1. nazwa litery D;
2. eufemistycznie: dupa
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) nazwa litery d / D
(1.2) eufem. dupa
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przedrostek
(1.1) …tworzący / modyfikujący czasowniki; dodaje znaczenie odwracania czynności wcześniej wykonanej
(1.2) …przymiotników, przysłówków i rzeczowników; odwraca znaczenie wyrazu pierwotnego
Wiktionary
[czytaj: dedlajn] ostateczny termin na realizację czegoś; dead line
rzeczownik
(1.1) nieprzekraczalny, ostateczny termin zrobienia czegoś
Deadline – angielski termin oznaczający cezurę bądź granicę czasową, przed jaką dana czynność ma zostać wykonana. W teorii zarządzania projektami określenie to pojawia się najczęściej w kontekście kamieni milowych projektu.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki
(1.1) imię nadane osobie, która okazała się być transpłciowa lub niebinarna, po jej narodzinach, a którego ta osoba przestała używać
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) psych. społ. pozbawione szacunku odrzucenie czyjejś transpłciowej lub niebinarnej tożsamości płciowej przez celowe stosowanie imienia lub nazwiska, którego ktoś sobie nie życzy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) psych. społ. pozbawione szacunku odrzucenie czyjejś transpłciowej lub niebinarnej tożsamości płciowej przez celowe stosowanie imienia lub nazwiska, którego ktoś sobie nie życzy
Deadnaming – użycie imienia nadanego przy urodzeniu lub innego poprzedniego imienia (które jest „martwe” – dead) osoby transpłciowej lub niebinarnej bez jej zgody. Deadnaming może być przypadkowy; jednak może być transfobicznie użyty do celowego odrzucenia lub zaprzeczenia tożsamości płciowej danej osoby. Deadnaming jest uznawany za krzywdzący i obraźliwy, a także za formę przemocy.
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: defizm] dyskryminowanie słyszących przez osoby z niepełnosprawnością słuchu
SJP.pl
usuwanie tajnych agentów z urzędów, wojska itp.; dezagenturyzacja
SJP.pl
pozbawiać aktualności, czynić nieaktualnym; dezaktualizować
SJP.pl
dezaktywizacja, dezaktywacja;
1. oczyszczanie z elementów radioaktywnych;
2. pozbawienie czegoś aktywności
SJP.pl
→ deaktywacja; dezaktywacyjny
SJP.pl
dezaktywować;
1. czynić nieaktywnym, wyłączać;
2. usuwać skażenie promieniotwórcze
SJP.pl
[czytaj: dil] potocznie: ubity interes, zawarta umowa; dil
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: diler] diler;
1. osoba lub firma pośrednicząca w sprzedaży towarów, zwłaszcza drogich;
2. osoba zajmująca się rozprowadzaniem narkotyków
SJP.pl
[czytaj: dilerka] dealerka;
1. kobieta pośrednicząca w sprzedaży towarów, zwłaszcza drogich;
2. kobieta zajmująca się rozprowadzaniem narkotyków;
3. potocznie: zajęcie, praca dilera, dilerki; dilerstwo, dealerstwo
SJP.pl
→ dealer [czytaj: dilerski]; dilerski
SJP.pl
[czytaj: dilerstwo] dilerstwo;
1. pośredniczenie w sprzedaży produktów określonej firmy, zwłaszcza drogich, np. samochodów;
2. rozprowadzanie narkotyków
SJP.pl
proces eliminacji grupy alkilowej z cząsteczki związku organicznego
SJP.pl
[czytaj: dilować] potocznie: rozprowadzać narkotyki; dilować
SJP.pl
reakcja chemiczna polegająca na wyeliminowaniu z cząsteczki grupy aminowej; dezaminacja
Deaminacja (dezaminacja) - reakcja chemiczna polegająca na eliminacji z cząsteczki związku chemicznego grupy aminowej (-NH2), najczęściej z wydzieleniem amoniaku.
W wielu przypadkach deaminacji towarzyszą reakcje następcze, prowadzące do zastąpienia grupy aminowej inną grupą organiczną. Bardzo częstą formą deaminacji jest przekształcenie grupy aminowej do ketonowej w cyklicznych związkach organicznych. Przykładem może być deaminacja cytozyny, w wyniku której powstaje uracyl.
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: di:n]
1. nazwisko angielskie, m.in. James Dean (1931-1955) - amerykański aktor filmowy i teatralny;
2. obce imię męskie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
pozbawienie czucia oraz odruchów z mózgu
SJP.pl
przypisanie danych osobowych do anonimowych informacji
SJP.pl
w informatyce: odtworzenie kodu źródłowego z programu zapisanego w kodzie maszynowym; dezasemblacja
SJP.pl
w informatyce: program komputerowy tłumaczący język maszynowy na język asemblera; dezasembler
De
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: defkor] gatunek muzyki ekstremalnej łączący death metal z hardcore'em
De
SJP.pl
Wikipedia
→ deathcore [czytaj: defkorowy]
SJP.pl
→ death metal [czytaj: defmetalowy]
SJP.pl
w fizyce: jednostka momentu dipolowego
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) fiz. chem. jednostka miary momentu dipolowego
Debaj (D) – jednostka miary elektrycznego momentu dipolowego nienależąca do układu SI stosowana w fizyce atomowej i chemii do opisu momentów dipolowych cząsteczek.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Debalcewem, dotyczący Debalcewa
Wiktionary
opuszczanie przez pasażerów statku lub wyładowywanie towarów ze statku
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mors. uwalnianie statku z ładunku – towaru, pasażerów
SJP.pl
Wiktionary
dawniej: budynek pływający na barce lub pontonie zamocowanym do brzegu, przeznaczony na wyładunek towarów ze statku
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|debarkować.
Wiktionary
wysiadać lub wyładowywać towary ze środków komunikacji wodnej
SJP.pl
dyskusja, rozprawianie, roztrząsanie problemów
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. dyskusja, rozprawianie, roztrząsanie problemów
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ debatant
przymiotnik
(1.1) związany z debatą
SJP.pl
Wiktionary
uczestnik debaty
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) czynny uczestnik debaty
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) czynna uczestniczka debaty
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|debatować.
Wiktionary
dyskutować, rozprawiać, radzić nad czymś, dysputować
czasownik
(1.1) prowadzić debatę
SJP.pl
Wiktionary
nazwa handlowa antybiotyku zawierającego penicylinę benzatynową
SJP.pl
1. w tenisie ziemnym, stołowym i badmintonie:
a) gra dwóch zawodników jednej płci przeciwko dwóm rywalom tej samej płci; gra podwójna;
b) każdy z zespołów grających w meczu deblowym;
2. łódź dwuosobowa na cztery wiosła
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) sport. gra parami;
(1.2) karc. kontra w brydżu
(1.3) sport. żegl. typ dwuosobowej łodzi z czterema wiosłami
Debel (z ang. "doubles") – inna nazwa: gra podwójna. W grze deblowej zawodnicy tej samej płci rywalizują w dwuosobowych zespołach.
Sporty, w których zawodnicy rywalizują również w deblu: Tenis ziemny, tenis stołowy, teqball, badminton, speed-ball.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
podbój terytorium nieprzyjaciela w wyniku zwycięskiej wojny
SJP.pl
1. księgowy zapis po lewej stronie rachunków obejmujący aktywa, "winien";
2. potocznie: ujemny stan konta bankowego
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bank. ujemne saldo na koncie;
(1.2) księg. lewa strona bilansu (z aktywami lub kosztami);
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|debetować.
Wiktionary
obciążać czyjś rachunek, zapisywać w debet
SJP.pl
cecha czegoś mającego możliwość doprowadzenia do ujemnego stanu konta w banku
SJP.pl
związany z debetem
SJP.pl
potocznie: karta debetowa
SJP.pl
potocznie: najlepszy pod jakimś względem, doskonały; debeściarski
SJP.pl
potocznie, żartobliwie: ktoś, kto jest najlepszy w czymś; mistrz
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) slang. młodz. ktoś dobry w jakiejś dziedzinie, godny podziwu
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) slang. młodz. kobieta, dziewczyna doskonała w jakiejś dziedzinie, godna podziwu
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: najlepszy pod jakimś względem, doskonały; debeściacki
przymiotnik
(1.1) pot. taki, który jest „the best”
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek
(1.1) na sposób debeściarski, po debeściarsku
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) pot. to co jest debeściarskie
Wiktionary
Debian (wym.) – projekt wolnej dystrybucji systemu operacyjnego GNU/Linux oraz GNU/kFreeBSD realizowany przez ochotników na całym świecie. Wewnątrz Debiana istnieją również projekty, mające na celu stworzenie dystrybucji systemu GNU/Hurd, inne odmiany BSD, a nawet dystrybucji wolnego oprogramowania na platformę Windows.
Wikipedia
osoba o niskim ilorazie inteligencji; człowiek umysłowo upośledzony
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przest. med. osoba upośledzona umysłowo w stopniu lekkim;
(1.2) pot. obraź. osoba mało inteligentna
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
określenie wykonawcze: słabo
rzeczownik
(1.1) M. W. lm. zob. debil.
SJP.pl
Wiktionary
dawniej: czynić słabym; osłabiać
SJP.pl
ociężałość umysłowa
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) obraź. coś absurdalnego, bez rozsądku
(1.2) przest. psych. najłagodniejszy stopień niepełnosprawności intelektualnej, dotyczący osób o ilorazie inteligencji w przybliżeniu 50–69, mogących uczyć się podstawowych umiejętności (czytanie, pisanie, proste liczenie), prowadzić samodzielne życie przy wsparciu, wykonywać nieskomplikowane prace
SJP.pl
Wiktionary
1. kobieta cierpiąca na debilizm;
2. obraźliwe określenie kobiety, dziewczyny o niskim ilorazie inteligencji
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) forma żeńska od: debil
SJP.pl
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: debilnie
SJP.pl
→ debilny; durność, idiotyczność
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest debilne; cecha tych, którzy są debilni
SJP.pl
Wiktionary
idiotowaty, debilowaty, idiotyczny;
1. w medycynie: taki, który ma cechy debila, czyli osoby niedorozwiniętej umysłowo; chory psychicznie, chory umysłowo;
2. potocznie: głupi, bezmyślny, bezsensowny; kretyński, imbecylny, durny
przymiotnik
(1.1) niemądry
SJP.pl
Wiktionary
idiotowaty, idiotyczny, debilny;
1. w medycynie: taki, który ma cechy debila, czyli osoby niedorozwiniętej umysłowo; chory psychicznie, chory umysłowo;
2. potocznie: głupi, bezmyślny, bezsensowny; kretyński, imbecylny, durny
przymiotnik
(1.1) mający cechy debila
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z debilem, dotyczący debila
Wiktionary
1. pozwolenie na rozpowszechnianie zagranicznych czasopism na terenie innego państwa;
2. w geologii: natężenie wypływu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) urz. zezwolenie na sprowadzanie lub rozpowszechnianie wydawnictw
Debit – zezwolenie urzędu cenzury na rozpowszechnianie wydawnictwa. Także zezwolenie na sprowadzanie wydawnictw zagranicznych (tzw. debit pocztowy albo komunikacyjny).
Słowo pochodzi od francuskiego wyrazu "débit", oznaczającego „sprzedaż”, „zbyt”, „miejsce sprzedaży”. To określenie wywodzi się z kolei z łacińskiego źródłosłowu "debēre" („być [komuś] winnym”), podobnie jak wyraz debet.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związany z debitem
przymiotnik relacyjny
(1.1) sprowadzany lub rozprowadzany na podstawie debitu
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od debiut
Wiktionary
1. pierwsze publiczne wystąpienie, rozpoczynające działalność artystyczną, literacką, karierę sportową itp.
2. w szachach: ruchy rozpoczynające partię
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wydarzenie, kiedy ktoś wykonuje po raz pierwszy publicznie jakąś czynność w jakiejś dziedzinie
(1.2) szach. początkowa faza partii szachów;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
odnoszący się do debiutanta lub debiutu, właściwy debiutantowi
przymiotnik
(1.1) związany z osobą debiutanta
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
osoba występująca gdzieś pierwszy raz, zwłaszcza artysta lub sportowiec
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ten kto debiutuje, odbywa swoje pierwsze wystąpienia (w szczególności to jedno pierwsze) w nowej funkcji
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ta która debiutuje, odbywa swoje pierwsze wystąpienia (w szczególności to jedno pierwsze) w nowej funkcji
Debiutantka – polski film obyczajowy z 1981 roku.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) występowanie gdzieś po raz pierwszy, robienie czegoś po raz pierwszy
Wiktionary
występować (wystąpić) gdzieś po raz pierwszy, rozpoczynając działalność artystyczną, literacką, karierę sportową itp.
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zadebiutować)
(1.1) zaczynać coś oficjalnie; występować pierwszy raz; rozpoczynać karierę
SJP.pl
Wiktionary
związany z debiutem
przymiotnik relacyjny
(1.1) szach. związany z debiutem, otwarciem
SJP.pl
Wiktionary
debel (częściej); w tenisie ziemnym, stołowym i badmintonie:
1. gra dwóch zawodników jednej płci przeciwko dwóm rywalom tej samej płci; gra podwójna;
2. każdy z zespołów grających w meczu deblowym
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) sport. gra parami
SJP.pl
Wiktionary
zawodnik grający w grze podwójnej (w deblu)
SJP.pl
→ deblista
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) sport. zawodniczka występująca w parze z drugą osobą w deblu
SJP.pl
Wiktionary
odblokowanie (zwłaszcza w brydżu, w celu uniknięcia wpustki)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|deblokować.
Wiktionary
w drukarstwie: wstawiać właściwy znak graficzny (literę, cyfrę) w miejsce uprzednio zablokowane czcionką przypadkową, dowolną
SJP.pl
związany z deblem, dotyczący debla
SJP.pl
imię żeńskie
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) bibl. starotestamentowa prorokini z plemięemienia Naftalego;
(1.2) imię|polski|ż.;
Debora ( דְּבוֹרָה; żyła []) – postać ze Starego Testamentu, żona Lappidota, pochodząca z plemienia Naftalego.
Prorokini Izraelitów, a zarazem jedyna kobieta-sędzia Izraela. Zachęcała Baraka do walki przeciw Siserze, dowódcy armii kananejskiego króla Jabina. Zwycięstwo Izraelitów nad Kananejczykami opisane jest w Księdze Sędziów jako "Pieśń Debory i Baraka" (Sdz 5,1-31), której autorstwo tradycja przypisuje samej prorokini.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: debora] angielskie imię żeńskie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Debory lub z nią związany
SJP.pl
dawniej: prowadzić życie lekkie, awanturnicze, hulaszcze; hulać, lumpować, knajpować, bumblować, bumlować, bomblować
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. diabeł
Wiktionary
sucha dolina o stromych zboczach i wąskim dnie; debrza, debrze
SJP.pl
pasyn debrak - gatunek motyla z rodziny rusałkowatych
SJP.pl
usuwać dodatki zainstalowane na telefonie przez operatorów komórkowych i pozostawiać czyste oprogramowanie producenta
SJP.pl
miasto na Węgrzech
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto we wschodnich Węgrzech;
Debreczyn ( Debrecen, Debreczin, Debrezin, Debrecín) – drugie co do wielkości miasto Węgier, największe miasto we wschodniej części kraju. W 2011 liczba mieszkańców Debreczyna wynosiła 208,02 tys. Stolica komitatu Hajdú-Bihar. Miasto to jest jednym z siedmiu centrów regionalnych kraju oraz największym miastem krainy historycznej Kriszana (większa jej część położona jest obecnie w Rumunii).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
mieszkaniec Debreczyna
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Debreczyna; osoba z tego miasta
SJP.pl
Wiktionary
mieszkanka Debreczyna
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Debreczyna; kobieta z tego miasta
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: Debreczyn
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Debreczyna, dotyczący Debreczynu
SJP.pl
Wiktionary
sucha dolina o stromych zboczach i wąskim dnie; debra, debrze
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) geogr. głęboka, wąska dolina lub jar o stromych zboczach, z mocno zarośniętym terenem, powstałe na skutek erozyjnego działania wód
Debrza lub debra – forma ukształtowania powierzchni ziemi: wąska, płytka, V-kształtna dolina sucha o znacznym i niewyrównanym spadku.
Samuel Linde w "Słowniku języka polskiego" podaje, że debrza to "dolina wązka między górami, obrosła drzewami, wodą oblana"
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
sucha dolina o stromych zboczach i wąskim dnie; debrza, debra
SJP.pl
przymiotnik od: Debrzno
SJP.pl
mieszkaniec Debrzna
SJP.pl
mieszkanka Debrzna
SJP.pl
miasto w Polsce
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Polsce;
}|-
Debrzno (tuż po wojnie "Frydląd Pomorski", kaszub. "Frédląd", niem. "Preußisch Friedland") – miasto w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Debrzno.
Według danych z 1 stycznia 2018 Debrzno liczyło 5152 mieszkańców.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
w informatyce: narzędzie do wykrywania i analizowania błędów programie; debugger
SJP.pl
[czytaj: dibager] w informatyce: narzędzie do wykrywania i analizowania błędów programie; debuger
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) inform. narzędzie do analizy pracy programów i identyfikacji w nich błędów;
Debugger albo debuger – program komputerowy służący do dynamicznej analizy innych programów, w celu odnalezienia i identyfikacji zawartych w nich błędów, zwanych z angielskiego bugami (robakami). Proces nadzorowania wykonania programu za pomocą debuggera określa się mianem debugowania.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: dibaging] wykrywanie i poprawianie błędów w kodzie źródłowym programu komputerowego; debugowanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|debugować.
Debugowanie (z debugging) – proces systematycznego redukowania liczby błędów w oprogramowaniu bądź systemie mikroprocesorowym, który zazwyczaj polega na kontrolowanym wykonaniu programu pod nadzorem debuggera.
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: debagować] wykrywać i usuwać błędy z kodu źródłowego programu
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) inform. identyfikować i usuwać przyczyny błędów (bugów) z oprogramowania komputerowego
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: debiS-I] nazwisko francuskie, m.in. Klaudiusz (Claude) Debussy (1862-1918) - kompozytor francuski
SJP.pl
dawniej: przechodzić w rozwiniętym szyku do walki po przebyciu gór, lasów itp.
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dokazywać
Wiktionary
nazwisko, m.in. Władysław Dec (1898-1965) - polski wojskowy, uczestnik I powstania śląskiego, walk we wrześniu 1939 roku, dowódca batalionu w bitwie pod Narvik, dowódca brygady w 1 Dywizji Pancernej gen. Maczka
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko, m.in. Władysław Dec (1898-1965) - polski wojskowy, uczestnik I powstania śląskiego, walk we wrześniu 1939 roku, dowódca batalionu w bitwie pod Narvik, dowódca brygady w 1 Dywizji Pancernej gen. Maczka
SJP.pl
[czytaj: dekatlon] wielobojowa dyscyplina lekkoatletyczna złożona z dziesięciu konkurencji, rzadziej o innej podobnej dyscyplinie; dziesięciobój (częściej)
De
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. hist. zwolennik Napoleona III i jego zamachu stanu z 1851 roku
(1.2) daw. rzad. hist. dekabrysta
Wiktionary
urzędnik rzymski powoływany do kodyfikacji (spisania) prawa zwyczajowego
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. członek decemwiratu
SJP.pl
Wiktionary
1. grupa dziesięciu urzędników, decemwirów, sprawująca rządy;
2. okres rządów takiej grupy;
3. urząd, stanowisko decemwira
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. kolegium rządzące Rzymem zamiast konsulów 451-449 p.n.e.
SJP.pl
Wiktionary
urzędnik rzymski powoływany do kodyfikacji (spisania) prawa zwyczajowego
SJP.pl
dziesięciolecie
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) przest. rzad. dziesięciolecie
SJP.pl
Wiktionary
1. w psychologii: umiejętność wyobrażenia sobie sposobu widzenia rzeczy przez inną osobę, przyjęcia czyjegoś punktu widzenia rzeczy, spraw;
2. w optyce: rozbieżność osi soczewek tworzących układ optyczny
W psychologii decentracja to umiejętność wyobrażenia sobie formy przedmiotów z punktu widzenia osoby siedzącej naprzeciwko (eksperyment z górami u Piageta). Przeciwieństwo centracji myślenia – tj. koncentracja na swoim stanowisku, ujmowanie wszystkiego z własnego punktu widzenia.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
SJP.pl
proces lub zjawisko przekazywania kompetencji organom niższej instancji; decentralizm
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przeniesienie uprawnień władzy centralnej na lokalne organy władzy,
Decentralizacja – ustawowe, trwałe, chronione prawem przekazywanie organom decentralizowanej władzy publicznej (gminom, powiatom, województwom) zadań, kompetencji, środków i odpowiedzialności, w które do tej pory były wyposażone organy władzy centralnej.
Decentralizacja władzy publicznej to przeniesienie części uprawnień i odpowiedzialności władzy publicznej z organów władzy państwowej na organy władzy samorządowej możliwie najniższego szczebla.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: decentralizacja
SJP.pl
proces lub zjawisko przekazywania kompetencji organom niższej instancji; decentralizacja
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) polit. adm. delegowanie uprawnień i władzy na rzecz niższych szczebli administracji
Wiktionary
ograniczać lub likwidować centralizację czegoś; przekazywać "na dół" większe uprawnienia
SJP.pl
bez centralnego ośrodka, rozproszony
SJP.pl
wprowadzanie w błąd, podstęp
SJP.pl
cięcie wzdłuż pnia mózgu w części powyżej rdzenia przedłużonego, które czasowo obniża aktywność spoczynkową nerwowego układu współczulnego
SJP.pl
dawniej: dział instytucji zajmujący się określonym rodzajem spraw
SJP.pl
urzędnik wydający decyzje administracyjne; decydent
Decernent (z łac. "decernens" – "decydujący", "rozstrzygający", od "decernere") – określenie urzędników administracji publicznej, do których zadań należy wydawanie decyzji administracyjnych.
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
tchnienie; oddech; oddychanie
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) książk. oddech
(1.2) przen. powiew, podmuch
forma rzeczownika.
(2.1) D. lm. od decha
SJP.pl
Wiktionary
mocna, gruba lub długa deska
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zgrub. od: deska
(1.2) gwara. muz. gitara elektryczna bez pudła rezonansowego
SJP.pl
Wiktionary
rzadki minerał
SJP.pl
w rzemieślnictwie: wiązka dziesięciu wyprawionych skórek zwierzęcych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. med. przyrząd służący do mierzenia ilość powietrza wdychanego i wydychanego
Wiktionary
zastępowanie chromowanych elementów matowymi
SJP.pl
działanie mające na celu zmniejszenie wpływów religii chrześcijańskiej
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) działania polegające na ograniczeniu lub zniesieniu wpływu chrześcijaństwa na danym terenie
(1.2) proces odchodzenia od chrześcijaństwa
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
osoba podejmująca działania prowadzące do zmniejszenia wpływów religii chrześcijańskiej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) ograniczanie lub zniesienie wpływów chrześcijaństwa na danym terenie
Wiktionary
działać tak, aby pozbawić coś cech chrześcijańskich
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) teol. zmniejszać gdzieś wpływy chrześcijaństwa
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) gwara. więzienna: kara polegająca na spaniu na twardym łożu
forma rzeczownika.
(2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: decha
Dechy: miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Nord.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 5464 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 589 osób/km² (wśród 1549 gmin regionu Nord-Pas-de-Calais Dechy plasuje się na 159. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 368). Liczne skupisko Polaków.
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: dec-ize] określenie wykonawcze: stanowczo, zdecydowanie
SJP.pl
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: dek]
1. magnetofon lub gramofon bez wzmacniacza
2. część magnetofonów, wież, odtwarzaczy płyt kompaktowych; kieszeń
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: dekorum] dekorum;
1. zasada literacka układu i wyglądu dzieła;
2. przestarzale: należyty wygląd
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) liter. antyczna zasada właściwego zharmonizowania poszczególnych elementów dzieła literackiego, doboru formy do treści;
(1.2) przen. właściwość zachowania się lub wyglądu w określonych okolicznościach
Decorum – zasada zgodności treści z formą, inaczej jednorodność stylistyczna. Sformułowana przez Arystotelesa, rozwijana przez Cycerona i Horacego. Była stosowana do każdego gatunku literackiego. Polegała na odpowiednim dobraniu stylu pisania, słownictwa i składni do gatunku oraz tematyki dzieła. Ściśle związana z Arystotelesem i jego sposobem ukształtowania starożytnej tragedii.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dekupaż; [czytaj: dekuPAŻ] z francuskiego:
1. metoda zdobienia przedmiotów kawałkami wycinanego papieru i lakierów;
2. technologia tłoczenia płaskich kształtów, zwłaszcza w kartonie lub warstwie plastiku
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) technika zdobienia przedmiotów wzorami wyciętymi z papieru lub papierowych serwetek;
Dekupaż, Decoupage (fr., []) — technika zdobnicza polegająca na przyklejaniu na odpowiednio spreparowaną powierzchnię (np. drewno, metal, szkło, tkanina, plastik, ceramika) wzoru wyciętego z papieru lub serwetki papierowej (technika serwetkowa).
Decoupage klasyczny polega na naklejaniu wzoru z papieru i pokryciu go wieloma warstwami lakieru tak, aby wtopił się całkowicie i nie był wyczuwalny przy dotknięciu. W zamyśle ma on wyglądać jak namalowany.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: dekreszendo] określenie wykonawcze: coraz ciszej; diminuendo
SJP.pl
Decumanus (właśc. "decumanus maximus") – jedna z dwóch głównych ulic przecinająca rzymskie miasto lub umocniony obóz wojskowy na osi wschód-zachód. Druga, prostopadła do niej "cardo maximus", przebiegała na linii północ-południe. W punkcie ich przecięcia sytuowane było forum, ponadto w rzymskiej urbanistyce ich przebieg wyznaczał ukierunkowanie (siatkę) innych równoległych ulic w centurialnym podziale obszaru miasta: "decumani minores" i "cardines minores".
Wikipedia
jednostka równa 1/10 bela
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) fiz. miara stosunku dowolnych wielkości fizycznych o tym samym wymiarze, jednostka równa 1/10 bela;
(1.2) decybele: pot. coś głośnego
Zasugerowano, aby "bel (jednostka)"
Decybel – logarytmiczna jednostka miary równa formula_1 bela, oznaczana symbolem dB. Używana jest ona w sytuacji, gdy należy porównywać wielkości zmieniające się liniowo w bardzo szerokim zakresie, a najbardziej interesujące są zmiany względne (np. procentowe). Przykładem takiej sytuacji jest pomiar wielkości, których zmiany ludzkie zmysły rejestrują zgodnie z prawem Webera-Fechnera (np. głośność dźwięku, wrażenia węchowe).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
jednostka równa 1/10 bela
SJP.pl
miernik natężenia dźwięku
SJP.pl
związany z decybelem
SJP.pl
urzędowo: odnoszący się do decydenta - osoby mającej prawo lub obowiązek postanawiania w jakiejś sprawie z racji piastowanego urzędu, pełnionej funkcji
SJP.pl
urzędowo: osoba mająca prawo lub obowiązek decydować o czymś z racji piastowanego urzędu, pełnionej funkcji; decernent, referent, dysponent, prominent
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) książk. osoba mająca prawo i obowiązek do podejmowania decyzji z racji pełnionych funkcji
Decydent – pojęcie z zakresu teorii decyzji, oznaczające podmiot procesu decyzyjnego, czyli podmiot dokonujący wyboru ostatecznego wariantu decyzji.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ decydent
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) podejmowanie decyzji
Wiktionary
1. podejmować decyzję; postanawiać, rozstrzygać, wyrokować;
2. przesądzać o czymś, odgrywać zasadniczą rolę;
3. decydować się:
a) postanawiać coś po rozważeniu innych możliwości;
b) o losie kogoś lub czegoś: rozstrzygać się
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zdecydować/zadecydować)
(1.1) podejmować decyzję, postanawiać o czymś
(1.2) mieć wpływ na coś, odgrywać zasadniczą rolę
czasownik zwrotny niedokonany decydować się (dk. zdecydować się)
(2.1) postanawiać coś zrobić
SJP.pl
Wiktionary
przesądzający o czymś; rozstrzygający
przymiotnik odczasownikowy
(1.1) przesądzający o czymś, przełomowy
forma czasownika.
(2.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od decydować
SJP.pl
Wiktionary
jednostka masy równa 1/10 grama (skrót: dm)
SJP.pl
→ decygram
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) fiz. metrol. dziesiąta część henra
Wiktionary
parametr charakteryzujący rozkład zmiennej losowej w rachunku prawdopodobieństwa
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) stat. kwantyl rzędu 1/10, 2/10, 3/10, …, 9/10
Decyl – kwantyl rzędu k/10, gdzie k=1...,9.
Niekiedy używa się średniej decylowej – średniej po usunięciu obserwacji mniejszych od pierwszego oraz większych od dziewiątego decylu:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
liczba wynosząca 10^63
liczebnik główny rzeczowny
(1.1) mat. termin w systemie długiej skali oznaczający liczbę równą 10⁶³; tysiąc decylionów
SJP.pl
Wiktionary
liczba odpowiadająca jedynce z sześćdziesięcioma zerami (10^60)
liczebnik, opcjonalnie rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) liczba 10⁶⁰
Decylion – liczba 1060, czyli jeden i sześćdziesiąt zer w zapisie dziesiętnym. W krajach byłego ZSRR i Stanach Zjednoczonych, decylion oznacza 1033.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
jednostka objętości równa 1/10 litra
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) metrol. jednostka objętości równa jednej dziesiątej litra, czyli stu mililitrom albo 100 centymetrom sześciennym
SJP.pl
Wiktionary
związany z decylitrem
przymiotnik
(1.1) mający objętość jednego decylitra
SJP.pl
Wiktionary
związany z decylem
SJP.pl
interwał muzyczny złożony z oktawy i tercji
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. interwał
(1.2) liter. zwrotka złożona z dziesięciu wersów
Decyma – interwał złożony zawarty między dziesięcioma kolejnymi stopniami skali muzycznej. W szeregu zasadniczym naturalnie występuje decyma mała i decyma wielka. Zastosowanie znaków chromatycznych pozwala zmienić jej rozmiar.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
kara polegająca na zabiciu co dziesiątej osoby
Decymacja ( decimatio – dziesiątkowanie) – kara stosowana w armiach starożytnych oraz w niektórych wojskach nowożytnych państw autorytarnych, polegająca na zabiciu (ścięciu lub rozstrzelaniu) co dziesiątego żołnierza ukaranego oddziału.
SJP.pl
Wikipedia
wprowadzanie systemu dziesiętnego
Decymalizacja (fr. "décimalisation" ze ś.łc. "decimalis" „dziesiętny”) – reforma walutowa, polegająca na zastąpieniu dotychczasowej waluty kraju (opartej na systemie innym niż dziesiętny) nową, opartą na systemie dziesiętnym, bez ingerencji w kurs walutowy.
SJP.pl
Wikipedia
w odniesieniu do sposobu zapisu liczb: dziesiętny
przymiotnik
(1.1) zob. dziesiętny.
SJP.pl
Wiktionary
jednostka długości równa m.in. 0,1 metra, 10 centymetrów
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) metrol. jednostka długości równa dziesiątej części metra;
Decymetr (symbol: dm) – podwielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Jeden decymetr równa się 10 centymetrom (0,1 metra). W notacji naukowej można go zapisać jako 1 E-1 m oznaczający 0,1 × 1 m.
Nie jest powszechnie używany jako jednostka odległości. Decymetrów używa się w geodezji do skalowania łat niwelacyjnych.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związany z decymetrem
przymiotnik
(1.1) fiz. mający długość bliską jednej dziesiątej metra
(1.2) fiz. związany z długością rzędu jednej dziesiątej metra
SJP.pl
Wiktionary
1. karać przez zabijanie co dziesiątej osoby; dziesiątkować;
2. dawniej: składać dziesięcinę - dawny podatek na rzecz Kościoła
SJP.pl
jednostka miary równa 1/10 teksa
SJP.pl
jednostka masy używana w rolnictwie, równa 100 kilogramom; kwintal
SJP.pl
postanowienie, orzeczenie w danej sprawie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rozstrzygnięcie dokonywane po namyśle
Decyzja (z decisio – ugoda, postanowienie, rozstrzygnięcie) – wynik wyboru mający prowadzić do celu.
Stanowi pojęcie z języka naturalnego, kluczowe we wszystkich naukach i jest wynikiem „podjęcia decyzji”.
Subtelna różnica między podjęciem decyzji a procesem decyzyjnym jest tylko ta, że proces decyzyjny nie zawsze doprowadza do decyzji.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
prawo albo możliwość decydowania o czymś
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) prawo lub możliwość decydowania o czymś
SJP.pl
Wiktionary
→ decyzja
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący decyzji, związany z decyzją
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. makatka
(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński,Poznań. serwetka
(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przykrycie na becik chrzcielny
(1.4) gw-pl|Poznań. kocyk, kołderka, narzutka
Wiktionary
potocznie: troszkę, odrobinkę; z deka, z deczka, kapkę
liczebnik nieokreślony
(1.1) pot. trochę, niewiele
SJP.pl
Wiktionary
skrót od: dedykacja, dedykować, dedykowany; dedyk.
skrót
(1.1) = dedykacja, dedykować, dedykowany
SJP.pl
Wiktionary
mit. gr. ateński architekt i wynalazca, ojciec Ikara
Dedal (gr. Δαίδαλος "Daídalos", łac. "Daedalus") – w mitologii greckiej architekt i wynalazca. Ojciec Ikara żonaty z Naukrate (niewolnicą Minosa).
