Ty

zaimek osobowy

zaimek osobowy

(1.1) gram. druga osoba liczby pojedynczej

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ty – brytyjski artysta hip-hop
Ty Burrell – amerykański aktor
Ty Cobb – amerykański gracz w baseball
Ty Detmer – amerykański piłkarz
Ty Duin – amerykański koszykarz
Ty Law – amerykański piłkarz
Ty Lawson – amerykański koszykarz
Ty Longley – amerykański gitarzysta
Ty Loomis – amerykański gracz siatkówki na plaży
Ty Murray – dziewięciokrotny mistrz świata – kowboj rodeo. Współzałożyciel i doradca zarządu Professional Bull Riders
Ty Olsson – kanadyjski aktor
Ty Page – amerykański skater

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Izraelu, w Dystrykcie Północnym, nad Jeziorem Tyberiadzkim;

przymiotnik od: Tyberiada

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Tyberiady, związany z Tyberiadą

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyberiusz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Tyberiusz, "Tiberius Claudius Nero", po adopcji "Tiberius Iulius Caesar Augustus", oficjalna tytulatura cesarska Tiberius Caesar Augustus (ur. 16 listopada 42 p.n.e., zm. 16 marca 37 n.e.) – cesarz rzymski, syn Tyberiusza Klaudiusza i Liwii Druzylli, pasierb i następca Oktawiana Augusta.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tybet

cienka, miękka tkanina sukniowa z wełny czesankowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. cienka i miękka tkanina z wełny czesankowej, o splocie skośnym, używana głównie do wyrobu chust, zapasek i sukien

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tybet – region geograficzno-historyczny w Azji
Tybet – de facto niepodległe państwo w latach 1912–1951, nieuznawane na arenie międzynarodowej
Wyżyna Tybetańska – wyżyna w Azji
Tybetański Region Autonomiczny (Tybet) – jednostka administracyjna Chin
Centralny Rząd Tybetański – tybetański rząd na uchodźstwie
Historia Tybetu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tybet.

skrót od: tybetański

Źródła:

SJP.pl

Tybetanka

mieszkanka Tybetu (regionu)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tybetu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tybetańczyk

mieszkaniec Tybetu (regionu)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tybetu, Tybetańskiego Regionu Autonomicznego

Tybetańczyk ("Urocynchramus pylzowi") – gatunek ptaka z rodziny tybetańczyków (Urocynchramidae), której jest jedynym przedstawicielem. Endemit Chin. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tybetański

przymiotnik od: Tybet

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Tybetu; związany lub wywodzący się z Tybetu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język Tybetańczyków;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tybetańskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem tybetańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem tybetańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku tybetańskim

Źródła:

Wiktionary

Tybetolog

badacz języka i kultury Tybetu

Źródła:

SJP.pl

Tybetologia

nauka o języku i kulturze Tybetu

Tybetologia – nauka o językach, literaturze, kulturze, historii i dziejach Tybetu.

Tybetologia jest dziedziną młodą. Chociaż powstała w XIX w., rozwinęła się w pełni dopiero od lat 60. XX wieku, m.in. na skutek dużej fali emigrantów tybetańskich, która dotarła do Stanów Zjednoczonych.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tybetolożka

→ tybetolog

Patrz:tybetolog

Źródła:

SJP.pl

Tybinga

miasto w Niemczech

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. powiatowe miasto w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, siedziba rejencji Tybinga (1.2);

(1.2) geogr. adm. rejencja w południowych Niemczech, w Badenii-Wirtembergii;

Tybinga (niem. "Tübingen", "MAF:",) – powiatowe miasto uniwersyteckie w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, siedziba rejencji Tybinga, w regionie Neckar-Alb, również siedziba powiatu Tybinga. Leży nad rzeką Neckar.

Miasto leży ok. 45 km na południe od Stuttgartu. Liczy 88 358 mieszkańców (31 grudnia 2010), z czego ok. 22 tys. stanowią studenci.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tybinka

klapa z półtwardej skóry, będąca częścią siodła, dająca oparcie dla kolan jeźdźca; tebenka, tabenka, tebinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tybingi

Tybinka – część siodła stanowiąca bok siodła z poduszką kolanową, o którą jeździec opiera kolano.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Tyborów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tyborów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Magnuszew
Tyborów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Cegłów

Źródła:

Wikipedia

Tybr

rzeka we Włoszech; Tyber

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) rzad. geogr. rzeka we Włoszech przepływająca przez Rzym;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tybrzański

→ Tyber, → Tybr

środowiskowo: pomocnik kieszonkowca wyspecjalizowany w przejmowaniu zrabowanej rzeczy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. przestęp. pomocnik złodzieja kieszonkowego wywołujący sztuczny tłok, odwracający uwagę ofiary, zasłaniający moment kradzieży, typujący cel lub też przejmujący łup

(1.2) środ. przestęp. złodziej ubezpieczający kradzież, stojący na czatach, prowadzący obserwację lub ułatwiający ucieczkę

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyche

w mitologii greckiej: personifikacja losu, utożsamiana z rzymską Fortuną

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. bogini i uosobienie przypadku, ślepego losu, szczęścia (pomyślności, powodzenia) i nieszczęścia oraz opiekunka miast, utożsamiana z rzymską Fortuną;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 258;

(1.3) astr. jedna z hipotetycznych planetaanet w Układzie Słonecznym;

Tyche (także Przypadek; gr. Τύχη Týchē ‘ślepy przypadek’, ‘ślepy los’, łac. Tyche, Fortuna od "fors, fortis" ‘los’, ‘traf’) – w mitologii greckiej bogini i uosobienie przypadku, „ślepego” losu, szczęścia (pomyślności, powodzenia) i nieszczęścia; opiekunka miast; utożsamiana z rzymską Fortuną.

Źródła:

Tychowo (niem. "Groß Tychow") – miasto w północnozachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, siedziba gminy Tychowo. Położone na pograniczu Pojezierza Drawskiego i Równiny Białogardzkiej, w zlewni strugi Liśnicy.

Według danych z 31 grudnia 2016 r. miasto miało 2518 mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tychowski

→ Tychów, → Tychowo

Patrz:Tychów, → Tychowo

Źródła:

SJP.pl

Tychy

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Polsce;

}|-

Tychy ( Tichau, czes. "Tichov") – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.

Według danych GUS z 30 czerwca 2025 r., miasto było zamieszkiwane przez 120 518 osoby.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tychów

wieś w Polsce

Tychów ( Tychovia, Tychau) – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Czarnocin.

