowy i drogowy; stanowe centrum kulturalne z muzeum, planetarium, audytorium oraz biblioteką; port dostępny dla statków morskich, liczne zabytki z XVIII i XIX wieku.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
forma rzeczownika.
(1.1) D. lp. od: tren
Wiktionary
aminokwas z grupy niezbędnych, dostarczany z pożywieniem ze względu na brak jego syntezy przez organizm, występujący w większości białek
Treonina, kwas α-amino-β-hydroksymasłowy, #PATRZ Thr lub T – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów. Stereoizomer L jest jednym z podstawowych aminokwasów białkowych. Należy do aminokwasów niezbędnych (nie może być syntetyzowany w organizmie człowieka i musi być dostarczany z pożywieniem). Produkty o dużej zawartości treoniny to twaróg, drób, ryby, mięso, soczewica, i ziarno sezamowe.
SJP.pl
Wikipedia
→ treonina
SJP.pl
cukier prosty o czterech atomach węgla
Treoza – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodanów. Jest to cukier prosty z grupy aldoz o czterech atomach węgla (tetroza). Treoza jest więc aldotetrozą. Występuje w dwóch formach enancjomerycznych (i).
SJP.pl
Wikipedia
1. rodzaj prymitywnego obuwia wykonanego ze słomy, skóry; chodak; łapeć; kapeć; krypeć;
2. wulgarnie o kimś nam nieprzychylnym
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) but mający drewnianą podeszwę
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) środ. wojsk. żołnierz zawodowy
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rosyjski i ukraiński taniec ludowy o szybkim tempie, z charakterystycznymi przytupami i drobnymi kroczkami
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) choreogr. lud. rosyjski i ukraiński taniec z przytupem
Trepak – taniec ludowy popularny na Ukrainie i w Rosji. Ma bardzo szybkie tempo w metrum 2/4. Charakterystyczne dla trepaka są drobne kroczki i przytupy.
Jednym z najbardziej znanych trepaków jest trepak Piotra Czajkowskiego z baletu "Dziadek do orzechów".
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
narzędzie chirurgiczne do wiercenia otworów w kościach, np. czaszki
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) med. narzędzie chirurgiczne kształtu cylindrycznego, którego koniec ma kształt okrężnej piły, służące do wywiercania okrągłego otworu w kości lub w innej tkance przez ucisk z jednoczesnym obracaniem;
Trepan (gr. "trypanon") – narzędzie chirurgiczne kształtu cylindrycznego, którego koniec ma kształt okrężnej piły, służący do wywiercania okrągłego otworu w kości lub w innej tkance, np. w gałce ocznej, przez ucisk z jednoczesnym obracaniem. Za pomocą trepana wykonuje się np. trepanobiopsję szpiku, trepanację czaszki, lub pobiera się okrągły wycinek rogówki do przeszczepienia rogówki.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
trepanacja czaszki - operacja chirurgiczna polegajaca na wypiłowaniu otworu w czaszce w celu dotarcia do wnętrza jamy czaszkowej
Tr
SJP.pl
Wikipedia
dotyczący trepanacji
SJP.pl
osoba dokonująca trepanacji
SJP.pl
zwierzę z rodziny strzykw, żyjące w morzach tropikalnych
Tr
SJP.pl
Wikipedia
rząd szkarłupni z gromady strzykw
SJP.pl
przedstawiciel rzędu szkarłupni z gromady strzykw
SJP.pl
w medycynie: wywiercać, wywiercić otwór w kości
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
1. zdrobnienie od: trep;
2. lekki but, składający się zwykle z podeszwy i przyszwy, okrywającej palce stopy
SJP.pl
1. zdrobnienie od: trep;
2. lekki but, składający się zwykle z podeszwy i przyszwy, okrywającej palce stopy
SJP.pl
1. zdrobnienie od: trep;
2. lekki but, składający się zwykle z podeszwy i przyszwy, okrywającej palce stopy
Trepki – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Brzozie.
SJP.pl
Wikipedia
rodzaj okrągłego, marszczonego lub plisowanego kołnierza z cienkiej, białej tkaniny bądź koronki, usztywnionego krochmalem albo drucianym stelażem; kreza, kryza, krezka, fryza, fryzka, kruszka
SJP.pl
→ trep
SJP.pl
rodzaj prymitywnego obuwia wykonanego ze słomy, skóry; chodaki, łapcie, kapcie, krypcie
SJP.pl
rodzaj ptaków z rodziny gołębiowatych
Treron – rodzaj ptaków z podrodziny treronów (Raphinae) w obrębie rodziny gołębiowatych (Columbidae).
SJP.pl
Wikipedia
rodzaj ptaków z rodziny gołębiowatych
Trerony, owocożery (Raphinae) – podrodzina ptaków z rodziny gołębiowatych (Columbidae).
SJP.pl
Wikipedia
sztuczne lub prawdziwe włosy przypinane w celu uzupełnienia lub przyozdobienia fryzury; treska, dopinka
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
mężczyzna zajmujący się tresurą
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) człowiek tresujący zwierzęta
SJP.pl
Wiktionary
→ treser
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. kobieta tresująca zwierzęta
(1.2) pot. zajęcie tresera
SJP.pl
Wiktionary
sztuczne lub prawdziwe włosy przypinane w celu uzupełnienia lub przyozdobienia fryzury; tresa, dopinka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kosmet. rodzaj peruki w postaci warkocza, loków lub koka, przypinanych dla uzupełnienia lub przyozdobienia fryzury
Treska (maced. "Треска") – rzeka w zachodniej Macedonii Północnej, prawy dopływ Wardaru w zlewisku Morza Egejskiego. Długość – 138 km, powierzchnia zlewni – 1880 km², średni przepływ – 23,34 m³/s.
Treska płynie przez góry zachodniej Macedonii Północnej, z początku na południe, potem przełamuje się w kierunku zachodnim przez góry Poreče i płynie na północ. W dolnym biegu tworzy sztuczny zbiornik Matka i uchodzi do Wardaru tuż na północ od Skopje. Nad górną Treską leży Kiczewo.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
wieś w Polsce
Tresna – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Czernichów, położona w dolinie rzeki Soły, w Beskidzie Małym. Powierzchnia sołectwa wynosi 734 ha, a liczba ludności 762, co daje gęstość zaludnienia równą 103,8 os./km².
SJP.pl
Wikipedia
dział techniki śledczej zajmujący się badaniem śladów pozostawionych na podłożu przez stopy, koła itp.; traseologia, trasologia
SJP.pl
trezor; 1. skrytka w gmachu banku, do której kasjerzy wkładają utarg dzienny; dawniej: skarbiec bankowy;
2. urządzenie do przechowywania substancji promieniotwórczych
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. wytresować)
(1.1) uczyć zwierzęta samodzielnego wykonywania konkretnych czynności
(1.2) pot. uczyć kogoś metodą rygoru, nakazów, zakazów, kar
Wiktionary
Trestno (niem. "Treschen") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Siechnice, nad rzeką Odrą.
Wikipedia
1. uczenie zwierząt wykonywania poleceń;
2. uczenie kogoś przy użyciu surowych kar, stosowania zakazów i nakazów
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) uczenie zwierząt wykonywania poleceń
(1.2) przen. uczenie kogoś przy użyciu surowych kar, stosowania zakazów i nakazów
Tresura, tresowanie (niem. "Dressur" z fr. "dresser") – zespół działań mających na celu przyzwyczajenie, wdrożenie (nauczenie) zwierząt do wykonywania określonych czynności przez wielokrotne ich powtarzanie w jednakowych okolicznościach, wyrabianie lub wytwarzanie przez człowieka odruchów warunkowych u zwierząt, czasem prostych nawyków poprzez stosowanie systemu nagród i kar.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: tresura
SJP.pl
zabudowa centralnej części rynku; blok śródrynkowy
SJP.pl
kwas retinowy, środek złuszczający skórę
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, metabolit retinolu (witaminy A), wykazujący działanie złuszczające, hamuje rogowacenie naskórka i przemianę tkanki prawidłowej w tkankę zmienioną chorobowo;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dawniej: podskarbi zakonu krzyżackiego
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
[czytaj: trewizo]
1. miasto i gmina we Włoszech;
2. miasto i gmina w Brazylii
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;
(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w regionie Wenecja Euganejska;
(, pol. uproszczona: "trewizo") – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Treviso na Nizinie Weneckiej. Treviso stanowi ośrodek administracyjny tejże prowincji.
Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 79 875 osób, 1452,3 os./km².
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
gatunek australijskiej ryby morskiej z rodziny pompilowatych
SJP.pl
miasto w Niemczech
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, port nad Mozelą;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
mieszkaniec Trewiru
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Trewiru
SJP.pl
Wiktionary
mieszkanka Trewiru
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Trewiru
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: Trewir (miasto w Niemczech)
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Trewirem, dotyczący Trewiru
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Treviso, dotyczący Treviso
Wiktionary
1. skrytka w gmachu banku, do której kasjerzy wkładają utarg dzienny; dawniej: skarbiec bankowy;
2. urządzenie do przechowywania substancji promieniotwórczych
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zabezpieczona skrytka w gmachu banku, do której kasjerzy codziennie po zakończeniu pracy wkładają otrzymane od klientów pieniądze
(1.2) skarbiec, zwłaszcza bankowy
(1.3) stacjonarne urządzenie do przechowywania substancji promieniotwórczych
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. to, o czym mówi, co przekazuje odbiorcy dzieło sztuki;
2. to, co stanowi istotę, sens czegoś; treści;
3. substancja wypełniająca przewód pokarmowy; zawartość
SJP.pl
mający związek z treścią (tematem czegoś), np. zakres treściowy przedmiotu, konkursu
przymiotnik
(1.1) dotyczący treści
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób treściwy, w sposób zwarty
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: treściwie
SJP.pl
1. zwięzłość, lakoniczność;
2. pożywność, sytność
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest treściwe
SJP.pl
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: treściwy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) pełen treści, bez zbędnych informacji
(1.2) wysławiający się zwięźle
(1.3) dostarczający niezbędnych składników odżywczych
Wiktionary
przymiotnik od: Tresna (wieś w województwie śląskim)
SJP.pl
1. to, o czym mówi, co przekazuje odbiorcy dzieło sztuki;
2. to, co stanowi istotę, sens czegoś; treści;
3. substancja wypełniająca przewód pokarmowy; zawartość
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) to, co jest zawarte (wyrażane) przez jakiś środek przekazu – mowę, pismo lub jakąkolwiek inną formę sztuki
(1.2) istota, sens zawartości książki; tematy zawarte w książce lub jakimś dokumencie
(1.3) med. zawartość przewodu pokarmowego; głównie w połączeniu „treść pokarmowa/żołądkowa”
(1.4) stpol. trzcina
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
chlorowa pochodna etenu, związek organiczny używany jako rozpuszczalnik; trichloroeten, trichloroetylen
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. handlowa nazwa trichloroetenu
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przedrostek
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających trzykrotne wystąpienie czegoś lub całość składającą się z trzech części
Wiktionary
1. współczesny styl tańca łączącego różne motywy etniczne, głównie orientalne;
2. rodzaj wzoru graficznego, abstrakcyjnego lub stylizowanego na orientalny, zwykle w postaci tatuażu
SJP.pl
sztuczne włókno produkowane z celulozy drzewnej, cenione za jedwabisty połysk, trwałość i odporność na zagniecenia
SJP.pl
1. grupa trzech elementów;
2. trzy główne akordy w każdej tonacji;
3. trójca bóstw;
4. dalekowschodnia mafia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zbiór trzech elementów pozostających w relacji między sobą
(1.2) muz. grupa trzech akordów opartych na pierwszym, czwartym i piątym stopniu gamy;
Triada (chin. trad.: 三合會, chin. upr.: 三合会, pinyin: Sānhéhuì) – chińskie organizacje podziemne, które powstały w XVII wieku w celu obalenia mandżurskiej dynastii Qing. W XIX wieku rozpoczęły działalność przestępczą (początkowo głównie przemyt opium). Obecnie są synonimem chińskich organizacji przestępczych – tak jak mafia we Włoszech czy yakuza w Japonii.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ triada; triadyczny
SJP.pl
→ triada; triadowy
przymiotnik
(1.1) dotyczący triady
(1.2) składający się z trzech elementów
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: triaż] środowiskowo: segregacja pacjentów przez personel medyczny w zależności od stopnia obrażeń oraz rokowania, umożliwiająca niesienie pomocy w pierwszej kolejności najbardziej poszkodowanym; triaż
SJP.pl
element półprzewodnikowy o działaniu zaworowym, rodzaj tyrystora
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) elektr. element elektroniczny trójwyprowadzeniowy (dwie anody i bramka), przewodzący lub zatrzymujący prąd elektryczny w obu kierunkach, zależnie od napięcia na bramce;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ triak
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z triakiem, dotyczący triaka
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: trjal lub trajal]
1. jedna z konkurencji rowerowych lub motocyklowych, polegająca na bezbłędnym pokonaniu skomplikowanego toru w trudnym terenie z przeszkodami;
2. próbna wersja aplikacji udostępniana w celach reklamowych, działająca przez określony czas
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) sport. mot. obserwowany rajd terenowy, np. rowerowy, motocyklowy, samochodowy
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ trializm
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
sportowiec uprawiający trial
SJP.pl
→ trial
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
instrument perkusyjny
SJP.pl
SJP.pl
1. w geodezji i astronomii: metoda wyznaczania w terenie współrzędnych punktów, wykorzystująca taką własność trójkąta, że znajomość jednego boku i dwóch kątów wystarczy do pomiaru całej figury;
2. w matematyce: podział figury geometrycznej na trójkąty lub czworościany w taki sposób, by wspólną częścią każdych dwóch trójkątów był co najwyżej bok, wierzchołek bądź zbiór pusty;
3. w socjologii: metoda stosowana w badaniach społecznych, mająca na celu zapewnić wyższą jakość prowadzonych badań i ograniczenie błędu, polegająca na zebraniu danych za pomocą dwóch lub większej liczby metod, a następnie porównaniu i połączeniu wyników;
4. w grafice komputerowej: technika polegająca na rozbiciu złożonych obiektów (każdej figury geometrycznej prócz koła) na trójkąty
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
dotyczący triangulacji
SJP.pl
1. w socjologii: przeprowadzać badanie za pomocą dwóch lub większej liczby metod;
2. w matematyce: dzielić na trójkąty
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) muz. zob. trójkąt.
(1.2) kośc. przyrząd liturgiczny pełniący funkcję piętnastoramiennego świecznika, używany podczas Triduum Paschalnego w rycie rzymskim;
(1.3) kośc. przyrząd liturgiczny w formie trzech świec umieszczanych na długiej tyczce, który był używany podczas Wigilii Paschalnej w rycie rzymskim do zapalania paschału;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
w wojsku rzymskim: ciężkozbrojna piechota w trzecim rzędzie szyku bitewnego
Tr
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. wojsk. doświadczony żołnierz służący w rzymskim legionie republikańskim, walczący w trzeciej i ostatniej linii manipułów;
Wiktionary
pierwszy okres ery mezozoicznej
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geol. jeden z okresów geologicznych;
Trias – najstarszy okres ery mezozoicznej. Trwał od 251,9 do 201,4 miliona lat temu. Dzieli się na późny (karnik, noryk i retyk), środkowy (anizyk i ladyn) i wczesny (ind i olenek).
Po wielkim wymieraniu permskim, we wczesnym triasie nastąpiła szybka radiacja ewolucyjna fauny i flory. Okres ten zakończyło mniejsze wymieranie triasowe, wciąż jednak zaliczane do pięciu największych masowych wymierań w fanerozoiku.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik
(1.1) geol. dotyczący triasu, występujący, powstały w triasie
Wiktionary
[czytaj: triatlon] dyscyplina sportowa łącząca pływanie, kolarstwo i bieganie; triatlon
Triathlon ( triathlon), triatlon (gr. "trójbój") – wszechstronna dyscyplina sportowa będąca kombinacją pływania, kolarstwa i biegania. Zawodnik kolejno płynie, jedzie na rowerze i biegnie, a czas końcowy obejmuje również zmianę stroju i sprzętu sportowego.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z triathlonem, dotyczący triathlonu
Wiktionary
dyscyplina sportowa łącząca pływanie, kolarstwo i bieganie; triathlon
SJP.pl
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) sport. związany z triatlonem, dotyczący triatlonu
Wiktionary
związek chemiczny, którego cząsteczka zawiera trzy jony azotanowe, np. triazotan glicerolu; trójazotan
SJP.pl
środowiskowo: segregacja pacjentów przez personel medyczny w zależności od stopnia obrażeń oraz rokowania, umożliwiająca niesienie pomocy w pierwszej kolejności najbardziej poszkodowanym; triage
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) med. procedura oceny zdrowia i selekcji ofiar masowego wypadku;
Triaż, segregacja, sortowanie triage ( triage „segregowanie, sortowanie“) – procedura medyczna stosowana w medycynie ratunkowej, umożliwiająca służbom medycznym segregację rannych w wypadku masowym w zależności od stopnia obrażeń oraz rokowania - celem uratowania jak największej liczby osób kosztem jak najmniejszej liczby zgonów.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
środowiskowo: segregować pacjentów w zależności od stopnia obrażeń oraz rokowania, umożliwiając niesienie pomocy w pierwszej kolejności najbardziej poszkodowanym
SJP.pl
→ triaż, np. system triażowy
SJP.pl
środowiskowo: pracownik medyczny dzielący pacjentów w zależności od stopnia obrażeń oraz rokowania, umożliwiający niesienie pomocy w pierwszej kolejności najbardziej poszkodowanym
SJP.pl
środowiskowo: pracownica medyczna dzielący pacjentów w zależności od stopnia obrażeń oraz rokowania, umożliwiająca niesienie pomocy w pierwszej kolejności najbardziej poszkodowanym
SJP.pl
aktywność seksualna pomiędzy dwiema kobietami, polegająca na ocieraniu się sromami; trybadyzm
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) seks. zob. trybadyzm.
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: trajbal lub tribal]
1. styl tańca współczesnego wzorowany na flamenco, tańcu brzucha oraz tańcach północnoafrykańskich i indyjskich;
2. wzór tatuażu nawiązujący do sztuki plemiennej
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) styl tańca współczesnego wzorowanego na etnicznych tańcach północnoafrykańskich i indyjskich, tańcu brzucha oraz flamenco;
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) abstrakcyjny lub symboliczny wzór tatuażu stylizowany na etniczny
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik
(1.1) jeden z rodzajów bloków betonowych służących do budowy falochronów narzutowych i w ochronie brzegu morskiego
Wiktionary
specjalista badający zjawiska tarcia i zużywania się powierzchni ruchomych elementów maszyn, np. łożysk, hamulców; trybolog
SJP.pl
nauka zajmująca się zjawiskami zachodzącymi między powierzchniami trącymi elementów maszyn i urządzeń; trybologia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mech. nauka badająca tarcie między ciałami stałymi;
Tribologia, trybologia – nauka o procesach zachodzących w ruchomym styku ciał stałych. Zajmuje się opisem zjawisk tarcia, zużywania oraz smarowania. Tribologia jest ważna przy konstruowaniu i eksploatacji ruchowych węzłów maszyn (np.: łożyska, sprzęgła, hamulce itp.). Stosowanie tej wiedzy pozwala osiągnąć polepszenie sprawności, niezawodności i trwałości różnych urządzeń.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ tribologia; trybologiczny
SJP.pl
w starożytności: urzędzie do młocki
SJP.pl
jednostka podziału starożytnego państwa rzymskiego
Tr
SJP.pl
Wikipedia
mięsień trójgłowy ramienia
SJP.pl
→ triceps
SJP.pl
rodzaj roślinożernego dinozaura z epoki kredy
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Triceratops|ref=tak., rodzaj roślinożernego dinozaura żyjącego w epoce późnej kredy na terenie dzisiejszej Ameryki Północnej;
(1.2) zool. zwierzę z rodzaju triceratops (1.1)
Triceratops – rodzaj roślinożernego dinozaura rogatego z rodziny ceratopsów, żyjącego w mastrychcie (późnej kredzie), od 68 do 65,5 milionów lat temu, na terenach dzisiejszej Ameryki Północnej. Należy do ostatnich nieptasich dinozaurów, które pojawiły się przed wymieraniem kredowym. Nazwa rodzajowa pochodzi z greki i oznacza twarz o trzech rogach.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związek chemiczny, którego cząsteczka zawiera trzy atomy chloru, np. trichlorek azotu; trójchlorek
SJP.pl
chlorowa pochodna etenu, związek organiczny używany jako rozpuszczalnik; tri, trichloroetylen
Trichloroeten, trichloroetylen – organiczny związek chemiczny, chlorowa pochodna etenu (etylenu).
SJP.pl
Wikipedia
chlorowa pochodna etenu, związek organiczny używany jako rozpuszczalnik; trichloroeten, tri
SJP.pl
organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, chlorowa pochodna metanu, stosowany najczęściej jako rozpuszczalnik organiczny; substancja drażniąca, działająca szkodliwie przez drogi oddechowe i po połknięciu; w przypadku długotrwałego narażenia lub wysokiego stężenia stwarzająca poważne zagrożenia dla zdrowia; chloroform
SJP.pl
podłużny włosek czuciowy u pajęczaków, wijów i niektórych owadów, służący do rejestrowania ruchów powietrza
SJP.pl
kompulsywny nawyk zjadania włosów
Trichofagia – kompulsywny nawyk zjadania włosów. Zazwyczaj przeżuwane są wciąż jeszcze rosnące długie włosy, nie wyrwane, po czym są odgryzane i połykane. Włosy, zjadane w nadmiarze, gromadzą się w przewodzie pokarmowym, z czasem mogąc wywoływać objawy niestrawności i bóle. By pozbyć się skołtunionych, zbitych w kulę włosów (bezoar), podaje się środki przeczyszczające, ale czasami wymagana jest interwencja chirurgiczna.
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zool. nauka o chruścikach;
Tr
Wiktionary oraz Wikipedia
zaburzenie psychiczne objawiające się wyrywaniem sobie włosów
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) psych. zaburzenie polegające na niemożności powstrzymania się od wyrywania włosów;
Trichotillomania, niepohamowane wyrywanie włosów – zaburzenie psychiczne objawiające się patologicznym, niekiedy niekontrolowanym, wyrywaniem sobie włosów przez chorego.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zjawisko pleochroizmu zachodzące w kryształach dwuosiowych, w którym występują trzy barwy pleochroiczne
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lejek
Wiktionary
[czytaj: trik] trik;
1. sztuczka, zabieg iluzjonistyczny stosowany często w filmie itp.;
2. podstęp, wybieg, fortel
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
wynikający z tricku, polegający na tricku (np. efekt trickowy, zdjęcia trickowe); trikowy
SJP.pl
[czytaj: trikster] w religioznawstwie: bóg lub półbóg przeciwstawiający się ustalonym normom poprzez żarty, oszukiwanie, kradnięcie itp.
Trickster (pol. "szachraj", "przechera") – w religioznawstwie nazwa archetypu boga-żartownisia, przechery, czasem również półboga lub śmiertelnika, który przeciwstawia się ustalonym normom, działa wbrew ustalonemu porządkowi. Słowem tym określa się również przez analogię typ postaci literackiej lub nawet, w świecie realnym, typ osoby, która pełni podobną rolę w danym środowisku.
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: triklinium] część dawnego ogrodu rzymskiego; triklinium
Triclinium (triklinium) – jedno z ważniejszych pomieszczeń w rzymskim domu lub willi. Przeznaczone było na salę biesiadną, w której sofy (gr. kline, łac. "lectus") ustawiano z trzech stron stołu. Zależnie od strony stołu sofy te nazywano "lectus imus", "lectus medius" i "lectus summus", co wiązało się z hierarchią biesiadników. W zamożnych domach były zazwyczaj dwa triclinia: letnie i zimowe.
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: trikolor] zestawienie trzech barw
Tr
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: trikorn] dawny trójkątny kapelusz męski z rondem podwiniętym z trzech stron; trikorn, trójróg
SJP.pl
rower o dwóch dużych kołach tylnych i małym przednim
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. rower z trzema kołami wynaleziony w 2. połowie XIX w.;
Tricykl / Trycykl – rodzaj dawnego roweru trójkołowego o dwóch dużych kołach tylnych i małym przednim kole. Jest to jeden z welocypedów. Wynaleziono go w II połowie XIX wieku.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
okres trzech dni
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) trzy dni
SJP.pl
Wiktionary
prawosławna księga liturgiczna z formułami błogosławieństw i udzielania sakramentów oraz modlitwami
SJP.pl
w biologii: zjawisko występowania niektórych gatunków roślin w trzech formach, z kwiatami męskimi, żeńskimi i obupłciowymi; trójpienność
SJP.pl
[czytaj: trjennale] międzynarodowa wystawa sztuki współczesnej odbywająca się co trzy lata
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) szt. impreza artystyczna odbywająca się co trzy lata lub trwająca trzy lata
Triennale – impreza artystyczna odbywająca się co trzy lata lub trwająca trzy lata. Termin został zapożyczony z języka włoskiego (dosłownie oznacza „trzyletni”).
Na triennale wystawiane mogą być dzieła z wybranej dyscypliny sztuki: np. triennale plakatu, triennale architektury, triennale tańca towarzyskiego lub kilku dyscyplin – triennale sztuki. Przy okazji triennale organizowane są często inne wydarzenia artystyczne, które z czasem bywają włączone do programu imprezy.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
okres trzyletni; trzylecie
SJP.pl
maszyna do sortowania ziarna wg długości i grubości; tryjer
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
starogrecki okręt wojenny z trzema rzędami wioseł wzdłuż burt
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. staroż. grecka galera o trzech rzędach wioseł, z prostym ożaglowaniem rejowym;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
w starożytnej Grecji: dowódca okrętu trójrzędowego (triery)
SJP.pl
w starożytnej Grecji: stanowisko dowódcy okrętu trójrzędowego (triery)
SJP.pl
miasto we Włoszech
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim, stolica regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska;
Zobacz też: Trieste.
Triest (wł. "Trieste", słoweń. i chorw. "Trst", niem. "Triest") – miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech, stolica autonomicznego regionu Friuli-Wenecja Julijska oraz siedziba regionalnej jednostki decentralizacyjnej Triest. Leży nad Zatoką Triesteńską, w północnej części Morza Adriatyckiego, w pobliżu granicy ze Słowenią. Według danych ewidencji miejskiej 31 grudnia 2025 roku gmina liczyła 200 053 mieszkańców.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
mieszkanka Triestu (miasta we Włoszech)
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Triestu
SJP.pl
Wiktionary
mieszkaniec Triestu
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Triestu
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: Triest
przymiotnik
(1.1) związany z Triestem, wywodzący się z Triestu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) dialekt używany w Trieście
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Bukowina. czereśnia
Wiktionary
węglowodór aromatyczny, bezbarwne ciało stałe; trytan, trójfenylometan
Tr
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: trajfl] angielski deser przyrządzony z ułożonych warstwami ciasta biszkoptowego nasączonego winem, galaretki owocowej, owoców, ozdobiony bitą śmietaną
Trifle – deser jadany w Anglii, przyrządzony z ułożonych warstwami ciasta biszkoptowego nasączonego winem, galaretki owocowej, owoców, polany sosem custard i ozdobiony bitą śmietaną.
SJP.pl
Wikipedia
związek nieorganiczny z trzema atomami fluoru w cząsteczce, np. trifluorek chloru (bojowy środek duszący), trifluorek boru
SJP.pl
1. w botanice: koniczyna;
2. krzywa matematyczna
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
w budynkach romańskich i gotyckich: trójdzielne arkadowe okno lub przezrocze; tryforium
Triforium, tryforium (z łac. "tri–" mający trzy części i "fores" – drzwi, brama)
SJP.pl
Wikipedia
→ trifora, → triforium; tryforyjny
SJP.pl
sól lub ester kwasu trifosforowego; trójfosforan
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) inform. procedura, która jest wykonywana automatycznie jako reakcja na pewne zdarzenie w tabeli bazy danych
(1.2) psych. sytuacja uruchamiająca silną, niekontrolowaną reakcję emocjonalną
Wiktionary
[czytaj: trigerować] środowiskowo: wywoływać złość, oburzenie; bulwersować
SJP.pl
organiczny związek chemiczny, ester glicerolu i trzech kwasów tłuszczowych; trójgliceryd
SJP.pl
→ trigliceryd; trójglicerydowy
SJP.pl
organiczny związek chemiczny, pochodna metanu zawierająca trzy atomy jodu w cząsteczce; jodoform
SJP.pl
hormon tarczycy
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, jeden z hormonów tarczycy;
Trijodotyronina (T3) – organiczny związek chemiczny, trijodowa pochodna tyrozyny. Hormon tarczycy wytwarzany przez komórki pęcherzyków tego gruczołu, magazynowany w postaci tyreoglobuliny i wydzielany do krwiobiegu.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
inaczej: trick -
1. sztuczka, zabieg iluzjonistyczny stosowany często w filmie itp.
2. podstęp, wybieg, fortel
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) sztuczka zastosowana w celu osiągnięcia jakiegoś szczególnego efektu
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
strój kąpielowy, w którym górna i dolna część są połączone paskiem lub fragmentem materiału
SJP.pl
[czytaj: trajk] trójkołowy pojazd do jazdy na dwóch nogach
Trikke (wym. "trajk") – trójkołowy pojazd poruszany siłą ludzkich mięśni. Jazda za pomocą trikke'a polega na poruszaniu się slalomem po drodze i przypomina poruszanie się przy jeździe na nartach.
Po płaskiej nawierzchni za pomocą trikke'a można poruszać się z szybkością do 30 km/h.
SJP.pl
Wikipedia
część dawnego ogrodu rzymskiego; triclinium
SJP.pl
zwierzę (np. pies) o trójkolorowej maści; tricolor
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jedna z asan; stanie w rozkroku z tułowiem przechylonym na jedną stronę i ramionami ułożonymi w linii prostej, prostopadle do podłogi
Wiktionary
dawny trójkątny kapelusz męski z rondem podwiniętym z trzech stron; tricorne, trójróg
Trikorn (trójróg, kapelusz trójskrzydły, trójgraniasty; tricorne) – rodzaj kapelusza, szczególnie popularnego w XVIII wieku, który wyszedł z mody w połowie XIX wieku. Używany był zarówno jako część strojów cywilnych, jak i mundurów wojskowych - częściowo wyparty przez kaszkiet i bikorn.
SJP.pl
Wikipedia
wynikający z triku, polegający na triku (np. efekt trikowy, zdjęcia trikowe); trickowy
SJP.pl
forma rzeczownika.
(1.1) D., Ms., W. od: trik
Wiktionary
w geodezji: metoda wyznaczania współrzędnych punktów w terenie poprzez podział obszaru na trójkąty i pomiar długości wszystkich ich boków
SJP.pl
taki, w którym biorą udział przedstawiciele trzech podmiotów (państw, partii, ugrupowań); trójstronny
SJP.pl
rozmowa lub negocjacje pomiędzy trzema stronami
SJP.pl
nitrylotrójoctan trójsodowy
SJP.pl
jednostka pływająca (statek, jacht) posiadający 3 kadłuby
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) żegl. mar. łódź żaglowa lub statek o trzech równoległych, połączonych ze sobą kadłubach;
Trimaran, trzykadłubowiec – statek wodny posiadający trzy połączone sztywno kadłuby (jeden centralny i dwa boczne) umieszczone równolegle względem siebie. Trimarany mogą być zarówno jednostkami silnikowymi, jak i napędzanymi żaglami. Mogą należeć do grupy jachtów mieczowych, balastowych, jak i balastowo-mieczowych.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. oligomer zbudowany z trzech merów;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
organiczny związek chemiczny, stosowany jako lek w chorobie niedokrwiennej serca
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) farm. lek metaboliczny przeciwdławicowy, który chroni komórki mięśnia sercowego przed niedotlenieniem (przestawienie metabolizmu komórek serca z utleniania kwasów tłuszczowych na spalanie glukozy, co zmniejsza zużycie tlenu przez serce)
Trimetazydyna – organiczny związek chemiczny, lek stosowany w chorobie niedokrwiennej serca, działa kardioprotekcyjnie (ochronnie na komórki mięśnia sercowego).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
amina trzeciorzędowa, związek chemiczny używany do produkcji choliny; trójmetyloamina
Trimetyloamina, N(CH3)3 – organiczny związek chemiczny z grupy amin. Najprostsza amina trzeciorzędowa o właściwościach silnie higroskopijnych i zapachu zbliżonym do amoniaku w wyższych stężeniach. Dobrze rozpuszczalna w wodzie, jest stosunkowo silną zasadą (p"K"a 9,87), zgodnie z reakcją:
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) mieszanina tlenu, helu i azotu używana do nurkowania
Trimix – mieszanina tlenu, azotu i helu używana do oddychania w czasie nurkowania, stanowiąca alternatywę dla powietrza.
Proporcje gazów dobierane są do konkretnego nurkowania. Mieszaninę tę, podobnie jak heliox, hydrox, neox i triox, stosuje się w nurkowaniach głębokich. Dzięki zastąpieniu części azotu helem zmniejsza się ryzyko wystąpienia narkozy azotowej, lecz zwiększa ryzyko choroby dekompresyjnej.
Wiktionary oraz Wikipedia
w hinduizmie trójca najważniejszych bogów: Brahma, Wisznu i Śiwa
Trimurti (dewanagari त्रिमूर्ति, także: Trójca hinduistyczna) – w hinduizmie wyobrażenie trzech aspektów boga w formach Brahmy, Wisznu i Śiwy. Każda z postaci ma określoną rolę do spełnienia w cyklu życia wszechświata: Brahma go stwarza, Wisznu utrzymuje, a Śiwa unicestwia.
SJP.pl
Wikipedia
roślina z rodziny baldaszkowatych (selerowatych), rosnąca na stokach i stepach południowo-wschodniej Europy i części Azji; trynia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
związek organiczny w postaci żółtych kryształów, otrzymywany przez działanie mieszaniny stężonego kwasu siarkowego i azotowego na fenol, używany do wyrobu materiałów wybuchowych; trójnitrofenol, kwas pikrynowy
SJP.pl
silny materiał wybuchowy; TNT, trójnitrotoluen
SJP.pl
Jean-Louis Trintignant (ur. 1930), francuski aktor filmowy
SJP.pl
tercet;
1. zespół złożony z trzech osób lub rzeczy;
2. kompozycja na trzy różne instrumenty
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) muz. trzyosobowy zespół muzyczny: wokalny lub instrumentalny
(1.2) przen. każda współpracująca, trzyosobowa grupa ludzi
Trio – wieloznaczny termin muzyczny:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
lampa elektronowa trójelektrodowa
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) elektron. lampa elektronowa posiadająca trzy elektrody;
Trioda – najprostsza i najstarsza lampa wzmacniająca sygnały elektryczne. Ma trzy elektrody – anodę, katodę i siatkę. Trioda umożliwia sterowanie przepływem elektronów z katody do anody przez zmianę napięcia na siatce. Znalazła zastosowanie w licznych układach elektronicznych: wzmacniaczach, generatorach i innych.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ trioda
SJP.pl
figura rytmiczna powstała z podziału dwudzielnej wartości rytmicznej na trzy równe części; triolka
Triola – figura rytmiczna złożona z trzech wartości; występuje w podziale dwudzielnej wartości rytmicznej, dzieląc ją na trzy równe części. Jest to tzw. nieregularny podział wartości rytmicznych.
W nutach są różne sposoby zapisywania trioli, aczkolwiek najczęściej triola oznaczana jest cyfrą 3 umieszczaną nad lub pod grupą. W zależności od wartości rytmicznych, jakie wchodzą w skład trójki, występuje triola ćwierćnutowa, ósemkowa, szesnastkowa itd.
SJP.pl
Wikipedia
strofa ośmiowierszowa, w której pierwszy wers powtarza się jako czwarty i siódmy, a drugi - jako ósmy
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) liter. forma stroficzna wiersza, składająca się z ośmiu wersów i dwóch rymów;
Triolet – strofa 8-wersowa o dwóch rymach i schemacie rymowym: ABaAabAB, w której wers pierwszy powtarza się jako czwarty i siódmy, a drugi jako ósmy - w wersji oryginalnej lub lekko zmodyfikowanej. Triolety pisali Tomasz Zan i Adam Mickiewicz. W parafrazach mądrości Wschodu używał ich też Remigiusz Kwiatkowski. W Czechach triolety pisał Jaroslav Vrchlický.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ triolet
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) seks. związek miłosny trzech osób
Triolizm, potocznie nazywany „trójkątem” lub „trójkącikiem” – zachowanie seksualne, polegające na jednoczesnym współżyciu ze sobą trzech osób.
Triolizm heteroseksualny i biseksualny może polegać zarówno na współżyciu dwóch kobiet z jednym mężczyzną, jak i dwóch mężczyzn z jedną kobietą. Triolizmem będzie również homoseksualny kontakt trzech mężczyzn lub trzech kobiet.
Wiktionary oraz Wikipedia
figura rytmiczna powstała z podziału dwudzielnej wartości rytmicznej na trzy równe części; triola
SJP.pl
→ triola
SJP.pl
określenie wykonawcze: triumfalnie
SJP.pl
odnoszący się do tria, np. układ triowy
SJP.pl
cukier prosty zawierający w cząsteczce trzy atomy węgla
SJP.pl
1. stan odurzenia po narkotykach;
2. film psychodeliczny popularny w amerykańskim kinie lat sześćdziesiątych
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
gatunek muzyczny powstały w latach 90. XX wieku w Anglii, na brzmienie którego składa się głównie dub i rap; trip hop, Bristol sound
SJP.pl
triphopowiec;
1. osoba tworząca muzykę triphopową;
2. osoba słuchająca muzyki triphopowej
SJP.pl
→ trip-hop; triphopowy
SJP.pl
białko zbudowane z trzech aminokwasów
SJP.pl
trip-hopowiec;
1. osoba tworząca muzykę triphopową;
2. osoba słuchająca muzyki triphopowej
SJP.pl
→ trip hop; trip-hopowy
SJP.pl
samolot posiadający trzy płaty nośne; trójpłatowiec, trójpłat
SJP.pl
[czytaj: tripl dabl] z angielskiego, w koszykówce: uzyskanie przez zawodnika dwucyfrowej liczby trzech wskaźników skuteczności gry; triple double
Triple-double – w koszykówce, uzyskanie wyników dwucyfrowych w trzech z pięciu możliwych pozytywnych statystyk (punkty, asysty, zbiórki, przechwyty, bloki).