Syn Metiona (lub Palamona), wnuk Eupalamosa, prawnuk ateńskiego króla Erechteusza.
Według innych źródeł był synem Eupalamosa i Alkippe, Merope albo Ifinoe.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Dedala lub z nim związany
SJP.pl
[czytaj: dedecjus] nazwisko
SJP.pl
miejscowość i okręg administracyjny Guamu
Dededo (czamorro: "Dededou") – okręg administracyjny Guamu i jednocześnie jedna z miejscowości. Okręg ma powierzchnię 78 km², a zamieszkany jest przez 44 943 osób (dane spisowe z 2010), co czyni go największym okręgiem Guamu pod względem liczby ludności.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: DDR (niem. (Die) Deutsche Demokratische Republik - Niemiecka Republika Demokratyczna); dederowski, DDR-owski, enerdowski, NRD-owski
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
tworzywo sztuczne produkowane w NRD, używane m.in. do szycia ubrań
SJP.pl
związany z dederonem
SJP.pl
przymiotnik od: DDR (niem. (Die) Deutsche Demokratische Republik - Niemiecka Republika Demokratyczna); dedeerowski, DDR-owski, enerdowski, NRD-owski
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Zaolzie. rodzaj koszuli męskiej
Wiktionary
ograniczanie użycia dolara w handlu i finansach międzynarodowych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ekon. polit. hand. proces mający na celu zmniejszenie istotności dolara amerykańskiego w transakcjach międzynarodowych;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
model samochodu marki Lancia
SJP.pl
forma wnioskowania opartego na zbiorze przesłanek
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) log. filoz. wnioskowanie od ogólnych tez do szczegółowych wniosków;
(1.2) wnioskowanie, rozumowanie, wywód
(1.3) daw. odejmowanie, potrącenie z sumy
(1.4) hist. praw. w Polsce przedrozbiorowej: publiczne przedstawienie rodowodu osoby, której szlachectwo jest kwestionowane
SJP.pl
Wiktionary
pogląd w metodologii nauk empirycznych zakładający m.in., że rozwój wiedzy polega na stawianiu hipotez; hipotetyzm
Dedukcjonizm – w nauce prąd myślowy odrzucający znaczenie indukcji logicznej, a podkreślający wagę dedukcji, czyli logicznego rozważania teorii naukowych oraz wypływających z nich wniosków dających się obserwować eksperymentalnie. Przeciwieństwem dedukcjonizmu jest indukcjonizm.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
przymiotnik od: dedukcja
przymiotnik
(1.1) związany z dedukcją; oparty na dedukcji
SJP.pl
Wiktionary
wyciągać wnioski z przesłanek za pomocą logicznego ciągu powiązań przyczynowo-skutkowych
czasownik przechodni niedokonany (dk. wydedukować)
(1.1) log. wyprowadzać logiczne wnioski (sądy szczegółowe) z założeń uznanych za prawdziwe, teorii lub sądów ogólnych; dowodzić metodą dedukcji
(1.2) książk. wnioskować; rozumować i wyciągać wnioski na podstawie znanych danych, faktów, twierdzeń lub przesłanek
(1.3) daw. wyprowadzać, wywodzić (np. pochodzenie rodu)
SJP.pl
Wiktionary
eliminowanie powtarzających się części w zbiorze danych
Deduplikacja – eliminowanie powtarzających się części w zbiorze danych. Jest to proces stosowany przy okazji tworzenia kopii zapasowych danych (tzw. backup). Celem procesu deduplikacji jest ograniczanie ilości miejsca potrzebnego do przechowywania kopii zapasowych.
SJP.pl
Wikipedia
eliminować powtarzające się części w zbiorze danych
SJP.pl
u dawnych Rzymian: poddanie się wroga, oddanie się w niewolę
SJP.pl
skrót od: dedykacja, dedykować, dedykowany; ded.
skrót
(1.1) = dedykacja, dedykować, dedykowany
SJP.pl
Wiktionary
1. krótki tekst o charakterze osobistym, pisany ręcznie na fotografii, egzemplarzu książki lub innym przedmiocie, skierowany do obdarowanego przez ofiarodawcę;
2. w literaturoznawstwie: krótki tekst poprzedzający dzieło, w którym autor informuje, że poświęca je jakiejś osobie;
3. u dawnych Rzymian: poświęcenie przez konsula lub dwóch wybranych przez lud przedstawicieli jakiegoś przedmiotu bogom
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pamiątkowy wpis przeznaczony dla konkretnej osoby;
(1.2) daw. poświęcenie, konsekracja
(1.3) daw. święto obchodzone w rocznicę dedykacji kościoła (1.2)
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. taki, który ma charakter dedykacji - krótkiego tekstu o charakterze osobistym, pisanego ręcznie na fotografii, egzemplarzu książki lub innym przedmiocie, skierowanego do obdarowanego przez ofiarodawcę;
2. w literaturoznawstwie: taki, który dotyczy dedykacji - krótkiego tekstu poprzedzającego dzieło, w którym autor informuje, że poświęca je jakiejś osobie
przymiotnik
(1.1) związany z dedykacją; będący dedykacją
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|dedykować.
Wiktionary
poświęcić, poświęcać coś komuś (np. piosenkę, film, powieść); ofiarować (ofiarowywać)
SJP.pl
poświęcić, poświęcać coś komuś (np. piosenkę, film, powieść); ofiarować (ofiarowywać)
czasownik przechodni niedokonany (dk. zadedykować)
(1.1) dodawać dedykację do daru wręczanego komuś; poświęcać komuś (najczęściej własne dzieło: utwór, wiersz itp.)
(1.2) inform. przeznaczać (np. serwer, łącze) do użycia wyłącznie w jednym celu
SJP.pl
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) gw-pl|Januszkowice (powiat krapkowicki). mówić dużo i niepotrzebnie
(1.2) gw-pl|Spisz. mówić niewyraźnie
Wiktionary
proces odwrotny do emulgacji polegający na rozdzieleniu emulsji poprzez łączenie się drobnych cząsteczek jednego ze składników; demulgacja
SJP.pl
substancja, która dodana do emulsji powoduje rozdzielenie wchodzących w jej skład faz ciekłych; demulgator
SJP.pl
powodować rozdzielenie faz ciekłych emulsji; demulgować
SJP.pl
[czytaj: dip fejk]
1. fałszywy, ale realistycznie wyglądający obraz, film wideo lub nagranie dźwiękowe, wygenerowane z użyciem sztucznej inteligencji
2. technika generowania takich materiałów
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) inform. metoda cyfrowej manipulacji obrazem i filmem przy użyciu zaawansowanych technologii oraz sztucznej inteligencji;
(1.2) obraz lub film wykonany metodą deepfake (1.1)
Deepfake (zbitka wyrazowa od ang. deep learning „głębokie uczenie” oraz fake „fałszywy”) – wygenerowane lub zmanipulowane przez sztuczną inteligencję obrazy, treści dźwiękowe lub treści wideo, które przypominają istniejące osoby, przedmioty, miejsca, podmioty lub zdarzenia, które odbiorca mógłby niesłusznie uznać za autentyczne lub prawdziwe.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
typ ikonograficzny przedstawiający Chrystusa na tronie jako Zbawiciela i Sędziego; deisis
De
SJP.pl
Wikipedia
zmniejszanie, ograniczanie czegoś, zwłaszcza dotyczy to działań wojennych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) polit. wojsk. ograniczenie nasilenia jakiegoś rozruchu, agresywnych działań zbrojnych
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
stopniowo zmniejszać intensywność czegoś, wygaszać (np. konflikt)
SJP.pl
skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) chem. dietylotoluamid, N,N-dietylo-m-toluamid;
Wiktionary
ograniczenie wpływu władz państwowych na gospodarkę, usamodzielnienie i prywatyzacja przedsiębiorstw; dezetatyzacja
SJP.pl
o gospodarce: uniezależniać od decyzji władz państwowych, zwykle przez usamodzielnienie i prywatyzację przedsiębiorstw; odpaństwawiać
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) teol. działalność prowadząca do zmniejszenia wpływu doktryny chrześcijańskiej
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) teol. zmniejszanie się gdzieś wpływów chrześcijaństwa
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) teol. zmniejszać gdzieś wpływy chrześcijaństwa
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) środ. med. defibrylator
Wiktionary
skrót
(1.1) = definicja
Wiktionary
potocznie:
1. definicja;
2. defensywa
Deutsche Film AG, DEFA – państwowa wytwórnia filmowa w NRD, w Poczdamie – Babelsbergu.
Wytwórnia DEFA wyprodukowała około 700 filmów fabularnych, 750 filmów animowanych oraz 2250 filmów dokumentalnych i krótkometrażowych. Udźwiękowiono około 8000 filmów, głównie dla potrzeb telewizji NRD Deutscher Fernsehfunk.
SJP.pl
Wikipedia
pozbawiać właściwego fasonu, kształtu; deformować
SJP.pl
działania podjęte po II wojnie światowej w celu oczyszczenia życia politycznego, społecznego i kulturalnego w Niemczech i Włoszech z faszyzmu
SJP.pl
[czytaj: diFOLT] w informatyce: odgórnie ustalona wartość lub rodzaj przyjętego ustawienia w programie komputerowym
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: difoltowy] w informatyce o wartościach lub ustawieniach: odgórnie ustalony lub przyjęty; standardowy, domyślny
SJP.pl
[czytaj: defektiwum] rzeczownik, zaimek lub czasownik defektywny, niemający pewnych form fleksyjnych
SJP.pl
1. wydalanie kału; wypróżnianie (się)
2. oczyszczanie soku buraczanego za pomocą wapna niegaszonego lub mleka wapiennego; nawapnianie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) fizj. wydalanie kału;
(1.2) oczyszczanie soku z buraków cukrowych;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: defekacja
przymiotnik
(1.1) związany z defekacją, wydalaniem; służący do defekacji, wydalania
(1.2) związany z defekacją (procesem w cukrownictwie)
SJP.pl
Wiktionary
urządzenie do oczyszczania
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od defekt
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) książk. fizj. wydalanie kału
Wiktionary
oddawać kał; wypróżniać się, załatwiać się
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zdefekować)
(1.1) książk. fizj. wydalać kał
SJP.pl
Wiktionary
wada lub uszkodzenie
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) uszkodzenie, usterka, wada, niedostatek fizyczny
(1.2) fiz. biol. niedobór, brak;
(1.3) ułomność moralna
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przest. farmaceuta uzupełniający braki leków w aptece
Wiktionary
zapis badania wad w strukturze ciała stałego za pomocą defektogramu
SJP.pl
specjalista w dziedzinie defektologii
SJP.pl
umiejętność lub nauka o przywracaniu ludzi przewlekle chorych do zdrowia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nauka o formach opieki nad osobami upośledzonymi;
Defektologia, pedagogika defektologiczna – dział pedagogiki specjalnej zajmujący się nauczaniem i wychowaniem dzieci z niepełnosprawnościami, w tym niepełnosprawnościami intelektualnymi. Defektologia może być również rozumiana jako synonim pedagogiki specjalnej lub szersza nauka interdyscyplinarna o defektach fizycznych, psychicznych i umysłowych człowieka, nauka o człowieku defektywnym (posiadającym wadę fizyczną, psychiczną lub umysłową). Określenie to traktowane jest niekiedy jako przestarzale.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
urządzenie do ultradźwiękowego badania wad materiałów
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. aparat służący do wykrywania wad w strukturze metalu
SJP.pl
Wiktionary
badania wykrywające wewnętrzne wady materiału
Defektoskopia – dział badań nieniszczących (NDT) zmierzających do wykrycia nieciągłości materiału. Wykrywane są wady materiału takie jak: wtrącenia, ubytki korozyjne, pustki, pęknięcia, odwarstwienia, łuski, szczeliny, braki przetopu itp.
SJP.pl
Wikipedia
związany z defektoskopem
SJP.pl
powodować defekt (wadę, uszkodzenie)
SJP.pl
dawniej: taki, który ma defekt, usterkę; defektowy, defektywny, uszkodzony
SJP.pl
rzadko: taki, który ma defekt, usterkę; defektowny, defektywny, uszkodzony
SJP.pl
SJP.pl
ułomny;
1. mający defekt, usterkę; uszkodzony, defektowy, defektowny;
2. w językoznawstwie: niemający pewnych form fleksyjnych typowych dla danej części mowy (np. czasownik "słychać" występujący tylko w bezokoliczniku i w formach nieosobowych)
przymiotnik
(1.1) mający defekty, wady, braki
(1.2) jęz. nieposiadający niektórych form fleksyjnych
(1.3) biol. mający wadę fizyczną lub genetyczną uniemożliwiającą prawidłowy rozwój
SJP.pl
Wiktionary
1. zmniejszenie się stosunku liczby kobiet do liczby mężczyzn zajmujących się jakąś dziedziną życia;
2. zaburzenia w organizmie kobiety, powodujące zanik typowo kobiecych cech a także pojawienie się cech męskich
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) socjol. proces zmniejszania się liczby kobiet względem mężczyzn w określonym obszarze
(1.2) med. zanik cech samiczych w organizmie
SJP.pl
Wiktionary
model samochodu marki Land Rover
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
śmierć spowodowana wyrzuceniem lub wypadnięciem przez okno
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. wyrzucenie kogoś lub czegoś przez okno;
(1.2) książk. przen. śmierć poprzez wyrzucenie przez okno bądź wypadnięcie przez nie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
wyrzucić kogoś przez okno, zwykle powodując jego śmierć
SJP.pl
dawniej: obrona
SJP.pl
gracz broniący bramki
SJP.pl
→ defensor
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biochem. białko kationowe będące elementem układu immunologicznego posiadające właściwości antybakteryjne, antywirusowe i antygrzybiczne
Wiktionary
obrona
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) działania mające na celu obronę przed atakiem
(1.2) wojsk. obronne działania wojskowe
(1.3) sport. część drużyny piłkarskiej przeznaczona do zadań obronnych
(1.4) hist. w Polsce międzywojennej kontrwywiad
Defensywa (łac. "defensivus", obronny) – niewłaściwy termin z zakresu wojskowości, używany potocznie zamiast określenia obrona. Termin ten używany był w Polsce w okresie międzywojennym na określenie Oddziału II Sztabu Generalnego/Głównego Wojska Polskiego, zajmującego się wywiadem i kontrwywiadem.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przysłówek
(1.1) w sposób defensywny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: defensywnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: defensywny
SJP.pl
przyjmowanie postawy obronnej
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest defensywne; cecha tych, którzy są defensywni
SJP.pl
Wiktionary
obronny
przymiotnik
(1.1) mający na celu obronę przed atakiem
SJP.pl
Wiktionary
preparat antykorozyjny, ciekły roztwór żywic, poliolefin i stearynianów w benzynie lakowej
SJP.pl
dawniej: szacunek, poważanie, względy
SJP.pl
w geocentrycznej mechanice nieba: okrąg, po którym porusza się epicykl (mniejszy okrąg), po którym z kolei porusza się ciało niebieskie; deferent
SJP.pl
w geocentrycznej mechanice nieba: okrąg, po którym porusza się epicykl (mniejszy okrąg), po którym z kolei porusza się ciało niebieskie; deferens
De
SJP.pl
Wikipedia
ktoś niewierzący w powodzenie
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba akceptująca porażkę bez walki
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
pozbawiony wiary w powodzenie, z góry zakładający klęskę
przymiotnik
(1.1) nacechowany defetyzmem, wyrażający opinię o nieuchronnej klęsce, niepowodzeniu
SJP.pl
Wiktionary
brak wiary w zwycięstwo, w powodzenie jakiejś sprawy; pesymizm, czarnowidztwo
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) książk. niewiara w powodzenie sprawy, w zwycięstwo; przewidywanie porażki z góry, przed decydującą rozgrywką
SJP.pl
Wiktionary
proces rozdrabniania drewna lub masy celulozowej podczas produkcji papieru
SJP.pl
dotyczący defibracji
SJP.pl
urządzenie do rozdrabniania materiałów włóknistych, np. drewna; rozwłókniarka
SJP.pl
dokonywać defibracji drewna; rozwłókniać
SJP.pl
pobudzenie serca do pracy za pomocą impulsów elektrycznych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. zabieg medyczny, którego celem jest przywrócenie akcji serca, polegający na przystawieniu elektrod defibrylatora i krótkotrwałym działaniu na organizm chorego prądem stałym
Defibrylacja, defibrylacja elektryczna – zabieg medyczny stosowany podczas reanimacji. Polega na zastosowaniu terapeutycznej dawki elektrycznej prądu stałego o określonej energii poprzez powierzchnię klatki piersiowej lub bezpośrednio na mięsień serca, w celu wygaszenia najpoważniejszych zaburzeń rytmu serca – migotania komór (łac. "fibrillatio ventriculorum") oraz częstoskurczu komorowego (łac. "tachycardia ventricularis") bez tętna. Energia defibrylatora wyrażana jest w dżulach.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
urządzenie do pobudzania akcji serca, wykorzystujące działanie energii prądu elektrycznego
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) med. techn. urządzenie elektryczne służące do defibrylacji;
Defibrylator – urządzenie medyczne służące do przeprowadzania zabiegu defibrylacji serca. Może zakończyć zaburzenia rytmu serca takie jak migotanie komór lub częstoskurcz komorowy bez wyczuwalnego tętna. Defibrylatory są utrzymywane w gotowości do natychmiastowego użycia na oddziałach intensywnej terapii, na salach operacyjnych, w izbach przyjęć oraz w pojazdach służb ratowniczych.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
pobudzać serce do pracy za pomocą impulsów elektrycznych
SJP.pl
wytrącać z krwi fibrynę; przeprowadzać defibrynację
SJP.pl
wybrakowanie
Deficjencja – aberracja chromosomowa polegająca na delecji końcowego (dystalnego) odcinka chromosomu.
Zapis ISCN dla przykładowej delecji terminalnej chromosomu 5 od końca ramienia p do q10: codice_1
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od deficyt
Wiktionary
niedobór;
1. w ekonomii: nadwyżka rozchodów nad przychodami, z czego wypływa brak w pokryciu wydatków; deficytowość;
2. niedostateczna ilość czegoś, niepokrywająca zapotrzebowania
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) niedobór, brak;
(1.2) ekon. przewaga wydatków nad dochodami
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. w ekonomii: stan charakteryzujący się nadwyżką rozchodów nad przychodami, z czego wypływa brak w pokryciu wydatków; deficyt, niedobór;
2. stan charakteryzujący się zbyt małą podażą wobec popytu, brakiem czegoś
SJP.pl
1. w ekonomii: taki, którego wydatki przewyższają dochody, przynoszący więcej strat niż zysków; niedochodowy, nieopłacalny, nierentowny, niezyskowny;
2. taki, którego jest za mało w stosunku do zapotrzebowania
przymiotnik
(1.1) przynoszący większe straty niż zyski
(1.2) istniejący, występujący w zbyt małej ilości, by zaspokoić zapotrzebowanie
SJP.pl
Wiktionary
deformacja przedmiotu lub postaci
SJP.pl
uroczysty przemarsz w szyku paradnym grupy wojsk, przejazd kolumny pojazdów lub przelot eskadry samolotów wojskowych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) uroczysty przemarsz wojska lub innej grupy, np. sportowców czy ludności cywilnej, przejazd pojazdów, przelot samolotów w szyku paradnym dla oddania honorów przedstawicielom władzy;
(1.2) pot. przen. ostentacyjne przechadzanie się
Defilada (z fr. "défilé") – rodzaj parady wojskowej, przemarsz oddziałów wojska, a także przejazd pojazdów i broni zmechanizowanych, w szyku paradnym przed dowódcą lub ważnymi osobistościami. Defiladą nazywany bywa też przemarsz członków organizacji lub grup ludności przed przedstawicielami władz. Zwykle okazją do organizacji defilady jest święto lub uroczystość.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: defilada, np. szyk defiladowy
SJP.pl
zwierzę poruszające się równolegle do linii myśliwych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) maszerowanie, przejeżdżanie, przelatywanie w czasie defilady
Wiktionary
przechodzić, paradować przed kimś, w celu zwrócenia na siebie uwagi
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) maszerować grupowo w defiladzie
(1.2) przen. przechadzać się ostentacyjnie, chcąc być zauważonym
SJP.pl
Wiktionary
oddzielenie płynu przez sączenie; odsączenie
SJP.pl
wyjaśnienie znaczenia wyrazu, pojęcia lub całego wyrażenia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wyjaśnienie znaczenia wyrazu, pojęcia lub całego wyrażenia;
Definicja ( definitio) – rodzaj wypowiedzi informującej o znaczeniu pewnego wyrażenia. Definicja osiąga to, wskazując inne wyrażenie oddające ten sam sens, np. odpowiedni zakres nazwy. Wyróżnia się kilkanaście rodzajów definicji:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
przymiotnik od: definicja
przymiotnik
(1.1) związany z definicją; stanowiący definicję
SJP.pl
Wiktionary
człon definiowany, to, czego znaczenie się określa (np. definiendum w tej definicji jest samo słowo "definiendum")
SJP.pl
człon definiujący, ta część definicji, w której określa się znaczenie członu definiowanego (np. w tej definicji definiensem jest: "człon definiujący, ta część definicji, w której określa się znaczenie członu definiowanego")
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) log. człon definiujący
SJP.pl
Wiktionary
dający się zdefiniować, możliwy do zdefiniowania
przymiotnik relacyjny
(1.1) możliwy do zdefiniowania, dający się zdefiniować
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) formułowanie definicji
De
Wiktionary oraz Wikipedia
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) objaśniać znaczenie jakiegoś wyrazu, terminu, pojęcia, formułować precyzyjną definicję
Wiktionary
doradca prowincjała
SJP.pl
Definitorium – doradcze kolegium ministra prowincjalnego (prowincjała) w niektórych zakonach męskich, np. u franciszkanów. Składa się zazwyczaj z kilku członów tej samej prowincji zakonnej, którzy złożyli profesję wieczystą. Członkowie definitorium zwykle nazywani są definitorami lub dyskretami. Tą samą nazwą bywa określane cykliczne zebranie członków rady.
Wikipedia
SJP.pl
przysłówek sposobu
(1.1) w sposób definitywny, ostateczny, zdecydowany
Definitywnie – trzeci album solowy polskiego rapera Te-Trisa. Wydawnictwo ukazało się 23 października 2015 roku nakładem wytwórni muzycznej Step Records. Album został wyprodukowany przez samego rapera przy współpracy z Sir Michem, Kacprem Winiarkiem oraz Nerwusem. Wśród gości pojawili się raperzy: Kuba Knap, Astek z zespołu Dwa Sławy i Ras z grupy Rasmentalism.
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
kończący sprawę, roztrzygający, ostateczny
przymiotnik
(1.1) kończący sprawę, rozstrzygający, ostateczny
SJP.pl
Wiktionary
1. spadek ogólnego poziomu cen, przeciwieństwo inflacji;
2. w geologii: wywiewanie przez wiatr luźnego materiału skalnego z płaskich suchych powierzchni, np. obszarów pustynnych, wyschniętych jezior itp.
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ekon. zjawisko obniżenia ogólnego poziomu cen z powodu zmniejszonego dopływu pieniądza do gospodarki
(1.2) geol. wywiewanie przez wiatr luźnego materiału z płaskiej powierzchni suchego terenu
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
→ deflacja
przymiotnik
(1.1) ekon. dotyczący deflacji
(1.2) w geomorfologii: dotyczący deflacji
SJP.pl
Wiktionary
nieeksplozyjne, stosunkowo wolne spalanie się materiału wybuchowego
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) chem. szybkie spalanie materiału wybuchowego, jednak przebiegające stosunkowo łagodnie w stosunku do detonacji;
Deflagracja (łac. "deflagratio" "de-" 'z, od, wy-' i "flagrare" 'płonąć') – rodzaj stosunkowo powolnego rozkładu materiałów wybuchowych, który rozprzestrzenia się z prędkością znacznie mniejszą niż prędkość dźwięku w tym materiale. Jest jednym z dwóch – obok detonacji – możliwych typów eksplozji materiałów wybuchowych i gazów palnych.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
wskaźnik ekonomiczny, procentowy stosunek dochodu narodowego w ujęciu nominalnym do dochodu narodowego w ujęciu realnym
SJP.pl
w procesie destylacji: skraplanie się mniej lotnych składników mieszaniny, kiedy bardziej lotne pozostają jeszcze w postaci pary
SJP.pl
urządzenie zwiększające efektywność procesu destylacji
Plik audio został utworzony na podstawie wersji z i nie obejmuje późniejszych edycji.
Deflegmator (skraplacz częściowy) – urządzenie działające podobnie do kolumny rektyfikacyjnej, zwiększające efektywność procesu destylacji (służącego rozdzielaniu mieszanin ciekłych).
SJP.pl
Wikipedia
urządzenie redukujące odchylenia igły magnetycznej w kompasie pokładowym statku
Deflektometr (deflektor) to przyrząd pomiarowy używany w żeglarstwie przy kompensacji dewiacji kompasu magnetycznego. Wyznacza on natężenie pola magnetycznego odchylającego igłę kompasu od kierunku południka.
SJP.pl
Wikipedia
element zmieniający kierunek przepływu gazu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) element do zmiany kierunku strumienia gazów, cząstek, zanieczyszczeń, itp.;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rozrywanie błony dziewiczej przy pierwszym stosunku płciowym; rozdziewiczenie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. przerwanie błony dziewiczej
SJP.pl
Wiktionary
→ defloracja, np. krwawienie defloracyjne
SJP.pl
pozbawiać dziewictwa; rozdziewiczać
czasownik przechodni niedokonany (dk. zdeflorować)
(1.1) daw. rzad. pozbawiać dziewictwa, rozdziewiczać
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: diFOŁ albo diFO] nazwisko angielskie, m.in. Daniel Defoe (1660-1731) - pisarz angielski
SJP.pl
usuwanie liści z roślin
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) roln. usuwanie liści rośliny za pomocą środków chemicznych
Defoliacja – pozbawienie rośliny liści wskutek oddziaływania czynników zewnętrznych lub substancji chemicznych, będących zazwyczaj składnikiem pestycydów.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: defoliacja
przymiotnik
(1.1) roln. związany z defoliacją
SJP.pl
Wiktionary
środek stosowany do usuwania liści z roślin
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. biol. substancja powodująca zrzucanie liści przez rośliny;
SJP.pl
Wiktionary
zanikanie różnicy w wymowie między dwiema głoskami
SJP.pl
niszczenie lasów; ogołacanie z lasów
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wycięcie, wytrzebianie, niszczenie lasów
SJP.pl
Wiktionary
lekceważąco: zła reforma
SJP.pl
niszczenie, zmiana kształtu czegoś
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zniekształcenie, pozbawienie czegoś jego pierwotnej formy
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
cecha czegoś, co łatwo ulega zniekształceniu
SJP.pl
1. łatwo ulegający zniekształceniu;
2. algorytm deformowalny - w kryptografii: taki, że adwersarz ma możliwość zmiany szyfrogramu bez znajomości tekstu jawnego
SJP.pl
wypaczać;
1. powodować zniekształcenia; zniekształcać, szpecić;
2. zmieniać pierwotny sens czegoś;
3. powodować zwyrodnienie, upadek moralny; degenerować, wynaturzać, demoralizować
czasownik niedokonany
(1.1) pejor. pozbawiać pierwotnego kształtu lub sensu
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
procedura zapisu pliku znajdującego się na dysku twardym tak, aby wszystkie części danego pliku były zapisane w kolejnych sektorach
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) inform. proces przenoszenia danych pomiędzy obszarami dysku twardego w celu jego optymalnego wykorzystania;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik
(1.1) dotyczący defragmentacji
Wiktionary
narzędzie do defragmentacji dysków twardych
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) inform. program komputerowy do defragmentowania plików
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) inform. wykonywanie defragmentacji, zachodzenie defragmentacji
Wiktionary
czasownik
(1.1) inform. wykonywać defragmentację
Wiktionary
przeznaczenie powierzonych publicznych pieniędzy lub majątku na niewłaściwy cel, najczęściej dla osobistej korzyści i niezgodnie z prawem
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przestępstwo polegające na przywłaszczeniu cudzej powierzonej korzyści materialnej (pieniędzy, majątku)
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związany z przeznaczeniem powierzonych publicznych pieniędzy lub majątku na niewłaściwy cel, najczęściej dla osobistej korzyści
przymiotnik
(1.1) rzad. związany z defraudacją
SJP.pl
Wiktionary
→ defraudacja; defraudacyjny, malwersacyjny
przymiotnik
(1.1) związany z defraudantami, tymi, którzy dopuszczają się defraudacji, taki jak oni
(1.2) służący do defraudacji
SJP.pl
Wiktionary
człowiek, który dopuścił się defraudacji; złodziej
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) praw. człowiek, który dopuścił się defraudacji
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
przeznaczać powierzone publiczne pieniądze lub majątek na niewłaściwy cel, najczęściej dla osobistej korzyści i niezgodnie z prawem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Warmia,Mrągowo. szabla
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
[czyta: deGA] nazwisko francuskie, m.in. Edgar Dega (1834-1917) - malarz francuski
DEGAS i DEGAS Elite (Design & Entertainment Graphic Arts System) – edytory grafiki rastrowej stworzone przez Toma Hudsona dla kanadyjskiej firmy Batteries Included, zajmującej się sprzętem i oprogramowaniem. Edytor wykorzystywany był przez użytkowników komputerów Atari ST.
SJP.pl
Wikipedia
1. niszczenie gazów bojowych;
2. usuwanie pozostałości gazów używanych w procesach obróbki materiałów, np. przy sterylizacji gazowej
SJP.pl
środek do niszczenia bojowych substancji trujących
SJP.pl
podcinać, cieniować włosy specjalnymi nożyczkami (degażówkami)
SJP.pl
fryzjerskie nożyczki do degażowania (cieniowania włosów)
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) fryzj. nożyczki fryzjerskie z ząbkowaną jedną lub obiema krawędziami tnącymi, służące do cieniowania włosów;
Degażówki – rodzaj nożyczek z ostrzami w kształcie zębów – na jednym lub na obu ostrzach. Używane we fryzjerstwie do przerzedzania (degażowania) włosów oraz występujące w odmianie do pielęgnacji sierści zwierząt (psów, kotów).
Ten typ nożyczek stosuje się do zmniejszania objętości włosów (przerzedzania), cieniowania, strzyżenia punktowego.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. zatracenie norm moralnych i poczucia godności; wyradzanie się, zwyrodnienie, wynaturzenie;
2. poważne zniekształcenie struktury, organizacji czegoś;
3. w medycynie:
a) nieodwracalne zmiany organiczne, utrudniające lub hamujące funkcje życiowe osobnika, prowadzące do jego wyginięcia;
b) patologiczne zmiany w komórkach, tkankach lub narządach, prowadzące do upośledzenia ich funkcji lub do zaniku
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) postępowanie, zachowanie lub moralność niezgodne z powszechnie akceptowanymi normami
(1.2) biol. nieodwracalne zmiany patologiczne w komórkach, tkankach albo narządach
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: degenerat
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z degeneratem; taki jak degenerat
SJP.pl
Wiktionary
cecha czegoś mającego tendencję do stopniowego pogarszania swojego stanu
SJP.pl
związany ze stopniowym pogarszaniem stanu czegoś
SJP.pl
1. człowiek, który trwale zatracił normy moralne i poczucie godności; zwyrodnialec;
2. potocznie: zboczeniec;
3. człowiek całkowicie zniszczony przez długotrwałe uzależnienie od środków chemicznych
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) książk. pejor. osoba, która przestała przestrzegać norm społecznych i moralnych
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. pejor. kobieta, która przestała przestrzegać norm społecznych i moralnych
SJP.pl
Wiktionary
niewielkie drzewo z rodziny degeneriowatych, pochodzące z wyspy Fidżi
SJP.pl
o cechach degeneriowatych (rodzina roślin)
De
SJP.pl
Wikipedia
o cechach degeneriowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
wynaturzać, wyrodnieć, karłowacieć, cofać w rozwoju
SJP.pl
zespół procesów prowadzących do zaniku pokrywy lodowej
Deglacjacja, cofanie się lodowca – proces polegający na stopniowym zaniku lub zmniejszaniu się powierzchni lodowca i odsłanianiu się zlodowaconego terenu, głównie wskutek zmian klimatu.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
proces polegający m.in. na zmniejszeniu obrotów handlu międzynarodowego oraz osłabieniu przepływu kapitału, ludzi i technologii
SJP.pl
SJP.pl
proces hamujący wzrost zagęszczenia ludności, przez rozszerzanie się terenów przeznaczonych na budownictwo (zwłaszcza jednorodzinne) daleko poza centra miast
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) planowy lub samoczynny proces rozpraszania się skupisk ludności i jej działalności (firm, instytucji itp.);
Deglomeracja (z łac. "de" – od, "glomerare" – skupiać) – proces mający na celu zahamowanie wzrostu zagęszczenia ludności. Wyróżnia się dwa typy deglomeracji: czynną (przenoszenie zakładów pracy poza granice aglomeracji) i bierną (niedopuszczanie do powstawania nowych miejsc zatrudnienia na terenie aglomeracji).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: deglomeracja
przymiotnik
(1.1) przym. od deglomeracja
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|deglomerować.