Wieś biskupstwa włocławskiego w powiecie piotrkowskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tychówko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tychówko – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój
Tychówko – opuszczona osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Tychowo

Źródła:

Wikipedia

Tyci

bardzo mały

przymiotnik

(1.1) pot. pieszcz. albo żart.: bardzo mały

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tyć.

SJP.pl
Wiktionary

Tycjan

kolor zbliżony do miedzianego, rudopomarańczowego, często mylony z pomarańczowym; kolor tycjanowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Tycjan, właśc. Tiziano Vecelli lub Vecellio (ur. ok. 1488–1490 w Pieve di Cadore, zm. 27 sierpnia 1576 w Wenecji) – włoski malarz, czołowy przedstawiciel szkoły weneckiej włoskiego malarstwa renesansowego. Uczeń Giovanniego Belliniego oraz Giorgiona.

Od imienia artysty wywodzi się słowo "tycjanowski" używane na określenie koloru rudopomarańczowego, często wykorzystywanego w obrazach.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tycjanowski

1. dotyczący Tycjana, związany z Tycjanem (włoskim malarzem);
2. o kolorze: rudopomarańczowy, złotorudy

przymiotnik

(1.1) dotyczący Tycjana, związany z Tycjanem – włoskim malarzem

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Lwów. żartować

(1.2) środ. przestęp. pomagać złodziejowi w kradzieży kieszonkowej

1. długi sztywny pręt drewniany; żerdź;
2. sprzęt sportowy używany w dyscyplinie lekkoatletycznej: skok o tyczce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: tyka

(1.2) sport. elastyczny pręt do wykonywania skoków o tyczce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Mieczysław Tyczka (ur. 1925) – profesor nauk prawnych
Antoni Tyczka – (ur. 1952) – polski polityk
Edward Nowicki ps „Tyczka” (1910-1945) – porucznik
tyczka geodezyjna
Ostew

Damian Tyczyński (ur. 2000), hokeista
Jerzy Tyczyński (1923-1944), powstaniec warszawski, żołnierz kompanii „Koszta” AK
Jerzy Tyczyński (ur. 1907), aktor
Stanisław Tyczyński (ur. 1958), przedsiębiorca, założyciel radia RMF FM
Tadeusz Tyczyński (1923-1944), powstaniec warszawski, żołnierz batalionu „Zośka” AK
Wiesław Tyczyński (1922-1944), powstaniec warszawski, żołnierz batalionu „Zośka” AK
Wojciech Tyczyński (1892-1959), pułkownik piechoty Wojska Polskiego II RP
Kanał Tyczyński – historyczny kanał łączący niegdyś Tyczyn z Sieradzem

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tydz.

skrót od: tydzień

skrót, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = tydzień

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tydzień

okres 7 dni, najczęściej od poniedziałku do niedzieli

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie;

(1.2) każdy okres siedmiu dni

Tydzień – pozaukładowa jednostka czasu; część miesiąca licząca siedem dni, od poniedziałku do niedzieli; każdy okres liczący siedem dni. Ta miara czasu związana jest z fazami Księżyca i odpowiada w przybliżeniu 1/4 miesiąca.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

przedrostek

(1.1) …tworzący pierwszy człon wyrazów związanych z niewidomymi i niedowidzącymi oraz ze ślepotą

Źródła:

Wiktionary

Tyflografia

wypukły druk dla niewidomych

Źródła:

SJP.pl

Tyflograficzny

→ tyflografia

Patrz:tyflografia

Źródła:

SJP.pl

Tyflografika

SJP.pl
Wikipedia

Tyfon

urządzenie alarmowania akustycznego, zamontowane na stopniach i obudowie samochodów pożarniczych; używane do dawania sygnałów ostrzegawczych w czasie jazdy do pożaru

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mitgr. potwór z mitów greckich, pół człowiek, pół zwierzę o ogromnym wzroście i sile;

Tyfon (także Tyfeus, Tyfaon bądź Tyfos, gr. Τυφῶν "Typhō̂n", Τυφωεύς "Typhōeús", Τυφάων "Typháōn" bądź Τυφώς Typhṓs) – w mitologii greckiej najmłodszy syn Gai i Tartarosa.

SJP.pl

Tygel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. patelnia

Źródła:

Wiktionary

Tygiel

1. naczynie laboratoryjne różnej pojemności, używane w przemyśle i w laboratoriach chemicznych do topienia metali oraz do spalania i prażenia różnych substancji;
2. miejsce lub stan, w którym zachodzą gwałtowne przemiany, zwykle społeczne, narodowościowe lub religijne;
3. przestarzałe:
a) naczynie kuchenne w kształcie miseczki z długą rączką; rynka;
b) zawartość tego naczynia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lab. techn. element wyposażenia laboratoryjnego, naczynie o kształcie podobnym do kubka, służące do wykonywania operacji na substancjach stałych wymagających wysokiej temperatury, np. suchej destylacji, stapiania metali itd.

(1.2) kulin. naczynie kuchenne w kształcie miseczki z długą rączką

(1.3) przen. miejsce, w którym zachodzi wiele zmian społecznych, w którym mieszają się narodowości, wyznania itd.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tygielek

mały tygiel; zawartość tego naczynia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. mały tygiel

(1.2) małe, metalowe naczynie z rączką, służące np. do zaparzania kawy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tygielski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Wojciech Tygielski – polski historyk
Zdzisław Tygielski – polski aktor, śpiewak operetkowy, musicalowy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

przysłówek

(1.1) ileś tygodni, przez wiele tygodni

forma rzeczownika.