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: triplbar] przeszkoda złożona z trzech stacjonat, gdzie każda kolejna jest wyższa o tę samą wysokość
SJP.pl
tryplet;
1. trzywersowe przysłowie lub zagadka;
2. trzy kolejne nukleotydy w łańcuchu DNA; kodon;
3. w myślistwie: trzy celne strzały, kładące trzy zwierzęta;
4. fotograficzny obiektyw anastygmatyczny złożony z trzech członków
SJP.pl
→ triplet; trypletowy
SJP.pl
hartowane szkło warstwowe
SJP.pl
organizm roślinny lub zwierzęcy mający w jądrach komórek somatycznych trzy zespoły chromosomów
Tr
SJP.pl
Wikipedia
posiadanie przez organizm dodatkowego zestawu chromosomów; triploidia
SJP.pl
→ triploid
SJP.pl
posiadanie przez organizm dodatkowego zestawu chromosomów; triploidalność
Triploidia (ang. triploidy, triploidy syndrome) – u człowieka, poliploidia polegająca na obecności w komórce dodatkowego zestawu chromosomów (zapis kariotypu codice_1, codice_2 albo codice_3). Triploidia może dotyczyć wszystkich komórek organizmu albo tylko w części (mozaicyzm).
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wędk. zob. trójnóg.
(1.2) fot. astr. zob. trójnóg, statyw.
(1.3) rodzaj bloków betonowych służących do budowy falochronów narzutowych i w ochronie brzegu morskiego
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Libii
(1.2) geogr. miasto w Grecji, na Peloponezie;
(1.3) geogr. miasto w Libanie
Wiktionary
potocznie:
1. być pod wpływem środków halucynogennych;
2. podróżować, wycieczkować
SJP.pl
→ trip
SJP.pl
[czytaj: trips-iter] trzeźwa osoba opiekująca się kimś będącym pod wpływem substancji psychoaktywnych
SJP.pl
rodzaj starożytnej łodzi charakteryzujący się trzema rzędami wioseł; tryrema
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) staroż. mar. rzymska galera trójrzędowa o napędzie żaglowo-wiosłowym
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
hymn pochwalny na cześć Trójcy Świętej, odmawiany i śpiewany po prefacji
Trisagion (gr. "triságios", 'trzykroć święty') – hymn pochwalny na cześć Trójcy Świętej. Por. Sanctus.
SJP.pl
Wikipedia
chorobliwy lęk przed liczbą 13
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) obawa przed liczbą 13; wiara, że trzynastka przynosi pecha;
Triskaidekafobia ( τρεισκαίδεκα "triskaídeka" = trzynaście, φόϐος "fobos" = strach, lęk) – lęk przed liczbą trzynaście, irracjonalna wiara, że liczba ta przynosi pecha. Jako przesąd funkcjonujący w kulturze zachodniej powszechnie, uznawana jest za fobię jedynie, gdy znacznie utrudnia codzienne funkcjonowanie jednostki. Należy zatem odróżnić przesądność uwarunkowaną kulturowo od zaburzenia nerwicowego.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
motyw składający się z potrójnej spirali wykazującej obrotową symetrię
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. szt. występujący w wielu wariantach, wielokulturowy symbol lub ornament złożony z trzech jednakowych elementów – ramion, spiral, meandrów itp.;
Triskelion, triskeles (stgr. τρισκελής – „trójnóg”, „trójnożny”), także trykwetr – znak złożony z trzech jednakowych elementów: ramion, spiral, meandrów itp.) tworzących cykliczny wzór geometryczny w postaci grupy cyklicznej C3.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przydomek znaczący dosłownie „po trzykroć wielki”, „trzykroćwielki”
Wiktionary
kurczowe zwarcie szczęk; szczękościsk
SJP.pl
trisomia 21 - zespół Downa (wrodzony niedorozwój umysłowy, połączony z charakterystycznymi zmianami fizycznymi); mongolizm
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. obecność trzeciego chromosomu w danej parze homologicznej;
Trisomia – obecność dodatkowego (trzeciego) chromosomu w danej parze homologicznej (aberracja chromosomowa genomowa).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
imię męskie
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) mitcelt. szt. liter. teatr. film. imię bohatera tragicznej, niespełnionej miłości;
(1.2) imię|polski|m.;
Tristan (łac./bretoński "Drustanus", walijski "Drystan"), także "Tristran", "Tristram" – główny bohater legendy „Tristan i Izolda”. Według niektórych utworów, na przykład "Le Morte d’Arthur" Thomasa Malory'go, był on także jednym z Rycerzy Okrągłego Stołu.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
akord tristanowski - akord zastosowany przez Richarda Wagnera w drugim takcie preludium (Vorspiel) do dramatu muzycznego Tristan i Izolda
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Tristana lub z nim związany
SJP.pl
określenie wykonawcze: smutno, żałośnie
SJP.pl
utwory poetyckie o charakterze elegijnym, wyrażające uczucia smutku po opuszczeniu kraju lub przyjaciół, zawierające opisy nowego miejsca pobytu
Tr
SJP.pl
Wikipedia
złożony lek syntetyczny z grupy sulfonamidów, o długotrwałym działaniu; stosowany głównie w anginie, zapaleniu oskrzeli i w bakteryjnym zapaleniu płuc
SJP.pl
niedowidzenie niebieskiej barwy
Tritanomalia – zaburzenie rozpoznawania barw. Jest to bardzo rzadkie schorzenie. Różni się od tritanopii obniżoną percepcją barwy niebieskiej. Tritanomalia to zaburzenie dotyczące w równym stopniu mężczyzn jak i kobiet, ze względu na to, że jej występowanie determinuje chromosom 7 (a nie jak w przypadku innych zaburzeń 23, chromosom X).
SJP.pl
Wikipedia
nierozpoznawanie niebieskiej i żółtej barwy
Tritanopia – wada wzroku polegająca na nierozpoznawaniu barw żółtej i niebieskiej. Wada dotyczy około 0,0015% (0,002% mężczyzn i 0,001% kobiet) populacji. Wada ta jest wynikiem braku czopków czułych na barwę niebieską.
Termin tritanopia pochodzi z greckiego "treis" oznaczającego "trzy”, i "opsis" oznaczającego „widzieć”. Nazwa może zostać zinterpretowana jako „niemożność zobaczenia trzeciego koloru podstawowego”.
SJP.pl
Wikipedia
pogląd kwestionujący jedność chrześcijańskiej Trójcy Świętej, uznający odrębność trzech Osób Boskich; tryteizm
SJP.pl
SJP.pl
Triterpeny – związki organiczne będące podgrupą terpenów. Są heksamerami izoprenu.
Dotychczas opisano ponad 4000 triterpenów i triterpenoidów (ich pochodnych). Wśród triterpenów cyklicznych stwierdzono ponad 40 typów szkieletów węglowych. Większość roślinnych triterpenoidów pochodzi od eufolu i jego epimeru, tyrukalolu. Najbardziej znane triterpeny to: skwalen, lanosterol, cykloartenol i amiryny.
Wikipedia
[czytaj: tritikale] międzygatunkowa krzyżówka, hybryda żyta i pszenicy; pszenżyto
SJP.pl
związek chemiczny, którego cząsteczka składa się z trzech atomów tlenu połączonych z jednym atomem lub z kilkoma atomami innego pierwiastka; trójtlenek
SJP.pl
tryumf;
1. zwycięstwo nad przeciwnikiem, wygrana; sukces, osiągnięcie;
2. duma z osiągniętego sukcesu;
3. w starożytnym Rzymie: uroczysty pochód zwycięskiego wodza; potem także uroczystość z racji sukcesu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wspaniałe zwycięstwo, sukces
(1.2) radość ze zwycięstwa, sukcesu
(1.3) zwycięstwo jednej idei nad drugą
(1.4) hist. w starożytnym Rzymie: uroczysty wjazd zwycięskiego wodza do Rzymu;
(1.5) przest. karc. atut
Zobacz też: odmianę winorośli 'Triumf'.
Triumf (z triumphus) – w antycznym Rzymie najwyższe wyróżnienie, jakie otrzymywał wódz za swe zwycięstwa na polu walki. Początkowo miał charakter religijny, związany z oczyszczeniem żołnierzy biorących udział w walce. Z czasem ewoluował w kierunku okazałego widowiska mającego na celu uczczenie zwycięskiego wodza i jego żołnierzy.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ triumfalizm; tryumfalistyczny
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób wyrażający triumf
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: triumfalnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: triumfalniejszy; bardziej triumfalniejszy
SJP.pl
→ triumf; tryumfalny
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z triumfem, dotyczący triumfu, wyrażający triumf
SJP.pl
Wiktionary
człowiek, który odniósł zwycięstwo, sukces; tryumfator
SJP.pl
kobieta, która odniosła zwycięstwo, sukces; tryumfatorka
SJP.pl
→ triumfator; tryumfatorski
SJP.pl
tryumfować
1. odnosić zwycięstwo nad przeciwnikiem; odnosić wielki sukces w jakiejś dziedzinie;
2. w starożytnym Rzymie: odprawiać tryumf przysługujący zwycięskiemu wodzowi
SJP.pl
wyniosły, dumny; tryumfujący
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. członek triumwiratu
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od triumwirat
Wiktionary
tryumwirat;
1. w starożytnym Rzymie:
a) porozumienie między trzema mężami stanu w celu sprawowania władzy;
b) mężowie stanu, którzy zawarli takie porozumienie;
2. przenośnie: trzy osoby podejmujące wspólne działania
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) trójka osób, które rządzą razem;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
w średniowieczu: program nauczania oparty na trzech przedmiotach: gramatyce, dialektyce i retoryce; najniższa klasa w szkole, realizująca taki program; szkoła realizująca taki program; triwium; trywium
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
miasto w Indiach
SJP.pl
→ triwium (dawniej)
SJP.pl
w średniowieczu: program nauczania oparty na trzech przedmiotach: gramatyce, dialektyce i retoryce; najniższa klasa w szkole, realizująca taki program; szkoła realizująca taki program; trivium; trywium
SJP.pl
skrót od: Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej
SJP.pl
Trkusów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Nowe Skalmierzyce, ok. 5 km od Nowych Skalmierzyc, ok. 8 km od Kalisza.
Wikipedia
skrót
(1.1) = transliteracja
Wiktionary
tR
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
miasto na Słowacji
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto na Słowacji;
Trnawa (słow. "Trnava", węg. "Nagyszombat", niem. "Tyrnau") – miasto w zachodniej Słowacji, stolica kraju trnawskiego, siedziba powiatu Trnawa. Leży 45 km na wschód od Bratysławy. Pod koniec 2019 roku, z liczbą mieszkańców przekraczającą 65 tys., Trnawa zajmowała siódme miejsce wśród najludniejszych słowackich miast. W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, samochodowy, szklarski, cukierniczy, młynarski, mięsny, cukrowniczy, drzewny oraz poligraficzny.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Trnawy; osoba z tego miasta
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Trnawy; kobieta z tego miasta
Wiktionary
→ Trnawa (miasto na Słowacji)
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Trnawą, dotyczący Trnawy
SJP.pl
Wiktionary
kraina historyczna w Azji Mniejszej
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. hist. starożytna kraina w Azji Mniejszej, pomiędzy Morzem Egejskim a Hellespontem i rzeką Ajespos, obecnie jest to półwysep Biga;
Troada (Troas) – starożytna kraina w Azji Mniejszej w północno-zachodniej Anatolii, pomiędzy Morzem Egejskim a Hellespontem i rzeką Ajespos (według Strabona). Od reszty Anatolli jest oddzielona masywem góry Ida ( Kazdağı). Obecnie region ten jest częścią tureckiej prowincji Çanakkale, gdzie znajduje się m.in. stanowisko archeologiczne z ruinami starożytnej Troi.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Troadą, dotyczący Troady
Wiktionary
ostro zakończone narzędzie chirurgiczne; trokar; trójgraniec
SJP.pl
mieszkaniec Trobriandów
SJP.pl
mieszkanka Trobriandów
SJP.pl
archipelag kilkunastu wysp i wysepek koralowych na Morzu Salomona, należący do państwa Papua-Nowa Gwinea; Wyspy Trobrianda, Wyspy Trobriandzkie
SJP.pl
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
dawniej: niewielka ilość czegoś, odrobina
liczebnik nieokreślony
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. trochę
SJP.pl
Wiktionary
→ trochej; choreiczny
przymiotnik
(1.1) liter. związany z trochejem
SJP.pl
Wiktionary
w wierszach: stopa metryczna z sylaby akcentowanej i nieakcentowanej; chorej
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) liter. stopa metryczna złożona z dwóch sylab: długiej i krótkiej;
Trochej (łac. "trochaeus", z gr. "trochaíos") – pojęcie z metryki iloczasowej oznaczające stopę metryczną złożoną z dwóch sylab: długiej i krótkiej ().
W wierszach polskich odpowiednikiem jest sekwencja sylab: akcentowanej i nieakcentowanej. W języku polskim występuje bardzo często, każdy dwusylabowy wyraz jest trochejem (np. "słownik"), łatwo też układać z trochejów wiersze sylabotoniczne, np.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
rząd roślin okrytonasiennych; trochodendrowce
Tr
SJP.pl
Wikipedia
przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych
SJP.pl
wolno pływająca, owalna larwa morskich wieloszczetów oraz niektórych mięczaków, posiadająca dwa wieńce rzęsek, za pomocą których się porusza; rzęsokrążek
Trochofora ("trochophora"), rzęsokrążek – pelagiczna, zwykle wolno żyjąca larwa wielu pierwoustych, m.in.[] sikwiaków, szczetnic, wieloszczetów, części mięczaków i segmentowców. Charakteryzuje się obecnością układu wieńców rzęsek. Osiąga rozmiary od kilkudziesięciu do kilkuset μm.
SJP.pl
Wikipedia
krzywa zakreślana przez punkt leżący wewnątrz lub na zewnątrz okręgu toczącego się bez poślizgu po zewnętrznej lub wewnętrznej stronie innego okręgu
Trochoida (gr. "trochós" – koło, "eídos" – kształt), krzywa cykloidalna – krzywa płaska zakreślona przez dowolnie obrany punkt formula_1 stale związany z kołem formula_2 toczącym się wzdłuż wewnętrznej lub zewnętrznej strony stałego (nie poruszającego się) okręgu bez poślizgu. Termin został wprowadzony do matematyki przez Gilles’a de Robervala.
SJP.pl
Wikipedia
lampa elektronowa przełącznikowa, w której dodatkowe pole magnetyczne kształtuje tor elektronów w postaci trochoidy
SJP.pl
rodzaj roślinożernego mięczaka z podgromady ślimaków przodoskrzelnych, obejmujący około 1000 gatunków; skręp
Trochus (w języku polskim również skręp) – rodzaj morskich ślimaków z rodziny krępaczkowatych (Trochidae). Mają muszle w kształcie prawie regularnego stożka, posiadające wewnątrz grubą warstwę dekoracyjnej masy perłowej. Wysokość muszli 5–15 (20) cm. Wieczko konchiolinowe, koliste, cienkie. Epipodium dobrze rozwinięte, z czułkowatymi wyrostkami, służącymi jako organ dotyku. Mogą one być wciągane do rodzaju pochwy.
SJP.pl
Wikipedia
ciut, ździebko, mało
liczebnik nieokreślony
(1.1) w niewielkiej ilości
przysłówek
(2.1) bardzo mało, w niewielkim stopniu
(2.2) niedługo
forma rzeczownika.
(3.1) B. lp. od: trocha
SJP.pl
Wiktionary
kadzidełko
SJP.pl
piec, w którym pali się trocinami
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
motyl nocny z rodziny trociniarek, szkodnik drzew liściastych
SJP.pl
rodzina dużych motyli nocnych, których larwy żerują głównie w pniach i korzeniach drzew i krzewów; trociniarki
Trociniarkowate, trociniarki (Cossidae) - rodzina motyli, zaliczana do dużych motyli nocnych. Obejmuje ok. 670 gatunków. Cechą charakterystyczną dla rodziny jest uwsteczniony narząd gębowy. Czułki są krótkie, piłkowane, a czasem grzebieniaste. Skrzydła o rozpiętości od 2-10 cm, gęsto owłosione. Larwy żerują na drewnie drzew i krzewów.
SJP.pl
Wikipedia
o cechach trociniarkowatych (rodzina motyli)
SJP.pl
1. zbiornik do przechowywania trocin;
2. samochód ze specjalną naczepą do przewozu trocin
SJP.pl
Trocinobeton – beton lekki na kruszywie organicznym, trocinach lub mączce drzewnej. Charakteryzuje się łatwą obróbką narzędziami stosowanymi do obróbki drewna, dostateczną mrozoodpornością, dobrymi cechami dźwiękochłonnymi i odpornością na butwienie. W związku z wykorzystaniem do jego produkcji odpadów obróbki drewna, beton ten jest uznawany za ekologiczny.
Wikipedia
obiekt wykonany z płyt trocinowych
SJP.pl
zrobiony z trocin, mający związek z trocinami
SJP.pl
drobne odpadki powstające podczas piłowania drewna
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) drobne odpady po obróbce drewna;
(1.2) przen. pot. rzecz bezwartościowa
Trociny – drobne wióry, powstające jako odpady obróbki drewna: cięcia, strugania, toczenia itp.
Trociny niegdyś były używane jako materiał konstrukcyjny (wypełniający) i izolacyjny np. w polepie.
Nadal są stosowane jako paliwo w instalacjach grzewczych.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ troć
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. hist. Gatczyna (oficjalna nazwa w latach 1923-1929);
(1.2) geogr. hist. Czapajewsk (oficjalna nazwa w latach 1919-1929);
Wiktionary
przymiotnik od: Troki
przymiotnik
(1.1) związany z Trokami, dotyczący Trok
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) polit. zwolennik trockizmu
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) polit. związany z trockizmem, dotyczący trockizmu lub trockistów
Wiktionary
forsowana przez L. Trockiego teoria, iż rewolucja komunistyczna nie może zwyciężyć, o ile nie rozszerzy się natychmiast na wszystkie państwa świata
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) polit. lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm;
Trockizm – jeden z nurtów komunizmu oparty na poglądach Lwa Trockiego. Trockizm powstał w ZSRR w toku sporu o taktykę partii bolszewickiej i światowego ruchu komunistycznego po śmierci Włodzimierza Lenina.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzadko: głosić poglądy, postępować, działać według zasad doktryny Trockiego i jego zwolenników
SJP.pl
zdrobnienie od: trok; mały, krótki trok
SJP.pl
przyczepiać; przymocowywać coś za pomocą troków
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
zjawisko wzajemnego przekazywania sobie pokarmu wśród osobników tego samego gatunku, będące jedną z cech zachowań społecznych u zwierząt; trofolaksja
Tr
SJP.pl
Wikipedia
→ trofalaksja; trofolaktyczny
SJP.pl
→ trofeum
przymiotnik
(1.1) będacy pamiątką zwycięstwa w wojnie
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hobby myśliwskie polegające na kolekcjonowaniu szczątków zabitych własnoręcznie zwierząt, przeważnie głów z wypchaną skórą lub samego kośćcca z tych głów
Wiktionary
→ trofeum
SJP.pl
1. dowód odniesionego zwycięstwa;
2. dawniej: łup wojenny, np. w postaci zdobytej broni, zbroi
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zdobycz wojenna lub myśliwska, przedmiot dumy właściciela
(1.2) nagroda w sporcie lub innej rywalizacji
(1.3) przest. szt. motyw dekoracyjny przedstawiający zbroję, chorągwie itp.
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
w biologii: dotyczący odżywiania; odżywczy
przymiotnik relacyjny
(1.1) ekol. pokarmowy, związany z odżywianiem
SJP.pl
Wiktionary
zespół procesów fizjologicznych zapewniających tkankom normalną czynność oraz zachowanie właściwości biologicznych i fizykochemicznych
SJP.pl
Trofim – imię męskie pochodzące od greckiego wyrazu "tróphimos", oznaczające „żywiący, pożywny”. Żyło kilku świętych o tym imieniu. Dawniej było ono częściej nadawane na obszarze działania Kościoła wschodniego, niż Kościoła katolickiego.
Wikipedia
1. stosunki pokarmowe między organizmami danej biocenozy, odmienne w różnych biotopach;
2. stan zasobów pokarmowych danego terenu, np. zbiornika wodnego
Tr
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) biol. zewnętrzna warstwa komórki błony płodowej z której póżniej powstaje łożysko
Trofoblast (gr. "trophḗ" ‘pokarm’, "blastós" ‘zarodek’) – warstwa zewnętrznych komórek blastocysty ssaków, wyodrębniająca się po kompakcji z blastomerów zewnętrznych. Po jego wewnętrznej stronie znajduje się węzeł zarodkowy, powstający z blastomerów wewnętrznych.
Wiktionary oraz Wikipedia
liść wegetatywny
Trofofil, liść asymilacyjny – (gr. "trophé" – pożywienie, "phýllon" – liść) – liść przeprowadzający fotosyntezę. Liście asymilacyjne to najczęstsza postać liści. Pojęcie stosowane głównie w opozycji do sporofili, czyli liści zarodnionośnych. Trofofile czasem dla zwiększenia wydajności fotosyntezy wykonują ruchy fotonastyczne, tak aby wykorzystać optymalny kąt padania światła. U młodych liści może to wynikać z nierównomiernego tempa wzrostu, u dojrzałych, ze zmian turgoru.
SJP.pl
Wikipedia
zjawisko wzajemnego przekazywania sobie pokarmu wśród osobników tego samego gatunku, będące jedną z cech zachowań społecznych u zwierząt; trofalaksja
SJP.pl
→ trofolaksja; trofalaktyczny
SJP.pl
strefa trofolityczna - strefa głębinowa jezior, dno i warstwa wód przydennych poniżej zasięgu przenikania promieni świetlnych; profundal
SJP.pl
faza troficzna w cyklu życiowym pasożytniczych pierwotniaków
Trofozoit – struktura inwazyjna pełzakowatych. Najczęściej ma w swojej budowie struktury zapewniające poruszanie się w organizmie żywiciela. Zdecydowanie większy od cysty (formy przetrwalnikowej). W swojej budowie zawiera:
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto portowe w Chorwacji;
Trogir (włos. "Traù", niem. i węg. "Trau") – miasto w Chorwacji, w żupanii splicko-dalmatyńskiej, siedziba miasta Trogir. Jest miastem portowym położonym na wybrzeżu Morza Adriatyckiego, znajdującym się w środkowej Dalmacji. Jest połączony podnoszonym mostem z wyspą Čiovo. W 2011 roku liczył 10 923 mieszkańców.
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Trogirem, dotyczący Trogiru
Wiktionary
organizm żyjący wyłącznie w jaskiniach, jamach i w wodach podziemnych
Troglobiont (gr. "trogle" = jaskinia + "bíos" = życie) – organizm przystosowany do życia wyłącznie w jaskiniach, jamach i łączących się z nimi wodach podziemnych. Wodne troglobionty nazywane są stygobiontami.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: troglodyta
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z troglodytą, dotyczący troglodyty
przymiotnik dzierżawczy
(2.1) należący do troglodyty, będący jego własnością
SJP.pl
Wiktionary
1. człowiek pierwotny, zamieszkujący jaskinie; jaskiniowiec;
2. przenośnie: człowiek prymitywny, nieokrzesany; nieokrzesaniec, prymityw
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) człowiek uważany za gorszego w rozwoju kulturowym i osobistym; człowiek mało inteligentny
(1.2) antrop. członek prymitywnego plemięemienia, zamieszkującego jaskinie;
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Troglodytidae|ref=tak., zob. strzyżyk.
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
organizm wykorzystujący jaskinie jako miejsce okresowego pobytu, należący np. do niektórych gatunków owadów lub nietoperzy
SJP.pl
ptak z rzędu trogonów; pilik
Trogon – rodzaj ptaków z rodziny trogonów (Trogonidae).
SJP.pl
Wikipedia
ptak z rzędu trogonów; pilik
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Trogoniformes|A.O.U.|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;
(1.2) syst. ornit. nazwa systematyczna|Trogonidae|Lesson|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu trogonów (1.1)
forma rzeczownika.
(2.1) M., B. i W. lm. od: trogon
Trogony – rząd (Trogoniformes) oraz rodzina (Trogonidae) ptaków z podgromady Neornithes.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, nad Ujem w dorzeczu Obu;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
minerał, siarczek żelaza występujący głównie w chondrytach
Troilit – niemagnetyczny siarczek żelaza FeS. Minerał występujący w meteorytach. Ziemskim odpowiednikiem troilitu jest magnetyczny pirotyn. Nazwę minerału wprowadził Gustaw Rose w miejsce starej nazwy "dyslutytu". Troilit swą nazwą nawiązuje do Dominika Troili, odkrywcy minerału w meteorycie Albareto.
SJP.pl
Wikipedia
tytułowy bohater romansu "Troilus i Kresyda" autorstwa Geoffreya Chaucera
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: truA kar] z francuskiego: trzy czwarte, zwykle o ujęciu postaci na portrecie skosem do patrzącego, w niepełnym profilu; trois quarts, en trois quarts
SJP.pl
troisty charakter; trojakość, potrójność
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co troiste
SJP.pl
Wiktionary
dawniej: złożony z trzech części, potrójny, w trzech postaciach
przymiotnik relacyjny
(1.1) przest. mający trzy części lub typy, rodzaje
SJP.pl
Wiktionary
1. rzadko: zwiększać trzykrotnie; potrajać;
2. troić się:
a) powiększać się trzykrotnie;
b) ukazywać się, być widzianym w potrójnej postaci;
c) potocznie: starać się być wszędzie, w wielu miejscach; czworzyć się, uwijać się
czasownik przechodni niedokonany (dk. potroić)
(1.1) rzad. powiększać trzykrotnie
czasownik zwrotny niedokonany troić się (dk. potroić się)
(2.1) powiększać się trzykrotnie
(2.2) być w potrójnej postaci
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek sposobu
(1.1) na sposób troisty
Wiktionary
starożytne miasto położone na zachodnim wybrzeżu dzisiejszej Turcji, Ilion
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. hist. starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej;
Troja, Ilion (gr. Τροία oraz Ἴλιον lub Ἴλιος "Ilios", łac. "Ilium") – starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej nad rzeką Skamander. Współcześnie stanowisko archeologiczne w Turcji, na wzgórzu Hisarlık w pobliżu wsi Tevfikiye, w prowincji Çanakkale.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. jedno z trojga dzieci urodzonych podczas jednego porodu;
2. zdrobnienie od: trojak
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jedno z trojga dzieci urodzonych podczas tego samego porodu
(1.2) zdrobn. od trojak (dawna polska moneta)
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. jedno z trojga dzieci urodzonych podczas jednego porodu;
2. zdrobnienie od: trojak
Tr
SJP.pl
Wikipedia
1. troje dzieci urodzonych podczas jednego porodu; troje zwierząt urodzonych w jednym miocie;
2. podręcznik napisany przez trzech autorów;
3. przestarzałe: małe trojaki (naczynie)
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) zdrobn. od trojaki (dawne gliniane naczynie)
(1.2) środ. podręcznik napisany przez trzech autorów
forma rzeczownika.
(2.1) M., B. i W. lm. od trojaczek
Trojaczki (fr. "Les Triplés", 2014) – francuski serial animowany wyprodukowany przez wytwórnię SND - M6 Group. Serial wykonany techniką trójwymiarową. Powstał na podstawie serii komiksów stworzonej przez Nicole Lambert w 1983 roku.
Premiera serialu odbyła się we Francji 18 października 2014 na francuskim kanale France 5. W Polsce serial zadebiutował 21 września 2015 na antenie MiniMini+.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
Trojaczkowice (nazwa oboczna: Budy, do 31 grudnia 2013 roku "Trojaszkowice") – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Niedrzwica Duża.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.
Wikipedia
1. dawna polska moneta zdawkowa; trzygroszówka;
2. śląski taniec ludowy tańczony przez trzy osoby; zagrodnik;
3. dawniej: dom na Podlasiu składający się z trzech izb, przeznaczony dla służby
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) choreogr. etn. tradycyjny, ludowy taniec śląski tańczony przez mężczyznę i dwie kobiety;
(1.2) bud. etn. typ podlaskiego trójizbowego domu mieszkalnego
(1.3) numizm. dawna polska moneta zdawkowa;
(1.4) gwara. zob. trojaki.
(1.5) daw. zob. trojaczek.
(1.6) górn. techn. typ rurowego łączenia o trzech odgałęzieniach
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
występujący w trzech rodzajach, gatunkach, rzadziej jednostkach, zrobiony na trzy sposoby, np. trojakie zastosowanie czegoś
liczebnik wieloraki
(1.1) dotyczący trzech typów, rodzajów
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przysłówek
(1.1) odprzym. → trojaki
Wiktionary
trojaki charakter; troistość, potrójność
SJP.pl
w informatyce, potocznie: złośliwe oprogramowanie o destruktywnym działaniu, instalujące się i działające w ukryciu; koń trojański
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) inform. koń trojański
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
bylina z rodziny jaskrowatych, z obszarów półkuli północnej, o niebieskofioletowych kwiatach i zimozielonych, skórzastych liściach zebranych w przyziemną rozetę, kwitnąca wczesną wiosną; przylaszczka pospolita
SJP.pl
mieszkaniec Troi; Trojańczyk
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. strojanizować)
(1.1) inform. umieszczać w zaufanym oprogramowaniu złośliwy kod, przekształcając je w konia trojańskiego
Wiktionary
bylina z rodziny jaskrowatych, z obszarów półkuli północnej, o niebieskofioletowych kwiatach i zimozielonych, skórzastych liściach zebranych w przyziemną rozetę, kwitnąca wczesną wiosną; przylaszczka pospolita
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przymiotnik od: Trojan (miasto w Bułgarii)
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
w informatyce, potocznie: złośliwe oprogramowanie o destruktywnym działaniu, instalujące się i działające w ukryciu; koń trojański
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
mieszkaniec Troi; Trojanin
SJP.pl
1. przymiotnik od: Troja (starożytne miasto);
2. w informatyce: koń trojański - złośliwe oprogramowanie o destruktywnym działaniu, instalujące się i działające w ukryciu; trojan
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Troją, dotyczący Troi
(1.2) hist. związany z Troyes (miastem we Francji)
Trojański – polski herb szlachecki, znany jedynie z pięciu wizerunków pieczętnych.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
chrząszcz z rodziny czarnuchowatych, szkodnik ziaren zbóż i magazynów żywnościowych; trojszyk
SJP.pl
wielki książę litewski w latach 1269-1282
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 3, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej
liczebnik zbiorowy
(1.1) …odpowiadający liczbie 3
SJP.pl
Wiktionary
rodzaj roślin zielnych z rodziny liliowatych; trójednik
SJP.pl
rodzina roślin dwuliściennych licząca około 3000 gatunków, przeważnie pnączy i roślin zielnych (rzadziej drzew i krzewów), pochodzących z okolic tropikalnych i subtropikalnych
Trojeściowate ("Asclepiadaceae") – rodzina roślin z rzędu goryczkowców (w systemie Cronquista z roku 1981). W nowszych systemach klasyfikacyjnych (np. system APG III z 2009) należące tu rośliny włączane są do toinowatych, jako podrodzina "Asclepiadoideae". Takson w ujęciu Cronquista liczył ok. 3000 gatunków w około 250 rodzajach, zamieszkujących głównie obszary tropikalne i subtropikalne. Nieliczni przedstawiciele zamieszkują także klimat umiarkowany.
SJP.pl
Wikipedia
o cechach trojeściowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
1. → trojeść;
2. goryczka trojeściowa - gatunek rośliny z rodziny goryczkowatych; goryczka trojeściowata
SJP.pl
roślina z rodziny toinowatych o barwnych, pachnących kwiatach, wytwarzająca ostry i trujący sok mleczny
Ni
SJP.pl
Wikipedia
trzykonny zaprzęg rosyjski
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. rodzaj trójkonnego rosyjskiego zaprzęgu;
(1.2) hist. ekon. zespół złożony z Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Centralnego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego, który odpowiadał za ustalenie warunków udzielenia pomocy finansowej Grecji, Irlandii, Portugalii i Cyprowi
(1.3) polit. komitet złożony z trzech osób, zwłaszcza z poprzedniego przewodniczącego, obecnego i przyszłego
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. numizm. pół centa, trzy grosze
Wiktionary
chrząszcz z rodziny czarnuchowatych, szkodnik ziaren zbóż i magazynów żywnościowych; trojczyk
SJP.pl
rzemień, pas, powróz do wiązania, przywiązywania czegoś, niekiedy zakończony pętlą
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) krótki sznurek, rzemień, taśma do troczenia – przywiązywania czegoś;
(1.2) przyszyty kawałek tasiemki służący do łączenia tkanin (np. w ubraniu, namiocie)
Trok – rzemień, pas lub powróz służący do wiązania, przywiązywania (przytraczania) czegoś. W znaczeniu potocznym: pasek, sznurek, tasiemka przyszyta do ubrania, służąca do wiązania lub „ściągania” jego części.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzemień, pas, powróz do wiązania, przywiązywania czegoś, niekiedy zakończony pętlą
SJP.pl
ostro zakończone narzędzie chirurgiczne; troakar; trójgraniec
Tr
SJP.pl
Wikipedia
rzemień, pas, powróz do wiązania, przywiązywania czegoś, niekiedy zakończony pętlą
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) zootechn. gw-pl|Śląsk Cieszyński. niecka lub koryto do parzenia zabitej świni
Troki (lit. "Trakai," biał. "Трокі)" – miasto na Litwie, w okręgu wileńskim, siedziba rejonu trockiego.
Troki leżą na Pojezierzu Wileńskim, na półwyspie między jeziorami Galwe na północy, Tataryszki na zachodzie, Łuka na wschodzie i Giełusz na południu. Ośrodek turystyczny. Miasteczko położone 28 km od Wilna.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
magmowa skała głębinowa z rodziny gabro; pstrągowiec
Troktolit (Pstrągowiec) – głębinowa zasadowa skała magmowa podobna do gabra z grupy gabroidów. Odmiana gabra oliwinowego.
SJP.pl
Wikipedia
odbierak (zbieracz) prądu, dostarczający go do silnika pojazdu (np. tramwaju bądź trolejbusu)
SJP.pl
autobus napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) drogowy pojazd komunikacji miejskiej napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej;
Trolejbus – drogowy pojazd silnikowy (zazwyczaj pasażerski, niekiedy towarowy) z napędem elektrycznym, pobierający prąd elektryczny z zewnętrznego źródła zasilania (podstacji trakcyjnych) przez dwuprzewodową sieć trakcyjną za pośrednictwem pałąkowego odbieraka prądu. W odróżnieniu od tramwajów trolejbusy mają możliwość ominięcia przeszkody w ruchu drogowym.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik
(1.1) związany z trolejbusem, dotyczący trolejbusów; wykorzystujący trolejbusy do transportu
Wiktionary
żeglarski statek rybacki do połowu ryb wędami ciągnionymi
SJP.pl
masa plastyczna, podobna do celuloidu, otrzymywana z azotanów i octanów celulozy; trudnopalna, stosowana jako izolator
SJP.pl
[czytaj: trol]
1. w wierzeniach ludów skandynawskich: nieprzychylny ludziom olbrzym lub karzeł, zamieszkujący zwykle górskie pieczary;
2. potocznie: osoba prowokująca, podpuszczająca i denerwująca kogoś w internecie
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) mitgerm. skand. istota mająca postać olbrzyma lub karła, zamieszkująca zwykle górskie pieczary, zazwyczaj nieprzyjazna wobec ludzi;
(1.2) przen. inform. w środowisku użytkowników Internetu: osoba zamieszczająca na publicznym forum napastliwe, kontrowersyjne, ośmieszające innych wypowiedzi, których celem jest wywołanie dyskusji i skupienie uwagi na autorze;
Troll (norw., szw. "troll", duń. "trold") – przypominający wyglądem człowieka stwór ze skandynawskich i germańskich wierzeń ludowych, wywodzący się z mitologii nordyckiej.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: troling] potocznie: prowokowanie, podpuszczanie i denerwowanie kogoś w internecie; trollowanie, trolling
SJP.pl
→ troll (osoba) [czytaj: trolerski]; trollowy
SJP.pl
[czytaj: trolica] żeński odpowiednik trolla
SJP.pl
[czytaj: troling] potocznie: prowokowanie, podpuszczanie i denerwowanie kogoś w internecie; trollowanie, trollerka
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) inform. wysyłanie wrogich, obraźliwych lub kontrowersyjnych wiadomości na jedno z publicznych miejsc w Internecie w celu wzniecenia kłótni;
(1.2) wędk. kontrowersyjna metoda łowienia drapieżnych ryb polegająca na ciągnięciu przynęty przyczepionej do żyłki lub linki za łódką
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: trolować] potocznie: prowokować, podpuszczać i denerwować kogoś w internecie
SJP.pl
→ troll [czytaj: trolowy]
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|trolować.
Wiktionary
zabieg polegający na mechanicznym usunięciu skrzepu krwi z naczynia krwionośnego
Tr
SJP.pl
Wikipedia
enzym osocza powstający z nieaktywnej protrombiny umożliwiający powstanie nierozpuszczalnego włóknika (fibryny) z rozpuszczalnego substratu (fibrynogenu) umożliwiając krzepnięcie krwi
Tr
SJP.pl
Wikipedia
→ trombina
SJP.pl
ludowy dęty instrument muzyczny; trembita
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. etn. dęty instrument muzyczny w postaci bardzo długiej, prostej, drewnianej rury, używany przez Hucułów, także w Rumunii, na Węgrzech i Podhalu; podobny do ligawki i bazuny;
Trombita, trąbita, trembita – ludowy instrument dęty w kształcie prostej lub zagiętej nieco na końcu rury, sięgającej do 4 metrów długości, używany jako pasterska trąba wydająca głęboki, niski dźwięk, oraz jako instrument sygnałowy, służący przede wszystkim do komunikowania się na odległość i zwoływania w określonych celach.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
krótka broń palna z rozszerzonym u wylotu przewodem lufy; garłacz, szturmak
SJP.pl
(zwykle w liczbie mnogiej) krwinka pozbawiona jądra komórkowego, uczestnicząca w procesie krzepnięcia krwi; krwinka płytkowa, płytka krwi
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) biol. podłużna komórka pozbawiona jądra odgrywająca u większości kręgowców istotną rolę w procesach krzepnięcia krwi;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
obniżenie liczby płytek krwi spowodowane uszkodzeniem komórek szpiku kostnego; małopłytkowość, trombopenia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zob. małopłytkowość.
SJP.pl
Wiktionary
zwiększona liczba płytek krwi ponad wartości prawidłowe; nadpłytkowość
Trombocytoza – zwiększenie liczby płytek krwi u człowieka powyżej 450 tys./mm³. Występuje w wielu chorobach, między innymi o podłożu zakaźnym, autoimmunologicznym (np. w chorobie Kawasakiego i Crohna), nowotworach i przy zażywaniu niektórych leków.