Wiktionary
1. przeciwdziałać nadmiernemu rozrastaniu się wielkich miast;
2. rozpraszać wielkie skupiska ludności
czasownik
(1.1) o skupiskach ludzi i ich działalności, zwłaszcza przemyśle: planowo lub samoczynnie rozpraszać się
SJP.pl
Wiktionary
czapka kroju wojskowego kepi francuskiego, popularna wśród młodzieży w Polsce po wizycie de Gaulle'a (we wrześniu 1967 roku)
SJP.pl
usuwać osad drożdżowy z butelek szampana lub innego wina musującego, w których zakończyła się wtórna fermentacja
SJP.pl
1. obniżenie wartości, rangi, stanowiska;
2. niszczenie środowiska naturalnego;
3. utrata pozycji, przynależności do wyższej grupy klasowej; deklasacja;
4. rozpad lub rozkład związku chemicznego
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zmiana czyjegoś stanowiska zawodowego na niższe
(1.2) obniżenie pozycji / rangi / wartości
(1.3) niszczenie środowiska i zasobów, jakimi ono dysponuje
(1.4) rozkład związku chemicznego na prostsze związki
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: degradacja
SJP.pl
łatwo ulegający rozkładowi, degradacji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) obniżanie komuś stopnia wojskowego, zwykle karnie
(1.2) tracenie korzystnych cech
Wiktionary
1. przenosić kogoś ze stanowiska wyższego na niższe;
2. w wojsku: karnie przenosić do stopnia szeregowca;
3. obniżać rolę, rangę, wartość czegoś;
4. powodować niszczenie środowiska naturalnego;
5. degradować się:
a) stawać się mniej wartościowym;
b) o środowisku, jego elementach: ulegać degradacji
czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) obniżać komuś stopień wojskowy, zwykle karnie
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)
(2.1) tracić korzystne cechy
czasownik zwrotny niedokonany degradować się (dk. brak)
(3.1) stawać się mniej wartościowym
(3.2) ulegać procesowi niszczenia
SJP.pl
Wiktionary
1. przenosić kogoś ze stanowiska wyższego na niższe;
2. w wojsku: karnie przenosić do stopnia szeregowca;
3. obniżać rolę, rangę, wartość czegoś;
4. powodować niszczenie środowiska naturalnego;
5. degradować się:
a) stawać się mniej wartościowym;
b) o środowisku, jego elementach: ulegać degradacji
SJP.pl
moellon; uboczny produkt utleniania tranu, do natłuszczania skór
SJP.pl
upadek moralny lub materialny; staczanie się
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. zanik wartości moralnych lub estetycznych
Degrengolada – ósmy album studyjny polskiej piosenkarki Nosowskiej. Został wydany 19 maja 2023 nakładem wydawnictwa Kayax.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
stopniowe zmniejszanie się; obniżanie się poziomu czegoś
SJP.pl
w ekonomii: cecha czegoś, czemu stopniowo jest zmniejszana wartość
SJP.pl
w ekonomii: związany ze stopniowym zmniejszeniem wartości czegoś
SJP.pl
1. ocena smaku produktów żywnościowych;
2. potocznie: poczęstunek
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ocena smaku produktów spożywczych
(1.2) pot. poczęstunek
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: degustacja
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z degustacją, dotyczący degustacji, służący do degustacji
SJP.pl
Wiktionary
specjalista określający jakość produktów żywnościowych (np. wina, herbaty) na podstawie ich smaku; kiper
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) uczestnik degustacji
(1.2) profesjonalista oceniający jakość żywności na podstawie smaku
SJP.pl
Wiktionary
kobieta oceniająca jakość artykułów żywnościowych na podstawie smaku tych artykułów
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) profesjonalistka oceniająca jakość żywności na podstawie smaku
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) rzad. związany z pracą lub osobą degustatora, dotyczący degustatora
SJP.pl
Wiktionary
1. smakować potrawy i napoje;
2. oceniać jakość produktów spożywczych na podstawie ich smaku
czasownik przechodni niedokonany (dk. zdegustować)
(1.1) podn. próbować jedzenia lub napojów w sposób świadomy, z uwagą, aby docenić ich smak, aromat, teksturę i inne walory
(1.2) pot. przyprawiać o niesmak
czasownik zwrotny niedokonany degustować się (dk. zdegustować się)
(2.1) pot. czerpać przyjemność z długotrwałego czy bardzo szczegółowego zajmowania się czymś
(2.2) podn. być degustowanym
(2.3) pot. ulegać odrazie, zniesmaczeniu
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
wyzwalanie się spod wpływów kultury starożytnej Grecji
SJP.pl
uwalnianie organizmu od pasożytów przy użyciu odpowiednich środków; odrobaczanie
SJP.pl
rozszczelnienie
SJP.pl
przymiotnik od: dehermetyzacja
SJP.pl
powodować utratę szczelności
SJP.pl
pozbawianie kogoś lub czegoś cech heroicznych
SJP.pl
przymiotnik od: deheroizacja
SJP.pl
pozbawiać kogoś lub coś cech bohaterskich
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
1. pozbawianie cech ludzkich; odczłowieczenie;
2. proces zmian powodujących zanik wartości humanitarnych; dehumanizm
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pozbawienie czegoś cech właściwych człowiekowi
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: dehumanizacja
SJP.pl
proces zmian powodujących zanik wartości humanitarnych; dehumanizacja
SJP.pl
1. pozbawiać cech ludzkich, właściwych człowiekowi; odczłowieczać;
2. dehumanizować się - tracić cechy ludzkie; odczłowieczać się
czasownik
(1.1) pozbawiać cech ludzkich
SJP.pl
Wiktionary
1. utrata wody przez komórki i tkanki organizmu; odwodnienie;
2. odszczepianie cząsteczek wody od uwodnionych związków chemicznych
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
odwilżacz, aparat do usuwania wody z czynnika chłodniczego
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) urządzenie do suszenia żywności
(1.2) techn. aparat do usuwania wody z ciekłego czynnika chłodniczego w układzie chłodniczym
SJP.pl
Wiktionary
próżniowe suszenie surowców w naturalnej temperaturze 4˚C
SJP.pl
prowitamina witaminy D3
SJP.pl
usuwanie atomów wodoru z cząsteczki związku chemicznego; odwodornianie; dehydrogenizacja
SJP.pl
enzym katalizujący odszczepianie atomów wodoru lub elektronów od niektórych substancji i przenoszenie ich na inne
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biochem. enzym katalizujący odszczepianie atomów wodoru od metabolitów i przenoszenie ich na inne związki chemiczne;
SJP.pl
Wiktionary
usuwanie atomów wodoru z cząsteczki związku chemicznego; odwodornianie; dehydrogenacja
SJP.pl
skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) socjol. ekon. różnorodność, równość, inkluzywność
DE
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwa sieci sklepów obuwniczych
Deichmann SE – międzynarodowa sieć sklepów obuwniczych, której placówki znajdują się w kilkudziesięciu krajach Europy, a także w Turcji oraz USA. W ofercie sklepów Deichmann poza obuwiem znajdują się akcesoria takie jak: torebki, paski, portfele, czapki itp.
SJP.pl
Wikipedia
usuwanie lub przekształcanie danych pozwalających zidentyfikować konkretną osobę; dezidentyfikacja
SJP.pl
uznanie człowieka, innej istoty żywej lub przedmiotu za bóstwo; ubóstwienie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. przypisywanie komuś lub czemuś boskich cech i właściwości, uznawanie komuś za boga;
Deifikacja (łac. "deificatio"; "deus" „bóg”, "facere" „czynić”) – ubóstwienie, przypisanie cech boskich temu, co bogiem nie jest, a następnie uprawienie kultu ubóstwionej istoty lub rzeczy.
W mistycyzmie pojęcie to związane jest m.in. z przebóstwieniem.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) przypisywanie rangi lub cech boskich; uważanie za boga/bóstwo, oddawanie boskiej czczci
Wiktionary
przypisywać komuś lub czemuś cechy boskie
czasownik niedokonany
(1.1) przypisywać rangę lub cechy boskie; uważać za boga/bóstwo, oddawać boską cześć
SJP.pl
Wiktionary
w językoznawstwie: gramatyczny morfem czasu, wskazujący element sytuacji, o której mowa
SJP.pl
SJP.pl
partykuła deiktyczna - partykuła wskazująca
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) mitgr. zob. Dejmos.
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna
(2.1) astr. mniejszy i dalszy z dwóch księżyców Marsa;
Wiktionary
drapieżny gad z rodziny dromeozaurów, występujący na terenie Ameryki Północnej w okresie kredy
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) paleont. gatunek dinozaura z grupy teropodów;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przedstawiciel nadrodziny dinozaurów gadziomiednicznych z okresu kredy
SJP.pl
przedstawiciel nadrodziny dinozaurów gadziomiednicznych z okresu kredy
Deinonychozaury ("Deinonychosauria") – grupa dinozaurów gadziomiednicznych; żyły w okresie kredy; długość ciała do 7 m, masa do 700 kg; stosunkowo duży mózg; przednie kończyny krótkie; ogon długi, smukły; szybkie i ruchliwe drapieżniki, atakowały za pomocą długich, ostrych pazurów.
SJP.pl
Wikipedia
usunięcie zainstalowanego programu komputerowego; dezinstalacja, odinstalowanie
SJP.pl
→ deinstalacja; dezinstalacyjny
SJP.pl
program do odinstalowywania innych programów; dezinstalator
SJP.pl
usuwać zainstalowany program komputerowy; odinstalowywać, dezinstalować
SJP.pl
Deinstytucjonalizacja – proces rozwoju działań i usług świadczonych na poziomie i przez społeczności lokalne, którego celem jest jak najszersza eliminacja konieczności świadczenia działań i usług instytucjonalnych (zakładowych) – świadczonych przez państwo lub samorząd.
Wikipedia
typ ikonograficzny przedstawiający Chrystusa na tronie jako Zbawiciela i Sędziego; deesis
SJP.pl
zwolennik poglądu filozoficznego z okresu Oświecenia, według którego Bóg stworzył świat materialny i rządzące nim prawa, ale nie ma wpływu na jego działanie
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) wyznawca deizmu
SJP.pl
Wiktionary
zwolenniczka deizmu
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zwolenniczka deizmu
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: deizm
przymiotnik relacyjny
(1.1) filoz. związany z deizmem, dotyczący deizmu
SJP.pl
Wiktionary
pogląd filozoficzny z okresu Oświecenia, według którego Bóg stworzył świat materialny i rządzące nim prawa, ale nie ma wpływu na jego działanie
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rel. filoz. pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie;
Deizm – nurt religijno-filozoficzny, którego cechą wspólną jest przekonanie, że racjonalnie można uzasadnić istnienie jedynie Boga bezosobowego, będącego konstruktorem świata rozumianego jako mechanizm oraz źródłem praw, według których ten mechanizm świata działa. Tak rozumiany Bóg nie ingeruje w stworzony świat. Deizm nie jest zwartym systemem ani szkołą filozoficzną. Rozpowszechnił się w epoce Oświecenia głównie w Europie, a także w Ameryce Północnej.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. tytuł oficerski w wojskach janczarskich;
2. tytuł namiestników tureckich w Algierii i Tunisie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
1. mitologiczna żona Heraklesa;
2. szata (koszula) Dejaniry - przedmiot przynoszący nieszczęście, źródło cierpień
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) mitgr. królewna kalidońska, córka Ojneusa, trzecia żona Heraklesa;
Dejanira (gr. Δηιάνειρα, "Dēíaneira", łac. "Deianira") – w mitologii greckiej królewna kalidońska, córka Ojneusa, żona Heraklesa, który pokonał innych zalotników, ubiegających się o jej rękę; z zazdrości obdarzyła go zatrutą szatą, doprowadzając do jego śmierci.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
podwodna część statku; dejwud
SJP.pl
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
jezioro w Polsce
Dejguny – jezioro w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich, w dorzeczu Węgorapy w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Giżycko.
Powierzchnia zwierciadła wody według różnych źródeł wynosi od 762,5 ha do 765,3 ha.
Zwierciadło wody położone jest na wysokości 116,8 m n.p.m. lub 116,6 m n.p.m. Średnia głębokość jeziora wynosi 12,0 m, natomiast głębokość maksymalna 45,0 m.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: Dejguny (jezioro)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. rzeka w Rosji (obwód królewiecki) uchodząca do Zalewu Kurońskiego, ramię Pregoły;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
marynarz dorywczo zatrudniony na statku w czasie postoju w porcie, zastępujący członka załogi
Dejman (od ang. "day man") – członek załogi (pokładowej oraz maszynowej) statku zatrudniony w systemie dniówkowym (tzw. "dejmanka"), czyli niezatrudnionych w systemie wachtowym; kierownicy działów oraz kapitan nie są dejmanami z uwagi na nienormowany czas pracy.
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) mitgr. bóg i uosobienie trwogi, towarzysz Aresa na polu bitwy;
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna
(2.1) astr. zob. Deimos.
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
proces redukcji jonów znajdujących się w cieczach lub gazach
SJP.pl
SJP.pl
przyrząd zmniejszający stopień jonizacji cieczy lub gazów
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
usuwać jony z wody, gazu itp.
SJP.pl
podwodna część statku; dejdwud
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) żegl. podwodne trójkątne wzmocnienie szkieletu łodzi, na połączeniu stępki i tylnicy lub pawęży;
(1.2) żegl. podwodne trójkątne wzmocnienie szkieletu łodzi, na połączeniu stępki i dziobnicy
(1.3) mar. konstrukcja pochwy wału śrubowego
SJP.pl
Wiktionary
pokład statku
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) żegl. pokład;
SJP.pl
Wiktionary
1. ściana pudła rezonansowego instrumentu muzycznego;
2. przykrycie, pokrowiec;
3. średniowieczna broń sieczna, rodzaj sztyletu; daga
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński,Poznań. koc, narzuta
(1.2) bud. gw-pl|Śląsk Cieszyński. międzykondygnacyjna płyta betonowa
Deka (da) (z gr. "δέκα" [deka] oznaczającego "dziesięć") – przedrostek jednostki miary oznaczający mnożnik 10 = 101. Przed wprowadzeniem w Polsce układu SI w 1966 roku funkcjonował skrót "dk". Przedrostek ten (podobnie jak decy) jest stosowany dość rzadko w porównaniu z niektórymi innymi przedrostkami jednostek miary. Przykładowo, używany jest wraz z niutonem jako daN do oznaczania ciężaru z przyczyn praktycznych, bowiem 1 daN odpowiada w przybliżeniu 1 kG (kilogram-siła).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
temat słowotwórczy
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z liczbą dziesięć
(1.2) fiz. pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary dziesięć razy większe od podstawowych;
Wiktionary
rosyjski rewolucjonista szlachecki występujący zbrojnie w grudniu 1825 r. przeciwko samowładztwu carskiemu i stosunkom pańszczyźnianym w Rosji
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. członek lub zwolennik szlacheckiego ruchu rewolucyjnego, działającego w latach 20. XIX w. w Rosji, dążącego do zniesienia jedynowładztwa cara i zatarcia różnic klasowych;
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. forma żeńska od: dekabrysta
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) hist. dotyczący dekabryzmu lub powstania dekabrystów
Wiktionary
okres dziesięciu dni, miesięcy lub lat
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) dziesięć dni
(1.2) dziesięć tygodni
(1.3) dziesięć miesięcy
(1.4) dziesięć lat
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. upadek dotychczasowych wartości moralnych, społecznych lub kulturowych;
2. ogół ruchów artystycznych i prądów myślowych reprezentujących schyłkową fazę danej epoki
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) chylenie się ku upadkowi
(1.2) rozkład wartości moralnych i kulturowych
(1.3) tendencja w sztuce europejskiej przełomu wieku XIX i XX
Dekadencja ("decadence" – fr. z łac. "decadentia" – odpadnięcie, odstąpienie, zmarnienie) – rozkład wartości kulturowych, społecznych; chylenie się ku upadkowi; kryzys lub schyłek (literatury, sztuki itp.).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. schyłkowy, zawierający elementy rozkładu dotychczasowych wartości moralnych, kulturalnych lub społecznych;
2. odnoszący się do dekadentyzmu, z epoki dekadentyzmu
przymiotnik
(1.1) taki który posiada cechy dekadencji
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
1. przedstawiciel dekadentyzmu; schyłkowiec;
2. człowiek mający pesymistyczne nastawienie do życia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) szt. przedstawiciel dekadentyzmu
(1.2) osoba pesymistycznie nastawiona do życia, spodziewająca się rychłego końca
SJP.pl
Wiktionary
1. przedstawicielka dekadentyzmu;
2. kobieta o pesymistycznym nastawieniu do życia mająca świadomość upadku dotychczasowych wartości
Dekadentka – minialbum polskiej raperki Fagaty, wydany 20 marca 2026 nakładem własnym za pośrednictwem Sony Music Entertainment Poland. Na płycie gościnnie ukazał się Szamz, slowez oraz Natalisa.
EP-ka była promowana dwoma singlami, pt. „Wyglądam dobrze” i „5 zegarków”, oraz zadebiutowała na 14. miejscu polskiej listy sprzedaży – OLiS.
SJP.pl
Wikipedia
1. określenie wszelkich ruchów artystycznych i okresów, reprezentujących schyłkową fazę danej epoki;
2. prąd duchowy końca XIX w., wyrażający się w postawie pesymistycznej
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) szt. kierunek w sztuce przełomu XIX i XX wieku będący przejawem świadomości upadku cywilizacji zachodniej;
Dekadentyzm (z fran. "décadence" – „chylenie się ku upadkowi”, „schyłek”) – nurt światopoglądowy i artystyczny funkcjonujący na przełomie drugiej połowy XIX i początku XX wieku, cechujący się przeświadczeniem o kryzysie i rychłym upadku tradycyjnych form kultury zachodniej. Jego podłożem były zjawiska związane z postępującym procesem urbanizacji i industrializacji objawiające się erozją dotychczasowych układów i więzi społecznych oraz kwestionowaniem tradycyjnych norm moralnych i obyczajowych.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. związany z dekadą - okresem dziesięciu dni, lat (rzadziej: tygodni, miesięcy);
2. w fizyce: związany z dekadą - zakresem wartości danej wielkości fizycznej od a do 10a (np. od 10 do 100 MHz);
3. związany z dekadą - dziesięciodniową częścią miesiąca w starożytnym kalendarzu egipskim i rewolucyjnym, wprowadzonym w czasach Wielkiej Rewolucji Francuskiej, kalendarzu francuskim
SJP.pl
potocznie: bilet dziesięciodniowy
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. to co trwa, jest ważne lub jest związane z jakimiś dzięsięcioma jednostkami czasu
SJP.pl
Wiktionary
bryła ograniczona dziesięcioma wielokątami regularnymi; dziesięciościan
SJP.pl
wielokąt mający 10 kątów; dziesięciokąt; dziesięciobok
SJP.pl
mający dziesięć kątów; dziesięciokątny
SJP.pl
jednostka masy równa 10 gramom (skrót: dag)
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) miar. fiz. jednostka masy równa dziesięciu gramom
SJP.pl
Wiktionary
związany z dekagramem
przymiotnik relacyjny
(1.1) taki, który waży dekagram; wyrażany w dekagramach
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) metrol. fiz. rzad. jednostka częstotliwości równa dziesięciu hercom
Wiktionary
kalka ceramiczna
SJP.pl
utrata wapnia z kości i zębów; odwapnianie
SJP.pl
węglowodór wielopierścieniowy
Dekalina – organiczny związek chemiczny, dwupierścieniowy węglowodór nasycony, produkt całkowitego uwodornienia naftalenu. Bezbarwna ciecz o słabym zapachu, stosowana jako rozpuszczalnik (np. żywic). Używana również jako składnik paliw do silników spalinowych, a także zamiast terpentyny w produkcji lakierów i pokostów.
SJP.pl
Wikipedia
jednostka objętości równa 10 litrom
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) metrol. dziesięć litrów
SJP.pl
Wiktionary
związany z dekalitrem
SJP.pl
1. metoda zdobienia ceramiki;
2. zdobienie wykonane tym sposobem
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
1. zbiór dziesięciu przykazań objawionych wg Biblii Mojżeszowi na górze Synaj przez Boga, stanowiących podstawę moralności żydowskiej i chrześcijańskiej; Dekalog, dziesięcioro, dziesięć przykazań (Bożych);
2. przenośnie: zbiór podstawowych zasad postępowania w jakimś środowisku lub jakiejś dziedzinie
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) przen. zbiór podstawowych zasad, instrukcji czegoś
(1.2) rel. praw. Dekalog (w judaizmie i chrześcijaństwie: kodeks praw moralno-religijnych przekazany Żydom przez Mojżesza na Synaju);
Dekalog ( δεκάλογος "dekalogos" – "dziesięć słów"), Dziesięcioro Przykazań, w tradycji żydowskiej Dziesięć Oświadczeń (עשרת הדיברות, "Aseret ha-Dibrot") – zbiór podstawowych nakazów moralnych obowiązujących wyznawców judaizmu, a następnie przyjęty w zmienionej formie przez Chrześcijan.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związany z dekalogiem - zbiorem dziesięciu przykazań Bożych; dekalogiczny
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z dekalogiem, dotyczący dekalogu
SJP.pl
Wiktionary
jednostka miary strumienia świetlnego, dekalumen = 10 lumenów
SJP.pl
Dekameron ("Il Decamerone"; „dziesięć dni” – z δέκα ημέρες [deka imeres]) – dzieło literackie Giovanniego Boccaccia, napisane w języku włoskim prawdopodobnie w latach 1350–1353, a po raz pierwszy wydane drukiem ok. 1470 roku. W 1559 roku Dekameron umieszczono w indeksie ksiąg zakazanych.
Wikipedia
jednostka długości równa 10 metrów
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) metrol. jednostka długości równa dziesięciu metrom;
Dekametr (symbol: dam) – wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Jeden dekametr równa się 10 metrom. W notacji naukowej można go zapisać jako 1 E+1 m oznaczający 10 × 1 m.
Nie jest powszechnie używany jako jednostka odległości. Dekametrów używa się czasami w meteorologii do określenia wysokości geopotencjału.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związany z dekametrem
przymiotnik
(1.1) fiz. mający długość 10 metrów
(1.2) fiz. techn. związany z długością rzędu 10 metrów
SJP.pl
Wiktionary
węglowodór nasycony (alkan) z dziesięcioma atomami węgla w cząsteczce
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. alkan zawierający dziesięć atomów węgla w łańcuchu;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od dekanat
Wiktionary
→ dekanat
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do dekanatu, związany z dekanatem
SJP.pl
Wiktionary
dziekanat;
1. w Kościele katolickim: jednostka administracyjna składająca się z kilku parafii, zarządzana przez dziekana;
2. urząd, funkcja dziekana katolickiego; dziekania
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kośc. jednostka organizacyjna Kościoła katolickiego, obejmująca kilka do kilkunastu parafii z dziekanem na czele;
(1.2) kośc. stanowisko, urząd dziekana, zarządcy dekanatu (1.1)
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zabieg usunięcia rurki tracheostomijnej
SJP.pl
→ dekan
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) środ. kosmet. zob. odlewka.
Wiktionary
sposób oddzielania cieczy od osadu polegający na ostrożnym usunięciu jej znad osadu, np. poprzez zlanie
Dekantacja – zlewanie cieczy znad osadu, który zalega pod cieczą w naczyniu. Jest to czynność laboratoryjna, gospodarcza lub przemysłowa wykonywana podczas procesu złączenia cieczy i ciał stałych dla skrócenia czasu trwania procesu filtracji fazy stałej w celu jej dalszego wykorzystania lub dla wstępnego oczyszczenia fazy ciekłej.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
urządzenie służące do dekantacji; odstojnik
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) naczynie szklane w kształcie szerokiej karafki, służące do dekantacji wina;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przelewać płyn po odstaniu z jednego naczynia do drugiego, w celu oddzielenia powstałego osadu
SJP.pl
aparat lub preparat służący do usuwania zbędnego owłosienia; depilator
SJP.pl
wykonanie wyroku śmierci przez ścięcie głowy
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ucięcie głowy;
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
spadek wartości majątku trwałego, np. budynków, urządzeń technicznych, wskutek ich starzenia się i eksploatacji bez odpowiednich nakładów na ich odnawianie
Dekapitalizacja – proces zmniejszania się wartości środków trwałych w sytuacji, gdy fizycznemu ich zużyciu nie towarzyszą dostatecznie duże inwestycje, uzupełniające na bieżąco ubytki.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|dekapitować.
Wiktionary
ścinać głowę; dokonywać dekapitacji
czasownik przechodni niedokonany (dk. zdekapitować)
(1.1) niedokonany od|zdekapitować.
SJP.pl
Wiktionary
liga 10 miast zawiązywana w różnych okresach historycznych; dekapolis
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. liga dziesięciu miast
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
liga 10 miast zawiązywana w różnych okresach historycznych; dekapol
rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki
(1.1) hist. liga dziesięciu miast
SJP.pl
Wiktionary
proces odłączania molekuły dwutlenku węgla od kwasu karboksylowego lub jego soli, odbywający się przy udziale dekarboksylazy
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) chem. usunięcie grupy karboksylowej z cząsteczki;
Dekarboksylacja, dekarboksylowanie – reakcja chemiczna, w której dochodzi do usunięcia grupy karboksylowej z kwasów karboksylowych lub ich soli i estrów. W wyniku tej reakcji następuje zazwyczaj wydzielenie dwutlenku węgla. W organizmie jest wywoływana najczęściej poprzez działanie enzymów.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
enzym katalizujący reakcję dekarboksylacji - odłączania molekuły dwutlenku węgla od kwasu karboksylowego lub jego soli
SJP.pl
enzym katalizujący reakcję dekarboksylacji - odłączania molekuły dwutlenku węgla od kwasu karboksylowego lub jego soli
SJP.pl
usuwać grupę karboksylową z cząsteczki, uwalniając dwutlenek węgla
SJP.pl
usuwać grupę karboksylową z cząsteczki, uwalniając dwutlenek węgla
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ograniczenie lub całkowite wykluczenie produkcji wzór chemiczny|CO2.
Dekarbonizacja – proces polegający na usuwaniu z wody uzdatnianej węglanów, czyli pozbycia się zasadowości.
Dekarbonizacja wody wapnem – jest to metoda zmiękczania wody polegająca na usuwaniu z niej twardości węglanowej w wyniku wytrącania trudno rozpuszczalnych związków wapnia oraz częściowo magnezu. Uzyskuje się to dawkując do wody wapno w postaci mleka lub wody wapiennej.
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
1. usuwać z jakiegoś napoju dwutlenek węgla;
2. usuwać węglany wapnia i magnezu z wody w celu jej zmiękczenia;
3. uniezależniać od źródeł energii wydzielających dwutlenek węgla
SJP.pl
możny w starożytnej Grecji, sprawujący władzę najwyższą w państwie wspólnie z 9 innymi dekarchami
SJP.pl
w starożytnej Grecji:
1. grupa dekarchów - dziesięciu mężów stanu, którzy sprawowali najwyższą władzę;
2. okres rządów takiej grupy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rzem. kobieta wykonująca pokrycia dachowe i naprawiająca dachy
Wiktionary
dotyczący dekarza, dekarstwa; związany z budową dachu
SJP.pl
rzemiosło polegające na kryciu lub remontowaniu dachów
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) rzemiosło, praca przy kryciu lub naprawie dachów
SJP.pl
Wiktionary
proces polegający na rozbiciu wielkich organizacji przemysłowych zwanych kartelami; pozbawienie czegoś cech kartelu
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ekon. podział karteli na mniejsze jednostki gospodarcze;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzemieślnik kryjący lub remontujący dachy
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rzem. wykonawca pokrycia dachowego;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
w klasycznym stylu greckim: fronton mający dziesięć kolumn
SJP.pl
wieloelektronowa gazowana lampa elektronowa, używana w latach 50. i 60. XX wieku do pomiarów impulsów elektrycznych
SJP.pl
poddawanie tkaniny działaniu gorącej wody, pary i zimnej wody w celu uodpornienia tkaniny przed kurczeniem się
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) włók. jeden z ostatnich etapów produkcji tkaniny: naprzemienne poddawanie jej działaniu gorącej i zimnej wody;
Dekatyzacja – poddawanie zawierającej włókna naturalne tkaniny lub dzianiny kolejno działaniu gorącej (ok. 60 °C) wody, pary wodnej i zimnej wody, mające doprowadzić do wykurczenia się włókien w kontrolowanych warunkach i stabilizacji ich wymiarów. Ma to na celu uniknięcie zbiegania się tkaniny w okresie użytkowania (przeciwdziała nadmiernej kurczliwości). Tkaniny i dzianiny niepoddane dekatyzacji mają tendencję do kurczenia się pod wpływem działania wilgoci oraz wysokiej temperatury.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
maszyna do dekatyzowania tkanin
SJP.pl
osoba zajmująca się zawodowo dekatyzacją tkanin
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|dekatyzować.
Wiktionary
poddawanie tkaniny działaniu nasyconej pary co zapobiega jej odkształcaniu
SJP.pl
dekatyzowane spodnie dżinsowe, charakteryzujące się marmurkowym wzorem; marmurki
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) pot. dekatyzowane spodnie dżinsowe, w biało-granatowe wzorki
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: samochód marki DKW
SJP.pl
→ Dekan (wyżyna w Indiach)
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Dekanem, dotyczący Dekanu
SJP.pl
Wiktionary
alken o dziesięciu atomach węgla w cząsteczce
Deken – organiczny związek chemiczny z grupy alkenów o dziesięciu atomach węgla w cząsteczce.
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko, m.in. Jan Dekert (1786-1861), biskup katolicki
SJP.pl
1. szczelnie dopasowana pokrywa, np. dekiel kotła, menażki, pojemnika;
2. pokrywa osłaniająca śruby, którymi przykręcone jest koło auta;
3. czapka korporancka z kolorowego sukna o okrągłym, haftowanym denku i małym daszku, noszona przez studentów w Niemczech i w Polsce w latach 1919-1939;
4. potocznie: głowa
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) szczelna pokrywa, dopasowana pokrywka
(1.2) daw. okrągła barwna czapka korporancka
(1.3) przen. slang. głowa
(1.4) mot. kołpak koła samochodowego
(1.5) obraź. ktoś głupi, irytujący
(1.6) gw-pl|Górny Śląsk. pokrywka na garnek
Dekiel (z niem. "Deckel", m.in. „czapka”) – rodzaj czapki z daszkiem noszony przez członków korporacji akademickich.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zdrobnienie od: dekiel
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od: dekiel
(1.2) fot. element zakładany na obiektyw, służący do zabezpieczenia szkła obiektywu przed brudem czy zarysowaniem
SJP.pl
Wiktionary
alkin o dziesięciu atomach węgla w cząsteczce
Dekin – organiczny związek chemiczny z grupy alkinów, ciekły węglowodór nienasycony zawierający 10 atomów węgla i jedno wiązanie potrójne. Wzór sumaryczny: C10H18, masa molowa 138,25 g/mol. Izomer dekinu o szkielecie nierozgałęzionym występuje w postaci 5 izomerów funkcyjnych:
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) slang. osoba robiąca głupie rzeczy po pijaku
Wiktionary
skrót od: deklinacja
skrót
(1.1) = gram. deklinacja
SJP.pl
Wiktionary
1. wygłaszanie utworu literackiego w sposób artystyczny; recytacja;
2. przenośnie: mowa, przemówienie, tekst o nieszczerej treści, pełne przesady i sztuczności; frazes, banał, ogólnik, pustosłowie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ekspresywne i wyraziste wyrecytowanie utworu literackiego
(1.2) patetyczna i przesadzona wypowiedź, puste słowa
Deklamacja ( dēclāmātiō) – publiczne wygłoszenie utworu literackiego z pamięci, najczęściej wierszowanego, jako sztuka interpretacji tekstu na głos. "Deklamatoryka" (lub "recytacja") to nauka o prawidłach deklamacji.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. to, co jest charakterystyczne dla deklamacji - wygłaszania utworu literackiego w sposób artystyczny;
2. napuszoność, sztuczność, mówienie pustych słów; gołosłowność, deklamatorstwo, patetyczność
SJP.pl
deklamatorski;
1. taki, który dotyczy deklamacji - wygłaszania utworu literackiego w sposób artystyczny; recytatorski;
2. taki, który dotyczy deklamacji - mowy, przemówienia, tekstu o nieszczerej treści, pełnych przesady i sztuczności; pusty, pompatyczny, czczy, górnolotny
przymiotnik
(1.1) książk. związany z deklamacją; mający charakter, formę deklamacji
SJP.pl
Wiktionary
1. osoba deklamująca, wygłaszająca utwór literacki; recytator;
2. przenośnie: osoba posługująca się czczymi frazesami; blagier
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba recytująca utwór literacki
(1.2) osoba używająca frazesów, udawająca
SJP.pl
Wiktionary
1. kobieta deklamująca, wygłaszająca utwór literacki; recytator;
2. przenośnie: kobieta posługująca się czczymi frazesami; blagierka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta recytująca utwór literacki
SJP.pl
Wiktionary
deklamacyjny;
1. taki, który dotyczy deklamacji - wygłaszania utworu literackiego w sposób artystyczny; recytatorski;
2. taki, który dotyczy deklamacji - mowy, przemówienia, tekstu o nieszczerej treści, pełnych przesady i sztuczności; pusty, pompatyczny, czczy, górnolotny
przymiotnik
(1.1) związany z deklamatorem; taki jak u deklamatora
SJP.pl
Wiktionary
napuszoność, sztuczność, mówienie pustych słów; gołosłowność, deklamacyjność, patetyczność
SJP.pl
SJP.pl
nauka o zmieniających się na przestrzeni epok prawidłach deklamacji; teoria, reguły artystycznego wygłaszania utworu literackiego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|deklamować.