(2.1) N. lm. od: tydzień

Źródła:

Wiktionary

Tygodnik

publikacja wydawana raz w tygodniu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czasopismo ukazujące się co tydzień;

SJP.pl
Wiktionary

1. największy z żyjących obecnie wielkich kotów o długości ciała do 2 metrów, ogona do 1,1 metra i wadze do 360 kg, drapieżnik o zmiennym ubarwieniu, polujący głównie na zwierzęta kopytne, żyjący 15-17 lat w gęstych zaroślach i górskich lasach, zwykle w pobliżu rzek w krajach południowej, wschodniej i południowo-wschodniej Azji oraz Archipelagu Malajskiego;
2. w czasie drugiej wojny światowej: typ niemieckiego ciężkiego czołgu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Panthera tigris|Linnaeus|ref=tak., duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści;

(1.2) pot. wojsk. czołg niemiecki;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tygrysek

mały tygrys

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: tygrys

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tygrysi

dotyczący tygrysa (drapieżnik z rodziny kotów)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tygrysem; dotyczący tygrysa

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do tygrysa, będący jego własnością

przymiotnik jakościowy

SJP.pl
Wiktionary

Tygryska

mały tygrys

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

tygryska nagobroda, tygryska rdzawoszyja – ptaki z rodzaju Tigrisoma
tygryska (tygrysówka) – rodzaj roślin należący do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tygryskowy

→ tygrysek

Patrz:tygrysek

Źródła:

SJP.pl

Tygrysówka

rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych; tygryska

przybierać na wadze, stawać się grubym, otyłym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. herbata

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: tyć

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowej Etiopii, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO

(1.2) mitgr. pierwsza kobieta, która złożyła ofiarę Dionizosowi

Tyja (amhar. ጢያ) – miasto w środkowej Etiopii, w regionie administracyjnym Jedebub Byhierocz, Byhiereseboczynna Hyzbocz. W pobliżu znajduje się stanowisko archeologiczne z 36 kamiennymi stelami, które najprawdopodobniej wyznaczają miejsce nekropoli.

W 1980 roku stanowisko w Tyji zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tyjater

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. teatr

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kult. przedstawienie teatralne

Źródła:

Wiktionary

Tyjuś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Teodor

Źródła:

Wiktionary

Tyk

czerwone, matowe płótno używane na wsypy

Źródła:

SJP.pl

Tyka

1. długa tyczka;
2. przenośnie: wysoki chudzielec

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od: tyczka

(1.2) żerdź, np. ustawiana jako podpora dla roślin

(1.3) przen. wysoka i szczupła osoba

(1.4) łow. główna część poroża u jeleniowatych, z której wyrastają odnogi

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ter. od: tykać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tykanie

1. dotykać, powodując poruszanie się czegoś; tknąć, tknąć się, tykać się;
2. mówić komuś "na ty", zwracać się do kogoś po imieniu;
3. czynić komuś krzywdę;
4. wykorzystywać kogoś seksualnie;
5. zabierać się za coś, zaczynać coś robić;
6. napoczynać, naruszać coś, kosztować czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tykać.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tykać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. tyknąć)

(1.1) o zegarze: wydawać krótki odgłos przy przesunięciu wskazówki

(1.2) pot. zwracać się do kogoś „ty” zamiast „pan”/„pani”

czasownik przechodni niedokonany (dk. tknąć)

(2.1) dotykać

(2.2) wchodzić w kontakt (np. fizyczny, seksualny) z inną osobą

(2.3) powodować wrażenie, uczucie

(2.4) zajmować się czymś

Źródła:

roślina warzywna z rodziny dyniowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roślina o dyniowatych owocach, uprawiana w tropikach;

(1.2) bot. butelkowaty owoc tykwy (1.1) używany jako naczynie

(1.3) daw. żart. bójka

Tykwa ("Lagenaria" Ser.) – rodzaj jednorocznych, pnących roślin tropikalnych z rodziny dyniowatych. Obejmuje 6 gatunków. Występują one w Afryce środkowej i południowej, włącznie z Madagaskarem. Jako rośliny introdukowane obecne są na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tykwowy

→ tykwa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tykwą, dotyczący tykwy

Patrz:tykwa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyl

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Tyla

zaimek liczebny wskazujący

Źródła:

Wiktionary

Tylenol

Tylicki

→ Tylicz (wieś w Polsce)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bartłomiej Tylicki (zm. 1609) – polski szlachcic
Jacek Tylicki (ur. 1951) – polski artysta multimedialny
Justyna Budzińska-Tylicka (1867-1936) – polska działaczka feministyczna, socjalistyczna i społeczna, polityczka, lekarka
Piotr Tylicki (1543–1616) – biskup katolicki i urzędnik królewski
Sebastian Tylicki (ur. 1989) – polski siatkarz
Stanisław Tylicki (1895–1918) – polski wojskowy
Zygmunt Tylicki (1934-2018) – polski polityk

partykuła

(1.1) oznacza ograniczenie, wyróżnienie, wyodrębnienie

spójnik

(2.1) łączy frazy o przeciwstawnym znaczeniu lub wyodrębnia dany element

Tylko – debiutancki album solowy Pablopavo, wydany 25 października 2014 przez Karrot Kommando. Wcześniejsze płyty długogrające z jego udziałem powstawały przede wszystkim pod szyldem Pablopavo i Ludziki. Album zadebiutował na 46. pozycji zestawienia OLiS.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tylkowo

Źródła:

Wikipedia

Tylkowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Krzysztof Tylkowski – polski bobsleista
Leszek Tylkowski – polski trener i sędzia szermierczy

Tylnonapędowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) mot. o pojeździe: wyposażony w napęd na tylną oś

Źródła:

Wiktionary

Tylność

→ tylny

Patrz:tylny

Źródła:

SJP.pl

Tylny

umieszczony z tyłu

Wikipedia

Tylża

dawna nazwa miasta Sowieck w Federacji Rosyjskiej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto położone w obwodzie królewieckim, u ujścia Tylży (1.2) do Niemna (egzonim wariantowy wg KSNG);

partykuła wzmacniająca (np. tym bardziej)

forma zaimka.

(1.1) N., Ms. lp. oraz C. lm. od: ten

(1.2) N., Ms. lp. oraz C. lm. od: to

przysłówek

(2.1) im … tym … – wskazuje zwiększanie się jednej cechy wraz ze wzrostem drugiej lub proporcjonalną zależność jednej zmiany względem drugiej

(2.2) …wskazujący na większy stopień intensywności cechy lub stanu rzeczy w podanych okolicznościach

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tym – rzeka w Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej
Tym – rzeka w Rosji, na Sachalinie
Daniel Tym (XVII w.) – gdański i warszawski ludwisarz
Juliusz Tym (ur. 1969) – polski historyk i żołnierz
Stanisław Tym (ur. 1937) – polski aktor, reżyser i satyryk
1TYM – zespół hip-hopowy
Tong Yang Moolsan – marka południowokoreańskich ciągników rolniczych

(1.1) pot. coś tymczasowego, na krótki czas

(1.2) pot. środ. tymczasowy dom i opieka dla zwierzęcia przed adopcją

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tymczasem

1. w tym właśnie czasie, kiedy dzieje się coś innego, np.: Ty odrabiaj lekcje, ja tymczasem pójdę do sklepu.;
2. teraz, obecnie, na razie, do chwili aż coś nastąpi, np.: Tymczasem zastanów się, nic nie odpowiadaj.;
3. jednak, natomiast, wszakże, pomimo to, np.: Byłem innego zdania, tymczasem się okazało, że on miał rację.