SJP.pl
Wikipedia
choroba charakteryzująca się zwiększoną krzepliwością krwi i tworzeniem zakrzepów w naczyniach krwionośnych; nadkrzepliwość
Trombofilia – wrodzony lub nabyty zespół chorobowy charakteryzujący się zwiększona skłonnością do tworzenia zakrzepów żylnych lub rzadko tętniczych spowodowaną zaburzeniami w układzie krzepnięcia.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
enzym proteolityczny występujący w tkankach oraz w płytkach krwi i osoczu, zapoczątkowujący proces krzepnięcia krwi; tromboplastyna, protrombinaza
SJP.pl
organiczny związek chemiczny, hormon tkankowy powodujący agregację trombocytów
SJP.pl
rozpuszczenie zakrzepu wewnątrz naczynia krwionośnego
Tr
SJP.pl
Wikipedia
instrument muzyczny; puzon
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) muz. daw. puzon
SJP.pl
Wiktionary
dawniej: osoba grająca na trombonie (puzonie); trombon (rzadko), puzonista
SJP.pl
SJP.pl
obniżenie liczby płytek krwi spowodowane uszkodzeniem komórek szpiku kostnego; małopłytkowość, trombocytopenia
SJP.pl
enzym proteolityczny występujący w tkankach oraz w płytkach krwi i osoczu, zapoczątkowujący proces krzepnięcia krwi; trombokinaza, protrombinaza
SJP.pl
hormon odpowiedzialny za produkcję i dojrzewanie trombocytów na drodze trombopoezy
Trombopoetyna – hormon odpowiedzialny za produkcję i dojrzewanie trombocytów (czyli składników krwi odpowiedzialnych za jej krzepnięcie) na drodze trombopoezy. Jest produkowana głównie przez komórki wątroby i (w mniejszej ilości) przez nerki i mięśnie szkieletowe. Działa pobudzająco na megakariocyty szpiku kostnego.
SJP.pl
Wikipedia
proces powstawania trombocytów w szpiku kostnym
Tr
SJP.pl
Wikipedia
środek zapobiegający tworzeniu się skrzeplin w naczyniach krwionośnych, hamujący powstawanie protrombiny w wątrobie; dwukumarol
SJP.pl
zakrzepica żył głębokich
SJP.pl
narożne stożkowate sklepienie, stosowane w celu podtrzymywania górnych partii budowli
Trompa – narożny detal architektoniczny (wysklepek) pozwalający na przejście z rzutu czworobocznego do ośmiobocznego lub koła (a nawet elipsy jak w katedrze w Pizie) stanowiącego podstawę kopuły. Trompa jest rodzajem małego sklepienia złożonego z łęczków zwiększających się ku górze.
SJP.pl
Wikipedia
krzykliwe i demonstracyjne głoszenie jakichś poglądów; tromtadractwo
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. pejor. krzykliwe i demonstracyjne przedstawienie jakichś poglądów lub wyniosłych haseł pozbawionych treści
(1.2) książk. pejor. osoby lub środowiska głoszące swe poglądy krzykliwie i demonstracyjnie
SJP.pl
Wiktionary
efekciarski, krzykliwy
przymiotnik jakościowy
(1.1) książk. górnolotny, napuszony, krzykliwy i pozbawiony treści
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) książk. osoba, która w sposób górnolotny, napuszony, krzykliwy i pozbawiony treści głosi jakieś poglądy lub hasła
SJP.pl
Wiktionary
osoba uprawiająca tromtadrację; krzykacz
SJP.pl
1. ozdobny fotel będący honorowym miejscem monarchy lub dostojników kościelnych;
2. książkowo:
a) władza lub godność króla; korona;
b) osoba panująca, monarcha;
3. żartobliwie: sedes
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych;
(1.2) przen. stanowisko monarchy w danym kraju
(1.3) teol. w lm.: według klasyfikacji Pseudo-Dionizego Areopagity trzeci chór anielski;
(1.4) żart. sedes, muszla klozetowa
Tron (gr. "thronos", "thranus", łac. "thronus" – "taboret", "siedzenie"), w języku staropolskim również stolec – oficjalne określenie siedziska najczęściej o kształcie krzesła, na którym monarcha zasiada przy oficjalnych okazjach. W sensie abstrakcyjnym tron określa również władzę monarchii. Wstąpienie monarchy na tron (intronizacja) podczas obrzędu koronacji oznacza początek panowania władcy.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: tronhejm] miasto w Norwegii
Trondheim (dawniej Nidaros oraz Trondhjem) – miasto w Norwegii, nad Trondheimsfjorden u ujścia rzeki Nidelvy. Ośrodek administracyjny, dobrze rozwinięty przemysł stoczniowy, maszynowy, metalowy, rybny, ważny port handlowy i rybacki.
Ważny ośrodek sportów zimowych (trasy biegowe, skocznie narciarskie). W 2023 miejscowość liczyła 212 660 mieszkańców.
SJP.pl
Wikipedia
→ Trondheim [czytaj: tronhejmski]
SJP.pl
zdrobniale: tron (1. ozdobny fotel będący honorowym miejscem monarchy lub dostojników kościelnych;
2. żartobliwie: sedes)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|tronować.
Wiktionary
1. sprawować władzę monarszą; królować, panować;
2. zajmować naczelne, najważniejsze miejsce
czasownik niedokonany
(1.1) zajmować tron
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: tron
przymiotnik
(1.1) dotyczący tronu, związany z tronem; będący miejscem, gdzie stoi tron
SJP.pl
Wiktionary
rodzaj dinozaura gadziomiednicznego, żyjącego około 70 mln lat temu
Tr
SJP.pl
Wikipedia
rodzaj dinozaura gadziomiednicznego, żyjącego około 70 mln lat temu
Troodony (Troodontidae) – rodzina teropodów z grupy celurozaurów. Żyły w późnej jurze i kredzie. Przypuszcza się, że troskliwie opiekowały się swoim potomstwem. Jedno ze znalezisk dowodzi, że dinozaury te sypiały w podobnej pozycji, jak dzisiejsze ptaki.
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: truper] model samochodu marki Isuzu
Trooper – piwo górnej fermentacji istniejące na rynku od 2013 roku. Powstałe w wyniku współpracy wokalisty zespołu heavymetalowego Iron Maiden, Bruce’a Dickinsona, z browarem Robinsons Brewery. Efektem tego jest klasyczne jasne Ale, charakteryzujące się chmielowym aromatem (chmiele: Goldings, Bobek, Cascade).
SJP.pl
Wikipedia
składnik strukturalny stali i żeliw szarych poddanych obróbce cieplnej
Troostyt – drobnoziarnista odmiana perlitu; mieszanina ferrytu i cementytu powstająca z austenitu w wyniku przemiany eutektoidalnej. Najczęściej uzyskuje się go w wyniku przemiany izotermicznej austenitu w temperaturze około 550 °C. Nazwa troostyt pochodzi od nazwiska francuskiego chemika Louisa Josepha Troosta (1825–1911). Nie do końca się przyjęła w świecie materiałoznawców, dlatego najczęściej w literaturze angielskiej można znaleźć określenie "fine pearlite".
SJP.pl
Wikipedia
1. odciski zwierzęcych kończyn na ziemi, śniegu; ślad;
2. w literaturze: wyraz bądź zwrot w znaczeniu przenośnym (np. alegoria, metonimia, metafora);
3. (zwykle w liczbie mnogiej) wstawka melodyczna dodawana do melodii chorałowej razem z nowym tekstem
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ślad odciśniętych stóp
(1.2) liter. zwrot o znaczeniu przenośnym;
(1.3) muz. wstawka melodyczna dodawana z nowym tekstem do melodii chorałowej
(1.4) filoz. argument przedstawiany przez sceptyków, mający wykazać, że żadne twierdzenie nie może być ani udowodnione, ani też obalone i że wszelkie poznanie jest niemożliwe
forma czasownika.
(2.1) 2. os. lp. rozk. od: tropić
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
poetycki śpiew liturgiczny o prostej strukturze i rytmicznej kadencji, przybliżający historię i znaczenie soteriologiczne danego święta, wydarzenia lub świętego, jedna z form muzycznych w obrządku bizantyjskim
SJP.pl
osoba tropiąca zwierzynę; osoba biegła w tropieniu, osaczaniu
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) łow. osoba tropiąca zwierzynę
(1.2) przen. szpicel
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) kynol. łow. pies tropiący zwierzynę;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
Tropicielka – drugi żeński stopień harcerski w ZHP, SHK Zawisza i ZHR. Przeznaczony dla dziewcząt wieku 12-13 lat. Oznaczeniem stopnia jest srebrna lilijka nabita na Krzyżu Harcerskim (ZHR) lub dwie belki na pagonie (ZHP).
SJP.pl
Wikipedia
→ tropiciel, → tropicielstwo
SJP.pl
zajęcie tropiciela; tropienie
SJP.pl
dotyczący tropiku; tropikalny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|tropić.
Wiktionary
1. strefa położona między zwrotnikami Raka i Koziorożca; tropiki;
2. gorący i na ogół bardzo wilgotny klimat charakterystyczny dla tego obszaru;
3. zewnętrzna warstwa namiotu, zabezpieczające przed utratą ciepła oraz przed opadami;
4. tkanina wykonana z wełny lub elany;
5. ubranie z tego materiału;
6. zdrobnienie od: trop (ślad);
7. zdrobnienie od: trop (wyraz)
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geogr. gorąca i wilgotna strefa klimatyczna na Ziemi położona między zwrotnikami;
(1.2) włók. lekka i cienka tkanina na letnie ubrania
(1.3) wierzchnia warstwa namiotu turystycznego;
(1.4) astr. zwrotnik, zwrotnik niebieski
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dział semantyki poetyckiej zajmujący się przenośniami w języku artystycznym
SJP.pl
1. przystosowanie konstrukcji maszyn i urządzeń do eksploatacji w warunkach tropikalnych
2. nadawanie materiałom odporności na warunki tropikalne
SJP.pl
1. przymiotnik od: tropikalizacja
2. komora tropikalizacyjna - urządzenie utrzymujące w swym wnętrzu pożądane warunki klimatyczne, używane do badań w warunkach tropikalnych
SJP.pl
nadawać materiałom odporność na warunki tropikalne
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest tropikalne
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) typowy dla strefy międzyzwrotnikowej, o klimacie gorącym i wilgotnym
(1.2) daw. lub spec. związany z tropikami (czyli zwrotnikami)
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) farm. lek cholinolityczny stosowany w diagnostyce i przygotowaniach do zabiegów okulistycznych w celu rozszerzenia źrenicy;
Tropikamid ( tropicamidum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, z grupy pirydyn, cholinolityk, lek stosowany w diagnostyce i przygotowaniu do zabiegów okulistycznych.
Wiktionary oraz Wikipedia
1. strefa położona między zwrotnikami Raka i Koziorożca; tropiki;
2. gorący i na ogół bardzo wilgotny klimat charakterystyczny dla tego obszaru;
3. zewnętrzna warstwa namiotu, zabezpieczające przed utratą ciepła oraz przed opadami;
4. tkanina wykonana z wełny lub elany;
5. ubranie z tego materiału;
6. zdrobnienie od: trop (ślad);
7. zdrobnienie od: trop (wyraz)
SJP.pl
związek organiczny, pochodna hydrolizy atropiny; ma zastosowanie w medycynie
SJP.pl
Tropiszewo ( Trappenfelde) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Lichnowy. Leży na obszarze "Wielkich Żuław Malborskich". Ma status sołectwa.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.
Wikipedia
Tropiszów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Igołomia-Wawrzeńczyce.
Wieś duchowna, własność Opactwa Benedyktynek w Staniątkach położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie proszowskim województwa krakowskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.
Wikipedia
reakcja ruchowa (zwrot lub wygięcie) roślin i niższych zwierząt prowadzących osiadły tryb życia na bodźce zewnętrzne działające kierunkowo (np. na światło, wilgotność środowiska), dodatnia w kierunku działania bodźca lub ujemna w kierunku przeciwnym; także wrodzona zdolność organizmów do wykonywania takich ruchów
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) biol. ruchy wzrostowe roślin lub ich części oraz ruchy niższych zwierząt pod wpływem działania bodźców, wykonywane przez organizm w kierunku źródła bodźców (tropizm dodatni) lub w stronę przeciwną (tropizm ujemny); zdolność organizmów do wykonywania takich ruchów;
Tropizm – reakcja ruchowa roślin, grzybów i niższych zwierząt na bodźce zewnętrzne. Ruch (zwrot lub wygięcie) w kierunku bodźca to tropizm dodatni, plagiotropizm, w kierunku przeciwnym – tropizm ujemny, ortotropizm. Plagiotropizm może przybierać formę tropizmu transwersalnego, polegającego na ustawieniu organu pod kątem 90° do bodźca – diatropizm.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. w łowiectwie: ścigać zwierza, podążając jego tropem; śledzić;
2. śledzić, szukać kogoś, zwłaszcza w celu pojmania; ścigać;
3. przenośnie: szukać śladów, objawów czegoś, zwłaszcza w celu wyeliminowania czegoś
czasownik
(1.1) iść za kimś lub za czymś po jego śladach – tropach, zapachu
(1.2) przen. śledzić, ścigać kogoś lub coś
(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. martwić, boleć
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: tropnąć się - zorientować się w czymś, domyślić się czegoś
SJP.pl
Tr
Wikipedia
biopolimer zbudowany z trzech cząsteczek kolagenu
Tropokolagen – złożony biopolimer, zbudowany z trzech cząsteczek kolagenu, tworzących potrójną helisę o ścisłej budowie. Stanowi strukturalną podstawę budowy włókien kolagenowych o większej grubości, wydzielany do przestrzeni międzykomórkowej polimeryzuje w grubsze włókna o różnej grubości. Długość splotu tropokolagenu wynosi 260 nm, grubość 1,5 nm o skoku 0,3 nm. Syntetyzowany jest przede wszystkim przez fibroblasty w tkance łącznej.
SJP.pl
Wikipedia
białko uczestniczące w mechanizmie regulacji skurczu mięśnia sercowego
Troponina – białko regulujące skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych i mięśnia sercowego.
Oznaczenie sercowych izoform troponin ma podstawowe znaczenie w diagnostyce zawału mięśnia sercowego.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
w meteorologii: przejściowa warstwa między troposferą a stratosferą o jednakowej temperaturze w przekroju pionowym
Tropopauza – warstwa atmosfery ziemskiej o grubości ok. 1–2 km, tworząca strefę przejściową między troposferą a stratosferą.
Nad biegunami rozciąga się na wysokości od ok. 6–8 km, w szerokościach umiarkowanych do 10–12 km, a nad równikiem podnosi się do 15–17 km. Jej położenie zależy również od pory roku – latem znajduje się wyżej. Temperatura w warstwie tej sięga do −55 °C.
SJP.pl
Wikipedia
najniższa warstwa atmosfery
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) geofiz. najniższa warstwa atmosfery Ziemi, która znajduje się bezpośrednio nad powierzchnią planetaanety i rozciąga się do wysokości około 8–18 km, w zależności od szerokości geograficznej (najniższa nad biegunami, najwyższa nad równikiem)
Troposfera – najniższa warstwa atmosfery planety, zawierająca większość jej masy, w której temperatura zasadniczo maleje ze wzrostem wysokości. Jej górną granicą jest tropopauza, która oddziela ją od wyższej stratosfery (na planetach, na których stratosfera nie występuje, troposfera leży pod mezosferą). W troposferze częste są turbulencje, występują tam najważniejsze procesy kształtujące pogodę i klimat.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) meteorol. związany z troposferą
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) kynol. łow. pies tropiący zwierzynę;
Wiktionary
→ trop
SJP.pl
za wiele - określenie używane w powiązaniu z innymi
SJP.pl
troskliwość, pieczołowitość, opieka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) chęć pomocy komuś; dbałość o czyjeś dobro
(1.2) zmartwienie, kłopot
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|troskać.
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) stpol. pełen troski
Wiktionary
troskać się - dawniej:
1. martwić się, niepokoić się;
2. myśleć o czymś z niepokojem i obawą; troszczyć się
SJP.pl
przysłówek sposobu
(1.1) z troską, dbałością, oddaniem
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: troskliwie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bycie troskliwym w opiece lub zajmowaniu się czymś
(1.2) daw. zmartwienie, zgryzota
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: troskliwy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) wyrażający troskę, zmartwienie, niepokój
Wiktionary
gatunek krzewu z rodziny szakłakowatych; kruszyna pospolita, szakłak kruszyna, wilczyna
Tr
SJP.pl
Wikipedia
gatunek krzewu z rodziny szakłakowatych; kruszyna pospolita, szakłak kruszyna, wilczyna
SJP.pl
gatunek krzewu z rodziny szakłakowatych; kruszyna pospolita, szakłak kruszyna, wilczyna
Troszczyno (niem. "Friedrichsgnade") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Radowo Małe.
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
niewiele, kapeczkę
liczebnik nieokreślony
(1.1) zdrobn. od: trochę; bardzo mało, malutko, odrobinę
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek
(1.1) pot. bardzo mało
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Troszkowo (niem. "Klackendorf") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, powiecie bartoszyckim, gminie Bisztynek.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.
Wikipedia
przysłówek
(1.1) bardzo mało
forma rzeczownika.
(2.1) B. lp. od: troszka
Wiktionary
wieś w Polsce
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
wieś w Polsce
Troszynek – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Wolin.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: Troszyn
SJP.pl
dawniej: niewielka gałązka na opał
Tr
SJP.pl
Wikipedia
miejsce przeznaczone dla ruchu pieszego; chodnik
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) przest. część ulicy odgrodzona krawężnikiem od jezdni, przeznaczona dla ruchu pieszego
SJP.pl
Wiktionary
zdrobnienie od: trotuar
SJP.pl
przymiotnik od: trotuar
przymiotnik relacyjny
(1.1) przest. dotyczący trotuaru (chodnika); stanowiący część trotuaru; dziejący się na trotuarze
SJP.pl
Wiktionary
duże trociny
SJP.pl
materiał wybuchowy
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. organiczny związek chemiczny, silny materiał wybuchowy;
Trotyl, 2,4,6-trinitrotoluen, TNT – organiczny związek chemiczny z grupy nitrozwiązków, stosowany jako kruszący materiał wybuchowy.
Trotyl topi się w temp. 80,2 °C, spala się wydzielając kopcący, czarny, toksyczny dym. Ulega wybuchowemu rozkładowi powyżej 240 °C. Praktycznie nierozpuszczalny w wodzie (stężenie maks. wynosi ok. 0,01%). Rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
podobny właściwościami do trotylu
SJP.pl
[czytaj: troc] nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. trawa
Wiktionary
1. miasto we Francji;
2. Chrétien de Troyes (ok. 1135-ok. 1183), poeta francuski
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto we Francji, położone nad Sekwaną, w regionie Grand Est, historyczna stolica Szampanii;
Troyes (, []) – miasto i gmina we Francji, położone nad Sekwaną, w regionie Grand Est, w departamencie Aube, w okręgu ("arondissement") Troyes. Miasto było historyczną stolicą Szampanii.
W 2009 roku gminę zamieszkiwało 62 812 osób a zespół miejski liczył 126 000 mieszkańców.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
ryba o smacznym mięsie, podobna do łososia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) icht. nazwa systematyczna|Salmo trutta|ref=tak|L.., wędrowna ryba z rodziny łososiowatych, żyjąca w zimnych morzach, u wybrzeży, wpływająca na tarło do rzek, zob. pstrąg.
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
wieś w Polsce
Trościanka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Wojsławice.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.
Wieś stanowi sołectwo gminy Wojsławice. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 60 mieszkańców i była osiemnastą co do wielkości miejscowością gminy Wojsławice.
SJP.pl
Wikipedia
wykrzyknik naśladujący terkot; trrr
SJP.pl
wykrzyknik naśladujący terkot; trr
SJP.pl
średniowieczny poeta i śpiewak wędrujący po dworach południowej Francji
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. poeta dworski tworzący w XI–XIII wieku w południowej Francji, wędrowny poeta i śpiewak;
(1.2) książk. przen. poeta, pieśniarz wędrowny
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ trubadur
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
zdrobnienie od: trucht
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobnienie od|trucht.
SJP.pl
Wiktionary
zdrobnienie od: trucht
SJP.pl
zdrobnienie od: truchło
SJP.pl
bać się bardzo, drętwieć ze strachu; trwożyć się
SJP.pl
1. bieg konia lub innego zwierzęcia, pośredni między stępem a kłusem;
2. wolny bieg małymi kroczkami
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wolny, nieśpieszny bieg małymi krokami o prędkości między 5 a 10 km/h
(1.2) bieg konia lub innego zwierzęcia, pośredni między stępem a kłusem
SJP.pl
Wiktionary
biec pomału, nie nadwyrężając się
czasownik
(1.1) biec truchtem
SJP.pl
Wiktionary
1. bieg konia lub innego zwierzęcia, pośredni między stępem a kłusem;
2. wolny bieg małymi kroczkami
przysłówek
(1.1) jeźdz. o biegu: wolno, ale nie stępem
forma rzeczownika.
(2.1) N. lp. od: trucht
SJP.pl
Wiktionary
1. blok skalny oddzielający się w stropie wzdłuż płaszczyzn łupności, przybierający zwykle kształt wieka trumny
2. gwarowo: trumna
SJP.pl
przestarzale:
a) ciało zmarłego, zwłoki
b) próchno
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) to, co ulega bądź ulegnie rozkładowi; martwe ciało
(1.2) przen. książk. coś martwego, przestarzałego
(1.3) przen. pot. pejor. obraź. człowiek stary, niedołężny
(1.4) stpol. smutek, przygnębienie, strapienie
SJP.pl
Wiktionary
osoba, która otruła kogoś
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ktoś, kto kogoś truje lub otruł
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) zakład przemysłowy, który zanieczyszcza środowisko naturalne
SJP.pl
Wiktionary
kobieta, która otruła kogoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) przest. ent. pszcz. truteń
(1.2) przest. przen. pejor. truteń
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) toksykol. substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć;
Tr
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: trak] niewielka ciężarówka
SJP.pl
[czytaj: traker] kierowca trucka (niewielkiej ciężarówki)
SJP.pl
[czytaj: trakerka] kierowczyni trucka (niewielkiej ciężarówki)
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) przest. gw-pl|Śląsk Cieszyński. postępować przekornie, gniewać się lub robić na złość, okazując zwykle zbytnią pewność siebie
Wiktionary
1. ciężka praca, wysiłek, fatyga; znój, trudy (rzadko);
2. ciężkie warunki panujące gdzieś; niedogodność
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ciężka praca, duży wysiłek
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zdrobnienie od: Gertruda
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż. Gertruda
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zdrobnienie od: Gertruda (imię żeńskie)
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. imię|polski|ż. Truda
SJP.pl
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: trudno
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: trudny
SJP.pl
dawniej:
1. trudzić;
2. utrudniać
SJP.pl
niełatwy, ciężki, mozolny, męczący, kłopotliwy
przysłówek w związku z bezokolicznikiem
(1.1) z koniecznością włożenia dużego wysiłku, uciążliwie, opornie
(1.2) z dużą dozą niepewności
(1.3) przykro, kłopotliwie
przysłówek
(2.1) odprzym. trudny
(2.2) zobacz też: trudno o
wykrzyknik
(3.1) wykrzyknik oznaczający akceptację trudności, lub przykrych konsekwencji
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego co trudno się zapala
SJP.pl
Wiktionary
trudno zapalający się
przymiotnik
(1.1) z trudem zapalający się
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest trudnotopliwe
Wiktionary
przymiotnik jakościowy
(1.1) mający bardzo wysoką temperaturę topnienia
Wiktionary
SJP.pl
taki, który trudno się łamie; trudno łamliwy
SJP.pl
przeszkody, komplikacje; przeciwności
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest trudnościerne
Wiktionary
1. coś, co jest uciążliwe, wymagające dużego nakładu pracy; problem, przeszkoda, utrudnienie;
2. cecha, właściwość tego, co jest skomplikowane, wymagające wysiłku; szkopuł, sęk, komplikacja, powikłanie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przeszkoda, coś, co utrudnia osiągnięcie celu
(1.2) coś, co jest trudne
(1.3) właściwość rzeczy trudnych
SJP.pl
Wiktionary
niełatwy, ciężki, mozolny, męczący, kłopotliwy
przymiotnik
(1.1) taki, którego wykonanie wymaga wysiłku
(1.2) niełatwy do zrozumienia
(1.3) o człowieku o złym charakterze
(1.4) gw-pl|Bukowina. zmęczony
SJP.pl
Wiktionary
Tr
Wikipedia
1. ciężka praca, wysiłek, fatyga; znój, trudy (rzadko);
2. ciężkie warunki panujące gdzieś; niedogodność
Trudy ( Труды; Труды) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Uźmiony.
SJP.pl
Wikipedia
zdrobnienie od: Gertruda (imię żeńskie)
SJP.pl
krzew lub pnącze, wiecznie zielone, z rodziny trudziczkowatych
SJP.pl
rodzina roślin drzewiastych rosnących głównie w krajach tropikalnych
Tr
SJP.pl
Wikipedia
o cechach trudziczkowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. natrudzić)
(1.1) zmuszać do trudu
czasownik przechodni niedokonany (dk. potrudzić, utrudzić)
(2.1) powodować utrudzenie, zmęczenie; pomęczyć kogoś
czasownik zwrotny niedokonany trudzić się (dk. natrudzić się)
(3.1) wykonywać z trudem; pracować z dużym wysiłkiem
czasownik przechodni niedokonany trudzić się (dk. potrudzić się, utrudzić się)
(4.1) zadawać sobie trud, starając się o coś
czasownik zwrotny niedokonany trudzić się (dk. brak)
(5.1) mieć określoną pracę
Wiktionary
rzadko: trufla;
1. rodzaj grzybów z rodziny truflowatych, rosnący pod ziemią w lasach dębowych lub bukowych;
2. czekoladowy cukierek z suchym nadzieniem
SJP.pl
w botanice: jelenia trufelka - niejadalny grzyb z rodziny truflowatych, żyjący w symbiozie z korzeniami drzew
SJP.pl
wł. bohater włoskiej commedii dell'arte, naiwny prostaczek
SJP.pl
[czytaj: triFO] nazwisko
SJP.pl
1. rodzaj grzybów z rodziny truflowatych, rosnący pod ziemią w lasach dębowych lub bukowych; trufel;
2. czekoladowy cukierek z suchym nadzieniem; trufel;
3. mocno czekoladowe ciasto o miękkiej konsystencji, podobne w smaku do trufli (cukierka);
4. końcowa, nieowłosiona część nosa u psa
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mykol. grzyb jadalny wytwarzający podziemne owocniki;
(1.2) spoż. cukierek czekoladowy z suchym nadzieniem, najczęściej o smaku rumowym
(1.3) kynol. nieowłosiona końcówka nosa u psa
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rodzina grzybów z klasy workowców właściwych, cechujących się podziemnymi owocnikami kilkucentymetrowej wielkości, o kulistym lub jajowatym kształcie
Truflowate ("Tuberaceae" Dumort.) – rodzina grzybów należąca do rzędu kustrzebkowców ("Pezizales").
SJP.pl
Wikipedia
o cechach truflowatych (rodzina grzybów)
SJP.pl
rząd grzybów z klasy workowców właściwych; Tuberales
SJP.pl
przedstawiciel rzędu grzybów z klasy workowców właściwych
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z truflą
Wiktionary
→ truizm
przymiotnik
(1.1) banalny, wyświechtany
SJP.pl
Wiktionary
to, co jest oczywiste, powszechnie znane; banał, komunał, frazes
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wypowiedź prawdziwa, ale taka, że jej treść jest wszystkim znana; banał, coś oczywistego
Truizm (ang. "truism" od "truth" – „prawda”) – stwierdzenie prawdziwe, ale banalne, znane wszystkim albo zbyt błahe, aby warto było je wygłaszać. Może być użyte jako figura retoryczna. Truizmem jest np. stwierdzenie, że „Słońce jest jasne”. W retoryce, jeśli nie chce się być posądzonym o bezkrytyczne posługiwanie się banałami, często używa się następującego zwrotu: „Truizmem byłoby stwierdzenie, że...”, po czym następuje wygłoszenie tej banalnej prawdy.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
potocznie: trujący grzyb
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) pot. mykol. trujący grzyb
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: truhijo]
1. miasto i stan w Wenezueli;
2. miasto w Peru;
3. miasto w Kolumbii;
4. miasto w Hondurasie;
5. miasto w Hiszpanii
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
przysłówek
(1.1) w sposób trujący
Wiktionary
wywołujący chorobę lub śmierć po przeniknięciu do organizmu, powodujący zatrucie; toksyczny
forma czasownika.
(1.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od czasownika: truć
przymiotnik
(2.1) taki, który truje, szkodzi zdrowiu, powodujący zatrucie lub śmierć
SJP.pl
Wiktionary
roślina z rodziny dyniowatych; luffa; gąbczak
Trukwa, gąbczak ("Luffa" Mill.) – rodzaj jednorocznych pnączy z rodziny dyniowatych. Obejmuje 9 gatunków występujących na wszystkich kontynentach w strefie tropikalnej i subtropikalnej.
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
1. karta w kolorze atutowym
2. rodzaj gry karcianej
SJP.pl
mała trumna
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: trumna
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) dotyczący trumny
Wiktionary
skrzynia z wiekiem, w której składa się ciało zmarłego
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zazwyczaj drewniany pojemnik, do którego kładzie się ciało zmarłej osoby;
(1.2) pot. zamknięty bagażnik dachowy
(1.3) środ. sport. koszykówka pole pod koszem
(1.4) środ. sport. strzelectwo futerał na karabin
Zobacz też: obszar ograniczony (trumna) w koszykówce.
Trumna (łac. tumba) – skrzynia drewniana lub metalowa, często wykładana materiałem i koronkami, służąca do pochówku zmarłych ludzi.
Trumny służą też nocą jako miejsce snu (np. w zakonie sióstr klarysek), a za dnia jako miejsce do siedzenia.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zdrobnienie od: trumniak
SJP.pl
płytki pantofel damski bez obcasa
SJP.pl
płytki pantofel damski bez obcasa
Tr
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: trumniarz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rzem. rzemieślnik wyrabiający trumny
Wiktionary
zgrubienie od: trumna
SJP.pl
→ trumna
SJP.pl
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: trampista] zwolennik Donalda Trumpa
SJP.pl
→ trumpista [czytaj: trampistka]
SJP.pl
[czytaj: trampistowski] związany z poglądami Donalda Trumpa i działalnością jego zwolenników
SJP.pl
[czytaj: trampizacja] zmiana czegoś (np. polityki) na styl typowy dla prezydenta Donalda Trumpa
SJP.pl
[czytaj: trampizm] ruch polityczny i ideologia związane z Donaldem Trumpem
Tr
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: trampizować] pogardliwie: trumpizować się - naśladować pod względem politycznym styl prezydenta USA Donalda Trumpa
SJP.pl
taki jak u Donalda Trumpa, charakterystyczny dla Donalda Trumpa
SJP.pl
prostokątny żagiel rejowy, na szóstym lub siódmym piętrze żagli w ożaglowaniu rejowym
Trumsel – prostokątny żagiel rejowy zajmujący szóste lub siódme piętro żagli w ożaglowaniu rejowym żaglowców. W zależności od masztu, trumsel może nazywać się: foktrumsel, grottrumsel lub stertrumsel.
Trumsle spotykane są stosunkowo rzadko, gdyż rzadko zdarzają się żaglowce z tak dużą ilością pięter żagli. Z polskich jednostek trumsle nosi jedynie bryg STS Fryderyk Chopin (na obu masztach).
SJP.pl
Wikipedia
zdrobnienie od: trunek
SJP.pl
napój alkoholowy; alkohol
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) książk. napój alkoholowy
(1.2) daw. jakikolwiek napój
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) inform. wspólny kanał komunikacyjny, którym przesyłane są dane z różnych VLAN-ów; jeden kanał fizyczny podzielony na kilka logicznych
Wiktionary
[czytaj: TRANking] automatyczny rozdział kanałów radiowych pomiędzy użytkowników radiotelefonów; tranking
Trunking – pojęcie z dziedziny techniki radiowej, telefonicznej i informatycznej. We wszystkich trzech przypadkach oznacza łączenie danych w jeden wspólny kanał, w którym przesyłane są dane.
Tranking (trunking) to metoda używania niewielkiej liczby kanałów telekomunikacyjnych przez dużą liczbę potencjalnych użytkowników.
SJP.pl
Wikipedia
→ trunking [czytaj: trankingowy]; trankingowy
SJP.pl
żartobliwie: kobieta chętnie i często pijąca alkohol
SJP.pl
żartobliwie: osoba chętnie i często pijąca alkohol
przymiotnik
(1.1) książk. od: trunek
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) pot. żart. ktoś, kto często i chętnie pije alkohol
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. osoba niosąca trumnę
Wiktionary
ciało zmarłego, zwłoki; również padłe zwierzę, padlina
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy
(1.1) ciało zmarłego człowieka; rzad. zwierzęcia
(1.2) pot. pogard. wyeksploatowany, zniszczony przedmiot, urządzenie, najczęściej samochód
forma rzeczownika.
(2.1) D. lm. od: trupa
SJP.pl
Wiktionary
wędrowny zespół aktorów
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. grupa artystów teatralnych lub cyrkowych
forma rzeczownika.
(2.1) D. i B. lp. od: trup
Trupa (z fr. "troupe") – zespół teatralny lub cyrkowy, uliczny, a często wędrowny wystawiający przedstawienia osobowe, lalkowe lub pokazy zręczności. Trupy mogą tworzyć np. aktorzy dawniej zwani kuglarzami uprawiający iluzję uliczną oraz mimowie, linoskoczkowie, żonglerzy, szczudlarze, połykacze ognia, błaźni lub karły.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zdrobnienie od: trupek
SJP.pl
zdrobnienie od: trup (zwykle o zwłokach dziecka)
SJP.pl
przymiotnik od: trup
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do trupa, związany z trupem
SJP.pl
Wiktionary
ekspresywnie: trup, zmarły; truposzczak, trupisko, truposz
SJP.pl
wieś w Polsce
SJP.pl
pomieszczenie, w którym przechowywane są ciała zmarłych do chwili pogrzebu; kostnica
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kostnica
(1.2) posp. miejsce, w którym przebywają starzy ludzie
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
stawać się trupem; umierać
SJP.pl
stawać się trupem; umierać
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
przysłówek
(1.1) w sposób trupi, jak u trupa
Wiktionary
potocznie: bardzo blady, blady jak trup; trupio blady
SJP.pl
osoba nosząca na czapce trupią głowę jako emblemat, np. gestapowiec, esesman
SJP.pl
potocznie: bardzo siny, siny jak trup; trupioblady, trupio blady
SJP.pl
ekspresywnie: trup, zmarły; truposzczak, truposz, trupiak
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zgrub. od trup
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gwara. but zakładany nieboszczykowi do trumny, wykonany zwykle z marnych materiałów
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) gwara. pejor. niedołężny starzec
Wiktionary
gwarowo: buty zakładane umarłym do trumny
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) buty zakładane nieboszczykowi do trumny, wykonane zwykle z marnych materiałów
SJP.pl
Wiktionary
trupnica padlinówka - gatunek muchówki z rodziny plujkowatych
SJP.pl
zwierzę żywiące się martwymi ciałami innych zwierząt, np. sęp, hiena, szakal; nekrofag; padlinożerca
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) biol. organizm heterotroficzny
SJP.pl
Wiktionary
ekspresywnie: trup, zmarły; truposzczak, trupisko, trupiak
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy
(1.1) pot. ekspresywnie trup
Truposz (ang. "Dead Man") – amerykański western z 1995 roku w reżyserii Jima Jarmuscha. Produkcję zrealizowano na czarno-białej taśmie, według scenariusza Jarmuscha.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zdrobn. od truposzczak
Wiktionary
ekspresywnie: trup, zmarły; truposz, trupisko, trupiak
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy
(1.1) pot. trup
SJP.pl
Wiktionary
→ truposz
SJP.pl
potocznie: pobojowisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) biol. zwierzę żerujące na padlinie
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) odżywiający się ciałami zmarłych lub padliną
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
pieszczotliwie o króliku; truś
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pieszcz. królik
(1.2) przen. człowiek bojaźliwy, cichy
SJP.pl
Wiktionary
zdrobnienie od: trusia
SJP.pl
zgrubienie od: truskawka
SJP.pl
lesz truskawczak - gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych
SJP.pl
mała truskawka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zdrobn. od: truskawka
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;
Zobacz też: Truskawiec w innych znaczeniach tego słowa.
Truskawiec (ukr. Трускавець, "Truskaweć") – miasto na Ukrainie, w rejonie drohobyckim obwodu lwowskiego. Liczy ok. 29 tys. mieszkańców.
Uzdrowisko (źródła mineralne) położone u stóp Karpat (przedgórze Karpat Wschodnich), w dolinie Worotiszczy (dorzecze Dniestru), w odległości 100 km od Lwowa i 8 km na południe od Drohobycza.
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Fragaria grandiflora|ref=tak., nazwa systematyczna|Fragaria ananassa., roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej;
(1.2) kulin. owoc truskawki (1.1)
Po
Wiktionary oraz Wikipedia
miejsce hodowli truskawek
SJP.pl
Tr
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) automat do sprzedaży truskawek
Wiktionary
opuchlak truskawkowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych
SJP.pl
przysłówek sposobu
(1.1) w sposób odpowiedni truskawce
(1.2) z użyciem barwy truskawki, z obecnością truskawkowego koloru
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący truskawek – krzewów i owoców
przymiotnik jakościowy
(2.1) kulin. przyrządzony z truskawek, z dodatkiem truskawek
(2.2) mający kolor w pełni dojrzałej truskawki
Wiktionary
nazwisko
Truski – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Bielsk Podlaski.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.
Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Łubinie Kościelnym.
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
nazwa kilku wsi w Polsce
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: trast lub trust] rodzaj monopolu, w którym kilka przedsiębiorstw łączy się w jedno wielkie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
→ trust [czytaj: trustowy lub trastowy]
SJP.pl
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
wieś w Polsce
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) przest. ent. pszcz. truteń
Wiktionary
przenośnie: człowiek leniwy, żyjący na cudzy koszt; pasożyt, darmozjad, próżniak
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) ent. pszcz. samiec pszczoły miodnej;
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) pot. przen. pejor. mężczyzna, który nie pracuje, a żyje cudzym kosztem
Truteń – samiec pszczoły miodnej.
Zwykle trutnie rozwijają się z jaj niezapłodnionych i są haploidalne, ale mogą się również rozwijać z jaj zapłodnionych, z zygot homozygotycznych pod względem alleli płciowych i są wówczas diploidalne. Ich rozwój zarodkowy przebiega normalnie, larwy nie są mniej żywotne od larw trutni haploidalnych, ale wkrótce po około 6 godzinach po wykluciu się z jaj zjadane są przez pszczoły robotnice.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
trująca substancja wymieszana z pokarmem, służąca do zabijania zwierząt wyrządzających szkody
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. pokarm zawierający substancję trującą, wykładany w celu pozbycia się szkodników
(1.2) pot. porcja trutki (1.1)
SJP.pl
Wiktionary
trutnica lucernowa - gatunek błonkówki z rodziny pszczolinkowatych
SJP.pl
fruczak trutniowiec - motyl z rodziny zawisakowatych
SJP.pl
wieś w Polsce
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z miastem Trutnów, dotyczący Trutnowa
Wiktionary
pasieczysko przeznaczone wyłącznie do unasieniania matek pszczelich
Trutowisko – izolowany naturalny obszar geograficzny (wyspa, dolina itp.) o promieniu co najmniej 10 km, na którym występuje jedna linia trutni (pnie ojcowskie). Tworzenie i utrzymymanie trutowisk umożliwia kontrolowane parowanie się matek pszczelich w celu zachowania czystości podgatunku (rasy) lub linii pszczoły miodnej lub tworzenia kontrolowanych krzyżówek.