Wiktionary
1. wygłaszać utwór literacki, recytować;
2. przenośnie: mówić w sposób nienaturalny, napuszony, posługiwać się frazesami; koloryzować, fantazjować
czasownik
(1.1) z ekspresją wygłaszać utwór literacki
(1.2) wypowiadać się w sposób napuszony, używając rozmaitych frazesów
SJP.pl
Wiktionary
1. publiczne oświadczenie w danej sprawie, wyrażone ustnie lub pisemnie; manifest, proklamacja;
2. pisemne zobowiązanie, oświadczenie, które mają moc prawną;
3. blankiet, formularz do podpisywania zeznań i zobowiązań;
4. wyraźne wyrażenie zgody na coś;
5. w informatyce: wyrażenie języka źródłowego, które określa najczęściej typy zmiennych, obszary pamięci lub stałe programu;
6. dawniej: prośba o rękę
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) oficjalna wypowiedź przedstawiająca czyjś punkt widzenia, stan wiedzy o czymś lub wolę oświadczającego
(1.2) pismo zawierające deklarację (1.1)
(1.3) praw. zobowiązanie mające moc prawną, akt prawny
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
mający charakter deklaracji, oświadczenia
SJP.pl
potwierdzający istniejący stan prawny
SJP.pl
cecha orzeczenia sądu, w którym stwierdzone zostaje uprzednie (niezależne od bytu orzeczenia) zaistnienie określonego stanu faktycznego lub prawnego; deklaratoryjność; przeciwieństwo konstytutywności
SJP.pl
ograniczający się do deklaracji, stwierdzenia faktu
przymiotnik
(1.1) ograniczający się do samego stwierdzenia lub zapowiedzi, bez wewnętrznego przekonania, bez rzeczywistego działania; stanowiący jedynie deklarację
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|deklarować.
Wiktionary
1. wyrazić, wyrażać gotowość do czegoś, przyrzec, przyrzekać pomoc, zobowiązać się, zobowiązywać się do czegoś;
2. oficjalnie podać, podawać do wiadomości, ogłosić, ogłaszać coś
czasownik przechodni niedokonany (dk. zadeklarować)
(1.1) wypowiadać oficjalnie
(1.2) wyrażać gotowość, przyrzekać pomoc
czasownik zwrotny niedokonany deklarować się (dk. zadeklarować się, zdeklarować się)
(2.1) zobowiązywać się do zrobienia czego
(2.2) wyrażać swoje poparcie lub sprzeciw
SJP.pl
Wiktionary
1. obniżanie pozycji klasowej;
2. przewyższanie w znacznym stopniu kogoś w jakiejś dziedzinie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) obniżenie się czyjejś pozycji społecznej, zwłaszcza na skutek pogorszenia się sytuacji ekonomicznej
(1.2) wypadnięcie lub wyrzucenie poza obręb klasy
Deklasacja – jest to obniżenie, utrata przez jednostkę, grupę jej dotychczasowej pozycji społecznej, mające związek z degradacją ekonomiczną, pauperyzacją, osłabieniem prestiżu społecznego.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. obniżyć, obniżać pozycję społeczną lub towarzyską jakiejś osoby lub grupy ludzi;
2. osiągnąć, osiągać rezultat znacznie lepszy niż przeciwnicy
czasownik niedokonany
(1.1) sprawiać, że ktoś ulega deklasacji
SJP.pl
Wiktionary
forma rzeczownika.
(1.1) plural|dekiel.
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Zaolzie. zdrobn. od: dekiel
(1.2) gw-pl|Zaolzie. górna część maśniczki
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. dekielek, wieczko
Wiktionary
1. odmiana rzeczowników, przymiotników, zaimków i liczebników przez przypadki i liczby;
2. odległość kątowa danego punktu na niebie mierzona od płaszczyzny równika niebieskiego
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gram. odmiana przez przypadki i liczby;
(1.2) astr. jedna ze współrzędnych ciała niebieskiego w układach równikowych;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. rzad. zdrobn. od deklinacja (odmiana wyrazów przez przypadki i liczby)
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) gram. związany z deklinacją, odmianą przez przypadki i liczby, przypadkowaniem
SJP.pl
Wiktionary
igła magnetyczna umieszczona na osi pionowej w taki sposób, że może się obracać w płaszczyźnie poziomej; igła deklinacyjna
SJP.pl
teoria zanikania państwa wskutek przejmowania przez niesuwerenne podmioty zadań przypisywanych uprzednio państwu
SJP.pl
przyrząd do pomiaru deklinacji magnetycznej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) gram. dokonywanie odmiany przez przypadki i liczby
Wiktionary
odmieniać rzeczowniki, przymiotniki, zaimki lub liczebniki przez przypadki i liczby
czasownik
(1.1) jęz. odmieniać przez przypadki
SJP.pl
Wiktionary
czasownik
(1.1) reg-pl|Poznań. uderzyć
Wiktionary
potocznie: dekagram; deka
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) pot. dekagram
SJP.pl
Wiktionary
urządzenie lub program komputerowy do odszyfrowywania informacji; deszyfrator
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. urządzenie służące do odkodowywania zaszyfrowanych informacji;
Nie mylić z: dekoderem telewizyjnym.
Dekoder – układ cyfrowy, posiadający n wejść oraz k=2n wyjść, należący do klasy układów kombinacyjnych. Jego działanie polega na zamianie naturalnego kodu binarnego (o długości n), lub każdego innego kodu, na kod „1 z k” (o długości k). Działa odwrotnie do kodera, tzn. zamienia kod binarny na jego reprezentację w postaci tylko jednego wybranego wyjścia. W zależności od ilości wyjść nazywa się go "dekoderem 1 z N".
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ dekoder
SJP.pl
przetwarzać informację zakodowaną na informację pierwotną
czasownik przechodni niedokonany (dk. zdekodować)
(1.1) przetwarzać zakodowaną/zaszyfrowaną informację tak, by uzyskać ją taką, jaka była przed zakodowaniem/zaszyfrowaniem
(1.2) przen. odczytywać ukryte znaczenie informacji, jej „drugie dno”
(1.3) środ. kosmet. usuwać lub zakrywać oryginalne oznaczenia produktu (bez uszkadzania oryginalnej folii lub nakładając potem nową folię), takie jak kod kreskowy lub numer partii, aby zataić informacje o jego pochodzeniu
SJP.pl
Wiktionary
proces pozbawiania kawy kofeiny
SJP.pl
w browarnictwie: sposób zacierania słodu przez poddawanie go gwałtownym zmianom temperatury
Dekokcja (łac. "decoquere, decoctum" = zagotowanie, wygotowanie) – metoda zacierania słodu browarnego, w trakcie której gęsta część zacieru (ze słodem) czyli ok. 1/3 całego zacieru zostaje oddzielona i zagotowana w oddzielnym kotle. Następnie gorąca zwracana jest do kadzi zaciernej z zacierem głównym (rzadszym), podnosząc skokowo jego temperaturę. Czynność tę wykonuje się głównie dla lepszego skleikowania skrobi i osiągnięcia piwa o pełniejszym smaku.
SJP.pl
Wikipedia
→ dekokcja
SJP.pl
napój leczniczy składający się z ziół itp.
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. odwar; napój sporządzony z wywaru ziół lub innych substancji; wywar leczniczy
(1.2) spec. w piwowarstwie: część zacieru pobierana z kadzi zaciernej, doprowadzana do wrzenia w kotle zaciernym, a następnie ponownie wlewana do zacieru głównego;
Dekokt (z łac. "decoquo", "decocsi", "decoctum" = gotować) - w piwowarstwie określenie części zacieru, zwykle 1/3, która pobierana jest z kadzi zaciernej, doprowadzana do wrzenia w kotle zaciernym, a następnie ponownie wlewana do zacieru głównego.
Dawniej dekokt oznaczał wywar wodny z ziół lekarskich lub innych składników.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
kilkunastominutowe działanie wrzątkiem lub gorącą parą wodną w celu zniszczenia drobnoustrojów
Dekoktacja – dawniej stosowane wyjaławianie przez gotowanie w maszynkach elektrycznych lub podgrzewanych płomieniem palnika. Poddawano temu procesowi strzykawki, igły, narzędzia chirurgiczne.
W procesie dekoktacji nie są niszczone wirusy zapalenia wątroby oraz przetrwalniki bakterii. Należy stosować wodę destylowaną, gdyż woda wodociągowa pozostawia osad (kamień kotłowy)
SJP.pl
Wikipedia
urządzenie do niszczenia drobnoustrojów, używane w przypadku braku sterylizatorów
SJP.pl
zdrobnienie od: dekolt
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od dekolt
SJP.pl
Wiktionary
rozdzielenie uprzednio skolektywizowanych gospodarstw rolnych, gruntów
SJP.pl
przywracać własność indywidualną gospodarstw rolnych i środków produkcji rolnej
SJP.pl
proces polegający na wyzwalaniu się narodów spod zależności kolonialnej i tworzeniu niepodległych państw
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. polit. proces uzyskiwania niezależności państwowej przez terytoria będące koloniami; obalanie systemu kolonialnego, likwidacja kolonializmu;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: dekolonizacja
przymiotnik relacyjny
(1.1) hist. polit. związany z dekolonizacją, dotyczący dekolonizacji
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) polit. dokonywanie procesu dekolonizacji
Wiktionary
czasownik
(1.1) dokonywać procesu dekolonizacji
Wiktionary
usuwanie naturalnego koloru
De
SJP.pl
Wikipedia
usuwać naturalny kolor, np. włosów
SJP.pl
wycięcie w ubraniu odsłaniające szyję, ramiona, piersi, plecy; ciało odsłonięte przez to wycięcie
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wycięcie w ubraniu (np. w sukni, swetrze, bluzce), odsłaniające szyję, czasem ramiona, piersi lub plecy
(1.2) część ciała odsłonięta przez dekolt (1.1)
SJP.pl
Wiktionary
odsłaniający plecy, szyję, ramiona lub piersi
SJP.pl
→ dekolt
SJP.pl
proces przeciwny do komercjalizacji
SJP.pl
pozbawiać jakąś dziedzinę cech komercyjnych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. załamanie się wydolności narządu pod wpływem dużych obciążeń
(1.2) psych. załamanie się mechanizmòw obronnych psychiki
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) dotyczący dekompensacji
SJP.pl
Wiktionary
doprowadzać do przekroczenia granicy zdolności przystosowania się narządu do zwiększonych obciążeń, objawiającego się jego niewydolnością
SJP.pl
odtworzenie postaci źródłowej programu w oparciu o jego kod wynikowy
SJP.pl
w informatyce: program przekształcający kod wynikowy (np. binarny) na postać zbliżoną do kodu źródłowego
Dekompilator – program przekształcający język maszynowy lub kod bajtowy do postaci języka wyższego poziomu. Proces tłumaczenia kodu nazywa się dekompilacją. Dekompilacja nie odtwarza kodu źródłowego programu sprzed jego kompilacji, a jedynie postać źródłową w pewnym języku wyższego rzędu (zależnym od dekompilatora) i mającą identyczne działanie jak dekompilowany kod.
SJP.pl
Wikipedia
odtwarzać postać źródłową programu w oparciu o jego kod wynikowy
SJP.pl
rozdzielanie elementów, które powinny tworzyć komplet
SJP.pl
1. pozbawiać jakąś całość jednego lub wielu elementów, powodować niekompletność czegoś;
2. dekompletować się - stawać się niekompletnym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|dekomponować.
Wiktionary
rozkładać jakąś całość na części, doprowadzać do rozpadu czegoś
SJP.pl
SJP.pl
SJP.pl
zawór w silniku spalinowym zmniejszający ciśnienie przy rozruchu; dekompresor
SJP.pl
1. obniżenie ciśnienia;
2. rozpakowanie skompresowanego pliku lub folderu do postaci sprzed kompresji
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) spadek ciśnienia w zamkniętej przestrzeni, wywołany umyślnie lub spowodowane uszkodzeniem
(1.2) stopniowe zmniejszanie ciśnienia działającego na osobę wynurzającą się z dużej głębokości w celu zapobiegnięcia chorobie dekompresyjnej
(1.3) inform. przywrócenie pierwotnego rozmiaru informacji, której rozmiar został uprzednio zmniejszony
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zawór w silniku spalinowym zmniejszający ciśnienie przy rozruchu; dekompresator
SJP.pl
1. przeprowadzać proces odwrotny do kompresji, najczęściej w odniesieniu do danych, potocznie: rozpakować (pliki), przywracać formę początkową sprzed zakodowania zmniejszającego wielkość pliku;
2. powodować spadek ciśnienia np. poprzez rozszczelnienie pomieszczenia lub obiektu
SJP.pl
→ dekompresja, np. komora dekompresyjna
SJP.pl
działania mające na celu oczyszczenia życia politycznego, społecznego i kulturalnego w krajach dawnego bloku radzieckiego z komunizmu
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. polit. likwidowanie komunizmu, proces odchodzenia od komunizmu
Dekomunizacja – postulat eliminowania komunizmu z przestrzeni publicznej, jak też penalizacji osób zaangażowanych w jego promocję i legitymizację.
Obecnie proces dekomunizacji dotyczy głównie państw dawnego bloku wschodniego (Niemcy, Polska, Litwa, Estonia[], Czechy, Słowacja, Węgry, Ukraina, Rosja[]).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: dekomunizacja
przymiotnik
(1.1) związany z procesem dekomunizacji
SJP.pl
Wiktionary
osoba likwidująca struktury właściwe komunizmowi, usuwająca ze stanowisk ludzi związanych z ustrojem komunistycznym
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba zajmująca się dekomunizacją
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) polit. usuwanie wpływów doktryny komunistycznej
Wiktionary
likwidować struktury właściwe ustrojowi komunistycznemu; odkomunizowywać
czasownik niedokonany
(1.1) hist. polit. usuwać wpływy doktryny komunistycznej
SJP.pl
Wiktionary
1. rozproszenie uwagi;
2. rozpraszanie czegoś, co jest skupione w jednym miejscu, skoncentrowane
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rozpraszanie tego co było skupione
Dekoncentracja – formalny lub nieformalny podział kompetencji władczych pomiędzy kilka podmiotów, instytucji, ośrodków decyzyjnych. Metoda dekoncentracji kompetencji jest na dużą skalę stosowana w obrębie poszczególnych szczebli organizacyjnych (np. w każdej gminie, powiecie i województwie).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: dekoncentracja
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|dekoncentrować.
Wiktionary
2. rozpraszać uwagę;
2. rozpraszać coś, co było skoncentrowane w jednym miejscu
SJP.pl
proces rozluźniania struktury materiału genetycznego w komórce
SJP.pl
ogół zjawisk wywierających negatywny wpływ na rozwój ekonomiczny jakiejś branży lub całego kraju; kryzys
Dekoniunktura – pojęcie ekonomiczne oznaczające ogół czynników decydujących o niekorzystnej sytuacji na rynku; kryzys; zastój; recesja; zahamowanie rozwoju ekonomicznego.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
odwrotność konsolidacji
SJP.pl
wyjawienie czegoś ukrywanego, zakonspirowanego
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ujawnienie prawdziwej tożsamości kogoś
SJP.pl
Wiktionary
1. pozbawiać tajności; ujawniać, demaskować;
2. dekonspirować się - ujawniać się, demaskować się
SJP.pl
analiza tekstu pod kątem jego semiotyczno-językowej budowy
De
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
SJP.pl
kontrowersyjna teoria analizy tekstu przypisująca mu brak stałego odniesienia przedmiotowego
SJP.pl
→ dekonstrukcja; dekonstruktywny
SJP.pl
specjalista zajmujący się dekonstrukcją maszyn, budynków itp.
SJP.pl
SJP.pl
SJP.pl
nurt we współczesnej sztuce
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
→ dekonstrukcja; dekonstrukcyjny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|dekonstruować.
Wiktionary
zmieniać konstrukcję czegoś
SJP.pl
ograniczenie konsumpcji produktów i usług
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) świadome i dobrowolne ograniczanie nabywania oraz zużywania dóbr i usług do poziomu zaspokajającego rzeczywiste potrzeby, zwykle motywowane względami etycznymi, ekologicznymi lub społecznymi
SJP.pl
Wiktionary
1. odkażanie biologiczne, radiologiczne lub chemiczne ludzi, sprzętu, terenu itp.;
2. oczyszczenie lub usunięcie zużytej powłoki czegoś, np. lakieru samochodowego
Dekontaminacja (łac. "de-" 'od-, wy-'; "contaminatio" 'zetknięcie; splamienie') – proces polegający na usunięciu i dezaktywacji substancji szkodliwej (chemikaliów, materiałów radioaktywnych, czynników biologicznych), która zagraża życiu lub zdrowiu organizmu żywego poprzez kontakt bezpośredni lub używane sprzęty. Dekontaminacji poddawani są zarazem ludzie, zwierzęta, jak i środowisko nieożywione (infrastruktura itd.).
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
dawniej: brak swobody w zachowaniu, niepewność siebie
SJP.pl
motyw dekoracyjny, zwłaszcza na wyrobach ceramicznych i na dawnej zbroi
SJP.pl
1. ozdabianie, dekorowanie;
2. ozdoba, ornament;
3. dekorowanie odznaką, orderem
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) element upiększający, ozdabiający dany przedmiot, budynek lub jego wnętrze
(1.2) w lm.: plastycznyastyczne tło sceny teatralnej
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przysłówek sposobu
(1.1) w sposób dekoracyjny, z dużą ilością dekoracji
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: dekoracyjnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: dekoracyjny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dekoracyjne; cecha tych, którzy są dekoracyjni
SJP.pl
Wiktionary
1. służący do upiększania czegoś; ozdobny;
2. mający piękną formę;
3. dotyczący dekoracji teatralnej, filmowej itp.
przymiotnik
(1.1) związany z dekoracją, stanowiący dekorację
SJP.pl
Wiktionary
1. osoba projektująca dekoracje w teatrze; scenograf;
2. osoba specjalizująca się w projektowaniu wystroju wnętrz
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba zajmująca się dekorowaniem wnętrz
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. kobieta projektująca dekoracje w teatrze;
2. kobieta specjalizująca się w projektowaniu wystroju wnętrz
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) osoba płci żeńskiej zajmująca się dekorowaniem wnętrz
SJP.pl
Wiktionary
zakład, firma zajmująca się urządzaniem mieszkań
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) związany z osobą lub zawodem dekoratora
SJP.pl
Wiktionary
1. zajęcie dekoratora;
2. sztuka dekoratorska
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: dekoratywny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dekoratywne; cecha tych, którzy są dekoratywni
SJP.pl
Wiktionary
służący jako dekoracja, upiększenie; dekoracyjny, zdobniczy, ozdobny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zootechn. zabieg usuwania rogów bydłu;
De
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|dekorować.
Wiktionary
czasownik
(1.1) upiększać coś, dodawać dekoracje
(1.2) przypinać odznaczenie, order lub odznakę
Wiktionary
w handlu: obniżka ceny towaru; bonifikacja, bonifikata, rabat, opust, opust
SJP.pl
wydobywanie do celów przędnych włókien łykowych z łodyg lnu, konopi, juty
Dekortykacja – zabieg operacyjny, polegający na usunięciu części zewnętrznej warstwy tkanek organów, takich jak płuca, nerki, mózg.
Najczęściej[] wykonywana jest dekortykacja płuca.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
decorum;
1. zasada literacka układu i wyglądu dzieła;
2. przestarzale: należyty wygląd
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) japoński styl obfitego, monumentalnego dekorowania ciężarówek, często w liczne iluminacje, malowidła, elementy przestrzenne, rzeźby itp.
(1.2) ciężarówka ozdobiona w stylu dekotora (1.1)
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|dekować.
Wiktionary
1. zwykle w odniesieniu do służby wojskowej: unikać obowiązków, chronić w bezpiecznym miejscu, osłaniać;
2. zabezpieczać rośliny na polu przed wymarzaniem poprzez okrycie słomą, obornikiem lub łętami
czasownik
(1.1) pomagać komuś w ukrywaniu się i uchylaniu się od obowiązku
(1.2) wykonywać czynności ochraniające zasiew przed przemarznięcie zimą
(1.3) gw-pl|Mazury, Warmia. pokrywać, nakrywać
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: osoba unikająca obowiązków; leń, kunktator, dezerter
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. osoba uchylająca się od czegoś
(1.2) pot. wojsk. osoba uchylająca się od służby wojskowej
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: dekagramowy (ważący 1 dekagram)
SJP.pl
przestarzałe: zmniejszanie się, ubywanie czegoś; ubytek
SJP.pl
operacja w programowaniu, która zmniejsza wartość o jeden
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) inform. operacja zmniejszenia wartości o jeden
(1.2) inform. operacja zmiany wskazania iteratora z pewnego elementu na poprzedni
SJP.pl
Wiktionary
w chemii:
1. głośne pękanie niektórych materiałów krystalicznych podczas wyprażania;
2. odgłos towarzyszący temu procesowi
Dekrepitacja (ang. "decrepitation") - pękanie materiałów z charakterystycznym odgłosem pod wpływem działania wysokiej temperatury, przykładowo podczas prażenia. Przykładem substancji ulegającej dekrepitacji jest azotan ołowiu(II), Pb(NO3)2.
SJP.pl
Wikipedia
wiersz, w którym każdy kolejny wers jest krótszy od poprzedniego o jedną sylabę
SJP.pl
akt prawodawczy mający moc ustawy, wydany z upoważnienia władzy ustawodawczej przez inny organ państwowy
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) praw. akt prawny mający moc ustawy, wydany przez organ władzy wykonawczej;
(1.2) hist. w Polsce w XV-XVI w. – akt prawny wydany samodzielnie przez króla
(1.4) rel. dokument wydawany przez zwierzchnika diecezji rzymskokatolickiej, decydujący o przydzieleniu duchownego do parafii
(1.5) adnotacja na dokumencie określająca sposób ujęcia w księgach
Dekret – akt normatywny mający moc ustawy, wydany nie przez parlament, ale przez organ władzy wykonawczej.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
w administracji, księgowości: adnotacja na dokumencie ustalająca dalszy tryb załatwiania sprawy
Dekretacja – zarządzenie odpowiedniej osoby, dotyczące zwłaszcza pism wpływających do komórki organizacyjnej, nadaje właściwy bieg dokumentacji wpływającej zgodnie z przyjętą instrukcją kancelaryjną lub innymi przepisami regulującymi obieg danego rodzaju dokumentów (np. księgowych).
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
dekretały;
1. orzeczenia papieskie w sprawach związanych z prawem kościelnym;
2. zbiory tych orzeczeń, stanowiące prawo kanoniczne
SJP.pl
SJP.pl
dawniej: księga sądowa, w której zapisywano orzeczenia wraz z ich uzasadnieniami
SJP.pl
dekretalia;
1. wypowiedź papieska na piśmie zawierająca normatywne wyjaśnienia z zakresu prawa kościelnego;
2. zbiór takich wypowiedzi, które stanowiły kiedyś prawo kanoniczne w Kościele katolickim
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|dekretować.
Wiktionary
1. wydawać (wydać) dekret, ustanawiać (ustanowić) coś dekretem;
2. dokonywać (dokonać) dekretacji, głównie w dokumentach księgowych
SJP.pl
związany z dekretem
SJP.pl
potocznie, żartobliwie: usunięcie z życia publicznego niemądrych osób i bezsensownych zjawisk
SJP.pl
1. zespół działań mających na celu zmniejszenie przestępczości;
2. w prawie: uznanie, że czyn nie jest już przestępstwem
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ograniczenie zakresu i złagodzenie kary ustawowej za określone przestępstwa
Dekryminalizacja – uznanie, iż czyn nie jest już przestępstwem. Termin ten niekoniecznie musi oznaczać to samo co depenalizacja, ponieważ dany czyn może być kwalifikowany jako wykroczenie, które nie jest przestępstwem, a mimo to ponosi się z tego tytułu odpowiedzialność.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
ustawowo uznawać, że coś nie jest przestępstwem
SJP.pl
odczytanie zaszyfrowanego tekstu; rozszyfrowanie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) farm. analog alkoholowy będący witaminą kwasu pantotenowego, regenerujący skórę
Wiktionary
położony z prawej strony; prawy
SJP.pl
polimer glukozy o wysokim ciężarze cząsteczkowym
De
SJP.pl
Wikipedia
sytuacja, kiedy serce znajduje się w prawej części klatki piersiowej
Dekstrokardia ( dextrocardia) – medyczne określenie sytuacji, gdy serce znajduje się po prawej stronie klatki piersiowej.
Jeżeli towarzyszy mu nieprawidłowe (po przeciwnych stronach, jakby odbite w lustrze) położenie innych narządów w obrębie klatki piersiowej i jamie brzusznej mówimy o odwróceniu trzewi (łac. "situs inversus").
SJP.pl
Wikipedia
organiczny związek chemiczny (pochodna morfiny), używany jako środek przeciwkaszlowy (bromowodorek)
Dekstrometorfan, DXM ( dextromethorphanum) – organiczny związek chemiczny, prawoskrętny enancjomer metorfanu używany w medycynie pod postacią bromowodorku jako lek przeciwkaszlowy.
SJP.pl
Wikipedia
monosacharyd (cukier prosty) łatwo rozpuszczalny w wodzie, będący źródłem energii dla każdego żywego organizmu, stosowany głównie w przemyśle spożywczym i w lecznictwie; glukoza, glikoza, cukier gronowy, cukier skrobiowy
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biochem. prawoskrętna postać glukozy;
SJP.pl
Wiktionary
pośredni produkt rozkładu skrobi lub glikogenu
SJP.pl
zakład lub oddział fabryki chemicznej, gdzie wytwarza się dekstryny
SJP.pl
związany z dekstryną
przymiotnik
(1.1) związany z dekstryną; zawierający dekstrynę
SJP.pl
Wiktionary
Dekulturacja – proces społeczny, który zachodzi w trakcie kontaktów międzykulturowych doprowadzających do ubożenia danej kultury poprzez zanikanie jej określonych elementów w danym czasie. Dekulturacja prowadzi do ujednolicania się wszystkich kultur, które pozostają ze sobą we względnie stałym kontakcie. Jest efektem procesów akulturacji.
Wikipedia
dekowanie się; ukrywanie się
SJP.pl
decoupage;
1. metoda zdobienia przedmiotów kawałkami wycinanego papieru i lakierów;
2. technologia tłoczenia płaskich kształtów, zwłaszcza w kartonie lub warstwie plastiku
SJP.pl
→ dekupaż
SJP.pl
zgrupowanie dziesięciu cząstek elementarnych
SJP.pl
dawniej:
1. odbierać odwagę, zniechęcać, zrażać;
2. dekurażować się - tracić odwagę
SJP.pl
1. w starożytnym Rzymie dowódca dziesięcioosobowego oddziału jazdy;
2. w starożytnych rzymskich mniejszych miastach i osadach wyższy urzędnik lub senator
Dekurion ( decurio) – ma trzy różne znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
utrata kwalifikacji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. dachówka
Wiktionary
rzeczownik
(1.1) inform. jeden z klawiszy na klawiaturze komputerowej
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
skrót od: deleatur (w poligrafii: znak przekreślenia używany w korekcie drukarskiej)
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
Delabializacja – proces fonetyczny przeciwny do labializacji, zanik zaokrąglenia warg przy wymowie samogłosek tylnych. Np. przejście "ū" w "y" (IPA [ɯ:]) i zapewne krótkiego "u" w "ъ" (prawdopodobnie [ɯ]) w języku prasłowiańskim.
Wikipedia
wymawiać samogłoskę tylną z wargami spłaszczonymi
SJP.pl
denuncjacja, tajne oskarżenie
SJP.pl
[czytaj: delaKRŁA] nazwisko, m.in.: Eugene Delacroix, przedstawiciel malarstwa romantycznego
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ostateczny termin
Wiktionary
proces biologiczny zachodzący podczas rozwoju zarodka zwierząt; jeden ze sposobów przebiegu gastrulacji
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) uszkodzenie laminatu polegające na utracie spójności poszczególnych warstw składowych
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: delanoE] nazwisko, m.in. Bertrand Delanoe, francuski polityk
SJP.pl
[czytaj: dölaROSZ] nazwisko francuskie, m.in. Paul Delaroche (właściwie: Hippolyte Delaroche) ( 1797-1856) - malarz francuski
SJP.pl
1. tajny oskarżyciel, denuncjator;
2. w dawnej Polsce: oskarżyciel w sprawach karnych
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. ktoś, kto denuncjuje, donosi; zdrajca
(1.2) daw. gwara. więz. osoba okradziona na ulicy
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący delatora lub delatorstwa
przymiotnik
(1.1) związany z osobą lub funkcją delatora
SJP.pl
Wiktionary
1. poufne donoszenie na innych do władz lub przełożonych; denuncjatorstwo, donosicielstwo;
2. w dawnej Polsce: wniesienie oskarżenia przed sąd; doniesienie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego w obwodzie iwanofrankiwskim rejonie nadwórniańskim Ukrainy, niedaleko Nadwórnej u wschodniego przedproża Gorganów;
Delatyn ( Делятин) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie nadwórniańskim, do 1945 miasto w Polsce, w województwie stanisławowskim, w powiecie nadwórniańskim.
W granicach Delatyna znajduje się dawniej wieś Łuh.
W miejscowości jest stacja kolejowa Delatyn.
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: dölaWIŃ] nazwisko francuskie, m.in. Casimir Delavigne (1793-1843) - poeta francuski
SJP.pl
Indianin Ameryki Północnej
SJP.pl
[czytaj: delełer] język Delawarów
rzeczownik, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. stan w Stanów Zjednoczonych;
(1.2) geogr. rzeka na wschodzie Stanów Zjednoczonych;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
Indianka Ameryki Północnej
SJP.pl
Indianie Ameryki Północnej
Delawarowie – plemię Indian Ameryki Północnej należące do algonkiańskiej rodziny językowej. Sami siebie nazywali "Lenni Lenape", znani także jako "Wapanachki" (Naród Czystej Krwi). Nazwa "Delaware" nadana została przez Francuzów.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: Delaware
przymiotnik
(1.1) związany ze stanem Delaware, rzeką Delaware lub zatoką Delaware
(1.2) związany z plemięemieniem Delawarów
SJP.pl
Wiktionary
rodzaj szczepionki wzmacniającej
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. farm. szczepionka działająca immunostymulująco, składająca się z paciorkowców, gronkowców i pałeczek ropy błękitnej, podawana domięśniowo lub podskórnie
SJP.pl
Wiktionary
w poligrafii: znak przekreślenia używany w korekcie drukarskiej
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) poligr. znak używany w korekcie drukarskiej dla oznaczenia skreśleń w tekście
Deleatur, kasownik (z łac.: "ma zostać usunięty, usunięta") – znak korektorski, którym oznacza się fragmenty tekstu, które mają zostać usunięte (pojedyncze litery, słowa, zdania czy całe akapity).
Kształt znaku pochodzi od litery "d" w odręcznym piśmie niemieckim (kurrenta).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
jeden z typów spontanicznej mutacji genowej dotyczącej zmiany składu nukleotydowego DNA, polegający na utracie jednej lub kilku par nukleotydów z DNA genowego
Delecja – zmiana w materiale genetycznym polegająca na utracie jego fragmentu. Ubytek taki może obejmować od jednego lub kilku nukleotydów (mutacja punktowa), poprzez ubytek większych fragmentów genów, całych genów lub ich grup (strukturalna aberracja chromosomowa), aż po całe chromosomy (liczbowa aberracja chromosomowa). Niektóre delecje są przyczyną chorób genetycznych, inne mają charakter neutralny.
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: delekta] marka spożywcza
Delecta – marka branży spożywczej, należąca do grupy kapitałowej Bakalland, dawniej nazwa włocławskich zakładów spożywczych.
Pod marką Delecta sprzedawane są dania gotowe, zupy, desery (kisiele mleczne, kisiele owocowe, galaretki), ciasta gotowe, ciasta do samodzielnego przygotowania, dodatki do ciast, przyprawy oraz kawa zbożowa (Anatol i Kujawianka). Czołowym produktem marki Delecta jest ciasto i krem Karpatka oraz ciasto Krówka.
SJP.pl
Wikipedia
→ delecja
SJP.pl
skrót od: delegacja, delegat
SJP.pl
1. wyjazd w sprawach służbowych;
2. grupa ludzi reprezentująca interesy jakiejś zbiorowości;
3. dokument upoważniający do wyjazdu służbowego
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wyjazd w sprawach służbowych
(1.2) grupa osób reprezentująca pewną społeczność
(1.3) praw. urz. częściowe lub całkowite przeniesienie swoich kompetencje na inny organ
(1.4) dokument potwierdzający delegację (1.1)
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ delegat (rzadko)
przymiotnik relacyjny
(1.1) rzad. związany z delegatem, delegatami, dotyczący delegatów
SJP.pl
Wiktionary
dotyczący delegacji
SJP.pl
uznanie czegoś za nielegalne; zdelegalizowanie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) urzędowe uznanie czegoś za nielegalne
Delegalizacja – wyjęcie spod prawa, zakazanie działalności.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) uznawanie czegoś za nielegalne od jakiegoś momentu
Wiktionary
1. uznawać jakąś organizację lub instytucję za nielegalną; odbierać prawo do istnienia i działania;
2. delegalizować się - stawać się nielegalnym
czasownik przechodni niedokonany (dk. zdelegalizować)
(1.1) praw. uznawać coś za niezgodne z prawem
SJP.pl
Wiktionary
osoba reprezentująca interesy jakiejś zbiorowości
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) oficjalny wysłannik jakiejś zbiorowości reprezentujący jej interesy
SJP.pl
Wiktionary
→ delegat
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) forma żeńska od delegat
SJP.pl
Wiktionary
1. przedstawicielstwo jakiejś firmy lub urzędu w terenie;
2. funkcja delegata
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) urz. oficjalnie przedstawicielstwo upoważnione do reprezentowania czyichś interesów na danym terenie
(1.2) pot. siedziba delegatury (1.1)
(1.3) urz. funkcja delegata, przedstawiciela
SJP.pl
Wiktionary
odbierać zaufanie społeczne, dobre imię, władzę
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|delegować.