partykuła

(1.1) sygnalizuje treść przeciwstawną do tego, co było powiedziane przed chwilą

(1.2) sygnalizuje treść niezgodną z oczekiwaniami wyrażonymi w pierwszej części zdania

przysłówek

(2.1) w tym samym czasie, o którym była mowa

(2.2) do tego czasu, o którym była mowa

wykrzyknik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Thymus vulgaris|ref=tak., gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa;

(1.2) kulin. spoż. liście czasem wraz z łodygą tymianku (1.1) używane jako przyprawa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

macierzanka tymianek, zwana także tymiankiem – roślina
Tymianek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Koźminek

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tymianka

nazwa kilku wsi w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tymianka – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Stryków
Tymianka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Kotuń
Tymianka – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Nurzec-Stacja
Tymianka – rzeka, dopływ Radomki
Tymianka – struga, dopływ Grabi
Tymianka – struga, dopływ Trojanówki

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tymiankowy

→ tymianek

przymiotnik

(1.1) o zapachu tymianku

Patrz:tymianek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tymienice – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Lubsko
Tymienice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola

(1.1) biochem. jedna z czterech podstawowych zasad azotowych DNA, pochodna pirymidyny

Tymina (skróty: Thy, T) – organiczny związek chemiczny z grupy pirymidyn, jedna z pięciu zasad azotowych, wchodzących w skład podstawowych nukleotydów kwasów nukleinowych (DNA i RNA). W dwuniciowych kwasach nukleinowych tymina tworzy parę komplementarną z adeniną za pomocą dwóch wiązań wodorowych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyminowy

→ tymina

Patrz:tymina

Źródła:

SJP.pl

Tymiński

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksandr Tymiński – rosyjski nauczyciel i działacz społeczny
Antoni Tymiński – polski szlachcic, urzędnik staropolski
Eugeniusz Tymiński – polski żołnierz podziemia
Jakub Tymiński – polski szlachcic, urzędnik staropolski
Józef Tymiński – polski prawnik i urzędnik państwowy
Kazimierz Tymiński – polski więzień obozu koncentracyjnego KL Auschwitz, pisarz
Łukasz Tymiński – polski piłkarz
Michał Tymiński – polski szlachcic, urzędnik staropolski
Romuald Nałęcz-Tymiński – polski oficer, marynarz
Stanisław Tymiński – polski biznesmen i polityk

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, składnik olejków eterycznych występujących w macierzance (tymianku), lebiodce (oregano) i cząbrze;

Tymol – organiczny związek chemiczny z grupy terpenoidów i fenoli. Jest obok swojego izomeru karwakrolu składnikiem olejków eterycznych występujących w macierzance (tymianku), lebiodce (oregano) i cząbrze. Tworzy bezbarwne kryształy o charakterystycznym silnym zapachu macierzanki.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tymoleptyk

lek poprawiający nastrój, znoszący stan depresyjny; lek antydepresyjny

Źródła:

SJP.pl

Tymolowy

→ tymol

Patrz:tymol

Źródła:

SJP.pl

Tymon

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: Tymona

Tymon – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „ten, który czci”, utworzone od imion złożonych typu Timótheos za pomocą sufiksu --n i usunięcie pozostałej części.

Imię zaczęło zyskiwać popularność w Polsce w latach osiemdziesiątych XX wieku. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 41720 mężczyzn o imieniu Tymon nadanym jako imię pierwsze.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tymonek

Tymoteusz

Źródła:

SJP.pl

Tymoteuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tymoteusza lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Tymoteusza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tymotka

jednoroczna lub wieloletnia roślina z rodziny traw; brzanka

SJP.pl
Wikipedia

Tympanometryczny

→ tympanometria

Patrz:tympanometria

Źródła:

SJP.pl

Tympanon

tympan;
1. bębenek ucha; błona bębenkowa;
2. trójkątne pole frontonu;
3. płyta półkolista nad nadprożem portalu;
4. antyczny bębenek ręczny o dwóch membranach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. gładkie lub wypełnione płaskorzeźbą pole wewnątrz frontonu;

(1.2) archit. półkoliste lub ostrołukowe pole między nadprożem a łukiem portalu

(1.3) daw. muz. bębenek używany przy ceremoniach w starożytnej Grecji i Rzymie;

(1.4) daw. techn. starożytne bębnowe koło czerpakowe do wody;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tympanoplastyka

operacyjne odtworzenie błony bębenkowej lub jej części

Tympanoplastyka, operacja tympanoplastyczna – rodzaj operacji laryngologicznej poprawiającej słuch poprzez odtworzenie drogi przewodzenia dźwięku w uchu środkowym.

Istotą zabiegu jest rekonstrukcja kosteczek słuchowych lub błony bębenkowej. Tympanoplastyka to operacja w obrębie jamy bębenkowej. Wykonuje się ją przy użyciu mikroskopu operacyjnego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tympanosklerotyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z tympanosklerozą, świadczący o tympanosklerozie

Źródła:

Wiktionary

Tympanoskleroza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. odkładanie się złogów soli wapnia w tkankach ucha środkowego, zwłaszcza w błonie śluzowej ścian jamy bębenkowej;

Tympanoskleroza (łac. "tympanosclerosis"), stwardnienie ucha środkowego – forma schorzenia ucha środkowego. Proces chorobotwórczy powodujący włóknienie i tworzenie się złogów soli wapnia w obrębie ucha środkowego i trąbki Eustachiusza. Czasami poprzez usztywnienie kosteczek słuchowych i przerost złogów dochodzi do utraty lub upośledzenia słuchu.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tyn

dawniej: płot z gałęzi; także: ogrodzone takim płotem miejsce

Tyndall – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Bon Homme.