SJP.pl
Wikipedia
w pszczelarstwie: związany z trutniem (samcem pszczoły miodnej), np. plastry trutowe
przymiotnik
(1.1) pszcz. dotyczący trutnia, samca pszczoły miodnej
SJP.pl
Wiktionary
trutututu, majtki z drutu - zwrot używany w celu wyrażenia opinii, że to, co zostało uprzednio powiedziane, mówiący uważa za głupie lub nieprawdziwe; srutututu, majtki z drutu
SJP.pl
rozważać coś
SJP.pl
pszczoła robotnica, składająca jaja, z których wylęgają się trutnie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ent. pszcz. pszczoła robotnica składająca niezapłodnione jajeczka w bezmatecznej rodzinie pszczelej
Trutówka – pszczoła robotnica, u której następuje rozwój jajników. W przypadku, gdy występuje również składanie jaj, mówi się o trutówce fizjologicznej, w przeciwnym wypadku o trutówce anatomicznej.
Trutówki fizjologiczne pojawiają się w rodzinach pszczelich pozbawionych matki w ciągu ok. 22–30 dni (pszczoły ras europejskich). Czasami zdarza się występowanie trutówek fizjologicznych, gdy matka znajduje się w ulu, ale jest niepłodna lub stara.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
średniowieczny, wędrowny aktor, śpiewak; wagant; goliard
SJP.pl
1. zabijać za pomocą trucizny;
2. przenośnie: dawać niedobre jedzenie, mogące zaszkodzić jedzącemu;
3. przenośnie: niepokoić, dręczyć, martwić;
4. potocznie: mówić długo, w sposób uciążliwy dla słuchacza; ględzić; gderać
czasownik przechodni niedokonany (dk. otruć, zatruć)
(1.1) powodować objawy choroby lub śmierć poprzez działanie trucizny
czasownik przechodni niedokonany (dk. struć, zatruć)
(2.1) dawać niezdrowe jedzenie i wywoływać objawy choroby układu pokarmowego
(2.2) powodować zanieczyszczenie środowiska przyrodniczego
(2.3) pot. powodować niepokój, przygnębienie
(2.4) daw. zużywać, niszczyć
czasownik nieprzechodni niedokonany
(3.1) pogard. mówić rozwlekle, natrętnie prosić
czasownik zwrotny niedokonany truć się (dk. otruć się, zatruć się)
(4.1) zażywać truciznę
czasownik zwrotny niedokonany truć się (dk. struć się, zatruć się)
(5.1) przyjmować niewłaściwy pokarm, szkodząc zdrowiu
(5.2) pot. ulegać złym przemyśleniom
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. trumna
forma czasownika.
(2.1) 3. os. lp., ż., przesz. od: truć
Wiktionary
trusia;
1. pieszczotliwie o króliku
2. człowiek bojaźliwy, cichy, milczący
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
dawniej: królik; trusia
SJP.pl
forma czasownika.
(1.1) 3. os. lp. ter. od: trwać
Wiktionary
przysłówek
(1.1) niezmiennie, permanentnie
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: trwale
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: trwały
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|trwać.
Wiktionary
1. istnieć przez jakiś czas;
2. obstawać przy czymś
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) istnieć lub odbywać się przez jakiś czas
(1.2) pozostawać w niezmienionej sytuacji albo pozycji
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: trwała ondulacja
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. fryzj. trwała ondulacja
forma przymiotnika.
(2.1) ż. od: trwały
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzymiotnikowy od|trwały.
Trwałość – zdolność obiektu do zachowania stanu zdatności. Określona jest dla normalnych, czyli założonych przy projektowaniu, warunków eksploatacji.
Trwałość oczekiwana (administracyjna): trwałość oczekiwana przez użytkownika na podstawie rozsądnej oceny; za taką trwałość jest on skłonny zapłacić.
Wiktionary oraz Wikipedia
niezmienny, nieulegający zmianom, ponadczasowy
przymiotnik
(1.1) taki, który nie ulega większym zmianom
(1.2) taki, który nadaje się do użytku przez długi czas ze względu na swoją trwałość, wytrzymałość, odporność
forma czasownika.
(2.1) 3. os. nmos. przesz. od: trwać
SJP.pl
Wiktionary
przejmujący strach
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) intensywny strach, przerażenie, lęk, obawa (np. przed czymś, co ma się wydarzyć)
(1.2) coś strasznego, przerażającego, koszmarnego, niebezpiecznego (np. rzecz, sytuacja, pora, żywioł czy zjawisko)
SJP.pl
Wiktionary
dawniej: ten, kto trwoni; marnotrawca, rozrzutnik, utracjusz
SJP.pl
marnować, marnotrawić
czasownik przechodni niedokonany (dk. strwonić)
(1.1) tracić coś na byle co, zbytecznie
SJP.pl
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: trwożliwie
SJP.pl
skłonność do odczuwania trwogi, strachu; strachliwość, lękliwość, bojaźliwość
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: trwożliwy
SJP.pl
rodzaj jadowitych węży z podrodziny grzechotników
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: trwożnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: trwożny
SJP.pl
1. przerażony, przestraszony;
2. wyrażający lęk, przerażenie; trwożliwy
SJP.pl
1. wywoływać strach, wzbudzać niepokój, grozę; przerażać;
2. trwożyć się:
a) odczuwać strach; bać się, lękać się, truchleć;
b) bać się o kogoś lub o coś; niepokoić się
czasownik przechodni niedokonany (dk. strwożyć)
(1.1) książk. przejmować trwogą, wywoływać niepokój bądź strach
czasownik zwrotny niedokonany trwożyć się (dk. strwożyć się)
(2.1) książk. odczuwać trwogę, czuć niepokój bądź strach przed czymś
(2.2) daw. straszyć siebie nawzajem
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: te-er-iks] zestaw dwóch regulowanych pasów do ćwiczeń z wykorzystaniem masy własnego ciała
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
temat słowotwórczy
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających trzykrotne wystąpienie czegoś lub całość składającą się z trzech części
Wiktionary
1. ząb na kole zębatym lub rowek na walcu albo stożku;
2. obracające się koło zębate, stanowiące część niektórych mechanizmów; tryby;
3. ustalona kolejność czynności prowadzących do załatwienia sprawy; procedura;
4. kategoria gramatyczna informująca za pomocą form czasownika o stosunku mówiącego do treści zdania;
5. w muzyce: typ skali, gamy lub tonacji
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) procedura lub ustalony wariant jej wykonania
(1.2) koło zębate, szczególnie duże;
(1.3) jęz. kategoria gramatyczna wyrażająca stosunek mówiącego do treści wypowiedzenia;
(1.4) muz. molowa lub durowa wersja akordu, tonacji, lub gamy
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
skrót
(1.1) = trybunał
Wiktionary
prosta droga w lesie powstała przez wycięcie drzew; linia ostępowa, przesieka, dukt
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) leśn. pas wycięty w drzewostanie, dzielący las na ostępy
SJP.pl
Wiktionary
lesbijka, homoseksualistka; safonka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) lesbijka
SJP.pl
Wiktionary
aktywność seksualna pomiędzy dwiema kobietami, polegająca na ocieraniu się sromami; tribadyzm
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) seks. homoseksualizm kobiecy
Trybadyzm – odmiana homoseksualnego seksu bez penetracji, w którym kobieta pociera swoim sromem części ciała innej kobiety. Podobne zachowanie zostało zaobserwowane u samic bonobo. W języku angielskim potocznym wyrażeniem na jedną z form takiego stosunku jest "scissoring", a jego polskim odpowiednikiem jest słowo „nożycowanie”.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
SJP.pl
tendencja do utrzymywania się podziałów i odrębności plemiennych w społeczeństwach tradycyjnych lub nowych strukturach etnicznych
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) socjol. utrzymywanie się w społeczeństwach narodowych dawnych podziałów i odrębności klanowych, plemiennych
(1.2) silne poczucie odrębności plemiennyemiennej
(1.3) przen. utrzymywanie się quasi plemiennych i wodzowskich relacji w jakimś środowisku, np. politycznym
Trybalizm – termin określający tendencję do utrzymywania się przednarodowych podziałów oraz odrębności plemiennych. W społeczeństwach plemiennym bywa czynnikiem hamującym proces kształtowania się narodu. Może akceptować współczesne aspekty życia oraz czynności, jak np. praktykowanie religii abrahamowych, edukację, komunikację mobilną oraz wymianę walut. Wykazuje również cechy podobne do nacjonalizmu oraz sprzeczne z islamem.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. górn. pracownik dawnych kopalń zajmujący się poganianiem zwierząt pociągowych (koni lub wołów) zaprzężonych do kieratów i kołowrotów wyciągowych, a także sprawujący nad nimi opiekę stajenną
(1.2) daw. żegl. głównie w okolicach Małopolski: flisak lub robotnik poganiający konie bądź woły, które holują pod prąd rzeki statki towarowe i galary
(1.3) daw. hutn. robotnik obsługujący piec trybowy, którego zadaniem było oddzielanie srebra od ołowiu
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
mały, niewielki tryb (w maszynie); trybik
SJP.pl
mały, niewielki tryb (w maszynie)
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od: tryb
(1.2) mały tryb, np. w zegarku
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: sprawnie funkcjonować, działać jak należy
SJP.pl
dziedzina mechanochemii zajmująca się badaniem chemicznych i fizykochemicznych przemian ciał stałych, zachodzących pod wpływem czynników mechanicznych
SJP.pl
dział fizyki zajmujący się procesami fizycznymi zachodzącymi pod wpływem energii mechanicznej w ciałach stałych, zwykle podczas obróbki mechanicznej
SJP.pl
specjalista badający zjawiska tarcia i zużywania się powierzchni ruchomych elementów maszyn, np. łożysk, hamulców; tribolog
SJP.pl
nauka zajmująca się zjawiskami zachodzącymi między powierzchniami trącymi elementów maszyn i urządzeń; tribologia
SJP.pl
→ trybologia; tribologiczny
SJP.pl
Tryboluminescencja – zjawisko optyczne, w którym światło powstaje podczas deformacji ciała (pękanie, ścieranie, łamanie). Mechanizm tego zjawiska jest nieznany, najprawdopodobniej ma związek z pękaniem wiązań asymetrycznych w ciałach o strukturze krystalicznej. Tryboluminescencja jest wariantem luminescencji. Tryboluminescencji towarzyszy często emisja elektronów i zwana jest wówczas "egzoemisją". Może być także efektem metamorfizmu dyslokacyjnego (ciśnieniowego), który wywołuje efekt świecenia skał.
Wikipedia
zespół metod pomiaru sił tarcia zewnętrznego oraz określania odporności na zużycie i progu tarcia zewnętrznego dla danej pary trących się ciał
SJP.pl
1. oddzielać mięso od kości;
2. zdobić wyroby z blachy, wybijając wgłębienia i uzyskując po drugiej stronie wypukły wzór; repusować
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
1. oddzielać mięso od kości;
2. zdobić wyroby z blachy, wybijając wgłębienia i uzyskując po drugiej stronie wypukły wzór; repusować
SJP.pl
nóż do trybowania mięsa
SJP.pl
→ tryb
SJP.pl
stopa wierszowa złożona z trzech sylab krótkich
SJP.pl
→ trybrach
SJP.pl
trybuła;
1. roślina zielna z rodziny baldaszkowatych;
2. trybula ogrodowa - gatunek rośliny jednorocznej z rodziny selerowatych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Anthriscus|ref=tak., rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych, o wiotkich, pierzastych liściach przypominających nać pietruszki, o zapachu anyżku;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dawniej: kłopot, niepokój, zmartwienie, ambaras
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. zmartwienie, niepokój, kłopot
SJP.pl
Wiktionary
kościelne naczynie do spalania kadzidła; kadzielnica
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rel. rodzaj utensyliów liturgicznych, służący do okadzania podczas uroczystości i nabożeństw religijnych;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący trybularza, związany z trybularzem
Wiktionary
regionalnie: szczypiorek; trymbulka
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
głosiciel, obrońca idei społecznych
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) hist. urząd cywilny w starożytnym Rzymie, utworzony w celu ochrony interesów obywateli, zwłaszcza plebejuszy;
(1.2) hist. urząd wojskowy w starożytnym Rzymie, oficer;
(1.3) przen. osoba występująca w imieniu ludu
(1.4) przen. propagator idei, głównie społecznych lub politycznych
forma rzeczownika.
(2.1) D. lm. od: trybuna
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
głosiciel, obrońca idei społecznych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) specjalne podwyższenie z pulpitem przeznaczone dla mówcy
(1.2) specjalny podest dla oficjeli podczas uroczystości publicznych, defilad, pochodów
(1.3) podwyższone amfiteatralnie siedzenia dla publiczności na stadionie, w cyrku
(1.4) egzemplarz czasopisma ze słowem „trybuna” w tytule, np. „Trybuna Ludu”, „Trybuna Śląska”
(1.5) archit. empora
forma rzeczownika.
(2.1) D. i B. lp. od: trybun
Trybuna – podwyższone miejsce, przeznaczone dla mówcy (np. trybuna parlamentarna), dla oficjeli podczas uroczystości publicznych lub dla publiczności (np. na stadionie, w cyrku).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
odnoszący się do trybunału, np. sąd trybunalski
przymiotnik
(1.1) dotyczący trybunału, związany z trybunałem
SJP.pl
Wiktionary
nazwa urzędu w republice rzymskiej
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. urząd, godność trybuna rzymskiego
(1.2) hist. okres sprawowania urzędu trybuna rzymskiego
SJP.pl
Wiktionary
sąd o specjalnych kompetencjach lub o szczególnym znaczeniu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) praw. kolegium sędziowskie o szczególnych uprawnieniach
(1.2) praw. instancja orzekająca, kolegium sądowe;
(1.3) hist. praw. szlachecki sąd apelacyjny w dawnej Polsce
Trybunał – organ władzy sądowniczej uprawniony do sądzenia, rozstrzygania, ustalania roszczeń lub sporów – bez względu na to, czy w jego nazwie występuje słowo "trybunał".
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z trybunem i rolą, postawą trybuna, dotyczący trybuna i jego roli
Wiktionary
zdrobnienie od: trybuna
SJP.pl
potocznie: piłkarz, który nie załapał się do składu podstawowego ani rezerwowego drużyny
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
dawniej: korkociąg
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. korkociąg
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. trybuszon
Wiktionary
1. dawniej: opłata nakładana przez władcę na kraj przez niego podbity; kontrybucja, haracz, podatek;
2. w antycznym Rzymie: podatek, którzy płacili mieszkańcy prowincji;
3. podniośle: coś, co zostało poświęcone, ofiarowane; danina
SJP.pl
osoba płacąca trybut
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ktoś kto płaci daninę władzy zwierzchniej
SJP.pl
Wiktionary
→ trybut; trybutowy
SJP.pl
→ trybut; trybutarny
SJP.pl
trybula;
1. roślina zielna z rodziny baldaszkowatych;
2. trybuła ogrodowa - gatunek rośliny jednorocznej z rodziny selerowatych
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
prosta droga w lesie powstała przez wycięcie drzew; linia ostępowa, przesieka, dukt
SJP.pl
Trybówka – część wsi Zaczopki w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Rokitno.
Wikipedia
w fykologii: mający postać nici, złożony z jednojądrowych komórek
SJP.pl
nicień pasożytujący w jelitach, wywołuje trychinozę (włośnicę); włosień
SJP.pl
przewlekła choroba pasożytnicza zwierząt i człowieka wywoływana przez włośnie; włośnica; trychinoza
SJP.pl
mikroskop do wykrywania i badania trychin
SJP.pl
mikroskopowe badanie mięsa zwierząt rzeźnych w celu wykrycia trychin
SJP.pl
dotyczący trychinoskopii
SJP.pl
przewlekła choroba pasożytnicza zwierząt i człowieka wywoływana przez włośnie; włośnica; trychinelloza
SJP.pl
choroba pasożytnicza człowieka i zwierząt, wywoływana przez nicienia włosogłówkę, często prowadząca do zapalenia wyrostka robaczkowego, anemii i chorób wrzodowych przewodu pokarmowego; włosogłówczyca
SJP.pl
specjalista od dolegliwości związanych z włosami i skórą głowy
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) med. lekarz specjalista trychologii
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) med. lekarka specjalistka trychologii
SJP.pl
Wiktionary
dziedzina medycyny zajmująca się leczeniem dolegliwości związanych z włosami i skórą głowy
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. kosmet. dziedzina nauki zajmująca się łysieniem, schorzeniami oraz pielęgnacją włosów i skóry głowy
Trychologia – dziedzina medycyny zajmująca się diagnozowaniem i leczeniem dolegliwości związanych z ludzkimi włosami i skórą głowy.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
SJP.pl
forma życiowa sinic, długa i cienka kolonia ściśniętych komórek
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) mikrobiol. forma życiowa sinic, nitkowata kolonia komórek;
Trychom – forma życiowa sinic w postaci nitkowatej kolonii komórek ściśle do siebie przylegających, przy czym poprzeczne ściany komórkowe są wspólne dla sąsiadujących komórek, w związku z czym te nie mogą odłączać się swobodnie. Komórki trychomu połączone są plazmodesmami.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ trychom
SJP.pl
trójdzielność
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rzad. podział danej grupy elementów na trzy części
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) dzielący się na trzy części, trzy człony
Wiktionary
związek organiczny, flawon w postaci białego, krystalicznego proszku, umiarkowanie rozpuszczalny w wodzie
SJP.pl
zdrobnienie od: tryk; młody tryk
SJP.pl
wieś w Polsce
Tryczówka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Juchnowiec Kościelny.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: Trydent
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Trydentem, dotyczący Trydentu, pochodzący z Trydentu
(1.2) rel. dotyczący soboru trydenckiego, związany z soborem trydenckim
SJP.pl
Wiktionary
1. miasto we Włoszech;
2. Trydent-Górna Adyga: region autonomiczny we Włoszech; Tyrol Włoski
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto i gmina w północnych Włoszech;
(1.2) geogr. adm. prowincja w północnych Włoszech;
(1.3) teol. hist. sobór trydencki
Trydent (wł. "Trento", niem. "Trient", ladyński oraz lombardzki "Trent", łac. "Tridentum") – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Trydent-Górna Adyga, w prowincji Trydent.
Miasto położone jest na wysokości 194 m n.p.m. Według danych na rok 2023 gminę zamieszkiwały 117 984 osoby, 747,3 os./km². Miasto jest głównie znane z odbywającego się w latach 1545–1563 Soboru Trydenckiego.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
mieszkaniec Trydentu-Górnej Adygi (regionu we Włoszech)
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Trydentu; osoba z tego miasta
SJP.pl
Wiktionary
mieszkanka Trydentu-Górnej Adygi (regionu we Włoszech)
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Trydentu; kobieta z tego miasta
SJP.pl
Wiktionary
minerał, rombowa odmiana kwarcu; stosowany jako składnik materiałów ogniotrwałych
Trydymit – minerał z gromady krzemianów. Nazwa pochodzi od gr. "tridymos" = potrójny; zawdzięcza swoją nazwę szczególnie częstemu występowaniu w formie trojaków, ale spotyka się również bliźniaki i zbliźniaczenia wielokrotne.
SJP.pl
Wikipedia
spodumen, minerał z gromady krzemianów
SJP.pl
imię męskie
Tryfiliusz – imię męskie pochodzenia greckiego, gr. "Triphyllios", wywodzące się od imienia króla Arkadii, "Triphylosa". Patronem tego imienia jest św. Tryfiliusz, biskup Leukozji (Nikozji).
Tryfiliusz imieniny obchodzi 13 czerwca.
SJP.pl
Wikipedia
potocznie: bać się; cykać się, strachać się
SJP.pl
w budynkach romańskich i gotyckich: trójdzielne arkadowe okno lub przezrocze; triforium
SJP.pl
→ tryfora, → tryforium; triforyjny
SJP.pl
połączenie trzech samogłosek w jednej sylabie
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i dwóch półsamogłosek; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie trzech samogłosek
Tryftong ( τρίφθογγος, "tri" „trzy” i "phthóngos" „dźwięk”) – pojedyncza samogłoska (na ogół długa) o zmiennym przebiegu artykulacji, co sprawia, że ucho ludzkie słyszy trzy dźwięki, mimo że są one zespolone niejako w jeden i mają właściwości pojedynczej samogłoski, np. angielskie słowo "tyre", w którym występuje tryftong /aɪə/. Jeżeli między dwiema samogłoskami leży granica sylaby, nie jest to tryftong, lecz rozziew (hiatus), np. w „na-uka”. Tryftongom przeciwstawia się dyftongi i monoftongi.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ tryftong
przymiotnik
(1.1) jęz. dotyczący tryftongu
SJP.pl
Wiktionary
płyta ozdobna na fryzie budowli antycznej w stylu doryckim, podzielona dwoma pionowymi wrębami na trzy pasy
Tryglif – element dekoracyjny w postaci prostokątnej płyty stosowanej we fryzie belkowania doryckiego, stosowany w architekturze starożytnej Grecji i Rzymu. Była ona umieszczana między metopami we fryzie oraz na narożnikach budowli. Pod każdym tryglifem znajdowała się regula (listewka) z sześcioma guttae (łezkami). Tryglify występują również w monumentalnych budynkach wznoszonych według wzorów antycznych w stylu klasycyzmu oraz w okresie eklektycznego historyzmu.
SJP.pl
Wikipedia
fryz, w którym na przemian występują tryglify i metopy
SJP.pl
w astrologii: odległość kątowa wynosząca 120 stopni
SJP.pl
dział matematyki zajmujący się badaniem zależności między bokami i kątami trójkątów płaskich lub sferycznych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mat. dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik
(1.1) mat. związany z trygonometrią, dotyczący trygonometrii
Wiktionary
Trygort ( Thiergarten, "Zwierzyniec") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Węgorzewo.
Wikipedia
[czytaj: trajhard] osoba zbytnio zaangażowana w jakąś czynność, np. grę lub rywalizację, często kosztem zabawy; spoceniec, spocuch
SJP.pl
[czytaj: trajhardować] środowiskowo: być zbytnio zaangażowanym w jakąś czynność, np. grę lub rywalizację, często kosztem zabawy
SJP.pl
rodzaj sieci rybackiej
SJP.pl
maszyna do sortowania ziarna wg długości i grubości; trier
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) masz. maszyna do czyszczenia ziarna zbożowego;
Tryjer – maszyna rolnicza służąca do czyszczenia nasion. W działaniu wykorzystuje różnicę kształtu danych elementów mieszaniny. Tryjery stosowane są do rozdzielania różnych gatunków zbóż. Stosowane są także do oddzielania nasion chwastów, jako jedna z metod zwalczania chwastów.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) stpol. przestworze
Wiktionary
1. baran gotowy do rozpłodu;
2. chrząszcz z rodziny kózkowatych
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. samiec owcy gotowy do rozpłodu
SJP.pl
Wiktionary
o baranie lub koźle: uderzać głową, rogami; bóść
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|trykać.
Wiktionary
o baranie lub koźle: uderzać głową, rogami; bóść
czasownik przechodni niedokonany (dk. tryknąć)
(1.1) zool. o rogatym zwierzęciu: uderzać rogami
(1.2) pot. uderzać, przede wszystkim czymś ostrym
(1.3) posp. o mężczyźnie: odbywać stosunek seksualny
czasownik zwrotny niedokonany trykać się (dk. tryknąć się)
(2.1) zool. o rogatych zwierzętach: uderzać o siebie rogami
(2.2) posp. odbywać stosunek płciowy
SJP.pl
Wiktionary
ubóść, trącić
SJP.pl
zdrobnienie od: trykot
SJP.pl
Trykonodonty (†Triconodonta) – rząd wymarłych ssaków mezozoicznych charakteryzujących się zębami trzonowymi z guzkami ustawionymi w linii jeden za drugim (uzębienie trikonodontyczne). Żyły one od wczesnej jury do późnej kredy; znane ze wszystkich kontynentów poza Australią i Antarktydą. Wielkości od ryjówki do kota. Częścią cech budowy zbliżone były do cynodontów.
Wikipedia
1. podstawowy splot dziewiarski dzianiny kolumienkowej;
2. dzianina na kostiumy gimnastyczne;
3. odzież z tkaniny trykotowej, zwłaszcza obcisły strój sportowy
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) tkanina z: wełny, bawełny, jedwabiu; dziana sposobem pończoszniczym
(1.2) odzież z takiej tkaniny trykotu (1.1); zwłaszcza: obcisły, dziany kostium gimnastyczny, kąpielowy, sportowy, baletowy, itp.
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący produkcji trykotaży
SJP.pl
1. wyrób z trykotu;
2. wyrób z bawełny o splocie bieliźniarskim
SJP.pl
→ trykotaż
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) odnoszący się do trykotu; zrobiony z trykotu; rzad. służący do wyrobu trykotaży
Wiktionary
trykoń karliczek - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych
SJP.pl
1. gra planszowa dla dwóch graczy; backgammon;
2. stolik do gry o tej samej nazwie;
3. dawna gra w karty
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rodzaj gry planszowyanszowej dla dwóch graczy;
Tryktrak ( backgammon) lub Nardy (od pal. "nēw-ardaxšīr" — odważny Ardaszir) – gra planszowa dla dwóch graczy. Każdy z graczy dysponuje 15 pionami w odrębnych kolorach, które przesuwa po planszy, składającej się z 24 pól (trójkątów), nazywanych liniami, zgodnie z liczbą oczek wyrzuconych na dwóch kostkach. Celem gry jest zdjęcie wszystkich swoich pionów z planszy. Wygrywa gracz, który uczyni to pierwszy.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
ozdobnik muzyczny uzyskiwany przez szybkie powtarzanie dwu sąsiednich dźwięków, stosowany w śpiewie i w grze instrumentalnej
Tryl – wieś kociewska w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Nowe. Wieś jest siedzibą sołectwa "Tryl". Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 415 mieszkańców. Jest trzecią co do wielkości miejscowością gminy Nowe.
SJP.pl
Wikipedia
trudny wybór między trzema wykluczającymi się możliwościami
Trylemat (z gr. τρεις – trzy, oraz λημμα – przesłanka) – schemat wnioskowania, w którym obok trzech zdań warunkowych występuje potrójna alternatywa:
Jest to odpowiednik jednego ze współczesnych praw rachunku zdań.
SJP.pl
Wikipedia
liczba wynosząca 10^21
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 000 000 = 1021;
Tryliard – liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 000 = 1021, czyli jedynka i 21 zer w zapisie dziesiętnym. Termin "tryliard" jest stosowany w nazewnictwie liczebników w skali długiej i nie ma swojego odpowiednika w skali krótkiej.
W krajach stosujących krótką skalę (głównie kraje anglojęzyczne) liczba 1021 nosi nazwę sekstylion, tak jak 1036 w pozostałych krajach.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ tryliard
przymiotnik
(1.1) przymiotnik od tryliard
SJP.pl
Wiktionary
zdrobnienie od: tryl
SJP.pl
sześcioboczna kostka betonowa do układania nawierzchni drogowej
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bud. kostka betonowa sześciokątna, układana na nawierzchniach drogowych;
Trylinka – sześciokątne płyty betonowe (o wymiarach ok.: szer. 35 cm, dł. ścianki bocznej 20 cm, wys. 15 cm, 12 cm lub 8 cm) używane zazwyczaj do budowy nawierzchni parkingów, składowisk, tymczasowych dróg. Trylinka stosowana jest również do zabezpieczania i utwardzania pochyłych nawierzchni wkopów lub nasypów.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
liczba wynosząca 10^18
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 = 1018;
Trylion – liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 = 1018, w krajach stosujących długą skalę.
W krajach stosujących krótką skalę (głównie kraje anglojęzyczne) trylion oznacza liczbę 1012, czyli bilion na długiej skali.
W układzie SI mnożnikowi 1018 odpowiada przedrostek jednostki miary Eksa o symbolu E, a jego odwrotności (jedna trylionowa) 10-18 odpowiada atto o symbolu a.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba bardzo bogata, posiadająca tryliony
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od trylion
Wiktionary
→ trylion
SJP.pl
rodzaj budowli megalitycznej o charakterze sakralnym, składającej się z trzech głazów, wznoszona w neolicie i w epoce brązu
Trylit (try + "líthos" czyli kamień) – budowla typu megalitycznego, zbudowana z trzech głazów: dwóch pionowych i trzeciego ułożonego poziomo.
Trylity budowano w neolicie i epoce brązu, prawdopodobnie jako obiekty kultu religijnego lub proste obserwatoria astronomiczne.
SJP.pl
Wikipedia
wymarły morski stawonóg żyjący w erze paleozoicznej
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. paleont. wymarły morski stawonóg paleozoiczny;
SJP.pl
Wiktionary
podtyp wymarłych stawonogów; trylobitowce
Trylobitokształtne, trylobitowce (†Trilobitomorpha) – podtyp wymarłych zwierząt wodnych z typu stawonogów, obejmujący ok. 4 tysięcy znanych gatunków. Ciało jednolicie segmentowane, mające odnóża na wszystkich segmentach ciała, z wyjątkiem pierwszego i ostatniego. Pokryte pancerzem. Występowały w morzach płytkich, głównie w strefach przybrzeżnych. Pędziły przeważnie tryb życia przydenny, nieliczne gatunki były planktonowe.
SJP.pl
Wikipedia
podtyp wymarłych stawonogów; trylobitokształtne
SJP.pl
wymarły morski stawonóg żyjący w erze paleozoicznej
Trylobity (†Trilobita, z gr. "treis" ‘trzy’ + "lobos" ‘płat’) – wymarła gromada morskich stawonogów o owalnym i spłaszczonym grzbietobrzusznie ciele, z wyraźnie wyróżnioną częścią głowową, tułowiową i ogonową. Od strony grzbietu przykryte kalcytowym pancerzem. Dwie głębokie bruzdy wzdłuż dłuższej osi ciała dzielą optycznie jego powierzchnię na trzy płaty (stąd nazwa gromady). Pojawiły się w połowie wczesnego kambru, a wymarły z końcem permu.
SJP.pl
Wikipedia
utwór składający się z trzech tematycznie powiązanych części; trójksiąg
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) liter. muz. film. cykl składający się z trzech utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów
Trylogia – cykl dzieł składający się z trzech utworów, z których każdy stanowi zamkniętą i integralną całość. Dzieła w trylogii łączą zwykle takie cechy, jak tematyka, czy grupa postaci.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
gaz zaliczany do bojowych środków trujących porażające układ nerwowy, np.: sarin, soman, tabun
SJP.pl
→ tryl
SJP.pl
w żeglarstwie: przechylenie statku w stronę rufy lub dziobu; przegłębienie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
stopa metryczna złożona z trzech długich lub akcentowanych sylab; molos, molossus
SJP.pl
regionalnie: szczypiorek; trybulka
SJP.pl
1. robotnik portowy, specjalista od rozkładania ładunków masowych;
2. pracownik kotłowni statku parowego przerzucający węgiel
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) maszynka służąca do strzyżenia brody, wąsów oraz usuwania zbędnego owłosienia w nosie i uszach;
(1.2) narzędzie służące do trymowania sierści zwierząt
(1.3) lotn. wychylna część steru w samolocie
(1.4) elektr. kondensator służący do dostrajania obwodów elektrycznych
(1.5) urządzenie do cięcia papieru, folii, zdjęć itp.
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) robotnik portowy trymujący ładunek na statku
(2.2) żegl. żeglarz odpowiedzialny za trymowanie żagla, liny itp.
(2.3) mar. najniższy stopniem marynarz w kotłowni parowca przerzucający węgiel
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przedstawiciel typu roślin należącego do grupy paprotników
SJP.pl
trymować;
1. usuwać martwy włos z sierści niektórych psów;
2. przycinać zbędne ludzkie owłosienie
SJP.pl
→ trymer
SJP.pl
okres trzymiesięczny stanowiący trzecią cześć roku akademickiego lub trzecią część ciąży
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) urz. trzymiesięczny okres stanowiący jedną trzecią roku akademickiego na niektórych uczelniach
(1.2) med. trzymiesięczny okres stanowiący jedną trzecią ciąży u kobiety
Trymestr – okres trwający trzy miesiące (por. semestr, kwartał).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
wiersz złożony z trzech stóp lub trzech dwustopowych miar wierszowych
SJP.pl
przyrząd wskazujący wielkość przegłębienia statku; przegłębieniomierz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|trymować.
(1.2) mors. rozłożenie ciężaru jednostce pływającej w celu uzyskania jego odpowiedniego położenia na wodzie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
1. odpowiednio umieszczać ładunek na statku, tak aby zapewnić mu należytą stateczność;
2. nadawać linie, żaglowi pożądany kształt, długość itp.;
3. usuwać martwy włos z sierści niektórych psów; trymerować;
4. przycinać zbędne ludzkie owłosienie; trymerować
czasownik
(1.1) kynol. usuwać martwą sierść psa w celach estetycznych i pielęgnacyjnych
SJP.pl
Wiktionary
związany z trymem (np. trymowe przechyły statku, system trymowy)
SJP.pl
odprawianie trzech mszy przez jednego kapłana tego samego dnia
Trynacja – forma trzykrotnego odprawiania Mszy świętej tego samego dnia.
Odprawianie trzech mszy w ciągu jednego dnia jest uzasadnione tylko w przypadku braku kapłanów. Z ważnych względów duszpasterskich może być ona dopuszczalna i odprawiana za zgodą biskupa.
SJP.pl
Wikipedia
czasownik niedokonany
(1.1) gw-pl|Cieszanów. poruszać się powoli, stawiać drobne kroki, wlec się z trudem, dreptać
(1.2) gwara. wykonywać szybkie ruchy, kręcić się, pląsać, reg-pl|Przemyśl. włóczyć się bez określonego celu, wałęsać się
(2.2) reg-pl|Lublin. przemieszczać się z trudem, wlec się
(2.3) gw-pl|Kraków. plątać się pod nogamiątać się komuś pod nogami, stanowiąc zawadę
(2.4) gwara. wykonywać szybkie ruchy, zwijać się; żart.: tańczyć
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) środ. muz. muzyk zbierający pieniądze w orkiestrze
Wiktionary
dawniej: drobna zapłata za przysługę, napiwek; trynkgeld
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. napiwek
Wiktionary
roślina z rodziny baldaszkowatych (selerowatych), rosnąca na stokach i stepach południowo-wschodniej Europy i części Azji; trinia
Trynia ("Trinia" Hoffm.) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych. Obejmuje 13 gatunków. Występują one w strefie klimatu umiarkowanego w zachodniej i południowej Europie oraz w zachodniej Azji. We florze Polski brak przedstawicieli tego rodzaju, ale na Podolu i Wołyniu występują trzy gatunki. Rośliny stepów i kamienistych stoków. Kwiaty "Trinia glauca" są zapylane przez mrówki.
SJP.pl
Wikipedia
wyspa na Oceanie Atlantyckim
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. wyspa w Małych Antylach, na Oceanie Atlantyckim, u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej;
Trynidad – wyspa w Małych Antylach, na Oceanie Atlantyckim, u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej; największa i najbardziej zaludniona z 23 wysp państwa Trynidad i Tobago; 4,8 tys. km², 1 mln mieszkańców (1980).
Na Trynidadzie leży stolica państwa – Port-of-Spain. Niektóre inne miasta wyspy: Arima, Couva, San Fernando i Chaguanas.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. mieszkaniec Trynidadu (wyspy)
2. obywatel Trynidadu i Tobago
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Trynidadu
SJP.pl
Wiktionary
1. mieszkanka Trynidadu (wyspy)
2. obywatel Trynidadu i Tobago
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Trynidadu
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: Trynidad
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Trynidadem, dotyczący Trynidadu
(1.2) związany z Trynidadem i Tobago, dotyczący Trynidadu i Tobago
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: Trynidad i Tobago
przymiotnik
(1.1) odnoszący się do państwa Trynidad i Tobago
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: Tryńcza
SJP.pl
potocznie: tryper
SJP.pl
zwolennik głównego nurtu w chrześcijaństwie, uznającego dogmat Trójcy Świętej
SJP.pl
zwolenniczka głównego nurtu w chrześcijaństwie, uznającego dogmat Trójcy Świętej
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. zakonnica z żeńskiej gałęzi zakonu założonego przez św. Jana z Matty
SJP.pl
Wiktionary
→ trynitarianizm. → trynitarianin; trynitarny
SJP.pl
zakonnica należąca do Mniszek Zakonu Trójcy Przenajświętszej i Niewolników
SJP.pl
→ trynitaryzm; trynitariański
przymiotnik
(1.1) rel. dotyczący trynitarianizmu, trynitaryzmu
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: trynitarz
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z trynitarzami, dotyczący trynitarzy
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rel. zakonnik z zakonu założonego przez św. Jana z Matty;
Wiktionary
potocznie: trynić się - wdzierać się, wnikać, wpychać się
SJP.pl
dawniej: drobna zapłata za przysługę, napiwek; tryngeld
SJP.pl
potocznie: taki, który się trochę upił; podpity
SJP.pl
gwarowo: podpić sobie, napić się alkoholu
SJP.pl
tkanina wełniana lub bawełniana podobna do aksamitu
SJP.pl
nazwa handlowa preparatu o działaniu antybakteryjnym, przeciwpierwotniakowym i przeciwgrzybicznym, stosowanego przede wszystkim w akwarystyce; Trypaflavin
SJP.pl
pasożytniczy pierwotniak powodujący choroby zwierząt i ludzi; trypanosoma, świdrowiec
SJP.pl
pasożytniczy pierwotniak powodujący choroby zwierząt i ludzi; trypanosom, świdrowiec
SJP.pl
pasożytnicza choroba tropikalna wywołana przez świdrowce, przenoszone przez różne gatunki muchy tse-tse; śpiączka afrykańska
SJP.pl
organogeniczna skała osadowa, odmiana diatomitu, stosowana jako surowiec w przemyśle ceramicznym; łupek polerski, trypla
SJP.pl
zakaźna choroba weneryczna wywoływana przez ziarniaki - gonokoki; rzeżączka; gonorea
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) pot. rzeżączka
SJP.pl
Wiktionary
1. uderzenie podczas gry w bilard jednej bili w drugą tak, aby się odbiła dwa razy od bandy;
2. organogeniczna skała osadowa, odmiana diatomitu, stosowana jako surowiec w przemyśle ceramicznym; łupek polerski, trypel
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) geol. zwięzła krzemionkowa skała osadowa, będąca odmianą diatomitu o zatartej strukturze organogenicznej;
(1.2) przest. sport. w bilardzie: rodzaj uderzenia, w którym bila odbija się dwukrotnie od bandy, zanim trafi w inną bilę lub osiągnie cel
(1.3) sport. w wyścigach konnych: rodzaj zakładu wzajemnego, polegający na poprawnym wytypowaniu zwycięzców w trzech kolejnych, wskazanych przez organizatora gonitwach;
(1.4) daw. hist. w dawnej Polsce: potrójna stawka poboru (podatku łanowego)
forma rzeczownika.