De
Wiktionary oraz Wikipedia
urzędowo:
1. wysłać, wysyłać kogoś w charakterze swego delegata;
2. wysłać, wysyłać pracownika do pracy poza miejscem, w którym pracuje on na co dzień
czasownik przechodni niedokonany (dk. wydelegować)
(1.1) wysyłać jako przedstawiciela celem wykonania określonego zadania
SJP.pl
Wiktionary
w językoznawstwie: używanie wyrazu lub zwrotu w znaczeniu pierwotnym, wynikającym z jego budowy
Deleksykalizacja – rodzaj chwytu stylistycznego, który ma za istotę odwołanie się do określonej etymologii użytego wyrazu w danej wypowiedzi. Ten chwyt jest stosowany do uzyskiwania efektu humorystycznego.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|delektować.
Wiktionary
delektować się - smakować w czymś, zajmować się czymś z przyjemnością, upajać się
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
glon z typu krasnorostów, mający plechę rozgałęzioną, która u niektórych gatunków przybiera kształt liści; rośnie w morzach; żebrowiec
SJP.pl
minerał z grupy leptochlorytów, występujący w promienisto-pręcikowych lub ziemistych skupieniach wypełniających próżnie migdałowe w melafirze
SJP.pl
[czytaj: dilit] klawisz na klawiaturze komputera usuwający znak znajdujący się za kursorem; Delete
SJP.pl
obniżanie poziomu dźwigni finansowej
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Delftem, dotyczący Delftu, pochodzący z Delftu (miasta w Holandii)
Wiktionary
przymiotnik od: Delfy (starożytne miasto greckie); m.in. wyrocznia delficka - słynna wyrocznia, znajdująca się w światyni Apollina w Delfach, gdzie Pytia odpowiadała na stawiane jej pytania
przymiotnik
(1.1) taki, który jest niejasny, proroczy, wróżbiarski; wieloznaczny
(1.2) geogr. związany z Delfami
SJP.pl
Wiktionary
1. dawniej: następca tronu francuskiego;
2. żartobliwie: syn pierworodny
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. ssak morski z rzędu waleni;
(1.2) sport. jeden z czterech podstawowych stylów pływackich;
(2.2) przen. żart. syn pierworodny
forma rzeczownika|rodzaj=żeński.
(3.1) D. lm. od delfina
Delfin – ogólne określenie wodnych ssaków z rzędu waleni, z rodzin Delphinidae (delfiny oceaniczne) i Platanistidae (delfiny słodkowodne), obejmujące średniej wielkości walenie charakteryzujące się wydłużonym pyskiem i obecnością melonu. W ściślejszym ujęciu odnosi się ono też do rodzaju należącego do rodziny delfinowatych.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. dawniej: następca tronu francuskiego;
2. żartobliwie: syn pierworodny
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. żona delfina (następcy tronu francuskiego);
forma rzeczownika.
(2.1) D. i B. lp. od: delfin
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Delfinatem, dotyczący Delfinatu
Wiktionary
duży zbiornik wody przeznaczony do hodowli, tresury i pokazów wytresowanych delfinów
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) obiekt przeznaczony do hodowli, tresury i pokazów wytresowanych delfinów lub innych waleni
Delfinarium – zbiornik wodny przeznaczony do hodowli, tresury i pokazów wytresowanych delfinów, a czasem innych waleni. W pierwotnym znaczeniu "delfinarium" to akwarium dla delfinów. W szerszym znaczeniu delfinarium nazywany jest cały obiekt, w którym znajduje się zasadniczy zbiornik, jego zaplecze techniczne oraz miejsca przeznaczone dla zwiedzających. Delfinarium jest szczególnym rodzajem oceanarium.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. hist. kraina w południowo-wschodniej Francji;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zdrobnienie od: delfin
Delfinek ("Stenella") – rodzaj wodnych ssaków z podrodziny Delphininae w obrębie rodziny delfinowatych (Delphinidae).
SJP.pl
Wikipedia
→ delfin (ssak); delfinowy
przymiotnik
(1.1) rzad. dotyczący delfina
SJP.pl
Wiktionary
drewniana rozpórka umocowana do bukszprytu do napięcia watersztagu
Delfiniak (łabędziak, strzała Marcina) – rozpórka watersztagu.
Delfiniak to krótkie drzewce stosowane na niektórych żaglowcach, biegnące w płaszczyźnie symetrii jednostki, oparte prostopadle (lub prawie prostopadle) o bukszpryt, zwiększające kąt działania watersztagu na bukszpryt, a przez to zwiększające jego działanie usztywniające. Stosowane jest przy dłuższych bukszprytach.
SJP.pl
Wikipedia
potocznie: sportowiec pływający delfinem; delfinista
SJP.pl
barwnik roślinny
Delfinidyna – organiczny związek chemiczny z grupy antocyjanidynów; występuje naturalnie jako barwnik roślinny, między innymi w owocach (np. winogrona, czarne jagody, czarny bez, żurawina) i płatkach kwiatów (np. bratek, kosaciec i malwa), nadając im niebieski kolor. Stosowana jako niebieski barwnik do żywności o numerze E163b.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Delfiny lub z nią związany
SJP.pl
1. sportowiec pływający delfinem; delfiniarz;
2. w dawnej Francji: zwolennik delfina - następcy francuskiego tronu
SJP.pl
SJP.pl
roślina z rodziny jaskrowatych; ostróżka
SJP.pl
zoolog badający życie delfinów
SJP.pl
terapeuta leczący poprzez kontakt z delfinami
SJP.pl
terapia poprzez kontakt z delfinami
Delfinoterapia – odmiana zooterapii oraz hydroterapii, w której pacjent znajduje się w bliskim kontakcie z delfinami. Nie istnieją przekonujące dowody naukowe potwierdzające skuteczność tej terapii. Kontrowersyjne są również kwestie etycznego traktowania delfinów w bardzo sztucznym dla nich środowisku.
SJP.pl
Wikipedia
rodzina waleni uzębionych, dużych, posługujących się echolokacją, żywiących się rybami, mięczakami i skorupiakami, żyjących w grupach we wszystkich oceanach i przyległych do nich morzach
Delfinowate, delfiny oceaniczne (Delphinidae) – rodzina ssaków wodnych z parworząd zębowców w obrębie infrarzędu waleni (Cetacea). Należą do niej delfiny oceaniczne i przybrzeżne, których naturalnym środowiskiem życia jest woda słona.
SJP.pl
Wikipedia
o cechach delfinowatych (rodzina waleni uzębionych)
SJP.pl
rodzaj wodnych ssaków z rodziny delfinowatych
Delfinowiec ("Lagenorhynchus") – rodzaj wodnych ssaków z rodziny delfinowatych (Delphinidae).
SJP.pl
Wikipedia
→ delfin (następca tronu francuskiego); delfinowy
przymiotnik
(1.1) związany z osobą lub tytułem delfina
(1.2) należący do delfina
SJP.pl
Wiktionary
1. → delfin (ssak); delfini;
2. → delfin (następca tronu francuskiego); delfinowski
przymiotnik
(1.1) hist. należący do delfina (następcy tronu francuskiego)
SJP.pl
Wiktionary
grupa ssaków wodnych z rzędu waleni, posiadających wydłużony pysk i narząd echolokacyjny
SJP.pl
holenderski fajans użytkowy lub dekoracyjny, wytwarzany w Delfcie w XVII i XVIII wieku
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa;
(1.2) geogr. adm. gmina z siedzibą w Delfcie (1.1)
Delft – miasto i gmina w zachodniej Holandii w prowincji Holandia Południowa, nad rzeką Schie, na południe od Hagi. Od końca XVI wieku jeden z głównych europejskich ośrodków produkcji fajansu, a później porcelany. Ośrodek przemysłu metalowego (produkcja kabli), chemicznego (farmaceutyki), optycznego i elektronicznego, niegdyś również skórzanego i tytoniowego.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ Delft (miasto w Holandii)
SJP.pl
starożytne miasto w środkowej Grecji
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. hist. starożytne miasto i sanktuarium w Grecji, położone na zboczu góry Parnas, w Fokidzie; jeden z najważniejszych ośrodków religijnych świata greckiego
Delfy (gr. Δελφοί "Delfoi", łac. "Delphi)" – stanowisko archeologiczne w Grecji Środkowej obejmujące ruiny antycznego sanktuarium poświęconego Apollinowi, gdzie funkcjonowała wyrocznia delficka oraz sanktuarium Ateny Pronaja („Ateny Strażniczki Świątyni”); ze stanowiskiem sąsiaduje współczesna miejscowość Delfy.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
Delgado – miasto w środkowym Salwadorze, w departamencie San Salvador, w zespole miejskim San Salvador, położone na północny wschód od stolicy kraju. Ludność (2007): 112,2 tys. (miasto), 120,2 tys. (gmina).
W mieście rozwinął się przemysł ceramiczny oraz rolno-spożywczy.
Wikipedia
[czytaj: deli]
1. stolica Indii;
2. terytorium związkowe w Indiach
De
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: delijczyk] mieszkaniec Delhi (stolicy Indii)
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Nowego Delhi
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: delijka] mieszkanka Delhi (stolicy Indii)
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Nowego Delhi
SJP.pl
Wiktionary
→ Delhi [czytaj: delijski]
przymiotnik
(1.1) odnoszący się do miasta Nowe Delhi
(1.2) odnoszący się do miasta Delhi
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dłużej
Deliler ( deliler, dosł. „szaleni”, lp. "deli") – w Imperium Osmańskim formacja oddziałów lekkiej jazdy utrzymywanej przy granicy z krajami chrześcijańskimi, podczas wojny pełniąca funkcję straży przedniej.
Deliler pochodzili głównie z Rumelii, od żyjących tam Turków, Bośniaków, Chorwatów lub innych ludów słowiańskich. Formacja składała się z ochotników w wieku 20–25 lat, wyróżniających się odwagą. Ich patronem był drugi kalif Umar.
Wiktionary oraz Wikipedia
długi, lekko dopasowany wierzchni ubiór męski, podbity futrem
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. długie, lekko dopasowane męskie okrycie wierzchnie, podbite futrem, z futrzanym kołnierzem i szerokimi niezszytymi rękawami, noszone w Polsce przez szlachtę głównie w XVI–XVIII w.
(1.2) rzad. koc, dera podbita futrem i okrywająca nogi w czasie jazdy powozem, saniami itp.
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przestarzale: zastanawianie się nad czymś, rozważanie, naradzanie się; namysł, rozwaga
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. wnikliwe rozważanie pewnej kwestii, namysł nad czymś
Deliberacja (łac. "deliberare" 'rozważać; zastanawiać się' od "libra" 'waga') to proces rozważania i konfrontowania ze sobą lub z innymi własnych uczuć, emocji czy poglądów.
W psychologii jest to, według Pierre'a Janet, jeden z głównych procesów odpowiadających za kształtowanie i ewolucję osobowości.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
w Polsce przedrozbiorowej: pisma kancelarii królewskiej, rozsyłane do senatorów przed sejmem
SJP.pl
mający charakter rozważania; rozważający, zastanawiający się
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|deliberować.
Wiktionary
przestarzale: zastanawiać się nad czymś, rozważać, naradzać się; rozmyślać
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) książk. żart. rozważać, rozmyślać, debatować, roztrząsać
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: deLIB] nazwisko
SJP.pl
coś bardzo smacznego; smakołyk, rarytas, specjał, delikates
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. coś pysznego; smakołyk
(1.2) pot. ciastko biszkoptowe z galaretką polane czekoladą
SJP.pl
Wiktionary
coś bardzo smacznego; smakołyk, rarytas, specjał, delikates
SJP.pl
rzeczownik
(1.1) stpol. rozkosze
Wiktionary
przysłówek
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dłużej
Wiktionary
1. → Delos (wyspa);
2. problem delijski - jeden z trzech, obok trysekcji kąta i kwadratury koła, wielkich problemów starożytnej matematyki greckiej; podwojenie sześcianu
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Delos, dotyczący Delos
SJP.pl
Wiktionary
rzadko: stawać się delikatniejszym; delikatnieć
SJP.pl
delikatniaczek; lekceważąco:
1. osoba mało odporna psychicznie, przesadnie wrażliwa;
2. osoba słaba fizycznie
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
książkowo: smaczny, drogi, wykwintny artykuł spożywczy; specjał, rarytas, przysmak
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) spoż. kulin. wykwintny, wyszukany artykuł spożywczy;
Ja
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. zdrobnienie od: delikates;
2. żartobliwie: osoba rozpieszczona, rozkapryszona
SJP.pl
SJP.pl
→ delikatesy, → delikates
przymiotnik
(1.1) hand. związany z delikatesami
SJP.pl
Wiktionary
duży sklep spożywczy
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) hand. dobrze zaopatrzony sklep spożywczy z wykwintnymi artykułami;
forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.
(2.1) M., B. i W. lm. od delikates
Delikatesy (z fr. "délicatesse" lub niem. "Delikatesse") – wykwintne, niecodzienne, wyszukane artykuły spożywcze, dawniej często sprowadzane z kolonii. Niektóre występują tylko lokalnie, na przykład fugu w Japonii lub escamoles w Meksyku. Słowo to ma kilka synonimów, o takim samym lub zbliżonym znaczeniu: specjały, frykasy, delicje, rarytasy, przysmaki, smakołyki.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
delikacik; lekceważąco:
1. osoba mało odporna psychicznie, przesadnie wrażliwa;
2. osoba słaba fizycznie
SJP.pl
przysłówek sposobu
(1.1) w sposób delikatny, subtelnie, nieznacznie
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: delikatnie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: delikatny; bardziej delikatny
SJP.pl
stawać się delikatniejszym; delikacieć
SJP.pl
kobieta bardzo rozpieszczona, wydelikacona
SJP.pl
zdrobnienie od: delikatny; delikatniutki
SJP.pl
zdrobnienie od: delikatny; delikatniuchny
przymiotnik
(1.1) zdrobn. od: delikatny
SJP.pl
Wiktionary
człowiek bardzo rozpieszczony, wydelikacony; pieszczoch
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co jest delikatne
Delikatność (fr. "La Délicatesse") – francuska komedia romantyczna w reżyserii Stéphane'a Foenkinosa i Davida Foenkinosa. Film jest ekranizacją książki Davida Foenkinosa pod tym samym tytułem, która osiągnęła sprzedaż ponad 700 tys. egzemplarzy we Francji jeszcze przed premierą filmu. Zdjęcia kręcono w Paryżu, Clichy i Montgeroult.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. kruchy, łamliwy, słaby;
2. drobny, niemasywny;
3. wrażliwy, subtelny;
4. słaby, lekki, nieznaczny;
5. lekkostrawny, lekki;
6. w przenośni: trudny, drażliwy problem
przymiotnik jakościowy
(1.1) charakteryzujący się delikatnością, subtelnością, kruchością
(1.2) skomplikowany
(1.3) wymagający taktu, taktowny
SJP.pl
Wiktionary
czyn niedozwolony, naruszenie prawa; przestępstwo
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) praw. wykroczenie przeciw prawu
Delikt ( delictum – czyn niedozwolony, błąd, przewinienie) – pojęcie prawnicze, mające swe korzenie w czasach starożytnego Rzymu, współcześnie funkcjonuje w wielu dziedzinach prawa.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ delikt
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z deliktem, dotyczący deliktu
SJP.pl
Wiktionary
1. w prawodawstwie: osoba sądzona za przestępstwo; skazaniec; przestępca;
2. potocznie: ktoś, kto jest zależny od kogoś, np. klient, pacjent
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mężczyzna sądzony za przestępstwo
(1.2) pot. klient, petent
SJP.pl
Wiktionary
kobieta sądzona za przestępstwo, winowajczyni
SJP.pl
[czytaj: deLIL] nazwisko francuskie, np. Jacques Delille, francuski poeta, tłumacz
SJP.pl
1. rozdzielenie czegoś, rozgraniczenie;
2. wytyczenie granic między państwami na podstawie umowy międzynarodowej
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wyznaczenie granic czegoś (np. miasta, państwa)
Delimitacja (z łac. "limes" dpn. "limitis" „granica”) – pojęcie z zakresu prawa międzynarodowego oznaczające ustalenie przebiegu granicy państwowej. Zazwyczaj podstawą jej przeprowadzenia jest odpowiednia umowa międzynarodowa. Postanowienia o delimitacji najczęściej spotkać można w traktatach pokoju oraz umowach o cesji terytorium.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący delimitacji
przymiotnik
(1.1) związany z delimitacją, rozgraniczaniem, odgraniczaniem
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|delimitować.
Wiktionary
usuwać (usunąć) granicę, limit czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. deska w podłodze
Wiktionary
wyrażenie
(1.1) formułka stawiana czasami przez twórców rycin i rysunków, w podpisie dzieła, obok swojego nazwiska;
Delineavit, del. (łac. "narysował") – formułka (wyrażenie lub skrót) stawiana czasami przez twórców rycin i rysunków, w podpisie dzieła, obok własnego nazwiska.
Podobnie stosowane formułki to: "pinxit" (u malarza i grafika) oraz "sculpsit" (u rytownika).
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. belka podłogowa w chlewie
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. podłoga
Wiktionary
określenie wykonawcze: gorączkowo, z wściekłością
SJP.pl
1. zaburzenie świadomości, któremu towarzyszą omamy, lęki oraz pobudzenie psychoruchowe; obłęd;
2. delirium tremens - obłęd drżący, ostry stan zaburzeniowy u nałogowych alkoholików objawiający się drżeniem mięśni, zakłóceniem krążenia krwi, urojeniami; biała gorączka
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) med. psych. ostra psychoza pod postacią przemijających zaburzeń świadomości, charakteryzująca się dezorientacją w czasie i miejscu, zmienną uwagą, zaburzeniami myślenia, percepcji i emocji; często towarzyszą temu omamy, pobudzenie i lęk
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
potocznie: stan po wypiciu alkoholu, charakteryzuje się trzęsieniem rąk; delirium tremens
SJP.pl
deliryjny;
1. związany z delirium, dotyczący delirium;
2. wywołujący halucynacje, zaburzenia świadomości
SJP.pl
deliryczny;
1. związany z delirium, dotyczący delirium;
2. wywołujący halucynacje, zaburzenia świadomości
SJP.pl
potocznie: osoba przeżywająca delirium tremens (psychozę występującą u nałogowych alkoholików)
SJP.pl
firma i marka komputerów
Dell Technologies Inc. (wcześniej Dell Inc. i Dell Computer Corporation) – amerykańskie przedsiębiorstwo z siedzibą w Round Rock w stanie Teksas, które opracowuje, sprzedaje, naprawia i obsługuje komputery oraz powiązane produkty i usługi. Nazwa pochodzi od nazwiska założyciela firmy Michaela Della i jest jednym z największych przedsiębiorstw technologicznych na świecie, zatrudniającą ponad 97 000 osób w różnych krajach.
SJP.pl
Wikipedia
odmiana petrograficzna porfiru
SJP.pl
→ delmoplastyka; taksydermiczny, taksidermiczny
SJP.pl
rzadko: człowiek zajmujący się wypychaniem nieżywych zwierząt; dermoplasta, taksidermik (rzadko), taksidermista, taksydermista
SJP.pl
rzadko: sztuka preparowania zwierząt; taksydermia, taksidermia
SJP.pl
[czytaj: dilojt] międzynarodowa firma świadcząca usługi konsultingowe i audytorskie
Deloitte – międzynarodowe przedsiębiorstwo świadczące usługi doradcze i audytorskie. Należy do tzw. wielkiej czwórki podmiotów zajmujących się audytem finansowym (pozostałe trzy to EY, KPMG i PwC).
Deloitte nie stanowi jednej globalnej spółki, lecz jest siecią niezależnych podmiotów działających w różnych państwach, podlegających lokalnym regulacjom. Globalna jednostka koordynująca – Deloitte Touche Tohmatsu Limited – nie świadczy usług klientom.
SJP.pl
Wikipedia
1. przesunięcie z miejsca właściwego, typowego w inne; przemieszczenie;
2. w chemii: delokalizacja elektronów - stan, w którym elektron bierze udział w tworzeniu więcej niż jednego wiązania
SJP.pl
nazwisko francuskie, m.in. Alain Delon [czytaj: aLĘ deLĄ albo aLEN deLON] - aktor francuski
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: deLOR] nazwisko, m.in. Jacques Delors, francuski polityk
SJP.pl
skalista grecka wyspa w archipelagu Cyklad na Morzu Egejskim
Delos (gr. Δήλος, "Dḗlos", "Dilos") – w starożytności zwana początkowo "Ortygią", mała, skalista grecka wysepka w archipelagu Cyklad na Morzu Egejskim, na południowy wschód od Grecji kontynentalnej.
Leży w administracji zdecentralizowanej Wyspy Egejskie, w regionie Wyspy Egejskie Południowe, w jednostce regionalnej Mykonos, w gminie Mykonos.
SJP.pl
Wikipedia
ciepłolubna roślina z rodziny goździków
Delosperma ("Delosperma" N. E. Brown) – rodzaj roślin należący do rodziny pryszczyrnicowatych (przypołudnikowatych). Obejmuje 170 gatunków występujących w południowej i wschodniej Afryce, na Madagaskarze i na Półwyspie Arabskim. Jako rośliny zawleczone i zdziczałe rosną na obszarach o ciepłym klimacie.
SJP.pl
Wikipedia
czasownik niedokonany
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. układać podłogę z desek
Wiktionary
gwarowo: usuwać (usunąć) kogoś z jakiegoś miejsca, eksmitować
czasownik
(1.1) gw-pl|Kresy. usuwać z mieszkania
SJP.pl
Wiktionary
nazwa środowiska programistycznego
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dłuższy
(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dalszy
Wiktionary
1. czwarta litera alfabetu greckiego;
2. równinny obszar u ujścia rozwidlającej się rzeki, mający kształt trójkąta;
3. trójkątny układ skrzydeł samolotu
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ;
(1.2) geogr. ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1);
(1.3) mat. pot. wyróżnik funkcji kwadratowej
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
kolekcjoner pocztówek
SJP.pl
hobby polegające na zbieraniu pocztówek
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kolekcjonowanie pocztówek;
Deltiologia (filokartystyka) – hobby polegające na zbieraniu pocztówek.
Oficjalnie największą kolekcję pocztówek posiada Mario Morby z Wielkiej Brytanii i zawiera ona 1 000 265 sztuk. Jest to oficjalny rekord zatwierdzony przez Księgę Rekordów Guinnessa, albowiem od 1991 w tej kategorii nie są już przyjmowane zgłoszenia.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
czworokąt mający dwie pary boków sąsiednich równych; romboid
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geom. czworokąt symetryczny względem jednej z przekątnych
Nie mylić z: deltoida – inna linia zamknięta.
Deltoid – rodzaj czworokąta, definiowany różnie i nierównoważnie:
W deltoidzie oś symetrii jest symetralną drugiej przekątnej, a pary sąsiednich boków są równej długości.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzadko: czworokąt mający dwie pary boków sąsiednich równych; deltoid, romboid
Nie mylić z: deltoid – rodzaj czworokąta.
Deltoida – krzywa płaska konstruowana toczeniem okręgu wewnątrz innego okręgu, trzykrotnie szerszego. Jeśli formula_1 to promień toczonego okręgu, a formula_2 – okręgu zewnętrznego, to formula_3
Deltoida jest przykładem – czyli szczególnym przypadkiem – hipocykloidy i przez to krzywej cyklicznej. Pierwszy opis deltoidy pochodzi z XVIII wieku, kiedy Leonhard Euler rozważał ją w kontekście optyki.
SJP.pl
Wikipedia
→ deltoid
SJP.pl
ujście deltowate - rozgałęzione ujście rzeki
przymiotnik
(1.1) taki jak delta
SJP.pl
Wiktionary
związany z deltą
przymiotnik
(1.1) dotyczący delty, stworzony w delcie lub przez deltę
SJP.pl
Wiktionary
oderwanie od rzeczywistości, naiwne lub nierealistyczne myślenie i fantazjowanie
SJP.pl
w geologii: osadowy, np. gleby deluwialne - gleby powstające na skutek osadzania się cząstek mineralnych u podnóży wzniesień podczas erozji
SJP.pl
w geologii: osad materiału zmytego ze stoku i osadzonego u jego stóp
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) geol. osad powstały u podnóża wzgórz w wyniku zmywania zboczy przez wody opadowe
Deluwium (łac. "deluvium", wymycie), osad deluwialny – luźny lub słabo spojony osad powstający w wyniku akumulacji (osadzania) drobnych cząstek mineralnych z gleb, glin, lessów, pokryw zwietrzelinowych itp., wypłukanych i zmytych ze stoków przez wody opadowe. Deluwia powstają przez przenoszenie produktów wietrzenia z wyższych do niższych części stoku.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. deski na podłogę
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
jednostka administracyjna starożytnego państwa ateńskiego; demos
De
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. rzeka w Rosji, w Baszkortostanie i obwodzie orenburskim, uchodzi do Biełej w dorzeczu Wołgi;
DE
Wiktionary oraz Wikipedia
w fizyce: przywracanie namagnesowanemu ciału ferromagnetycznego stanu obojętnego; odmagnesowanie
SJP.pl
służący do demagnetyzacji - przywracania namagnesowanemu ciału ferromagnetycznemu stanu obojętnego; odmagnesowujący
SJP.pl
urządzenie do demagnetyzacji
SJP.pl
przywracać namagnesowanemu ciału stan obojętny; odmagnesowywać
SJP.pl
1. osoba starająca się uzyskać poparcie społeczne, posługując się czczymi obietnicami lub czasem nawet kłamstwem; populista, politykier;
2. przywódca ludu podczas buntu w starożytnych Atenach
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) polityk, działacz, który wygłasza hasła nierealne, lecz dające mu szerokie poparcie
(1.2) hist. przywódca ludowy w starożytnej Grecji
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. głoszenie chwytliwych, nierealnych, zgodnych z oczekiwaniami większości haseł politycznych w celu zdobycia poparcia społecznego; populizm, politykierstwo;
2. wszelka akcja obliczona na łatwy poklask i schlebianie najniższym gustom
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) oddziaływanie na uczucia i nastroje polityczne lub społeczne nieuświadomionych mas przez nierealne obietnice, pochlebstwa itp. dla osiągnięcia własnych celów;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
cecha czegoś polegającego na głoszeniu nierealistycznych haseł i posługiwaniu się czczymi obietnicami
SJP.pl
właściwy demagogowi - osobie starającej się uzyskać poparcie społeczne, posługując się czczymi obietnicami lub czasem nawet kłamstwem; populistyczny, politykierski, pokazowy
przymiotnik
(1.1) związany z demagogią; typowy dla demagoga; pokrętnie schlebiający masom
SJP.pl
Wiktionary
przestarzałe: postępowanie właściwe demagogowi - osobie starającej się uzyskać poparcie społeczne, posługując się czczymi obietnicami lub czasem nawet kłamstwem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|demagogizować.
Wiktionary
postępować jak demagog - osoba starająca się uzyskać poparcie społeczne, posługując się czczymi obietnicami lub czasem nawet kłamstwem; mamić, bałamucić, zwodzić
SJP.pl
→ demagog
SJP.pl
usuwanie makijażu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) usuwanie makijażu przy pomocy wacika nasączonego odpowiednimi kosmetykami
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
minerał z grupy granatów, zielona odmiana andradytu; szmaragd uralski
Demantoid – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy granatów (gemmologiczna odmiana andradytu). Minerał bardzo rzadki.
Nazwa pochodzi od niderlandzkiego "demant" – diament, co ma wskazywać na znaczne podobieństwo ogni kamienia oszlifowanego do diamentu.
SJP.pl
Wikipedia
demarcha;
1. w starożytnym państwie ateńskim i jego koloniach: urzędnik kierujący administracją demu, wybierany na rok
2. w cesarstwie bizantyjskim: urzędnik administracji lokalnej
SJP.pl
demarch;
1. w starożytnym państwie ateńskim i jego koloniach: urzędnik kierujący administracją demu, wybierany na rok
2. w cesarstwie bizantyjskim: urzędnik administracji lokalnej
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
1. wyznaczenie granic w terenie na podstawie zawartych umów;
2. oddzielanie się tkanek żywych od martwych w postaci nacieku na granicy ogniska martwiczego w organizmie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wytyczenie granicy pomiędzy dwoma obszarami
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący demarkacji
SJP.pl
rzadko: demaskowanie, ujawnianie; demaskatorstwo
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ujawnienie prawdy o kimś lub o czymś nieuczciwym lub negatywnym
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: demaskacja
SJP.pl
osoba ujawniająca tajne spiski, nielegalne powiązania, działania osób, które swoją działalność chcą pozostawić w ukryciu; sygnalista, demistyfikator, whistleblower
Demaskator (ang. "Blacklight") – australijsko-amerykańsko-chiński dreszczowiec z 2022 roku w reżyserii Marka Williamsa. W głównych rolach wystąpili Liam Neeson, Aidan Quinn i Taylor John Smith. Film miał premierę 10 lutego 2022 roku.
SJP.pl
Wikipedia
kobieta ujawniająca tajne spiski, nielegalne powiązania, działania osób, które swoją działalność chcą pozostawić w ukryciu
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) osoba płci żeńskiej, która kogoś lub coś demaskuje, ujawnia ukryte fakty
SJP.pl
Wiktionary
wydobywający prawdę spod maskujących ją pozorów
przymiotnik
(1.1) taki, który demaskuje; który ujawnia to, co skrywane (np. czyjeś tajemnice, tajne informacje)
SJP.pl
Wiktionary
działanie demaskatora, demaskowanie kogoś lub czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|demaskować.
Demaskowanie – ujawnianie przez przeciwnika danych o wojskach na podstawie cech, według których można wykryć lub ustalić określone obiekty, rozpoznać zamierzenia i działania wojsk. Na podstawie cech demaskujących można np. według pracy radiostacji ustalić typ i miejsce, kolein czołgu określić jego rodzaj, czas przejazdu, kierunek i szybkość jazdy, na podstawie błysków i wybuchów wystrzałów w nocy zdemaskować artylerię.
Wiktionary oraz Wikipedia
ujawniać prawdę o kimś lub o czymś nieuczciwym, negatywnym
czasownik przechodni niedokonany (dk. zdemaskować)
(1.1) ujawniać prawdziwą tożsamość lub charakter kogoś albo czegoś
SJP.pl
Wiktionary
znikanie przedmiotów, zjawisko postrzegane w spirytyzmie i okultyzmie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) żart. nagłe zniknięcie z pola widzenia
(1.2) książk. całkowite, tajemnicze zniknięcie
(1.3) fiz. anihilacja cząstek i antycząstek
(1.4) ekon. wniesienie papierów wartościowych na rachunek inwestycyjny
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
1. sprawiać, żeby jakaś postać lub rzecz przestała istnieć;
2. w ekonomii: oddawać papiery wartościowe do banku lub biura maklerskiego w celu zastąpienia ich materialnej postaci zapisem na rachunku inwestycyjnym
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto w Iranie, w ostanie Teheran;
Demawend (5610 m n.p.m.) – wulkan drzemiący w górach Elburs, najwyższy szczyt Iranu, położony około 70 km na północny wschód od Teheranu i ok. 60 km na południe od miasta Amol. Wulkan zbudowany głównie z kwasowych law andezytowych. Duży kąt nachylenia stoków (stratowulkan) – ok. 30-40°. U podnóża występują licznie wody siarczanowe. Wysokość wulkanu wynosi 5610 m. [], jest to jednak wartość zawyżona[].
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
otępienie; zespół symptomów związanych z pogarszającą się pamięcią
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. utrata zdolności umysłowych organizmu spowodowana chorobą lub starzeniem się
SJP.pl
Wiktionary
→ demencja
SJP.pl
oficjalne sprostowanie nieprawdziwej lub nieścisłej informacji
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) polit. dypl. zaprzeczenie ogłoszone oficjalnie; sprostowanie określonych wiadomości (zazwyczaj politycznych), wcześniej udostępnionych publicznie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|dementować.
Wiktionary
stwierdzać fałszywość jakiejś informacji; prostować, zaprzeczać, przeczyć
czasownik
(1.1) prostować nieprawdziwe informacje, zaprzeczać
SJP.pl
Wiktionary
dawniej: ksiądz skazany za wykroczenie przeciw prawu kościelnemu na karę odosobnienia w domu poprawy dla duchownych; demeryta
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. ksiądz, który po wejściu w konflikt z prawem kanonicznym odbywa karę odosobnienia w domu poprawy dla duchownych;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dawniej: ksiądz skazany za wykroczenie przeciw prawu kościelnemu na karę odosobnienia w domu poprawy dla duchownych; demeryt
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) stpol. szabla z damasceńskiej stali
Wiktionary
w mitologii greckiej: bogini zbóż, jedno z najstarszych bóstw ziemi uprawnej; Demetra
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) mitgr. bogini ziemi uprawnej, urodzaju, zboża i rolnictwa, utożsamiana z rzymską Ceres;
(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 1108;
Demeter (także Demetra; Δημήτηρ, Δήμητρα Dēmḗtēr, Dḗmētra, Ceres) – w mitologii greckiej bogini płodności ziemi, urodzaju, ziemi uprawnej, zbóż, rolnictwa; matka Kory-Persefony. Siostra Zeusa, Posejdona, Hadesa, Hestii i Hery. Miała z Zeusem córkę Korę-Persefonę. Córka Rei i Kronosa.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
mit. gr. bogini zbóż, jedno z najstarszych bóstw ziemi uprawnej; Demeter
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) mitgr. zob. Demeter.