Źródła:

Wikipedia

Tynf

potoczna nazwa polskiej srebrnej złotówki (wartość nominalna - 1 zł (30 gr), wartość realna - ok. 12-18 gr) bitej przez Andrzeja Tymfa w latach 1663-67; tymf

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim nazwa dzielnic polskich miast i wsi;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tyniec – dzielnica Kalisza
Tyniec – dzielnica Krakowa; tamże znane opactwo benedyktynów
Tyniec – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Oksa
Tyniec Legnicki – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Ruja
Tyniec Mały – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kobierzyce
Tyniec nad Ślęzą – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kobierzyce
Gmina Tyniec
Krzysztof Tyniec

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyniecki

związany z Tyńcem

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tynkal

minerał zbudowany głównie z uwodnionego boranu sodu; tinkal, boraks rodzimy

Źródła:

SJP.pl

1. warstwa zaprawy nakładana na ściany itp. dla ochrony przed wpływami atmosferycznymi (i dla poprawienia wyglądu); tynki (rzadziej);
2. ironicznie: zbyt mocny makijaż

Źródła:

SJP.pl

1. → tynk;
2. gładź tynkowa - zewnętrzna gładka warstwa tynku z zaprawy budowlanej

Źródła:

SJP.pl

Tynktura

tinktura;
1. lecznicza nalewka przyrządzana na substancjach roślinnych lub zwierzęcych;
2. alkoholowy roztwór preparatów lekarskich;
3. barwa używana przy pokrywaniu pól i godeł w herbach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) herald. barwa używana w heraldyce do wypełniania pól i godeł;

(1.2) farm. lecznicza nalewka alkoholowa, eterowa, ewentualnie wodna, zrobiona na podstawie składników roślinnych lub zwierzęcych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tynktura (alchemia)
Tynktura (heraldyka)
Tynktura w perfumiarstwie – półprodukt otrzymywany metodą ekstrakcji substancji zapachowych z naturalnych surowców pochodzenia roślinnego (zob. np. pozyskiwanie olejku lawendowego) lub zwierzęcego (zo...

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Typ

1. rodzaj, model, wzór czegoś;
2. zespół cech charakterystycznych człowieka związanych z jego przynależnością etniczną;
3. jednostka klasyfikacyjna w systematyce organizmów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj, klasa

(1.2) osoba skupiająca cechy ludzi pewnej kategorii

(1.3) ktoś lub coś przewidziane przez kogoś na zwycięzcę

(1.4) syst. zool. kategoria w systematyce zwierząt;

(1.5) charakterystyczny wygląd i budowa człowieka w zależności od jego rasy lub przynależności etnicznej

(1.6) inform. opis rodzaju, struktury i zakresu wartości, jakie może przyjmować dany literał, zmienna, stała, argument, wynik funkcji lub wartość;

(1.7) mat. obiekt przypisany do każdego elementu pewnej kolekcji, pozwalający na określenie jak zachowuje się każdy z nich i jakie operacje są na nim wykonalne

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. podejrzany mężczyzna

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

typ – podstawowy element zbioru badanego za pomocą typologii
typ – określenie w teologii i biblistyce
typ (phylum) – kategoria systematyczna
typ danych
typ nomenklatoryczny
typ siedliskowy lasu
typ widmowy
baramin – w terminologii kreacjonistycznej „typ”, „podstawowy typ”, „prototyp”

Typerka

→ typer

Patrz:typer

Źródła:

SJP.pl

Typerski

→ typer

Patrz:typer

Źródła:

SJP.pl

Typiara

potocznie: bliżej nieznana kobieta; kolesiówa, kolesiówka, gościówa, babka, facetka

Typin – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tomaszów Lubelski.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Tomaszów Lubelski. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 414 mieszkańców.

Źródła:

Wikipedia

Typizacja

1. klasyfikacja według typów;
2. ujednolicenie urządzeń, konstrukcji itp. w celu uproszczenia i zmniejszenia kosztów produkcji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) klasyfikowanie według określonych typów

termin mający szereg znaczeń związanych z użyciem znaków pisarskich w druku i samym drukiem; projektowanie znaków pisarskich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) technika druku wypukłego, drukarstwo;

(1.2) ogół zagadnień dotyczących projektowania drukowanych liter i innych znaków pisarskich oraz wzajemnych relacji pomiędzy grupami znaków

forma typograficzna ilustrująca znaczenie użytego słowa, np. wydrukowanie wyrazu "czerwony" na czerwono

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

typogram (typogram Uhorczaka) – metoda przedstawiania zjawisk na mapach
typogram – forma typograficzna

Źródła:

Typooffset

technika drukowania wypukłego; letterset

czasownik przechodni niedokonany (dk. wytypować)

(1.1) wybierać z grupy osobę albo rzecz uznawaną za najodpowiedniejszą

(1.2) wyznaczać kogoś na jakieś stanowisko albo przewidywać jakie miejsce ktoś zajmie

(1.3) sport. przewidywać wynik spotkania, turnieju albo konkursu

Źródła:

Wiktionary

Typowiej

Typowszy

stopień wyższy od przymiotnika: typowy; bardziej typowy

Źródła:

SJP.pl

Typowy

1. odpowiadający jakiemuś typowi, charakterystyczny (np. Sceny grozy są typowe dla horrorów.);
2. często spotykany, powszechny (np. typowe zachowanie);
3. o kimś: posiadający cechy charakterystyczne dla jakiegoś wzoru (np. typowy bezrobotny);
4. wykonany w oparciu o określony wzór, standardowy (np. projekt typowy)

przymiotnik

(1.1) często spotykany

(1.2) będący charakterystyczną cechą określonego typu

(1.3) będący reprezentantem jakiegoś typu, najlepiej oddającym jego specyfikę

(1.4) banalny, prosty, mało wyrafinowany

(1.5) wykonany według zwykłego schematu

(1.1) geogr. adm. miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) mitnord. nordycki bóg wojny, walki, siły i honoru;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tyr – miasto w starożytnej Fenicji, obecnie w Libanie,
Tyr – bóg nordycki,
Tyr – album zespołu Black Sabbath z 1990 roku,
Tyr – nazwa skrótowa tyrozyny,
Týr – grupa muzyczna z Wysp Owczych,
Týr – album grupy Týr.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyra

potocznie: ciężko pracować; harować, mordować się, zasuwać, zapracowywać się

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tyra Danebod (?–ok. 935) – żona króla duńskiego Gorma Starego, matka Haralda Sinozębego
Thyra duńska (?–ok. 1000) – królowa norweska, córka Haralda Sinozębego
JKW Księżna Thyra (1853–1933) – córka króla duńskiego Chrystiana IX
JKW Księżna Thyra Louise (1880–1945) – córka króla duńskiego Fryderyka VIII
Tyra – dawna wieś na Śląsku Cieszyńskim, obecnie dzielnica Trzyńca.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyrada

1. dłuższe przemówienie bohatera w ramach dialogu;
2. długa, nudna mowa na jakiś temat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) długa wypowiedź na jakiś temat, utrzymana zwykle w podniosłym stylu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyrakowski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Tyralier

członek oddziałów tyralierskich; woltyżer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. wojsk. żołnierz oddziału piechoty walczący w szyku rozproszonym (tyralierze)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyraliera

tyralierka;
1. luźny szyk bojowy piechoty;
2. żołnierze ustawieni w tym szyku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. szyk bojowy piechoty, w którym żołnierze są rozproszeni, lecz formują pojedynczą linię wzdłuż linii frontu;

(1.2) wojsk. żołnierze walczący w tyralierze (1.1)

Tyraliera (linia tyralierska) – rozproszony liniowy szyk bojowy piechoty.

ciemiężca, osoba, która narzuca komuś swoją wolę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. udzielny władca starożytnej polis greckiej, dochodzący do władzy zazwyczaj na drodze przewrotu albo otrzymując swoje władztwo z zewnątrz, z rzadka przez dziedziczenie;

(1.2) przen. człowiek okrutny, nieliczący się ze zdaniem innych, narzucający swą wolę

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Tyrannus|ref=tak.

Tyran (gr. τύραννος "tyrannos") – osoba sprawująca nieograniczoną władzę, często zdobytą niezgodnie z prawem. Rządy tyrana (lub tyranów) noszą nazwę tyranii.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyraneczek

Tyraniczek

tyraniczek Sztolcmana - niewielki ptak z rodziny gorzyków; Tyranneutes stolzmanni

Źródła:

SJP.pl

Tyranicznie

przysłówek

(1.1) rzad. w sposób tyraniczny

Źródła:

Wiktionary

Tyraniczny

właściwy tyranom, tyranii; tyrański

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. (także. przen.) związany z tyranią, odnoszący się do tyranii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tyrać.

Źródła:

Wiktionary

kobieta tyran; despotka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: tyran

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

tyranka (Platydracus) – rodzaj chrząszczy z rodziny kusakowatych
tyranka – pierwszy człon nazwy zwyczajowej ptaków z rodzajów Myiophobus oraz Onychorhynchus

Tyraspol

stolica Naddniestrza, autonomicznej republiki w Mołdawii

lampa elektronowa z trzema elektrodami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektron. lampa gazowana posiadająca trzy elektrody: anodę, katodę oraz siatkę;

Tyratron – lampa gazowana zbliżona konstrukcyjnie do gazotronu. Jest to pochodna gazotronu powstała przez umieszczenie pomiędzy anodą i katodą jednej lub kilku siatek. Siatki te służą do regulacji napięcia anodowego, przy którym lampa zacznie przewodzić prąd.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyrawski

→ Tyrawa Wołoska (wieś w Polsce)

Źródła:

SJP.pl

Tyrać

potocznie: ciężko pracować; harować, mordować się, zasuwać, zapracowywać się

czasownik nieprzechodni

(1.1) pot. ciężko pracować

białko, którego stężenie używane jest w badaniach diagnostycznych nowotworów tarczycy

dział medycyny zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób tarczycy

Tyreologia (z gr. θυρεός, thyreos – tarcza; λόγος, logos – nauka) – nauka z dziedziny endokrynologii skupiająca się na tarczycy. Nauka ta opiera się na budowie anatomicznej, histologicznej, leczeniu oraz wpływie tego gruczołu na funkcjonowanie i regulację hormonalną organizmu.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyreologiczny

→ tyreologia

Patrz:tyreologia

Źródła:

Źródła:

Wikipedia

Tyrnawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rumunii, powstaje z połączenia Małej Tyrnawy i Wielkiej Tyrnawy, uchodzi do Maruszy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tyrnawa – wieś w Bułgarii, w obwodzie Jamboł
Tyrnawa – wieś w Bułgarii, w obwodzie Wraca

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tyrnowo

Małko Tyrnowo - miasto w południowo-wschodniej Bułgarii

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Wielkie Tyrnowo
Małko Tyrnowo

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyrnowski

przymiotnik relacyjny

hormon tarczycy, aminokwas zawierający jod; tetrajodotyronina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, jeden z hormonów tarczycy;

Nie mylić z: tyrozyna oraz tymozyna.

Tyroksyna ("tetrajodotyronina", "T4") – organiczny związek chemiczny, który obok trójjodotyroniny jest podstawowym hormonem produkowanym przez tarczycę.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyrol

region historyczny i geograficzny w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyrolski

→ Tyrol

przymiotnik

(1.1) dotyczący Tyrolu, związany z Tyrolem, pochodzący z Tyrolu

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ludwik Tyrowicz (1901–1958) – polski grafik
Ludwik Tyrowicz (1861–1930) – polski rzeźbiarz
Maria Matey-Tyrowicz (1931–2016) – polska prawniczka
Marian Tyrowicz (1901–1989) – polski historyk
Joanna Tyrowicz (ur. 1980) – polska ekonomistka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyrozyna

aminokwas aromatyczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, aminokwas wchodzący w skład wielu białek, przekształcany m.in. w hormony - tyroksynę i adrenalinę;

związany z Morzem Tyrreńskim

przymiotnik

(1.1) geogr. dotyczący Morza Tyrreńskiego

(1.2) hist. związany z Tyrreńczykami (Etruskami)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyrs

1. ozdobna laska, atrybut Dionizosa
2. laska opleciona liśćmi jako motyw architektoniczny lub plastyczny; tyrsos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mitgr. mitrzym. laska opleciona winoroślą i bluszczem oraz zakończona szyszką sosny pinii; atrybut Dionizosa (Bachusa), menad (bachantek) i satyrów; symbol płodności;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tyrs (gr. Thyrsos, łac. Thyrsus) – imię męskie
tyrs (gr. thyrsos, łac. thyrsus) – laska zakończona szyszką i opleciona bluszczem lub winoroślą; w mitologii greckiej i rzymskiej atrybut Dionizosa (Bachusa), menad (bachantek), satyrów
tyrs - rodzaj kwiatostanu
Thyrsus, Palmatius, Bonifatius (Tyrsus, Palmacjusz i Bonifacy) – męczennicy trewirscy, święci Kościoła katolickiego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyrsos

laska opleciona liśćmi jako motyw architektoniczny lub plastyczny; tyrs

Źródła:

SJP.pl

Tyrtajos

Tyrteusz

poeta grecki z VII w.p.n.e.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyrystorowy

przymiotnik relacyjny

(1.3) karc. rodzaj gry;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

1000 – liczba tysiąc
1000 – rok tysięczny
tysiąc – gra karciana
tysiąc – gra w kości

1. okres tysiąca lat;
2. tysięczna rocznica czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) tysiąc lat

(1.2) rocznica założenia lub wydarzenia, od którego minęło tysiąc lat

Tysiąclecie, milenium, millennium (łac. "mille annum" – tysiąc lat) – pozaukładowa jednostka miary czasu obejmująca 1000 lat.