(2.1) D. lp. od: trypel
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
triplet;
1. trzywersowe przysłowie lub zagadka;
2. trzy kolejne nukleotydy w łańcuchu DNA; kodon;
3. w myślistwie: trzy celne strzały, kładące trzy zwierzęta;
4. fotograficzny obiektyw anastygmatyczny złożony z trzech członków
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
→ tryplet; tripletowy
SJP.pl
w prawie, rzadko: wypowiedź odrzucająca argumentację zawartą w duplice
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rzad. trzecia sztuka lub kopia danego dokumentu
Wiktionary
wers złożony z trzech identycznych stóp
Trypodia (gr. "tripodía" – "człon trzystopowy") – typ wiersza złożonego z trzech identycznych stóp w każdym wersie.
Trypodia może być samodzielnym wersem lub członem średniówkowym. Na przykład trypodia jambiczna może wchodzić w skład wersu sześciostopowego.
SJP.pl
Wikipedia
1. stolica Libii;
2. miasto w północnym Libanie, nad Morzem Śródziemnym
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto, stolica Libii;
(1.2) geogr. miasto w północnym Libanie nad Morzem Śródziemnym;
Trypolis ( طرابلس, "Ṭarābulus") – stolica i największe miasto Libii, położone w północno-zachodniej części kraju, w Trypolitanii, nad Morzem Śródziemnym.
Miasto liczy 2,2 mln mieszkańców (2011), podczas gdy w 1973 mieszkało tu ponad 481 tys. osób.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Trypolisem, dotyczący Trypolisu (miasta w Libii albo Libanie)
Wiktionary
historyczna kraina w zachodniej Libii zamieszkiwana w starożytności przez plemiona berberyjskie
Trypolitania ( طرابلس, "Tarabulus", "Ţarābulus"; Regio Tripolitana; Τριπολιτάνια) – kraina historyczna w zachodniej Libii nad wybrzeżem Morza Śródziemnego zamieszkana w starożytności przez Berberów. Od VIII wieku p.n.e. u jej wybrzeży zaczęły powstawać kolonie fenickie. Pod koniec VI wieku p.n.e. kolonie te podporządkowała sobie Kartagina. Po III wojnie punickiej (fenickiej) podbita przez Rzymian, w roku 435 przez Wandalów, w 533 przez Bizancjum, w VIII wieku przez Arabów.
SJP.pl
Wikipedia
mieszkanka Trypolisu
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Trypolisu
SJP.pl
Wiktionary
mieszkaniec Trypolisu
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Trypolisu
SJP.pl
Wiktionary
1. przymiotnik od: Trypolis (stolica Libii)
2. przymiotnik od: Trypolitania (kraina w Libii)
przymiotnik
(1.1) odnoszący się do miasta Trypolis
(2.1) odnoszący się do Trypolitanii
SJP.pl
Wiktionary
kultura trypolska – kultura archeologiczna rozwijająca się w latach 4200-2750 p.n.e. na terenach Bułgarii, Rumunii, Mołdawii i zachodniej Ukrainy, reprezentująca apogeum rozwoju kultur eneolitycznych w Europie
SJP.pl
dawniej: wykonany z trypy - tkaniny wełnianej lub bawełnianej podobnej do aksamitu, wyrabianej w Polsce od XVI wieku
SJP.pl
enzym soku trzustkowego aktywny w środowisku zasadowym, rozkładający białka na składniki prostsze
Trypsyna (EC 3.4.21.4) – enzym trawienny wytwarzany przez część zewnątrzwydzielniczą trzustki.
Jest wydzielany w postaci proenzymu – trypsynogenu, który wchodzi w skład soku trzustkowego. W dwunastnicy pod wpływem niewielkich nawet ilości innego enzymu - enterokinazy dochodzi do aktywacji trypsynogenu. Dzięki autokatalitycznej zdolności trypsyny (przy pH 7,9) szybko dochodzi do pełnego uczynnienia wydzielonego trypsynogenu.
SJP.pl
Wikipedia
nieaktywny prekursor trypsyny produkowany przez trzustkę
Trypsynogen – proenzym wydzielany przez zewnątrzwydzielniczą część trzustki i jako składnik soku trzustkowego transportowany do dwunastnicy, gdzie jest aktywowany przez enteropeptydazę do trypsyny. W patologicznej nieszczelności zwieracza Oddiego aktywacja może nastąpić w świetle przewodów trzustkowych za sprawą trypsyny, enteropeptydazy lub żółci co prowadzić może do zapalenie trzustki.
SJP.pl
Wikipedia
→ trypsyna
SJP.pl
amina powszechnie występująca w organizmach żywych
Tryptamina – organiczny związek chemiczny, jedna z amin biogennych, powszechnie występująca jako jedna z amin śladowych w organizmach żywych. "In vivo" powstaje z tryptofanu, a także stanowi związek pośredni podczas wytwarzania indolu oraz wielu alkaloidów.
SJP.pl
Wikipedia
aromatyczny aminokwas egzogenny
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) biochem. aminokwas z łańcuchem bocznym opartym na szkielecie indolu, produkowany przez rośliny i niektóre bakterie;
Tryptofan (skrótowo Trp lub W) – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów białkowych. Jest obojętny elektrycznie; jego łańcuch boczny oparty jest na szkielecie indolu.
Wchodzi w skład białek (białka mleka, białka krwi), należy do aminokwasów niezbędnych (nie może być syntetyzowany w organizmie człowieka i musi być dostarczany z pożywieniem). Zdolność do jego syntezy mają niektóre rośliny i bakterie.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
drobne cząsteczki mineralne zwietrzałych skał i rozłożonych szczątków organicznych, występujące w postaci zawiesiny w zbiornikach wodnych i tworzące osady denne; abioseston
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jeden ze składników sestonu, zawiesiny unoszącej się w wodzie każdego zbiornika wodnego;
Trypton, abioseston – jeden ze składników sestonu, zawiesiny unoszącej się w wodzie każdego zbiornika wodnego. W skład tryptonu wchodzą nieożywione cząstki pochodzenia mineralnego (np. drobne iły) i organicznego (resztki organizmów, fragmenty tkanek).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. trójskrzydłowy ołtarz; trójdzielna kompozycja malarska lub rzeźbiarska;
2. dzieło literackie, filmowe itp. składające się z trzech części połączonych wspólnym tematem
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) szt. dzieło (malarskie, literackie, rzeźbiarskie, filmowe itp.) składające się z trzech części;
(1.2) trójdzielna nastawa ołtarzowa
Tryptyk – typ nastawy ołtarzowej składający się z części środkowej oraz dwóch bocznych skrzydeł.
Tryptyk jest poliptykiem, czyli ołtarzem szafiastym charakterystycznym dla gotyku. Skrzydła są zwykle osadzone na zawiasach i ruchome, dzięki czemu mogą się zamykać, zasłaniając część środkową. Najczęściej są zdobione z obu stron malowidłami lub płaskorzeźbą.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik
(1.1) dotyczący tryptyku
Wiktionary
rodzaj starożytnej łodzi charakteryzujący się trzema rzędami wioseł; trirema
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zob. trirema.
SJP.pl
Wiktionary
w matematyce: podział dowolnego odcinka lub kąta na trzy równe części
SJP.pl
rozpryskujące się kropelki wody lub błota; bryzg
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rozpryskująca się ciecz
SJP.pl
Wiktionary
forma czasownika.
(1.1) 3. os. lp. ter. od: tryskać
Wiktionary
1. bylina z rodziny dyniowatych o owocach podobnych do małych ogórków; ośli ogórek;
2. urządzenie służące do spryskiwania czegoś
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. urządzenie do spryskiwania
Tryskacz lub główka tryskaczowa – element instalacji tryskaczowej używany do rozprowadzenia wody znajdującej się w rurociągach instalacji po powierzchni obiektu, w którym został zamontowany. Tryskacze są jednym z systemów samoobrony budynku przed pożarem. Ich rodzaj, sposób rozmieszczania i obliczania są ściśle określone przez przepisy przeciwpożarowe i budowlane.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) gwałtowne wylatywanie strumieni płynu
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. urządzenie wyrzucające pod ciśnieniem strumień cieczy
Wiktionary
roślina zielna z rodziny dyniowatych, o owocach przypominających małe ogórki
SJP.pl
1. przyrząd laboratoryjny służący do wydmuchiwania cieczy z kolby
2. narząd występujący u płaszczek służący do pobierania wody do oddychania, zlokalizowany z tyłu głowy
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) lab. chem. przyrząd laboratoryjny do podawania niewielkich ilości płynu bez precyzyjnego odmierzania ilości;
(1.2) techn. urządzenie wyrzucające pod ciśnieniem strumień cieczy
(1.3) zool. icht. szczelina skrzelowa między łukiem gnykowym a żuchwowym niektórych ryb;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
czasownik przechodni niedokonany (dk. trysnąć)
(1.1) wydobywać się nagle, wyrzucać gwałtownie
Wiktionary
czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. myć)
(1.1) wydobyć się cienką mocną strugą
(1.2) wydobyć się z siebie coś cienką mocną strugą
(1.3) zamanifestować swój stan psychiczny lub fizyczny
(1.4) pojawić się z impetem
Wiktionary
wieś w Polsce
Tr
SJP.pl
Wikipedia
otrzymywany sztucznie izotop wodoru o liczbie masowej 3, którego jądro zawiera jeden proton i dwa neutrony
Tryt (radiowodór) – nietrwały izotop wodoru, którego jądro (tryton) składa się z jednego protonu i dwóch neutronów. Oznaczany jest symbolem 3H lub T.
Jego czas połowicznego rozpadu wynosi 12,33 lat. Rozpada się w wyniku rozpadu β−, podczas którego powstaje jądro helu 3He:
SJP.pl
Wikipedia
węglowodór aromatyczny, bezbarwne ciało stałe; trifenylometan, trójfenylometan
SJP.pl
pogląd kwestionujący jedność chrześcijańskiej Trójcy Świętej, uznający odrębność trzech Osób Boskich; triteizm
Tr
SJP.pl
Wikipedia
potocznie: opaska zaciskowa; trytytka
SJP.pl
trytoma groniasta - gatunek afrykańskiej byliny
Trytoma, knifofia, wstydlin ("Kniphofia") – rodzaj roślin z rodziny złotogłowowatych. Obejmuje 70 gatunków. Większość gatunków (48) występuje w południowej części Afryki, zwłaszcza w Górach Smoczych. W górach Afryki środkowej rosną 22 gatunki (na północy sięgają do Kamerunu i Erytrei). Dwa opisano także z Madagaskaru, a jeden z Jemenu.
SJP.pl
Wikipedia
1. płaz z rodziny salamander; traszka
2. ślimak morski z podgromady ślimaków przodoskrzelnych
3. bóstwo w orszaku Posejdona wyobrażane jako pół człowiek, pół wąż, przedstawiane w malarstwie i rzeźbie
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) zool. zob. traszka.
(1.2) muz. odstęp trzech tonów;
(1.3) zool. gatunek ślimaka morskiego;
(1.4) fiz. jądro trytu;
(1.5) mit. w mitologii greckiej bóstwo morskie, pół człowiek-pół ryba lub pół wąż;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ tryton
SJP.pl
→ tryt
SJP.pl
1. rozrzedzanie proszku zawierającego czynnik aktywny większą ilością substancji obojętnej;
2. rozcieranie na miałki proszek, zwykle w moździerzu
SJP.pl
potocznie: opaska zaciskowa; trytka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) środ. elastyczna obejma z tworzywa sztucznego z mechanizmem zębatkowo-zapadkowym stosowana np. do spinania wiązek kabli elektrycznych lub mocowania kołpaków;
SJP.pl
Wiktionary
triumf;
1. zwycięstwo nad przeciwnikiem, wygrana; sukces, osiągnięcie;
2. duma z osiągniętego sukcesu;
3. w starożytnym Rzymie: uroczysty pochód zwycięskiego wodza; potem także uroczystość z racji sukcesu
SJP.pl
→ tryumfalizm; triumfalistyczny
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: tryumfalnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: tryumfalny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest tryumfalne
Wiktionary
→ tryumf; triumfalny
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z tryumfem, dotyczący tryumfu, wyrażający tryumf
SJP.pl
Wiktionary
człowiek, który odniósł zwycięstwo, sukces; triumfator
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rzad. ktoś, kto odniósł zwycięstwo
SJP.pl
Wiktionary
kobieta, która odniosła zwycięstwo, sukces; triumfatorka
SJP.pl
→ tryumfator; triumfatorski
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) daw. tryumfalny, triumfalny
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) daw. tryumfalny, triumfalny
Wiktionary
wyniosły, dumny; triumfujący
SJP.pl
triumwirat;
1. w starożytnym Rzymie:
a) porozumienie między trzema mężami stanu w celu sprawowania władzy;
b) mężowie stanu, którzy zawarli takie porozumienie;
2. przenośnie: trzy osoby podejmujące wspólne działania
SJP.pl
przesadne upraszczanie, spłycanie
Trywializacja – zanikanie regionalnej odrębności i zdominowanie dużych obszarów (ekosystemów) przez jeden typ roślinności niezwiązany ze specyfiką geologiczną czy klimatyczną danego regionu. Wskutek tego pozostają tylko gatunki wszędobylskie, o szerokiej amplitudzie ekologicznej i tolerancji na zmiany środowiskowe lub pojawiają się ekspansywne gatunki inwazyjne. Trywializacja prowadzi do zacierania lokalnej bioróżnorodności.
SJP.pl
Wikipedia
trywialny charakter czegoś; trywialność
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|trywializować.
Wiktionary
czynić coś trywialnym, upraszczać, sprowadzać do banału
czasownik
(1.1) sprowadzać coś do rzeczy trywialnej, banalnej
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób trywialny, niewybredny, ordynarny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: trywialnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: trywialny; bardziej trywialny
SJP.pl
stawać się trywialnym, pospolitym; pospolicieć
SJP.pl
trywialny charakter; coś trywialnego
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest trywialne; cecha tych, którzy są trywialni
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. odbiegający od norm kulturalnych obowiązujących w społeczeństwie; prostacki, ordynarny, nieprzyzwoity;
2. powszechnie znany, oczywisty, pospolity; oklepany, schematyczny
przymiotnik
(1.1) książk. niewyszukany, pospolity
(1.2) oczywisty i banalnie łatwy
SJP.pl
Wiktionary
w średniowieczu: program nauczania oparty na trzech przedmiotach: gramatyce, dialektyce i retoryce; najniższa klasa w szkole, realizująca taki program; szkoła realizująca taki program; trivium; triwium
SJP.pl
dawna uczta pogrzebowa połączona z zapasami i igrzyskami
Tryzna – obrzęd pogrzebowy w religii Słowian.
Tryzna przypominała nieco stypę, z tą różnicą, że poza wystawną ucztą i wspominaniem zmarłego urządzano również igrzyska na jego cześć, w skład których wchodziły gonitwy, zapasy i wesołe zabawy w maskach. Obrzęd miał zasięg ogólnosłowiański (wspomina o nim m.in. "Powieść minionych lat"); miał na celu wprowadzenie duszy w zaświaty i uniemożliwienie jej powrotu pomiędzy żywych, jak również uwolnienie uczestników od zgubnych wpływów duchów zmarłych.
SJP.pl
Wikipedia
1. oficjalne godło Ukrainy
2. gwarowo: żłób z paszą, stawiany w lesie dla zwierząt
SJP.pl
miasto w Polsce
Tryńcza – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie przeworskim, siedziba gminy Tryńcza. Ma status sołectwa.
Miejscowość leży na prawym brzegu Wisłoka, przy drodze krajowej nr 77 prowadzącej od Przemyśla w kierunku Sandomierza, w pobliżu linii kolejowej nr 68 łączącej Lublin z Przeworskiem. Przystanek kolejowy Tryńcza zlokalizowany jest w sąsiedniej wsi, Wólka Małkowa. Oprócz toru głównego zasadniczego, znajduje się tu także tor mijankowy.
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) wylanie się nagłym i mocnym strumieniem
(1.2) wyrzucenie z siebie z gwałtownością
(1.3) nagłe przejawienie się
(1.4) okazanie czegoś w nadmiarze lub bardzo widocznie
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tyranizować
Wiktionary
dawniej, dziś żartobliwie: trzeba, powinno się, należy
czasownik niewłaściwy
(1.1) daw. obecnie pot. (często żart.) trzeba
(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. trzeba
SJP.pl
Wiktionary
zdrobnienie od: trzaska
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zdrobn. od: trzaska
SJP.pl
Wiktionary
ostry, krótki dźwięk towarzyszący pękaniu czegoś, rozdzieraniu czegoś
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) suchy, gwałtowny, urwany odgłos
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: nagle i szybko
SJP.pl
1. drobny kawałek drewna używany zwykle na podpałkę, drzazga
2. błędnica trzaska - gatunek motyla
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) drobny kawałek drewna używany zwykle na podpałkę, drzazga
(1.2) błędnica trzaska - gatunek motyla
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. rodzaj ptaków śpiewających z rzędu wróblowych;
2. regionalnie: drewniana klekotka; kłapacz, kłapaczka, kołatanka, tyrkawka
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|trzaskać.
Wiktionary
staropolska nazwa strzelby
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany (dk. trzasnąć)
(1.1) uderzać mocno, wywołując trzask
(1.2) wydawać charakterystyczny krótki odgłos podczas rozpadania, pękania
(1.3) pot. robić coś w szybkim tempie i w dużej liczbie
czasownik zwrotny trzaskać się (dk. trzasnąć się)
(2.1) pot. uderzać się mocno
(2.2) pot. zadawać sobie wzajemnie ciosy
Wiktionary
ostry, krótki dźwięk towarzyszący pękaniu czegoś, rozdzieraniu czegoś
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
przestarzale: trzask, trzaskanie
SJP.pl
wieś w Polsce
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
1. miejsce, gdzie rąbie się drewno;
2. chrust; drobne gałązki leżące na ziemi
SJP.pl
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
czasownik przechodni dokonany (ndk. trzaskać)
(1.1) uderzyć mocno w coś, wywołując krótki, głośny dźwięk
(1.2) wydać płaski, suchy dźwięk jak przy łamaniu czegoś
(1.3) pot. zrobić coś szybko, biegle, gwałtownie
czasownik zwrotny dokonany trzasnąć się ndk. trzaskać się
(2.1) samemu uderzyć się mocno
(2.2) zadać sobie ciosy nawzajem
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) stpol. źdźbło
Wiktionary
potocznie: niemądry, niespełna rozumu; szurnięty
SJP.pl
potocznie: niemądry, niespełna rozumu; szurnięty
forma czasownika.
(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: trzasnąć
przymiotnik jakościowy
(2.1) pot. niespełna rozumu; trzepnięty, walnięty
SJP.pl
Wiktionary
rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny marantowatych; Thalia
SJP.pl
wieś w Polsce
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
mieszkaniec Trzcianki (miasta w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Trzcianki (miasta w Polsce)
SJP.pl
przymiotnik od: Trzcianka
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący Trzcianki, związany z Trzcianką
SJP.pl
Wiktionary
wieś w Polsce
Trzcianiec – osada w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne. Ma status sołectwa. Leży przy DW890, u zbiegu potoków "Roztoki" i "Klimówka", które poniżej wsi tworzą potok "Krzywiec" - dopływ Wiaru.
Wieś leży na pograniczu Pogórza Przemyskiego i pasma Chwaniowa, należącego do Gór Sanocko Turczańskich.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: Trzcianne
SJP.pl
1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w województwie wielkopolskim;
Trzcianka (pol. hist. "Trzciana Łąka", Schönlanke) – miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Trzcianka. Miasto położone jest nad rzeką Trzcianka i pięcioma jeziorami na Pojezierzu Wałeckim.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
wieś w Polsce
Trzcianne ( טרעסטיני "Trestini") – wieś (dawniej miasto) w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, siedziba gminy Trzcianne. Wieś zamieszkuje ok. 561 osób.
Trzcianne uzyskało lokację miejską przed 1700 rokiem, zdegradowane w 1801 roku.
Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Apostołów Piotra i Pawła.
SJP.pl
Wikipedia
→ Trzciana
SJP.pl
miasto w Polsce
rzeczownik, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Polsce;
Trzciel (w latach 1793–1945 niem. "Tirschtiegel") – miasto w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Trzciel. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa gorzowskiego.
Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Trzciel liczył 2358 mieszkańców.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
mieszkaniec Trzciela (miasta w Polsce)
SJP.pl
mieszkanka Trzciela (miasta w Polsce)
SJP.pl
wieś w Polsce
Trzcielin (niem. Rohrschütz) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Dopiewo.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: Trzciel
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bot. roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach;
(1.2) zbiorowisko, zarośla trzciny (1.1); teren porośnięty trzciną (1.1)
(1.3) materiał otrzymywany z trzciny (1.1)
(1.4) łodyga trzciny (1.1) używana dawniej jako narzędzie kary
Trzcina ("Phragmites" L.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Należy do niego 4–5 gatunków. Rodzaj jest niemal kosmopolityczny, brak go tylko w Oceanii, na północy Ameryki Północnej, w Brazylii. Najszerzej rozprzestrzenionym gatunkiem jest trzcina pospolita ("Phragmites australis") – jedyny przedstawiciel rodzaju w Polsce. Jest to też gatunek typowy rodzaju. Wszystkie gatunki tu należące są roślinami wodnymi i bagiennymi, często pokrywającymi rozległe obszary.
Wiktionary oraz Wikipedia
trzcinnik;
1. ptak z rodziny pokrzewkowatych, owadożerny, żyjący wśród bujnej roślinności, szczególnie nad wodami, wśród trzcin; trzciniak drozdówka;
2. ryba z rodziny wielopłetwcowatych, wyglądem przypominająca węża; wąż trzcinowy
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Acrocephalus|ref=tak., niewielki ptak wędrowny z rodziny trzciniaków;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Acrocephalidae|Salvin|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu wróblowych;
Trzciniaki (Acrocephalidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), wyodrębniona z rodziny pokrzewkowatych (Sylviidae).
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący trzciny, wyrobów z trzciny
SJP.pl
przestarzałe: dotyczący trzciny, zrobiony z trzciny, porosły trzciną; trzcinowy
SJP.pl
wieś w Polsce
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podkarpackim, w gminie Jasło
(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w gminie Wielichowo
(1.3) geogr. wieś w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kępińskim
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: Trzcinica
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) reg. mieszkaniec Trzcinicy
Wiktionary
wieś w Polsce
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: Trzciniec
SJP.pl
zgrubienie od: trzcina
Trzcinisko (nazwa oboczna: Trzcinowo, niem. "Schönrohr") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Cedry Wielkie. Leży na obszarze Żuław Gdańskich nad Martwą Wisłą.
Wieś stanowi sołectwo "Trzcinisko", w którego skład wchodzi również miejscowość Szerzawa].
SJP.pl
Wikipedia
zdrobnienie od: trzcina
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zdrobn. trzcina
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny trzciniaków; trzcinniczek zwyczajny
SJP.pl
obszar porośnięty trzcinnikiem (rośliną z rodziny wiechlinowatych)
SJP.pl
1. ptak z rodziny pokrzewkowatych, owadożerny, żyjący wśród bujnej roślinności, szczególnie nad wodami, wśród trzcin; trzciniak, trzciniak drozdówka;
2. ryba z rodziny wielopłetwcowatych, wyglądem przypominająca węża; trzciniak, wąż trzcinowy;
3. roślina wieloletnia z rodziny wiechlinowatych (traw)
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
1. mozga trzcinowata - gatunek rośliny z rodziny traw; ostrzyca trzcinowata, mielec;
2. lasecznica trzcinowata - gatunek rośliny z rodziny traw;
3. bambus trzcinowaty - gatunek rośliny z rodziny traw;
4. skolochloa trzcinowata - gatunek rośliny z rodziny traw
przymiotnik
(1.1) przypominający trzcinę
SJP.pl
Wiktionary
teren porosły trzciną
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) miejsce gdzie rośnie trzcina
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z trzciną, dotyczący trzciny
(1.2) wykonany z trzciny
Wiktionary
nazwisko
„Trzcionka” – polski kwartalnik społeczno-kulturalny, wydawany w Trzcianie (gmina Świlcza) od 1997 roku. Pismo związane jest z działalnością samorządu gminy Świlcza, Gminnego Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji w Świlczy z siedzibą w Trzcianie oraz Towarzystwa Przyjaciół Trzciany (TPT).
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
przymiotnik od: Trzcińsko Zdrój
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: Trzcińsko Zdrój
Trzcińsko ( "Rohrlach", od 1945 Różniewo[]) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Janowice Wielkie, na pograniczu Rudaw Janowickich i Kotliny Jeleniogórskiej w Sudetach Zachodnich. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Polsce;
}|-
Trzcińsko-Zdrój (niem. "Bad Schönfließ") – miasto w zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Trzcińsko-Zdrój, nad rzeką Rurzycą.
Według danych z 31 grudnia 2021 r. miasto miało 2171 mieszkańców.
Wiktionary oraz Wikipedia
czasownik modalny (predykatyw) używany dla wyrażenia obowiązku, powinności, stosowności działania; powinno się, wypada, należy, potrzeba
czasownik niewłaściwy
(1.1) …tworzący wyrażenia, w których wykonanie czynności jest konieczne lub niezbędne; musieć w formie bezosobowej
SJP.pl
Wiktionary
przestarzałe: czasownik modalny "trzeba" wzmocniony partykułą wzmacniającą "-ż", używany w funkcji pytajnej lub wzmocnionej, np.: Trzebaż jeszcze, aby mnie, zamku urzędnika, Gerwazego Rębajłę, Horeszków klucznika, lżyć w domu Panów moich? (A. Mickiewicz)
SJP.pl
mieszkaniec Trzebiatowa
SJP.pl
mieszkanka Trzebiatowa
SJP.pl
przymiotnik od: Trzebiatów
Tr
SJP.pl
Wikipedia
1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w województwie zachodniopomorskim;
Trzebiatów (niem. "Treptow an der Rega") – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Trzebiatów. Leży na Pobrzeżu Szczecińskim, nad rzeką Regą, w odległości ok. 8 km od Morza Bałtyckiego.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
wieś w Polsce
Trzebica – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Pacanów. Ma status sołectwa.
W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie kieleckim.
SJP.pl
Wikipedia
1. przestarzałe: osoba lub zwierzę niszczące lasy, zabijające zwierzynę;
2. dawniej: osoba kastrująca zwierzęta domowe
SJP.pl
wieś w Polsce
Trzebiec (niem. "Neuhof") – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Tychowo. W latach 1975–1998 osada należała do województwa koszalińskiego. Według danych UM, na dzień 31 grudnia 2014 roku osada miała 67 stałych mieszkańców. Osada wchodzi w skład sołectwa Wicewo. Największa osada w gminie.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: Trzebiechów
SJP.pl
wieś w Polsce
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
wieś w Polsce
Trzebiel (tuż po wojnie "Trebuła", niem. "Triebel", dlnłuż. "Trjebule" lub "Trjebul", 1945-46 "Trąby") – wieś i siedziba gminy w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, dawniej miasto. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.
SJP.pl
Wikipedia
wieś w Polsce
Trzebielino (kaszb. "Trzebielënò", niem. "Treblin") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Trzebielino. Leży w pobliżu jeziora Trzebielskiego (Trzebielińskiego) i przy trasie drogi krajowej nr 21.
Miejscowość jest siedzibą sołectwa "Trzebielino" w którego skład wchodzą również Szczyciec i Toczek. Jest rónież siedzibą gminy Trzebielino, nadleśnictwa oraz placówki Ochotniczej Straży Pożarnej.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: Trzebielino
SJP.pl
przymiotnik od: Trzebiel
SJP.pl
wieś w Polsce
Trzebienice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie miechowskim, w gminie Gołcza.
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) niszczenie, usuwanie, likwidowanie czegoś, aby stało się mniej liczne
(1.2) wycinanie drzew i krzewów
(1.3) wybijanie, tępienie zwierząt
(1.4) wet. usuwanie samcom gruczołów płciowych
Zobacz też: Trzebienie w innych znaczeniach tego słowa.
Trzebienie – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Lisków.
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. eunuch
Wiktionary
przymiotnik od: Trzebież
SJP.pl
wieś w Polsce
Trzebieszowice (po 1945 "Łącko", "Kunzendorf an der Biele") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Lądek-Zdrój, leży przy drodze Lądek-Zdrój – Kłodzko, w dolinie Białej Lądeckiej.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Trzebieszowicami, dotyczący Trzebieszowic
Wiktionary
przymiotnik od: Trzebieszów, Trzebieszów-Kolonia, Trzebieszów Drugi, Trzebieszów Pierwszy
SJP.pl
wieś w Polsce
Trzebieszów (nazwa oboczna: Trzebieszów Trzeci) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Trzebieszów.
Wieś królewska położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi łukowskiej województwa lubelskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.
SJP.pl
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
wieś w Polsce
Trzebieńczyce – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, w gminie Zator, nad Skawą. W miejscowości znajduje się nieczynny przystanek kolejowy Trzebieńczyce linii 103 (Trzebinia – Skawce).
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.
SJP.pl
Wikipedia
1. wycinanie drzew
2. wybijanie, tępienie zwierzyny
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) leśn. cięcia pielęgnacyjne drzewostanu
Trzebież (do 1945 Ziegenort) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Police. Należy do aglomeracji szczecińskiej.
W latach 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Trzebież.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
mieszkaniec Trzebieży
SJP.pl
mieszkanka Trzebieży
SJP.pl
dawne imię męskie
SJP.pl
wieś w Polsce
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
miasto w Polsce
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Polsce;
Trzebinia (1969–1977 Trzebinia-Siersza) – miasto w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Trzebinia.
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego z 1 stycznia 2024 r. miasto miało 18 502 mieszkańców.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
mieszkaniec Trzebini
SJP.pl
mieszkanka Trzebini
SJP.pl
drewno otrzymane z trzebieży
Zobacz też: Trzebionka w innych znaczeniach tego słowa.
Trzebionka – osiedle miasta Trzebinia, w powiecie chrzanowskim, w województwie małopolskim.
Do 1956 r. wieś, w tym też roku weszła w skład osiedla Wodna. Od 1961 r. w granicach Trzebini.
SJP.pl
Wikipedia
miejsce wykarczowane, pokryte pniakami po wyciętym lesie; karczunek, karczowisko, trzebowisko
SJP.pl
wieś w Polsce
Trzebiszewo (niem. "Trebisch") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Skwierzyna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.
Wieś znajduje się przy trasie Skwierzyna – Gorzów Wielkopolski. Posiada połączenie kolejowe, na którym poruszają się szynobusy relacji Zielona Góra – Zbąszynek – Gorzów Wielkopolski.
SJP.pl
Wikipedia
wieś w Polsce
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
imię żeńskie
SJP.pl
imię żeńskie
SJP.pl
1. usuwać gruczoły płciowe, głównie samców, przeznaczonych na tucz
2. wybijać zwierzynę
3. przerzedzać las
czasownik przechodni
(1.1) usuwać lub niszczyć coś
(1.2) przerzedzać las
(1.3) wybijać zwierzynę
(1.4) usuwać gruczoły płciowe u zwierząt hodowlanych
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: Trzebinia
Herb Trzebiński
Trzebiński – polski herb szlachecki z nobilitacji.
SJP.pl
Wikipedia
w czasach przedchrześcijańskich: miejsce składania ofiar bogom
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim;
Trzebnica ( Trebnitz, Třebnice) – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Trzebnica i władz powiatowych. Położone we wschodniej części Wzgórz Trzebnickich, obecnie jest jednym z miast aglomeracji wrocławskiej.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do Trzebnicy, związany z Trzebnicą
SJP.pl
Wiktionary
mieszkaniec Trzebnicy
SJP.pl
mieszkanka Trzebnicy
SJP.pl
wieś w Polsce
Trzebniów (także "Trzebniew") – wieś w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, w gminie Niegowa.
SJP.pl
Wikipedia
czasownik nieosobowy
(1.1) reg. pozn. trzeba
Trzebno (kasz. "Jezoro Trzebno") – jezioro na Pojezierzu Kaszubskim w powiecie kartuskim (województwo pomorskie). Przez jezioro leżące na obszarze Kaszubskiego Parku Krajobrazowego przepływa Radunia, która jest swoistym łącznikiem jeziora z „Kółkiem Raduńskim”.
Wiktionary oraz Wikipedia
wieś w Polsce
Trzeboszowice (daw. "Siemiałowice", niem. "Schwammelwitz") – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Paczków.
W latach 1945–1954 siedziba gminy Trzeboszowice. Następnie do 1972 roku były siedzibą Gromadzkiej Rady Narodowej.
SJP.pl
Wikipedia
członek zachodniosłowiańskiego plemienia zamieszkującego Dolny Śląsk na zachód i północ od siedzib Ślężan
SJP.pl
miejsce wykarczowane, pokryte pniakami po wyciętym lesie; karczunek, karczowisko, trzebisko
SJP.pl
imię męskie
Trzebowit – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Trzebo-" ("czyszczenie, trzebienie, ofiara") i "-wit" ("pan, władca"). Mogło oznaczać "pana ofiary", "tego, który sprawuje ofiarę".
Trzebowit imieniny obchodzi 16 stycznia i 6 listopada.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: Trzebownisko
SJP.pl
przymiotnik od: Trzebownisko
Trzebownisko – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Trzebownisko. Ma status sołectwa. Jest siedzibą gminy Trzebownisko.
Prywatna wieś szlachecka, położona w województwie ruskim, w 1739 roku należała wraz z folwarkiem do klucza Łąka Lubomirskich. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Czechach, w kraju południowoczeskim;
Trzeboń (cz., niem. "Wittingau") – miasto w południowo-zachodnich Czechach, w kraju południowoczeskim, w powiecie Jindřichův Hradec. Jest ośrodkiem starego i największego w kraju regionu gospodarki stawowej, siedzibą dyrekcji Obszaru Chronionego Krajobrazu Třeboňsko i browaru "Regent" oraz uzdrowiskiem. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 9831 ha, a liczba jego mieszkańców 8862 osób.
Wiktionary oraz Wikipedia
wieś w Polsce
Trzebuchów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Osiek Mały.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.
Z tej wsi pochodzi biskup katolicki Marian Gołębiewski.
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
SJP.pl
1. wieś w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim;
2. osada w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
wieś w Polsce
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
rzadko: trzydniowy (mający trzy dni, trwający trzy dni itp.)
SJP.pl
dawniej: trzykrotny
SJP.pl
okres trzech lat
SJP.pl
rzadko: trzyletni (mający trzy lata, trwający trzy lata itp.)
SJP.pl
okres trzystu lat
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) okres trzystu lat
(1.2) trzechsetna rocznica
SJP.pl
Wiktionary
mający trzysta lat, trwający trzysta lat itp.; trzystuletni, trzystoletni
SJP.pl
trzysetny;
1. będący ostatnim elementem zbioru złożonego z trzystu jednostek;
2. będący jedną z trzystu części
przymiotnik odliczebnikowy
(1.1) od trzysta
SJP.pl
Wiktionary
liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 3
przymiotnik odliczebnikowy
(1.1) od 3
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) pot. żegl. trzeci oficer
(2.2) osoba występująca po dwóch poprzednich; jeden z trzech
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(3.1) dzień miesiąca po drugim
rzeczownik, rodzaj żeński
(4.1) trzecia: godzina trzecia
Trzeci – polski film w reżyserii Jana Hryniaka, według scenariusza Wojciecha Zimińskiego, z główną rolą Marka Kondrata. Film jest próbą nawiązania do "Noża w wodzie" (1961) Romana Polańskiego.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
godzina trzecia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) godzina trzecia po południu lub po północy
forma przymiotnika.
(2.1) M. i W. ż. lp. od: trzeci
SJP.pl
Wiktionary
zimnica, malaria trzydniowa, charakteryzuje się występowaniem napadów gorączki, dreszczy i potów co 48 godzin
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. odmiana malarii o lżejszym przebiegu, charakteryzująca się powtarzaniem się napadów choroby co trzecią dobę
SJP.pl
Wiktionary
1. dawna polska moneta srebrna wartości trzech denarów; ternar
2. potocznie: uczeń trzeciej klasy
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy
(1.1) pszcz. trzeci rój w roku
(1.2) hist. monet. drobna srebrna moneta bita w Polsce w XIV/XV wieku;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 3
SJP.pl
wieś w Polsce
Trzeciewiec – (niem. "Goldfeld") wieś sołecka w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Dobrcz.
SJP.pl
Wikipedia
wieś w Polsce
Trzeciewnica – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Nakło nad Notecią.
Wieś królewska Cietrzewnica starostwa nakielskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie nakielskim województwa kaliskiego.
SJP.pl
Wikipedia
temat słowotwórczy
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na trzecie miejsce, następstwo, podrzędność lub złą jakość tego, do czego się odnosi drugi człon
Wiktionary
uczeń trzeciej klasy
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) eduk. uczeń trzeciej klasy
SJP.pl
Wiktionary
uczennica trzeciej klasy
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) eduk. uczennica trzeciej klasy
SJP.pl
Wiktionary
1. zawodnik grający w trzeciej lidze
2. pot. o kimś, kto zajmuje bardzo niską pozycję, stanowisko, nie cieszy się prestiżem, "gra w trzeciej lidze"
SJP.pl
należący do trzeciej ligi, rozgrywany przez tę ligę
SJP.pl
SJP.pl
uczeń trzecioroczny
SJP.pl
w dawniejszych klasyfikacjach: starszy okres ery kenozoicznej
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geol. starszy okres (system) kenozoiku, dzielący się na paleogen i neogen;
Trzeciorzęd – według starszych wersji periodyzacji starszy okres ery kenozoicznej, od 65 do 1,8 mln lat temu. Dzieli się na:
W podziale dokonanym przez Międzynarodową Unię Nauk Geologicznych w 2004 r. (z późniejszymi poprawkami) jednostka "trzeciorzęd" nie istnieje; era kenozoiczna dzieli się na paleogen, neogen i czwartorzęd (poszerzony o najmłodszy wiek pliocenu, gelas).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co trzeciorzędne
Wiktionary
będący na dalszym miejscu pod względem ważności, wartości, znaczenia
przymiotnik
(1.1) uznawany za mniej istotny od innych
(1.2) uznawany za znacznie gorszy od innych
SJP.pl
Wiktionary
→ trzeciorzęd, np. trzeciorzędowa flora, fauna
przymiotnik
(1.1) geol. dotyczący trzeciorzędu, występujący, powstały w trzeciorzędzie
(1.2) zaklasyfikowany do trzeciego rzędu
(1.3) chem. o alkoholach: z atomem węgla połączonym z grupą hydroksylową i trzema innymi atomami węgla
(1.4) chem. o aminach: o trzech grupach alkilowych lub arylowych bezpośrednio związanych z atomem azotu
(1.5) chem. o solach: będąca pochodną aminy trzeciorzędowej
SJP.pl
Wiktionary
test pisany na zakończenie nauki w trzeciej klasie szkoły podstawowej
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) środ. eduk. Ogólnopolskie Badanie Umiejętności Trzecioklasistów
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) stpol. pałac
Wiktionary
gatunek drzewa lub dużego krzewu z rodziny różowatych; czeremcha pospolita, smrodynia, śliwa kocierpka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Padus avium|Mill.|ref=tak., gatunek drzewa lub dużego krzewu z rodziny różowatych
(1.2) bot. drzewo lub krzew z gatunku trzemcha (1.1)
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: Trzemeszno
SJP.pl
mieszkaniec Trzemeszna
SJP.pl
mieszkanka Trzemeszna
SJP.pl
1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Polsce;
Trzemeszno ( Tremessen) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Trzemeszno.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
Trzemeśnia – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, w gminie Myślenice.
