An

skrót od: Antonow (typ samolotu); An

forma ściągnięta

(1.1) stpol. i on

(1.2) stpol. a on, ale on

(1.3) stpol. jak on

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

AN – oznaczenie kodowe Antyli Holenderskich według ISO 3166-1
An (Anu) – bóstwo sumeryjskie (bóg nieba)
An – oznaczenie radzieckich samolotów Antonow
An – wspólny symbol aktynowców
an – przedimek nieokreślony w języku angielskim
an – litera alfabetu gruzińskiego, przybierająca postać litery ა
an – kod języka aragońskiego według ISO 639
.an – krajowa domena internetowa Antyli Holenderskich

(1.1) liter. zbiór różnych fragmentów dzieł, krótkich utworów, anegdot

forma ściągnięta

(2.1) stpol. zob. an.

Ana ( ‏عانة‎) – miasto w Iraku, w Al-Anbar. W 2009 roku liczyło 17 025 mieszkańców[].

Jest położone w zachodniej części kraju, nad Eufratem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. wyznanie protestanckie odrzucające chrzest dzieci;

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Anabaptyści

członek protestanckiej grupy wyznaniowej praktykującej chrzest osób dorosłych, a nie dzieci

Źródła:

SJP.pl

Anabar

rzeka w Azji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

odwracalny stan pozornej śmierci u zwierząt niższych i roślin; u człowieka spowodowany przez sztuczną hibernację, stosowaną przy ciężkich operacjach chirurgicznych; życie utajone

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;

Anabioza ( anabíosis ‘ożywianie’), życie utajone – odwracalny, przejściowy stan skrajnego obniżenia aktywności życiowej (tzw. pozornej śmierci) organizmu, będący odpowiedzią na niekorzystne warunki środowiska naturalnego (np. zbyt niska temperatura, niedostatek wody).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

wspomagający, przyspieszający budowę i przekształcanie związków złożonych (np. leki anaboliczne)

przymiotnik

(1.1) dotyczący anabolika

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anabolik

środek zwiększający syntezę białek w organizmie oraz wytwarzanie mukopolisacharydów, zatrzymujący również w organizmie jony wapnia, potasu, fosforanów i kreatyninę, stosowany nielegalnie jako środek dopingujący; środek anaboliczny, steryd anaboliczny

Źródła:

SJP.pl

Anabolizm

rodzaj przemian metabolicznych polegający na syntezie złożonych związków organicznych ze związków prostych, w wyniku których gromadzona jest energia, substancje zapasowe oraz tworzone składniki komórek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

SJP.pl
Wiktionary

Anachoretka

→ anachoreta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta żyjąca w odosobnieniu z powodów religijnych

Patrz:anachoreta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anachoretyzm

w historii: życie na pustyni jako wyraz skrajnej ascezy (prowadzone np. przez mnichów w Egipcie i Syrii w pierwszych wiekach chrześcijaństwa)

Anachoretyzm (z ἀναχωρέω "anachoreo" – „oddalam się”, „odchodzę w górę”, tzn. odchodzę z doliny Nilu na pustynię) – forma religijności znana w chrześcijaństwie, judaizmie, hinduizmie, buddyzmie oraz islamie. Anachoreta udaje się w odosobnienie, by spędzić ascetyczne życie w samotności, modląc się, umartwiając i kontemplując.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anachroniczność

niezgodność z epoką, w której dana rzecz, osoba lub pojęcie występuje; przeżytek; niewspółczesność

Źródła:

SJP.pl

Anachroniczny

1. przestarzały, nie na czasie, będący przeżytkiem (np. anachroniczne poglądy);
2. błędny z powodu umieszczenia w czasie, w którym nie występował lub nie występuje (np. anachroniczne porównania)

figura stylistyczna polegająca na rozpoczynaniu nowego wersu wyrazem, który znajdował się na końcu wersu poprzedniego; conduplicatio

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) figura retoryczna polegająca na powtórzeniu na początku zdania lub członu zdania ostatniego wyrazu lub wyrazów zdania poprzedniego

Anadiploza (gr. ἀναδίπλωσις "anadíplōsis"), inaczej palilogia (gr. παλιλογία "palilogía"), podwojenie (łac. "geminātiō", "condūplicātiō") – figura retoryczna polegająca na rozpoczynaniu wersu lub zdania wyrazem z poprzedzającego wersu lub zdania lub też na dwukrotnym powtórzeniu słowa na początku lub w środku wypowiedzi.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anadromiczny

anadromiczne ryby - ryby wpływające w górę rzeki w celu odbycia tarła

przymiotnik

(1.1) icht. taki, który odbywa wędrówkę w górę rzeki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anadyr

1. miasto w Rosji;
2. rzeka w Rosji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Czukockiego Okręgu Autonomicznego;

(1.2) geogr. rzeka na Czukotce;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anadyr – rzeka w Rosji (Czukotka)
Anadyr – miasto w Rosji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anadyrski

→ Anadyr (rzeka lub miasto w Rosji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Anadyrem, dotyczący Anadyru (miasta lub rzeki)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anaerob

organizm rozwijający się w środowisku czasowo lub trwale pozbawionym wolnego tlenu; beztlenowiec, anaerobiont, anoksybiont

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) biol. organizm, który nie potrzebuje tlenu do życia i może rozwijać się w środowisku beztlenowym

Anaerob (gr. "an" – przedrostek oznaczający przeczenie; "aer" – powietrze; "bio" – żyję), beztlenowiec, anaerobiont, anoksybiont – organizm rozwijający się w warunkach beztlenowych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anaerobiczność

→ anaerobiczny

→ anaerobiotyczny

jedna z faz podziału jądra komórkowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. trzecia faza podziału komórkowego

Anafaza – trzecia faza podziału komórki występująca po metafazie, a przed telofazą. Występuje zarówno w mitozie jak i w mejozie, przy czym w tym drugim podziale występuje dwukrotnie i oznaczana jest mianem "anafaza I" (podczas mejozy I) i "anafaza II" (podczas mejozy II).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anafi

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. grecka wyspa na Morzu Egejskim, w południowej części archipelagu Cyklad;

(1.2) geogr. adm. gmina w Grecji, w regionie Wyspy Egejskie Południowe, obejmująca wyspę Anafi (1.1) i kilka mniejszych w sąsiedztwie;

Anafi ( Ανάφη) – grecka wyspa na Morzu Egejskim, należy do archipelagu Cyklad. Populacja wyspy wynosi 273 mieszkańców natomiast powierzchnia 40,4 km². Anafi leży na wschód od innej wyspy Santorini.

Leży w administracji zdecentralizowanej Wyspy Egejskie, w regionie Wyspy Egejskie Południowe, w jednostce regionalnej Thira, w gminie Anafi.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Anafilaksja

rodzaj ogólnoustrojowej, silnej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która następuje po ekspozycji na alergen; reakcja anafilaktyczna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. rodzaj ogólnoustrojowej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która ma miejsce po ekspozycji na alergen;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anafilaktyczny

→ anafilaksja

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z anafilaksją, dotyczący anafilaksji

Patrz:anafilaksja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anafora

figura stylistyczna polegająca na powtórzeniu tego samego słowa lub wyrażenia na początku kolejnych segmentów tekstu; epanafora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. odwołanie się w wypowiedzi do czegoś, co wcześniej zostało już wspomniane

(1.2) liter. figura stylistyczna polegająca na powtórzeniu tego samego słowa lub zwrotu na początku kolejnych wersów, zdań lub fraz, co służy wzmocnieniu wyrazu emocjonalnego lub rytmicznego

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

anafora – pojęcie z zakresu literatury
anafora – pojęcie z zakresu liturgii chrześcijańskiej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anaforetyczny

Anafrodyzjak

środek obniżający pobudliwość i sprawność seksualną

Anafrodyzjak – substancja zmniejszająca pobudliwość seksualną. Anafrodyzjaki podaje się, między innymi, osobom popełniającym przestępstwa seksualne. Substancja ta obniża popęd płciowy lub nawet powoduje uwolnienie się od presji potrzeby seksualnej.

Nie istnieją anafrodyzjaki, które tłumiłyby libido bez powodowania istotniejszych skutków ubocznych w organizmie.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anagen

aktywna faza wzrostu włosa

Źródła:

SJP.pl

Anageneza

stopniowy rozwój ewolucyjny organizmów powodujący przekształcenie się jednego gatunku w inny; ewolucja filetyczna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. ewolucyjny proces przekształcania się jednego gatunku w inny bez rozgałęzienia drzewa rodowego, czyli bez powstawania nowych, bocznych linii ewolucyjnych

Anageneza, transformacja filetyczna – ewolucyjna zmiana cech całej populacji danego gatunku doprowadzająca do tak istotnej różnicy w porównaniu z populacją wyjściową (początkową), że nowa populacja może być uznana za nowy gatunek biologiczny, a populacja początkowa – za gatunek wymarły. W transformacji anagenetycznej nie powstaje żadna grupa siostrzana dla nowego gatunku.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anagenowy

SJP.pl

Anagramowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

Anahita (آناهیتا, awest. "Aredwi Sura Anahita" "Wilgotna Jaśniejąca Nietykalna", npers. "Nahid") – w dawnej religii irańskiej bogini, później jazata, słodkiej wody i płodności oraz porządku społecznego, zwana też Naną (Piastunką). Imię Anahita wzięła od mitycznej rzeki.

Źródła:

Wikipedia

Anaklet

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. imię|polski|m.

Anaklet ( Anakletus; ur. w I wieku zm. ok. 88/91 w Rzymie) – męczennik i święty Kościoła katolickiego, 3. papież w okresie od ok. 76/79 do 88/91 roku.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Anakolut

niepoprawna konstrukcja składniowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zdanie niepoprawne pod względem składniowym

Anakolut (gr. ἀνακόλουθον "anakólouthon" „pozbawiony związku, nielogiczny” od ἀν- "an-" „bez” i ἀκόλουθος "akólouthos" „następujący”) – błąd składniowy zniekształcający budowę zdania w taki sposób, że zanika związek logiczny między jego członami. Inaczej mówiąc, jest to wypowiedź zorganizowana składniowo tak, że jej poszczególne człony kłócą się z porządkiem logicznym zdania i są niepoprawne pod względem gramatycznym.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anakolutowy

Anakondowy

przymiotnik od: anakonda

przymiotnik

(1.1) związany z anakondą, dotyczący anakondy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anakondzi

przymiotnik

(1.1) rzad. związany z anakondą, dotyczący anakondy

Patrz:anakreontyk

Źródła:

SJP.pl

Anakreontyk

utwór poetycki, nawiązujący do formy stworzonej przez Anakreonta, sławiący uroki życia, wino, śpiew, biesiadę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Anaksymandra lub z nim związany

Źródła:

SJP.pl

Anaksymenes

Anaksymenes z Miletu (ok. 585 - 525 p.n.e.), filozof grecki

Anaksymenes z Miletu (gr. Άναξιμένης, ur. ok. 585 p.n.e., zm. ok. 525 p.n.e.) – presokratejski joński filozof przyrody, uczeń Anaksymandra, należący do szkoły milezyjskiej.

Źródła:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Analemmatyczny

zegar analemmatyczny - zegar słoneczny wskazujący godzinę cieniem rzucanym przez pręt znajdujący się w środku tarczy

Źródła:

SJP.pl

nazwa handlowa leku przeciwbólowego i przeciwgorączkowego, zawierającego metamizol sodowy

Źródła:

SJP.pl

Analgetyczny

1. uśmierzający, łagodzący ból, pomocny w leczeniu bólu; przeciwbólowy;
2. niewrażliwy na ból

SJP.pl

Analityczny

Analiza

1. operacja myślowa polegająca na dokładnym rozważeniu problemu;
2. odpowiednie zestawienie i opracowanie danych przez porównanie i wyciągnięcie wniosków na temat istoty zjawiska, jego rozwoju w przyszłości itp.; także: dokument, raport itp. z tego opracowania;
3. określanie składu czegoś za pomocą metod laboratoryjnych; także: dokument z opisem takiego badania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

(1.2) chem. określanie składu ilościowego, składników lub struktury badanego związku chemicznego;

Analiza ( analysis, od ἀνάλυσις z ἀνά „w górę” i λύω „rozwiązywać”) – rozkład na składniki (czynniki), zarówno w znaczeniu materialnym, jak i niematerialnym. Wyodrębnienie cech, właściwości, składników badanego przedmiotu lub zjawiska. Przeciwieństwem analizy jest synteza.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Analizator

osoba analizująca coś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie, które wykonuje analizy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ten, kto coś analizuje, bada, czegoś docieka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Analizator (fizjologia)
Analizator amplitudy
Analizator widma
Analizator elektrostatyczny
Analizator polowy
Analizator cyklotronowego rezonansu jonów
Analizator cyklotronowego rezonansu jonów z fourierowską transformacją wyników
Analizator masy
Analizator czasowy
Analizator czasu przelotu
Analizator gazu alfa-jonizujący
Analizator pola

SJP.pl

Analizo

forma rzeczownika.

(1.1) W. lp. od: analiza

Źródła:

Wiktionary

Analizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Analny

związany z odbytem (np. seks analny); odbytowy, odbytniczy

przymiotnik

(1.1) książk. odbytniczy, odbytowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Analog

specjalista od maszyn analogowych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzecz lub pojęcie będące odpowiednikiem innego

(1.2) chem. pierwiastek z szeregu pierwiastków o analogicznej budowie elektronowej

(1.3) chem. związek chemiczny o takiej samej budowie ale o zastąpionym co najmniej jednym atomie w stosunku do związku wyjściowego;

(1.4) pot. płyta analogowa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

analog – związek chemiczny podobny do innego związku
analog – potoczne określenie płyty gramofonowej oraz urządzeń opartych na sygnale analogowym
Analog – polska grupa muzyczna
FSO Polonez Analog – prototyp polskiego samochodu terenowego
Analog Science Fiction and Fact – amerykańskie czasopismo

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Analogat

w logice: część składowa pojęcia analogii

Źródła:

SJP.pl

Analogia

1. podobieństwo, zgodność pod pewnym względem;
2. przedmiot, pojęcie, zjawisko pełniące taką samą funkcję lub podobne do innego; odpowiednik

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem;

Analogia (gr. ἀναλογία – odpowiedniość, podobieństwo) – oznacza orzekanie o pewnych cechach (właściwościach) jednego przedmiotu (rzeczy, osoby, zjawiska, pojęcia itp.) na zasadzie jego podobieństwa do innego przedmiotu (którego odpowiednie cechy są określone i znane) lub równoległości występujących pomiędzy nimi innych cech. Do analogii zwykło się sięgać w filozofii, prawie, teologii, polityce, retoryce, matematyce, fizyce, biologii (np. narządy analogiczne), statystyce itp.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

1. wywiad lekarski
2. w filozofii sposób poznania przez przypominanie, niezależny od empirycznego doświadczenia
3. modlitwa mszalna następująca bezpośrednio po Przeistoczeniu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby,

(1.2) rel. modlitwa, część liturgii eucharystycznej,

(1.3) filoz. sposób poznania przez przypominanie, niezależny od doświadczenia zmysłowego,

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

anamneza (medycyna)
anamneza (filozofia)
anamneza (liturgia)

(1.1) taki, który wykorzystuje efekt skrótu pespektywicznego w obrazie malarskim, fotograficznym lub filmowym

Patrz:anamorfoza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anamorfoza

1. liniowe zwężenie lub rozszerzenie obrazu w jednym kierunku, stosowane w technice filmu panoramicznego
2. takie odwracalne przekształcenie płaszczyzny, które zamienia dany nomogram w nomogram równoważny zbudowany z samych linii prostych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. opt. celowe zniekształcenie (liniowe zwężenie lub rozszerzenie) obrazu, które sprawia, że staje się on zrozumiały i proporcjonalny tylko wtedy, gdy patrzy się na niego pod konkretnym, bardzo ostrym kątem lub przy użyciu specjalnego lustra

Anamorfoza (gr. "anamórphōsis" – przekształcenie) – celowa deformacja obrazu, która może pokazać obraz niezdeformowany poprzez np. odbicie jej w zwierciadle wypukłym, ściśnięcie lub rozciągnięcie obrazu zdeformowanego. Anamorfoza w malarstwie może ukazać oryginał, jeśli na płótno malarskie spojrzy się pod odpowiednim kątem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anamorfozowy

przymiotnik od: anamorfoza

Źródła:

SJP.pl

Anan

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anan – miejscowość we Francji
Anan – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Tokushima
Anan – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Nagano

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ananas

1. tropikalna bylina uprawna z rodziny ananasowatych;
2. w przenośni: łobuz, nicpoń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ananas|Mill.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju ananasów (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) kulin. owocostan rośliny z rodzaju ananasów (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pot. o niegrzecznym dziecku

Ananas ("Ananas" Mill.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny bromeliowatych ("Bromeliaceae"). Obejmuje w zależności od ujęcia jeden do ok. 7 gatunków. Rośliny te w stanie naturalnym rosną w Ameryce Południowej. Już w okresie przedkolumbijskim rozpowszechniona w uprawie została beznasienna odmiana ananasa jadalnego o soczystym owocostanie. Nazwa rodzajowa utworzona została od nazwy tych roślin w językach tupi ("nana").

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ananasa

przymiotnik

(1.1) bot. przypominający owoc ananasa

o smaku ananasa

przymiotnik

(1.1) dotyczący ananasów, związany z ananasami

(1.2) przyrządzony z ananasów, z dodatkiem ananasów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ananasówka

1. odmiana gruszki
2. wódka ananasowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka na ananasie

(1.2) ogrod. odmiana gruszy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ananda

w hinduizmie: stan szczęścia, rozkoszy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ananda – stan szczęścia niezależnego od warunków zewnętrznych w hinduizmie
Ānanda – ulubiony uczeń Buddy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anandamid

organiczny związek chemiczny występujący w organizmach żywych, neuroprzekaźnik wydzielający się podczas snu i relaksu

Anandamid ("AEA") – organiczny związek chemiczny z grupy psychoaktywnych kannabinoidów występujący w organizmach żywych. Wchodzi w skład układu endokannabinoidowego. Jest neuroprzekaźnikiem wydzielającym się podczas snu i relaksu. Działa zarówno ośrodkowo jak i obwodowo. Anandamid jest alkaloidem kakaowca.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ananiasz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

SJP.pl

Anankastyczny

→ anankazm

Patrz:anankazm

Źródła:

SJP.pl

Anankastyk

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) psych. osoba charakteryzująca się osobowością anankastyczną, mająca bardzo uporządkowane życie i maniakalnie dążąca do perfekcji kosztem relacji z innymi

Źródła:

Wiktionary

Anankazm

natręctwo w postaci przymusu zastanawiania się nad zagadnieniami nonsensownymi; występuje głównie w schizofrenii

Anankazm – rodzaj obsesji polegający na przymusie zastanawiania się nad niemającymi sensu zagadnieniami lub problemami niemożliwymi do rozwiązania. Termin wprowadził do psychiatrii Karl Jaspers.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ananke

przenośnie: przeznaczenie, fatum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przeznaczenie, fatum

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ananke – w mitologii greckiej bogini i uosobienie konieczności, bezwzględnego przymusu
Ananke – księżyc Jowisza
Ananke – zespół muzyczny
Grupa Ananke – grupa nieregularnych księżyców Jowisza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anansi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mit. bóg-pająk z legend Afryki Zachodniej;

Wiktionary oraz Wikipedia

Anapest

wierszowa stopa złożona z trzech sylab: dwóch krótkich i długiej w metryce antycznej, bądź z dwóch nieakcentowanych i akcentowanej w wierszu sylabotonicznym

rzeczownik, rodzaj żeński

przedstawiciel podgromady zauropsydów

Źródła:

SJP.pl

Anapsydy

przedstawiciel podgromady zauropsydów

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anarch

pogardliwie: anarchista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. środ. polit. anarchista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anarchia

1. sytuacja, w której władze państwowe utraciły kontrolę nad sytuacją w kraju; bezrząd, bezprawie;
2. potocznie: nieprzestrzeganie lub brak obowiązujących zasad; bezład, samowola, chaos;
3. ustrój polityczno-społeczny bez władz państwowych, w którym nie obowiązują przepisy prawa;
4. środowiskowo: duże A wpisane w okrąg; znak anarchistów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;

(1.2) pot. chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności

Anarchia ( ἀναρχία – „bez władcy”) – forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy, ani nie obowiązują żadne normy prawne.

W rozumieniu politycznym (w anarchizmie) to taka struktura, w której państwo zostaje zastąpione przez nieprzymusową i niescentralizowaną organizację społeczeństwa (np. federację autonomicznych miejscowości).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anarchiczność

stan chaosu i nieporządku w państwie; anarchia

Źródła:

SJP.pl

doprowadzanie do anarchii

Źródła:

SJP.pl

Anarchizm

1. ideologia i ruch społeczny głoszące zbędność państwa i wszelkich jego organów, uznające nieograniczoną wolność jednostki za wartość nadrzędną, postulujące oparcie życia społecznego na związkach wolnych gmin;
2. potocznie: propagowanie chaosu i braku dyscypliny w życiu publicznym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

Anarchizm – doktryna polityczna i ruch społeczny, które cechują się niechęcią wobec władzy oraz odrzuceniem własności prywatnej i wszelkich przymusowych form hierarchii. Anarchizm wzywa do zniesienia państwa, które uważa za niepotrzebne i szkodliwe.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anarchizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. sympatyzowanie z anarchizmem

(1.2) wprowadzanie anarchii, chaosu, zamętu

Źródła:

Wiktionary

Anarchizować

Anarchoindywidualizm

kierunek anarchizmu negujący wszelką władzę państwową, funkcjonowanie instytucji społecznych i prawnych, postulujący niezbędność zachowania w ustroju bezpaństwowym drobnej własności prywatnej równych właścicieli zrzeszonych w wolne gminy; anarchizm indywidualistyczny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. polit. skrajna forma indywidualizmu, doktryna społeczno-polityczna występująca przeciwko państwu, społeczeństwu, narodowi i rodzinie jako źródłom przymusu i zniewolenia jednostki;

Źródła:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anarchokomunistyczny

→ anarchokomunizm

Patrz:anarchokomunizm

Źródła:

SJP.pl

Anarchokomunizm

ideologia głosząca absolutną wolność jednostki, nieuznająca przy tym własności prywatnej, a jedynie wspólną; połączenie anarchizmu z komunizmem; komunizm anarchistyczny

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anartria

zaburzenie artykulacji wywołane przez porażenie mięśni języka i jamy ustnej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. całkowita lub prawie całkowita niemożność artykułowania mowy wskutek uszkodzenia aparatu mowy lub ośrodków nerwowych kontrolujących mowę;

Anartria – zaburzenie mowy polegające na niemożności tworzenia artykułowanych dźwięków. Przy bardzo dużym nasileniu praktycznie uniemożliwia mówienie. [].