SJP.pl
Wiktionary
imię żeńskie
Demetria – żeński odpowiednik imienia Demetriusz. Znaczy "należący do Demeter".
Demetria imieniny obchodzi: 9 kwietnia i 21 czerwca.
SJP.pl
Wikipedia
imię męskie
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) rzad. imię|polski|m.;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
potocznie: osoba odczuwająca popęd płciowy wyłącznie do osób, z którymi nawiązała silną więź emocjonalną; demiseksualista
Demi (stylizowany na "D E M I") – czwarty solowy studyjny album amerykańskiej piosenkarki Demi Lovato wydany w Stanach Zjednoczonych 14 maja 2013 roku nakładem Hollywood Records. W pierwszym tygodniu sprzedaży, album trafił na 3. miejsce amerykańskiej listy przebojów "Billboard 200" sprzedając się tam w 110 tysięcy egzemplarzy. Do tej pory[] płyta rozeszła się w nakładzie 500 tysięcy kopii w Stanach Zjednoczonych.
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: dmi-mąd] z francuskiego, przestarzałe: półświatek; środowisko prostytutek i sutenerów usiłujących dorównać światu wyższego towarzystwa
SJP.pl
[czytaj: dmiseZĄ] z francuskiego: przejściowy, międzysezonowy; zwykle o odzieży noszonej wiosną lub jeszienią, np. płaszcz demi-saison
SJP.pl
[czytaj: demi sek] o trunku, zwykle winie: półwytrawny
De
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: dmi wierż] z francuskiego: półdziewica; kobieta zachowująca fizyczne dziewictwo, ale nieunikająca erotycznych kontaktów
SJP.pl
De
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie halickim;
Demianów ( Дем'янів) – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie iwanofrankiwskim.
Przez wieś przebiega droga krajowa N09. Znajduje tu się stacja kolejowa Bursztyn, położona na linii Lwów – Czerniowce.
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, stolica rejonu w obwodzie rówieńskim;
Demidówka (ukr. Демидівка) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie i stolica rejonu obwodu rówieńskiego, położone na Wołyniu.
Wiktionary oraz Wikipedia
zanik lub rozpad osłonek mielinowych włókien nerwowych (dendrytów i aksonów) spowodowany przez zakażenia, zatrucia, niedotlenienie i procesy autoimmunologiczne
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) proces patologicznego rozpadu osłonek mielinowych w układzie nerwowym
Demielinizacja – proces patologiczny układu nerwowego polegający na rozpadzie osłonek mielinowych w ośrodkowym lub obwodowym układzie nerwowym.
Większość włókien nerwowych (aksonów) otoczonych jest osłonką mielinową, w skład której wchodzi mielina. Za wytwarzanie mieliny w ośrodkowym układzie nerwowym odpowiadają oligodendrocyty, zaś w obwodowym układzie nerwowym komórki Schwanna.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: DEmidżon] pękaty pojemnik opleciony łoziną, o pojemności najczęściej od 8 do 54 litrów
SJP.pl
1. ograniczenie lub likwidacja sił wojskowych na określonym terytorium; rozbrojenie;
2. przywrócenie cywilnego charakteru czemuś wcześniej zmilitaryzowanemu
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wojsk. proces, w którym określony obszar, państwo lub organizacja pozbawiane są zdolności wojskowych
Demilitaryzacja (łac. "de-" 'z (czego), od, wy-' i "militaria" 'ćwiczenia wojskowe' od "militaris" 'wojskowy' od "miles" dpn. "militis" 'żołnierz') – proces, w którym pozbawia się dany teren wojsk oraz budynków i maszyn o charakterze wojennym. Pojęcie to odnosi się także do rozbrajania formacji militarnych i paramilitarnych (także oddziałów partyzanckich), stanowiąc najczęściej element demobilizacji. Obszar poddany takiemu procesowi nazywany jest strefą zdemilitaryzowaną.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący demilitaryzacji
przymiotnik relacyjny
(1.1) polit. związany z demilitaryzacją, dotyczący demilitaryzacji, rozbrojenia
SJP.pl
Wiktionary
dawniej: dama z półświatka; demimondówka
SJP.pl
dawniej: dama z półświatka; demimondka
SJP.pl
1. usuwanie soli mineralnych z jakiejś substancji, zwłaszcza z wody;
2. utrata soli mineralnych, np. demineralizacja płynów ustrojowych
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
dotyczący demineralizacji
SJP.pl
zdrobnienie, wyraz powstały poprzez dodanie odpowiedniego formantu, oznaczający przedmiot mniejszy w stosunku do przedmiotu opisywanego przez wyraz, do którego dodany został formant; deminutiwum; deminutyw; deminutywum
SJP.pl
zdrobnienie, wyraz powstały poprzez dodanie odpowiedniego formantu, oznaczający przedmiot mniejszy w stosunku do przedmiotu opisywanego przez wyraz, do którego dodany został formant; deminutivum; deminutyw; deminutywum
SJP.pl
zdrobnienie, wyraz powstały poprzez dodanie odpowiedniego formantu, oznaczający przedmiot mniejszy w stosunku do przedmiotu opisywanego przez wyraz, do którego dodany został formant; deminutivum; deminutiwum; deminutywum
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. zdrobnienie
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
w językoznawstwie: zdrabniający, mający charakter zdrobnienia; zdrobniały
przymiotnik
(1.1) zdrobniały
SJP.pl
Wiktionary
zdrobnienie, wyraz powstały poprzez dodanie odpowiedniego formantu, oznaczający przedmiot mniejszy w stosunku do przedmiotu opisywanego przez wyraz, do którego dodany został formant; deminutivum; deminutiwum; deminutyw
SJP.pl
nazwisko, m.in. Süleyman Demirel, turecki polityk
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
osoba odczuwająca popęd płciowy wyłącznie do osób, z którymi nawiązała silną więź emocjonalną; demi
SJP.pl
popęd płciowy wyłącznie do osób, z którym nawiązało się silną więź emocjonalną
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) seks. neol. odczuwanie popędu seksualnego pod warunkiem nawiązania silnej więzi emocjonalnej;
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński, męski
(1.1) seks. neol. odczuwanie popędu seksualnego pod warunkiem nawiązania silnej więzi emocjonalnej;
Demiseksualność, inaczej demiseksualizm – orientacja seksualna osób, które mogą odczuwać pociąg seksualny do innej osoby wyłącznie w przypadku nawiązania z nią wcześniej silnej więzi emocjonalnej.
Wiktionary oraz Wikipedia
odczuwający popęd płciowy wyłącznie do osób, z którymi nawiązało się silną więź emocjonalną
SJP.pl
o odzieży: przejściowy, przeznaczony do noszenia wiosną lub jesienią
SJP.pl
wykrycie, ujawnienie mistyfikacji; zdemaskowanie
SJP.pl
ujawniający mistyfikację; demistyfikatorski
SJP.pl
ten, kto demaskuje jakąś mistyfikację
SJP.pl
kobieta, która demaskuje jakąś mistyfikację
SJP.pl
ujawniający mistyfikację; demistyfikacyjny
SJP.pl
wykrywać i ujawniać mistyfikację; demaskować
SJP.pl
1 pozbawienie czegoś cech mitu, legendy; odmitologizowanie;
2. obalenie mitów, legend; odmitologizowanie;
3. nurt religijny dążący do oddzielenia istotnej treści Słowa Bożego od mitów
Demitologizacja (niem. "Entmythologisierung") – postulat w hermeneutyce biblijnej zaproponowany przez Rudolfa Bultmanna, biblistę i teologa ewangelickiego. Demitologizacja oznacza egzystencjalną interpretację mitów biblijnych w zwiastowaniu Nowego Testamentu, aby utrzymać jego ważność dla współczesnego człowieka. Choć pojęcie to zostało wprowadzone i spopularyzowane przez Bultmanna, to potrzeba przezwyciężenia mityczności religii pojawiała się już wcześniej w historii Kościoła i myśli teologicznej.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
1. twórca, protoplasta;
2. dawniej: twórca świata;
3. dawniej: wykonawca wolnego zawodu lub rękodzielnik
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) filoz. idealna siła stwórcza, której dziełem jest rzeczywistość
(1.2) książk. przen. człowiek obdarzony niesamowitym talentem twórczym
(1.3) hist. w państwach doryckich starożytnej Grecji wysoki tytuł urzędniczy
(1.4) hist. w starożytnej Grecji urzędnik wysokiego szczebla
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ demiurg
SJP.pl
zdrobnienie od: demo
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
wieś w Polsce
Demlin (kaszb."Demlënò", za II RP "Dęblin") – wieś kociewska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Skarszewy przy drodze wojewódzkiej nr 224. W skład sołectwa Demlin wchodzi również Nowe Gołębiewko.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.
SJP.pl
Wikipedia
1. demonstracyjna wersja programu komputerowego;
2. demonstracyjne nagranie muzyczne lub zbiór takich nagrań
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) pot. wersja demonstracyjna, np. gry komputerowej, utworu, programu
(1.2) pot. demonstracja (protest uliczny)
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. sprzęt wojskowy, który wyszedł z użycia;
2. potocznie: odzież wzorowana na mundurach żołnierskich
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) przestarzały lub zużyty sprzęt wojskowy sprzedawany na rynku cywilnym
(1.2) pot. instytucja, która zarządza demobilem (1.1) bądź miejsce, gdzie można go nabyć
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. przechodzenie państwa ze stanu wojny do stanu pokoju;
2. zwolnienie do rezerwy osób pełniących służbę wojskową;
3. utrata gotowości do działania, osłabienie chęci do aktywności, walki; zniechęcenie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rozbrojenie, przejście sił zbrojnych państwa ze stanu wojennego do stanu pokojowego
(1.2) zwalnianie odbywających czynną służbę wojskową do rezerwy
(1.3) przen. utrata motywacji do działania
Demobilizacja – ogół czynności związanych z przejściem państwa ze stanu wojennego do pokojowego. Jest przeciwieństwem mobilizacji.
Celem demobilizacji jest przestawienie gospodarki narodowej, tj. m.in.: przemysłu, rolnictwa, transportu, łączności z produkcji wojskowej na produkcję na potrzeby cywilne, a także redukcja sił zbrojnych poprzez zwalnianie części żołnierzy do rezerwy oraz redukcji środków i sprzętu służącego wojsku podczas prowadzenia wojny.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący demobilizacji
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z demobilizacją, dotyczący demobilizacji
SJP.pl
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. zdemobilizować)
(1.1) wojsk. przenosić powołanych do udziału w walce zbrojnej do rezerwy
(1.2) wojsk. przeznaczać sprzęt wojskowy do użytku cywilnego
(1.3) książk. zniechęcać, osłabiać chęć do działania
czasownik zwrotny niedokonany demobilizować się (dk. zdemobilizować się)
(2.1) wojsk. poddawać się rozbrojeniu i przeniesieniu do rezerwy
(2.2) książk. zniechęcać się, tracić chęć do działania
Wiktionary
w sposób odbierający motywację i zdolność do działania, walki
SJP.pl
związany z demobilem
SJP.pl
nużyca; choroba pasożytnicza koni
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. zob. nużyca.
SJP.pl
Wiktionary
nużyca; choroba pasożytnicza koni
SJP.pl
proces, w którym z przebiegu zmodulowanego uzyskuje się przebieg modulujący; umożliwia odtworzenie dźwięków mowy i myzyki lub sygnału obrazu w odbiornikach radiowych i telewizyjnych; detekcja
SJP.pl
SJP.pl
urządzenie lub układ służący do detekcji zmodulowanego przebiegu elektrycznego
SJP.pl
skrót od: demografia, demograficzny
SJP.pl
osoba wyspecjalizowana w demografii
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba zawodowo zajmująca się demografią
SJP.pl
Wiktionary
nauka zajmująca się ludnością, a zwłaszcza jej statystycznym, ogólnym opisem pod względem: liczby, wieku, płci, rasy, wykształcenia, zawodu itp.
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nauk. eduk. nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych;
Demografia – dziedzina nauki zajmująca się powstawaniem, życiem i przemijaniem społeczności ludzkiej. Obejmuje m.in. takie zagadnienia jak: przyrost naturalny, migracje, struktura społeczna (wiek, płeć, przynależność zawodowa, narodowość, wyznanie) oraz ich rozmieszczenie przestrzenne i oddziaływania społeczne i socjologiczne.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik
(1.1) dotyczący demografii
Wiktionary
forma rzeczownika.
(1.1) W. lp. od: demografia
Wiktionary
w socjologii: koncepcja, według której czynniki demograficzne zasadniczo wpływają na zjawiska społeczne
SJP.pl
→ demograf
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta zawodowo zajmująca się demografią
SJP.pl
Wiktionary
skrót od: demokracja, demokratyczny
SJP.pl
1. ustrój polityczny, w którym o sprawach państwa większością głosów decydują wszyscy obywatele;
2. państwo o takim ustroju;
3. demokracja socjalistyczna - określenie totalitarnego ustroju w państwach komunistycznych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) polit. ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli;
(1.2) polit. państwo o ustroju demokratycznym
(1.3) polit. stronnictwo polityczne opowiadające się za zasadami demokratycznymi
(1.4) socjol. sposób funkcjonowania i wzajemne relacje w grupie
Demokracja (gr. "dḗmos" „lud”, "krátos" „władza” – dosł. „rządy ludu, ludowładztwo”) – jeden z typów ustroju państwa, zakładający udział obywateli w sprawowaniu władzy.
Demokracja ma swój początek w starożytnej Grecji. Znaczący wkład w rozwój demokracji miał także starożytny Rzym oraz kultura Zachodu (Europa, Ameryka Północna i Południowa).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. członek partii demokratycznej;
2. zwolennik demokracji
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zwolennik demokracji
(1.2) osoba należąca do partii demokratycznej
SJP.pl
Wiktionary
1. kobieta o przekonaniach demokratycznych;
2. w gwarze szoferskiej: samochód marki Chevrolet
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zwolenniczka demokracji
SJP.pl
Wiktionary
forma rzeczownika.
(1.1) W. lp. od: demokrata
Wiktionary
forma rządów z elementami demokracji i dyktatury
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) polit. forma sprawowania władzy będąca dyktaturą przybierającą pozory demokracji
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek sposobu
(1.1) zgodnie z założeniami demokracji, w sposób demokratyczny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: demokratycznie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: demokratyczny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co demokratyczne
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) polit. związany z demokracją
SJP.pl
Wiktionary
wprowadzanie zasad demokratycznych, reorganizacja państwa, organizacji itp. według zasad demokracji
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) polit. proces przeobrażania systemu politycznego celem rozszerzenia uczestnictwa politycznego obywateli państwa, wprowadzanie zasad rządzenia opartych na współdecydowaniu wszystkich obywateli;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący demokratyzacji
przymiotnik relacyjny
(1.1) polit. przekształcający w duchu zasad demokratycznych
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) polit. wyznawanie demokratycznych zasad
Demokratyzm – ideologia polityczna i filozoficzna oparta na poparciu dla demokracji uznawanej za najlepszą formę rządów. Przeciwieństwem demokratyzmu jest antydemokratyzm, którego zwolennicy wolą monarchię absolutną albo despotyczną lub dyktaturę.
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) nadawanie czemuś demokratycznego charakteru
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) dokonywać procesu demokratyzacji
czasownik zwrotny niedokonany demokratyzować się (dk. brak)
(2.1) dokonywać na sobie procesu demokratyzacji
Wiktionary
Demokryt z Abdery (ok. 460-ok. 370 p.n.e.), filozof grecki
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Demokryta lub z nim związany
SJP.pl
szkło okularowe o zerowej zdolności skupiającej
SJP.pl
odmiana dziewiętnastowiecznego liberalizmu dopuszczająca pewne elementy demokratyczne; liberalizm demokratyczny
SJP.pl
SJP.pl
potocznie: demolowanie, niszczenie czegoś; rozróba
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. czynność celowego niszczenia czegoś, zwłaszcza pomieszczenia
(1.2) pot. efekt demolki (1.1)
(1.3) środ. bójka, bijatyka
(1.4) środ. przestępców napad na mieszkanie
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|demolować.
Wiktionary
1. niszczyć, rozwalać w gwałtowny sposób;
2. działać na szkodę kogoś lub czegoś
czasownik przechodni niedokonany (dk. zdemolować)
(1.1) świadomie niszczyć coś w sposób nieodwracalny
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: kraj byłego systemu socjalistycznego
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kraj o ustróju komunistycznym
SJP.pl
Wiktionary
uosobienie złych mocy; szatan; zły duch
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) mit. istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi;
(1.2) inform. program, który automatycznie przeprowadza określone procesy bez konieczności interakcji z użytkownikiem;
Demon ( δαίμων "daimon", "nadprzyrodzona potęga", "dola"; daemon) – istota występująca w wielu wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, która zajmuje pozycję pośrednią między bogami a ludźmi, między sferą ziemsko-ludzką, materialną a sferą boską, czysto duchową; istota o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazny człowiekowi duch, związany pierwotnie z pojęciem nieczystości sakralnej.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. odebranie banknotom lub monetom prawnego znaczenia pieniądza, wycofanie ich z obiegu;
2. spadek wartości obiegowego pieniądza w okresie inflacji;
3. demonetaryzacja złota - odstąpienie od traktowania złota jako równoważnika pieniądza
SJP.pl
demonetaryzacja;
1. odebranie banknotom lub monetom prawnego znaczenia pieniądza, wycofanie ich z obiegu;
2. spadek wartości obiegowego pieniądza w okresie inflacji;
3. demonetyzacja złota - odstąpienie od traktowania złota jako równoważnika pieniądza
SJP.pl
1. wycofywać z obiegu banknoty, monety;
2. pozbawiać możliwości uzyskania dochodu z opublikowanej w internecie treści
SJP.pl
→ demon
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) demon płci żeńskiej
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przysłówek sposobu
(1.1) charakterystycznie dla demona (dosłownie lub w przenośni)
Wiktionary
stopień wyższy od przymiotnika: demoniczny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co demoniczne
SJP.pl
Wiktionary
niesamowity; upiorny; szatański
przymiotnik
(1.1) przen. taki, który ma w sobie coś z demona; niesamowity
(1.2) związany z demonem, dotyczący demona
SJP.pl
Wiktionary
1. przypisywanie, przypisanie komuś lub czemuś cech demonicznych;
2. wyolbrzymianie, wyolbrzymienie roli lub złych cech kogoś lub czegoś
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przypisywanie lub wyolbrzymianie negatywnych cech
SJP.pl
Wiktionary
1. wiara w demony, złe duchy;
2. demoniczny charakter kogoś lub czegoś; diabolizm, szatańskość
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) wyolbrzymianie negatywnych zjawisk lub złych cech
Wiktionary
1. wyolbrzymiać złe cechy, negatywne zjawiska;
2. przypisywać demoniczne cechy
czasownik
(1.1) wyolbrzymiać znaczenie czegoś złego
SJP.pl
Wiktionary
temat słowotwórczy
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z demonem
Wiktionary
chorobliwy lęk przed demonami, złymi duchami
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) lęk przed złymi duchami
SJP.pl
Wiktionary
rządy demonów, władza szatana
SJP.pl
oddawanie czci demonom
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. czczenie demonów
SJP.pl
Wiktionary
specjalista w dziedzinie demonologii
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) teol. specjalista w dziedzinie demonologii
SJP.pl
Wiktionary
1. dział teologii, którego przedmiotem są moce i siły, które zajmują pośrednią pozycję między Bogiem a ludźmi;
2. dział kulturoznawstwa i etnografii zajmujący się badaniem wyobrażeń o demonach
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) teol. dział teologii zajmujący się demonami
(1.2) etn. dział etnografii i religioznawstwa zajmujący się badaniem wyobrażeń o demonach;
Demonologia (gr. δαίμων, "daimon"; λογος, "logos" – nauka; dosł. nauka o demonach) – termin wieloznaczny
W pierwszych dwóch przypadkach demonologia może obejmować wiarę w:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) teol. dotyczący demonologii (działu teologii)
(1.2) etn. dotyczący demonologii (działu etnografii)
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) teol. specjalistka w dziedzinie demonologii
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
1. opętanie przez demony;
2. przeświadczenie o wszechobecności złych mocy, demonów
SJP.pl
likwidowanie monopoli w dziedzinie przemysłu, handlu, komunikacji, informacji, organizacji społecznych itd.
SJP.pl
SJP.pl
likwidować monopol
SJP.pl
1. wystąpienie zbiorowe, np. pochód, zgromadzenie, mające na celu wyrażenie opinii (najczęściej protestu lub poparcia dla kogoś, czegoś); manifestacja;
2. publiczne okazywanie uczuć, poglądów wobec kogoś lub czegoś; manifestacja, przejaw;
3. pokaz, podczas którego wyjaśnia się obserwatorom lub klientom zasady działania jakiegoś urządzenia; prezentacja, promocja;
4. w naukach doświadczalnych: metoda nauczania opierająca na wykonywaniu doświadczeń przed audytorium; pokaz;
5. w wojsku: ruchy wojska w celu zmylenia, odwrócenia uwagi wroga; dywersja;
6. w wojsku: działania wojskowe wobec innego państwa mające na celu stworzenie stanu zagrożenia, wywarcie nacisku
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) czynność pokazywania czegoś
(1.2) ostentacyjne wyrażanie czegoś w taki sposób, żeby zwrócić na siebie uwagę
(1.3) polit. zbiorowe wystąpienie mające na celu wyrażenie protestu lub poparcia, zwykle głośne lub gwałtowne;
(1.4) wojsk. manewr taktyczny odciągający uwagę przeciwnika;
Demonstracja (łac. "demonstratio" – wskazanie, inaczej "manifestacja") – wystąpienie zbiorowe, zgromadzenie, mające na celu wyrażenie protestującej przeciw czemuś lub popierającej coś części opinii publicznej. Jest to publiczne okazywanie uczuć, postawy wobec czegoś lub kogoś przez jednostkę lub grupę. W państwie demokratycznym stanowi sposób korzystania z wolności zgromadzeń. Jest jednym z przejawów protestu politycznego.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przysłówek sposobu
(1.1) w sposób demonstracyjny
Wiktionary
książkowo: prowokacyjny, demonstracyjny sposób zachowania się, mający na celu zwrócenie czyjejś uwagi, zamanifestowanie swojej obecności; ostentacja, ostentacyjność, manifestacyjność
SJP.pl
1. taki, który publicznie coś okazuje, zwraca na siebie uwagę; ostentacyjny, manifestacyjny;
2. taki, który służy prezentacji zasad działania jakiegoś urządzenia, czyichś osiągnięć, pomysłów, np. wersja demonstracyjna gry komputerowej;
3. mający charakter demonstracji - wystąpienia zbiorowego, mającego na celu wyrażenie opinii (najczęściej protestu lub poparcia dla kogoś, czegoś); manifestacyjny
przymiotnik
(1.1) służący do pokazania produktu, doświadczenia albo urządzenia
(1.2) obliczony na efekt
(1.3) związany z demonstracjami ulicznymi
SJP.pl
Wiktionary
uczestnik demonstracji, zgromadzenia, pochodu zwołanego dla wyrażenia poglądów grupy ludzi; manifestant
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) uczestnik demonstracji
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) forma żeńska od: demonstrant
SJP.pl
Wiktionary
1. osoba dokonująca pokazu, wykonująca prezentację czegoś przed jakąś publicznością;
2. organizator lub uczestnik demonstracji
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba demonstrująca lub prezentująca coś
SJP.pl
Wiktionary
1. kobieta dokonująca pokazu, wykonująca prezentację czegoś przed jakąś publicznością;
2. organizatorka lub uczestniczka demonstracji
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) forma żeńska od: demonstrator
SJP.pl
Wiktionary
rzadko: mający charakter dowodu, oparty na dowodzeniu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|demonstrować.
Wiktionary
1. brać udział w demonstracji; manifestować;
2. publicznie wyrażać swoje uczucia, poglądy, postawy; manifestować;
3. dokonywać pokazu; prezentować
czasownik
(1.1) prezentować coś – urządzenie, towar lub działanie czegoś
(1.2) brać udział w publicznym proteście, demonstracji
(1.3) okazywać w sposób ostentacyjny swoje uczucia, siłę, możliwości
SJP.pl
Wiktionary
1. rozkładanie na części składowe maszyn, urządzeń, konstrukcji itp.; rozbiórka;
2. zjawisko stopniowego rozkładu, niszczenia czegoś
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rozkładanie na części przedmiotu tak, że przestaje istnieć jako całość
(1.2) usunięcie skądś pełniącej daną funkcję instalacji
(1.3) książk. unicestwienie danej całości mającej określony cel, np. instytucji lub ustroju
SJP.pl
Wiktionary
związany z demontażem
SJP.pl
specjalista od rozkładania maszyn, urządzeń na części
SJP.pl
1. dający się rozłożyć na zespoły lub części;
2. dający się zdjąć z miejsca, w którym był zamontowany
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) przeprowadzanie demontażu
Wiktionary
zdemontowywać;
1. rozkładać na zespoły lub części; rozbierać, rozmontowywać;
2. zdejmować jakieś urządzenie z miejsca, w którym było zamontowane;
3. 2. przenośnie: burzyć jakiś porządek; rozmontowywać
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) rozkładać jakąś całość na części; dokonywać demontażu
SJP.pl
Wiktionary
fabryka lub hala fabryczna, w której się odbywa rozbieranie na części maszyn, urządzeń itp.
SJP.pl
upadek moralności i zepsucie obyczajów, które przejawiają się w nasileniu przestępstw, rozwiązłości, nieuczciwości, korupcji itp.; deprawacja, zepsucie, wykolejenie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odrzucanie ogólnie przyjętych zasad moralnych
(1.2) działanie powodujące demoralizację (1.1) u innych
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) związany z demoralizacją; powodujący demoralizację
Wiktionary
osoba, która demoralizuje otoczenie, powoduje czyjś upadek moralności i zepsucie obyczajów; deprawator, gorszyciel
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ten, kto demoralizuje
SJP.pl
Wiktionary
kobieta, która demoralizuje otoczenie, powoduje czyjś upadek moralności i zepsucie obyczajów; deprawatorka, gorszycielka
SJP.pl
→ demoralizator; deprawatorski, demoralizujący
SJP.pl
1. powodować upadek moralności i zepsucie obyczajów; deprawować, gorszyć, znieprawiać;
2. podejmować działania mające na celu obniżenie morale osoby lub grupy osób
czasownik niedokonany
(1.1) gorszyć, szerzyć demoralizację
SJP.pl
Wiktionary
taki, który powoduje upadek moralności i zepsucie obyczajów; deprawujący, gorszący
przymiotnik
(1.1) taki, który powoduje demoralizację
SJP.pl
Wiktionary
w językoznawstwie: proces utraty wyrazistości morfologicznej, zwłaszcza fleksyjnej, przez określone formy lub całe kategorie fleksyjne
SJP.pl
1. w starożytnej Grecji: lud, pospólstwo;
2. jednostka administracyjna starożytnego państwa ateńskiego; dem
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) obywatele, lud
Dimos, demos "(gr. δήμος – dimos)" – jednostka podziału administracyjnego Grecji, odpowiadająca polskiemu pojęciu gminy lub dzielnicy miasta. W starożytności słowo to posiadało więcej znaczeń.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
subkultura użytkowników komputerów tworzących dema (dzieła audiowizualne), demonstrujące ich umiejętności
De
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
osoba badająca metodami statystycznymi opinie i nastroje społeczne w celu ustalenia istniejącego stanu i opracowania prognoz; statystyk społeczny
SJP.pl
badanie poglądów i nastrojów społeczeństwa w celu określenia istniejącego stanu i opracowania prognozy
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) socjol. badanie opinii publicznej
SJP.pl
Wiktionary
związany z badaniem poglądów i nastrojów społeczeństwa w celu określenia istniejącego stanu i opracowania prognozy; demoskopowy
SJP.pl
związany z badaniem poglądów i nastrojów społeczeństwa w celu określenia istniejącego stanu i opracowania prognozy; demoskopijny
SJP.pl
Demostenes (384-322 p.n.e.), grecki mówca, polityk
Demostenes (gr. Δημοσθένης "Dēmosthénēs", 384–322 p.n.e.) – mówca grecki, polityk, stanowczy przeciwnik macedońskiej dominacji w świecie greckim.
SJP.pl
Wikipedia
potocznie: demotywator
SJP.pl
pismo demotyczne - najbardziej uproszczona forma staroegipskiego pisma hieratycznego
przymiotnik
(1.1) odnoszący się do demosu, ludowy
SJP.pl
Wiktionary
grecki język ludowy (mówiony)
SJP.pl
1. odmiana pisma hieratycznego w Dolnym Egipcie w Trzecim Okresie Przejściowym;
2. język potoczny zapisywany tym pismem, używanym w Starożytnym Egipcie
De
SJP.pl
Wikipedia
1. ogół czynników wpływających na niechęć lub wzrost niechęci do podjęcia jakichś działań lub decyzji;
2. stan psychiczny objawiający się brakiem energii, chęci, zapału; zniechęcenie, apatia
SJP.pl
obniżający motywację; demotywujący
SJP.pl
połączenie wymownego obrazka bądź zdjęcia z komentującym jego zawartość podpisem, wywołujące najczęściej uczucie nostalgii, smutku, tęsknoty lub wzrost niechęci do podjęcia jakichś działań lub decyzji; demot
Demotywator, demot – demotywujący obrazek, połączenie wymownego obrazka bądź zdjęcia z komentującym jego zawartość podpisem. Demotywator ma najczęściej charakter ironiczny lub cyniczny.
Demotywatory są parodią plakatów motywacyjnych. W wielu biurach (głównie amerykańskich) wiszą plakaty motywujące pracowników do osiągnięcia celu.
SJP.pl
Wikipedia
powodować, że ktoś traci chęć działania, pozytywne nastawienie wobec kogoś lub czegoś; zniechęcać
czasownik niedokonany
(1.1) zniechęcać do działania
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
nazwisko, m.in. Jack Dempsey (1895-1983), amerykański bokser
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) wyodrębnianie z obrazu wideo ścieżki audio, napisów i innych elementów
Wiktionary
proces odwrotny do emulgacji polegający na rozdzieleniu emulsji poprzez łączenie się drobnych cząsteczek jednego ze składników; deemulgacja
SJP.pl
SJP.pl
substancja, która dodana do emulsji powoduje rozdzielenie wchodzących w jej skład faz ciekłych; deemulgator
SJP.pl
powodować rozdzielenie faz ciekłych emulsji; deemulgować
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z demultiplekserem, dotyczący demultipleksera
Wiktionary
[czytaj: demarejdż] opłata karna, odszkodowanie płacone przez:
1. port armatorowi statku za jego przestój na redzie lub w porcie z winy władz portowych;
2. czarterującego armatorowi w przypadku przedłużenia czasu czarteru ponad ustaloną umowę
SJP.pl
potocznie:
1. nagranie demonstracyjne; demo;
2. wersja demonstracyjna programu komputerowego; demo;
3. kobieta, której nie da się poderwać i namówić na seks
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
dna moczanowa (potocznie skaza moczanowa), zapalenie stawów o charakterze napadowym, potem przewlekłym, spowodowane krystalizacją moczanu sodu w płynie stawowym, należy do chorób reumatycznych; artretyzm
forma rzeczownika|en.