W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie krakowskim.
Wikipedia
wieś w Polsce
Trzemienko – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Barwice.
W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie koszalińskim. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 171
SJP.pl
Wikipedia
wieś w Polsce
Trzemiętowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Sicienko.
SJP.pl
Wikipedia
wieś w Polsce
Trzemiętówko (niem. "Bergfeld") – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Sicienko.
SJP.pl
Wikipedia
wieś w Polsce
Trzemuszka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Kotuń. Ma status sołectwa.
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętej Trójcy w Żeliszewie Podkościelnym.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.
SJP.pl
Wikipedia
trzep szparagówka - muchówka z rodziny nasionnic
wykrzyknik
(1.1) naśladuje krótki dźwięk o jasnej barwie, powstający przy uderzeniu czymś płaskim o coś, upadku miękkiej rzeczy na twardą powierzchnię, rozpłaszczająca się nierzadko po upadku
forma czasownika.
(2.1) 2. os. rozk. lp. od: trzepać
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rzem. włók. drewniane narzędzie do trzepania lnu
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) ktoś, kto coś trzepie
(2.2) daw. rzem. wędrowny rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem lnu
Wiktionary
1. narzędzie służące do trzepania z kurzu;
2. narzędzie, zwykle druciane, używane w gospodarstwie domowym do ubijania białka jaj
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przyrząd do trzepania dywanów z kurzu;
(1.2) narzędzie do ubijania piany z białek jaj lub śmietany;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z trzepaczką, dotyczący trzepaczki
Wiktionary
urządzenie służące do zawieszania rzeczy trzepanych z kurzu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) konstrukcja składająca się z dwóch słupków z poprzeczką, służąca do przewieszania dywanów i innych rzeczy trzepanych z kurzu;
(1.2) gw-pl|Kresy. trzepaczka
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) pot. o człowieku szybko mówiącym lub roztrzepanym, zakręconym
Trzepak – przyrząd lub urządzenie pomagające w zasadniczy sposób w trzepaniu dywanów, szczególnie popularne przed upowszechnieniem się odkurzaczy. Zbudowane jako usztywniona rama, najczęściej z rur stalowych, mocowana do podłoża na stałe lub do ściany za pomocą uchwytów umożliwiających obrót trzepaka na ścianę lub prostopadle do niej.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ trzepak
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z trzepakiem, dotyczący trzepaka
SJP.pl
Wiktionary
część przędzalni bawełny, w której czyści się bawełnę w specjalnych maszynach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|trzepać.
Wiktionary
1. potrząsać, uderzać czymś w coś z rozmachem;
2. uderzać w coś, zwykle trzepaczką w celu usunięcia kurzu, przewietrzenia czegoś itp.;
3. szybko mówić, często bez związku, bez zastanowienia
czasownik przechodni
(1.1) usuwać kurz z przedmiotu (np. dywanu) poprzez uderzanie w niego np. trzepaczką
(1.2) pot. dokładnie wypytywać, przesłuchiwać
(1.3) pot. szukać, przeglądać, rewidować, kontrolować komuś coś
(1.4) pot. machać skrzydłami
(1.5) pot. bić coś lub kogoś
(1.6) ubijać pianę
(1.7) pot. sypać
(1.8) pot. poruszać czymś energicznie
czasownik zwrotny trzepać się
(2.1) miotać się
(2.2) pot. uprawiać samogwałt
SJP.pl
Wiktionary
regionalnie: trzepotać
SJP.pl
trzepla zielona - gatunek ważki z rodziny gadziogłówkowatych
SJP.pl
wieś w Polsce
Trzepnica – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Łęki Szlacheckie. Wieś zamieszkiwana jest przez około 430 mieszkańców.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) niezrównoważony, bzikowaty, nieobliczalny
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od trzepot
Wiktionary
1. szybkie ruchy czegoś na wietrze;
2. odgłos trzepotania;
3. mocne bicie serca
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) szybki ruch skrzydeł ptaków z towarzyszącym mu szumem lub furkotem
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|trzepotać.
Wiktionary
wykonywać czymś szybkie ruchy, często wydając charakterystyczny odgłos
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zatrzepotać)
(1.1) poruszać czymś szybko, rytmicznie, wywołując charakterystyczne dźwięki
(1.2) poruszać się szybko, rytmicznie na wietrze, wydając charakterystyczny szmer
(1.3) bić mocno (serce)
czasownik zwrotny niedokonany trzepotać się (dk. zatrzepotać się)
(2.1) poruszać się szybko, gwałtownie i chaotycznie, aby uwolnić się, wydostać się skądś
(2.2) poruszać się szybko, rytmicznie na wietrze, wydając charakterystyczny szmer
(2.3) bić mocno (serce)
SJP.pl
Wiktionary
skrzydło ptaka
SJP.pl
trzepoczący się, migoczący; skłonny do trzepotania
SJP.pl
wieś w Polsce
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
w gwarze łowieckiej: oczy zająca
SJP.pl
wieś w Polsce
SJP.pl
przymiotnik od: Trzeszczany
SJP.pl
wydawać ostry, skrzypiący dźwięk, najczęściej przy pękaniu, rozrywaniu czegoś, tarciu; skrzypieć, chrzęścić
SJP.pl
wydawać ostry, skrzypiący dźwięk, najczęściej przy pękaniu, rozrywaniu czegoś, tarciu; skrzypieć, chrzęścić
SJP.pl
wydawać ostry, skrzypiący dźwięk, najczęściej przy pękaniu, rozrywaniu czegoś, tarciu; skrzypieć, chrzęścić
czasownik
(1.1) wydawać odgłos przypominający trzask lub skrzypienie
(1.2) pot. nudzić mówieniem, marudzić
SJP.pl
Wiktionary
drobna, okrągława kostka włączona w końce ścięgien mięśni w sąsiedztwie stawów, powstająca na skutek miejscowego kostnienia ścięgien, kość trzeszczkowa; kość heterotopowa
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) reg. pozn. małe, nieznośne, płaczliwe i krzykliwe dziecko
Wiktionary
wieś w Polsce
Trzeszczyn (do 1945 niem. "Trestin") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Police przy granicy miasta Police. Miejscowość jest usytuowana na Równinie Polickiej na skraju Puszczy Wkrzańskiej. Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 114.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
wieś w Polsce
Trzeszkowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim, w gminie Mełgiew.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.
Wieś jest sołectwem w gminie Mełgiew. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 280 mieszkańców.
SJP.pl
Wikipedia
wieś w Polsce
Trzeszyn – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Karnice.
Według danych w 2011 roku wieś miała 142 mieszkańców.
W latach 1946–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
trzewia
SJP.pl
wnętrzności
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) narządy wewnętrzne jamy brzusznej człowieka lub zwierzęcia
Trzewia, trzewa, potocznie wnętrzności ( viscera, gr. "splanchnon") – narządy wewnętrzne zwierząt (w tym i człowieka), znajdujące się w jamach ciała. Należą do tej grupy narządy klatki piersiowej i jamy brzusznej.
Trzewia występuje także u mięczaków jako narządy wewnętrzne, znajdujące się w worku trzewiowym.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. zdrobnienie od: trzewik;
2. roślina z rodziny storczykowatych o dużych kwiatach kształtem przypominających trzewiczek, hodowana jako roślina ozdobna; obuwik
Trzewiczek – dawna osada, obecnie część miasta Sławków województwie śląskim, w powiecie będzińskim.
Miejscowość położona jest w Sławkowie na granicy z Dąbrową Górniczą. Od zachodu graniczy z jej dzielnicą Rudną, a od wschodu z częścią Sławkowa - Ciołkowizną. Od południa graniczy z bazą przeładunku rud. Stanowi część ulicy Jodłowej. Znajduje się blisko stacji kolejowej Dąbrowa Górnicza Wschodnia.
SJP.pl
Wikipedia
przypominający trzewiczek, podobny do trzewiczka
SJP.pl
marny, podniszczony trzewik
SJP.pl
but z cholewką sznurowany do kostki
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy
(1.1) rodzaj obuwia, charakteryzujący się twardą (trwałą) zelówką i obejmującą kostkę sznurowaną cholewką;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
but z cholewką sznurowany do kostki
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Balaeniceps rex|ref=tak., duży afrykański ptak o krótkim, silnym i masywnym dziobie, żywiący się wyłącznie rybami dwudysznymi;
Trzewikodziób ("Balaeniceps rex") – gatunek dużego ptaka z rodziny trzewikodziobów (Balaenicipitidae), będący jej jedynym przedstawicielem. Występuje od Sudanu Południowego i południowo-zachodniej Etiopii przez Ugandę po południowo-wschodnią Demokratyczną Republikę Konga i północną Zambię. Poza sezonem lęgowym nieregularnie odwiedza Republikę Środkowoafrykańską. Narażony na wyginięcie.
Wiktionary oraz Wikipedia
część trzewiowa czaszki stanowiąca rusztowanie dla początkowych odcinków układu oddechowego i pokarmowego
Trzewioczaszka – część twarzowa (brzuszna) czaszki kręgowców, otaczająca jamę gębową i gardziel. Jest zbudowana z chrząstek i kości. Tworzy aparat chwytny, stanowi rusztowanie dla początkowych odcinków układu oddechowego oraz pokarmowego, a także skrzeli (u kręgowców wodnych) oraz innych narządów (u kręgowców lądowych). W toku ewolucji następuje coraz ściślejsze połączenie kości trzewioczaszki oraz zmniejszanie ich liczby.
SJP.pl
Wikipedia
tyczący się trzewi
przymiotnik relacyjny
(1.1) anat. odnoszący się do trzewi, znajdujący się we wnętrznościach
SJP.pl
Wiktionary
1. przyciskając, przesuwać czymś po czymś
2. rozdrabniać za pomocą tarki; rozcierać
3. wygładzać powierzchnię czegoś poprzez suwanie po niej odpowiednimi przyrządami
4. rżnąć coś
5. trzeć się:
a) ocierać się o coś
b) o rybach: odbywać tarło
czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) naciskając, pocierać
(1.2) dotykać, utrudniając ruch
(1.3) kulin. rozdrabniać na cząstki lub rozgniatać na jednolitą masę
(1.4) rzad. uwierać, obcierać
(1.5) techn. wygładzać, wyrównywać powierzchnię odpowiednim narzędziem
(1.6) środ. rozcinać, rżnąc piłą
czasownik zwrotny niedokonany trzeć się (dk. brak)
(2.1) pocierać sobą o coś
(2.2) dotykać się, utrudniając ruch
(2.3) przen. kłócić się
(2.4) zool. (o rybach) odbywać tarło, wykonywać funkcje rozrodcze
SJP.pl
Wiktionary
trzeń długoryjki (długoryjkowy), trzeń krótkoryjkowy - gatunki chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych
SJP.pl
Trześcianka (nazwa oboczna: Trościanica, ros. Тростяница, białorus. Трасьцянка, w miejsc. gwarze Trościanka lub Tryścianka) – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Narew. Leży w dolinie rzek Rudnia i Małynka (prawe dopływy rzeki Narew), przy drodze wojewódzkiej nr 685, pomiędzy miejscowościami Żywkowo i Ancuty.
Wikipedia
regionalnie: czereśnia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Zagórze,Spisz,Krajna,Suwalszczyzna,Lubatowa,Dzierżysławice,Stare Siołkowice,Góra Świętej Anny. czereśnia
Trześnia (do 31.12.2012 "Trześnie") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Strzelin.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
wieś w Polsce
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
1. realistyczny, jasny
2. świadomy, nie znajdujący się pod wpływem środków odurzających lub alkoholu
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: trzeźwo
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: trzeźwy; bardziej trzeźwy
SJP.pl
stawać się trzeźwym, wychodzić z zamroczenia alkoholowego lub snu
SJP.pl
zdrobnienie od: trzeźwy; trzeźwiutki, trzeźwiuteńki
SJP.pl
zdrobnienie od: trzeźwy; trzeźwiutki, trzeźwiusieńki
przymiotnik
(1.1) pot. zdrobn. od: trzeźwy
SJP.pl
Wiktionary
zdrobnienie od: trzeźwy; trzeźwiuteńki, trzeźwiusieńki
SJP.pl
w medycynie: środki, leki, krople, sole trzeźwiące - środki przywracające przytomność omdlałej osobie
SJP.pl
doprowadzać do przytomności; cucić
SJP.pl
przysłówek sposobu
(1.1) nie będąc pod wpływem alkoholu
(1.2) przen. mając jasny umysł, myśląc z rozsądkiem
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) stan umysłu wolny od zamroczenia alkoholem
(1.2) cecha tego, co jest trzeźwe, rozsądne, rzeczowe; cecha tego, kto jest trzeźwy, rozsądny, rzeczowy
Wiktionary
1. realistyczny, jasny
2. świadomy, nie znajdujący się pod wpływem środków odurzających lub alkoholu
przymiotnik jakościowy
(1.1) niepijany
(1.2) przytomny, rozbudzony
(1.3) kierujący się rozumem, rozsądkiem
SJP.pl
Wiktionary
liczebnik
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trzy
Wiktionary
duży owad, większy od pszczoły, żyjący w roju, żywiący się nektarem
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) ent. nazwa systematyczna|Bombus|Latreille|ref=tak., owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi;
Na tę stronę wskazuje „trzmiele”. Zobacz też: Trzmiele – potok, dopływ Wyżnika.
Trzmiel – zwyczajowa nazwa dużej, krępej i gęsto owłosionej pszczoły o czarnym ubarwieniu, zwykle z szerokimi, poprzecznymi, żółtymi lub pomarańczowymi pasami. W mowie potocznej często błędnie nazywany bąkiem. W literaturze polskiej nazwą „trzmiel” określane są społeczne pszczoły z rodzaju "Bombus".
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
błonkówka z rodziny pszczołowatych
Trzmielec, brzmik ("Psithyrus") – podrodzaj dużych, krępych pszczół zaliczanych do rodzaju "Bombus", pasożytujących na społecznościach innych gatunków swojego rodzaju. Z powodu odmiennej biologii i morfologii dawniej były klasyfikowane w randze odrębnego rodzaju.
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
duży owad, większy od pszczoły, żyjący w roju, żywiący się nektarem
przymiotnik
(1.1) charakterystyczny dla trzmiela; dotyczący, odnoszący się do trzmiela, wyprodukowany przez trzmiele
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Euonymus|L.|ref=tak., rodzaj roślin krzewiastych, drzew lub pnączy z rodziny dławiszowatych;
Tr
Wiktionary oraz Wikipedia
rodzina drzew, krzewów i pnączy (rzadziej roślin zielnych) z klasy roślin dwuliściennych, występujących głównie w umiarkowanej strefie półkuli północnej
SJP.pl
o cechach trzmielinowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych, żywiący się głównie trzmielami, osami i pszczołami (stąd jego nazwa), żyjący w Eurazji i w południowej Afryce; pszczołojad
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Pernis apivorus|ref=tak., drapieżny ptak żywiący się żądłówkami;
SJP.pl
Wiktionary
ślipień trzmielowiec - muchówka z rodziny wyślepkowatych
SJP.pl
wieś w Polsce
Trzmielów (nazwa oboczna: Trzmiel) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Chocianów.
SJP.pl
Wikipedia
rodzaj muchówki z rodziny bzygowatych; Volucella
SJP.pl
ptak z rodziny ziarnojadów
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) ornit. drobny ptak śpiewający, nieco większy od wróbla, o żółtym i rdzawobrązowym upierzeniu
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
mały ptak z rodziny trznadli
Trznadelek ("Schoeniclus pusillus") – gatunek małego wędrownego ptaka z rodziny trznadli (Emberizidae), występujący w Eurazji. W Polsce obserwowany sporadycznie. Nie jest zagrożony wyginięciem.
SJP.pl
Wikipedia
o cechach trznadlowatych (rodzina ptaków)
SJP.pl
o cechach trznadlowatych (rodzina ptaków)
SJP.pl
potocznie: lekceważyć kogoś lub coś; czniać
SJP.pl
grupa zwierząt, zwłaszcza domowych, np. bydła, owiec, kóz
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zootechn. gromada zwierząt hodowlanych
(1.2) książk. przen. lud, wierni
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: trzoda
(1.2) daw. żart. niewielka grupa zwierząt hodowlanych
Wiktionary
główna, zasadnicza, podstawowa część
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) najważniejszy, główny element jakiegoś przedmiotu
(1.2) rękojeść, trzonek
(1.3) archit. układ ścian w budynku zapewniający jego stateczność ogólną
(1.4) mykol. część grzyba, na której opiera się jego kapelusz
(1.6) techn. środkowa część pieca piekarskiego
(1.9) daw. techn. piec kuchenny
(1.14) archit. część kolumny pomiędzy bazą a głowicą;
Trzon – najważniejsza część kolumny. Ustawiano go na bazie albo bezpośrednio na stylobacie (np. w porządku doryckim). Na szczycie trzonu znajdowała się głowica (kapitel), która łączyła go z belkowaniem. W architekturze klasycznej trzon miał kształt walca o powierzchni gładkiej lub zdobionej kanelurami. Architektura baroku spopularyzowała kolumny o trzonach "tordowanych" (skręconych wzdłuż linii śrubowej) lub w formie wiązki skręconej z 2-4 prętów.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. szypułka liścia lub owocu;
2. zdrobnienie od: trzonek
SJP.pl
kisielnica trzoneczkowa - gatunek grzybów z rodziny uszakowatych
SJP.pl
uchwyt jakiegoś narzędzia; rękojeść, rączka
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) uchwyt, rękojeść jakiegoś narzędzia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rząd ślimaków płucodysznych
Tr
SJP.pl
Wikipedia
o cechach trzonkoocznych (rząd ślimaków płucodysznych)
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z trzonkiem, dotyczący trzonka
Wiktionary
przedstawiciel podrzędu owadów z rzędu błonkówek; stylikowiec, stylikówka
SJP.pl
podrząd owadów z rzędu błonkówek; stylikowce, stylikówki
Trzonkówki, zwane również stylikowcami, stylikówkami lub stylikoodwłokimi (Apocrita) – podrząd owadów z rzędu błonkówek.
SJP.pl
Wikipedia
budynek o konstrukcji wiszącej, mający szkielet o kwadratowej podstawie, wsparty na betonowym trzonie biegnącym przez środek; trzonowiec
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) archit. budynek, którego konstrukcja oparta jest o żelbetowy trzon nośny i podwieszane na linach stropy;
Trzonolinowiec (budynek trzonowo-cięgnowy) – wielokondygnacyjny szkieletowy budynek przeznaczony do przebywania w nim ludzi (biura, mieszkania).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
podgromada ryb kostnoszkieletowych, obejmująca formy kopalne żyjące od początku dewonu do triasu w wodach śródlądowych, z jednym tylko żyjącym współcześnie gatunkiem - latimerią; cechują się parzystymi płetwami brzusznymi i piersiowymi, osadzonymi na długich i silnie umięśnionych trzonach (stąd nazwa)
Trzonopłetwe (Crossopterygii) – drapieżne ryby kostnoszkieletowe o płetwach osadzonych na długich trzonach o strukturze pięciopalczastej. W zapisie kopalnym są znane od dolnego dewonu (około 400 mln lat temu).
Występowały w wodach morskich i w zbiornikach słodkowodnych. Osiągały około 1,5 m długości. Do czasów współczesnych przetrwały jedynie latimeria.
SJP.pl
Wikipedia
o cechach trzonopłetwych (podgromada ryb)
SJP.pl
1. rodzaj zęba u ssaków; ząb trzonowy;
2. budynek o konstrukcji wiszącej, mający szkielet o kwadratowej podstawie, wsparty na betonowym trzonie biegnącym przez środek; trzonolinowiec
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy
(1.1) anat. tylny ząb służący do miażdżenia pokarmu;
(1.2) archit. budynek, którego konstrukcja oparta jest o żelbetowy trzon nośny i podwieszane na linach stropy;
SJP.pl
Wiktionary
1. związany z trzonem, pochodzący od trzonu;
2. określenie rodzaju zębów stałych znajdujących się najbardziej z tyłu jamy ustnej
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z trzonem, dotyczący trzonu
SJP.pl
Wiktionary
gwarowo: stary garnek gliniany
SJP.pl
1. w dawnej Polsce od XVI wieku: skórzany lub wełniany pas z kieszeniami na pieniądze;
2. woreczek na pieniądze; trzosik, sakwa, sakiewka, kiesa
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. pas z kieszeniami na pieniądze
(1.2) książk. posiadany majątek
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
woreczek na pieniądze; trzos, sakwa, sakiewka, kiesa
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od trzos
SJP.pl
Wiktionary
owad błonkoskrzydły z rodziny trzpienników
SJP.pl
1. zgłębiec trzpiennikowaty - owad z rodziny gąsienicznikowatych; zgłębiec trzpiennikowiec;
2. o cechach trzpiennikowatych (rodzina owadów)
Trzpiennikowate (Siricidae) – rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych. Trzpiennikowate mają wydłużone, walcowate ciało. Na końcu odwłoka samicy krótkie pokładełko. Larwy trzpiennikowatych żerują w martwym drewnie.
SJP.pl
Wikipedia
1. zgłębiec trzpiennikowaty - owad z rodziny gąsienicznikowatych; zgłębiec trzpiennikowiec;
2. o cechach trzpiennikowatych (rodzina owadów)
SJP.pl
zgłębiec trzpiennikowiec - owad z rodziny gąsienicznikowatych; zgłębiec trzpiennikowaty
SJP.pl
1. walec, kolec służący do osadzania czegoś
2. część zamku, na który wkłada się klucz mający okrągły otwór na końcu
3. centralna część jakiegoś przedmiotu; oś, rdzeń
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) metalowy walec, na który można mocować różne rzeczy
SJP.pl
Wiktionary
człowiek lekkomyślny, roztrzepany, beztroski
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ktoś roztrzepany i lekkomyślny
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rzad. zdrobn. od: trzpiot
forma rzeczownika.
(2.1) D. lm. od: trzpiotka
Wiktionary
kobieta lekkomyślna, roztrzepana, wesoła
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta, dziewczyna roztrzepana i lekkomyślna
SJP.pl
Wiktionary
1. nieco beztroski, roztrzepany, lekkomyślny;
2. świadczący o czyjejś beztrosce, lekkomyślności
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) rzad. lekkomyślny, niefrasobliwy
Wiktionary
duży gruczoł trawienny i dokrewny, wytwarzający enzymy ułatwiające trawienie oraz insulinę
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) anat. gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej;
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik
(1.1) anat. związany z trzustką
Wiktionary
liczebnik główny oznaczający liczbę 3
liczebnik główny (porządkowy: trzeci • zbiorowy: troje)
(1.1) liczba 3
rzeczownik, rodzaj nijaki
(2.1) cyfra 3
SJP.pl
Wiktionary
przedrostek
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających trzykrotne wystąpienie czegoś
(1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających całość składającą się z trzech części
Wiktionary
dotyczący trzech abonentów
SJP.pl
o utworze scenicznym: mający trzy akty; trójaktowy
przymiotnik
(1.1) liter. teatr. składający się z trzech aktów
SJP.pl
Wiktionary
sztuka teatralna lub inny utwór sceniczny składający się z trzech aktów
SJP.pl
składający się z trzech arkuszy, wydrukowany na trzech arkuszach itp.
SJP.pl
mający powierzchnię trzech arów
SJP.pl
mający trzy barwy (kolory); trójbarwny; trójkolorowy
SJP.pl
trójbiegowy;
1. o mechanizmie napędowym: mający trzy biegi;
2. o pojeździe: wyposażony w mechanizm napędowy o trzech biegach
SJP.pl
mający trzy bieguny, np. przełącznik trzybiegunowy
SJP.pl
1. zawierający trzy bity;
2. działający w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości trzech bitów
SJP.pl
charakteryzujący się strzeleniem trzech bramek
SJP.pl
składający się z trzech brygad
SJP.pl
mający długość trzech cali
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. przysiółek wsi Jaworzynka, w gminie Istebna, w powiecie cieszyńskim
Wiktionary
zadanie szachowe, w którym białe mają na celu dać mata w trzech ruchach
W tym artykule użyto notacji algebraicznej w celu opisania szachowych posunięć.
Trzychodówka – zadanie szachowe, w którym białe matują w swoim trzecim posunięciu.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: Trzyciąż
SJP.pl
wieś w Polsce
Trzyciąż – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Trzyciąż, przy drodze wojewódzkiej nr 794.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego. Miejscowość jest siedzibą gminy Trzyciąż.
SJP.pl
Wikipedia
złożony z trzech cyfr
przymiotnik
(1.1) składający się z trzech cyfr, mający trzy cyfry
SJP.pl
Wiktionary
mający trzy cylindry, np. silnik trzycylindrowy; trójcylindrowy
przymiotnik relacyjny
(1.1) techn. mający trzy cylindry
SJP.pl
Wiktionary
podział na trzy części
SJP.pl
składający się z trzech części; trójczęściowy
przymiotnik
(1.1) składający się z trzech części, podzielony na trzy części
SJP.pl
Wiktionary
składający się z trzech członów
SJP.pl
składający się z trzech dań
SJP.pl
składający się z trzech dawek
SJP.pl
przymiotnik od: Trzydnik Duży
SJP.pl
mający trzy dni, trwający trzy dni itp.; trzechdniowy (rzadko)
przymiotnik relacyjny
(1.1) trwający trzy dni
(1.2) będący w wieku trzech dni
SJP.pl
Wiktionary
okres trzydniowy, czynność lub zjawisko trwające trzy dni
SJP.pl
trwający trzy doby
SJP.pl
mający wartość trzech dolarów
SJP.pl
mający troje drzwi; trójdrzwiowy
przymiotnik
(1.1) mający troje drzwi
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zgrub. od trzydziestka (wszystkie znaczenia, zwykle trzydzieści lat)
Wiktionary
liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 30
SJP.pl
ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 30
SJP.pl
1. liczba 30;
2. wiek osoby mającej trzydzieści lat;
3. coś oznaczonego numerem 30;
4. zbiór trzydziestu jednostek
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 30
(1.2) całość składająca się z trzydziestu części, elementów lub jednostek
(1.3) 30 lat życia
(1.4) pot. kobieta w wieku trzydziestu lat
(1.5) coś określone liczbą lub numerem 30
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 34
(1.2) coś określone liczbą lub numerem 34
(1.3) całość składająca się z trzydziestu czterech części, elementów lub jednostek
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 32
(1.2) coś określone liczbą lub numerem 32
(1.3) całość składająca się z trzydziestu dwóch części, elementów lub jednostek
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 39
(1.2) coś określone liczbą lub numerem 39
(1.3) całość składająca się z trzydziestu dziewięciu części, elementów lub jednostek
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 31
(1.2) coś określone liczbą lub numerem 31
(1.3) całość składająca się z trzydziestu jeden części, elementów lub jednostek
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 35
(1.2) coś określone liczbą lub numerem 35
(1.3) całość składająca się z trzydziestu pięciu części, elementów lub jednostek
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 37
(1.2) coś określone liczbą lub numerem 37
(1.3) całość składająca się z trzydziestu siedmiu części, elementów lub jednostek
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 36
(1.2) coś określone liczbą lub numerem 36
(1.3) całość składająca się z trzydziestu sześciu części, elementów lub jednostek
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 33
(1.2) coś określone liczbą lub numerem 33
(1.3) całość składająca się z trzydziestu trzech części, elementów lub jednostek
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 38
(1.2) coś określone liczbą lub numerem 38
(1.3) całość składająca się z trzydziestu ośmiu części, elementów lub jednostek
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) związany z liczbą trzydzieści, dotyczący liczby trzydzieści
SJP.pl
Wiktionary
mający trzydzieści cztery lata i pół roku
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna mający trzydzieści cztery lata
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzydzieści cztery lata
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od trzydziestoczterolatka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca trzydzieści cztery lata
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści cztery lata
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od trzydziestoczterolatek
Wiktionary
mający trzydzieści cztery lata, trwający trzydzieści cztery lata itp.
przymiotnik
(1.1) mający trzydzieści cztery lata
(1.2) trwający trzydzieści cztery lata
SJP.pl
Wiktionary
mający trzydzieści dni, trwający trzydzieści dni itp.
SJP.pl
opisany za pomocą trzydziestu dwóch cyfr w systemie dwójkowym pozycyjnym, adresujący przy użyciu trzydziestu dwóch cyfr w systemie dwójkowym pozycyjnym; 32-bitowy
przymiotnik
(1.1) inform. taki, który zawiera trzydzieści dwa bity
(1.2) inform. taki, który działa w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości trzydziestu dwóch bitów
SJP.pl
Wiktionary
będący w wieku 32 lat i pół roku
SJP.pl
złożony z trzydziestu dwu kart
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna mający trzydzieści dwa lata
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzydzieści dwa lata
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od trzydziestodwulatka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca trzydzieści dwa lata
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści dwa lata
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od trzydziestodwulatek
Wiktionary
mający trzydzieści dwa lata
przymiotnik
(1.1) mający trzydzieści dwa lata
(1.2) trwający trzydzieści dwa lata
SJP.pl
Wiktionary
a) liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 32 000 000;
b) liczący trzydzieści dwa miliony czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. nuta trwająca jedną trzydziestą drugą całej nuty;
Tr
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna mający trzydzieści dziewięć lat
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzydzieści dziewięć lat
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od trzydziestodziewięciolatka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca trzydzieści dziewięć lat
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści dziewięć lat
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od trzydziestodziewięciolatek
Wiktionary
mający trzydzieści dziewięć lat, trwający trzydzieści dziewięć lat itp.
przymiotnik
(1.1) mający trzydzieści dziewięć lat
(1.2) trwający trzydzieści dziewięć lat
SJP.pl
Wiktionary
trwający trzydzieści godzin
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna mający trzydzieści jeden lat
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzydzieści jeden lat
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od trzydziestojednolatka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca trzydzieści jeden lat
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści jeden lat
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od trzydziestojednolatek
Wiktionary
mający trzydzieści jeden lat
przymiotnik
(1.1) mający trzydzieści jeden lat
(1.2) trwający trzydzieści jeden lat
SJP.pl
Wiktionary
mający trzydzieści kilka lat, trwający trzydzieści kilka lat itp.
przymiotnik
(1.1) mający lub trwający trzydzieści kilka lat
SJP.pl
Wiktionary
1. ważący 30 kilogramów;
2. przeznaczony na 30 kilogramów czegoś
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który ma wielkość (długość) trzydziestu kilometrów
Wiktionary
potocznie: trzydziestokilogramowy
SJP.pl
SJP.pl
powtarzający się trzydzieści razy
przymiotnik
(1.1) odbywający się/powtarzający się trzydzieści razy
(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś trzydzieści razy
(1.3) trzydzieści razy większy bądź mniejszy od czegoś
SJP.pl
Wiktionary
mężczyzna trzydziestoletni
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba w wieku 30-39 lat
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca 30-39 lat
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od trzydziestolatka
SJP.pl
Wiktionary
1. kobieta albo samica zwierząt mająca trzydzieści lat;
2. okres obejmujący trzydzieści lat
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca trzydzieści lat
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści lat
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od trzydziestolatek
SJP.pl
Wiktionary
1. kobieta albo samica zwierząt mająca trzydzieści lat;
2. okres obejmujący trzydzieści lat
SJP.pl
1. okres trzydziestu lat;
2. trzydziesta rocznica czegoś
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) okres trzydziestu lat
(1.2) trzydziesta rocznica
SJP.pl
Wiktionary
mający trzydzieści lat
przymiotnik
(1.1) mający trzydzieści lat
(1.2) trwający trzydzieści lat
SJP.pl
Wiktionary
mający długość trzydziestu metrów, wynoszący trzydzieści metrów
SJP.pl
a) liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 30 000 000;
b) liczący trzydzieści milionów czegoś
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) trwający trzydzieści minut
Wiktionary
1. składający się z trzydziestu osób (np. drużyna trzydziestoosobowa);
2. przeznaczony dla trzydziestu osób (np. trzydziestoosobowy pojazd)
przymiotnik
(1.1) przeznaczony dla trzydziestu osób, mogący pomieścić trzydzieści osób
(1.2) złożony z trzydziestu osób, wykonywany przez trzydzieści osób
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna mający trzydzieści osiem lat
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzydzieści osiem lat
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od trzydziestoośmiolatka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca trzydzieści osiem lat
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści osiem lat
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od trzydziestoośmiolatek
Wiktionary
mający trzydzieści osiem lat, trwający trzydzieści osiem lat itp.
przymiotnik
(1.1) mający trzydzieści osiem lat
(1.2) trwający trzydzieści osiem lat
SJP.pl
Wiktionary
mężczyzna trzydziestoparoletni
SJP.pl
mający trzydzieści parę lat, trwający trzydzieści parę lat itp.
przymiotnik
(1.1) mający lub trwający trzydzieści kilka lat
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna mający trzydzieści pięć lat
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzydzieści pięć lat
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od trzydziestopięciolatka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca trzydzieści pięć lat
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści pięć lat
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od trzydziestopięciolatek
Wiktionary
1. okres trzydziestu pięciu lat;
2. trzydziesta piąta rocznica czegoś
SJP.pl
mający trzydzieści pięć lat, trwający trzydzieści pięć lat itp.
przymiotnik
(1.1) mający trzydzieści pięć lat
(1.2) trwający trzydzieści pięć lat
SJP.pl
Wiktionary
stanowiący trzydzieści procent czegoś
SJP.pl
mający trzydzieści siedem i pół roku; trwający trzydzieści siedem i pół roku
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna mający trzydzieści siedem lat
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzydzieści siedem lat
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od trzydziestosiedmiolatka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca trzydzieści siedem lat
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści siedem lat
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od trzydziestosiedmiolatek
Wiktionary
mający trzydzieści siedem lat, trwający trzydzieści siedem lat itp.
przymiotnik
(1.1) mający trzydzieści siedem lat
(1.2) trwający trzydzieści siedem lat
SJP.pl
Wiktionary
1. mający trzydzieści stopni (w jakiejś skali);
2. mający trzydzieści stopni, etapów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna mający trzydzieści sześć lat
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzydzieści sześć lat
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od trzydziestosześciolatka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca trzydzieści sześć lat
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści sześć lat
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od trzydziestosześciolatek
Wiktionary
mający trzydzieści sześć lat, trwający trzydzieści sześć lat itp.
przymiotnik
(1.1) mający trzydzieści sześć lat
(1.2) trwający trzydzieści sześć lat
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) składający się z trzydziestu tomów, zawarty w trzydziestu tomach, wydany w trzydziestu tomach
Wiktionary
1. ważący trzydzieści ton;
2. mieszczący trzydzieści ton czegoś;
3. mogący unieść trzydzieści ton
SJP.pl
mający trzydzieści trzy lata i pół roku
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna mający trzydzieści trzy lata
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzydzieści trzy lata
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od trzydziestotrzylatka
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta mająca trzydzieści trzy lata
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści trzy lata
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od trzydziestotrzylatek
Wiktionary
mający trzydzieści trzy lata, trwający trzydzieści trzy lata itp.
przymiotnik
(1.1) mający trzydzieści trzy lata
(1.2) trwający trzydzieści trzy lata
SJP.pl
Wiktionary
statek o nośności trzydziestu tysięcy ton
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geom. wielościan o trzydziestu ścianach
Wiktionary
liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 30
przymiotnik odliczebnikowy
(1.1) od 30
Trzydziesty – część miasta Dąbrowy Górniczej. Obejmuje zabudowania w rejonie ulicy Podłęknickiej.
Obszar ten wyłączono z gminy Gołonóg i włączono do Dąbrowy Górniczej 12 września 1953.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
liczebnik oznaczający liczbę 30
liczebnik główny
(1.1) 30
SJP.pl
Wiktionary
liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 30, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej
liczebnik zbiorowy
(1.1) …odpowiadający liczbie 30
SJP.pl
Wiktionary
złożony z trzech elementów; trójelementowy
przymiotnik
(1.1) składający się z trzech elementów
SJP.pl
Wiktionary
składający się z trzech etapów; trójetapowy
SJP.pl
trójfazowy;
1. składający się z trzech faz, etapów;
2. działający w układzie odpowiednich trzech prądów przemiennych
SJP.pl
mający wartość trzech franków
SJP.pl
mający trzy funkcje; trójfunkcyjny
SJP.pl
mający wartość trzech funtów
SJP.pl
o pojemności trzech garnców
SJP.pl
naczynie o pojemności trzech garnców
SJP.pl
składający się z trzech gniazdek
SJP.pl
trwający trzy godziny
przymiotnik
(1.1) trwający trzy godziny
(1.2) będący w wieku trzech godzin
SJP.pl
Wiktionary
ważący trzy gramy
SJP.pl
mający wartość trzech groszy
SJP.pl
dawna moneta trzygroszowa
SJP.pl
złożony z trzech głosów, skomponowany na trzy głosy, wykonywany przez trzy głosy itp.
SJP.pl
mający trzy głowy; trójgłowy
przymiotnik
(1.1) mający trzy głowy
SJP.pl
Wiktionary
bóstwo słowiańskie
Na tę stronę wskazuje „Trygław”. Zobacz też: Trygław (ujednoznacznienie).
Trzygłów (także: Trzygław, Trygław; dosł. „mający trzy głowy”) – bóg Pomorzan i prawdopodobnie Słowian połabskich, czczony w Szczecinie, Wolinie i prawdopodobnie Brennie (ob. Brandenburg). Kult potwierdzony od 1124 r., m.in. w żywotach św. Ottona z Bambergu, oficjalnie upadł w 1127 r.