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anastasis

[czytaj: anastas-is] w ikonografii: scena zejścia Jezusa do otchłani, występująca w sztuce bizantyjskiej w II-XIII wieku i europejskiej od X wieku; Anastasis

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

anastasis – zmartwychwstanie (rezurekcja)
Anastasis (motyw w sztuce) – scena zejścia Chrystusa do otchłani
Anastasis (kościół) – budowla wzniesiona w Jerozolimie przez Konstantyna I
Anastasis – polski zespół muzyczny
Anastasis – album grupy Dead Can Dance

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Anastazja – żeński odpowiednik imienia Anastazy. Oznacza „zmartwychwstała, wskrzeszona”.

Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Anastazja w 2017 roku zajmowała 41. miejsce w grupie imion żeńskich. W roku 2022 imię Anastazja nosiło w Polsce 22 020 kobiet, co oznacza 128. pozycję na liście najczęściej występujących w kraju imion.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anastazy

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Anastazy – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „wskrzeszenie”, „zmartwychwstanie”. Jego żeńskim odpowiednikiem jest Anastazja.

Anastazy imieniny obchodzi 11 stycznia, 22 stycznia, 21 kwietnia, 27 kwietnia, 20 maja, 30 maja, 11 czerwca, 14 czerwca, 17 sierpnia, 21 sierpnia, 16 października, 5 grudnia, 19 grudnia i 21 grudnia.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anastomoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. połączenie naturalne lub sztucznie wytworzone, umożliwiające przepływ między strukturami organizmu (naczyniami, przewodami, włóknami)

(1.2) biol. połączenie między różnymi elementami tego samego organizmu

(1.3) geol. niewielki, nieregularny i często kręty kanał krasowy rozwinięty wzdłuż szczeliny lub powierzchni międzyławicowej w skale

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

anastomoza (medycyna)
anastomoza (grzyby)
anastomoza (skały) – niskie kanały na poziomych szczelinach skał

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Anastrofa

powtórzenie wyrazów w szyku odwróconym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. figura stylistyczna, która polega na odwróceniu zwykłej kolejności wyrazów w zdaniu lub wersie (w celu nadania wypowiedzi tonu bardziej poetyckiego albo dramatycznego)

Anastrofa (gr. ἀναστροφή "anastrophḗ" „odwrócenie”), epanastrofa (gr. ἐπαναστροφή "epanastrophḗ") – figura retoryczna polegająca na powtórzeniu wyrazów w odwróconym porządku. Np. zamiast „Witam was, lordowie”, „Was witam, lordowie”. Często używana przez mistrza Yodę w filmie "Gwiezdne wojny".

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anastygmat

obiektyw nie wykazujący astygmatyzmu, jak również i innych wad optycznych dzięki zastosowaniu odpowiednich soczewek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. rodzaj obiektywu fotograficznego o bardzo dobrze skorygowanych aberracjach optycznych; obiektyw, który daje ostry obraz bez zniekształceń

Anastygmat – obiektyw fotograficzny ze skorygowaną aberracją sferyczną, komą i astygmatyzmem.

Pierwszym obiektywem tego typu był powstały około 1866 r. koncentryczny obiektyw Rossa. Bardziej znanym, jaśniejszym i udanym rozwiązaniem były zaprojektowane w latach 1890–1893, przez Paula Rudolpha z zakładów Zeissa, obiektywy serii początkowo znanej jako "Anastigmaty" (później przemianowane na Protary). Praktycznie wszystkie współczesne obiektywy fotograficzne są anastygmatami.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anastygmatyczny

Anateksis

proces zachodzący w głębi skorupy ziemskiej prowadzący do nagromadzenia wtórnej magmy; palingeneza

Anateksis – proces zachodzący w głębi skorupy ziemskiej, polegający na stopniowym upłynnianiu składników dużych kompleksów skał wskutek wzrostu temperatury. Poszczególne składniki skały wytapiane są według kolejności określanej ich temperaturą topnienia. Produkty anateksis mogą zostać w skale macierzystej lub pod wpływem ciśnienia wyciskane są pomiędzy składniki nieupłynnione i gromadzą się w zdolnej do tworzenia intruzji masie wtórnej magmy.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anatema

1. klątwa kościelna; ekskomunika;
2. przenośnie: surowa krytyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anatocyzm

zasada pobierania odsetek od odsetek; procent składany

Anatocyzm (z gr. "ανατοκισμός", trb. "anatokismós", procent składany, kapitalizacja odsetek) – naliczanie odsetek od zaległych odsetek.

Prawo rzymskie nazywało je "usurae usurarum". Były one zakazane.

W polskim prawie obowiązuje zakaz anatocyzmu. Jego celem jest ochrona dłużnika przed nadmiernymi obciążeniami z tytułu odsetek.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anatoksyna

fragmenty bakterii lub całe bakterie, które pozbawiono zdolności chorobotwórczych, mogące stymulować układ odpornościowy organizmu do produkcji przeciwciał

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. toksyna bakteryjna pozbawiona szkodliwych właściwości po unieczynnieniu chemicznym bądź fizycznym, ale zachowująca zdolność wywoływania odpowiedzi immunologicznej

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

anatoksyna (toksoid) – toksyna bakteryjna pozbawiona właściwości toksycznych
anatoksyna – neurotoksyna wytwarzana przez sinice (Cyanobacteria)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anatol

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Anatol, Anatoliusz ( ἀνατολικός – pochodzący ze Wschodu; analogiczne pochodzenie ma nazwa Anatolii, krainy w Azji Mniejszej) – męskie imię pochodzenia greckiego.

Żeńskie odpowiedniki tego imienia: Anatolia, Anatola.

kraina w Turcji pokrywająca się z półwyspem Azja Mniejsza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

(1.2) rzad. imię|polski|ż.;

Anatolia ( Anadolu) – kraina historyczna w Turcji. Obejmuje cały półwysep Azji Mniejszej oraz część terenów na wschód od niego. Jej powierzchnia stanowi w zaokrągleniu 2/3 powierzchni całego państwa.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anatolian

rasa psów z grupy molosów wyhodowana w Turcji; anatolijski pies pasterski

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rasa psów z grupy molosów;

1. dział biologii zajmujący się badaniem budowy i kształtu ciała żywych organizmów;
2. budowa ciała organizmów żywych;
3. przenośnie: dokładny opis i analiza czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. budowa organizmów żywych

(1.2) biol. nauka o anatomii (1.1);

(1.3) książk. przen. szczegóły działania lub funkcjonowania czegoś

(1.4) pot. lekcja, zajęcia z anatomii (1.2)

Na tę stronę wskazuje „anatom”. Zobacz też: wyspa Anatom.

Ta strona dotyczy biologii. Zobacz też: anatomia (ujednoznacznienie).

Anatomia (z gr. "anatomē" „sekcja (zwłok), krajanie” od "anatémnein" „pociąć”) – dział biologii, nauka zajmująca się badaniem budowy organizmów. Przedmiotem zainteresowania różnych działów anatomii jest badanie położenia, kształtu, składu oraz ewolucji narządów, tkanek i komórek.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anatomicznie

przysłówek sposobu

(1.1) zgodnie z anatomią

Źródła:

Wiktionary

Anatomiczno-Morfologiczny

dotyczący anatomii i morfologii (np. cechy anatomiczno-morfologiczne)

Źródła:

SJP.pl

Anatomiczny

1. związany z anatomią, nauką o budowie organizmów żywych;
2. związany z budową organizmu żywego, nawiązujący do jego budowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z anatomią, dotyczący anatomii

przeprowadzać analizę budowy ciała

Źródła:

SJP.pl

Anatomopatolog

specjalista, naukowiec zajmujący się badaniem zmian w budowie tkanek i narządów wywołanych chorobą; patomorfolog

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

skrót od: African National Congress (Afrykański Kongres Narodowy) - centrolewicowa partia polityczna rządząca RPA od 1994 roku

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Afrykański Kongres Narodowy – The African National Congress, ANC
- ANC Youth League, ANCYL – African National Congress Youth League
Bolesław Anc

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anceps

w metryce antycznej: ostatnia sylaba wersu o nieustalonej postaci iloczasowej

Anceps (z łac. "syllaba anceps") – w greckiej i rzymskiej poezji opartej na iloczasie sylaba obojętna dla metrum pod względem długości.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ancestralny

bardzo stary, właściwy przodkom

przymiotnik

(1.1) dotyczący przodków

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anch

krzyż egipski, talizman powszechny w starożytnym Egipcie; ankh

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) staroż. rel. egipski hieroglif symbolizujący życie;

Anch, ankh, krzyż egipski ( crux ansata) – w mitologii egipskiej hieroglif oznaczający życie. Anch w starożytnym Egipcie był symbolem życia i dlatego miał zapewniać dostatnie oraz wieczne życie. Był znakiem-amuletem, ochraniającym zarówno w życiu doczesnym, jak i pozagrobowym. Współcześnie nadaje mu się[] mistyczne oraz magiczne znaczenie.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anchizaur

rodzaj roślinożernego dinozaura z podrzędu zauropodomorfów

gwarowo: ubranie męskie, garnitur męski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

gladiator rzymski walczący na ślepo w hełmie zakrywającym oczy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. rzymski gladiator walczący w hełmie zakrywającym oczy;

Andabata (andabates) (od gr. ἀναβάτης anabatès) – konny gladiator walczący ślepo w hełmie pozbawionym otworów na oczy.

Ta kategoria gladiatorów popularna była za czasów Cycerona[].

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Andaluski

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. lub rzad. związany z Andaluzją

Źródła:

Wiktionary

Andaluzja

1. kraina historyczna w Hiszpanii;
2. region autonomiczny w Hiszpanii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

→ Andaluzja

przymiotnik relacyjny

SJP.pl
Wiktionary

Andamany

archipelag leżący na Oceanie Indyjskim pomiędzy Zatoką Bengalską a Morzem Andamańskim

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag leżący na Oceanie Indyjskim pomiędzy Zatoką Bengalską a Morzem Andamańskim;

Andamany – archipelag leżący na Oceanie Indyjskim pomiędzy Zatoką Bengalską a Morzem Andamańskim. Wchodzi w skład indyjskiego terytorium związkowego Andamany i Nikobary.

Archipelag, długości 352 km i szerokości do 51 km, składa się z 572 wysp, z których 26 jest zamieszkanych. Od Nikobarów oddziela je Kanał Dziesiątego Stopnia. Andamany zajmują powierzchnię 6408 km² i zamieszkuje je 314 239 mieszkańców (2001). Stolicą i głównym ośrodkiem jest Port Blair.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Andegaweńczyk

mieszkaniec Andegawenii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Andegawenii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Andegaweński

przymiotnik od: Andegawenia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Andegawenią, dotyczący Andegawenii

(1.2) związany z Andegawenami (dynastią)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anderlecht

miasto w Belgii

Anderlecht – miasto i gmina w Belgii, jedna z 19 w dwujęzycznym Regionie Stołecznym Brukseli, w Okręgu Stołecznym Brukseli, połączona z resztą Brukseli 5. linią metra.

W miejscowości jest kilka historycznie i architektonicznie wyodrębnionych dzielnic, jedną z najciekawszych jest dzielnica zwana La Roue "(Het Rad)". Inne dzielnice w mieście: Veeweyde "(Veeweide)", Cureghem "(Kuregem)", Scheut, Neerpede. Do miasta należy również wieś Moortebeek.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anderman

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Anders

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anders – polski projekt bojowego wozu piechoty
Anders – polski projekt czołgu podstawowego
Anna Maria Anders (ur. 1950) – polska polityk i działaczka polonijna. Córka gen. Władysława Andersa
Günther Anders (1902-1992) – niemiecki filozof
Henryk Anders (1913-1993) – polski muzykolog
Irena Renata Anders (1920-2010) – polska artystka, działaczka polonijna. Druga żona gen. Władysława Andersa
Karol Anders (1893-1971) – dowborczyk, pułkownik kawalerii Wojska Polskiego
Peter Anders (1908-1954) – niemiecki śpiewak operowy
Tadeusz Anders (1902-1995) – oficer artylerii w służbie stałej Wojska Polskiego, pułkownik w Polskich Siłach Zbrojnych.
Thomas Anders (ur. 1963) – niemiecki piosenkarz, kompozytor i producent muzyczny, członek duetu Modern Talking
Władysław Anders (1892-1970) – generał broni Wojska Polskiego, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych w latach 1944-1945
Anders – belgijska i flamandzka partia polityczna o profilu liberalnym

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Andersen

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alf Andersen (1906–1975) – norweski skoczek narciarski, mistrz olimpijski
Arild Andersen (1945–) – norweski muzyk jazzowy
Astrid Hjertenæs Andersen (1915–1985) – norweska poetka i tłumaczka
– pisarz duński
Brian Andersen (1971–) – duński żużlowiec
Dorothy Hansine Andersen (1901–1963) – amerykańska pediatra
Elmer Andersen (1909–2004) – polityk USA
Flemming Andersen (1968–) – duński rysownik
Geir Andersen – skoczek narciarski
Hans Christian Andersen (1805–1875) – baśniopisarz duński
Hans Niklas Andersen (1980–) – duński żużlowiec
Henrik Andersen (1965–) – były duński piłkarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Andersenowski

taki jak u Andersena, charakterystyczny dla Andersena

Źródła:

SJP.pl

Anderson

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anderson – szkocki klan nizinny
Anderson – polski herb szlachecki
Anderson – rzeka w Kanadzie, na obszarze Terytoriów Północno-Zachodnich
Anderson – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Lauderdale
Anderson – miasto w stanie Alaska, w okręgu Denali
Anderson – jednostka osadnicza w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Minnehaha
Anderson – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Shasta
Anderson – miasto w stanie Indiana, w hrabstwie Madison
Anderson – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie McDonald
Anderson – jednostka osadnicza w stanie New Jersey, w hrabstwie Warren
Anderson – miasto w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Anderson
Anderson – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Grimes

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Andersowiec

(1.1) miner. minerał z grupy plagioklazyagioklazów, glinokrzemian sodu i wapnia;

Andezyn – minerał z gromady krzemianów zaliczany do plagioklazów. Należy do grupy minerałów pospolitych.

Nazwa pochodzi od Andów, gdzie pospolicie występuje.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Andezyt

drobnoziarnista wulkaniczna skała wylewna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. obojętna skała magmowa wylewna lub subwulkaniczna;

Andezyt – obojętna skała wulkaniczna lub subwulkaniczna o strukturze porfirowej.

W skład andezytu wchodzą: plagioklazy, biotyt, pirokseny i amfibole. Andezyt ma barwę szarą, brunatną, zieloną lub czarną. Andezyty pienińskie mają barwy białe do jasnoszarych, z czarnymi kryształkami amfiboli.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Andezytowy

→ andezyt

przymiotnik relacyjny

andoniedźwiedź okularowy - gatunek niedźwiedzia; niedźwiedź andyjski, niedźwiedź okularowy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Tremarctos|Gervais|ref=tak., rodzaj drapieżnych ssaków z rodziny niedźwiedziowatych występujących w Ameryce Południowej;

(1.2) zool. niedźwiedź z rodzaju andoniedźwiedzi (1.1)

Andoniedźwiedź ("Tremarctos") – rodzaj ssaków z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Andonik

imię męskie

Źródła:

SJP.pl

Andora

państwo w Europie i stolica tegoż państwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;

SJP.pl
Wiktionary

Andoryt

minerał, siarczek ołowiu, srebra i antymonu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z grupy siarczków, zawiera antymon, ołów, srebro i siarkę;

Andoryt – minerał klasy siarczków.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Andotukan

rodzaj ptaków z podrodziny tukanów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Andigena|Gould|ref=tak., ptak z podrodziny tukanów występujący w Ameryce Południowej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Andowiak

rodzaj gryzoni z rodziny chomikowatych

Andowiak ("Thomasomys") – rodzaj ssaków z podrodziny bawełniaków (Sigmodontinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Andradyt

minerał, krzemian wapnia i żelaza, z grupy granatów; jego odmiany barwne to m.in. demantoid (zielona) i melanit (brunatnoczarna)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. miner. minerał z gromady krzemianów, odmiana granatu;

SJP.pl
Wiktionary

Andragogika

pedagogika osób dorosłych; w szerszym znaczeniu: dział pedagogiki zajmujący się młodzieżą pracującą i ludźmi dorosłymi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. dział pedagogiki zajmujący się kształceniem dorosłych;

Andragogika (gr. "ανηρ", "ανδρος" – mężczyzna + "αγω" – prowadzę) – subdyscyplina pedagogiki zajmująca się kształceniem dorosłych. Jest to także nazwa przedmiotu na studiach pedagogicznych, opracowanego przez Radę Główną Nauki i Szkolnictwa oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Andrew

[czytaj: endrju] obce imię męskie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrew – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Jackson
hrabstwo Andrew (ang. Andrew County) – w stanie Missouri
angielski odpowiednik imienia Andrzej
Andrew – singel Julii Marcell

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Francesco Andriolli (1794, Brentonico – 1861, Wilno) – polski artysta, malarz, rzeźbiarz włoskiego pochodzenia, ojciec Michała Elwira
Michał Elwiro Andriolli (1836, Wilno – 1893, Nałęczów) – polski rysownik, ilustrator i malarz, przedstawiciel romantyzmu, syn Francesca

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Andrić

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Dragan Andrić (ur. 1962) – jugosłowiański piłkarz wodny, dwukrotny mistrz olimpijski
Ivo Andrić (1892–1975) – jugosłowiański powieściopisarz, nowelista i poeta, laureat Nagrody Nobla
Lukša Andrić (ur. 1985) – chorwacki koszykarz
Nikola Andrić (1867–1942) – chorwacki pisarz, tłumacz i filozof
Sawa, Dragoslav Andrić (1939–1993) – serbski biskup prawosławny
Srđan Andrić (ur. 1980) – chorwacki piłkarz
Vicko Andrić (1793–1866) – chorwacki architekt

Źródła:

Wikipedia

Andro-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem, zwłaszcza z mężczyzną lub z cechami męskimi

Źródła:

Wiktionary

Androcentryczny

→ androcentryzm

SJP.pl

Androdioecja

Źródła:

SJP.pl

Androfag

człowiek, zwykle członek pierwotnego plemienia, jedzący ludzkie mięso; kanibal, ludożerca, ludojad, antropofag

Źródła:

SJP.pl

Androfilia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizj. hormon płciowy o działaniu maskulinizującym, fizjologicznie występujący u mężczyzn i w małych stężeniach u kobiet;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Androgeny – hormony płciowe
Androgen, androgyn – symbol jedności przeciwieństw

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) seks. osoba o cechach płciowych mężczyzny i kobiety

(1.2) mit. postać dwupłciowego bóstwa, protoplasty rodzaju ludzkiego

Androgyne – postać dwupłciowego bóstwa, protoplasty rodzaju ludzkiego, występująca w wielu starożytnych mitologiach.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Androgynia

androginia;
1. w biologii:
a) upodobnienie się u ludzi i zwierząt zewnętrznych męskich narządów płciowych do żeńskich; obojnactwo rzekome męskie;
b) występowanie kwiatów męskich i żeńskich na jednej roślinie;
2. dwupłciowość (połączenie cech męskich i żeńskich) będąca atrybutem bóstw w wielu religiach i mitologiach; androgynizm

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. wystepowanie u jednego osobnika narządów płciowych obu płci

maszyna o ludzkiej postaci, mogąca wykonywać pewne czynności charakterystyczne dla człowieka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) robot mający postać człowieka;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

android – humanoidalny robot
Android – system operacyjny na urządzenia mobilne
Android-x86 – system operacyjny na komputery PC
Android SDK – pakiet programistyczny
Android: Netrunner – gra karciana z 2012
Android – singel TVXQ

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Androidalny

Androidziarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba używająca telefonu z systemem operacyjnym Android

Źródła:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

Andrologia – dziedzina urologii, endokrynologii zajmująca się fizjologią, fizjopatologią oraz badaniem, diagnozowaniem i leczeniem męskiego układu płciowego ze schorzeń (np. zapalenia, zaburzenia funkcji, ograniczona płodność, nowotwory), wad patologicznych w aspekcie endokrynologicznym, naczyniowym, operacyjnym, a także psychologicznym. W szczególności andrologia skupia się na zaburzeniach rozrodczych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Andrologiczny

związany z andrologią (np. badanie andrologiczne)

Źródła:

SJP.pl

Andromacha

w mitologii greckiej: córka króla Teb w Troadzie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. postać z mitów i literatury starogreckiej, córka króla Eetiona, żona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i żony cierpiącej jako ofiara wojny;

Andromacha (gr. Ἀνδρομάχη "Andromáchē" „mężna w boju”) – w mitologii greckiej córka Eetiona, króla Tebe w Cylicji, żona Hektora. Miała z nim syna Astyanaksa. Po upadku Troi stała się niewolnicą syna Achillesa – Neoptolemosa. Urodziła mu trzech synów: Pergamosa, Pielosa i Molossosa. Wzbudziło to zazdrość żony Neoptolemosa, Hermiony, która zgładziła Molossosa i pozbyła się Andromachy. Historia ta stała się tematem tragedii Eurypidesa "Andromacha".