Tysiąclecia kalendarzowe (w kalendarzu gregoriańskim i większości innych) liczone są od roku kończącego się cyframi „001” do najbliższego roku kończącego się trzema zerami, a więc II tysiąclecie trwało od roku 1001 do 2000, a wraz z rokiem 2001 rozpoczęło się III tysiąclecie.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tysiącletni

mający tysiąc lat, trwający tysiąc lat itp.

przymiotnik

(1.1) mający tysiąc lat

zdrobnienie od: tysiąc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od tysiąc

tysięczny;
1. liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 1000;
2. bardzo liczny

Tysiączna, tysięczna – jednostka miary kąta płaskiego spoza układu SI.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tysiącznakowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający tysiąc znaków

Źródła:

Wiktionary

Tysiącznik

lecznicza roślina zielna z rodziny goryczkowatych; centuria

Źródła:

SJP.pl

Tysiączny

tysięczny;
1. liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 1000;
2. bardzo liczny

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 1000

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tysiączłotowy

[czytaj: tysiąc-złotowy] mający wartość tysiąca złotych

mieszkaniec Tychów; Tychowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tychów

(1.2) osoba pochodząca z Tychów, urodzona w Tychach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyszanka

mieszkanka Tychów; Tychowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tychów

(1.2) kobieta pochodząca z Tychów, urodzona w Tychach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyszerka

tyszerka płaskowiaczek - gatunek motyla, szkodnik dębów

Źródła:

SJP.pl

Tyszka

nazwisko

Tyszka (liczba mnoga: Tyszkowie) – polskie nazwisko; na początku lat 90. w Polsce nosiło je ok. 2800 osób.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyszkiewicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksander Tyszkiewicz
Alfred Maria Tyszkiewicz (lit. Alfredas (Alfis) Tiškevičius; 1913–2008) – polsko-litewski hrabia, właściciel dawnego majątku Tyszkiewiczów w Połądze, honorowy obywatel Połągi
Antoni Dominik Tyszkiewicz herbu Leliwa (ur. 1692 – zm. 31 stycznia 1762 w Olsiadach) – biskup żmudzki od 16 września 1740, biskup tytularny menniteński, sufragan kijowski
Antoni Jan Tyszkiewicz herbu Leliwa (ur. 1609 – zm. 1649 roku) – marszałek nadworny litewski w 1645 roku
Antoni Kazimierz Tyszkiewicz (ur. 1723, zm. 12 kwietnia 1778 w Mińsku) – polski hrabia, generał lejtnant armii Wielkiego Księstwa Litewskiego.
Beata Tyszkiewicz (ur. 1938) – polska aktorka filmowa i telewizyjna, publicystka i działaczka społeczna
Benedykt Henryk Tyszkiewicz herbu Leliwa (ur. 1852 Niemież, zm. 1935) – polski fotograf, ziemianin, hrabia, papieski szambelan odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Piusa IX
Dymitr Tyszkiewicz herbu Leliwa (ur. w Mińsku, zm. 1609), podkomorzy kijowski, marszałek królewski 1576, starosta miński, pisrz zamków ukraińskich, był wyznawcą prawosławia
Eustachy (Ostafi) Jan Tyszkiewicz-Łohojski herbu Leliwa (ur. 1571, zm. przed 4 listopada 1631 roku) – wojewoda brzeskolitewski w latach 1615–1631, wojewoda mścisławski w 1611 roku, podskarbi nadworny ...
Eustachy Tyszkiewicz hrabia herbu Leliwa (1814–1873) – polski archeolog, historyk, kolekcjoner, badacz pradziejów ziem białoruskich i litewskich, brat Konstantego
Jerzy Tyszkiewicz
Felicjan Tyszkiewicz (zm. 1649) – cześnik kijowski, rotmistrz królewski

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyszkowski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Tyszowce

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Tyszowce – miasto w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, położone nad rzeką Huczwą. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Tyszowce.

Ośrodek usługowy dla rolnictwa. Przez miasto przebiega droga wojewódzka nr 850 (Hrubieszów – Tomaszów Lubelski).

skrót

(1.1) = bibl. List do Tytusa

Źródła:

Wiktionary

Tyt.

skrót od: tytuł, tytułowy (czytany jako cały, odmienny wyraz)

skrót

(1.1) = tytuł

(1.2) = tytułowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyta

zwyczajowy prezent dawany dzieciom idącym po raz pierwszy do szkoły, w postaci dużego stożka z kartonu, oklejonego kolorowym papierem i wypełnionego słodyczami; tytka szkolna, róg obfitości

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. papierowa torebka

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. róg obfitości dla pierwszoklasisty;

(1.3) reg-pl|Poznań. twarz, również głowa

Tyta (niem. "Schultüte", "Zuckertüte") – zwyczajowy prezent otrzymywany przez dzieci idące po raz pierwszy do szkoły.

Ma postać rogu obfitości wypełnionego słodyczami – odwróconego stożka lub ostrosłupa z kartonu, oklejonego ozdobnym papierem. Niekiedy owinięta jest celofanem i związana u góry wstążką. Zwyczaj obdarowywania pierwszaków podobnymi upominkami odnotowano w Niemczech na początku XIX wieku (potwierdzony w 1817 roku w Jenie).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tytan

1. człowiek o wielkiej sile i ogromnym wzroście
2. człowiek wielkiego ducha, umysłu itp.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mitgr. każdy z olbrzymów, synów Uranosa i Gai, braci tytanid; także. ich potomkowie;

(1.2) przen. człowiek wielkiej siły i potężnej postury

(1.3) książk. człowiek wielkiego ducha, wybitny, przerastający pod każdym względem swoje otoczenie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

tytan – w mitologii greckiej każdy z bogów przedolimpijskich, potomków Uranosa i Gai
Tytan – w mitologii greckiej bóg kalendarza, syn Hyperiona
Tytan – największy księżyc Saturna
tytan () – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych (symbol Ti)
tytan (Titanus giganteus) – gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych
Tytan – polski holownik przedwojenny
Tytan () – powieść autorstwa Johna Varley’a
Tytan () – tytuł I symfonii Gustava Mahlera
Tytan Armiańsk – ukraiński klub piłkarski
Tytan Częstochowa – polska drużyna koszykarska
Tytan Donieck – ukraiński klub piłkarski
Tytan Symbionik (ang. ) – amerykański serial animowany

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tytania

satelita Urana

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tytania – japońska powieść oraz manga i anime na jej podstawie.
Tytania – główna bohaterka komedii Sen nocy letniej Williama Szekspira.
Tytania – księżyc Urana.
(593) Titania – planetoida pasa głównego.