SJP.pl
Wikipedia
a) będący wielkości trzech hektarów;
b) posiadający trzy hektary ziemi (np. rolnik trzyhektarowy)
SJP.pl
trwający trzy i pół godziny
SJP.pl
SJP.pl
powtarzający się trzy i pół raza
SJP.pl
mający trzy lata i pół roku
SJP.pl
mający długość trzech i pół metra
SJP.pl
liczący trzy i pół miliona czegoś
SJP.pl
składający się z trzech izb
przymiotnik
(1.1) złożony z trzech izb, pomieszczeń
SJP.pl
Wiktionary
zawierający w składzie trzy jajka, np. makaron trzyjajeczny
SJP.pl
trójjęzyczny;
1. posługujący się trzema językami;
2. napisany w trzech językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się trzema językami
przymiotnik
(1.1) posługujący się trzema językami
(1.2) napisany w trzech językach
SJP.pl
Wiktionary
statek mający trzy kadłuby
SJP.pl
mający trzy kadłuby
SJP.pl
mający trzy kanały; trójkanałowy
SJP.pl
ważący trzy karaty
SJP.pl
mający trzy kartki
SJP.pl
prowadzony w trzech kierunkach; trójkierunkowy
SJP.pl
1. ważący 3 kilogramy;
2. przeznaczony na 3 kilogramy czegoś
SJP.pl
mający długość trzech kilometrów, wynoszący trzy kilometry
przymiotnik
(1.1) taki, który ma wielkość (długość) trzech kilometrów
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: trzykilogramowy
SJP.pl
mający trzy klamry
SJP.pl
o liściach, owocach, torebkach nasiennych: podzielony na pięć części; trójklapowy
SJP.pl
obejmujący trzy klasy, mający trzy klasy; trójklasowy
SJP.pl
potocznie: szkoła trzyklasowa
SJP.pl
składający się z trzech kolorów; trójbarwny
SJP.pl
mający trzy kolumny; trójkolumnowy
SJP.pl
mający trzy komory; trójkomorowy
SJP.pl
składający się z trzech komórek
SJP.pl
składający się z trzech kondygnacji; trójkondygnacyjny
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który ma trzy kondygnacje
SJP.pl
Wiktionary
1. o pojeździe: zaprzężony w trzy konie;
2. o silniku: mający moc trzech koni mechanicznych
przymiotnik
(1.1) o pojazdach: taki, który jest zaprzęgany do trzech koni
(1.2) składający się z trzech koni
(1.3) techn. mot. mający moc trzech koni mechanicznych
SJP.pl
Wiktionary
mający trzy koła
SJP.pl
mający trzy koła; trójkołowy
przymiotnik
(1.1) zob. trójkołowy.
SJP.pl
Wiktionary
o łąkach itp.: koszony trzy razy w roku
SJP.pl
oktawa trzykreślna - jedna z oktaw (dźwięki oznaczane małymi literami z trójką arabską w górnym indeksie)
SJP.pl
rodzaj roślin z rodziny komelinowatych, pochodzący z Ameryki, obejmujący około 70 gatunków występujących od południowej Kanady do północnej Argentyny, uprawianych w doniczkach jako kwiat ozdobny; tradeskancja
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Tradescantia|ref=tak., rodzaj bylin z rodziny komelinowatych;
(1.2) bot. roślina z rodzaju trzykrotka (1.1)
Trzykrotka, tradeskancja ("Tradescantia" L.) – rodzaj roślin z klasy jednoliściennych, z rodziny komelinowatych ("Commelinaceae"), pochodzących z Ameryki. Należy do niego ok. 70 gatunków występujących od południowej Kanady do północnej Argentyny. Gatunkiem typowym jest "Tradescantia virginiana" L. Naukowa nazwa rodzajowa upamiętnia Johna Tradescanta starszego (ok. 1570–1638), ogrodnika Karola I Stuarta.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przysłówek
(1.1) trzy razy
Wiktionary
SJP.pl
powtarzający się trzy razy
przymiotnik
(1.1) odbywający się/powtarzający się trzy razy
(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś trzy razy
(1.3) trzy razy większy bądź mniejszy od czegoś
SJP.pl
Wiktionary
trzy razy; trzykrotnie
przysłówek
(1.1) przest. dziś książk. trzykrotnie, trzy razy
liczebnik główny
(2.1) przest. 300 000
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: wózek trzykołowy
SJP.pl
mający trzy lampy; trójlampowy
SJP.pl
dziecko mające trzy lata
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) chłopiec w wieku trzech lat
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzy lata
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od trzylatka
SJP.pl
Wiktionary
1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca trzy lata;
2. okres obejmujący trzy lata
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) dziewczynka mająca trzy lata
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzy lata
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od trzylatek
SJP.pl
Wiktionary
1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca trzy lata;
2. okres obejmujący trzy lata
SJP.pl
1. okres trzech lat;
2. trzecia rocznica czegoś
SJP.pl
mający trzy lata, trwający trzy lata itp.; trzechletni (rzadko)
przymiotnik
(1.1) mający trzy lata
(1.2) trwający trzy lata
SJP.pl
Wiktionary
składający się z trzech linijek; trzywersowy, trójwersowy, trzywierszowy
SJP.pl
mający trzy linie; trójliniowy
SJP.pl
mający trzy liście; trójlistny
SJP.pl
złożony z trzech liter
przymiotnik
(1.1) taki, który składa się z trzech liter
SJP.pl
Wiktionary
słowo trzyliterowe; trójka, trójliterówka
SJP.pl
mający objętość trzech litrów
przymiotnik
(1.1) mający pojemność trzech litrów, zawierający trzy litry czegoś
SJP.pl
Wiktionary
składający się z trzech lokali
SJP.pl
mający trzy lufy
przymiotnik relacyjny
(1.1) wojsk. mający trzy lufy
SJP.pl
Wiktionary
przestarzale: osoba, która coś trzyma
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przest. ten, kto trzyma
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) coś, co podtrzymuje inną rzecz
(2.2) herald. element udostojniający herb w postaci zwierzęcia lub figury go podtrzymującej;
SJP.pl
Wiktionary
zdrobnienie od: trzymadło
SJP.pl
1. urządzenie do przytrzymywania przedmiotów w czasie ich obróbki (np. szlifowania);
2. uchwyt, rękojeść
SJP.pl
1. narzędzie ślusarskie, służące do trzymania obrabianego przedmiotu;
2. dzierżak, cepisko
SJP.pl
trzymandatowy okręg wyborczy - okręg, w którym do objęcia są trzy mandaty poselskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|trzymać.
Wiktionary
potocznie: trzymanie się czegoś; zwykle w zwrocie: bez trzymanki - nie trzymając się rękoma
SJP.pl
statek trójmasztowy (trzymasztowy); trójmasztowiec
SJP.pl
mający trzy maszty; trójmasztowy
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać
(1.2) ustawić kogoś / coś w określonej pozycji, położeniu i utrzymywać tę pozycję
(1.3) zmuszać kogoś do przebywania gdzieś, przetrzymywać kogoś w zamknięciu; więzić
(1.4) sprawować opiekę nad czymś, opiekować się czymś, dbać o to i zarządzać tym; pilnować
(1.5) pozostawiać w określonym stanie lub w określonej sytuacji
(1.6) przechowywać
(1.7) pot. hodować
(1.8) pot. zamocowywać
(1.9) zatrudniać
czasownik zwrotny niedokonany trzymać się
(2.1) przytrzymywać coś w celu zachowania określonej pozycji (nieprzewrócenia się / niewypadnięcia itp.)
(2.2) być w dobrej kondycji fizycznej
(2.3) stanowić całość, nie rozpadać się
(2.4) przytrzymywać własną część ciała lub odzieży
(2.5) przytrzymywać sobie wzajemnie część ciała lub odzieży
(2.6) utrzymać określony dystans od czegoś
(2.7) postępować według (czegoś)
Wiktionary
składający się z trzech meczów
SJP.pl
mający długość trzech metrów, wynoszący trzy metry
przymiotnik
(1.1) mierzący trzy metry albo trzy metry kwadratowe
SJP.pl
Wiktionary
mający trzy miejsca
SJP.pl
mający trzy miesiące, trwający trzy miesiące itp.
przymiotnik
(1.1) trwający trzy miesiące
(1.2) będący w wieku trzech miesięcy
(1.3) przypadający co trzy miesiące
SJP.pl
Wiktionary
liczący trzy miliardy czegoś
SJP.pl
liczący trzy miliony czegoś
SJP.pl
mający długość trzech mil, wynoszący trzy mile
SJP.pl
trwający trzy minuty
przymiotnik relacyjny
(1.1) trwający trzy minuty
SJP.pl
Wiktionary
audycja telewizyjna lub radiowa trwająca trzy minuty
SJP.pl
zbudowany z trzech modułów; trójmodułowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) icht. przest. podnawka, ryba z rodziny nazwa systematyczna|Echeneidae|ref=tak.
Wiktionary
składający się z trzech mórg
SJP.pl
obejmujący trzy mory, trwający trzy mory
SJP.pl
godzina trzynasta
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) godzina 13, godzina pierwsza po południu
forma przymiotnika.
(2.1) M. i W. ż. lp. od: trzynasty
SJP.pl
Wiktionary
ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 13
SJP.pl
1. liczba 13;
2. wiek osoby mającej trzynaście lat;
3. coś oznaczonego numerem 13;
4. zbiór trzynastu jednostek
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) liczba 13
(1.2) coś, czego jest 13, całość składająca się z 13 elementów, jednostek itp.
(1.3) to, co ma numer 13, jest oznaczone liczbą 13, np. dom, autobus
(1.4) dodatkowa pensja wypłacana w niektórych zakładach pracy; trzynasta pensja
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) związany z liczbą trzynaście, dotyczący liczby trzynaście
SJP.pl
Wiktionary
mający 13 boków
SJP.pl
złożony z trzynastu cyfr
SJP.pl
trwający trzynaście dni
przymiotnik
(1.1) trwający trzynaście dni
(1.2) będący w wieku trzynastu dni
SJP.pl
Wiktionary
trwający trzynaście godzin
przymiotnik
(1.1) trwający trzynaście godzin
(1.2) będący w wieku trzynastu godzin
SJP.pl
Wiktionary
mający długość trzynastu kilometrów, wynoszący trzynaście kilometrów
SJP.pl
przysłówek
(1.1) trzynaście razy
Wiktionary
SJP.pl
powtarzający się trzynaście razy
przymiotnik
(1.1) odbywający się/powtarzający się trzynaście razy
(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś trzynaście razy
(1.3) trzynaście razy większy bądź mniejszy od czegoś
SJP.pl
Wiktionary
figura płaska mająca 13 kątów
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geom. wielokąt o trzynastu bokach
Trzynastokąt foremny (inaczej triskaidekagon) – wielokąt wypukły, który ma trzynaście boków jednakowej długości oraz trzynaście równych kątów. Każdy z nich ma miarę około 152,308°, zaś suma wszystkich kątów wewnętrznych jest równa 1980°.
Skonstruowanie trzynastokąta foremnego za pomocą zwykłego cyrkla oraz linijki jest niemożliwe (zob. twierdzenie Gaussa-Wantzela). Jest ono jednak wykonalne przy użyciu tzw. konstrukcji neusis, w której można stosować obracającą się linijkę z podziałką.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
chłopiec trzynastoletni
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) chłopak mający trzynaście lat
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzynaście lat
forma rzeczownika.
(3.1) D. lm. od trzynastolatka
SJP.pl
Wiktionary
dziewczynka albo samica zwierząt mająca trzynaście lat
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) dziewczyna mająca trzynaście lat
(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzynaście lat
forma rzeczownika.
(2.1) D., B. lp. od trzynastolatek
SJP.pl
Wiktionary
dziewczynka albo samica zwierząt mająca trzynaście lat
SJP.pl
1. okres trzynastu lat;
2. trzynasta rocznica czegoś
SJP.pl
1. trwający trzynaście lat; przypadający za trzynaście lat;
2. będący w wieku trzynastu lat, mający trzynaście lat
przymiotnik
(1.1) mający trzynaście lat
(1.2) trwający trzynaście lat
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) taki, który składa się z trzynastu liter
Wiktionary
mający trzynaście miesięcy, trwający trzynaście miesięcy itp.
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) trwający trzynaście minut
Wiktionary
składający się z trzynastu odcinków
SJP.pl
1. składający się z trzynastu osób;
2. przeznaczony dla trzynastu osób
przymiotnik
(1.1) przeznaczony dla trzynastu osób, mogący pomieścić trzynaście osób
(1.2) złożony z trzynastu osób, wykonywany przez trzynaście osób
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) złożony z parteru i trzynastu kondygnacji położonych nad nim
Wiktionary
1. mający trzynaście stopni (w jakiejś skali);
2. mający trzynaście stopni, etapów
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) składający się z trzynastu tomów, zawarty w trzynastu tomach, wydany w trzynastu tomach
Wiktionary
ważący trzynaście ton
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) trwający trzynaście tygodni
(1.2) będący w wieku trzynastu tygodni
Wiktionary
dotyczący trzynastego wieku, pochodzący z trzynastego wieku, żyjący w trzynastym wieku, dziejący się w trzynastym wieku itp.
przymiotnik
(1.1) taki, który wydarzył się lub żył w trzynastym wieku; taki, który pochodzi z trzynastego wieku
SJP.pl
Wiktionary
rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z trzynastu zgłosek
Tr
SJP.pl
Wikipedia
złożony z trzynastu zgłosek (sylab); trzynastosylabowy
SJP.pl
wielościan o 13 ścianach
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geom. wielościan o trzynastu ścianach
SJP.pl
Wiktionary
liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 13
przymiotnik odliczebnikowy
(1.1) od 13
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) dzień miesiąca po dwunastym
rzeczownik, rodzaj żeński
(3.1) trzynasta: godzina trzynasta
SJP.pl
Wiktionary
mający trzy nawy; trójnawowy
SJP.pl
liczebnik oznaczający liczbę 13
liczebnik główny
(1.1) 13
SJP.pl
Wiktionary
liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 13, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej
liczebnik zbiorowy
(1.1) …odpowiadający liczbie 13
SJP.pl
Wiktionary
1. miasto w Czechach, Třinec;
2. wieś w Polsce
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto we wschodnich Czechach, nad Olzą, w kraju morawsko-śląskim, w obrębie Śląska Cieszyńskiego;
(1.2) geogr. wieś w województwie pomorskim;
Trzyniec (cz., Trienetz, Trinec) – miasto statutarne we wschodnich Czechach, w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Frydek-Mistek, w obrębie Zagłębia Ostrawsko-Karwińskiego. Położone jest w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego, nad rzeką Olzą, na granicy Pogórza Morawsko-Śląskiego i Pogórza Śląskiego, południowe dzielnice zaś w kotlinie rozdzielającej Beskid Śląski i Beskid Morawsko-Śląski.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: Trzyniec
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Trzyńcem, dotyczący Trzyńca
SJP.pl
Wiktionary
zrobiony z trzech nitek
SJP.pl
mający trzy nogi; trójnożny, trzynożny, trójnogi
SJP.pl
mający trzy nogi; trójnożny, trzynogi, trójnogi
SJP.pl
wyposażony w trzy noże
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. pliszka
Wiktionary
składający się z trzech odcinków
SJP.pl
mający trzy oddziały
SJP.pl
mający trzy okna
SJP.pl
mający rozpiętość trzech oktaw
SJP.pl
mający trzy osie; trójosiowy
przymiotnik
(1.1) mający trzy osie
SJP.pl
Wiktionary
1. składający się z trzech osób (np. drużyna trzyosobowa);
2. przeznaczony dla trzech osób (np. trzyosobowy pojazd)
przymiotnik
(1.1) przeznaczony dla trzech osób, mogący pomieścić trzy osoby
(1.2) złożony z trzech osób, wykonywany przez trzy osoby
SJP.pl
Wiktionary
mający trzy ostrza; trójostrzowy
SJP.pl
mający trzy otwory
SJP.pl
zgrzewka zawierająca trzy jednostki danego produktu, np. piwa, wody mineralnej; trójpak
SJP.pl
mający trzy palniki
SJP.pl
składający się z trzech pasm (np. o drodze, jezdni), działający w trzech pasmach itp.; trójpasmowy
SJP.pl
droga z trzema pasami ruchu w tym samym kierunku
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) liczący trzy pensy, mający wartość trzech pensów
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. numizm. moneta o nominale trzech pensów
Wiktionary
mający trzy piętra
przymiotnik relacyjny
(1.1) złożony z parteru i trzech wyższych kondygnacji
SJP.pl
Wiktionary
złożony z trzech pokojów
przymiotnik
(1.1) z trzema pokojami
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) składający się z trzech pokoleń
Wiktionary
mający trzy pokłady
SJP.pl
dawny system uprawy roli podzielonej na trzy pola, uprawiane na przemian; trójpolówka
SJP.pl
składający się z trzech poziomów; trójpoziomowy
przymiotnik relacyjny
(1.1) z trzema poziomami, mający trzy poziomy
SJP.pl
Wiktionary
mający trzy położenia; trójpołożeniowy
SJP.pl
stanowiący trzy procent jakiejś całości
SJP.pl
mający trzy promile
SJP.pl
mający trzy przewody elektryczne; trójprzewodowy
SJP.pl
mający trzy przęsła; trójprzęsłowy
SJP.pl
krogulec trzypręgowy - gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych
SJP.pl
trójpunktowy;
1. składający się z trzech punktów;
2. mający wymiar trzech punktów (np. czcionka)
SJP.pl
mający trzy pędy
SJP.pl
mający trzy płatki
SJP.pl
kopalny stawonóg morski z ery paleozoicznej; trójpłatowiec; trylobit
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) lotn. samolot o trzech płatach nośnych
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zool. trylobit, kopalny stawonóg morski
SJP.pl
Wiktionary
składający się z trzech płyt; trójpłytowy
SJP.pl
mający trzy ramiona, odnogi itp.; trójramienny
SJP.pl
1. zachodzący trzy razy;
2. mogący być użyty trzy razy
SJP.pl
mający trzy rdzenie; trójrdzeniowy
SJP.pl
składający się z trzech rodzin
SJP.pl
mający wartość trzech rubli
SJP.pl
rosyjski banknot o wartości trzech rubli
SJP.pl
trwający trzy rundy
SJP.pl
starożytny statek fenicki, grecki lub rzymski, zaopatrzony w trzy rzędy wioseł; trójrzędowiec
SJP.pl
mający trzy rzędy; trójrzędowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Czerniaków. akordeon
Wiktionary
mający trzy sale
SJP.pl
mający trzy sekcje
SJP.pl
trwający trzy sekundy
SJP.pl
trwający trzy semestry
SJP.pl
składający się z trzech sesji
SJP.pl
1. liczba 300;
2. całość składająca się z trzystu części lub jednostek;
3. to, co jest oznaczone liczbą 300
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa liczby 300
SJP.pl
Wiktionary
trzechsetny;
1. będący ostatnim elementem zbioru złożonego z trzystu jednostek;
2. będący jedną z trzystu części
przymiotnik odliczebnikowy
(1.1) od trzysta
SJP.pl
Wiktionary
składający się z 3 setów
SJP.pl
o serialu: mający trzy sezony
SJP.pl
mający trzy silniki; trójsilnikowy
SJP.pl
roślina z rodziny dławiszowatych, pochodząca z Azji południowo-wschodniej; dostarcza substancji do proszków owadobójczych
SJP.pl
mający trzy skrzydła
SJP.pl
złożony z trzech składników; trójskładnikowy
SJP.pl
dach trzyspadowy - mający trzy spady (pochyłe płaszczyzny); dach trójspadowy
SJP.pl
liczebnik oznaczający liczbę 300
liczebnik główny
(1.1) liczba 300
SJP.pl
Wiktionary
mający trzysta lat, trwający trzysta lat itp.; trzechsetletni, trzystuletni
SJP.pl
→ trzystopniowy; trójstopniowość
SJP.pl
trójstopniowy;
1. mający trzy stopnie (w jakiejś skali);
2. mający trzy stopnie, etapy
SJP.pl
trójstopowy;
1. o wierszu: składający się z trzech stóp;
2. rzadko: mający długość trzech stóp
SJP.pl
mający trzy strefy, związany z trzema strefami
SJP.pl
składający się z trzech strof; trzyzwrotkowy
SJP.pl
zajmujący trzy stronice
SJP.pl
mający trzy strony; trójstronny
SJP.pl
mający trzy struny; trójstrunowy, trójstrunny, trzystrunowy
SJP.pl
mający trzy struny; trójstrunowy, trójstrunny, trzystrunny
SJP.pl
o ręcznej broni palnej: mieszczący w magazynku maksymalnie trzy naboje
SJP.pl
mający długość trzystu kilometrów, wynoszący trzysta kilometrów
SJP.pl
mający trzysta koni, np. silnik trzystukonny
SJP.pl
mający trzysta lat, trwający trzysta lat itp.; trzechsetletni, trzystoletni
przymiotnik relacyjny
(1.1) mający trzysta lat
(1.2) trwający trzysta lat
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) mierzący trzysta metrów albo trzysta metrów kwadratowych
Wiktionary
rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z trzech sylab; trzyzgłoskowiec, trójzgłoskowiec
SJP.pl
złożony z trzech sylab (zgłosek); trzyzgłoskowy
przymiotnik
(1.1) liczący trzy sylaby, składający się z trzech sylab
SJP.pl
Wiktionary
chrząszcz z rodziny o tej samej nazwie, o długości ciała do 4 cm i jaskrawym ubarwieniu, często z metalicznym połyskiem
SJP.pl
chrząszcz z rodziny o tej samej nazwie, o długości ciała do 4 cm i jaskrawym ubarwieniu, często z metalicznym połyskiem
SJP.pl
obejmujący trzy szpalty; ułożony, drukowany w formacie trzech szpalt
SJP.pl
o trzech szybach; trójszybowy
SJP.pl
składający się z trzech szyn; trójszynowy
przymiotnik
(1.1) techn. mający trzy szyny; wykorzystujący trzy szyny
SJP.pl
Wiktionary
złożony z trzech taktów
SJP.pl
składający się z trzech tomów, zawarty w trzech tomach
przymiotnik relacyjny
(1.1) składający się z trzech tomów, zawarty w trzech tomach, wydany w trzech tomach
SJP.pl
Wiktionary
1. złożony z trzech tonów muzycznych;
2.
a) ważący trzy tony;
b) mieszczący trzy tony czegoś;
c) mogący unieść trzy tony
SJP.pl
1. pojazd o dopuszczalnej ładowności trzy tony;
2. przedmiot ważący trzy tony
SJP.pl
mający trzy tory
SJP.pl
basza trzytulny - basza turecki mający prawo do buńczuka z trzema ogonami końskimi
SJP.pl
mający trzy tygodnie, trwający trzy tygodnie itp.
przymiotnik
(1.1) trwający trzy tygodnie
(1.2) będący w wieku trzech tygodni
SJP.pl
Wiktionary
1. szczyt górski o wysokości ponad trzech tysięcy metrów nad poziomem morza;
2. statek o nośności trzech tysięcy ton
SJP.pl
trzechtysięczny;
a) liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 3000;
b) liczący trzy tysiące czegoś
przymiotnik odliczebnikowy
(1.1) od trzy tysiące
SJP.pl
Wiktionary
mający trzy tłoki
SJP.pl
występujący w trzech wariantach
SJP.pl
składanie się z trzech warstw; trójwarstwowość
SJP.pl
złożony z trzech warstw
SJP.pl
mający moc trzech watów
SJP.pl
składający się z trzech wersów; trójwersowy, trzywierszowy, trzylinijkowy
SJP.pl
mający trzy wieki, trwający trzy wieki
SJP.pl
składający się z trzech wierszy; trójwierszowy
SJP.pl
mający trzy wirniki; trójwirnikowy
SJP.pl
składający się z trzech wyrazów; trójwyrazowy
SJP.pl
obejmujący trzy zakresy, działający w trzech zakresach; trójzakresowy
SJP.pl
składający się z trzech zdań
SJP.pl
złożony z trzech zgłosek (sylab); trzysylabowy
SJP.pl
SJP.pl
przebiegający na trzy zmiany, wykonywany na trzy zmiany; trójzmianowy
SJP.pl
składający się z trzech znaków
SJP.pl
mający trzy zwrotki; trzystrofowy
SJP.pl
mający trzy zęby
SJP.pl
mający wartość trzech złotych
SJP.pl
mieszczący w sobie trzy czwarte jakiejś całości
SJP.pl
mający trzy łokcie długości, szerokości
SJP.pl
mający trzy łóżka
SJP.pl
mający trzy ścieżki
SJP.pl
pojazd trzyśladowy - pojazd kołowy pozostawiający trzy ślady
SJP.pl
mający trzy świece
SJP.pl
o kablu: mający trzy żyły; trójżyłowy
SJP.pl
zdrobnienie od: trzoda
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: trzoda
(1.2) żart. niewielka grupa zwierząt hodowlanych
(1.3) przen. wspólnota wiernych
SJP.pl
Wiktionary
część pługa w kształcie noża do odcinania skiby w płaszczyźnie pionowej
SJP.pl
potocznie: trząść, potrząsnąć kimś lub czymś
SJP.pl
gwarowo:
1. trząść;
2. rządzić despotycznie, decydować o wszystkim
SJP.pl
1. mieszanka pasz suchych dla bydła
2. nawóz naturalny rozrzucany na roli
SJP.pl
1. poruszać czymś energicznie; potrząsać czymś, wprawiać coś w drżenie;
2. jechać nierówno, powodując podskakiwanie wiezionych ludzi lub przedmiotów; huśtać; rzucać;
3. potocznie: rządzić czymś despotycznie, mieć duży wpływ na coś
czasownik przechodni niedokonany (dk. zatrząść)
(1.1) wykonywać ruchy drgania, szarpania
(1.2) powodować podrzucanie zawartości podczas jazdy
(1.3) pot. podporządkowywać sobie wszystko
(1.4) pot. wywoływać silne emocje
czasownik zwrotny niedokonany trząść się (dk. zatrząść się)
(2.1) poddawać się drganiom
(2.2) przechylać się na boki i podskakiwać podczas jazdy
(2.3) pot. być poddanym silnym emocjom
SJP.pl
Wiktionary
wieś w Polsce
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. nazwa kilku miejscowości w północnej Polsce;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
urządzenie w maszynie papierniczej do potrząsania sitem
SJP.pl
o cechach trzęsakowatych (rodzina grzybów)
Trzęsakowate ("Tremellaceae" Fr.) – rodzina grzybów należąca do rzędu trzęsakowców ("Tremellales").
SJP.pl
Wikipedia
o cechach trzęsakowatych (rodzina grzybów)
SJP.pl
rząd grzybów z typu podstawczaków
Trzęsakowce ("Tremellales" Fr.) – rząd grzybów należący do klasy "Tremellomycetes".
SJP.pl
Wikipedia
przedstawiciel rzędu grzybów z typu podstawczaków
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw., dziś przest. trzęsawisko (błotnisty, podmokły, grząski teren);
(1.2) daw., dziś pot. mimowolne drżenie ciała pod wpływem silnych emocji
(1.3) śrpol. choroba objawiająca się dreszczami i drgawkami
:: (1.3.1) daw. lud., także. gw-pl|Krośnieńskie. zimnica (febra)
:: (1.3.2) gw-pl|Orawa. epilepsja (padaczka)
(1.4) kulin. gw-pl|Lubelszczyzna. zimne nóżki (zastygły wywar z mięsa i kości wieprzowych)
Wiktionary
fraza rzeczownikowa, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) icht. przest. strętwa
Wiktionary
grząski grunt, podmokły teren, zwykle porośnięty szuwarami; bagno, mokradło, moczary, grzęzawisko
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) podmokły i grząski teren, zwykle porośnięty szuwarami
(1.2) przen. niezwykle trudna do rozwiązania sytuacja
Trzęsawisko – jedno z funkcjonujących w języku polskim określeń bagna. Źródłosłów wiąże się ze słowem „trząść”, co łączy się z tym, że oznacza ono teren łatwo zapadający się. Ze względu na możliwość ugrzęźnięcia, jego synonimem jest m.in. „grzęzawisko”, a jedną z podstawowych relacji semantycznych jest związek trzęsawiska z niebezpieczeństwem.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. ciężka choroba owiec i kóz; scrapie, cenuroza, kołowacizna;
2. potocznie: trzęsienie się; trzęsionka
Trzęsawka (z scrapie „ocierać się, drapać”; polskie nazwy: choroba kłusowa) – pasażowalna encefalopatia gąbczasta owiec i kóz. Jest jedną z przenośnych encefalopatii gąbczastych (TSE). Wywoływana jest przez priony, nieznany do niedawna patogen, wywołujący również podobną do trzęsawki chorobę u ludzi, zwaną kuru. Scrapie najprawdopodobniej nie może zostać przeniesiona bezpośrednio na człowieka, ale zaleca się unikanie kontaktu z tkankami i płynami ustrojowymi chorego zwierzęcia.
SJP.pl
Wikipedia
dawniej: febra, malaria
SJP.pl
dawniej: mieszanina siana i słomy, stanowiąca paszę dla bydła i koni
SJP.pl
potocznie: człowiek tchórzliwy; trzęsiportek
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) wulg. tchórzliwy człowiek
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) wulg. tchórzliwa kobieta
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. lub gwara. ornit. pliszka
Wiktionary
glon z rodziny trzęsidłowatych, o kulistej, galaretowatej plesze, występujący pospolicie w wodach słodkich i w miejscach wilgotnych; galaretnica
Trzęsidło ("Nostoc") – rodzaj kolonijnych sinic, należących do rzędu Nostocales. Naukowa nazwa "Nostoc" jest spolszczana jako „nostok” lub „trzęsidło”.
SJP.pl
Wikipedia
rodzina sinic tworzących skupienia o charakterze kolonii, występujących głównie w wodach słodkich i miejscach wilgotnych
SJP.pl
o cechach trzęsidłowatych (rodzina sinic)
SJP.pl
rodzaj mchów z rodziny trzęsicowatych
SJP.pl
1. poruszać czymś energicznie; potrząsać czymś, wprawiać coś w drżenie;
2. jechać nierówno, powodując podskakiwanie wiezionych ludzi lub przedmiotów; huśtać; rzucać;
3. potocznie: rządzić czymś despotycznie, mieć duży wpływ na coś
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|trząść.
SJP.pl
Wiktionary
(r. męski) dawniej: mężczyzna zawracający komuś głowę, niedający komuś spokoju
SJP.pl
gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny garncarzowatych, np. trzęsiogon ciemny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) daw. lub gwara. ornit. pliszka
Wiktionary
potocznie: trzęsienie się; trzęsawka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. trzęsienie się – z zimna, strachu lub podczas jazdy po wybojach
(1.2) reg. pozn. kulin. galareta mięsna
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: człowiek tchórzliwy; trzęsidupa
SJP.pl
1. poruszać czymś energicznie; potrząsać czymś, wprawiać coś w drżenie;
2. jechać nierówno, powodując podskakiwanie wiezionych ludzi lub przedmiotów; huśtać; rzucać;
3. potocznie: rządzić czymś despotycznie, mieć duży wpływ na coś
SJP.pl
1. poruszać czymś energicznie; potrząsać czymś, wprawiać coś w drżenie;
2. jechać nierówno, powodując podskakiwanie wiezionych ludzi lub przedmiotów; huśtać; rzucać;
3. potocznie: rządzić czymś despotycznie, mieć duży wpływ na coś
SJP.pl
trwała trawa gęstokępkowa, rosnąca na ubogich łąkach i torfowiskach
Trzęślica ("Molinia") – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych. Należą do niego dwa gatunki. Występują one niemal w całej Europie, w zachodniej Azji (Kazachstan, Kaukaz, Azja Mniejsza i Bliski Wschód), w północno-zachodniej Afryce oraz w Etiopii. Oba gatunki z tego rodzaju występują także w Polsce.
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trumna
(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. skrzynia
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. trumna
Wiktionary
temat słowotwórczy
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających trzykrotne wystąpienie czegoś lub całość składającą się z trzech części
Wiktionary
potocznie o ocenie dostatecznej
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gwara. uczn. ocena dostateczna
SJP.pl
Wiktionary
o utworze scenicznym: mający trzy akty; trzyaktowy
SJP.pl
mający trzy argumenty
SJP.pl
zawierający trzy atomy, np. rodnik trójatomowy
przymiotnik
(1.1) fiz. chem. złożony z trzech atomów
SJP.pl
Wiktionary
związek chemiczny, którego cząsteczka zawiera trzy jony azotanowe, np. trójazotan glicerolu; triazotan
SJP.pl
SJP.pl
mający trzy barwy (kolory); trzybarwny; trójkolorowy
przymiotnik jakościowy
(1.1) mający trzy barwy, złożony z elementów w trzech różnych kolorach
SJP.pl
Wiktionary
trzybiegowy;
1. o mechanizmie napędowym: mający trzy biegi;
2. o pojeździe: wyposażony w mechanizm napędowy o trzech biegach
SJP.pl
mający trzy bieguny
SJP.pl
dotyczący trójboku, mający trzy boki, ograniczony trzema płaszczyznami itp.
przymiotnik relacyjny
(1.1) geom. mający trzy boki
SJP.pl
Wiktionary
zawodnik biorący udział w trójboju
SJP.pl
SJP.pl
→ trójbój
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z trójbojem, dotyczący trójboju
SJP.pl
Wiktionary
wielobok płaski o trzech bokach
SJP.pl
mający trzy bolce
SJP.pl
zwykle w liczbie pojedynczej:
1. konkurencja sportowa złożona z trzech dyscyplin;
2. zawody rozgrywane w trzech konkurencjach
SJP.pl
trzy osoby, trzech
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) trzy osoby
(1.2) rzecz, byt o troistej naturze
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związek chemiczny, którego cząsteczka zawiera trzy atomy chloru, np. trichlorek azotu; trichlorek
SJP.pl
rodnik alifatyczny posiadający trzy atomy chloru i atom węgla w cząsteczce
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) bot. posiadający trzy ciernie
Wiktionary
mający trzy cylindry, np. silnik trójcylindrowy; trzycylindrowy
przymiotnik
(1.1) techn. mający trzy cylindry
SJP.pl
Wiktionary
Trójczyce – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Orły. Ma status sołectwa.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.
Wikipedia
potocznie: naciągana trójka (ocena szkolna)
SJP.pl
uwarunkowany trzema czynnikami
SJP.pl
składający się z trzech części; trzyczęściowy
SJP.pl
trójwagonowa jednostka w trakcji elektrycznej
SJP.pl
składający się z trzech członów
przymiotnik
(1.1) liczący trzy człony, składający się z trzech członów
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który ma trzy dna
Wiktionary
mający trzy drogi, przewody; trójdrożny
SJP.pl
1. mający trzy drogi, przewody; trójdrogowy;
2. głośnik trójdrożny - mający trzy głośniki w kolumnie głośnikowej
SJP.pl
mający troje drzwi; trzydrzwiowy
SJP.pl
złożony z trzech części, dzielący się na trzy części; trójdzielny, trzyczęściowy
SJP.pl
dzielenie się czegoś na trzy części
SJP.pl
złożony z trzech części, dzielący się na trzy części; trzyczęściowy
przymiotnik
(1.1) dzielący się na trzy części, składający się z trzech części, taki, w którym można wyróżnić trzy części
SJP.pl
Wiktionary
akord składający się z trzech różnych dźwięków
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) muz. akord złożony z trzech dźwięków, które mogą zostać uporządkowane w układ dwóch nałożonych tercji;
Trójdźwięk – najprostszy akord o budowie tercjowej, składający się z trzech dźwięków nazywanych (kolejno): prymą (podstawa akordu), tercją i kwintą. Pryma akordu decyduje o jego nazwie. Tercja i kwinta akordu decydują o jego trybie (molowy, durowy, zmniejszony lub zwiększony). Dźwięki wchodzące w skład trójdźwięku nazywa się składnikami trójdźwięku.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zdrobnienie od: trójka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zdrobn. od: trójka
SJP.pl
Wiktionary
rodzaj roślin zielnych z rodziny liliowatych; trojednik
Trójednik, trojednik ("Calochortus" Pursh) – rodzaj roślin zielnych z rodziny liliowatych, obejmujący 73 gatunki występujące w Ameryce Północnej.
SJP.pl
Wikipedia
zawierający trzy elektrody
SJP.pl
złożony z trzech elementów; trzyelementowy
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w trzech etapach, fazach
Wiktionary
składający się z trzech etapów; trzyetapowy
przymiotnik
(1.1) składający się z trzech etapów
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w trzech fazach, etapach
Wiktionary
trzyfazowy;
1. składający się z trzech faz, etapów;
2. działający w układzie odpowiednich trzech prądów przemiennych
przymiotnik
(1.1) składający się z trzech faz, etapów
SJP.pl
Wiktionary
węglowodór aromatyczny, bezbarwne ciało stałe; trytan, trifenylometan
SJP.pl
chemiczny związek nieorganiczny z trzema atomami fluoru w cząsteczce, np. trójfluorek chloru, trójfluorek boru
SJP.pl
sól lub ester kwasu trifosforowego; trifosforan
SJP.pl
mający trzy funkcje; trzyfunkcyjny
SJP.pl
organiczny związek chemiczny, ester glicerolu i trzech kwasów tłuszczowych; trigliceryd
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny należący do lipidów;
SJP.pl
Wiktionary
→ trójgliceryd; triglicerydowy
SJP.pl
mający trzy granie (krawędzie, kanty); trójkanciasty
SJP.pl
ostro zakończone narzędzie chirurgiczne; troakar, trokar
SJP.pl
śpiew lub rozmowa trzech osób
SJP.pl
połączenie trzech samogłosek w jednej sylabie w ten sposób, że tylko jedna, środkowa, jest elementem zgłoskotwórczym; tryftong
SJP.pl
mający trzy głowy; trzygłowy
przymiotnik
(1.1) taki, który ma trzy głowy
SJP.pl
Wiktionary
drzewo z rodziny motylkowatych, pochodzące z Ameryki Północnej
SJP.pl
mający trzy instancje
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) taki, który zawiera trzy jajka (na pewną porcję)
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) środ. rel. jeden w trzech osobach
Wiktionary
drapieżny bezkręgowiec zaliczany do gromady wirków, typu płazińców, mający ruchomą gardziel rozgałęziającą się w jelito o trzech odnogach; wypławek
SJP.pl
organiczny związek chemiczny, hormon tarczycy; trijodotyronina
SJP.pl
trzyjęzyczny;
1. posługujący się trzema językami;
2. napisany w trzech językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się trzema językami
przymiotnik
(1.1) posługujący się trzema językami
(1.2) napisany w trzech językach
SJP.pl
Wiktionary
1. liczba trzy;
2. trójka czegoś/kogoś: np. trójka klasowa;
3. w koszykówce: rzut za 3 punkty
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nazwa cyfry 3
(1.2) ocena dostateczna w szkole
(1.3) trzy osoby, troje zwierząt, lub, rzadziej, trzy przedmioty
(1.4) trzy trafione liczby w totolotku
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
mający trzy kanały; trzykanałowy
SJP.pl
mający trzy kanty (krawędzie, granie); trójgraniasty
SJP.pl
potocznie: uczeń mający przeważnie trójki jako oceny z przedmiotów szkolnych; trójkowicz
SJP.pl
prowadzony w trzech kierunkach; trzykierunkowy
SJP.pl
o liściach, owocach, torebkach nasiennych: podzielony na pięć części; trzyklapowy
przymiotnik
(1.1) bot. posiadający trzy klapy
SJP.pl
Wiktionary
obejmujący trzy klasy, mający trzy klasy; trzyklasowy
SJP.pl
o sportowcach w grach zespołowych (najczęściej o piłkarzach) reprezentujących kraj, którego flaga ma trzy kolory
SJP.pl
mający trzy kolory (barwy); trójbarwny; trzybarwny
przymiotnik
(1.1) mający trzy kolory
SJP.pl
Wiktionary
mający trzy kolumny; trzykolumnowy
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który składa się z trzech kolumn
SJP.pl
Wiktionary
konkurencja narciarska składająca się z biegu zjazdowego, slalomu specjalnego i slalomu giganta
SJP.pl
mający trzy komory; trzykomorowy
SJP.pl
składający się z trzech komórek
SJP.pl
składający się z trzech kondygnacji; trzykondygnacyjny
SJP.pl
1. o pojeździe: zaprzężony w trzy konie;
2. o silniku: mający moc trzech koni mechanicznych
SJP.pl
potocznie: uczeń mający przeważnie trójki jako oceny z przedmiotów szkolnych; trójkarz
SJP.pl
SJP.pl
przymiotnik od: trójka
przymiotnik
(1.1) związany z liczbą trzy, dotyczący liczby trzy
(1.2) związany z czymś symbolizowanym liczbą trzy, np. programem radiowym
SJP.pl
Wiktionary
mający trzy koła, poruszający się na trzech kołach; trycykl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) mot. pojazd poruszający się na trzech kołach
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
mający trzy koła; trzykołowy
przymiotnik
(1.1) taki, który ma trzy koła
SJP.pl
Wiktionary
koszony trzy razy w roku
SJP.pl
produkt węglopochodny używany do wyrobu mas plastycznych, klejów syntetycznych itp.