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Andromeda

trująca krzewinka z rodziny wrzosowatych o skórzastych, zimotrwałych liściach, dzbaneczkowatych, bladoróżowych kwiatach i drobnych, różowych owocach; modrzewnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. zob. modrzewnica, rozmarynek.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andromeda (gr. Andromede) – w mitologii greckiej królewna etiopska, córka Cefeusza
Andromeda – gwiazdozbiór nieba północnego
Andromeda (Galaktyka Andromedy) – galaktyka M31
Andromeda – imię żeńskie
Andromeda (modrzewnica) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych
Andromeda – dramat Pierre’a Corneille’a wystawiony w sezonie 1649/1650
Andromeda – opera włoskiego kompozytora barokowego, Claudia Monteverdiego
Andromeda – polski jacht żaglowy
Andromeda – serial telewizyjny science-fiction
Andromeda – brytyjski zespół muzyczny
Andromeda – szwedzki zespół muzyczny
Andromeda – przeglądarka internetowa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Andromedianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

kultura andronowska - kultura archeologiczna epoki brązu

Andronowski ("Syrokomla XV") – polski herb szlachecki, odmiana herbu Syrokomla.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Androny

Androsteron

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. męski hormon płciowy

Androsteron, ADT – organiczny związek chemiczny, męski hormon płciowy należący do androgenów. Jest to produkt przemiany testosteronu, o podobnym, lecz słabszym działaniu fizjologicznym.

Patrz:andrus

Źródła:

SJP.pl

Andruszczak

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Andruszkiewicz

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) polski herb szlachecki, odmiana herbu Mogiła;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andruszkiewicz – herb szlachecki
Adam Andruszkiewicz (ur. 1990) – polski polityk, prezes Młodzieży Wszechpolskiej, poseł na Sejm VIII i IX kadencji
Ewa Andruszkiewicz (ur. 1977) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna
Piotr Andruszkiewicz (1893-1969) – polski oficer
Witold Andruszkiewicz (1917-2014) – polski ekonomista, profesor w dziedzinie ekonomiki portów morskich i żeglugi
Zbigniew Andruszkiewicz (ur. 1959) – polski wioślarz, olimpijczyk z Moskwy
Zenon Andruszkiewicz (1877-1953) – działacz lewicowy, uczestnik rewolucji lutowej i październikowej i wojny domowej w Rosji, komisarz Armii Czerwonej;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Andruszko

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Andruszowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim, znana z podpisanego w niej w 1667 roku rozejmu;

Andruszowo ( Андрусово, "Andrusowo") – wieś w zachodniej Rosji, w obwodzie smoleńskim, w rejonie monastyrszczinskim.

W 1667 w Andruszowie zawarto rozejm andruszowski, kończący wojnę polsko-rosyjską (1654–1667).

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Andruszowski

rozejm andruszowski - rozejm zawarty 30 stycznia 1667 roku w Andruszowie (obecnie wieś w obwodzie smoleńskim w Federacji Rosyjskiej) pomiędzy Rzeczpospolitą a Rosją na 13 i pół roku

Wiktionary oraz Wikipedia

Andrut

wafel, delikatne ciasto w formie bardzo cienkiego płata; służy do sporządzania tzw. przekładańców; zwijany w rurki służy do napełniania masą cukierniczą lub bitą śmietaną

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. zob. wafel.

(1.2) kulin. wafle przekładane masą, zwykle śmietankową lub kakaową

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Andrutowy

→ andrut

SJP.pl

Andrzej

imię męskie

SJP.pl

Andrzejek

1. wieczór 29 listopada poprzedzający dzień św. Andrzeja, kiedy tradycyjnie urządza się zabawy;
2. wieczorna zabawa w wigilię św. Andrzeja (29 listopada), połączona z wykonywaniem wróżb

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. miasteczko na Litwie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzejewo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Andrzejewo
Andrzejewo – osada leśna w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Sztabin
Andrzejewo – kolonia w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Sidra
Andrzejewo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Szypliszki
Andrzejewo – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim
Andrzejewo – dawna gmina wiejska
Andrzejewo – dawna gromada z siedzibą w Andrzejewie
Andrzejewo – dawny folwark na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Holszany
Andrzejewo – miasteczko na Litwie
Andrzejewo – dawna kolonia na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie ignalińskim, w gminie Cejkinie
Andrzejewo – dawny folwark na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie święciańskim, w gminie Święciany
Andrzejewo – dawny zaścianek na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie święciańskim, w gminie Święciany

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Andrzejewski

→ Andrzejewo

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Andrzejewa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzejewski – polskie nazwisko
Adam Andrzejewski – artysta śpiewak (tenor) scen polskich i zagranicznych,
Andrzej Andrzejewski – generał, pilot Wojska Polskiego, zginął w katastrofie samolotu wojskowego pod Mirosławcem,
Andrzej Andrzejewski – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny,
Antoni Andrzejewski – powstaniec wielkopolski,
Arseniusz Andrzejewski – unicki biskup chełmski,
Bogumił Andrzejewski – polski językoznawca (afrykanista) i poeta,
Bohdan Andrzejewski – polski szermierz, mistrz świata i medalista olimpijski,
Bolesław Andrzejewski – polski filolog, filozof, nauczyciel akademicki, działacz polityczny,
Feliks Andrzejewski – polski polityk, samorządowiec, poseł na Sejm III kadencji, członek AK i WIN,
Florian Andrzejewski – polski polityk, poseł na Sejm PRL IX kadencji,
Florian Andrzejewski – polski kolarz szosowy, mistrz Polski w jeździe indywidualnej na czas (1976),

Patrz:Andrzejewo

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Andrzejki

1. wieczór 29 listopada poprzedzający dzień św. Andrzeja, kiedy tradycyjnie urządza się zabawy;
2. wieczorna zabawa w wigilię św. Andrzeja (29 listopada), połączona z wykonywaniem wróżb

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) wieczór 29 listopada, w wigilię dnia św. Andrzeja

(1.2) etn. ezot. tradycyjna zabawa połączona z wróżbami odbywająca się w wieczór andrzejkowy, w której dawniej brały udział tylko panny;

Andrzejki – wieczór wróżb odprawianych w nocy z 29 na 30 listopada, w wigilię świętego Andrzeja, patrona Szkocji, Grecji i Rosji. Pierwsza polska wzmianka literacka o nim pojawiła się w 1557 roku za sprawą Marcina Bielskiego.

Andrzej z małżonką; Andrzejostwo

Źródła:

SJP.pl

Andrzejowski

nazwisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Andrzejowa

Andrzejowski ("Prus I odmiana Andrzejowski", "Andrzejewski") – polski herb szlachecki, odmiana herbu Prus.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Andrzejowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Andrzeja lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Andrzeja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Andrzejuk

(1.1) geogr. góry w Ameryce Południowej;

Andy ( Los Andes, Cordillera de los Andes) – łańcuch górski w Ameryce Południowej na terytorium Wenezueli, Kolumbii, Ekwadoru, Peru, Boliwii, Chile i Argentyny. Są to góry fałdowe ciągnące się wzdłuż Oceanu Spokojnego od zatoki Morza Karaibskiego na północy po Ziemię Ognistą na południu, na przestrzeni ponad 9000 km – najdłuższy łańcuch górski na Ziemi. Szerokość wynosi 200–800 km. Najwyższymi szczytami są Aconcagua (6961 m), Ojos del Salado (6893 m) oraz Nevado Pissis (6793 m).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Andyjski

→ Andy

przymiotnik relacyjny

Aneczka

zdrobnienie od: Anka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Anna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anegdociarka

→ anegdociarz

Patrz:anegdociarz

Anegdocista

1. dodatek, uzupełnienie, załącznik, który stanowi integralną część dzieła lub pisma;
2. wydzielona część pomieszczenia, wnęka lub małe pomieszczenie przylegające do większego; przybudówka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dodatek do publikacji

(1.2) przylegające do pomieszczenia lub wydzielone z niego mniejsze pomieszczenie

(1.3) bud. część budynku przylegająca do głównej jego części

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aneks – załącznik do określonego dokumentu (np. umowy, aktu, pisma) zawierający związane z nim dodatkowe informacje
Aneks – czasopismo
Aneks – wydawnictwo książkowe założone 1975 w Londynie
Zespół Filmowy Aneks

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aneksik

zdrobnienie od: aneks

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od aneks

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aneksja

przyłączenie siłą przez państwo części lub całości innego państwa

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl
Wiktionary

Aneksjonistyczny

związany z aneksją, wynikający z aneksji (np. polityka aneksjonistyczna, tendencje aneksjonistyczne)

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z aneksjonizmem, aneksjonistami, siłowym powiększaniem obszaru państwa kosztem terytoriów ościennych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aneksjonizm

polityka powiększania swojego państwa przez zagarnianie siłą obcych terytoriów; polityka zaborów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. polityka przyłączania cudzych terytoriów do własnego państwa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aneksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sporządzanie aneksu do jakiegoś dokumentu

Źródła:

Wiktionary

Aneksować

dołączać, dołączyć aneks (załącznik, dodatek) do jakiegoś dokumentu

Źródła:

SJP.pl

Aneksowy

→ aneks

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aneksem, dotyczący aneksu

Patrz:aneks

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aneksyjny

zaborczy

przymiotnik

(1.1) polit. związany z aneksją, zaborem ziem innego państwa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aneksyna

białko odwracalnie wiążące jony wapniowe oraz fosfolipidy błony plazmatycznej

Źródła:

SJP.pl

kobieta, dziewczyna chora na anemię

Źródła:

SJP.pl

Anemicznie

przysłówek

(1.1) w sposób anemiczny

Źródła:

Wiktionary

Anemiczniej

stopień wyższy od przysłówka: anemicznie

Źródła:

SJP.pl

zapylanie roślin przez wiatr; wiatropylność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. zapylanie roślin za pomocą wiatru

Anemogamia, wiatropylność – zapylenie kwiatów poprzez wiatr przenoszący pyłki. Przykładami roślin zapylanych w ten sposób jest wiele drzew, np. leszczyna, topola, sosny, a także na przykład trawy. U traw pręciki na długich nitkach pręcikowych wystają na zewnątrz kłosa. U wielu roślin wiatropylnych, w tym u większości drzew, kwiaty rozwijają się wcześniej niż liście ("proanthia"), co zwiększa szanse na zapylenie.

Źródła:

roślina zielna o białych lub żółtych kwiatach; zawilec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Anemone|L.|ref=tak., zawilec;

(1.2) bot. roślina z rodzaju anemonów (1.1)

(1.3) pot. kwiat rośliny z rodzaju anemonów (1.1)

(1.4) zool. nazwa systematyczna|Actiniaria|ref=tak., ukwiał;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anemonina

trująca substancja występująca w anemonach i jaskrach

Źródła:

Wikipedia

Anencefalia

wada wrodzona, polegająca na niewykształceniu się mózgu u płodu; bezmózgowie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. poważna wada wrodzona mózgu i czaszki, w której u płodu brakuje dużej części mózgu i czaszki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anencefaliczny

Anestetyczny

dotyczący anestezji, powodujący anestezję (np. środki anestetyczne)

przymiotnik

(1.1) farm. med. powodujący zniesienie czucia; służący znieczuleniu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anestetyk

środek znieczulający

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. med. środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anestetyka

dział medycyny zajmujący się metodami znieczulenia i reanimacji, opieką nad chorym przed, w trakcie i po operacji; anestezjologia

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anestezjologia

dział medycyny zajmujący się metodami znieczulania i reanimacji, opieką nad chorym w czasie i po operacji; anestetyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anestezjologiczny

→ anestezjologia

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z anestezjologią lub anestezjologami

Patrz:anestezjologia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anestezjolożka

Aneta

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Nie mylić z: Anita.

Ta strona dotyczy imienia. Zobacz też: Aneta – miasto w Stanach Zjednoczonych.

rzeka w Azji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Jeniseju, wypływa z jeziora Bajkał;

Angara ( Ангара) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Jeniseju. Jej długość wynosi 1779 km, a powierzchnia dorzecza 1040 tys. km². Wypływa z jeziora Bajkał, przepływa przez południową część Wyżyny Środkowosyberyjskiej. W środkowym i dolnym biegu tworzy liczne progi. Angara jest jedyną rzeką, która wypływa z Bajkału.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Angaria

rekwizycja obcych statków dla celów publicznych - stosowano ją w czasie wojny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Angarsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji w obwodzie irkuckim, nad Angarą;

Angarsk ( Ангaрск) – miasto w Rosji w obwodzie irkuckim, nad Angarą, położone w odległości 5150 km na wschód od

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Angarski

→ Angara (dopływ Jeniseju)

przymiotnik

(1.1) związany z Angarą (rzeką w Rosji)

(1.2) związany z Angarskiem (miastem w Rosji)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Angaż

umowa o pracę; zatrudnienie

Angaż (fr. "engager" – zobowiązywać się do czegoś) – określenie dla umowy o pracę, zwłaszcza aktorów.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Angażant

długi mankiet z koronek, modny od połowy XVII wieku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. rodzaj mankietu przy kobiecej sukni

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Angażowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|angażować.

Źródła:

Wiktionary

Angażować

1. zatrudniać kogoś;
2. zajmować kogoś czymś, nakłaniać do czegoś, wciągać go w to;
3. poświęcać na coś czas, siły, pieniądze;
4. angażować się:
a) włączać się w coś, zajmować się czymś z zapałem;
b) zatrudniać się gdzieś

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaangażować)

(1.1) włączać do uczestnictwa

(1.2) przyjmować do pracy

(1.3) zajmować czymś, wymuszać uwagę

czasownik zwrotny niedokonany angażować się (dk. zaangażować się)

(2.1) włączać się w coś

(2.2) przyjmować pracę

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Angel

[czytaj: Andżel] obce imię męskie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Angel – imię męskie
Angel – wodospad
angel – złota moneta angielska, początkowo (XV w.) o wartości 1/3 funta (6 szylingów i 8 pensów)
The Angel – dawny pub i hotel w Londynie
– dzielnica Londynu
Angel – stacja metra londyńskiego
Jewgienij Piotrowicz Angel – ukraiński dowódca partyzancki okresu wojny domowej w Rosji
Angel (Anioł Ciemności) – serial telewizyjny
Angel – film Jima McKaya z 2005 roku
Angel – film François Ozona z 2007 roku
Angel – postać fikcyjna, bohater seriali Buffy: Postrach wampirów i Anioł ciemności
Angel – postać z anime Neon Genesis Evangelion

1. dział teologii obejmujący naukę o aniołach;
2. dział demonologii dotyczący dobrych duchów;
3. ironicznie: pogrążanie się w marzeniach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teol. w teologii chrześcijańskiej: nauka o aniołach;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) teol. rel. teolog lub religioznawca zajmujący się angeologią

Źródła:

Wiktionary

Angeologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teol. w teologii chrześcijańskiej: nauka o aniołach;

(1.2) rel. w religioznawstwie: nauka o duchach dobrych, dział demonologii

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Angerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Angers, dotyczący Angers

Źródła:

Wiktionary

Angielczyk

koń rasy angielskiej; anglik, anglez

Źródła:

SJP.pl

Angielka

1. klacz z rasy koni angielskich pełnej krwi;
2. rodzaj bułki;
3. szklaneczka do wódki;
4. potocznie: partia angielska (rozpoczęcie partii szachów ruchem
1. c4)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łódź. białe pieczywo o wydłużonym kształcie, bułka pszenna;

(1.2) pot. klacz rasy angielskiej

(1.3) rodzaj szklanki do alkoholu

(1.4) sport. sposób kopnięcia piłki

(1.5) gw-pl|Poznań. rodzaj pieca węglowego

(1.6) but męski z otwartą przyszwą, w którym boki buta z dziurkami na sznurowadła są naszyte na wierzch przyszwy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Angielki

1. klacz z rasy koni angielskich pełnej krwi;
2. rodzaj bułki;
3. szklaneczka do wódki;
4. potocznie: partia angielska (rozpoczęcie partii szachów ruchem
1. c4)

Źródła:

SJP.pl

Angielski

związany z Anglią

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

SJP.pl
Wiktionary

Angielszczyzna

język angielski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. język angielski

(1.2) przest. zbiór cech typowych dla kultury i obyczajów angielskich

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Angielszczyć

poddawać wpływom angielskim, nadawać cechy angielskie; anglicyzować, anglizować, zangielszczać

Źródła:

SJP.pl

Angin

(1.1) W. lp. od: angina

Źródła:

rzeczownik, rodzaj żeński

tworzenie się naczyń włosowatych w czasie rozwoju embrionalnego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. proces powstawania nowych naczyń włosowatych w czasie życia osobniczego po urodzeniu

Angiogeneza (gr. "angeion" = naczynie + "genesis" = pochodzenie, powstawanie) – proces tworzenia się naczyń włosowatych.

Zachodzi w rozwoju embrionalnym, może także występować w życiu pozapłodowym (zarówno jako proces fizjologiczny, jak i patologiczny).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Angiograf

urządzenie do badań obrazowych z wykorzystaniem promieni rentgenowskich i kontrastu

Źródła:

SJP.pl

Angiografia

Źródła:

SJP.pl

Angiolog

specjalista w dziedzinie angiologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu naczyniowego i limfatycznego

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka angiologii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Angiologia

dział medycyny zajmujący się schorzeniami układu naczyniowego: krwionośnego i limfatycznego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nauka o naczyniach krwionośnych;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Angiologiczny

→ angiologia

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z angiologią

Patrz:angiologia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Angioneuroza

nerwica polegająca na rozstroju czynności układu współczulnego; neuroza naczyniowa

Źródła:

SJP.pl

Angioplastyka

zabieg leczniczy mający na celu udrożnienie i poszerzenie naczynia krwionośnego; balonikowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chirurgiczny zabieg leczniczy polegający na poszerzeniu naczyń krwionośnych;

Angioplastyka – zabieg przezskórny polegający na poszerzeniu naczyń krwionośnych, które zostały zwężone lub zamknięte w wyniku choroby (najczęściej miażdżycy). Wykonuje się angioplastykę tętnic wieńcowych, szyjnych, kończyn, narządów wewnętrznych, czasami również naczyń żylnych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Angioscyntygrafia

Angiotensynogen

białko wydzielane przez wątrobę; hipertensynogen

SJP.pl

Anglez

dawniej: długi surdut; również długi pukiel włosów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) hist. muz. żywiołowy taniec pochodzenia angielskiego lub jego francuska odmiana, utrzymany najczęściej w metrum parzystym, a także utwór muzyczny przeznaczony do tego tańca;

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku angielskim albo z niego przejęte

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;

Anglicyzm – element językowy zapożyczony z języka angielskiego lub na nim wzorowany.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anglicyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stosowanie anglicyzmów

(1.2) uleganie wpływom języka i kultury angielskiej

Źródła:

Wiktionary

Anglicyzować

poddawać wpływom angielskim, nadawać cechy angielskie; angielszczyć, anglizować, zangielszczać

Źródła:

SJP.pl

Anglijka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. członkini plemięemienia germańskiego zamieszkującego od V do VI wieku Brytanię;

Źródła:

Wiktionary

Anglik

1. angielski koń pełnej krwi;
2. w gwarze uczniowskiej: lekcja języka angielskiego;
3. potocznie: samochód z kierownicą po prawej stronie, przystosowany do ruchu lewostronnego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) jeźdz. koń pełnej krwi angielskiej

(1.2) pot. mot. samochód z kierownicą po prawej stronie

(1.3) pot. uczn. język angielski jako przedmiot szkolny

(1.4) pot. uczn. lekcja języka angielskiego

(1.5) środ. kolej. rozjazd krzyżowy posiadający iglice przed krzyżownicami

(1.6) środ. kolej. uniwersalna lokomotywa elektryczna serii EU06

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anglikanie

wyznawca anglikanizmu

Źródła:

SJP.pl

Anglikanin

wyznawca anglikanizmu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca anglikanizmu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anglikanizm

wyznanie chrześcijańskie uznające króla za głowę Kościoła, rozpowszechnione w Anglii; konformizm

znawca anglistyki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. jęz. znawca języka, literatury i kultury angielskiej

(1.2) pot. eduk. nauczyciel języka angielskiego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anglistka

→ anglista

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|anglizować.