(1.1) D. lm. od: dno
Den – piąty władca starożytnego Egiptu z I dynastii, pierwszy noszący tytuł króla Górnego i Dolnego Egiptu.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zwrot majątku przejętego przez państwo jego uprzednim właścicielom; odpaństwowienie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ekon. zwrot skonfiskowanych przez państwo dóbr ich prawowitym właścicielom
(1.2) daw. zniszczenie poczucia przynależności kogoś do określonego narodu
Denacjonalizacja – proces przekazywania majątku państwowego w ręce prywatne.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
działania podjęte po II wojnie światowej w celu oczyszczenia życia politycznego, społecznego i kulturalnego w Niemczech i Włoszech z nazizmu; denazyfikacja, defaszyzacja
SJP.pl
przymiotnik od: denacyfikacja
SJP.pl
oczyszczać z nazizmu; denazyfikować
SJP.pl
dynar;
1. w średniowieczu: podstawowa moneta srebrna różnych krajów europejskich, także i Polski;
2. starorzymska moneta srebrna
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) hist. numizm. srebrna moneta rzymska, później średniowieczna jednostka monetarna różnych krajów europejskich;
(1.2) monet. waluta Macedonii;
(1.3) daw. metrol. jednostka miary masy równa 1/16 łuta
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) daw. ustawiany na ogniu żelazny trójnóg, służący za podstawę dla kotła lub garnka
Denar (łac. "dēnārǐŭs", l.mn. "denarii", stgr. "δηνάριον") – dawna moneta srebrna, pierwszy raz wybita w Rzymie około 215–211 roku p.n.e. Nazwa pochodzi z łac. "deni" („po dziesięć”), gdyż wówczas miała wartość dziesięciu brązowych asów.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zdrobnienie od: denar
SJP.pl
związany z denarem
przymiotnik
(1.1) dotyczący denara
SJP.pl
Wiktionary
zjawisko zaniku rezonansu nosowego głoski
SJP.pl
działania mające na celu oczyszczenia życia politycznego, społecznego i kulturalnego Egiptu z socjalistycznej ideologii Gamala Abdela Nasera, autorytarnego władcy Egiptu w latach 1954-70
SJP.pl
1. osoba zmarła śmiercią gwałtowną, nienaturalną;
2. żartobliwie: osoba bardzo zmęczona lub pijana
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba, która zginęła w wyniku morderstwa, samobójstwa lub wypadku
(1.2) pot. ktoś bardzo pijany lub zmęczony
(1.3) pot. denaturat
SJP.pl
Wiktionary
1. kobieta zmarła śmiercią gwałtowną, nienaturalną;
2. żartobliwie: kobieta bardzo zmęczona lub pijana
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta, która zginęła w wyniku morderstwa, samobójstwa lub wypadku
(1.2) pot. kobieta bardzo pijana lub zmęczona
(1.3) pot. kobieta, która jest nieobeznana w danej dziedzinie
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od denaturat
Wiktionary
1. zmiana struktury cząsteczek białkowych pod wpływem działania czynników fizycznych lub chemicznych;
2. zanieczyszczenie spirytusu w celu uniemożliwienia użycia go do konsumpcji
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
pozbawienie obywatelstwa
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pozbawienie kogoś obywatelstwa
SJP.pl
Wiktionary
1. pozbawiać obywatelstwa;
2. dawniej: pozbawiać naturalności, czynić sztucznym;
3. denaturalizować się -
a) tracić obywatelstwo;
b) dawniej: tracić naturalność, stawać się sztucznym
SJP.pl
etanol skażony barwnikiem i substancjami trującymi, wykorzystywany jako rozpuszczalnik i paliwo, np. w kuchenkach turystycznych
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) nazwa handlowa skażonego alkoholu etylowego;
Ni
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
potocznie: denaturat
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. denaturat
SJP.pl
Wiktionary
1. nieodwracalnie zmieniać strukturę cząsteczek białkowych przez działanie czynników fizycznych lub chemicznych;
2. skażać spirytusu w celu uniemożliwienia użycia go do konsumpcji
czasownik przechodni niedokonany (dk. zdenaturować)
(1.1) zmieniać właściwości, pozbawiać cech naturalnych
(1.2) biochem. zmieniać strukturę i funkcję białka pod wpływem wysokiej temperatury lub kwasu
(1.3) chem. spoż. dodawać substancji toksycznej lub gorzkiej, aby alkohol stał się niezdatny do picia
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: alkoholik pijący denaturat
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. proces w wyniku którego zanikają samogłoski nosowe;
Denazalizacja lub odnosowienie to zmiana fonetyczna polegająca na zatracie artykulacji nosowej przez samogłoskę nosową i przejściu jej w samogłoskę ustną.
Wiktionary oraz Wikipedia
działania podjęte po II wojnie światowej w celu oczyszczenia życia politycznego, społecznego i kulturalnego w Niemczech z nazizmu; denacyfikacja, defaszyzacja
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) polit. eliminacja wpływów nazizmu, usunięcie nazistów z życia politycznego i społecznego;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: denazyfikacja
przymiotnik
(1.1) polit. związany z denazyfikacją, służący denazyfikacji
SJP.pl
Wiktionary
osoba oczyszczająca życie polityczne, społeczne i kulturalne z nazizmu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) hist. polit. przeprowadzanie procesu denazyfikacji, likwidowanie nazizmu
Wiktionary
oczyszczać z nazizmu; denacyfikować
czasownik przechodni niedokonany (dk. zdenazyfikować)
(1.1) polit. przeprowadzać denazyfikację
SJP.pl
Wiktionary
regionalna nazwa rośliny z rodziny psiankowatych - bielunia dziędzierzawy; dędera
Dendera, Tentyra (egip. "Junet", Τεντυρις) – miasto w Górnym Egipcie (Tebaida), na prawym brzegu Nilu; w starożytności ośrodek kultu bogini Hathor, przez Greków utożsamianej z Afrodytą. Położone w okolicy, w której bieg Nilu nietypowo kieruje się ze wschodu na zachód.
SJP.pl
Wikipedia
powierzchnia uprawna drzew i krzewów dla celów hodowlanych i badawczych; arboretum
SJP.pl
przedrostek
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z drzewem lub drewnem
Wiktionary
dżdżownica używana jako przynęta przy łowieniu ryb
SJP.pl
gatunek storczyka; drzewoporzec
Dendrobium ("Dendrobium" Sw.) – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych ("Orchidaceae"). Należy do niego ponad 1500 gatunków. Jest to jeden z rodzajów storczykowatych, obejmujących największą liczbę gatunków, dodatkowo odznaczających się niezwykle dużą zmiennością oraz adaptacją do różnych warunków klimatycznych.
SJP.pl
Wikipedia
metoda określania wieku drewnianych przedmiotów na podstawie analizy koncentrycznych pierścieni wzrostu drzew, tzw. słojów drzewnych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. metoda datowania drewna i wytworów z niego;
Dendrochronologia – gałąź dendrologii, naukowa metoda datowania zjawisk przyrodniczych, zabytków i znalezisk archeologicznych zawierających drewno. Polega na analizie wzoru przyrostów rocznych (słojów) drzew i pozwala określić wiek z próbek drewna z dokładnością przynajmniej do roku, a czasem nawet co do sezonu. Metoda została opracowana w latach 20. XX wieku przez amerykańskiego astronoma A.E. Douglassa, założyciela Laboratory of Tree-Ring Research na Uniwersytecie Stanu Arizona w Tucson.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący dendrochronologii; związany z dendrochronologią (np. metoda dendrochronologiczna, badania dendrochronologiczne)
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z dendrochronologią, dotyczący dendrochronologii
SJP.pl
Wiktionary
dziedzina wiedzy wykorzystująca dendrometrię do rozwiązywania zagadnień ekologicznych, takich jak np. badanie historii pożarów czy gradacji owadów
SJP.pl
osoba cierpiąca dewiację seksualną, w której obiektem seksualnym są drzewa
SJP.pl
dewiacja seksualna, w której obiektem seksualnym są drzewa
SJP.pl
kobieta cierpiąca dewiację seksualną, w której obiektem seksualnym są drzewa
SJP.pl
diagram w kształcie drzewa ukazujący związki pomiędzy wybranymi elementami na podstawie przyjętego kryterium
Dendrogram – diagram w kształcie drzewa ukazujący związki pomiędzy wybranymi elementami na podstawie przyjętego kryterium. Dendrogramem jest filogram, kladogram i fenogram. Dendrogram stosowany jest powszechnie w naukach przyrodniczych do przedstawiania zależności ewolucyjnych i podobieństw między organizmami i zespołami roślinnymi lub zwierzęcymi.
SJP.pl
Wikipedia
Dendroklimatologia – nauka zajmująca się rekonstruowaniem warunków klimatycznych i ich zmian w czasie i przestrzeni na podstawie pomiarów słojów drzew. Dzięki technikom dendroklimatologii jest możliwe poznanie kierunków zmian klimatu. Techniki umożliwiają rekonstrukcję danych dotyczących temperatury, opadów i innych czynników klimatycznych.
Wikipedia
specjalista w dziedzinie nauki o drzewach i krzewach; drzewoznawca
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) specjalista zajmujący się badaniem, identyfikacją i oceną stanu zdrowotnego drzew oraz krzewów
SJP.pl
Wiktionary
nauka o drzewach i krzewach; drzewoznawstwo
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bot. dział botaniki, nauka o drzewach, krzewach, krzewinkach i pnączach o zdrewniałych łodygach;
Dendrologia (gr. "déndron" „drzewo”, "lógos" „słowo, nauka”), drzewoznawstwo – dział botaniki zajmujący się drzewami i krzewami, w tym m.in. ich morfologią, anatomią, geografią, genetyką. Zajmuje się też introdukcją – wprowadzeniem do uprawy obcych gatunków roślin oraz ich aklimatyzacją.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związany z nauką o drzewach i krzewach; drzewoznawczy
przymiotnik
(1.1) bot. leśn. związany z dendrologią, wiedzą o drzewach
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) specjalistka zajmująca się badaniem, identyfikacją i oceną stanu zdrowotnego drzew oraz krzewów
SJP.pl
Wiktionary
Dendrometria (gr. "déndron" – drzewo; "metréō" – mierzę) – nauka zajmująca się metodami pomiaru drzew i drzewostanów. Przede wszystkim określa się:
Miąższość drzew określa się najczęściej na podstawie takich cech jak:
Do określania miąższości drzewostanu wykorzystuje się przeciętną wysokość, pierśnicową liczbę kształtu oraz pole pierśnicowego przekroju.
Wikipedia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. nazwa własna drzewa
Wiktionary
pierwsza sztucznie otrzymana substancja, której cząsteczki mają trójwymiarową formę
SJP.pl
1. zespół drobnych kryształów tworzący się podczas tężenia stopów metali lub odlewów
2. krystaliczny osad minerałów o kształcie przypominającym odciski liści paproci
3. wypustka neuronu odbierająca impulsy nerwowe od innych komórek
4. wykres w formie rozgałęzionego drzewa; popularnie: drzewo, drzewko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
dawny, wschodni asceta, który spędzał życie na drzewach
SJP.pl
przymiotnik od: dendryt (np. agat dendrytowy, metoda dendrytowa); dendrytyczny
SJP.pl
przymiotnik od: dendryt (np. kryształ dendrytyczny, komórka dendrytyczna); dendrytowy
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
celowe uszkodzenie czuciowych włókien nerwowych jako metoda leczenia przewlekłego bólu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|denerwować.
Wiktionary
1. drażnić, wyprowadzać z równowagi;
2. martwić się o kogoś lub o coś;
3. denerwować się - wpadać w rozdrażnienie, złość
czasownik niedokonany (dk. zdenerwować)
(1.1) działać komuś na nerwy, wyprowadzać kogoś z równowagi emocjonalnej / psychicznej
czasownik zwrotny niedokonany denerwować się (dk. zdenerwować się)
(2.1) być czymś przejętym, wzburzonym, podekscytowanym; odczuwać zdenerwowanie
SJP.pl
Wiktionary
pobudzający do gniewu; drażniący, irytujący
przymiotnik
(1.1) wprowadzający w stan zdenerwowania, irytacji, wywołujący zdenerwowanie; dokuczliwy, wkurzający
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko francuskie, m.in. Catherine Deneuve [czytaj: katRIN deNEW] - francuska aktorka filmowa
SJP.pl
ostra wirusowa choroba zakaźna, przenoszona przez komary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. ostra wirusowa choroba przenoszona przez komary powodująca m.in. ból głowy, mięśni i stawów oraz charakterystyczną wysypkę;
Denga – infekcyjna choroba tropikalna wywoływana przez wirus dengi. Objawy obejmują gorączkę, ból głowy, mięśni i stawów oraz charakterystyczną wysypkę, przypominającą spotykaną w odrze. W odosobnionych przypadkach choroba prowadzi do zagrażającej życiu gorączki krwotocznej z krwotokami, trombocytopenią i hipowolemią, może się także rozwinąć wstrząs.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
moneta macedońska, 1/100 denara
Deni – dawna północnomacedońska moneta zdawkowa. 1 denar dzielił się na 100 deni.
Deni stał się oficjalnym środkiem płatniczym 10 maja 1993, w związku z ówczesną denominacją denara. W obiegu znajdowały się monety o nominale jedynie 50 deni. Zostały one wycofane z użycia 1 stycznia 2013.
SJP.pl
Wikipedia
sceptyk odrzucający, podważający jakąś prawdę naukową lub fakt
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) psych. socjol. osoba, która odrzuca określone ustalenia naukowe, zaprzecza faktom, hołduje zaklinaniu rzeczywistości
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
odrzucanie, podważanie prawdy, faktu, rzeczywistości
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) społ. psych. postawa zaprzeczenia faktów i odrzucenia wiedzy naukowej
SJP.pl
Wiktionary
jednostka miary grubości włókna
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) daw. rzad. rozpowiadać krzywdzące, nieprawdziwe informacje na czyjś temat
Wiktionary
dżins, jeans;
1. mocna i gruba tkanina bawełniana;
2. ubranie uszyte z denimu
SJP.pl
→ denim
SJP.pl
dżins, jeans;
1. mocna i gruba tkanina bawełniana;
2. ubranie uszyte z denimu
SJP.pl
1. imię męskie;
2. nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: denis] obce imię żeńskie
Denise – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Mato Grosso.
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
wymarły gatunek człowieka, znany z DNA odkrytego w jaskini Denisowa w Rosji
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) wymarły gatunek człowieka, którego szczątki znaleziono w Denisowej Jaskini
Cz
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
kobieta wymarłego gatunku człowieka, znanego z DNA odkrytego w jaskini Denisowa w Rosji
SJP.pl
proces zachodzący w środowiskach beztlenowych (np. w zalanych wodą glebach), podczas którego azotany zostają zredukowane do azotu gazowego
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biochem. proces redukcji azotanów do azotu cząsteczkowego w warunkach beztlenowych;
Denitryfikacja – reakcja chemiczna polegająca na redukcji azotanów do azotu.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący denitryfikacji
SJP.pl
Denitryfikator, źródełko – filtr akwarystyczny ostatniego etapu oczyszczania wody. Pozwala na rzadszą wymianę wody oraz ogranicza wzrost glonów.
Usuwa azotany będące końcowym produktem oczyszczania wody przez bakterie tlenowe w filtrze biologicznym. Dodatkowo usuwa część fosforanów.
Wikipedia
różnica pomiędzy najwyższym i najniższym wzniesieniem na określonym terenie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) geogr. geol. różnica wysokości terenu;
Deniwelacja – różnica wysokości pomiędzy najwyżej i najniżej położonym punktem na określonym terenie. Termin jest stosowany jako względna miara wysokości góry od jej podstawy lub danego punktu (np. parkingu, początku szlaku, schroniska).
Stosuje się go również w speleologi jako miarę głębokości jaskini. W przypadku gdy najwyżej położonym punktem jest otwór wejściowy, deniwelacja jest głębokością jaskini.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do deniwelacji, związany z deniwelacją
Wiktionary
przyrząd służący w geodezji do ustalania poziomu terenu
SJP.pl
obrabiarka używana w bednarstwie do wycinania drewnianych den do beczek
SJP.pl
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
zdrobnienie od: dno
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zdrobn. dno
(1.2) pot. dno niewielkiego pojemnika
(1.3) przykrywka czegoś
(1.4) górna część niektórych nakryć głowy
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
wymarły paleozoiczny koralowiec; tabulat
SJP.pl
→ denko
SJP.pl
[czytaj: dener] nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
w górnictwie: dolna warstwa pokładu rudy żelaza
SJP.pl
1. spód ula;
2. deska kładziona na całą długość wozu między drabinami;
3. ścianka zamykająca otwór cylindrycznego walczaka lub pionowego zbiornika
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pszcz. dolny element ula
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ dennica
SJP.pl
stopień wyższy od przysłówka: dennie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: denny (potocznie: beznadziejny, bezwartościowy)
SJP.pl
1. ryba morska;
2. poprzeczny element konstrukcji dennej statku
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
rodzina głębinowych ryb morskich, obejmująca wiele gatunków żyjących w Atlantyku i Pacyfiku
Dennikowate (Liparidae) – rodzina morskich ryb skorpenokształtnych (Scorpaeniformes).
SJP.pl
Wikipedia
o cechach dennikowatych (rodzina ryb)
SJP.pl
1. obce imię męskie;
2. nazwisko obce
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
1. dotyczący dna
2. w przenośni: kiepski, bezwartościowy
przymiotnik
(1.1) związany z dnem, dolną powierzchnią jakiegoś zagłębienia
(1.2) pejor. pot. pozbawiony jakiejkolwiek wartości
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. wymiana pieniędzy w państwie związana z obniżeniem ich nominału (przy zachowanej wartości nabywczej) lub ze zmianą nazwy;
2. zmiana nazwy czegoś; przemianowanie;
3. w Europie: grupa wyznaniowa, która oddzieliła się od macierzystej formacji religijnej; w USA: każda grupa wyznaniowa
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ekon. obniżenie nominału danej waluty;
(1.2) jęz. zmiana nazwy czegoś
(1.3) kośc. w Europie – grupa wyznaniowa, która oddzieliła się od macierzystej formacji religijnej; w USA – każda grupa wyznaniowa;
Denominacja – reforma pieniężna, polegająca na zastąpieniu dotychczasowych znaków pieniężnych nowymi o niższych nominałach i przeliczeniu wszystkich wartości według ustalonych proporcji. Denominacji nie należy mylić z dewaluacją, ta bowiem zakłada realne obniżenie wartości waluty krajowej wobec innych walut, podczas gdy denominacja ma charakter usprawnienia czysto technicznego, a wszelkie obniżki mają w tym wypadku charakter wyłącznie nominalny.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: denominacja (np. podział denominacyjny, reforma denominacyjna)
przymiotnik relacyjny
(1.1) ekon. związany z denominacją, dotyczący denominacji
(1.2) rel. związany z denominacją, dotyczący denominacji
SJP.pl
Wiktionary
w ekonomii: waluta służąca do wyznaczania kursów innych walut
SJP.pl
zmieniać wartość wyrażaną przez jakąś jednostkę
SJP.pl
zbiór wszystkich desygnatów danej nazwy, zakres znaczenia nazwy; ekstensja
Denotacja – w semantyce językoznawczej, semantyce logicznej, logice, semiotyce oraz filozofii języka termin odnoszący się do związku między wyrażeniem językowym albo znakiem a tym, do czego dane wyrażenie lub znak się odnosi. W zależności od przyjętej teorii denotacją nazywa się także wartość semantyczną wyrażenia, np. jego zakres, zbiór obiektów spełniających dany opis, referent albo, w przypadku zdań, wartość logiczna.
SJP.pl
Wikipedia
→ denotacja; denotatywny
SJP.pl
osoba lub przedmiot będący odniesieniem przynależnej mu nazwy; desygnat
SJP.pl
→ denotacja; denotacyjny
SJP.pl
o nazwie: odnosić się, wyznaczać pewien zakres przedmiotów
SJP.pl
przyrząd do mierzenia gęstości optycznej; densytometr
SJP.pl
przyrząd do mierzenia gęstości cieczy lub stężenia roztworu (używany m.in. do pomiaru gęstości elektrolitu w akumulatorach samochodowych); gęstościomierz; areometr
Densymetr ( densus – gęsty, metréō – mierzę) – rodzaj areometru wyskalowanego w jednostkach gęstości. Służy do mierzenia gęstości cieczy.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
przyrząd do mierzenia gęstości optycznej; densometr
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. urządzenie do pomiaru gęstości optycznej materiałów;
(1.2) med. urządzenie diagnostyczne do pomiaru gęstości kości
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
metoda pomiaru stopnia zaczernienia materiałów światłoczułych w wyniku działania światła oraz obróbki chemicznej
Densytometria – technika pomiaru stopnia zaczernienia światłoczułego materiału fotograficznego w wyniku działania światła i obróbki chemicznej (wywołania i utrwalenia). Stosowana jest w pomiarach czułości ogólnej i barwoczułości materiałów fotograficznych (sensytometria), oraz pomiaru stopnia zaczernienia materiału światłoczułego, a poprzez to pośrednio do pomiaru stopnia pochłaniania promieniowania zaczerniającego materiał światłoczuły.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
skrót od: dentysta, dentystyczny
skrót
(1.1) = med. dentysta
SJP.pl
Wiktionary
wymawiany z udziałem czubka języka i górnego szeregu zębów; zębowy
SJP.pl
autobus z gabinetem stomatologicznym
SJP.pl
tkanka kostna otaczająca miazgę zębową; zębina
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) stomat. tkanka leżąca pod szkliwem w obrębie korony zęba i pod cementem w obrębie szyjki i korzenia zęba
SJP.pl
Wiktionary
→ dentyna
SJP.pl
lekarz specjalizujący się w zakresie dentystyki (stomatologii); stomatolog
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zob. stomatolog.;
SJP.pl
Wiktionary
kobieta specjalizująca się w dziedzinie dentystyki (stomatologii)
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. kobieta stomatolog
SJP.pl
Wiktionary
→ dentystyka; stomatologiczny
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z dentystą (stomatologiem) lub dentystyką (stomatologią)
SJP.pl
Wiktionary
dział medycyny, nauka zajmująca się chorobami i wadami rozwojowymi zębów, jamy ustnej oraz metodami ich leczenia; stomatologia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. pot. stomatologia
SJP.pl
Wiktionary
proces wietrzenia, erozji i osuwania się mas skalnych, prowadzący do obniżenia wysokości kontynentów
De
SJP.pl
Wikipedia
dotyczący denudacji
SJP.pl
tworzenie stref pozbawionych broni nuklearnej; dezatomizacja
SJP.pl
dotyczący denuklearyzacji
SJP.pl
tworzyć terytoria pozbawione broni nuklearnej; dezatomizować
SJP.pl
tajne oskarżenie przed władzą, doniesienie, donos
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) poufna skarga na kogoś naruszającego ustalony porządek
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
osoba denuncjująca (poufnie donosząca władzy o popełnieniu wykroczenia); donosiciel, denuncjator, konfident
SJP.pl
kobieta denuncjująca (poufnie donosząca władzy o popełnieniu wykroczenia); donosicielka, denuncjatorka
SJP.pl
osoba denuncjująca (poufnie donosząca władzy o popełnieniu wykroczenia); donosiciel, denuncjant, konfident
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ktoś, kto skrycie oskarża przed władzą o wykroczenie przeciw prawu
SJP.pl
Wiktionary
kobieta denuncjująca (poufnie donosząca władzy o popełnieniu wykroczenia); donosicielka, denuncjantka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) osoba płci żeńskiej, która potajemnie donosi na kogoś
SJP.pl
Wiktionary
związany z denuncjacją (np. nadzorowanie czegoś w denuncjatorski sposób, list denuncjatorski)
SJP.pl
poufne donoszenie na innych do władz lub przełożonych; delatorstwo, donosicielstwo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) potajemne donoszenie władzom o popełnieniu przez kogoś wykroczenia
Wiktionary
informować poufnie o czymś władze, zwykle o wykroczeniu przeciw obowiązującemu prawu; donosić
czasownik
(1.1) donosić władzom poufnie o popełnieniu przez kogoś wykroczenia, potajemnie oskarżać o takie czyny lub poglądy
SJP.pl
Wiktionary
miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kolorado
De
SJP.pl
Wikipedia
mieszkaniec Denver
SJP.pl
mieszkanka Denver
SJP.pl
→ Denver
SJP.pl
potocznie o dezodorancie
SJP.pl
enzym trawienny pochodzenia trzustkowego; dezoksyrybonukleaza
SJP.pl
kwas deoksyrybonukleinowy - organiczny związek chemiczny pełniący rolę nośnika informacji genetycznej organizmów żywych i wirusów; DNA, kwas dezoksyrybonukleinowy
przymiotnik
(1.1) chem. tylko w wyrażeniu: kwas deoksyrybonukleinowy
SJP.pl
Wiktionary
pięciowęglowy cukier wchodzący w skład DNA; dezoksyryboza
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biochem. monosacharyd będący składnikiem kwasów deoksyrybonukleinowych;
Deoksyryboza ("2-deoksyryboza", "dezoksyryboza") – cukier prosty z grupy aldopentoz. W deoksyrybozie w pozycji 2, zamiast grupy hydroksylowej obecnej w rybozie, znajduje się atom wodoru, w związku z czym nie podlega ona pod wzór ogólny węglowodanów [Cx(H2O)y].
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
specjalista w zakresie deontologii
SJP.pl
1. dział etyki traktujący o obowiązkach moralnych i o tym, co decyduje o moralnej wartości czynów
2. ogół elementarnych zasad moralnych obowiązujących w danym środowisku, zawodzie, np. lekarza, prawnika
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nauk. filoz. dział etyki zajmujący się obowiązkami moralnymi i zasadami postępowania, zwłaszcza w określonych zawodach
Deontologia (gr. "déon", „to, co niezbędne, właściwe”; „obowiązek” i "logos", „mowa”, „słowo”; przez ang. "deontology", pierwotnie „etyka prywatna” (Jeremy'ego Benthama)) – nauka o powinnościach i obowiązkach, a także pogląd przeciwstawny konsekwencjalizmowi – jeśli chce się osiągnąć dobry rezultat, należy do niego dojść dobrą drogą („cel nie uświęca środków”).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik
(1.1) filoz. w sposób deontologiczny
Wiktionary
odnoszący się do deontologii (np. argumenty deontologiczne, kodeks deontologiczny, wymiar deontologiczny); deontyczny
przymiotnik
(1.1) filoz. związany z deontologią; rozumiany w zakresie deontologii
SJP.pl
Wiktionary
kierunek w etyce, wg którego nakaz miarodajnego autorytetu konstytuuje moralną powinność działania człowieka i zobowiązuje go do działania
SJP.pl
wynikający z obowiązku lub powinności, np. logika deontyczna, normy deontyczne; deontologiczny
SJP.pl
Deorbitacja – sprowadzenie statku kosmicznego z orbity w gęste warstwy atmosfery. Początek deorbitacji powoduje praca silnika rakietowego o wstecznym ciągu, czyli o ciągu ze zwrotem przeciwnym do zwrotu prędkości statku kosmicznego. Impuls całkowity silnika rakietowego niezbędny do inicjacji deorbitacji zależy od masy statku kosmicznego i wysokości orbity.
Wikipedia
SJP.pl
grecka filozofka z V w. p.n.e., uważana za nauczycielkę Sokratesa i twórczynię koncepcji miłości platonicznej
SJP.pl
skrót od: departament
skrót
(1.1) = departament
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
w językoznawstwie: zanik palatalnej (miękkiej) wymowy głosek, zwłaszcza spółgłosek (np. mazowieckie "lypa" zamiast "lipa"); dyspalatalizacja
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) fonet. zmiana artykulacji głoski polegająca na utracie jej miękkości; zniesienie palatalizacji
Depalatalizacja – proces fonetyczny przeciwny do palatalizacji (zmiękczenia). Np. zanik miękkości "sz", "cz", "ż", "c" w języku polskim.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rozładowywanie towaru z palet
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) urządzenie do rozładowywania towaru z palet
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) rozładowywanie towaru z palet
Wiktionary
czasownik
(1.1) rozładowywać towar z palet
Wiktionary
[czytaj: döparDJÖ albo deparDJE] nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od departament
Wiktionary
1. jednostka administracyjna Republiki Francuskiej oraz wielu państw Afryki i Ameryki Łacińskiej;
2. jednostka organizacyjna wyższego rzędu w ministerstwie lub innej instytucji
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) adm. jednostka organizacyjna ministerstwa lub innej instytucji,
(1.2) adm. jednostka podziału administracyjnego w niektórych państwach,
(1.3) daw. na Litwie sąd główny
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
struktura administracyjna charakteryzująca się niezależnością departamentów, skutkująca zmniejszonym podporządkowaniem organom władzy politycznej
SJP.pl
związany z departamentem (np. komitet departamentalny, szczebel departamentalny); departamentowy
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z departamentem, dotyczący departamentu, obejmujący zakresem departament
SJP.pl
Wiktionary
związany z departamentem (np. system departamentowy, rady departamentowe); departamentalny
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z departamentem, dotyczący departamentu, obejmujący zakresem departament
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
potocznie: fan zespołu Depeche Mode; depeszowiec, depesz
SJP.pl
potocznie: dom pomocy społecznej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) środ. praw. nazwa od DPK – dobrowolne poddanie się karze
Wiktionary
obniżenie wymiaru i ograniczenie zakresu kar ustawowych za pewne rodzaje przestępstw lub uznanie za legalne czynów wcześniej karalnych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) praw. ograniczenie i złagodzenie wymiaru karalności określonego typu czynu, uznawanego dotychczas za przestępstwo lub wykroczenie;
Depenalizacja – przeciwieństwo penalizacji, rezygnacja z karalności określonego typu czynu uznawanego dotychczas za przestępstwo lub wykroczenie.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rezygnować z karania określonego rodzaju czynów, łagodzić kary za pewne rodzaje przestępstw
SJP.pl
1. dawniej: zależność, zawisłość, podległość;
2. dobra, majątek, instytucje zależne od innych instytucji;
3. kraj, państwo zależne od innego;
4. praktyka prawnicza, zajęcie dependenta
Dependencja – termin wywodzący się z łacińskiego dependare, czyli „być rządzonym przez kogoś”, „zależeć od kogoś”. Obecnie termin dependencja stosowany w politologii, dotyczy dwóch rodzajów zależności terytoriów.
Pierwszy rodzaj dotyczy specyficznej formy zależności kolonialnej terytorium od metropolii. W sensie tym termin dependencja jest wyróżniany w języku polskim – w wielu innych językach jest on natomiast synonimem określenia „terytorium zależne”. Obecnie istnieją cztery takie terytoria:
SJP.pl
Wikipedia
przestarzale: praktykant, pomocnik u adwokata lub notariusza
SJP.pl
depersonifikacja;
1. odebranie czemuś indywidualnego charakteru lub pozbawienie kogoś odrębności;
2. zaburzenie psychiczne występujące głównie w schizofrenii i głębokich stanach depresyjnych, polegające na braku wiary w swoje odczucia, w swój obraz, we własne istnienie itp.
De
SJP.pl
Wikipedia
→ depersonalizacja depersonifikacyjny
SJP.pl
1. odbierać czemuś indywidualny charakter;
2. pozbawiać kogoś poczucia odrębności;
3. usuwać z dokumentów czyjeś dane personalne;
4. powodować, że relacje międzyludzkie tracą charakter osobowy
SJP.pl
depersonalizacja;
1. odebranie czemuś indywidualnego charakteru lub pozbawienie kogoś odrębności;
2. zaburzenie psychiczne występujące głównie w schizofrenii i głębokich stanach depresyjnych, polegające na braku wiary w swoje odczucia, w swój obraz, we własne istnienie itp.
SJP.pl
→ depersonifikacja; depersonalizacyjny
SJP.pl
komunikat w formie tekstu przesłany telegraficznie; telegram
SJP.pl
komunikat w formie tekstu przesłany telegraficznie; telegram
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) telekom. tekst przesłany telegraficznie, blankiet z tym tekstem
(1.2) telekom. prasowa wiadomość telegraficzna
(1.3) daw. urzędowa wiadomość, list pilny, dotyczący spraw państwowych
SJP.pl
Wiktionary
fanka zespołu muzycznego Depeche Mode
SJP.pl
wysyłać depeszę, zawiadamiać o czymś telegraficznie; telegrafować
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zadepeszować)
(1.1) nadawać depeszę
SJP.pl
Wiktionary
1. dziennikarz redagujący najnowsze wiadomości;
2. potocznie: fan zespołu Depeche Mode; depesz
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) środ. członek subkultury związanej z zespołem Depeche Mode;
(1.2) środ. muz. młodz. fan zespołu Depeche Mode
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) charakterystyczny dla okresu działania i twórczości grupy Depeche Mode
Wiktionary
związany z depeszą
SJP.pl
proces usuwania pigmentu
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) utrata barwy skóry
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
usuwać pigment
SJP.pl
epilacja;
1. usuwanie nadmiernego, niepożądanego owłosienia w celach leczniczych lub kosmetycznych;
2. mechaniczne usuwanie sztywnych włosów ze skór futerkowych w celu ich wykończenia i uszlachetnienia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kosmet. med. usuwanie włosów z miejsc niepożądanych za pomocą urządzeń lub środków chemicznych;
(1.2) techn. proces uszlachetniania i wykańczania skór futerkowych poprzez mechaniczne usuwanie sztywnych, wystających włosów
Depilacja – termin określający usuwanie owłosienia ciała.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący depilacji
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z depilacją, dotyczący depilacji
SJP.pl
Wiktionary
przyrząd służący do usuwania nadmiernego, niechcianego owłosienia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kosmet. przyrząd służący do usuwania owłosienia razem z cebulkami;
(1.2) kosmet. preparat kosmetyczny służący do usuwania owłosienia razem z cebulkami
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
środek do usuwania zbędnego owłosienia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) kosmet. usuwanie zbędnego owłosienia
Wiktionary
usuwać niepożądane owłosienie
czasownik
(1.1) dokonywać depilacji, usuwać owłosienie z ciała
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) harc. zajęcia związane z rozebraniem obozu harcerskiego na jego koniec po zakończeniu wszystkich zajęć, przed wyjazdem
Wiktionary
wypaczenie się elementu początkowego płaskiego
SJP.pl
przenikanie wody z otoczenia do odwodnionej komórki; turgor
Deplazmoliza – proces odwrotny do plazmolizy, polegający na pobieraniu wody przez komórkę przeniesioną z roztworu hipertonicznego i zanurzoną w roztworze hipotonicznym. W wyniku deplazmolizy komórka odzyskuje turgor, a błona komórkowa w komórkach roślinnych, ponownie w pełni przylega do ściany komórkowej.