SJP.pl
rodzaj biegu na nartach, w którym na trzy kroki przypada jedno odepchnięcie się obydwoma kijkami
SJP.pl
powtarzający się trzy razy; trzykrotny (częściej)
SJP.pl
cykl trzech utworów literackich stworzonych przez jednego autora i odpowiednio powiązanych ze sobą tematycznie; trylogia
SJP.pl
mający trzy kwiaty
SJP.pl
zdrobnienie od: trójkąt
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od trójkąt
SJP.pl
Wiktionary
1. wielokąt o trzech kątach
2. przedmiot mający geometryczny kształt tego wielokąta
3. instrument perkusyjny
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geom. wielokąt mający trzy boki;
(1.2) rzecz mająca kształt trójkąta (1.1)
(1.3) muz. instrument perkusyjny uderzany pałeczką;
(1.4) anat. okolica ciała mająca kształt trójkąta (1.1)
(1.5) pot. trzy osoby pozostające w uczuciowych lub seksualnych relacjach ze sobą
(1.6) nawig. przyrząd nawigacyjny do kreślenia kursu na mapie
Trójkąt – rodzaj figury geometrycznej definiowany dwojako:
Krócej: trójkąt to otoczka wypukła wspomnianych trzech punktów.
Obie definicje da się wyrazić krócej, choć mniej bezpośrednio: trójkąt to wielokąt o trzech bokach. Na temat trójkątów udowodniono co najmniej dziesiątki twierdzeń. Istnieje cały dział matematyki oparty na badaniach trójkątów: trygonometria.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przysłówek
(1.1) na sposób trójkątny
Wiktionary
SJP.pl
mający kształt trójkąta
przymiotnik
(1.1) dotyczący trójkąta (figury geometrycznej)
(1.2) mający kształt podobny do trójkąta (figury geometrycznej)
SJP.pl
Wiktionary
metoda wyznaczania w terenie współrzędnych punktów za pomocą układów trójkątów utworzonych przez te punkty; triangulacja
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) daw. triangulacja
SJP.pl
Wiktionary
dawniej w geodezji: stosować triangulację
SJP.pl
→ trójkąt
SJP.pl
mający trzy lampy; trzylampowy
SJP.pl
mający trzy linie; trzyliniowy
SJP.pl
złożony z trzech linii; trzyliniowy, trilinearny
SJP.pl
bylina o trzypłatkowym kwiecie na trzech liściach, pochodząca z Azji i Ameryki Północnej
Trójlist ("Trillium" L.) – rodzaj wieloletnich, ziemnopączkowych roślin zielnych z rodziny melantkowatych, obejmujący 45 gatunków, występujących w Azji (od Afganistanu do Dalekiego Wschodu) oraz w Ameryce Północnej. Charakterystyczną cechą morfologiczną tych roślin jest występowanie poszczególnych elementów ich budowy w trójkach. Wiele gatunków trójlistów znajduje zastosowanie jako rośliny lecznicze i ozdobne.
SJP.pl
Wikipedia
bobrek trójlistkowy - pospolita niska bylina bagienna
przymiotnik
(1.1) bot. posiadający trzy listki
SJP.pl
Wiktionary
mający trzy liście; trzylistny
przymiotnik
(1.1) złożony z trzech liści, mający trzy liście
SJP.pl
Wiktionary
słowo trzyliterowe; trójka, trzyliterówka
SJP.pl
1. bobrek trójlistkowy, roślina z rodziny bobrkowatych;
2. ornament w kształcie trójdzielnego liścia
Trójliść ( trifolium – koniczyna, trefoil) – forma graficzna złożona z konturu trzech nakładających się pierścieni, wykorzystywana w architekturze starożytnej i gotyckiej, symbolice pogańskiej i chrześcijańskiej, heraldyce i współczesnych symbolach graficznych.
SJP.pl
Wikipedia
postawa polityczna w Polsce po upadku powstania styczniowego, charakteryzująca się lojalnością i ugodowością wobec wszystkich trzech państw zaborczych za cenę ekonomicznych i kulturalnych ustępstw z ich strony; trójlojalność
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) polit. hist. postawa polityczna części społeczeństwa polskiego po upadku powstania styczniowego, zakładająca rezygnację z dążeń niepodległościowych i podporządkowanie się zaborcom w zamian za ekonomiczne i kulturalne ustępstwa z ich strony
Tr
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
postawa polityczna w Polsce po upadku powstania styczniowego, charakteryzująca się lojalnością i ugodowością wobec wszystkich trzech państw zaborczych za cenę ekonomicznych i kulturalnych ustępstw z ich strony; trójlojalizm
SJP.pl
1. postępujący zgodnie z trójlojalizmem - postawą polityczną w Polsce pod zaborami, np. trójlojalny arystokrata;
2. właściwy trójlojalizmowi, np. trójlojalne broszury, czasopisma
SJP.pl
myśliwska strzelba posiadająca trzy lufy; dryling; drylinger
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) łow. strzelba myśliwska o trzech lufach - dwóch górnych na śrut i jednej kulowej (albo na odwrót)
SJP.pl
Wiktionary
mający trzy lufy
przymiotnik relacyjny
(1.1) wojsk. mający trzy lufy
SJP.pl
Wiktionary
statek trójmasztowy (trzymasztowy); trzymasztowiec
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) żegl. statek posiadający trzy maszty
SJP.pl
Wiktionary
mający trzy maszty; trzymasztowy
przymiotnik
(1.1) o żaglowcu: mający trzy maszty
SJP.pl
Wiktionary
zawody rozgrywane między trzema drużynami
SJP.pl
amina trzeciorzędowa, związek chemiczny używany do produkcji choliny; trimetyloamina
SJP.pl
wielomian będący sumą trzech jednomianów
SJP.pl
o takcie: dzielący się na trzy jednostki rytmiczne
SJP.pl
zespół trzech miast położonych blisko siebie, połączonych wspólną komunikacją
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) urb. zespół trzech blisko położonych miast, połączonych z sobą komunikacyjnie
Trójmiasto ( Trzëgard) – policentryczny ośrodek metropolitalny, obejmujący trzy połączone miasta: Gdańsk, Sopot i Gdynię. Położony w północnej Polsce, nad Zatoką Gdańską obejmuje obszar o powierzchni 1102,27 km² zamieszkały przez 760 463 osoby (stan na 1 stycznia 2024 r.). Stanowi także centralną część aglomeracji trójmiejskiej.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: Trójmiasto, trójmiasto
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Trójmiastem, dotyczący Trójmiasta
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
zbudowany z trzech modułów; trzymodułowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) ekon. polit. międzynarodowa inicjatywa gospodarczo-polityczna krajów wschodniej Europy;
Tr
Wiktionary oraz Wikipedia
pojazd napędzany trzema motorami
SJP.pl
mający trzy motory, napędzany siłą trzech motorów
SJP.pl
mający trzy naczynia
SJP.pl
odnoszący się do trzech narodów
SJP.pl
mający trzy nawy; trzynawowy
przymiotnik relacyjny
(1.1) archit. taki, który ma trzy nawy
SJP.pl
Wiktionary
o liściach niektórych roślin: mający trzy nerwy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) byt potrójny lub troisty
Trójnia – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Lubartów.
Miejscowość składa się z trzech części – centralnej i dwóch przysiółków oddalonych od niej o około 700 metrów – Starej Trójni położonej na północy i Nowej Trójni na południowym zachodzie. Jest otoczona głównie lasami, pola uprawne znajdują się przy zabudowaniach.
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od trójniak
Wiktionary
miód pitny, łączy w sobie jedną część miodu i dwie części wody. Taka proporcja powoduje, że znacznie szybciej niż półtoraki czy dwójniaki, trójniaki osiągają odpowiedni kolor i bukiet smakowy oraz 13% zawartość alkoholu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) miód pitny powstały z fermentacji brzeczki, w której stosunek objętości miodu do wody wynosi 1:2
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dziura w tkaninie sieciowej spowodowana rozerwaniem trzech sąsiednich oczek
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. numizm. pół centa, trzy grosze
Wiktionary
rodzaj łącznika kanalizacyjnego o trzech wylotach
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
→ trójnik
SJP.pl
cienka linka żeglarska, składająca się z trzech pokrętek
SJP.pl
związek organiczny powstający pod wpływem działania kwasu azotowego na celulozę stosowany do wyrobu materiałów wybuchowych; bawełna strzelnicza
SJP.pl
związek organiczny w postaci żółtych kryształów, otrzymywany przez działanie mieszaniny stężonego kwasu siarkowego i azotowego na fenol, używany do wyrobu materiałów wybuchowych; trinitrofenol, kwas pikrynowy
SJP.pl
kruszący materiał wybuchowy; ksylit
SJP.pl
silny materiał wybuchowy; TNT, trinitrotoluen
SJP.pl
mający trzy nogi; trójnożny, trzynożny, trzynogi
przymiotnik
(1.1) mający trzy nogi
SJP.pl
Wiktionary
zdrobnienie od: trójnóg; trójnóżek
SJP.pl
mający trzy nogi; trzynożny, trzynogi, trójnogi
przymiotnik
(1.1) mający trzy nogi
SJP.pl
Wiktionary
1. sprzęt o trzech nogach;
2. podstawa o trzech nogach, np. statyw
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) przedmiot, sprzęt o trzech nogach
SJP.pl
Wiktionary
krajarka introligatorska o trzech nożach, służąca do jednoczesnego przycinania bloku książki z trzech stron
Trójnóż – maszyna introligatorska umożliwiająca okrawanie bloków książkowych z jednej, dwóch lub trzech stron w czasie jednego taktu maszyny.
Trójnóż wynaleziono w 1877 roku. Było to drogie urządzenie, dlatego posiadały go tylko duże introligatornie. Jedną z nich była lwowska introligatornia Ossolineum, która kupiła trójnóż w 1912 roku w lipskiej fabryce Krausego. Trójnóż umożliwia przycięcie bloku książki jednocześnie z trzech stron.
SJP.pl
Wikipedia
zdrobnienie od: trójnóg; trójnożek
SJP.pl
mający trzy obwody, związany z trzema obwodami
SJP.pl
mający trzy osie; trzyosiowy
przymiotnik
(1.1) mający trzy osie
SJP.pl
Wiktionary
w religii chrześcijańskiej: istnienie Boga w Trzech Osobach Boskich
SJP.pl
mający trzy ostrza; trzyostrzowy
SJP.pl
zgrzewka zawierająca trzy jednostki danego produktu, np. piwa, wody mineralnej; trzypak
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hand. paczka zbiorcza po trzy sztuki towaru
SJP.pl
Wiktionary
1. zwykle w odniesieniu do ludzkich dłoni, stóp: mający trzy palce;
2. wykonywany trzema palcami
SJP.pl
zwykle o zwierzęciu (jego odnóżach, kończynach) lub przedmiocie: mający trzy palce
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który ma trzy palce
SJP.pl
Wiktionary
składający się z trzech partii, np. system trójpartyjny
SJP.pl
składający się z trzech pasm (np. o drodze, jezdni), działający w trzech pasmach itp.; trzypasmowy
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który ma trzy pasma
SJP.pl
Wiktionary
rośliny, których jedne osobniki mają tylko kwiaty męskie (pręcikowe), inne tylko kwiaty żeńskie (słupkowe), a jeszcze inne kwiaty obupłciowe
SJP.pl
w biologii: zjawisko występowania niektórych gatunków roślin w trzech formach, z kwiatami męskimi, żeńskimi i obupłciowymi; triecja
SJP.pl
mający osobniki o kwiatach męskich (pręcikowych), albo osobniki o kwiatach żeńskich (słupkowych), albo osobniki z kwiatami obupłciowymi
SJP.pl
mający trzy podmioty
SJP.pl
podział na trzy części
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) książk. podział na trzy części
SJP.pl
Wiktionary
lina trójpokrętkowa - lina skręcona z trzech pokrętek
SJP.pl
statek mający trzy pokłady
SJP.pl
mający trzy pokłady
SJP.pl
dotyczący trójpolówki (dawny system uprawy roli podzielonej na trzy pola, uprawiane na przemian); trzypolowy
SJP.pl
dawny system uprawy roli podzielonej na trzy pola, uprawiane na przemian; trzypolówka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) roln. sposób uprawy roli w którym, w ciągu trzech lat, pole obsiewane jest zbożem jarym, innego roku ozimym by wreszcie ugorować; grunty zazwyczaj dzieli się tak by każdy rodzaj zagospodarowania objął trzecią ich część;
Trójpolówka – sposób uprawy roli polegający na podzieleniu ziemi uprawnej na trzy pola. Każdego roku uprawiane są tylko dwa z nich, a trzecie ugoruje, co pozwala na „odpoczywanie” ziemi. Jedno pole obsiewano jesienią zbożem ozimym, drugie obsiewano wiosną zbożem jarym, a trzecie pole ugorowane stanowiło pastwisko.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik
(1.1) roln. związany z trójpolówką
Wiktionary
porozumienie Francji, Rosji i Wielkiej Brytanii utworzone w latach 1904-1907 jako przeciwwaga trójprzymierza Niemiec, Austro-Węgier i Włoch; ententa
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) hist. nazwa szeregu porozumień pomiędzy Francją, Rosją i Wielką Brytanią z przełomu XIX i XX w;
SJP.pl
Wiktionary
składający się z trzech poziomów; trzypoziomowy
SJP.pl
mający trzy połacie dachowe
SJP.pl
mający trzy położenia; trzypołożeniowy
SJP.pl
mający trzy przeloty
SJP.pl
mający trzy przepływy
SJP.pl
mający trzy przewody elektryczne; trzyprzewodowy
SJP.pl
przymierze trzech państw
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) hist. sojusz pomiędzy Niemcami, Austro-Węgrami i Włochami z 1888 r.;
Trójprzymierze (niem. "Dreibund", wł. "Triplice alleanza") – tajny obronny układ pomiędzy trzema państwami europejskimi: Cesarstwem Niemieckim, Królestwem Włoch (do 3 maja 1915) i Austro-Węgrami, zawiązany 20 maja 1882 w Wiedniu. Trójprzymierze było odnawiane w 1887, 1891, 1902 i 1912. Trójprzymierze rozpadło się w 1915 w czasie I wojny światowej, po przystąpieniu przez Włochy do działań wojennych przeciwko Austro-Węgrom.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
mający trzy przęsła; trzyprzęsłowy
SJP.pl
mający trzy pręciki, np. wierzba trójpręcikowa
przymiotnik
(1.1) bot. posiadający trzy pręciki
SJP.pl
Wiktionary
pasecznik trójpręgi - gatunek wiewiórki
przymiotnik
(1.1) mający trzy pręgi
SJP.pl
Wiktionary
tłokowa maszyna trójprężna - maszyna parowa przystosowana do trzykrotnego wyzyskania energii cieplnej pary w kolejnych cylindrach
SJP.pl
trzypunktowy;
1. składający się z trzech punktów;
2. mający wymiar trzech punktów (np. czcionka)
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) rozmieszczony na trzech płaszczyznach
Wiktionary
samolot posiadający trzy płaty nośne; trójpłatowiec, triplan
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) lotn. samolot o trzech płatach nośnych;
Trójpłat – układ konstrukcyjny płatowca, samolotu o trzech płatach nośnych. Od dwupłatu różniący się posiadaniem trzeciego płata nośnego, pomiędzy górnym a dolnym.
Konstrukcje trójpłatowe w porównaniu z dwupłatami miały dodatkową zaletę – zachowanie takiej samej siły nośnej przy zmniejszonej rozpiętości skrzydeł, co zwiększało zwrotność tych samolotów.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który ma trzy płatki
Wiktionary
1. samolot posiadający trzy płaty nośne; trójpłat, triplan;
2. kopalny stawonóg morski z ery paleozoicznej; trzypłatowiec; trylobit
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) lotn. zob. trójpłat.
SJP.pl
Wiktionary
mający trzy płaty, np. samolot trójpłatowy
SJP.pl
składający się z trzech płyt; trzypłytowy
SJP.pl
mający trzy ramiona, odnogi itp.; trzyramienny
SJP.pl
mający trzy rdzenie; trzyrdzeniowy
SJP.pl
dawniej: mający trzy rogi; trójrogi
SJP.pl
mający trzy rogi; trójrogaty
przymiotnik
(1.1) posiadający trzy rogi
SJP.pl
Wiktionary
mający trzy rogi
przymiotnik
(1.1) mający trzy rogi
SJP.pl
Wiktionary
starożytny statek fenicki, grecki lub rzymski, zaopatrzony w trzy rzędy wioseł; trzyrzędowiec
SJP.pl
mający trzy rzędy; trzyrzędowy
SJP.pl
dawny trójkątny kapelusz męski z rondem podwiniętym z trzech stron; tricorne, trikorn
SJP.pl
odbywający się na trzech scenach
SJP.pl
składający się z trzech sektorów
SJP.pl
1. mający trzy ostrza;
2. o liściu: mający blaszki o trzech głębszych wcięciach; potrójnie sieczny
SJP.pl
rząd roślin z klasy dwuliściennych; wilczomleczowce
SJP.pl
o cechach trójsiemnych (rząd roślin)
SJP.pl
mający trzy silniki; trzysilnikowy
przymiotnik
(1.1) taki, który jest wyposażony w trzy silniki
SJP.pl
Wiktionary
pług trójskibowy - pług, który podczas orki odkłada po trzy skiby naraz
SJP.pl
zawodnik biorący udział w konkurencji trójskoku
SJP.pl
SJP.pl
konkurencja lekkoatletyczna polegająca na trzech następujących po sobie skokach za pomocą odbicia z jednej nogi
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) sport. konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż;
Trójskok – konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki:
Zasady rozbiegu, odbicia, lądowania i mierzenia są identyczne jak w skoku w dal. Dwa pierwsze skoki odbywają się na twardej bieżni, trzeci skok kończy się na piasku.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. układ trójskośny - układ krystalograficzny o dwóch klasach symetrii;
2. kryształ trójskośny - kryształ o bardzo małym stopniu symetrii, nieprzystające do siebie po jakimkolwiek obrocie
SJP.pl
mający trzy skrzydła
SJP.pl
mający trzy skrzydła; trzyskrzydłowy
SJP.pl
mający trzy skrzydła
SJP.pl
rodzaj roślin z rodziny wilczomleczowatych; kroton
Tr
SJP.pl
Wikipedia
złożony z trzech składników; trzyskładnikowy
SJP.pl
mający trzy smaki
SJP.pl
mający trzy soczewki
SJP.pl
dach trójspadowy - mający trzy spady (pochyłe płaszczyzny); dach trzyspadowy
SJP.pl
związany z trzema stanami, pozycjami
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w trzech etapach, fazach
Wiktionary
→ trójstopniowy; trzystopniowość
SJP.pl
trzystopniowy;
1. mający trzy stopnie (w jakiejś skali);
2. mający trzy stopnie, etapy
przymiotnik
(1.1) składający się z trzech stopni, schodków
(1.2) składający się z trzech stopni, etapów
SJP.pl
Wiktionary
wiersz składający się z trzech stóp
Trójstopowiec – wzorzec iloczasowy lub sylabotoniczny, w którym można wydzielić trzy stopy.
SJP.pl
Wikipedia
trzystopowy;
1. o wierszu: składający się z trzech stóp;
2. rzadko: mający długość trzech stóp
SJP.pl
mający trzy strefy, związany z trzema strefami; trzystrefowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest trójstronne; cecha tych, którzy są trójstronni
SJP.pl
Wiktionary
1. działający z trzech stron;
2. taki, w którym biorą udział trzy strony
przymiotnik
(1.1) taki, w który angażują się trzy strony
SJP.pl
Wiktionary
ruch trójstrumieniowy - ruch kołowy na jezdni, w którym trzy pojazdy mogą jechać jednocześnie obok siebie w tym samym kierunku
SJP.pl
mający trzy struny; trójstrunowy, trzystrunowy, trzystrunny
SJP.pl
mający trzy struny; trójstrunny, trzystrunowy, trzystrunny
SJP.pl
punkt styczności granic trzech równorzędnych jednostek terytorialnych, najczęściej państw
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geogr. zetknięcie granic trzech państw
Trójstyk – punkt styku granic trzech równorzędnych jednostek terytorialnych. Najczęściej odnosi się do granic państw.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
złożony z trzech sylab (zgłosek); trójzgłoskowy
SJP.pl
mający trzy szczeble
SJP.pl
mający trzy szczęki
SJP.pl
potrójny szereg utworzony z trzech szeregów równoległych do siebie
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) potrójny szereg; trzy szeregi ustawione równolegle do siebie
SJP.pl
Wiktionary
o trzech szybach; trzyszybowy
SJP.pl
składający się z trzech szyn; trzyszynowy
przymiotnik
(1.1) techn. mający trzy szyny; wykorzystujący trzy szyny
SJP.pl
Wiktionary
mający trzy taśmy, złożony z trzech taśm
SJP.pl
alotropowa odmiana tlenu posiadająca w cząsteczce trzy atomy tego pierwiastka; ozon
SJP.pl
związek chemiczny, którego cząsteczka składa się z trzech atomów tlenu połączonych z jednym atomem lub z kilkoma atomami innego pierwiastka; tritlenek
SJP.pl
taki, którego pomieszczenia wewnętrzne uszeregowane są w trzech równoległych do siebie rzędach
SJP.pl
młyn do rozdrabniania surowców, wyposażony w trzy walce
SJP.pl
składanie się z trzech warstw; trzywarstwowość
SJP.pl
składający się z trzech warstw
przymiotnik
(1.1) liczący trzy warstwy, składający się z trzech warstw
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
o pierwiastku: zawierający atomy tworzące trzy wiązania chemiczne z innymi atomami
przymiotnik
(1.1) przybierający jedną z trzech możliwych wartości
(1.2) chem. wykorzystujący trzy elektrony do utworzenia wiązania chemicznego
SJP.pl
Wiktionary
składający się z trzech wersów; trzywersowy, trzywierszowy
SJP.pl
strofa trzywierszowa lub utwór trzywierszowy
SJP.pl
składający się z trzech wierszy; trzywierszowy
SJP.pl
kompleks trzech wsi
SJP.pl
mający trzy wirniki; trzywirnikowy
SJP.pl
składający się z trzech wiązek
SJP.pl
w chemii: zawierający trzy cząsteczki wody
SJP.pl
czworoboczna płyta z dwoma pionowymi żłobkami dzielącymi ją na trzy pasy, występująca na fryzach budowli w stylu doryckim; tryglif
SJP.pl
przestrzeń o trzech wymiarach; przestrzeń trójwymiarowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest trójwymiarowe
SJP.pl
Wiktionary
1. mający trzy wymiary: długość, szerokość i wysokość;
2. dający złudzenie, że przedstawiane przedmioty lub obrazy mają trzy wymiary
przymiotnik relacyjny
(1.1) mający trzy wymiary (najczęściej: długość, szerokość i wysokość)
przymiotnik jakościowy
(2.1) książk. dający złudzenie, że przedstawiony obraz ma trzy wymiary
SJP.pl
Wiktionary
składający się z trzech wyrazów; trzywyrazowy
SJP.pl
statek transportowy, mający podniesiony pokład na śródokręciu, dziobie i rufie; trójzrębowiec
SJP.pl
SJP.pl
składający się z trzech wyznań
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) herald. element w heraldyce, występujący na herbach i godłach, potrójne wzgórze;
Trójwzgórze – element w heraldyce, występujący na herbach i godłach. Przedstawia trzy wzgórza, zazwyczaj zielone, z których środkowe jest większe od pozostałych. Wzgórza mają zwykle zaokrąglone szczyty, rzadziej spiczaste.
W symbolice trójwzgórze oznacza góry, wyżyny lub po prostu pagórkowatość terenu.
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co trójwątkowe
Wiktionary
mający trzy wątki
SJP.pl
mający trzy atomy węgla w cząsteczce
SJP.pl
współistnienie trzech ośrodków władzy na jakimś terytorium
SJP.pl
odnoszący się do trzech zaborów, związany z trzema zaborami
SJP.pl
obejmujący trzy zakresy, działający w trzech zakresach; trzyzakresowy
SJP.pl
o kwasie lub jego soli: zawierający trzy czynne atomy wodoru dające się zastąpić atomami metalu
SJP.pl
mający trzy zawory
SJP.pl
połączenie trzech miejscowości uzdrowiskowych mających źródła wód leczniczych
SJP.pl
trzysylabowiec;
1. wyraz składający się z trzech zgłosek;
2. rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z trzech zgłosek
Trójzgłoskowiec – metrum o rozmiarze trzech sylab, występujące w wariancie żeńskim (sSs), z natury amfibrachicznym, lub w wariancie męskim (SsS). Z reguły pojawia się w przeplocie z innymi, dłuższymi formatami.
Trójzgłoskowy refren występuje często w rondach:
SJP.pl
Wikipedia
legendarna roślina lecznicza
SJP.pl
SJP.pl
przebiegający na trzy zmiany, wykonywany na trzy zmiany; trzyzmianowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest trójznaczne; cecha tych, którzy są trójznaczni
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. jedna głoska oznaczona za pomocą trzech liter
Trójznak, trigraf – trzy litery oznaczające jedną lub dwie głoski.
Wiktionary oraz Wikipedia
statek transportowy, mający podniesiony pokład na śródokręciu, dziobie i rufie; trójwyspowiec
SJP.pl
SJP.pl
zwinięty trzykrotnie, zwykle w odniesieniu do specjalnie plecionych lin
SJP.pl
1. broń podobna do wideł, mająca trzy metalowe zęby;
2. w mitologii antycznej: trójzębna laska, stanowiąca godło Posejdona (Neptuna) - boga morza
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. wojsk. ręczna broń drzewcowa zakończona potrójnym ostrzem;
(1.2) rodzaj harpuna lub oszczepu do polowania na ryby zakończonego potrójnym ostrzem
(1.3) symbol w kształcie trójzębu (1.1)
Trójząb – rodzaj broni białej, używanej niegdyś przez rybaków do polowania na większe ryby i ośmiornice, składa się z drzewca i osadzonych na nim trzech metalowych zębów, zakończonych hakami.
Trójząb jest atrybutem greckiego Posejdona (rzymskiego Neptuna), używany był przez niego do rozbijania skał i tworzenia źródeł. Jest także atrybutem hinduskiego boga Śiwy.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
mający trzy zęby, zakończony trzema zębami
przymiotnik
(1.1) książk. o osobach mający trzy zęby
(1.2) książk. o przedmiotach mający trzy zęby (ostrza)
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) bot. posiadający trzy łatki
Wiktionary
część przestrzeni ograniczona trzema kątami płaskimi o wspólnym wierzchołku, sąsiednie ramiona kątów pokrywają się
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) mat. bryła ograniczona przez trzy nierównoległe płaszczyzny
SJP.pl
Wiktionary
mający trzy ściany
SJP.pl
statek napędzany motorem o trzech śrubach
SJP.pl
mający trzy żagle
SJP.pl
wilczomlecz trójżebrowy - gatunek roślin z rodziny wilczomleczowatych
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który ma trzy żebra
SJP.pl
Wiktionary
o cechach trójżeńcowatych (rodzina roślin)
Trójżeńcowate ("Burmanniaceae" Blume) – rodzina roślin z rzędu pochrzynowców ("Dioscoreales"). Należy tu 11 rodzajów roślin występujących w strefie międzyzwrotnikowej, przy czym największe ich zróżnicowanie jest w tropikalnej Ameryce Południowej i Środkowej. Występują poza tym także w Ameryce Północnej (Illinois), w południowej Australii i na Nowej Zelandii.
SJP.pl
Wikipedia
o cechach trójżeńcowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
o kablu: mający trzy żyły; trzyżyłowy
SJP.pl
czasownik nieprzechodni dokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. odciąć się ostro (w dyskusji); zbić czyjąś niesłuszną argumentację
(1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. wyrazić stanowczą opinię; powiedzieć komuś prawdę w oczy (bez ogródek)
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trumna
(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. skrzynia
Trówła, tróhła, trógła − malowana, datowana skrzynia na ubrania i cenne przedmioty, element posagu panny młodej, w którym gromadziła wyprawę ślubną. W trówłach, poprzedniczkach szaf, trzymano ubrania i najcenniejsze przedmioty w domu, był one cenne i przekazywane z pokolenia na pokolenie.
Wiktionary oraz Wikipedia
1. instrument muzyczny dęty drewniany (róg) lub dęty blaszany;
2. wydłużony i umięśniony narząd chwytny, zakończony nozdrzami (np. u słonia);
3. przenośnie: niedorajda, fajtłapa, niezdara;
4. gwałtowny wir powietrza powstający w chmurze burzowej, porywający i niszczący wszystko, co spotka na drodze
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zgrub. od: trąbka
(1.2) muz. pot. każdy duży dęty, blaszany instrument muzyczny, np. tuba lub waltornia
(1.3) gwałtowny wir powietrza;
(1.4) zool. wydłużony i umięśniony narząd chwytny u niektórych zwierząt (np. słonia);
(1.5) żart. o człowieku nieenergicznym, niezaradnym
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
wieś w Polsce
Trąbczyn – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Zagórów, nad Czarną Strugą.
SJP.pl
Wikipedia
→ Trąbki Wielkie; trąbkowski
SJP.pl
zdrobnienie od: trąbka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zdrobn. od: trąbka
SJP.pl
Wiktionary
mający kształt trąby, przypominający trąbę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|trąbić.
Wiktionary
ślimak przodoskrzelny zamieszkujący morza arktyczne oraz morza półkuli północnej w strefie umiarkowanej
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
wieś w Polsce
Trąbinek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Dolsk.
Wieś Trambinko położona była w 1581 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.
SJP.pl
Wikipedia
rzadko: trębacz
SJP.pl
ruchoma kuchnia towarzystwa filantropijnego działająca w Warszawie w pierwszych dziesiątkach XX wieku
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. gw-pl|Warszawa. zupa z ruchomej kuchni Towarzystwa Dobroczynności
(1.2) daw. gw-pl|Warszawa. ruchoma kuchnia Towarzystwa Dobroczynności
SJP.pl
Wiktionary
1. grać na trąbce, trąbie;
2. o pojeździe: wydawać sygnał przy pomocy klaksonu; o kierowcy: powodować powstawanie tego dźwięku przez wciskanie klaksonu;
3. potocznie:
a) mówić głośno lub często o czymś;
b) rozgłaszać coś;
c) pić dużo, zwłaszcza alkoholu
czasownik niedokonany
(1.1) wydawać dźwięk trąbką lub trąbą
(1.2) wydawać dźwięk podobny do dźwięku trąbki lub trąby
(1.3) pot. rozpowiadać
SJP.pl
Wiktionary
instrument dęty blaszany
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: trąba
(1.2) muz. bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem;
(1.3) przedmiot sygnalizacyjny przypominający dźwiękiem trąbkę (1.1)
(1.4) anat. zob. trąbka słuchowa., trąbka Eustachiusza
(1.5) ent. specjalny narząd, służący do przyjmowania pokarmu w postaci płynnej
(1.6) geom. zob. trąbka Torricelliego.
(1.7) dawny przyrząd wzmacniający dźwięki dla niedosłyszących
Trąbka – instrument muzyczny z grupy aerofonów.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
osoba zawodowo grająca na trąbce; trębacz
SJP.pl
przypominający trąbkę
SJP.pl
→ Trąbki Wielkie; trąbecki
SJP.pl
1. → trąbka;
2. migdałek trąbkowy - jeden z migdałków układu chłonnego gardła;
3. narcyz trąbkowy - gatunek rośliny z rodziny amarylkowatych
przymiotnik
(1.1) dotyczący trąbki
SJP.pl
Wiktionary
gatunek ryby z rodziny mrukowatych; mruk Petersa
SJP.pl
rząd dużych ssaków łożyskowych
Trąbowce (Proboscidea) – rząd dużych ssaków z infragromady ssaków wyższych (Eutheria), ze słoniami, jako jedynymi żyjącymi przedstawicielami.
SJP.pl
Wikipedia
przedstawiciel jednego z rzędów ssaków łożyskowych reprezentowanego obecnie jedynie przez słonie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|trącać.
Wiktionary
1. lekko uderzać;
2. trącać się:
a) lekko uderzać się nawzajem;
b) stukać się z kimś kieliszkiem, szklanką
czasownik przechodni niedokonany (dk. trącić)
(1.1) szturchać, lekko uderzać
czasownik zwrotny niedokonany trącać się (dk. trącić się)
(2.1) lekko uderzać siebie nawzajem
(2.2) pot. stukać kieliszkiem o kieliszek współbiesiadnika podczas picia alkoholu
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|trącić.
Wiktionary
1. lekko uderzyć, popchnąć;
2. trącić się:
a) lekko uderzyć się nawzajem;
b) potocznie: stuknąć się z kimś kieliszkiem, szklanką
czasownik przechodni dokonany (ndk. trącać)
(1.1) zob. trącać.
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)
(2.1) wydzielać lekki zapach, raczej nieprzyjemny
czasownik zwrotny dokonany trącić się (ndk. trącać się)
(3.1) zob. trącać się.
(3.2) pot. zob. trącać się.
SJP.pl
Wiktionary
przewlekła, bakteryjna choroba zakaźna spowodowana przez prątki, powodująca zmiany w nerwach obwodowych oraz ubytki skórne z następczą, poważną utratą tkanek (palców, nosów, policzków); lepra; choroba Hansena
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) med. choroba zakaźna skóry i układu nerwowego;
(1.2) przest. ent. pszcz. truteń
(1.3) przest. przen. pejor. truteń
Zo
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ trąd
przymiotnik relacyjny
(1.1) med. związany z trądem, dotyczący trądu
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) med. schorzenie skóry wywołane przez łojotok
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
→ trądzik
przymiotnik
(1.1) o skórze, cerze: mający trądzik lub skłonność do trądziku
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. truteń
Wiktionary
Trątnowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Słomniki. Pod względem geograficznym miejscowość leży na obszarze Wyżyny Miechowskiej (około 257 metrów n.p.m.).
Wikipedia
przymiotnik od: trębacz
SJP.pl
1. muzyk grający na trąbce;
2. ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych, występuje w lasach Ameryki Południowej i Środkowej;
3. największy łabędź Ameryki Północnej
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) muz. muzyk, który gra na trąbce
(1.2) sygnalista, który wygrywa sygnały na trąbce
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ trębacz
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. kobieta, która gra na trąbce
SJP.pl
Wiktionary
Trębanów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Ćmielów. Ma status słectwa.
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
rodzina roślin z rzędu jasnotowców, głównie zielnych, także drzew, krzewów i pnączy, o kwiatach grzbiecistych, zebranych w kwiatostany, występujących głównie w strefie umiarkowanej; trędownikowate
SJP.pl
o cechach trędnikowatych (rodzina roślin); trędownikowaty
SJP.pl
przedstawiciel rzędu roślin zielnych (rzadziej krzewów i drzew) z klasy dwuliściennych; trędownikowiec
SJP.pl
1. kobieta chora na trąd;
2. kobieta nietolerowana w jakimś środowisku, do którego należy
Trędowata – dwutomowa powieść Heleny Mniszkówny wydana w Krakowie w 1909 roku. Mimo chłodnego przyjęcia przez krytykę, powieść odniosła sukces czytelniczy.
SJP.pl
Wikipedia
chory na trąd; dotknięty trądem
przymiotnik
(1.1) med. chory na trąd
(1.2) med. z objawami trądu na ciele
(1.3) przen. nieakceptowany w danym środowisku
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) med. osoba chora na trąd
(2.2) przen. osoba nieakceptowana w danym środowisku
SJP.pl
Wiktionary
wieloletnia roślina (bylina lub półkrzew) z rodziny trędownikowatych, występująca na półkuli północnej w wielu gatunkach, mająca właściwości lecznicze i zarazem trujące; skrofularia
Trędownik ("Scrophularia") – rodzaj roślin z rodziny trędownikowatych. Należy do niego ok. 290 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje strefę umiarkowaną półkuli północnej. W Polsce rosną trzy gatunki rodzime z tego rodzaju i jeden przejściowo dziczejący.
Niektóre gatunki z tego rodzaju uprawiane są jako ozdobne (zwłaszcza trędownik uszkowaty "S. auriculata") i wykorzystywane sa lokalnie jako rośliny lecznicze (np. trędownik bulwiasty "S. nodosa").
SJP.pl
Wikipedia
rodzina roślin z rzędu jasnotowców, głównie zielnych, także drzew, krzewów i pnączy, o kwiatach grzbiecistych, zebranych w kwiatostany, występujących głównie w strefie umiarkowanej; trędnikowate
Tr
SJP.pl
Wikipedia
o cechach trędownikowatych (rodzina roślin); trędnikowaty
SJP.pl
przedstawiciel rzędu roślin zielnych (rzadziej krzewów i drzew) z klasy dwuliściennych; trędnikowiec
SJP.pl
trętwian czterorożny - jednoroczna roślina warzywna z rodziny pryszczyrnicowatych; czteroróg rozłożysty, szpinak nowozelandzki
SJP.pl
o cechach trętwianowatych (rodzina roślin)
Trętwianowate ("Tetragoniaceae" Nakai) – rodzina roślin wyróżniana w niektórych systemach klasyfikacyjnych (np. Reveala z lat 1994–1999) w obrębie rzędu goździkowców ("Caryophyllales"). W nowszych systemach (Reveala z lat 2007–2010, system APG III z 2009 i APG IV z 2016) rośliny tu zaliczane włączane są do pryszczyrnicowatych ("Aizoaceae"), a jedyny rodzaj mający reprezentanta we florze Polski – nadbrzeżyca ("Corrigiola") – do rodziny goździkowatych ("Caryophyllaceae").
SJP.pl
Wikipedia
o cechach trętwianowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
dawniej: brak czucia; drętwota
SJP.pl
uzda umożliwiająca jeźdźcowi kierowanie koniem
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. uzda
SJP.pl
Wiktionary