Źródła:

Wiktionary

Anglizować

1. poddawać wpływom angielskim, nadawać cechy angielskie; angielszczyć, anglicyzować, zangielszczać;
2. przycinać ogon i grzywę konia na sposób angielski; anglezować

czasownik

(1.1) nadawanie komuś lub czemuś cech angielskich

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anglo-

temat słowotwórczy

SJP.pl
Wiktionary

Anglofilski

→ anglofilstwo, → anglofilizm

przymiotnik

kobieta mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co angielskie

Źródła:

SJP.pl

Anglofon

człowiek, którego językiem ojczystym jest angielski

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. osoba mówiąca po angielsku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anglofonka

→ anglofon

Patrz:anglofon

Źródła:

SJP.pl

Anglojęzyczny

angielskojęzyczny;
1. posługujący się językiem angielskim;
2. napisany w języku angielskim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem angielskim

wyznawca anglokatolicyzmu

Źródła:

SJP.pl

1. germańskie plemiona Anglów, Sasów i Jutów, które w VI wieku podbiły południową część Wielkiej Brytanii;
2. Anglicy i inne narody angielskiego pochodzenia, zwłaszcza Amerykanie

Anglosasi ( Anglosaxones, Anglo-Saxons) – w historiografii plemiona wywodzące się z terenu obecnych Niemiec i Skandynawii, takie jak Anglowie, Sasi i Jutowie, które (począwszy od V wieku) zasiedliły większą część Wysp Brytyjskich. Anglosasami nazywa się także społeczeństwa wywodzące się od tych plemion. Współczesny język angielski pochodzi od języków, którymi te plemiona posługiwały się 1500 lat temu.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anglosaska

dotyczący Anglosasów, charakterystyczny dla Anglasosasów

Źródła:

SJP.pl

Anglosaski

dotyczący Anglosasów, charakterystyczny dla Anglasosasów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. poprzednik nowoczesnego języka angielskiego;

przymiotnik

(2.1) związany z językiem anglosaskim (1.1)

(2.2) związany z krajami, gdzie mówi się po angielsku (zazwyczaj dotyczy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anglosaskość

→ anglosaski

rzeczownik, rodzaj żeński

polewa ze szlachetnej glinki używana w garncarstwie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzem. cienka warstwa gliny z domieszkami (np. tlenków barwiących), nakładana na surową ceramikę przed wypaleniem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Angobowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

lekceważąco o Angliku; Angol

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. lekcew. Anglik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. uczn. język angielski (przedmiot)

(2.2) pot. uczn. język angielski (lekcja)

Angol (tytuł oryg. "The Limey") – amerykański film kryminalny z 1999 roku.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Angola

lekceważąco o Angliku; Angol

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

wełna ze zwierząt angorskich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rasa królików

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

„Angora” – polski tygodnik
Angora – dawna nazwa Ankary
angora – rasa królika
- angora – tkanina uzyskiwana z wełny (sierści) królików rasy angora
angora – rasa kota

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Angorowy

związany z angorą

Źródła:

SJP.pl

Angorski

1. odnoszący się do angory (rasy zwierząt), zrobiony z sierści tych zwierząt (np. królik angorski, wełna angorska);
2. przymiotnik od: Angora

przymiotnik relacyjny

(1.1) dosł. hist. związany z Angorą, dotyczący Angory (współcz. Ankara)

gorzka i aromatyczna kora południowo-amerykańskiego drzewa, używana dawniej jako lek przeciwszkorbutowy; dziś stosowana głównie do wyrobu gorzkich wódek o tejże nazwie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. gorzka, aromatyczna wódka o ciemnoczerwonej lub pomarańczowej barwie produkowana w Trynidadzie i Tobago, używana również jako dodatek do drinków i przyprawa do potraw;

(1.2) bot. farm. kora z rośliny nazwa systematyczna|Angostura trifoliata|ref=tak. wykorzystywana jako lek przy tropikalnych zaburzeniach żołądkowych i szkorbucie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Angostura – gatunek wódki z Trynidadu i Tobago
Angostura – miasto w Meksyku
Angostura – miasto w Kolumbii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. stan umysłu świadomego bezcelowości i bezsensu życia

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Angst – album muzyczny zespołu Lacrimosa
Angst – album niemieckiego zespołu industrialnego KMFDM
Angst – album Klausa Schulzego
Angst – film z 1983 roku
Angst – film z 2000 roku
Angst – anglojęzyczna nazwa filmu La Paura
Angst – rumuńska sieć supermarketów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Angstrem

jednostka długości, 10^(-10) metra

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. jednostka długości równa jednej dziesięciomiliardowej części metra;

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anguilski

→ Anguilla

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Anguillą, dotyczący Anguilli

Patrz:Anguilla

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

→ Anhalt

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Anhaltem, dotyczący Anhaltu (krainy w Niemczech)

Patrz:Anhalt

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anhalt

kraina historyczna w środkowej części Niemiec

SJP.pl

Anhelli

poemat Juliusza Słowackiego

Zobacz też: Anhelli (obraz Wlastimila Hofmana) i Anhelli (album).

Anhelli – poemat Juliusza Słowackiego będący pesymistyczną prognozą przyszłości polskiej emigracji i jej walki o niepodległość Polski. Utwór uznaje się za poetycką replikę na "Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego" Adama Mickiewicza, do których nawiązuje stylizacją na prozę biblijną.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anhelliczność

rzeczownik, rodzaj żeński

prowincja w Chinach; Anhuej

Anhui (; chiń. 安徽; pinyin "Ānhuī") – prowincja we wschodnich Chinach w dorzeczu Jangcy i Huang He.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anhydraza

(1.1) …występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego

(1.2) …występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego

(1.3) …poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących

(1.4) …poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących

(1.5) …poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie

partykuła

(2.1) …wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje w zdaniu przeczącym

(2.2) …wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje i wskazująca na przeczenie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

ani – spójnik
państwo Ani
miasto Ani
Ani – osada rzymska
papirus Ani
- Aa-ma-cheru
ANI – plik kursora animowanego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ani-Ani

związek frazeologiczny

(1.1) zupełnie nic, zupełnie nie

Źródła:

Wiktionary

Ania

zdrobnienie od: Anna (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Anna

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zdrobnienie imienia kobiecego Anna
ania – rodzaj z rodziny storczykowatych
Ania – polski serial i film dokumentalny z 2022 roku, reż. Krystian Kuczkowski i Michał Bandurski

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Anicet – imię męskie pochodzące od "Anicetus", zlatynizowanej formy greckiego imienia "Aniketos". Wywodzi się ono od słowa oznaczającego „niezwyciężony, niepokonany”. Nosił je jeden z wczesnych papieży, św. Anicet.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aniceta

Źródła:

SJP.pl

Anidulafungina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. organiczny związek chemiczny, antybiotyk stosowany w leczeniu grzybic;

Anidulafungina ( anidulafunginum) – organiczny związek chemiczny, antybiotyk przeciwgrzybiczy z nowej grupy echinokandyn, stosowany w leczeniu grzybic układowych.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aniela

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anihilacyjny

związany z anihilacją

Źródła:

SJP.pl

Anihilator

1. w kwantowej teorii pola: operator usuwający stan kwantowy;
2. w literaturze fantastycznej, grach komputerowych: broń unicestwiająca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. istniejący dla wybranego elementu x zbiór elementów pewnego pierścienia, które dają zero w wyniku przemnożenia przez element x

(1.2) sf. futurystyczna broń zdolna do unicestwiania celów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

anihilator – operator anihilacji w mechanice kwantowej
anihilator (teoria pierścieni)
Annihilator – kanadyjska grupa muzyczna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anihilowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. powstrzymywanie się od tworzenia sztuki figuratywnej – ludzi, zwierząt i bóstw

Źródła:

Wiktionary

SJP.pl

Animalistka

→ animalista

Patrz:animalista

Źródła:

SJP.pl

Animalistyczny

odnoszący się do zwierząt jako tematu sztuki, przedstawiający zwierzęta (np. animalistyczny obraz, animalistyczna rzeźba)

przymiotnik

(1.1) związany z animalizmem, dotyczący animalizmu

Źródła:

(1.1) doszukiwanie się w czymś cech właściwych zwierzętom

(1.2) szt. stosowanie motywów zwierzęcych

Źródła:

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Animals – album Pink Floyd
Animals – album TTNG
Animals – singiel promujący, album grupy Maroon 5 zatytułowany V
Animals – singel kanadyjskiej grupy rockowej Nickelback
Animals – instrumentalny utwór holenderskiego DJ-a i producenta muzycznego Martina Garrixa
Animals – czasopismo naukowe z zakresu zoologii i weterynarii
Animals – serial animowany dla dorosłych z lat 2016–2018
Animals – amerykański film z 1998 roku
Animals – brytyjski dramat romantyczny z 1998 roku
Animals – australijski komediodramat z 2019 roku
Animals – thriller psychologiczny z 2021 roku
The Animals

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) film. osoba, która wykonuje rysunki do filmu rysunkowego

(1.2) człowiek zachęcający do jakiegoś działania, pobudzający działania, aktywny w danej dziedzinie i wzbudzający nią zainteresowanie środowiska

(1.3) teatr. osoba, która porusza kukiełkami w teatrze kukiełkowym

(1.4) rel. w chrześcijaństwie leader mniejszej grupy wiernych, np. w którymś z ruchów czy duszpasterstw

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Animator – Międzynarodowy Festiwal Filmów Animowanych w Poznaniu
animator – twórca filmu animowanego
animator – artysta zajmujący się animowaniem lalek w teatrze lalek
animator.ru – strona internetowa poświęcona radzieckim kreskówkom, dostęp w j. rosyjskim i angielskim
animator czasu wolnego – pracownik organizujący czas wolny gościom hotelowym
animator kultury
animator emitenta – członek giełdy wspomagający płynność instrumentu finansowego notowanego na giełdzie
animator rynku
animator – lider we wspólnocie chrześcijańskiej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Animatorka

1. kobieta poruszająca kukiełkami w teatrzyku lalkowym;
2. kobieta inicjująca jakieś działania, zachęcająca do czegoś, wzbudzająca zainteresowanie środowiska jakąś dziedziną;
3. kobieta rysująca lub wykonująca zdjęcia do filmu rysunkowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) film. kobieta wykonująca rysunki do filmu rysunkowego

(1.2) kobieta zachęcająca do jakiegoś działania, pobudzająca działania, aktywna w danej dziedzinie i wzbudzająca nią zainteresowanie środowiska

Źródła:

Animex Foods – działające na polskim rynku przedsiębiorstwo specjalizujące się w produkcji mięsa wieprzowego, drobiowego i przetworów mięsnych. Od lat przedsiębiorstwo zajmuje się produkcją na rynek krajowy oraz eksportem mięsa i jego przetworów na rynki zagraniczne.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Animista

zwolennik animizmu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. osoba wierząca w istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisująca duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Animistka

→ animista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyznawczyni animizmu

Patrz:animista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Animizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|animować.

Źródła:

Wiktionary

Animowany

ruchomy, przedstawiony w ruchu

forma czasownika.

(1.1) ims. przymiotnikowy bierny od: animować

przymiotnik

(2.1) wykonany z poklatkowych rysunków

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Animować

1. pobudzać, pobudzić do działania, do działalności w czymś, zachęcać, zachęcić do czegoś, ożywiać, ożywić;
2. poruszać, poruszyć kukiełkami w teatrzyku lalkowym;
3. rysować, narysować lub wykonywać, wykonać zdjęcia do filmu rysunkowego;
4. tworzyć, stworzyć ruchome obrazy za pomocą komputera

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) film. tworzyć film animowany, powodować ruch narysowanych postaci lub obiektów (np. komputerowo)

(1.2) teatr. poruszać lalkami w teatrze lalkowym, użyczać lalce głosu i ruchu

(1.3) książk. pobudzać do działania, organizować czas, nadawać dynamikę (np. spotkaniu, życiu kulturalnemu)

SJP.pl

Animusz

odwaga wraz z zapałem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. zapał, werwa, odwaga

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anin

dzielnica Warszawy

Anin – osiedle i obszar MSI w dzielnicy Wawer w Warszawie.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ani lub z nią związany

Źródła:

SJP.pl

Anion

jon o ładunku ujemnym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. chem. ujemnie naładowany jon;

Anion – jon o ładunku ujemnym. Anion to każde indywiduum chemiczne, w którym występuje nadmiar elektronów w stosunku do protonów. Podczas elektrolizy anion podąża do elektrody dodatniej, zwanej anodą. Przeciwieństwem anionu jest jon dodatni, czyli kation.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anionit

związek chemiczny o charakterze zasady, rodzaj jonitu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. materiał jonowymienny, zawierający dodatnio naładowane grupy funkcyjne, które przyciągają i wymieniają aniony z roztworu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anionitowy

→ anionit

Patrz:anionit

Źródła:

SJP.pl

Anionowy

dotyczący anionu

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z anionami, dotyczący anionów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anioł

1. osoba nadprzyrodzona pośrednicząca pomiędzy Bogiem a ludźmi, uosabiająca dobroć i doskonałość;
2. przenośnie: osoba bardzo dobra, szlachetna, łagodna;
3. obrońca, opiekun

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;

(1.2) pot. przen. szlachetny, dobry człowiek

(1.3) pot. przen. ktoś, kto czuwa nad kimś

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) icht. zob. raszpla, raszpla zwyczajna, anioł morski, skwat, ryna.;

(2.2) pot. uczn. przen. piękna dziewczyna

Anioł – rodzaj istoty duchowej występujący w różnych wierzeniach religijnych, m.in. w judaizmie, chrześcijaństwie i islamie. Według tych religii aniołowie służą Bogu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anioła

1. osoba nadprzyrodzona pośrednicząca pomiędzy Bogiem a ludźmi, uosabiająca dobroć i doskonałość;
2. przenośnie: osoba bardzo dobra, szlachetna, łagodna;
3. obrońca, opiekun

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jan Anioła (1908–1997) – polski profesor zajmujący się mechaniką maszyn i urządzeń, rektor Akademii Górniczo-Hutniczej.Anioły.
Rafał Anioła (ur. 1931) – polski piłkarz
Teodor Anioła (1925–1993) – polski piłkarz, zawodnik Lecha Poznań, reprezentant Polski

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Aniołeczek

zdrobnienie od: aniołek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: anioł

(1.2) pieszcz. o dziecku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aniołek

zdrobnienie od: anioł

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: anioł

(1.2) mała figurka, rzeźba z wyobrażeniem anioła

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pieszczotliwie o dziecku, szczególnie małym lub grzecznym

(2.2) środ. uczn. osoba z kręconymi włosami

(2.3) środ. uczn. policjant

(2.4) eufem. zmarłe dziecko (lub jego dusza)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aniołek (oryg. Angel Baby) – australijski film z 1995
Aniołek (oryg. Engelchen) – niemiecki film z 1996
Aniołek (oryg. Undercover Angel) – kanadyjski film z 1999
Aniołek (oryg. The Angel Doll) – amerykański film z 2002
Aniołek przynoszący prezenty
Mysz aniołek
Mordechaj Anielewicz, pseud. „Aniołek”
Anioł

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Aniołkowaty

podobny do aniołka

przymiotnik

(1.1) mający cechy aniołka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aniołkowy

→ aniołek

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aniołkiem, dotyczący aniołka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Kołymy, powstająca z połączenia Małego i Wielkiego Aniuja;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aniuj – dopływ Kołymy,
Aniuj – dopływ Amuru,
Mały Aniuj,
Wielki Aniuj.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Aniujski

przymiotnik relacyjny

doroczne wspomnienie zmarłych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. rocznica

(1.2) daw. kośc. nabożeństwo w rocznicę śmierci

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Aniza

rzeka w Austrii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Austrii, prawy dopływ Dunaju;

Aniza (niem. "Enns") – rzeka w Austrii, prawy dopływ Dunaju o długości 254 km i powierzchni zlewni ponad 6 000 km².

Rzeka wypływa ze źródeł w grupie górskiej Radstädter Tauern w Niskich Taurach, płynie przez Alpy Wschodnie i Północne Przedgórze Alp. W górnym biegu Aniza oddziela Alpy Salzburskie od Niskich Taurów, a w dolnym tworzy głęboki (do 1 500 m) i malowniczy przełom Gesäuse przez Alpy Ennstalskie. Do Dunaju rzeka uchodzi koło miejscowości Mauthausen i Enns.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anizocytoza

patologiczne zjawisko występowania we krwi erytrocytów o nierównych wielkościach, występuje w niedokrwistościach

Anizocytoza – występowanie we krwi erytrocytów, których średnica znacznie odbiega od normy, wynoszącej 6,7–7,7 μm. W przypadku niedokrwistości wywołanej niedoborem żelaza lub niedokrwistości hemolitycznej mikrosferocytowej obserwuje się pojawienie mikrocytów (tj. erytrocytów o zmniejszonym rozmiarze), natomiast w niedokrwistości Addisona-Biermera (niedokrwistości złośliwej) – tzw. makrocytów (tj. erytrocytów o zwiększonym rozmiarze).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anizofilia

Anizokoria

nierówność szerokości źrenic obu oczu będąca objawem choroby oczu lub uszkodzenia mózgu

odnoszący się do anizotropii, wykazujący anizotropię - zależność niektórych właściwości ciała krystalicznego od kierunku, w którym się tę właściwość bada

zdrobnienie od: Anna (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., poufała forma imienia Anna

(1.2) pejor. zgrub. od imienia Anna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ankajos

Źródła:

Wikipedia

Ankap

zwolennik akapu; akapowiec, anarchokapitalista, akap

Źródła:

SJP.pl

Ankara

(dawniej Angora) stolica Turcji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica Turcji;

historyczna miara objętości równa 34-39 litrom, znana od XIV wieku w północnych Niemczech, Skandynawii i Rosji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. bud. kotwa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anker – rzeka w Wielkiej Brytanii, w Anglii
Anker – imię
Anker – chiński producent elektroniki użytkowej

SJP.pl
Wiktionary

Ankieta

1. kwestionariusz zawierający pytania na określony temat;
2. zbieranie opinii na określony temat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stat. zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza

(1.2) daw. urz. komisja śledcza, rzeczoznawcy

(1.3) daw. urz. sprawozdanie

Ankieta – metoda badawcza używana w naukach społecznych, polegająca na gromadzeniu informacji poprzez samodzielne wypełnienie kwestionariusza ankiety w obecności ankietera lub bez niego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ankieter

osoba prowadząca wywiad kwestionariuszowy z respondentem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która zbiera informacje za pomocą ankiety

Ankieter – w ankietowych badaniach ilościowych osoba prowadząca wywiad kwestionariuszowy z respondentem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ankieterka

kobieta zbierająca informacje i opinie o czymś poprzez zadawanie pytań

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która zbiera informacje za pomocą ankiety

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ankieterski

→ ankieter

Patrz:ankieter

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kierowanie do jakiejś grupy ankiet

(1.2) zadawanie komuś pytań według kwestionariusza ankietowego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ankietowany

osoba, do której skierowana jest ankieta; respondent

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: ankietować

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba, do której skierowana jest ankieta, uczestnik ankiety

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ankietować

pozyskiwać opinie za pomocą ankiety; stawiać pytania i notować odpowiedzi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. ankietowanie.

Źródła:

Wiktionary

Ankietyzować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przeprowadzać badanie ankietowe

Źródła:

Wiktionary

Ankiewicz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Ankony, związany z Ankoną, pochodzący z Ankony

Źródła:

Wiktionary

Ankonka

mieszkanka Ankony (miasta we Włoszech)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ankony

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ankowski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

zesztywnienie stawu w wyniku urazów; ankiloza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zrośnięcie się kości w wyniku choroby, urazu lub zabiegu operacyjnego, skutkujące zesztywnieniem stawu lub unieruchomieniem zęba;

Ankyloza ( "agkýlos" ‘zakrzywiony’, ‘wygięty’) – włókniste zesztywnienie skutkujące unieruchomieniem stawu powstałe najczęściej w wyniku reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), urazu, zabiegu operacyjnego lub niektórych chorób kości i stawów.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ankylozaur

pancerny dinozaur z okresu kredy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ankylozaury

pancerny dinozaur z okresu kredy

Ankylozaury (Ankylosauria – „sztywne jaszczury”) – grupa roślinożernych dinozaurów ptasiomiednicznych z podrzędu tyreoforów. Żyły od późnej jury do końca kredy niemal na całym świecie. Charakteryzował je potężny pancerz kostny na grzbiecie (u niektórych gatunków zaopatrzony dodatkowo w kolce), który stanowił ochronę przed drapieżnikami (dlatego ankylozaury określa się mianem „dinozaurów pancernych”).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anna

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) ofic. urz. imię|polski|ż.;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 265;

, ( ‏חַנָּה‎ "hannāh" – „łaska”) – imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego, które tłumaczy się jako „pełna wdzięku, łaski”.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Annabergit

minerał, uwodniony arsenian niklu; kwiat niklowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. bardzo rzadki minerał z gromady arsenianów;

Annabergit (kwiat niklowy) – bardzo rzadki minerał z gromady arsenianów. Jego nazwa pochodzi od kopalni kruszców Annaberg znajdującej się w Saksonii.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Annalista

autor annałów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. piszący annały

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Annalistka

→ annalista

Patrz:annalista

Źródła:

SJP.pl

→ Annamita

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Annamem, dotyczący Annamu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) hist. jęz. zob. wietnamski.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Annan – miasto w Szkocji
Annan – rzeka w Szkocji
Annan – rzeka w Australii, w stanie Queensland

Źródła:

Wikipedia

Annapolis

[czytaj: enapolis] miasto w USA

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica stanu Maryland w St. Zj.;

(1.2) toponim, nazwa kilku miejscowości w krajach anglojęzycznych

Annapolis – miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Maryland, siedziba hrabstwa Anne Arundel, port nad zatoką Chesapeake.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Annapurna

jedna z najwyższych gór świata w Nepalu w paśmie Himalajów; pierwszy ośmiotysięcznik zdobyty przez człowieka

chronologiczny zapis najważniejszych wydarzeń historycznych; kronika, rocznik

Źródła:

SJP.pl

Annały

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) dzieło historiograficzne będące chronologicznym zapisem ważnych dla danego dzieła wydarzeń;

(1.2) przen. historia, pamięć społeczna

Annały ( annales) – inaczej roczniki, najwcześniejsza forma piśmiennictwa historiograficznego pod postacią mniej lub bardziej rozbudowanych zapisków rejestrujących w porządku chronologicznym najważniejsze dla danej społeczności czy kraju wydarzenia.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Anne

obce imię żeńskie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anne – wieś
Anne – imię żeńskie i męskie
Anne – obszar chroniony w Estonii
Anne – amerykański zespół muzyczny
Ane
Sainte-Anne

Annie, właśc. Anne Lilia Berge Strand (ur. 21 listopada 1977 w Trondheim) – norweska piosenkarka pop i didżejka z Bergen.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Annielski

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przen. kiepski, lichy (o pracowniku)

Źródła:

Wiktionary

figura stylistyczna polegająca na zestawieniu podobnie brzmiących wyrazów o innym znaczeniu; paronomazja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. liter. zob. paronomazja.