Źródła:

grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca IV grupę główną układu okresowego: tytan, cyrkon, hafn i rutherford

Tytanowce

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tytanowiec

każdy pierwiastek należący do czwartej grupy układu okresowego pierwiastków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek należący do czwartej grupy układu okresowego;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tytanowy

przymiotnik od: tytan

przymiotnik relacyjny

(1.1) zawierający tytan, zbudowany lub powstały z tytanu albo jego stopów

(1.2) dotyczący tytanu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tytanozaur

rodzaj zauropoda

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

plantacja tytoniu; pole z uprawą tytoniu

Źródła:

SJP.pl

Tytoniowiec

wciornastek tytoniowiec - owad z rzędu wciornastków

Źródła:

SJP.pl

Tytoniowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący tytoniu (rośliny)

(1.2) dotyczący tytoniu (używki)

Źródła:

Wiktionary

Tytoniówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. przemysł tytoniowy

Źródła:

Wiktionary

Tytoń

1. roślina z rodziny psiankowatych, występująca w wielu gatunkach, uprawiana dla liści będących używką do palenia lub żucia;
2. produkt z odpowiednio spreparowanych liści niektórych gatunków tytoniu, używany do palenia lub żucia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Nicotiana|ref=tak., roślina zawierająca nikotynę;

(1.2) suszone liście tytoniu (1.1);

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

tytoń – rodzaj roślin zielnych z rodziny psiankowatych
tytoń – wyrób z liści tytoniu
Przemysław Tytoń – polski piłkarz występujący na pozycji bramkarza

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest tytularne; cecha tych, którzy są tytularni

Źródła:

Wiktionary

Tytularny

przymiotnik

(1.1) posiadający prawo do używania danego tytułu, ale bez pełnienia funkcji związanej z tym tytułem

Źródła:

Wiktionary

Tytularz

składacz zajmujący się składaniem tytułów do dziennika

Źródła:

SJP.pl

Tytulatura

1. tytuły przysługujące danej osobie;
2. informacje na karcie tytułowej i w metryce książki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dane umieszczone na karcie tytułowej i w metryce książki;

(1.2) tytuł lub tytuły przysługujące komuś

Tytulatura – zespół danych umieszczonych na karcie tytułowej i w metryce książki, zawierający imię i nazwisko autora, tytuł, tom, miejsce i rok wydania oraz instytucję wydawniczą lub drukarnię.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tytulik

zdrobnienie od: tytuł

Źródła:

SJP.pl

Tytuniarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

imię męskie

Źródła:

SJP.pl

Tytusowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tytusa lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Tytusa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tytuł

1. nazwa dzieła sztuki;
2. pozycja wydawnicza;
3. stopień naukowy, nazwa rodowa, godność lub określenie stanowiska;
4. powód, podstawa do zrobienia czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów;

(1.2) zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja

(1.3) podstawa czegoś, powód, racja

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

tytuł – zwrot będący nazwą dzieła literackiego, ale także muzycznego, filmowego itd.
tytuł - książka lub czasopismo jako konkretna propozycja wydawnicza
tytuł osoby – jako nazwa godności formalnej, lub honorowej, przykłady:
- tytuł naukowy
- tytuł zawodowy
- tytuł szlachecki/arystokratyczny
  - tytuł grzecznościowy
Tytuły i kategorie szachowe
Tytuł egzekucyjny
- Bankowy tytuł egzekucyjny
Tytuł wykonawczy

(1.1) odczasownikowy od|tytułować.

Źródła:

Wiktionary

Tytułować

czasownik niedokonany

potocznie:
1. brudzić, walać, plamić; babrać, mazać, paprać;
2. tytłać się - brudzić się czymś, babrać się

czasownik przechodni niedokonany (dk. utytłać, wytytłać)

(1.1) pot. brudzić

czasownik zwrotny niedokonany tytłać się (dk. utytłać się, wytytłać się)

(2.1) pot. brudzić siebie samego

przybierać na wadze, stawać się grubym, otyłym

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. przytyć)

(1.1) zwiększać swoją masę za sprawą przyrostu tkanki tłuszczowej

partykuła

(2.1) przest. przecież

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tył

strona przeciwległa w stosunku do przodu, część czegoś najdalej położona; przestrzeń poza kimś lub czymś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) część czegoś najdalej od przodu

(1.2) cześć ciała przeciwległa do przodu głowy; u człowieka z tej strony co plecy, u zwierząt z tej strony co zad lub ogon

(1.3) miejsce znajdujące się przeciwnie do kierunku patrzenia; po stronie przeciwnej do rzeczywistego lub oczekiwanego kierunku ruchu

(1.4) eufem. tyłek

(1.5) eufem. fragment ubrania zakrywający pośladki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tyłkiem, dotyczący tyłka

Źródła:

Wiktionary

Tyłomózgowie

tylna część mózgu dzielona na tyłomózgowie wtórne (móżdżek, most) i rdzeniomózgowie (rdzeń kręgowy)

Tyłomózgowie ( rhombencephalon) – ostatni z trzech (obok przodomózgowia i śródmózgowia) pierwotnych pęcherzyków mózgowych, rozwojowa część mózgowia kręgowców. Z tyłomózgowia powstaje móżdżek i rdzeń przedłużony.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na zachodniej Ukrainie, prawy dopływ Bystrzycy Tyśmienickiej;

(1.2) geogr. miasto na Ukrainie;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tyśmienica – wieś w Polsce w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Parczew
Tyśmienica – miasto na Ukrainie, siedziba rejonu w obwodzie iwanofrankiwskim.
Tyśmienica – rzeka, prawy dopływ Wieprza
Tyśmienica – rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Bystrzycy Tyśmienickiej (dopływu Dniestru)

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tyśnicki

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Tyż

partykuła

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. też

Źródła:

Wiktionary