Annominacja – figura retoryczna polegająca na zestawieniu wyrazów o podobnym brzmieniu, lecz różnych znaczeniach. Wykorzystywana jako rodzaj aluzji wskazującej cechę obiektu poprzez użycie wyrazu o podobnym znaczeniu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Annominacyjny

przymiotnik od: annominacja

Źródła:

SJP.pl

Annopol

1. miasto w Polsce;
2. nazwa wielu wsi w Polsce;
3. wieś na Białorusi;
4. miejscowość na Ukrainie;
5. osiedle w Warszawie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości w Polsce;

przymiotnik od: Annopol, Annopol Duży, Annopol Mały, Annopole

Źródła:

SJP.pl

Annopolski

→ Annopol

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Annopola, związany z Annopolem

SJP.pl
Wiktionary

Annów

nazwa dwóch wsi w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Annów – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Zakrzew
Annów – wieś w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Zadzim
Annów – wieś w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Czerniewice
Annów – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie zwoleńskim, w gminie Policzna

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ano

potocznie:
1. partykuła wzmacniająca, potwierdzająca czyjeś przypuszczenia lub akceptująca czyjeś stanowisko, często wraz z następującym po niej "tak", np.: Ano (tak) - przyznał ze śmiechem.; no tak, tak jest, właśnie (tak), nie inaczej;
2. partykuła wprowadzająca nawiązujące do kontekstu zhierarchizowane wyliczenie cech, czynności itp., np.: Ano wrócił, umył się i poszedł spać.; a więc, zatem, otóż;
3. partykuła wykrzyknikowa, np.: Ano, da Bóg, będzie jeszcze z ciebie pociecha; ha!, cóż!

partykuła wzmacniająca

(1.1) partykuła potwierdzająca lub akceptująca czyjeś stanowisko lub przypuszczenie

partykuła nawiązująca

(2.1) partykuła wprowadzająca dłuższą wypowiedź, na przykład listę jakichś elementów

wykrzyknik

(3.1) wykrzyknik o funkcji ekspresywnej, podkreślającej wyrażane uczucia

partykuła twierdząca

(4.1) gw-pl|Nowy Sącz. takfakt.

Ano – debiutancki album zespołu BiFF. Nagrany przy współpracy z Marcinem Borsem w studiu Fonoplastykon. Został wydany w 2009 roku przez wytwórnie Galapagos Music. Na krążku znajduje się 14 utworów w stylu pop rocka. Autorami muzyki tekstów są Brachaczek i Fochmann, z wyjątkiem utworu "Adela", którego tekst napisała Dorota Masłowska.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anoa

najmniejszy i mało znany gatunek bawołu występujący w górskich lasach wyspy Celebes; gatunek zagrożony

Źródła:

SJP.pl

Anoda

elektroda o potencjale dodatnim

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. chem. elektr. elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

Anoda (gr. "ana" „w górę”, "hodós" „ścieżka”) – elektroda, przez którą prąd elektryczny wpływa do urządzenia (co może polegać na dopływie ładunku dodatniego lub wypływie ładunku ujemnego). W odbiornikach prądu elektrycznego (np. lampach elektronowych) anoda jest elektrodą dodatnią, natomiast w źródłach prądu (np. ogniwach galwanicznych) – ujemną. Anoda występuje zawsze w parze z elektrodą, przez którą prąd wypływa z urządzenia, czyli katodą.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anodoncja

Anodoncja (agenezja zębów, łac. "anodontia, anodontia congenita", ang. "tooth agenesis") – wada wrodzona polegająca na całkowitym braku zębów i ich zawiązków. Ma charakter malformacji i jest najrzadszą wadą powodującą zmniejszenie liczby zębów. Spowodowana jest uogólnionymi zmianami w tkankach pochodzenia ektodermalnego.

Źródła:

Wikipedia

Anodowanie

dokonywać anodyzacji; anodyzować

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. proces elektrolitycznego pokrywania przedmiotów metalowych ochronną warstewką tlenku metalu;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anodować

dokonywać anodyzacji; anodyzować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zanodować)

(1.1) met. poddawać metal procesowi elektrochemicznego utleniania powierzchni metalu w celu poprawienia jego walorów

czasownik zwrotny niedokonany anodować się (dk. zanodować się)

(2.1) met. być anodowanym

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anodowy

przymiotnik od: anoda

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z anodą, dotyczący anody

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

dokonywać anodyzacji; anodować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zanodyzować)

(1.1) met. poddawać metal procesowi elektrochemicznego utleniania powierzchni metalu w celu poprawienia jego walorów

czasownik zwrotny niedokonany anodyzować się (dk. zanodyzować się)

niedobór tlenu we krwi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan skrajnego niedoboru lub braku tlenu we krwi

Anoksemia – niedobór tlenu we krwi w stosunku do zapotrzebowania.

Niektóre z możliwych przyczyn anoksemii:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anoksemiczny

→ anoksemia

Patrz:anoksemia

Źródła:

SJP.pl

Anoksja

niedostatek tlenu w tkankach w wyniku zaburzeń krążenia krwi lub jej niedotlenienia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. med. stan całkowitego braku tlenu w tkankach organizmu

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

anoksję w ekologii
anoksję w medycynie (głód tlenowy, deficyt tlenowy)

SJP.pl
Wikipedia

Anomalia

odchylenie od normy; nieprawidłowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

anomalia termiczna
anomalia chemiczna
anomalia fizyczna
anomalia (astronomia)
- anomalia mimośrodowa
- anomalia prawdziwa
- anomalia średnia
anomalie w bazach danych
anomalia anatomiczna
anomalia magnetyczna
anomalia siły ciężkości
anomalia południowoatlantycka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anomalność

→ anomalny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest anomalne; cecha tych, którzy są anomalni

Patrz:anomalny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anomalny

nieprawidłowy, anormalny

przymiotnik

(1.1) stanowiący anomalię, wyłamujący się od reguły

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anomer

węglowodan wyróżniający się położeniem przestrzennym grupy hydroksylowej przy atomie węgla

Źródła:

SJP.pl

Anomeryczny

→ anomery

Patrz:anomery

Źródła:

SJP.pl

Anomia

stan społeczeństwa wynikający z rozpadu powszechnie przyjętych norm postępowania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) socjol. załamanie się norm społecznych, pojawienie się poczucia niepewności i bezcelowości w społeczeństwie wskutek nagłych przemian społecznych;

(1.2) med. jęz. afazyjne zaburzenie mowy, trudności w nazywaniu widzianych przedmiotów;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

anomia (stan społeczny)
anomia (zaburzenie mowy)

SJP.pl
Wiktionary

Anonimizacja

działanie mające na celu ukrycie tożsamości i uniemożliwienie identyfikacji podmiotu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) inform. proces uniemożliwiający odkrycie tożsamości użytkownika sieci komputerowej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anonimizator

program przekształcający informacje o czyichś danych osobowych w celu ukrycia tożsamości danej osoby i uniemożliwienia jej identyfikacji

Źródła:

SJP.pl

Anonimizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czynienie czegoś anonimowym, pozbawionym danych osobowych

Źródła:

Wiktionary

→ anonimowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto jest anonimowy;

Anonimowość (gr. ἀνωνυμία ‘bezimienność’ z ἀνώνυμος ‘bezimienny’) – niemożność identyfikacji tożsamości jednostki pośród innych członków danej społeczności, wprost w odniesieniu do osoby albo do pochodzącego od niej przedmiotu (utworu). O anonimowości można mówić w różnych aspektach.

Patrz:anonimowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anonimowy

1. o człowieku: nieujawniający swego autorstwa, nieznany z nazwiska (np. anonimowy darczyńca, anonimowy malarz);
2. o tekście lub dziele sztuki: niepodpisany (np. anonimowy list, anonimowe obrazy)

przymiotnik

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podawanie nazwiska, funkcji, tytułu osoby wchodzącej

(1.2) ogłaszanie czegoś, co za chwilę ma nastąpić

Źródła:

Wiktionary

Anonsować

1. zapowiadać czyjeś przybycie, wejście;
2. ogłaszać coś, powiadamiać o ważnym wydarzeniu

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaanonsować)

(1.1) zapowiadać czyjeś przybycie, wymieniać nazwisko wchodzącego

(1.2) informować o tym, co ma nastąpić lub już się dzieje

(1.3) łow. dawać znać szczekaniem o znalezieniu zwierzyny

czasownik zwrotny niedokonany anonsować się (dk. zaanonsować się)

(2.1) zapowiadać własne przybycie

(2.2) publicznie podawać informacje o swojej działalności

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anonsowy

związany z anonsem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z anonsem, dotyczący anonsu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anonymizer

[czytaj: anonimajzer] w informatyce: oprogramowanie ukrywające tożsamość użytkownika sieci; anonimizer

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anoraczek

Anorchizm ("anorchia") – zaburzenie rozwoju płci, w którym osoba o kariotypie XY, który zazwyczaj odpowiada płci męskiej, rodzi się bez jąder.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anoreksja

brak łaknienia towarzyszący najczęściej chorobom przewodu pokarmowego, zatruciom, jak również chorobom o podłożu psychicznym, prowadzący do wyniszczenia organizmu, a w skrajnych przypadkach do śmierci; jadłowstręt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anoreksyjny

związany z anoreksją, właściwy anoreksji, będący objawem anoreksji (np. anoreksyjny brak łaknienia, anoreksyjna postać); anorektyczny (częściej)

Źródła:

SJP.pl

Anorektyczka

kobieta, dziewczyna cierpiąca na anoreksję

związany z anoreksją, właściwy anoreksji, będący objawem anoreksji (np. anorektyczny brak łaknienia, anorektyczna postać); anoreksyjny (rzadziej)

przymiotnik

(1.1) związany z anoreksji; taki, jak w anoreksji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anorektyk

mężczyzna cierpiący na jadłowstręt; manorektyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. człowiek cierpiący na anoreksję

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

osoba chora na jadłowstręt psychiczny
leki anorektyczne

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anorganiczny

przymiotnik

(1.1) przest. nie pochodzący od organizmów żywych

Źródła:

Wiktionary

Anorgazmia

zaburzenie występujące głównie u kobiet polegające na niezdolności do przeżywania orgazmu; oziębłość płciowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. zaburzenie seksualne polegające na braku odczuwania orgazmu;

SJP.pl
Wiktionary

Anormalny

Anoskopia

metoda badania diagnostycznego polegająca na wziernikowaniu kanału odbytu i końcowego odcinka odbytnicy za pomocą wziernika - anoskopu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. badanie wziernikowe przez odbyt, oceniające kanał odbytu i końcową część odbytnicy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anoskopowy

→ anoskop

Patrz:anoskop

Źródła:

SJP.pl

Anosmia

całkowity brak zmysłu węchu

przymiotnik

Źródła:

Wikipedia

Anozognozja

Ansambl

ensemble;
1. scena zespołowa w utworze dramatycznym, operze, lub operetce;
2. trupa teatralna, zespół artystyczny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teatr. scena zbiorowa w sztuce scenicznej

(1.2) przest. grupa muzyczna bądź aktorska

(1.3) daw. szt. harmonijna całość

Ansambl (z fr. "ensemble" – razem, zespół) – utwór dla kilku instrumentalistów lub kilku śpiewaków solistów, a także zespół śpiewaków solistów o różnych barwach głosu.

Źródła:

Anshan

miasto w Chinach; Anszan

Anshan (chiń. 鞍山; pinyin "Ānshān") – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning, przy linii kolejowej Changchun-Dalian. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 192 903. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 3 402 643 mieszkańców. Wielki ośrodek hutnictwa żelaza, przemysłu maszynowego, metalowego i chemicznego; w pobliżu Anshan wydobywa się rudę żelaza oraz magnezu.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ansi

[czytaj: ans-i] (skrót od: American National Standards Institute) Amerykański Narodowy Instytut Normalizacyjny, amerykańska organizacja zajmująca się opracowywaniem i rozpowszechnianiem norm technicznych; także oznaczenie norm akceptowanych przez tę organizację

Ansi – wieś w Estonii, w prowincji Saare, w gminie Saaremaa. W 2004 roku wieś zamieszkiwały 42 osoby.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anszan

miasto w Chinach; Anshan

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anszlus

włączenie w 1938 roku terytorium Austrii do III Rzeszy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. pot. zob. Anschluss.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anszlusowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z anszlusem, dotyczący anszlusu

Źródła:

Wiktionary

Ansztalt

żartobliwie: zakład, lokal; instytucja

Źródła:

SJP.pl

Anta

1. dekoracyjne zakończenie tworzących przedsionek bocznych ścian świątyni
2. gatunek tapira

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. pilaster kończący ścianę, uformowany i zdobiony zgodnie z porządkiem architektonicznym danej epoki;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anta (Espinho) – sołectwo w Portugalii w powiecie Espinho
Anta – departament w Argentynie w prowincji Salta
Anta – miasto w Peru
Anta – prowincja Peru
anta – element architektoniczny
Anta Sports – chińskie przedsiębiorstwo
tapir anta (Tapirus terrestris)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. element wykonany z metalu służący do otwierania lub zamykania drzwi, skrzyń, bram

Źródła:

Wiktionary

Antaba

1. sztaba wzmacniająca zamknięcie bramy lub drzwi;
2. metalowy uchwyt na bramach, drzwiach lub skrzyniach, służący także za kołatkę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sztaba z metalu zamykająca bramę lub drzwi

(1.2) daw. ozdobny uchwyt na skrzyniach lub jako kołatka na drzwiach i bramach;

Antaba lub hantaba (z niem. "die Handhabe – rękojeść") – stały lub ruchomy uchwyt z metalu umieszczany np. na skrzyni, kufrze, drzwiach, bramie.

osoba niezgadzająca się z kimś, występująca przeciw komuś, zwłaszcza przeciwnik w sporze

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przeciwnik;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) farm. substancja obca (zwykle lek) blokująca działanie innej substancji lub pracę receptora;

(2.2) anat. mięsień działający w kierunku przeciwnym w stosunku do innego mięśnia

(2.3) anat. ząb położony naprzeciwko zęba drugiej szczęki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

antagonista (osoba)
antagonista (farmakologia)
protagonista
agonista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antagonistka

→ antagonista

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl
Wiktionary

Antagonizacja

doprowadzanie osób lub grup do wzajemnej wrogości

Źródła:

SJP.pl

Antagonizm

1. wzajemna niechęć lub wrogość spowodowane sprzecznością interesów lub różnicą poglądów;
2. przeciwstawne działanie dwóch elementów (np. dwóch mięśni) lub dwóch układów organizmu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wzajemna wrogość, sprzeczność, przeciwstawność sił, zasad, osób

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antagonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wywoływanie między kimś wrogości

Antalya ( Αττάλεια – "Attália", Attalea) – miasto w południowo-zachodniej Turcji, nad zatoką Antalya na Morzu Śródziemnym, w starożytnej krainie Pamfilia, u południowych podnóży gór Taurus, ośrodek administracyjny prowincji Antalya. Kurort wypoczynkowy Riwiery Tureckiej.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Antananarywa

stolica Madagaskaru

rodzaj ryb z rodziny nototeniowatych; kłykacz

Źródła:

SJP.pl

Antares

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

SJP.pl
Wiktionary

Antarktyda

kontynent w rejonie Antarktyki na półkuli południowej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antarktydzki

→ Antarktyda

lek okulistyczny stosowany w alergii

Antazolina ( antazolinum) – organiczny związek chemiczny, pochodna etylenodiaminy, należąca do grupy antagonistów receptora H1 I generacji.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Antał

dawna miara objętości płynów - około ćwierć dużej beczki; także beczka o takiej objętości

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) beczka używana do przechowywania wina i innych trunków;

(1.2) zawartość antała (1.1)

Antał, inaczej nazywany ćwierćbeczką – dawna jednostka objętości stosowana na ziemiach polskich przed 1764 rokiem. 1 Antał odpowiadał 18 garncom. Połowę antału stanowił antałek (zwany też achtelem) - 9 garnców. Antał stanowił element systemu beczkowego, stosowanego na dawnych ziemiach polskich do mierzenia objętości płynów dla celów handlowych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antałek

1. beczułka o pojemności połowy lub trzeciej części antała;
2. pół antała

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mała beczułka używana do przechowywania wina i innych trunków o objętości dwóch wiader lub połowy antała

(1.2) zawartość antałka (1.1)

(1.4) pot. grubas

(1.5) daw. przen. żart. głowa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antałkowy

przymiotnik od: antałek

Źródła:

SJP.pl

Antałowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. żart. osoba nadużywająca alkoholu, „pilnująca antałów”

Źródła:

Wiktionary

Antałowy

(1.1) książk. inaczej: antecedencje

(1.2) liter. inaczej: antecedencje

Antecendencja (łac. "antecedentia" – wyprzedzenie) – zjawisko przecięcia grzbietu górskiego przez rzekę do niego prostopadłą w trakcie jego wypiętrzania. Wskutek antecedencji rzeka nie zmienia swego koryta i tworzy przełomy w których jej bieg przypomina bieg rzeki nizinnej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antecedencje

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) książk. zdarzenia, okoliczności poprzedzające jakiś fakt, konieczny do jego zrozumienia

(1.2) liter. w utworach dramatycznych i narracyjnych: wydarzenia poprzedzające właściwą akcję, bez których jej przebieg jest niezrozumiały; zawarte są w prologu lub też w wypowiedziach narratora czy postaci

Źródła:

Wiktionary

Antecedens

1. fakt poprzedzający stan obecny; antecedencja;
2. w logice: część zdania warunkowego rozpoczynająca się od "jeżeli"; poprzednik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) coś, co poprzedza coś innego; uprzednie zdarzenie; wcześniejszy element

(1.2) log. poprzednik implikacji – część zdania warunkowego, która określa warunek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antecedentny

1. poprzedzający stan obecny; uprzedni;
2. antecedentny przełom rzeczny - przełom rzeczny powstały w wyniku powolnego wypiętrzenia się otoczenia spowodowanego ruchami górotwórczymi

Źródła:

SJP.pl

Antecesor

Źródła:

SJP.pl

Antefiks

element dekoracyjny, najczęściej w kształcie palmety, umieszczony wzdłuż okapu dachu, maskujący od frontu rząd dachówek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. dekoracyjny element architektoniczny końca dachówek wzdłuż okapu dachu, spotykany w architekturze antycznej

Antefiks – element dekoracyjny, charakterystyczny dla antycznej architektury greckiej i rzymskiej, w postaci płytki z kamienia lub częściej z terakoty, ozdobiony płaskorzeźbą w kształcie palmety, głowy ludzkiej lub zwierzęcej itp. Płytkę ustawiano na gzymsie, wzdłuż okapu, w celu zasłonięcia widoku na pokrycie dachu, zamiast simy.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antek

w języku potocznym: ulicznik

imię męskie

Prokopiusz Antemiusz, "Procopius Anthemius" (ok. 415, zm. 11 lipca 472 w Rzymie) – cesarz zachodniorzymski od 12 kwietnia 467 do 11 lipca 472 roku n.e. Jego żoną była Eufemia – jedyna córka cesarza Marcjana.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Antena

urządzenie stanowiące element każdego nadajnika lub odbiornika, wysyłające albo odbierające fale radiowe

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

(1.2) pot. uczn. więz. ucho (zazwyczaj w lm.)

Antena – urządzenie zamieniające fale elektromagnetyczne na sygnał elektryczny i odwrotnie.

Jest niezbędnym elementem składowym każdego systemu radiokomunikacji. W XX wieku najbardziej rozpowszechnione były anteny odbiorników radiowych i telewizyjnych, natomiast w wieku XXI antena częściej kojarzona jest z elementem wyposażenia radia samochodowego, bezprzewodowych sieci komputerowych lub z odbiorem sygnałów TV z satelitów.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antenacki

przymiotnik od: antenat

Źródła:

SJP.pl

Antenat

przodek jakiejś rodziny; antecesor (przestarzałe)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) podn. przodek, zarówno ze strony ojca, jak i matki; dziad, pradziad

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antenatka

→ antenat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta należąca do wcześniejszego pokolenia danej rodziny

Patrz:antenat

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antenka

mała antena; zdrobnienie od: antena

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała antena

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antenkowaty

przypominający antenkę

Źródła:

SJP.pl

Antenkowy

Antenowy

1. przymiotnik od: antena; odnoszący się do anteny;
2. odnoszący się do programów radiowych lub telewizyjnych

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z anteną, dotyczący anteny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anteny

urządzenie stanowiące element każdego nadajnika lub odbiornika, wysyłające albo odbierające fale radiowe

Źródła:

SJP.pl

Antepedium

w średniowieczu: zasłona górnej części ołtarza; antependium; frontale

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóg i uosobienie miłości odwzajemnionej lub miłości nieodwzajemnionej i zemsty za miłość odrzuconą;

(1.2) rzad. imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. planetoida o numerze katalogowym 1943;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anteros (łac. Anterus) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie miłości odwzajemnionej lub miłości nieodwzajemnionej i zemsty za zdradzoną miłość
Anteros (łac. Anterus) – papież, święty Kościoła katolickiego i Cerkwi prawosławnej
Anteros – planetoida o numerze katalogowym 1943
Anter (Anteros, Anterus) – imię męskie

Anthem

nieliturgiczny utwór chóralny; rodzaj motetu lub kantaty

Anthem ("ang. hymn") – anglikański nieliturgiczny utwór chóralny z tekstem angielskim. Odpowiednik motetu w muzyce katolickiej i protestanckiej, a po wprowadzeniu basso continuo i stylu "concertato" – kantaty. Teksty anthemów ograniczały się, w przeciwieństwie do kontynentalnych kantat, do psalmów.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anthemion

starożytny ornament ze stylizowanych liści, wici i kwiatów; antemion

Źródła:

SJP.pl

Anthony

[czytaj: ANtony] obce imię męskie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antoni
Anthony – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Harper
Anthony – miasto w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Doña Ana
Anthony – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie El Paso
Anthony (ang. Anthony Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Norman
Anthony (ang. Anthony Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lycoming
Anthony (ang. Anthony Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Montour
Anthony Island – wyspa na Pacyfiku u wybrzeży Kolumbii Brytyjskiej, obiekt z listy UNESCO
HMS „Anthony” – nazwa brytyjskich okrętów
USS „Anthony” – nazwa amerykańskich okrętów

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anthotyro

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) miejscowość i gmina we Francji

Antibes (, Antíbol) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Alpy Nadmorskie. Znane kąpielisko i ośrodek wypoczynkowy nad Morzem Śródziemnym.

Według danych na rok 2018 gminę zamieszkiwało 74 047 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 2796,3 osoby/km² (wśród 963 gmin regionu Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże Antibes plasuje się na 6. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 385.).

Źródła:

przymiotnik relacyjny

Źródła:

Wikipedia

Antioch

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

→ Antiochia; antiochijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Antiochii, związany z Antiochią

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antiochia

1. historyczna nazwa położonego obecnie w Turcji miasta Antakya;
2. sławna stolica greckiego imperium Seleukidów (300-64 p.n.e.) i rzymskiej prowincji Syria, założona na cześć króla Antiocha Sotera nad rzeką Orontes

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. współczesne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym;

(1.2) hist. geogr. starożytne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym;

(1.3) geogr. toponim, nazwa szeregu miast na świecie;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Wikipedia

Antofyllit

minerał z grupy amfiboli, krzemian magnezu i żelaza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. miner. minerał z grupy krzemianów;

Antofyllit (anthophyllit, antofyllin) – minerał z grupy krzemianów (amfiboli).

Nazwa pochodzi od "łac. Anthophyllum = goździk (goździkowiec korzenny)", używany jako przyprawa kuchenna, nawiązując do barwy tego minerału. Minerał rzadki.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antoine

[czytaj: antuAN]
1. nazwisko, m.in. André Antoine (1843-1902) - francuski aktor i reżyser;
2. francuskie imię męskie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

DJ Antoine − szwajcarski DJ
Antoine Clamaran − francuski DJ
Antoni „Antoine” Cierplikowski − fryzjer, stylista
Antoine – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Pike
Antoine (ang. Antoine Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Pike

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

publikacja zawierająca wybór utworów literackich różnych autorów, dokonany według wyraźnej myśli przewodniej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;

Antologia (gr. "ἀνθολογία") – pojedyncza publikacja albo seria wydawnicza wydana drukiem lub cykl audycji radiowych bądź kolekcja nagrań płytowych itp. będąca wyborem dzieł lub ich fragmentów, kilku autorów, powiązanych określoną tematyką, dokonana według określonych zasad, opatrzona tytułem. Dla publikacji dzieł jednego autora stosuje się termin zbiór opowiadań.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antologiczny

→ antologia

przymiotnik

[czytaj: antoNESku] nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Antoni

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antoni – imię męskie pochodzenia łacińskiego
Antoni (1966–2021) – biskup Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego, następnie Kościoła Prawosławnego Ukrainy
Antoni (1887–1952) – duchowny Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, następnie Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego
Antoni (1926–2005) – rumuński biskup prawosławny
Antoni (1867-1943) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego narodowości gruzińskiej, święty prawosławny
Antoni (1815-1878) – rosyjski biskup prawosławny
Antoni – duchowny Greckiego Kościoła Prawosławnego
Antoni (ur. 1979) – rosyjski biskup prawosławny
Antoni (1910-1993) – rosyjski biskup prawosławny
Antoni – biskup czernihowski. Sprawował urząd od 1158 do 1168
Antoni (?-1474) – polski duchowny rzymskokatolicki, franciszkanin
Antoni (?-1391 lub 1392) – duchowny rzymskokatolicki, dominikanin lub franciszkanin

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antonia

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antonia Hybryda – wnuczka Marka Antoniusza Oratora
Antonia – żona Lucjusza Kaniniusza Gallusa
Antonia – żona Pythodorosa
Antonia Starsza – babka cesarza Nerona.
Antonia Młodsza – matka cesarza Klaudiusza
Klaudia Antonia – córka cesarza Klaudiusza
Antonia – córka Marka Antoniusza Oratora
Antonia – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Łyse
Antonia – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Rozogi
Antonia – twierdza w starożytnej Jerozolimie broniąca dostępu do Świątyni Jerozolimskiej.
Antonia – imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) polski herb szlachecki używany przez ormiański ród Bołoz Antoniewiczów;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bołoz Antoniewiczowie – rodzina szlachecka pochodzenia ormiańskiego
Antoniewiczowie herbu Hełm – litewska rodzina szlachecka
Wojsym Antoniewiczowie – rodzina szlachecka z Wielkopolski
Znane postacie
- Bolesław Antoniewicz – ksiądz, działacz społeczny i niepodległościowy
- Jan Bołoz Antoniewicz – polski historyk i teoretyk sztuki
- Karol Bołoz Antoniewicz – duchowny katolicki, poeta
- Katarzyna Antoniewicz – polska aktorka
- Mikołaj Bołoz Antoniewicz – poeta, dramatopisarz i oficer kawalerii Wojsk Polskich w powstaniu listopadowym 1830–1831
- Tomasz Antoniewicz – polski dyplomata i urzędnik państwowy
- Włodzimierz Antoniewicz – polski archeolog, rektor Uniwersytetu Warszawskiego, członek PAN
- Zdzisław Antoniewicz – dziennikarz, sportowiec, krajowy i międzynarodowy sędzia pływacki i motorowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antoniewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antoniewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Bądkowo
Antoniewo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
Antoniewo – część wsi Ruda w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rogowo
Antoniewo – część wsi Kuczwały w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Chełmża
Antoniewo – przysiółek wsi Lubicz Dolny w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Lubicz
Antoniewo – część wsi Dzikowo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Obrowo
Antoniewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
Antoniewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Łabiszyn
Antoniewo – część wsi Zielona w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ojrzeń
Antoniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
Antoniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Gozdowo
Antoniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Siemiątkowo

Źródła:

Wikipedia

Antoniewski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Franciszek Antoniewski-Raczyński (1889-1981) – major geograf Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari
Paweł Antoniewski (ur. 1943) – ukraiński muzyk i pedagog, działacz mniejszości polskiej na Ukrainie
Rafał Antoniewski (ur. 1980) – polski szachista, arcymistrz
Wiktoria Czechowska-Antoniewska (ur. 1929) – polska rzeźbiarka i medalierka
Witold Antoniewski (ur. 1919-2007) – polski adwokat, działacz, major
Władysław Antoniewski (1862-1914) – polski aktor i reżyser teatralny, dyrektor teatrów.
Antoniewicz
Antonowski

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Antonik

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. święty Antoni (także. figurka świętego)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antonim

jeden z pary wyrazów mających znaczenie przeciwstawne

→ antonim

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. o przeciwstawnym znaczeniu

Patrz:antonim

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antonin

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu miejscowości w Polsce

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(3.1) D. lm. od: Antonina

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antonin – imię męskie
Antonin – część miasta Chełm
Antonin – część miasta Poznań, w delegaturze Poznań-Nowe Miasto
Antonin – osada w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Cieszków
Antonin – część wsi Srebrzyszcze w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Chełm
Antonin – część wsi Puszcza w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Żmudź
Antonin – część wsi Branica Radzyńska w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Radzyń Podlaski
Antonin – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Burzenin
Antonin – część wsi Nietuszyna w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Ostrówek
Antonin – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Szadek
Antonin – kolonia w woj. mazowieckim, w pow.garwolińskim, w gminie Górzno
Antonin – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Ciechanowiec

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antonina

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Antonin

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

włoskie imię męskie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antonio – miejscowość
Antonio Santos Colonia – miejscowość
D’Antonio
San Antonio
Sant’Antonio
Santo António
Simeon Antonio

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Antoniostwo

Antoni z małżonką; Antoniowie

Źródła:

SJP.pl

Antoniowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) przest. żona Antoniego

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: Antoniów

Antoni z małżonką; Antoniostwo

Źródła:

SJP.pl

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antoni – imię męskie
Marek Antoniusz – wódz i polityk rzymski
Lucjusz Antoniusz – polityk rzymski
Jullus Antoniusz – polityk rzymski
Marek Antoniusz Kretyk – polityk rzymski
Gajusz Antoniusz – polityk rzymski
Marek Antoniusz Orator – polityk i znany mówca rzymski
Antoniusz Feliks – prokurator Judei
Gajusz Antoniusz Hybryda – polityk rzymski.
Marek Antoniusz Antyllus – najstarszy syn Marka Antoniusza
Marek Antoniusz Julianus – prokurator Judei
Marek Antoniusz Polemon I Eusebes Soter – król Pontu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antoniuszek

Państwowe Przedsiębiorstwo Antonow ( Державне підприємство «Антонов») – ukraińskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją, projektowaniem i serwisowaniem samolotów oraz przewozami lotniczymi. Jest następcą radzieckiego biura konstrukcyjnego Antonowa, specjalizującego się głównie w projektowaniu dużych samolotów transportowych, oraz zakładów lotniczych Awiant w Kijowie, działających obecnie jako Zakład Lotniczy Antonow.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Antonowicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Woisim Antonowicz – polski szlachcic i dowódca wojskowy
Aleksander Antonowicz – polski oficer
Anja Antonowicz – polska i niemiecka aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna
Ignacy Antonowicz – Sługa Boży Kościoła katolickiego
Iwan Antanowicz – radziecki i białoruski językoznawca, filozof, wykładowca i polityk
Izabella Antonowicz-Szuszkiewicz – polska kajakarka, olimpijka
Jacek Antonowicz – polski polityk, poseł na Sejm
Jan Antonowicz – polski polityk, rolnik i senator
Kalina Skłodowska-Antonowicz – polska etnograf, polonistka i muzealnik
Kazimierz Antonowicz – polski fizyk
Lech Antonowicz – polski prawnik
Leonarda Antonowicz – polska polityk, posłanka na Sejm

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Antonowo

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antonowo – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie baranowickim, w sielsowiecie Stołowicze
Antonowo – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie małoryckim, w sielsowiecie Wielkoryta
Antonowo – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie korelickim, w sielsowiecie Jeremicze
Antonowo – chutor w obwodzie grodzieńskim, w rejonie werenowskim, w sielsowiecie Pirogańce
Antonowo − wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Boruny.
Antonowo – dawna osada w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Soły.
Antonowo – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Budsław
Antonowo – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Druja
Antonowo – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Ciecierki
Antonowo – dawny zaścianek w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Królewszczyzna
Antonowo – dawna osada w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Krupole
Antonowo – dawna kolonia w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Plisa

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Antonowszczyzna

antybolszewicki ruch chłopski 1920-21 w guberni tambowskiej (od nazwiska przywódcy, eserowca A. Antonowa)

Źródła:

SJP.pl

Antonów

wieś w województwie śląskim

Antonów – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, w gminie Przystajń.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Antonówka

odmiana jabłoni; odmiana jabłek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. ogrod. mrozoodporna odmiana uprawna jabłoni domowej;

(1.2) ogrod. spoż. owoc jabłoni antonówki (1.1)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antonówka – odmiana jabłoni domowej
Antonówka – część miasta Hrubieszów
Antonówka – część wsi Zakrzówek w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Żelechów
Antonówka – część wsi Brwilno w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Stara Biała
Antonówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Chodel
Antonówka – kolonia wsi Krężoły w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Wodzisław
Antonówka – osiedle w Kamiennej Górze
Antonówka – wzniesienie w Masywie Śnieżnika
Antonówka – wieś w obwodzie homelskim, w rejonie budzkim.
Antonówka – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie nowogródzkim, w sielsowiecie Worobiewicze Wielkie
Antonówka – dawna osada w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Ziabki
Antonówka – dawna kolonia w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Zalesie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antopol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie rówieńskim obwodu rówieńskiego;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antopol – wieś w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Podedwórze
Antopol – część kolonii Bochotnica-Kolonia w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Nałęczów
Antopol – kolonia w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kodrąb
Antopol – osiedle typu miejskiego
- Antopol – dawna gmina
Antopol - zaścianek w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Mieżany.
Antopol – wieś na Ukrainie w rejonie rówieńskim obwodu rówieńskiego
Antopol – wieś na Ukrainie w rejonie tomaszpilskim obwodu winnickiego
Antopol (Antopil) – wieś na Ukrainie w rejonie andruszowskim obwodu żytomierskiego
Antopol – przystanek kolejowy
Antopol – dawny folwark w okręgu uciańskim, w rejonie jeziorskim, w gminie Turmont
Wantopol

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Antos

nazwisko

Antos – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku ogółem w Polsce mieszkały 2293 osoby o tym nazwisku.

Nazwisko Antos (Antosz) wywodzi się od imienia Antoni, notowanego w Polsce od XIII wieku; pochodzącego od łacińskiego Antonius (Antoninowie) – znanego rodu rzymskiego i dynastii w cesarstwie rzymskim panującej w latach 96–192.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Antosia

zdrobnienie od: Antonina (imię żeńskie); Tosia, Tośka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., zdrobn. od: Antonina

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Antoś

Аntosia ( Aнтося) – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie złoczowskim, w hromadzie Brody.

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jan Antosik – polski ekonomista i polityk
Krzysztof Antosik – polski siatkarz
Piotr Antosik – polski matematyk

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Antosiowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) rzad. taki, który należy do Antosia

Źródła:

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. od: Antoni

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od Antosia

Zobacz też: Antoś (serial animowany).

Antoś – skocznia narciarska o punkcie konstrukcyjnym K-17 i rozmiarze HS-21, która znajdowała się w Szczyrku, wybudowana w 2001, zlikwidowana w 2012 roku.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antr.

skrót od: antropologia, antropologiczny

skrót

(1.1) = nauk. eduk. antropologia

(1.2) = nauk. eduk. antropologiczny

(1.4) = bot. antropofit

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antracen

bezbarwny węglowodór ze smoły węglowej, używany do wytwarzania barwników

SJP.pl

Antracyt

najbardziej przeobrażona postać węgla kamiennego, zawiera ponad 90% pierwiastka węgla; twardy węgiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. odmiana węgla kamiennego;

(1.2) szaro-czarny kolor antracytu (1.1)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

antracyt (barwa)
antracyt (węgiel)
Antracyt (miasto) – miasto na Ukrainie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antracytowy

zbudowany z antracytu

przymiotnik

Wiktionary oraz Wikipedia

Antrakologiczny

przymiotnik

przerwa między częściami przedstawienia teatralnego, opery, koncertu itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teatr. przerwa między aktami, w trakcie spektaklu

(1.2) przerwa podczas wykonywania jakiejś czynności

Antrakt (z fr. "entr'acte") – przerwa między aktami przedstawienia teatralnego, opery, częściami koncertu muzycznego; także epizod instrumentalny wykonywany między aktami opery czy baletu (muzyka antraktowa).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antraktowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest antraktowe

Antrej

Antrepryza

dawne przedsiębiorstwo teatralne lub cyrkowe; entrepryza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. prywatne przedsiębiorstwo teatralne lub cyrkowe

(1.2) daw. przedsięwzięcie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antresola

niska kondygnacja pomiędzy parterem a pierwszym piętrem; półpiętro; mezanin; mezzanino

skrót

(1.1) = nauk. eduk. antropologia

(1.2) = nauk. eduk. antropologiczny

Źródła:

Wiktionary

pogląd stawiający w centrum zainteresowań i badań człowieka, głoszący go miarą wszystkiego, występujący w różnych epokach jako część rozmaitych filozofii, charakterystyczny dla różnych odmian humanizmu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego

(1.2) interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka

Antropocentryzm (z gr. "anthropos" – człowiek i gr. "kentron" – środek koła) – pogląd filozoficzny i religijny, według którego człowiek stanowi centrum i cel Wszechświata. Prekursorami antropocentryzmu poznawczego byli sofiści, od których pochodzi określenie – „człowiek jest miarą wszechrzeczy”.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antropochoria

celowe lub przypadkowe rozsiewanie diaspor (głównie nasion i owoców) przez człowieka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

takson roślin obcego pochodzenia na danym terenie

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antropogenetyczny

związany z antropogenezą (np. badania antropogenetyczne, hipotezy antropogenetyczne)

Źródła:

SJP.pl

Antropogeneza

powstanie i rozwój gatunku ludzkiego we wczesnych stadiach

rzeczownik, rodzaj żeński

przymiotnik

(1.1) dotyczący powstania i rozwoju człowieka jako gatunku biologicznego

(1.2) zachodzący lub powstały w wyniku działalności gospodarczej człowieka

Źródła:

Wiktionary

Antropogeograf

osoba wyspecjalizowana w zakresie antropogeografii

Źródła:

SJP.pl

Antropogeografia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. geogr. nauka badająca rozmieszczenie ludności, kultur, działalności gospodarczej oraz wpływ środowiska naturalnego na życie człowieka i odwrotnie

Źródła:

Wiktionary

Antropogeograficzny

przymiotnik od: antropogeografia

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. antrop. związany z antropogeografią, dotyczący antropogeografii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antropografia

rzeczownik, rodzaj żeński

skrót od: antropologia, antropologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

Źródła:

SJP.pl

Antropometr

przyrząd służący do pomiarów ciała ludzkiego

Antropometr – przyrząd wykorzystywany do pomiarów ciała człowieka. Może być użyty do pomiaru wysokości ciała, długości tułowia oraz długości kończyn górnych i dolnych.

Wykonany jest z rury o długości około 2 metrów. Z jednej strony jest ona spłaszczona i zaopatrzona w podziałkę milimetrową. Po rurze poruszany jest suwak z iglicą, za pomocą którego ustawia się mierzoną wysokości. W okienku suwaka jest odczytywany wynik pomiaru.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Antropometria

dział antropologii (nauki o powstaniu gatunku ludzkiego, jego rozwoju i zróżnicowaniu) zajmujący się pomiarami szkieletu i ciała ludzkiego

książkowo: ten, który uległ antropomorfizmowi, któremu przypisywano cechy ludzkie

Źródła:

SJP.pl

Antropomorfizacja

w literaturze: odmiana animizacji, przenośnia polegająca na przypisywaniu cech ludzkich przedmiotom, zjawiskom natury, roślinom i zwierzętom oraz pojęciom abstrakcyjnym, np. gwiazdy mówią mi..., nawet niebo płacze; antropomorfizm, uczłowieczenie; porównaj: animizacja (ożywienie), personifikacja (uosobienie)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. jęz. rodzaj metafory; nadawanie rzeczom, zjawiskom lub pojęciom cech ludzkich

Antropomorfizacja (gr. άνθρωπος "anthrōpos" – „człowiek”, μορφή "morphē" – „kształt, forma”) lub uczłowieczenie – zabieg językowy polegający na nadawaniu niebędącym ludźmi przedmiotom, pojęciom, zjawiskom, zwierzętom itp. cech ludzkich i ludzkich motywów postępowania. Konkretne zastosowanie antropomorfizacji nazywa się "antropomorfizmem".

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antropomorfizacyjny

związany z antropomorfizacją (rodzajem przenośni), np. przenośnia antropomorfizacyjna

Źródła:

SJP.pl

Antropomorfizm

1. książkowo: przypisywanie cech ludzkich przyrodzie żywej i martwej (zjawiskom przyrody, zwierzętom, roślinom i przedmiotom), np. gwiazdy mówią mi..., nawet niebo płacze; antropomorfizacja, uczłowieczenie;
2. w religii: wyobrażenie bóstwa na podobieństwo człowieka, przypisywanie mu cech właściwych człowiekowi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antropomorfizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przypisywanie cech ludzkich zjawiskom przyrody, zwierzętom i przedmiotom

Źródła:

Wiktionary

Antropomorfizować

przypisywać przedmiotom, zjawiskom natury, roślinom i zwierzętom oraz pojęciom abstrakcyjnym cechy fizyczne, psychiczne lub zachowania właściwe człowiekowi

Źródła:

SJP.pl

Antroponim

część biosfery, obszar kuli ziemskiej zamieszkiwany przez człowieka

Antroposfera – sfera kuli ziemskiej (obręb biosfery), w której działa człowiek. Jest to zazwyczaj obszar poddany silnej antropopresji, ulega on poszerzeniu wraz z rozwojem cywilizacji. Antroposfera obejmuje m.in. obszary zurbanizowane. Aktualnie w badaniach naukowych badany jest wpływ przekształceń środowiska przyrodniczego dokonywanych przez człowieka również na tę sferę.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Antroposkopia

dział antropologii, ściślej jedna z metod opisu cech jakościowych człowieka, przy użyciu schematycznych rysunków (np. profile nosa) lub skal wzorcowych, np. barwy włosów lub oczu

Źródła:

SJP.pl

Antroposkopijny

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest antropozoficzne; cecha tych, którzy są antropozoficzni

Antrycharz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. górn. pomocnik kopacza

Źródła:

Wiktionary

Antryj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przedpokój

Źródła:

Wiktionary

Antrykot

mięso cielęce lub wołowe z kością z przedniej górnej części tuszy; także: kotlet z tego mięsa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. stek lub kawałek mięsa wołowego z części grzbietowej, między łopatką a częścią lędźwiową

potocznie: być anty - być przeciw (czemuś)

Anty – pierwsze wydawnictwo zespołu Nagły Atak Spawacza. Singel został sprzedany w nakładzie dziesięciu tysięcy sztuk w czasach, gdy polski rap nie był popularny. Tak ogromny sukces zawdzięcza nagraniu "Anty", w którym Spawacze wraz ze Slums Attack zaatakowali Liroya. W obu nagraniach głównie słychać Faziego, udział w demie Kaczmiego i Dzwona jest symboliczny w drugim nagraniu "Narkotyki".

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Anty-

przedrostek

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Abchazji i Abchazom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyabchaskiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antyabolicjonistyczny

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który się sprzeciwia abolicjonizmowi

(1.2) taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec abolicjonizmu

Źródła:

Wiktionary

Antyaborcja

stanowisko przeciwstawiające się aborcji, jako powszechnemu prawu

Źródła:

SJP.pl

Antyaborcjonista

osoba przeciwstawiająca się aborcji, jako powszechnemu prawu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przeciwnik dopuszczalności aborcji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyaborcjonistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta sprzeciwiająca się prawu reprodukcyjnemu do przerywania ciąży

Źródła:

Wiktionary

Antyaborcyjny

będący przeciwny aborcji, zakazujący aborcji

przymiotnik

Wiktionary

Antyaliasing

w grafice komputerowej: redukcja zniekształceń wizualnych poprzez wygładzanie krawędzi obiektów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. technika redukująca widoczność poszarpanych krawędzi na obrazach cyfrowych

Antyaliasing ( anti-aliasing) – zespół technik służących zmniejszeniu liczby błędów zniekształceniowych (aliasing, schodkowanie obrazu), powstających przy reprezentacji obrazu (lub innego sygnału) o wysokiej rozdzielczości w rozdzielczości mniejszej.

W grafice komputerowej rezultatem antyaliasingu jest tworzenie wrażenia wygładzenia krawędzi obiektów wyświetlanych na ekranie komputera, który jest ekranem rastrowym.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antyaliasingowy

→ antyaliasing

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Armenii i Ormianom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyarmeńskiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antyarubański

przymiotnik jakościowy

Antyatomowy

zabezpieczający przed bronią atomową; przeciwatomowy, antynuklearny, przeciwjądrowy

Wiktionary

Antyazjatycki

niechętny lub wrogi Azji, Azjatom

antyczna trzysylabowa stopa wierszowa; antybakchej, palimbakch, palimbakchej

Źródła:

SJP.pl

Antybakteryjnie

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Krajowi Basków i Baskom

Wiktionary

SJP.pl
Wiktionary

Antybiotyk

naturalny, wytwarzany przez drobnoustroje związek chemiczny, stosowany w lecznictwie jako lek przeciw chorobom infekcyjnym wywoływanym przez drobnoustroje (bakterie, pierwotniaki)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antybiotykogram

wynik badania laboratoryjnego podający stopień wrażliwości na działanie antybiotyków, sulfonamidów itp. dla pobranej próbki; antybiogram

Źródła:

SJP.pl

Antybiotykooporność

→ antybiotykooporny

Patrz:antybiotykooporny

Źródła:

SJP.pl

Antybiotykoterapia

leczenie antybiotykami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. terapia antybiotykiem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antybiotykowrażliwość

o drobnoustrojach: wrażliwość na działanie antybiotyku

Źródła:

SJP.pl

Antybiotykowy

→ antybiotyk; antybiotyczny

przymiotnik

(1.1) med. farm. związany z antybiotykami

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antybioza

zahamowanie rozwoju jednych organizmów żywych przez inne, rozwijające się w tym samym środowisku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekol. współzależność między organizmami, polegająca na wytwarzaniu przez jeden z nich substancji hamujących rozwój lub niszczących drugi organizm

1. postać literacka, filmowa lub teatralna mająca cechy negatywne, będące przeciwieństwem typowych cech bohatera;
2. osoba, która swoim działaniem lub wyglądem wzbudziła negatywne zainteresowanie, np. antybohater meczu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. film. fikcyjna postać posiadająca cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech bohatera

(1.2) liter. film. postać nieposiadająca żadnych cech heroicznych, niewyróżniająca się niczym;

Antybohater – pierwszoplanowa postać literacka lub filmowa, niemająca cech bohatera lub mająca je w niewielkim stopniu. Antybohater może mieć cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech heroicznych bądź może być tych ostatnich pozbawiony albo posiadać je w bardzo ograniczonym stopniu (może być fajtłapą, tchórzem, nieudacznikiem, leniem). Antybohater dokonuje czasem czynów heroicznych, jednak sposób, w jaki to robi bądź jego intencje niekoniecznie są heroiczne.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

niechętny lub wrogi Wielkiej Brytanii, Brytyjczykom

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Wielkiej Brytanii i Brytyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antybrytyjskiej (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyburundyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Burundi i Burundyjczykom

SJP.pl
Wiktionary

Antycerkiewny

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko, wrogi cerkwi prawosławnej jako organizacji

Źródła:

Wiktionary

Antycesarski

wrogi cesarzowi, krytyczny wobec cesarza

Źródła:

SJP.pl

Antycesarz

cesarz będący antagonistą panującego lub legalnie powołanego cesarza, uznany i koronowany przez opozycję

niechętny lub wrogi Chinom, Chińczykom

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Chinom i Chińczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antychińskiej (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antychlor

związek chemiczny, tiosiarczan sodowy mający zdolność wiązania chloru, stosowany w fotografii jako składnik utrwalacza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. tiosiarczan sodu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antycholesterolowy

zapobiegający nadmiarowi cholesterolu w tkankach; przeciwcholesterolowy

Źródła:

SJP.pl

Antycholinergiczny

przymiotnik jakościowy

(1.1) biochem. blokujący działanie acetylocholiny lub wykazujący działanie do niej przeciwne

Źródła:

Wiktionary

Antychorwacki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Chorwacji i Chorwatom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antychorwackiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antychryst

1. przenośnie o przeciwniku religii chrześcijańskiej będącym winnym nieszczęść na świecie;
2. przenośnie o osobie potępianej przez otoczenie za swą postawę sprzeczną z nauką Kościoła;
3. przenośnie: człowiek zły, nieuczciwy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. bibl. eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;

(1.2) rel. diabeł, zły duch

(1.3) przen. nikczemnik, zły człowiek

(1.4) pogard. osoba, której światopogląd religijny jest niezgodny z religią chrześcijańską i która jest jej wrogiem

Antychryst (gr. "antichristos") – przeciwnik, oponent Chrystusa (anti – przeciw, zamiast; christos – pomazaniec); duch będący zaprzeczeniem Chrystusa, jego antytezą. Szatan; anioł upadły, zły duch, czart, władca, który rządzi w powietrzu (Biblia: "List do Efezjan", 2,2), kusiciel, książę ciemności, w wierzeniach judeo-chrześcijańskich główny duch zła we wszechświecie.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antychrystowy

→ antychryst

przymiotnik

(1.1) dotyczący antychrysta, związany z antychrystem

Patrz:antychryst

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antychrześcijański

występujący, skierowany przeciwko chrześcijaństwu, chrześcijanom

przymiotnik

SJP.pl
Wiktionary

Antycypacja

1. przewidywanie tego, co może nastąpić;
2. zapowiedź przyszłych wydarzeń;
3. w muzyce: wprowadzenie do akordu dźwięków akordu kolejnego; wyprzedzenie;
4. w językoznawstwie: dostosowanie wymowy głoski do wymowy następującej po niej głoski (np. ubezdźwięcznienie głoski "w" do "f" pod wpływem "k" w wyrazie "ławka"); upodobnienie wsteczne;
5. w literaturze: niezgodna z porządkiem logicznym lub czasowym kolejność pojawiania się elementów w wypowiedzi; prolepsis

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przewidywanie, zakładanie czegoś jeszcze nieistniejącego

(1.2) wyprzedzanie, przedwczesne występowanie czegoś, realizacja części jakiegoś większego procesu przed jego rozpoczęciem

(1.3) pogląd jeszcze nieudowodniony, ale słuszny i znajdujący później swoje potwierdzenie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

antycypacja (genetyka) – antycypacja genetyczna
antycypacja (językoznawstwo) – upodobnienie wsteczne
antycypacja (muzyka) – wyprzedzenie akordu
antycypacja (psychologia) – przewidywanie zdarzenia
antycypacja – presupozycja (logika)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antycypacyjny

→ antycypacja

przymiotnik

(1.1) związany z antycypacją; przewidujący coś i uwzględniający to wcześniej

Patrz:antycypacja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antycypowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przewidywanie tego, co ma nastąpić i podejmowanie zawczasu działań, wyprzedzanie biegu wypadków

Źródła:

Wiktionary

Antycypować

1. przewidywać, przypuszczać, przedwcześnie wykonywać
2. w filozofii: przyjmować jakiś pogląd z góry, nie licząc się z doświadczeniem

czasownik przechodni niedokonany

Antydatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podpisywanie czegoś z wcześniejszą datą niż faktyczna data powstania dokumentu

Źródła:

Wiktionary

Antydatować

wpisywać (wpisać) na dokumencie datę wcześniejszą od faktycznej; antedatować (rzadko)

czasownik przechodni dwuaspektowy

Wiktionary

Antydepresyjny

stosowany przeciwko depresji, leczący depresję; przeciwdepresyjny, psychodepresyjny

przymiotnik jakościowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi państwu Dominika

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antydominickiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antydominikański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Dominikanie

(1.2) taki, który jest przeciwny lub wrogi zakonowi dominikanów

(1.3) taki, który jest przejawem postawy antydominikańskiej (1.1-2)

Źródła:

Wiktionary

Antydominikańskość

rzeczownik, rodzaj żeński

przeciwdziałanie dyskryminacji i nierównemu traktowaniu

Źródła:

SJP.pl

Antydyskryminacyjny

przeciwdziałający dyskryminacji lub służący jej zapobieganiu

Źródła:

SJP.pl

Antydżibutyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Dżibuti i Dżibutyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antydżibutyjskiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antyedukacyjny

→ antyedukacja

Patrz:antyedukacja

Źródła:

SJP.pl

Antyegipski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Egiptowi i Egipcjanom

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi emigrantom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyemigranckiej (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyemiracki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Zjednoczonym Emiratom Arabskim

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyemirackiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antyempiryzm

pogląd głoszący, że źródłem poznania jest rozum, a nie doświadczenie zmysłowe

Źródła:

SJP.pl

Antyenerdowski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi NRD

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyenerdowskiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antyenzym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. substancja, która hamuje, opóźnia lub całkowicie zatrzymuje aktywność enzymu

Źródła:

Wiktionary

Antyerytrejski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Erytrei i Erytrejczykom

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Europie i Europejczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyeuropejskiej (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyeuropejskość

1. postawa kogoś przeciwnego Unii Europejskiej;
2. postawa kogoś wrogo nastawionego do Europy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest skierowane przeciwko Europie, sprzeczne z wartościami europejskimi

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyewangeliczny

przymiotnik

(1.1) przeciwny ewangelii

Źródła:

Wiktionary

Antyewangelizacja

sprzeciwianie się ewangelii, zjawisko odwrotne do ewangelizacji

rzeczownik, rodzaj żeński

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. postawa przejawiająca się otwartym sprzeciwem wobec faszyzmu;

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Antyfaza

1. figura stylistyczna, przeciwieństwo hiperboli; zastąpienie określenia jego zaprzeczonym przeciwstawieniem; litotes, litota, meiosis;
2. warstwa wewnątrz stopu

Źródła:

SJP.pl

Antyfederalista

1. przeciwnik federalizmu;
2. członek grupy politycznej w USA z końca XVIII wieku, przeciwnej ratyfikacji Konstytucji Stanów Zjednoczonych z 1787 roku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. przeciwnik federalizmu

(1.2) hist. polit. członek ruchu politycznego w Stanach Zjednoczonych sprzeciwiającego się ratyfikacji konstytucji z 1789 r.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyfederalistka

1. przeciwniczka federalizmu;
2. członkini grupy politycznej w USA z końca XVIII wieku, przeciwnej ratyfikacji Konstytucji Stanów Zjednoczonych z 1787 roku

Źródła:

SJP.pl

u zwierząt: substancja wydzielana przez plemniki, ułatwiająca zapłodnienie

Antyfertylizyna ("anty" + gr. "fertós" ‘znośny’, "lýsis" ‘rozwiązanie’) – wydzielina występująca na powierzchni główki plemnika, która reaguje ze znajdującą się na powierzchni komórki jajowej, swoiście dopasowaną przestrzennie fertylizyną, w wyniku czego możliwe jest zapłodnienie plemnikami wyłącznie własnego gatunku.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Patrz:antyfonarz

Źródła:

SJP.pl

Antyfonał

dawniej: antyfonarz - księga zawierająca zbiór śpiewów liturgicznych, głównie antyfon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. rel. księga liturgiczna zawierająca antyfony

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyfrancuski

niechętny lub wrogi Francuzom, Francji

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Francji i Francuzom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyfrancuskiej (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyfrankistowski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który się sprzeciwia frankizmowi

przymiotnik relacyjny

(1.1) przeciwny gejom, zwalczający gejów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antygen

wielocząsteczkowa substancja wywołująca powstanie (wytwarzanie) przeciwciał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

SJP.pl
Wiktionary

Antyghański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Ghanie i Ghańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyghańskiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antygibraltarski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Gibraltarowi i Gibraltarczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antygibraltarskiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

ideologia przeciwna globalizacji, mająca na celu jej zahamowanie

Źródła:

SJP.pl

Antyglobalizm

ruch społeczno-polityczny sprzeciwiający się korzyściom płynącym z procesów globalizacji; alterglobalizm

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antygorytowy

→ antygoryt

Patrz:antygoryt

Źródła:

SJP.pl

Antygradacja

opozycyjne zestawienie stopniowania wzmacniającego i osłabiającego cechy, np. "Atak wroga był coraz silniejszy, gwałtowniejszy, a garstka obrońców malała, słabła."; antyklimaks

Antygradacja (antyklimaks, gradacja opadająca) – figura retoryczna, odmiana gradacji, w której składniki uszeregowane są w taki sposób, że ich wartość znaczeniowa lub emocjonalna stopniowo maleje.

Termin odnosi się także do nieoczekiwanego obniżenia tonu, przejścia od podniosłości do trywialności, pospolitości.

Źródła:

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Gujanie i Gujańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antygujańskiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antygwatemalski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Gwatemali i Gwatemalczykom

SJP.pl
Wiktionary

Antyhierarchiczność

→ antyhierarchiczny

Patrz:antyhierarchiczny

Źródła:

SJP.pl

Antyhinduski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Indiom i Hindusom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyhinduskiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antyhistaminik

potocznie: lek antyhistaminowy

Źródła:

SJP.pl

Antyhistaminowy

zapobiegający przedostawaniu się histaminy z krwi do tkanek; przeciwhistaminowy

przymiotnik

(1.1) med. zob. przeciwhistaminowy.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyhiszpański

niechętny lub wrogi Hiszpanii, Hiszpanom

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Hiszpanii i Hiszpanom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyhiszpańskiej (1.1)

Źródła:

Źródła:

Wiktionary

Antyhormon

substancja blokująca lub znosząca działanie hormonów

Źródła:

SJP.pl

Antyhormonalny

→ antyhormon

Patrz:antyhormon

1. zabezpieczający przed implozją;
2. zabezpieczony przed implozją

Źródła:

SJP.pl

sprzeciwianie się poczuciu niezależności i odrębności osobistej

Źródła:

SJP.pl

Antyinflacyjny

przeciwdziałający, zapobiegający inflacji; przeciwinflacyjny

przymiotnik

(1.1) mający na celu zmniejszenie lub przeciwdziałanie inflacji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyintelektualistka

→ antyintelektualista

Patrz:antyintelektualista

Antyinteligenckość

→ antyinteligencki

Patrz:antyinteligencki

Źródła:

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Irlandii i Irlandczykom

Źródła:

SJP.pl

Antyjordański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Jordanii i Jordańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyjordańskiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antyjudaistyczny

przymiotnik

(1.1) hist. świat starożytnej kultury grecko-łacińskiej;

(1.2) pot. przedmiot stary, zabytkowy

(1.3) przen. człowiek staroświecki, dawnej daty

(1.4) łódź. stary człowiek

(1.5) uczn. rodzic

(1.6) uczn. nauczyciel (zwłaszcza starej daty)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

antyk (z – „dawny”) – określenie świata starożytnego, głównie okresu rozkwitu cywilizacji i kultury starożytnej Grecji i Rzymu, mniej więcej od I tysiąclecia p.n.e. do końca starożytności w V wieku n...
antyk – zabytkowy przedmiot sztuki dawnej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antykadencja

w językoznawstwie: intonacja rosnąca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. intonacja rosnąca, tj. przebieg melodii wypowiedzi, w którym ton głosu podnosi się ku końcowi zdania lub wyrażenia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wiktionary

Antykatoda

anoda w lampie rentgenowskiej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektr. elektroda, na którą padają elektrony emitowane z katody, miejsce ich hamowania i powstawania promieniowania (np. rentgenowskiego)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antykatolicki

przeciwny katolicyzmowi, zwalczający katolicyzm (np. antykatolickie wystąpienia, antykatolickie wydawnictwo)

kawiarnia, w której płaci się wyłącznie za spędzany w niej czas

Źródła:

SJP.pl

Antykazachski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Kazachstanowi i Kazachom

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antyklerykalność

→ antyklerykalny

→ antyklerykał

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przeciwniczka klerykalizmu

Patrz:antyklerykał

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antykleszczowy

chroniący przed kleszczami; przeciwkleszczowy

Źródła:

SJP.pl

Antyklimaks

opozycyjne zestawienie stopniowania wzmacniającego i osłabiającego cechy, np. "Atak wroga był coraz silniejszy, gwałtowniejszy, a garstka obrońców malała, słabła."; antygradacja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zabieg stylistyczny polegający na nagłym osłabieniu napięcia lub znaczenia wypowiedzi po wcześniejszym stopniowym jego wzmacnianiu; rozczarowujące zakończenie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyklina

wypukły fałd skalny, którego część centralna zbudowana jest ze skał starszych niż boczne skrzydła; siodło

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antykoagulant

substancja hamująca proces krzepnięcia krwi, w medycynie używana jako lek; lek przeciwzakrzepowy; lek przeciwkrzepliwy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. środek zmniejszający krzepliwość krwi;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antykobiecość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest antykobiece; cecha tych, którzy są antykobiecy

Źródła:

Wiktionary

Antykobiecy

przymiotnik

(1.1) techn. mający zmniejszyć prawdopodobieństwo zajścia kolizji (zwłaszcza między pojazdami)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antykolkowy

zapobiegający lub przeciwdziałający kolce; przeciwkolkowy

Źródła:

SJP.pl

Antykolonialistyczny

przymiotnik

(1.1) przeciwny kolonializmowi

Źródła:

Wiktionary

Antykolonializm

ideologia i ruch mający na celu zniesienie kolonializmu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. ideologia, ruch społeczny i postawa polityczna sprzeciwiająca się kolonializmowi; sprzeciw wobec podbojów, dominacji i wykorzystywania ludności rdzennej przez obce państwa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

żartobliwie: przesadny kult antyku (kultury i sztuki starożytnej)

Źródła:

SJP.pl

Antykomarowy

stosowany w celu odstraszania komarów; przeciwkomarowy

Źródła:

SJP.pl

Antykominternowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. wrogi Kominternowi, zwalczający Komintern

Źródła:

Wiktionary

Antykomoryjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Komorom i Komoryjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antykomoryjskiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antykomunikatywność

→ antykomunikatywny

Patrz:antykomunikatywny

Źródła:

SJP.pl

Antykomunista

osoba przeciwna komunizmowi, zwalczająca komunizm

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. przeciwnik komunizmu, osoba zwalczająca komunizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antykomunistka

→ antykomunista

Antykonsumpcyjny

sprzeciwiający się spożywaniu lub użytkowaniu czegoś

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do antykonsumpcjonizmu, związany z antykonsumpcjonizmem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antykopernikowski

Antykorozyjność

→ antykorozyjny; przeciwkorozyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest antykorozyjne

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antykorozyjny

chroniący przed niszczeniem metali lub ich stopów pod wpływem otaczającego środowiska; przeciwkorozyjny, przeciwerozyjny, przeciwrdzewny

przymiotnik

(1.1) techn. mot. zapobiegający korozji, zabezpieczający przed korozją

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antykorporacyjny

skierowany przeciwko interesom korporacji

przymiotnik jakościowy

(1.1) przeciwny lub wrogi działalności korporacji

Antykryzysowy

przeciwdziałający kryzysowi, służący wyjściu z kryzysu; przeciwkryzysowy

przymiotnik

(1.1) mający zapobiec kryzysowi, mający zlikwidować kryzys (np. gospodarczy, finansowy)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antykról

kontrkandydat do władzy wobec aktualnego króla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) druk. krój pisma drukarskiego o pionowym rysunku liter i zaokrąglonych brzegach;

(1.2) druk. pismo drukowane niepochylone (w przeciwieństwie do kursywy)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antykwariacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od antykwariat

Źródła:

przestarzale: antykwariat - sklep z antykami i używanymi książkami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Lechistanowi i Lechitom (Lachom)

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antylechickiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antylekcja

nauka przynosząca zamiast pożytku szkodę

Źródła:

SJP.pl

pasmo górskie na granicy Libanu i Syrii

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Antylibański

→ Antyliban

Patrz:Antyliban

Źródła:

SJP.pl

Antyliberalizm

wroga postawa wobec liberalizmu

Źródła:

SJP.pl

Antyliberalny

zwalczający liberalizm, występujący przeciwko liberalizmowi

SJP.pl

Antylitewski

przeciwny Litwie, Litwinom

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Litwie i Litwinom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antylitewskiej (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antylka

mieszkanka Antyli, Antyli Holenderskich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Antyli

(1.2) mieszkanka Antyli Holenderskich

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antylogarytm

liczba logarytmowana

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

ssak rodziny krętorogich, zamieszkujący rejony Afryki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. pot. nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

(1.2) zool. nazwa systematyczna|Antilope|ref=tak., monotypowy rodzaj zwierząt z rodziny wołowatych

(1.3) zool. zwierzę z rodzaju antylopa (1.2) i jedynego gatunku antylopa indyjska

(1.4) zool. zwierzę z rodzaju antylopy (nazwa systematyczna|Antilopinae|ref=tak.)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

antylopa (Antilope) – rodzaj ssaków kopytnych z rodziny wołowatych i podrodziny antylop, jedynym żyjącym przedstawicielem rodzaju jest antylopa indyjska (Antilope cervicapra),
antylopy (Antilopinae) – podrodzina ssaków wołowatych,
antylopa – potoczna nazwa członka grupy kilkudziesięciu gatunków parzystokopytnych ssaków z rodziny wołowatych (Bovidae) oraz jednego gatunku z rodziny widłorogowatych (widłoróg amerykański, Antilocap...

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antylopi

przymiotnik od: antylopa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z antylopą

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki jak u antylopy, mający cechy antylopy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

→ Antyle, → Antyle Holenderskie

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z archipelagiem Antyli, dotyczący archipelagu Antyli

(1.2) związany z Antylami Holenderskimi, dotyczący Antyli Holenderskich

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wróg mężczyzn

Źródła:

Wiktionary

Antymasoński

niechętny lub wrogi masonom, masonerii

Źródła:

SJP.pl

Antymateria

substancja zbudowana z antycząstek, niewystępująca w warunkach naturalnych na Ziemi

u zwierząt z symetrią dwuboczną: jedna z dwóch lustrzanych, równowartościowych części, między którymi przechodzi prostopadła do osi głównej ciała płaszczyzna symetrii

Źródła:

SJP.pl

Antymetabola

powtórzenie tych samych składników wyrażenia w innym porządku i w zmienionych związkach gramatycznych, tworzące w rezultacie konstrukcję o dwóch członach zróżnicowanych znaczeniowo, choć wypełnionych jednakowymi słowami; antymetateza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) figura retoryczna polegająca na powtórzeniu tych samych słów w odwróconym szyku składniowym, często z lekką zmianą sensu

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antymetateza

pierwiastek chemiczny o symbolu Sb, kruchy metal, składnik czcionek i stopów używanych do produkcji łożysk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

Antymon (Sb, stibium) – pierwiastek chemiczny z grupy metaloidów.

Występuje w czterech odmianach alotropowych: żółtej, srebrzystobiałej (antymon metaliczny), czarnej i wybuchowej. Znany od starożytności.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antymonakijski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Monako i Monakijczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antymonakijskiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antymonarchistyczny

występujący przeciwko monarchii, zwalczający monarchię

sól kwasu antymonowego

Źródła:

SJP.pl

Antymonit

minerał, siarczek antymonu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. pospolity minerał z grupy siarczków, siarczek antymonu;

Antymonit – pospolity minerał z grupy siarczków.

Nazwa pochodzi z gr. "anthemon" – kwiat; i z późnogrec. "antimonion" – wykwit, nawiązując do tworzonych przez niego przypominających kwiaty szczotek krystalicznych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

przymiotnik od: antymon

przymiotnik

(1.1) chem. dotyczący antymonu, zawierający antymon

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antymonyl

nieorganiczny rodnik złożony z antymonu i tlenu

Źródła:

SJP.pl

Antymotywacyjny

zniechęcający do działania

Źródła:

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. zwolenniczka antynatalizmu

Patrz:antynatalista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

przymiotnik

SJP.pl
Wiktionary

Antynaurański

przymiotnik jakościowy

SJP.pl
Wiktionary

Antynepalski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Nepalowi i Nepalczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antynepalskiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antyneuralgina

nazwa handlowa leku przeciwbólowego i przeciwgorączkowego, zawierającego kwas acetylosalicylowy, fenacetynę i karbromal

Źródła:

SJP.pl

→ antyniemiecki

Patrz:antyniemiecki

Źródła:

SJP.pl

1. sprzeczność;
2. w logice: rozumowanie pozornie uzasadniające parę zdań sprzecznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) log. filoz. sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo że osobno zdają się być prawdziwe;

Antynomia (gr. "antinomia" – sprzeczność praw) – logiczna sprzeczność, paradoks, zdanie logiczne bądź rozumowanie dedukcyjne, które prowadzi do sprzeczności.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wiktionary oraz Wikipedia

Antynorweski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Norwegii i Norwegom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antynorweskiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antynowotworowo

→ antynowotworowy

przeciwny produkcji i rozprzestrzenianiu broni nuklearnej (np. demonstracje antynuklearne, konwencja antynuklearna)

Antyormiański

niechętny lub wrogi Ormianom

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Ormianom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyormiańskiej (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyosetyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Osetii i Osetyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyosetyjskiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antyosmański

SJP.pl

Antypapa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) meteorol. geogr. ciepły, stały wiatr, wiejący w strefie równikowej na wysokości 2000-3000 metrów;

Antypasat – umiarkowanie ciepły, stały prąd powietrza o kierunku zachodnim, wiejący w strefie "równikowej" na wysokości 2000-3000 metrów, transportujący gorące powietrze od równika w kierunku "zwrotników", gdzie na skutek obrotowego ruchu "Ziemi" zmienia kierunek na wschodni i spływa w dół, po czym jako "pasat" wraca w kierunku równika.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antypasatowy

związany z wiatrem strefy międzyzwrotnikowej - antypasatem

przymiotnik

(1.1) dotyczący antypasatu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antypasożytniczy

działający przeciwko pasożytom

Źródła:

SJP.pl

Antypast

dawniej: przekąska podawana przed daniem głównym; przystawka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. napój lub potrawa podawane przed daniem głównym dla zaostrzenia apetytu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antypater

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antypater – imię męskie
Antypater (wódz macedoński)
Antypater z Cyreny – grecki filozof, uczeń Arystypa z Cyreny
Antypater z Sydonu – grecki poeta
Antypater z Tarsu – grecki filozof
Antypater z Miletu – grecki olimpijczyk
Antypater z Tessaloniki – grecki poeta
Antypater z Tyru – grecki filozof
Antypater I – ojciec Heroda Wielkiego
Antypater II – syn Heroda Wielkiego
Antypater III – siostrzeniec Heroda Wielkiego
Antypater IV – wnuk (po kądzieli) Heroda Wielkiego

Źródła:

Wikipedia

Antypatia

1. uczucie wstrętu, niechęci, odrazy do kogoś lub czegoś;
2. osoba, do której się czuje niechęć

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niechęć do kogoś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antypatriotyczny

przymiotnik

SJP.pl

Antypierwiastek

odpowiednik pierwiastka chemicznego złożony z antymaterii

Antypierwiastek – pierwiastek składający się z antyatomów (atomów antymaterii). Obecnie jedynym uzyskanym na znaczącą skalę antypierwiastkiem jest antywodór. Antyhel-3 uzyskany został już w latach 1970. na terenie ZSRR, zaś 24 kwietnia 2011 r. w wielkim zderzaczu hadronów po raz pierwszy zaobserwowano antyhel-4.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Antypiracki

skierowany przeciwko piratom (komputerowym)

przymiotnik

przeciwny Prawu i Sprawiedliwości, niepopierający Prawa i Sprawiedliwości

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który się sprzeciwia PiS-owi

(1.2) taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec PiS-u

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antypka

1. krzew rosnący w Europie i zachodniej Azji, uprawiany jako roślina ozdobna, żywopłotowa a także do wyrobu lasek i fajek; wiśnia wonna,
2. przedmiot zrobiony z drewna tego krzewu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkaniec przeciwległych obszarów na kuli ziemskiej

skierowany przeciwko policji, policjantom

Źródła:

SJP.pl

Antypolityk

przeciwnik władz państwowych, zwłaszcza rządu

Źródła:

SJP.pl

Antypolonizm

wrogość wobec narodu lub państwa polskiego; polonofobia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niechętny stosunek do Polaków i polszczyzny

Antypolonizm (także: polonofobia) – termin określający zbiorowo wszelkie uprzedzenia, dyskryminację, niechęć i postawy wrogości wobec Polaków. Historycznym odpowiednikiem "antypolonizmu" jest polakożerstwo, określenie używane w XIX w. wobec antypolskiej polityki Ottona von Bismarcka.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antypolski

niechętny lub wrogi Polakom, Polsce

chroniący przed poślizgiem; przeciwpoślizgowy, przeciwślizgowy

przymiotnik

(1.1) przeciwdziałający ślizganiu, zabezpieczający przed poślizgiem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antypożarowy

przeciwpożarowy

Źródła:

SJP.pl

Antyprawicowy

występujący przeciwko prawicy

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który się sprzeciwia politycznej prawicy

przeciwstawiający się przemocy

przymiotnik

(1.1) neol. polit. mający na celu ukrócenie przemocy w rodzinie, mający nieść pomoc ofiarom przemocy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyprzepięciowo

→ antyprzepięciowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ruch społeczny i intelektualny skierowany przeciwko psychiatrii, jej założeniom i metodom

Ten artykuł opisuje teorie, metody lub czynności niezgodne ze współczesną wiedzą medyczną.

Antypsychiatria – ruch społeczny i intelektualny oparty na poglądzie, że leczenie psychiatryczne jest częściej szkodliwe niż pomocne pacjentom. Wśród zastrzeżeń do psychiatrii wymieniane są m.in. stosowanie technik o małej skuteczności a dużej szkodliwości. Częściej jednak aktywiści skupiają się na filozoficznych i etycznych obawach dotyczących zarówno natury psychiatrii, jak i jej praktyk.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Antypsychologistyczny

przeciwstawny psychologizmowi

Źródła:

SJP.pl

Antypsychologizm

kierunek w filozofii, naukach społecznych i literaturze przeciwstawiający się psychologizmowi

→ antyradziecki

Patrz:antyradziecki

Źródła:

SJP.pl

Antyrakieta

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antyrecesyjny

przeciwdziałający recesji

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko religii, niechętny wobec religii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyrepublikański

występujący przeciw rządom republikańskim, zwalczający republikę

SJP.pl

Antyrodzinny

skierowany przeciwko rodzinie i jej interesom

przymiotnik

(1.1) wymierzony przeciwko rodzinie, skierowany przeciwko interesom rodziny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyrojalista

Antyrosyjskość

→ antyrosyjski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co antyrosyjskie; cecha tego, kto antyrosyjski

(1.2) taki, który jest przeciwny lub wrogi dynastii Saudów

(1.3) taki, który jest przejawem postawy antysaudyjskiej (1.1-2)

Źródła:

Wiktionary

Antyseksualizm

ogół poglądów sprzeciwiających się seksualności, zaspokajaniu popędu płciowego

Antyseksualizm − termin odnoszący się do poglądów sprzeciwiających się seksualności.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Antysemicki

cechujący się niechęcią, wrogością wobec Żydów, skierowany przeciw narodowi żydowskiemu; antyżydowski

przymiotnik

(1.1) wymierzony przeciwko Żydom, dyskryminujący Żydów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związane z nietolerancją i rasizmem; judeosceptycyzm, judofobia, judeofobia, żydofobia

Antyseptyczny

niszczący drobnoustroje, zapobiegający zakażeniom; odkażający

przymiotnik

(1.1) med. zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyseptyk

środek do niszczenia drobnoustrojów; dezynfektyk, środek dezynfekcyjny (odkażający)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. środek służący do niszczenia drobnoustrojów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyseptyka

w medycynie: postępowanie mające na celu zniszczenie drobnoustrojów na narzędziach chirurgicznych, w salach operacyjnych, w ranach itp. w celu uniknięcia zakażeń

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hig. mikrobiol. zespół czynności mających na celu niszczenie lub hamowanie wzrostu mikroorganizmów na żywych tkankach;

(1.2) środki służące do antyseptyki (1.1)

Nie mylić z: Aseptyka.

Antyseptyka ( "anti" – przeciw "sepsis" – gniciu, dosłownie: "zapobieganie gniciu") – postępowanie odkażające, mające na celu niszczenie drobnoustrojów na skórze, błonach śluzowych, w zakażonych ranach.

W przeciwieństwie do dezynfekcji, antyseptyka nie dotyczy odkażania przedmiotów.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antyserbski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Serbii i Serbom

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi socjalizmowi i socjalistom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antysocjalistycznej (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antysocjalizm

wrogie nastawienie do socjalizmu, zwalczanie socjalizmu

Antystatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. przeciwniczka syjonizmu

Źródła:

Wiktionary

Antysyjonistyczny

skierowany przeciwko syjonizmowi i syjonistom

przymiotnik

(1.1) wrogi w stosunku do syjonizmu; przeciwny założeniom syjonizmu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antysyjonizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. ideologia oraz postawa polityczna wyrażająca sprzeciw wobec syjonizmu;

Antysyjonizm – postawa sprzeciwu wobec ideologii i praktyki syjonizmu, często wyrażająca się w sprzeciwie wobec samego istnienia Państwa Izrael.

Antysystemowość

bycie przeciwko wiodącemu systemowi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co antysystemowe

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antysystemowy

Antyszambrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. żart. wyczekiwanie w przedpokojach lub w poczekalniach na posłuchanie u kogoś ważnego lub wpływowego

Źródła:

Wiktionary

Antyszambrować

przestarzałe: długo wyczekiwać w przedpokojach, poczekalniach na audiencję, posłuchanie, rozmowę z osobami ustosunkowanymi, wpływowymi

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przest. wyczekiwać w przedpokojach lub w poczekalniach na posłuchanie u kogoś ważnego lub wpływowego

Źródła:

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Szwajcarii i Szwajcarom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyszwajcarskiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antyszwedzki

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Szwecji i Szwedom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyszwedzkiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antysłowacki

niechętny lub wrogi Słowacji

SJP.pl
Wiktionary

Antytanzański

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Tanzanii i Tanzańczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antytanzańskiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antytaon

antycząstka, przeciwieństwo taonu

Antyterrorka

potocznie: policyjna jednostka antyterrorystyczna

Źródła:

SJP.pl

Antyterrorysta

funkcjonariusz jednostek wyspecjalizowanych w walce z terrorystami i uzbrojonymi gangsterami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) krym. osoba specjalnie wyszkolona i wyposażona do zwalczania terroryzmu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyterrorystka

→ antyterrorysta

Patrz:antyterrorysta

Antytetyczność

→ antytetyczny

Patrz:antytetyczny

Źródła:

SJP.pl

Antytetyczny

tyle co: przeciwstawny (np. antytetyczne zdania, antytetyczne elementy dzieła sztuki)

przymiotnik relacyjny

(1.1) przeciwstawnie różny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyteza

1. twierdzenie przeciwne do tezy,
2. kontrast, przeciwieństwo,
3. w literaturze zabieg stylistyczny, polegający na zestawieniu dwóch przeciwnych znaczeniowo segmentów wypowiedzi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) twierdzenie sprzeczne do innego sądu; coś przeciwnego

(1.2) filoz. wg Kanta jeden z dwóch sprzecznych, równorzędnych sądów odnoszących się do tego samego metafizycznego zagadnienia

neutralizowanie działania toksyn; odtruwanie, detoksykacja

Źródła:

SJP.pl

Antytoksyna

substancja neutralizująca działanie toksyn, wytwarzana w organizmie po wpływem antygenów; przeciwjad

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. med. biologiczna substancja, zazwyczaj przeciwciało, która neutralizuje działanie toksyn

Nie mylić z: surowica krwi.

Antytoksyna (pot. "surowica") – preparat leczniczy zawierający swoiste przeciwciała skierowane przeciwko egzotoksynom wytwarzanym przez niektóre drobnoustroje (np. laseczkę tężca czy maczugowca błonicy) lub zawartym w jadach węży.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antytotalitarny

wrogo nastawiony do totalitaryzmu, zwalczający totalitaryzm

SJP.pl
Wiktionary

Antytradycjonalistyczny

→ antytradycjonalizm

przymiotnik

(1.1) książk. przeciwny tradycjonalizmowi

Patrz:antytradycjonalizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antytradycjonalizm

postawa przeciwna tradycjonalizmowi, przeciwstawianie się tradycji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. postawa przeciwna tradycjonalizmowi, sprzeciw wobec tradycji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antytrenerski

skierowany, występujący przeciwko trenerowi

Źródła:

SJP.pl

Antytrombina

białko osocza zapobiegające zlepianiu się krwi i tworzeniu niebezpiecznych dla życia zakrzepów

SJP.pl
Wiktionary

Antytrynitarka

→ antytrynitarz

Patrz:antytrynitarz

Źródła:

SJP.pl

Antytrynitarny

przeciwny dogmatowi Trójcy Świętej

SJP.pl

Antytunezyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Tunezji i Tunezyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antytunezyjskiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antyturecki

niechętny lub wrogi Turcji, Turkom

SJP.pl

Antyugandyjski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Ugandzie i Ugandyjczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyugandyjskiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antyukraiński

niechętny, wrogi Ukrainie, Ukraińcom

przymiotnik jakościowy

występujący, skierowany przeciwko Unii Europejskiej, sprzeczny z interesem Unii Europejskiej; antyeuropejski

Źródła:

SJP.pl

Antyurbanistka

→ antyurbanista

Patrz:antyurbanista

Źródła:

SJP.pl

Antyurugwajski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Urugwajowi i Urugwajczykom

utopia negatywna, ukazująca, zazwyczaj w formie powieściowej, społeczeństwo przyszłości, nad którym rządy sprawuje dyktatorska władza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wizja społeczeństwa albo przyszłości przeciwna do utopii, to jest czarna, pesymistyczna, przedstawiająca często także regres ludzkości

1. w medycynie: zwalczający wirusy; przeciwwirusowy;
2. w informatyce: wykrywający i usuwający wirusy komputerowe

przymiotnik

(1.1) inform. służący do wykrywania i pozbywania się szkodliwego oprogramowania

(1.2) med. zwalczający wirusy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antywitamina

związek chemiczny podobny do witaminy pod względem składu i struktury, nie spełniający jej funkcji, blokujący jej biologiczne wykorzystanie przez organizm

Antywitamina – antymetabolit, który poprzez podobieństwo strukturalne do określonej witaminy blokuje jej szlak metaboliczny (np. poprzez łączenie się z koenzymami), nie oddziałując bezpośrednio na nią samą. Związki te są stosowane w medycynie (np. jako środki przeciwbakteryjne czy leki przeciwnowotworowe) oraz w badaniach nad metabolizmem witamin.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Antywiążący

orbital antywiążący - orbital molekularny mający energię wyższą od orbitalu atomowego

Źródła:

SJP.pl

Antywodór

pierwiastek antymaterii będący odpowiednikiem wodoru; atom, cząsteczka tegoż pierwiastka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. odpowiednik zwykłego wodoru w antymaterii, składający się z antyprotonu i pozytonu (czyli antyelektronu)

Antywodór – pierwiastek antymaterii (antypierwiastek), odpowiednik wodoru w materii. Atom antywodoru składa się z pozytonu (antyelektronu) i antyprotonu, analogicznie do atomu wodoru, składającego się z elektronu i protonu. Symbolem używanym na oznaczenie antywodoru jest H.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Antywojenność

Źródła:

SJP.pl

Antywęgierski

niechętny lub wrogi Węgrom

wrogi lub niechętny wobec krajów Europy Zachodniej i Ameryki Północnej

Źródła:

SJP.pl

Antyzambijski

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przeciwny lub wrogi Zambii i Zambijczykom

(1.2) taki, który jest przejawem postawy antyzambijskiej (1.1)

Źródła:

Wiktionary

Antyzapalny

zwalczający zapalenie lub zapobiegający jego powstawaniu; przeciwzapalny

przymiotnik

(1.1) skierowany przeciwko Żydom, działający na szkodę Żydów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Antyżydowskość

→ antyżydowski

Patrz:antyżydowski

Źródła:

SJP.pl

Anubis

w mitologii egipskiej: bóg zmarłych przedstawiany zwykle jako człowiek z głową szakala

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitegip. bóg zmarłych, nekropolii i balsamistów;

→ anulacja

Patrz:anulacja

Źródła:

SJP.pl

Anulewicz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Anulka

zdrobnienie od: Anna (imię żeńskie)

SJP.pl
Wiktionary

Anulus

szereg komórek ułożonych w zarodni paprotkowców pierścieniowo, rozrywający zarodnię przy dojrzewaniu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. pierścień pomiędzy trzonem kolumny a kapitelem;

Anulus (łac. pierścień, l.mn. anuli) – pierścień kamienny lub kilka pierścieni, zdobiących górną część trzonu kolumny, znajdował się pod kapitelem. Stosowany w starożytnych porządkach architektonicznych oraz innych, późniejszych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anunnaki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mit. bóstwo z mitologii sumeryjskiej z grupy tzw. „wielkich bogów” powiązanych ze stwarzaniem świata oraz wyznaczaniem losów ludzi i innych bogów;

(1.2) ezot. sf. przedstawiciel rzekomej cywilizacji pozaziemskiej, która stworzyła pierwszą cywilizację ziemską

Anun(n)a, Anun(n)aki (sum. "Anun(n)a", akad. "Anunnakū", "Anunnaki") – określenie grupy „wielkich bogów” występujących w wierzeniach ludów Mezopotamii. Sumeryjscy Anunna powiązani byli ze stwarzaniem świata i wyznaczaniem losów ludzi i bogów. Akadyjscy Anunnaki posiadali więcej cech chtonicznych i występowali w roli sędziów świata podziemnego.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Anuria

niewytwarzanie się moczu na skutek schorzenia nerek lub niemożność wydalania go; bezmocz

rzeczownik, rodzaj żeński

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Anna

Źródła:

Wiktionary

Anwajong

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Pimpinella anisum|L.|ref=tak., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;

(1.2) kulin. przyprawa uzyskiwana z anyżu (1.1)

(1.3) uczn. język angielski

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

anyż gwiazdkowy
biedrzeniec anyż

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anyżek

1. roślina zielna o białych kwiatach, ceniona ze względu na owoce; anyż, biedrzeniec anyżu;
2. wysuszone owoce tej rośliny, przyprawa korzenna o słodkawo-piekącym smaku; anyż;
3. olej z nasion tej rośliny; anyż;
4. ciastko lub cukierek z dodatkiem anyżu (przyprawy)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anyżkowy

mający smak, zapach anyżku; zrobiony z anyżku, zawierający anyżek (np. cukierki anyżkowe); anyżowy

Źródła:

SJP.pl

Anyżowy

mający smak, zapach anyżu; zrobiony z anyżu, zawierający anyż (np. ciasto anyżowe); anyżkowy

przymiotnik

(1.1) bot. spoż. dotyczący anyżu, zrobiony z anyżu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Anyżówka

wódka zaprawiana anyżkiem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. likier o zapachu i smaku anyżku;

Anyżówka – słodki likier o wyraźnym zapachu i smaku anyżku, zazwyczaj bezbarwny. W oryginalnej formie produkowany najczęściej we Francji lub Stanach Zjednoczonych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anzelm

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anzelm – imię
Św. Anzelm z Canterbury (1033–1109) – arcybiskup Canterbury
Św. Anzelm (?–805) – opat Nonantoli i książę Friuli
Św. Anzelm z Lukki (młodszy, Baduarius) – biskup Lukki, bratanek papieża Aleksandra II
bp Anzelm OT (ok. 1210–1278) – biskup warmiński
Anzelm (zm. przed 1016) – burgundzki szlachcic
Anzelm (zm. ok. 1141) – kardynał

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Anzelma

(1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim;

Źródła:

Wiktionary