SJP.pl
Wikipedia
zmniejszenie, wyczerpanie, uszczuplenie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. przekształcenie zapożyczanego wyrazu występującego pierwotnie w liczbie mnogiej do liczby pojedynczej w języku pożyczającym
Wiktionary
potocznie:
1. nadepnąć;
2. przyspieszyć, prowadząc samochód; wcisnąć gaz do dechy
SJP.pl
dépôt;
1. miejsce postoju oraz naprawy parowozów, wagonów; lokomotywownia;
2. skład, magazyn
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) przest. kolej. miejsce postoju, konserwacji i obsługi lokomotyw i wagonów
(1.2) przest. magazyn, skład
(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. remiza
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) gw-pl|Poznań. guzik
Depok – miasto w Indonezji na Jawie w prowincji Jawa Zachodnia w zespole miejskim Dżakarty.
Wiktionary oraz Wikipedia
zmniejszenie stopnia polaryzacji światła, ogniwa galwanicznego itp.
SJP.pl
SJP.pl
substancja zmniejszająca polaryzację elektrod w pracujących elektrolizerach
Depolaryzator ("substancja elektroaktywna") – substancja chemiczna obecna w roztworze elektrolitu, która ulegając procesom utleniania bądź redukcji na powierzchni elektrody, przeciwdziała jej polaryzacji, tj. powoduje zmiany potencjału elektrody w kierunku potencjału równowagowego. Pojęcie "depolaryzator" jest też często używane w sensie ogólniejszym, jako określenie substancji dodawanej do elektrolitu w celu zapobiegania wszelkim niepożądanym reakcjom elektrodowym.
SJP.pl
Wikipedia
znosić lub osłabiać polaryzację
SJP.pl
proces rozpadu polimeru w monomer lub w polimer o zmniejszonym ciężarze cząsteczkowym, zachodzący ze zmianą lub bez zmiany składu chemicznego
De
SJP.pl
Wikipedia
doprowadzać do rozpadu polimeru w monomer lub w polimer o zmniejszonym ciężarze cząsteczkowym
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|depolimeryzować.
SJP.pl
Wiktionary
doprowadzać do rozpadu polimeru w monomer lub w polimer o zmniejszonym ciężarze cząsteczkowym
SJP.pl
doprowadzać do rozpadu polimeru w monomer lub w polimer o zmniejszonym ciężarze cząsteczkowym
SJP.pl
pozbawienie czegoś charakteru politycznego, oddzielenie od wpływu polityki i polityków
SJP.pl
zatracenie polskości, wynaradawianie się Polaków
Depolonizacja – działania w zakresie języka, kultury, własności zmierzające do zmniejszenia poczucia polskości, zaniku pamięci o polskim języku, korzeniach i tradycjach. Przeciwieństwo polonizacji.
Depolonizacja w XVIII/XIX wieku obejmowała celowe działania na terenie wszystkich 3 rozbiorów (zabór pruski, zabór austriacki, zabór rosyjski) Polski.
SJP.pl
Wikipedia
dotyczący depolonizacji
SJP.pl
1. odbierać czemuś cechy polskości, polski charakteru;
2. wynaradawiać Polaków;
3. depolonizować się - o Polaku: wynaradawiać się
SJP.pl
osoba, u której coś zdeponowano; depozytariusz
SJP.pl
czasownik mający formę bierną, a znaczenie czynne - głównie w łacinie
SJP.pl
1. osoba składająca pieniądze lub przedmioty na przechowanie, w depozyt; depozytor;
2. dawniej: osoba składająca zeznania, świadek
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ekon. osoba posiadająca depozyt
(1.2) praw. zaprzysiężony świadek
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) ekon. firma lub organizacja posiadająca depozyt
Nie mylić z: Depozytariusz.
Deponent – osoba, przedsiębiorstwo lub organizacja, która złożyła depozyt. W odniesieniu do deponentów nie należy stosować terminu depozytariusz, ponieważ odnosi się on do osoby lub instytucji, która przyjmuje depozyt.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ deponent
SJP.pl
składać coś, np. pieniądze, w depozyt
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) praw. pozostawiać gdzieś lub u kogoś pieniądze albo kosztowności, w celu ich zabezpieczenia
(1.3) ekol. składować dane materiały lub płyny w miejscu, gdzie nie stanowią one zagrożenia dla ludzi i środowiska naturalnego
SJP.pl
Wiktionary
zmniejszenie się zaludnienia w terenie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wyludnienie, zmniejszenie stanu zaludnienia
Depopulacja albo spadek populacji – dowolne zmniejszenie liczebności jakiegoś organizmu na wskazanym terenie. Zwykle określa się tym terminem drastyczne zmniejszenie populacji ludzi na jakimś obszarze. Może ono być spowodowane zarówno powolnymi trendami demograficznymi, jak migracje czy ujemny przyrost naturalny, bądź gwałtownymi wydarzeniami, takimi jak katastrofy naturalne, epidemie czy wojny.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący depopulacji
przymiotnik
(1.1) związany z depopulacją
SJP.pl
Wiktionary
utrata popularności, stawanie się niepopularnym
SJP.pl
1. zmniejszać popularność kogoś lub czegoś;
2. depopularyzować się - stawać się mniej popularnym, tracić popularność
SJP.pl
zmniejszać liczbę ludności
SJP.pl
umowa na określony termin
Deport (ang. "backwardation") – to warunki rynkowe, w których cena towaru o dostawie w bliższym terminie jest wyższa niż cena towaru o dłuższym terminie dostawy.
Uwaga: W żargonie branżowym backwardation może odnosić się do sytuacji, w której ceny kontraktów futures znajdują się poniżej bieżącej ceny spot.
SJP.pl
Wikipedia
1. przymusowe przesiedlenie, zesłanie skazanego do odległego, izolowanego miejsca, połączone z częściowym lub całkowitym ograniczeniem wolności;
2. wydalenie z terenu państwa przebywającego w nim nielegalnie obywatela innego kraju, głównie do kraju ojczystego
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zesłanie do określonego miejsca na przymusowy pobyt
(1.2) praw. polit. wydalenie cudzoziemca poza granice danego kraju
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący deportacji
przymiotnik
(1.1) dotyczący deportacji, deportowania
SJP.pl
Wiktionary
nazwa wielu klubów sportowych w krajach hispanojęzycznych
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
1. kobieta skazana na deportację;
2. kobieta poddana deportacji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|deportować.
Wiktionary
osoba skazana na deportację
SJP.pl
czynność polegająca na wydaleniu cudzoziemca z danego kraju
czasownik przechodni
(1.1) zsyłać, wywozić z rozkazu władz poza granice państwa lub miejscowości
SJP.pl
Wiktionary
→ deport
SJP.pl
dépôt, depo; dawniej:
1. miejsce postoju oraz naprawy parowozów, wagonów; lokomotywownia;
2. skład, magazyn;
3. dworzec, zajezdnia
Depot – przysiółek wsi Dąbrówka Wielkopolska w Polsce położony w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Zbąszynek.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od depozyt
Wiktionary
1. pozbawienie urzędu duchownego;
2. stopniowe przemieszczanie się luźnych materiałów
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
1. umowa, na mocy której jedna osoba lub instytucja przyjmuje na przechowanie np. pieniądze czy kosztowności drugiej osoby;
2. pieniądze, kosztowności itp., przechowywane na podstawie tej umowy
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) formalne przejęcie na przechowanie czegoś należącego do kogoś innego
(1.2) miejsce przechowywania wartościowych rzeczy
(1.3) bank. środki pieniężne przechowywane w banku
Depozyt (z łac. "depositum", r. n. od "depositus", imiesłów od "deponere" ‘odłożyć’, "de-" 'od-' i "ponere" ‘ustawić, położyć’) – miejsce przeznaczone do przetrzymywania zabezpieczonych pieniędzy lub innych, wartościowych dla deponenta przedmiotów. Pojęcie to ma wielorakie znaczenie, z biegiem czasu stając się ważnym elementem szeregu instytucji w sferze prawa i bankowości.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
osoba, u której złożono depozyt
Ni
SJP.pl
Wikipedia
kobieta, u której złożono depozyt
SJP.pl
osoba składająca pieniądze lub przedmioty wartościowe w depozyt; deponent
SJP.pl
kobieta składająca pieniądze lub przedmioty wartościowe w depozyt; deponentka
SJP.pl
powierzać coś do przechowania instytucji lub osobie uprawnionej
SJP.pl
związany z depozytem
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z depozytem, dotyczący depozytu, stanowiący depozyt
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: depresja
SJP.pl
zdemoralizowanie kogoś, doprowadzenie do zepsucia, zgorszenia, upadku moralności; demoralizacja
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zepsucie obyczajów, przyjętych zasad, zejście z uczciwej drogi
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) powodujący deprawację
SJP.pl
Wiktionary
osoba demoralizująca otoczenie, powodująca czyjś upadek moralności i zepsucie obyczajów; demoralizator, gorszyciel
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba, która deprawuje
SJP.pl
Wiktionary
kobieta, która deprawuje otoczenie, powoduje czyjś upadek moralności i zepsucie obyczajów; demoralizatorka, gorszycielka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|deprawować.
Wiktionary
pozbawiać zasad moralnych, szerzyć zgorszenie, doprowadzać do zepsucia; demoralizować, gorszyć, znieprawiać
SJP.pl
książkowo: w sposób powodujący deprawację; demoralizująco, gorsząco
SJP.pl
potocznie: depresja
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zgrub. pot. psych. depresja
SJP.pl
Wiktionary
obniżenie wartości czegoś
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ekon. spadek wartości dobra lub usługi, zwykle pieniądza w systemie płynnych kursów walut;
(1.2) obniżenie wartości czegoś
Deprecjacja (łac. "depretiare" 'obniżać cenę' od "de-" 'z, od, wy-' i "pretium" 'cena; wartość; nagroda') – spadek wartości towaru lub dobra.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
obniżający wartość, wyrażający pogardę, negatywny stosunek do kogoś lub czegoś; deprecjatywny
przymiotnik
(1.1) przym. od deprecjacja
SJP.pl
Wiktionary
cecha czegoś obniżającego wartość, wyrażającego pogardę, negatywny stosunek do kogoś lub czegoś
SJP.pl
obniżający wartość, wyrażający pogardę, negatywny stosunek do kogoś lub czegoś; deprecjacyjny
przymiotnik jakościowy
(1.1) jęz. wyrażający negatywny stosunek do kogoś lub czegoś, obniżający jego wartość, wyrażający pogardę lub ironię
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|deprecjonować.
Wiktionary
obniżać wartość
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) obniżać wartość, powodować utratę wartości
(1.2) przedstawiać coś w gorszym świetle, umniejszać wartość
czasownik zwrotny niedokonany deprecjonować się
(2.1) zmniejszać swoją wartość, tracić na wartości
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
dawniej: przepraszać, przeprosić w obecności świadków
czasownik przechodni dwuaspektowy
(1.1) daw. przeprosić/przepraszać w obecności świadków
SJP.pl
Wiktionary
osoba cierpiąca na depresję
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) farm. substancja psychoaktywna działająca depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, powodująca uspokojenie, rozluźnienie, senność;
SJP.pl
Wiktionary
kobieta cierpiąca na depresję
SJP.pl
dodatek do paliwa obniżający temperaturę zamarzania
SJP.pl
1. zaburzenia psychiczne z grupy zaburzeń afektywnych, charakteryzujące się m. in. obniżeniem nastroju;
2. potocznie: niechorobowy stan pogorszonego nastroju; przygnębienie;
3. niezalany obszar leżący poniżej poziomu morza;
4. okres braku popytu na towary, niskiego poziomu cen i słabej aktywności gospodarczej; dekoniunktura
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) psych. med. chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych;
(1.2) pozorne pogłębienie poziomu, kąt między płaszczyzną poziomą a linią wiodącą od oka obserwatora do wyodrębnionego punktu na horyzoncie
(1.3) ekon. faza cyklu koniunkturalnego następująca po kryzysie
(1.4) geogr. obszar leżący poniżej poziomu morza;
(1.5) meteorol. obszar obniżonego ciśnienia atmosferycznego
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik jakościowy
(1.1) psych. sprzyjający rozwijaniu się depresji
Wiktionary
SJP.pl
→ depresja
przymiotnik
(1.1) psych. taki, który wywołuje depresję, przygnębienie
(1.2) psych. taki, który prezentuje depresję, zniechęcenie
(1.3) geol. położony poniżej poziomu morza
(1.4) psych. med. taki, który spowalnia lub hamuje przekazywanie sygnałów między mózgiem a ciałem
SJP.pl
Wiktionary
rodzaj aparatu ortodontycznego
SJP.pl
proces wzbogacania pracowników najemnych przez uzyskanie praw własności do środków produkcji
SJP.pl
dawniej: barometr - przyrząd do mierzenia ciśnienia powietrza
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|deprymować.
Wiktionary
1. wprowadzać w zakłopotanie, powodować, że ktoś traci pewność siebie;
2. deprymować się - wpadać w zakłopotanie, tracić pewność siebie
czasownik przechodni niedokonany (dk. zdeprymować)
(1.1) wprawiać w stan zakłopotania, niepewności
(1.2) zniechęcać, przygnębiać
SJP.pl
Wiktionary
taki, który wprowadza w zakłopotanie, powoduje, że ktoś traci pewność siebie; przygnębiający, przygniatający, przytłaczający
SJP.pl
1. w psychologii: pozbawienie możliwości działania, doprowadzenie do bezsilności;
2. w polityce: utrudnianie lub zamknięcie dostępu do stanowisk publicznych określonym grupom ludzi ze względu na narodowość lub rasę
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
odebranie czemuś cech prywatności, spowodowanie, że coś prywatnego, np. religia, staje się przedmiotem publicznym
SJP.pl
pozbawiać kogoś czegoś istotnego (np. praw, potrzeb, bodźców)
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
osoba udeptująca coś
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. ten, który depcząc ugniata coś
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od deptak
Wiktionary
→ deptacz
SJP.pl
1. potocznie: elegancki aleja spacerowa, najczęściej w obrębie miasta, wyłączona z ruchu kołowego;
2. w technice: pedał miechów przy organach, służący do kalikowania;
3. w technice: pedał w danych maszynach tkackich;
4. krąg udeptany przez chodzące w kieracie konie;
5. dawniej:urządzenie napędowe w postaci koła z łopatkami, poruszane ciężarem wspinających się ludzi
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ulica, aleja lub plac tylko dla pieszych
SJP.pl
Wiktionary
→ deptak
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) przygniatanie czegoś, następowanie na coś w czasie chodzenia
(1.2) reg-pl|Mazury. okres godowy ptactwa domowego
Wiktionary
deptanie po czymś
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) chodzenie po czymś z celowym deptaniem
SJP.pl
Wiktionary
przygniatać coś, stąpając po tym
czasownik przechodni niedokonany (dk. depnąć)
(1.1) przygniatać coś, stąpając po tym
(1.2) przemierzać jakąś drogę lub przestrzeń pieszo, chodzić dużo, stale po jakichś miejscach
(1.3) przen. brutalnie znieważać, poniewierać kogoś lub coś
(1.4) przen. brutalnie łamać zasadę, umowę
(1.5) pot. chodząc zostawiać ślady stóp, brudzić nogami
(1.6) pot. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński.) ornit. o samcach ptaków: zapładniać
(1.7) kulin. ugniatać kapustę lub winogrona we wstępnej obróbce
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od deputat
Wiktionary
1. przestarzale: grupa przedstawicieli, pełnomocników jakiejś zbiorowości, delegacja
2. grupa osób wyznaczona do spełnienia określonej czynności, określonego zadania; komisja
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. urząd posła
(1.2) hist. wysłanie osoby
(1.3) przest. delegacja
SJP.pl
Wiktionary
związany z deputatem
SJP.pl
przestarzale: członek deputacji; deputowany, delegat; deputat
SJP.pl
przestarzale: członek deputacji; deputowany, delegat; deputant
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przest. członek deputacji
(1.2) przest. deputowany
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) część uposażenia lub uposażenie dodatkowe wypłacane w naturze artykułami pierwszej potrzeby, typu opał, żywność;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ deputat; deputowana
SJP.pl
osoba, której przysługuje deputat
SJP.pl
przymiotnik od: deputat
SJP.pl
kobieta będąca członkiem parlamentu lub innych władz wybieralnych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) członkini parlamentu lub innych władz wybieralnych
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|deputować.
Wiktionary
1. członek niższej izby parlamentu w niektórych krajach
2. w Polsce przedrozbiorowej: poseł na sejm wybierany przez stan mieszczański
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) wybrany członek parlamentu lub innego ciała wybieralnego w głosowaniu
Deputowany (forma żeńska: deputowana; etymologia: deputatus – wyznaczony) – przedstawiciel ludności w wybieralnym organie przedstawicielskim, takim jak parlament, rada gminy, rada powiatu czy też sejmik województwa.
W Polsce odpowiednikiem deputowanego jest poseł (członek niższej izby polskiego parlamentu – Sejmu) lub senator (członek wyższej izby parlamentu – Senatu). W Polsce deputowanych do Europarlamentu nazywa się europosłami, eurodeputowanymi lub europarlamentarzystami.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dawniej: posłać, posyłać kogoś jako przedstawiciela, wysłannika, pełnomocnika; delegować (wydelegować)
czasownik
(1.1) zastępować się kimś
SJP.pl
Wiktionary
gruby koc, używany głównie jako okrycie na konie; derka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zgrub. od: derka
Dera (cyr. Дера) – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Republice Serbskiej, w mieście Prijedor. W 2013 roku liczyła 753 mieszkańców.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wyzbycie się racjonalizmu, poznania rozumowego
Wiktionary
proces ograniczania radykalnych zachowań i poglądów
SJP.pl
[czytaj: deRĘ] nazwisko, m.in. André Derain (1880-1954), francuski malarz
SJP.pl
dawniej: wprawiać w stan zakłopotania, sprawiać zamieszanie; przeszkadzać, deprymować
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) daw. przeszkadzać, krępować
czasownik zwrotny niedokonany deranżować się
(2.1) daw. krępować się, żenować się
SJP.pl
Wiktionary
dawniej: zarzucanie tylnej części samochodu przy gwałtownym hamowaniu lub jeździe po drodze pokrytej lodem albo błotem; dérapage
SJP.pl
tępienie szkodliwych gryzoni (głównie szczurów i myszy), przeprowadzane ze względu na wyrządzane przez nie szkody gospodarcze i zagrożenie zdrowia ludzi; odszczurzanie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zob. odszczurzanie.;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący deratyzacji
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z deratyzacją, odszczurzaniem, dotyczący deratyzacji
SJP.pl
Wiktionary
osoba zajmująca się zawodowo deratyzacją
SJP.pl
tępić szkodliwe gryzonie; odszczurzać, odmyszać
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto rejonowe na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim;
Derażnia ( Деражня) – miasto na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, w rejonie chmielnickim, nad rzeką Wowk, siedziba hromady. Do 2020 r. siedziba rejonu derażniańskiego, który został zlikwidowany w wyniku reforrny administracyjno-terytorialnej. W 2016 roku liczyło ok. 10,4 tys. mieszkańców, a w 2022 r. ta liczba zmniejszyła się do 9772 osób.
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: Derbent
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Derbentem, dotyczący Derbentu
SJP.pl
Wiktionary
miasto w Federacji Rosyjskiej
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto w Dagestanie, najdalej na południe wysunięte miasto Rosji, położone pomiędzy Morzem Kaspijskim a Kaukazem;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
klacz uczestnicząca w zawodach
SJP.pl
związany z derbami
SJP.pl
1. zawody sportowe z udziałem dwóch drużyn z jednego miasta lub regionu;
2. gonitwa koni odbywająca się raz w roku na dystansie 2400 metrów
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) rodzaj angielskiej gonitwy dla koni;
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(2.1) sport. spotkanie dwóch drużyn z tego samego miasta w ramach jednego turnieju, w którym uczestniczą też drużyny z innych miast;
(2.2) obuwie męskie z otwartą przyszwą, w którym boki buta z dziurkami na sznurowadła są naszyte na wierzch przyszwy
Derby (wym.) – miasto i dystrykt (unitary authority) w środkowej Anglii (Wielka Brytania), w hrabstwie ceremonialnym Derbyshire, nad rzeką Derwent (dopływ Trentu).
Miasto założone zostało ok. 2000 lat temu. Jest obecnie podzielone na 17 okręgów. Derby to miasto typowo przemysłowe. Było ośrodkiem angielskiej rewolucji przemysłowej w XVIII w. Znajduje się tam drugoligowy klub piłkarski Derby County.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwisko
Derda – gra karciana dla dwóch lub trzech osób, rozgrywana talią 32 kart, popularna w PRL. Gra polega na zbieraniu lew i punktów za karty oraz zgłaszane meldunki. Celem jest uzbieranie jako pierwszy 500 pkt.
Derda należy, obok m.in. francuskiej belote, do rodziny gier jass charakteryzującej się tym, że walet i dziewiątka atutowe są najstarszymi atutami.
SJP.pl
Wikipedia
dawniej: dyrdać - podbiegać drobnymi kroczkami
SJP.pl
pojawiające się w chorobach psychicznych przekonanie o nierzeczywistości otaczającego świata
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) psych. med. zaburzenie psychiczne polegające na poczuciu obcości świata zewnętrznego i odbieraniu go jako zmienionego lub nierzeczywistego
Derealizacja – zaburzenie psychiczne określające różnego rodzaju odczuwanie zmian otaczającego świata. Osoba dotknięta derealizacją ma poczucie jakby otaczający ją świat był w jakiś sposób zmieniony, nierealny, oddalony. Główną przyczyną pojawienia się tego zaburzenia jest lęk, jednak może do niej również doprowadzić zmęczenie.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
zdrobnienie od: derka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) inform. uzyskanie dostępu do zmiennej lub obiektu w pamięci na podstawie ich adresów lub referencji;
De
Wiktionary oraz Wikipedia
wycofywanie się państwa z regulowania jakichś dziedzin życia społecznego lub gospodarczego, unieważnienie uznanych za zbędne przepisów prawnych, regulujących jakiś rodzaj aktywności
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) polit. ekon. zniesienie lub ograniczenie przepisów określających coś
Deregulacja (łac.) – zmniejszenie oddziaływania państwa na rynek. Proces usuwania lub zmniejszania liczby regulacji prawnych lub "quasi" prawnych ograniczających konkurencję, stwarzających bariery wejścia na rynek, dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej lub ustalania cen.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) adm. ekon. związany z deregulacją, dotyczący deregulacji
SJP.pl
Wiktionary
zmniejszać liczbę regulacji prawnych w jakiejś dziedzinie życia, gospodarki itp.
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) praw. wyłączenie z kategorii rzeczy (zwykle o zwierzętach)
Wiktionary
→ dereizm
SJP.pl
myślenie odwracające się od realności świata i praw logiki
De
SJP.pl
Wikipedia
gruby koc, używany głównie jako okrycie na konie; dera
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) daw. rzecz porzucona
Wiktionary
dracena deremeńska - roślina uprawna z rodziny szparagowatych
SJP.pl
wódka otrzymywana za pomocą fermentacji moszczu owoców derenia - małego drzewa, osiągającego wysokość do 9 metrów
SJP.pl
krzew derenia
SJP.pl
rodzina drzew i krzewów dwuliściennych strefy umiarkowanej
De
SJP.pl
Wikipedia
o cechach dereniowatych (rodzina roślin)
przymiotnik
(1.1) przypominający dereń, podobny do derenia
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(2.1) zob. dereniowate.
SJP.pl
Wiktionary
rząd roślin okrytonasiennych
Dereniowce ("Cornales") – rząd roślin okrytonasiennych stanowiący klad bazalny grupy roślin astrowych odpowiadającej nadrzędowi astropodobnych "Asteranae" w systemie Ruggiero i in. z 2015. Oddzielony ze wspólnego pnia po zróżnicowaniu się linii rozwojowej goździkowców "Caryophyllales", a przed wyodrębnieniem się wrzosowców "Ericales".
SJP.pl
Wikipedia
przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych
SJP.pl
przymiotnik od: dereniem
przymiotnik
(1.1) związany z dereniem, dotyczący derenia
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: dereniówka
Wiktionary
nalewka sporządzona z jadalnych owoców derenia - małego drzewa, osiągającego wysokość do 9 metrów; nalewka dereniowa
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) spoż. nalewka z derenia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. koń o maści karej, gniadej lub kasztanowej z domieszką szarych włosów, dających wrażenie "szpakowatości"; dereszowaty
2. potocznie, przestarzałe: lichy, słaby alkohol; lura, rzadzizna, cienkusz;
3. dawniej: ławka, na której wymierzano uczniom chłosty
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) hipol. koń, którego maść sierści ma mieszane kolory: kary, gniady lub kasztanowaty z białym
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) daw. stpol. ławka, na której wymierzano uczniom karę chłosty
(2.2) dendr. zepsuty sęk w drewnie dębu
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
klacz o maści karej, gniadej lub kasztanowej z domieszką szarych włosów, dających wrażenie "szpakowatości"
SJP.pl
o koniu lub jego maści: podobny do deresza, charakterystyczny dla deresza
przymiotnik jakościowy
(1.1) hipol. ciemnej barwy z domieszką białej sierści
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
1. drzewo lub krzew z rodziny dereniowatych, występujący w około 50 gatunkach, o czerwonych, jadalnych owocach;
2. owoc tego drzewa lub krzewu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cornus|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny dereniowatych;
(1.2) bot. ozdobny lub uprawny krzew albo drzewo z rodzaju dereń (1.1), często o jadalnych owocach
(1.3) spoż. drobny, czerwony owoc derenia (1.2) jadalnego
(1.4) drewno derenia (1.2)
(1.5) przest. jujuba
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
żuraw masztowy; derrik
SJP.pl
gruby koc, używany głównie jako okrycie na konie; dera
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) stary, zniszczony koc
(1.2) jeźdz. okrycie dla konia
Derka – okrycie konia, zakrywające jego cały tułów ("kłodę"), zad i czasem szyję, wykonane z różnych materiałów w zależności od funkcji, jaką mają spełniać. Derki mocuje się paskami przebiegającymi w okolicy mocowania popręgu oraz między tylnymi nogami konia.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
ptak z rodziny chruścieli
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Crex crex|ref=tak., smukły ptak o terkoczącym głosie;
Derkacz, derkacz zwyczajny ("Crex crex") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny chruścieli (Rallidae). Wędrowny; w sezonie lęgowym zamieszkuje Eurazję, zimuje w Afryce na południe od równika. Większość obserwacji dotyczy jedynie jego charakterystycznego głosu, ponieważ jest to ptak bardzo płochliwy, o skrytym trybie życia.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rodzaj ptaków z rodziny chruścieli
SJP.pl
o derkaczu: wydawać głos
SJP.pl
o derkaczu: wydać charakterystyczny głos
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
nazwisko
Zobacz też: Andrzej Derlatka.
Derlatka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Trojanów.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
1. tworzywo sztuczne imitujące skórę; dermatoid;
2. potoczna nazwa skóry właściwej, czyli środkowej warstwy skóry naturalnej
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. tworzywo imitujące skórę;
(1.2) anat. środkowa warstwa skóry
SJP.pl
Wiktionary
zabieg chirurgii estetycznej, polegający na złuszczeniu naskórka
SJP.pl
przedrostek
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze skórą
Wiktionary
grzyb chorobotwórczy pasożytujący na naskórku, we włosach i paznokciach, wywołujący grzybicę - dermatomikozę
SJP.pl
SJP.pl
zaraźliwa choroba zakaźna zwierząt (w tym człowieka); grzybica skóry
SJP.pl
rysunek linii papilarnych na dolnych powierzchniach dłoni i stóp
SJP.pl
1. urządzenie do ozdabiania skór lub imitacji skóry różnego rodzaju deseniami poprzez odciskanie;
2. specjalny ołówek do rysowania i pisania na taśmie filmowej; dermograf;
3. w prawie: odcisk palca
SJP.pl
tworzywo sztuczne imitujące skórę; derma
SJP.pl
przymiotnik od: dermatoid
SJP.pl
kosmetyk do pielęgnacji skóry; dermokosmetyk, dermoceutyk
SJP.pl
zabiegi kosmetyczne do pielęgnacji skóry; dermokosmetyka
SJP.pl
lek o działaniu wysuszającym; bizmutawy galusan zasadowy
De
SJP.pl
Wikipedia
lekarz chorób skórnych
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) med. kobieta dermatolog (1.1), dermatolożka
SJP.pl
Wiktionary
forma rzeczownika.
(1.1) D., B. lp. od: dermatolog
Wiktionary
1. dział medycyny zajmujący się problemami i chorobami skóry;
2. oddział chorób skórnych w szpitalu
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. nauka zajmująca się chorobami skóry i jej przydatków;
Dermatologia (gr. "derma" – skóra) – dziedzina medycyny zajmująca się badaniem oraz opisem struktury i funkcji skóry, a także schorzeniami skóry i jej przydatków (włosów, paznokci) oraz niektórymi chorobami ogólnoustrojowymi, ujawniającymi się przede wszystkim na skórze (np. łagodne i złośliwe nowotwory, jak czerniak złośliwy lub rumień guzowaty).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący dermatologii
przymiotnik
(1.1) med. związany z dermatologią, dotyczący dermatologii
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
aparat lub nóż chirurgiczny służący do pobierania przeszczepów skóry, stosowany w chirurgii plastycznej
SJP.pl
→ dermatom
SJP.pl
rodzaj grzybicy o przebiegu łagodnym
SJP.pl
dziedzina chirurgii zajmująca się operacyjnym uzupełnianiem ubytków skóry i poprawą jej stanu; dermoplastyka
SJP.pl
urządzenie do badania zmian na skórze
SJP.pl
w medycynie: badanie diagnostyczne skóry pod powiększeniem
Dermatoskopia – metoda diagnostyczna stosowana do oceny zmian skórnych. Jest to nieinwazyjna, metoda obrazowania skóry in vivo wykonywana za pomocą ręcznego dermatoskopu, wyposażonego w własne źródło światła i optykę powiększającą 10x. Umożliwia obserwację struktur skóry, które nie są widoczne gołym okiem.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
choroba skóry
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. choroba skóry
SJP.pl
Wiktionary
minerał, brunatnozielony żelazokrzemian magnezu, zbliżony do serpentynu
SJP.pl
temat słowotwórczy
(1.1) zob. dermato-.
Wiktionary
kosmetyk do pielęgnacji skóry; dermatokosmetyk, dermokosmetyk
SJP.pl
1. ołówek do rysowania na skórze, imitacjach skóry i szkle, stosowany w celach dydaktycznych i diagnostycznych;
2. specjalny ołówek do rysowania i pisania na taśmie filmowej; dermatograf
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) med. przyrząd używany do pisania po ludzkiej skórze
SJP.pl
Wiktionary
występowanie na skórze wypukłych linii pod wpływem mechanicznych podrażnień, świadczące zwykle o zaburzeniu regulacji wegetatywnej naczyń krwionośnych
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) med. zmiany skórne wywoływane przez zadrapanie, potarcie lub ucisk skóry;
SJP.pl
Wiktionary
badanie skóry w celu dobrania odpowiednich kosmetyków
SJP.pl
specjalista w sprawach pielęgnacji skóry
SJP.pl
specjalistka w sprawach pielęgnacji skóry
SJP.pl
→ dermokosmetyka; dermatokosmetyczny
SJP.pl
kosmetyk do pielęgnacji skóry; dermatokosmetyk, dermoceutyk
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) kosmet. farm. produkt kosmetyczny zawierający aktywne biologicznie substancje, które mają mieć działanie podobne do tego, jakie mają leki
SJP.pl
Wiktionary
zabiegi kosmetyczne do pielęgnacji skóry; dermatokosmetyka
SJP.pl
człowiek zajmujący się wypychaniem nieżywych zwierząt; delmoplastyk (rzadko), taksidermik (rzadko), taksidermista, taksydermista
SJP.pl
SJP.pl
dziedzina chirurgii zajmująca się operacyjnym uzupełnianiem ubytków skóry i poprawą jej stanu; dermatoplastyka
Dermoplastyka – dział chirurgii plastycznej zajmujący się operacyjnym pokrywaniem ubytków skóry oraz usuwaniem wrodzonych i nabytych zniekształceń skóry, w celu poprawienia jej czynności i wyglądu. Do pokrycia ubytków stosuje się przeszczepy różnych tkanek, najczęściej skóry (z innej okolicy ciała lub od innego osobnika), powięzi, tkanki tłuszczowej, a także tworzywa sztuczne.
SJP.pl
Wikipedia
nazwa handlowa kremu ochronno‑pielęgnacyjnego do skóry
SJP.pl
urządzenie optyczne do oglądania zmian skórnych w powiększeniu i z podświetleniem
SJP.pl
badanie skóry przy użyciu dermoskopu
SJP.pl
czasownik
(1.1) stpol. uciec
Wiktionary
1. w prawodawstwie: pozbawienie przepisu prawnego mocy obowiązującej przez zastąpienie go innym przepisem prawnym;
2. zawieszenie obowiązywania jakiegoś prawa Unii Europejskiej wobec któregoś państwa członkowskiego
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) praw. pozbawienie normy prawnej jej mocy, z zastąpieniem lub bez zastąpienia jej nową;
(1.2) wyłączenie państwa członkowskiego Unii Europejskiej z obowiązku wypełniania części zobowiązań płynących ze stosowania prawa Unii;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący derogacji, związany z derogacją
SJP.pl
1. uchylić (uchylać) dotychczas obowiązujący akt prawny, ustawę, przywilej w całości lub częściowo;
2. czasowo lub trwale wyłączyć (wyłączać) nowego członka Unii Europejskiej spod pewnych zasad prawnych Unii
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Kresy. posp. dorożka
Wiktionary
nazwisko, m.in. Jacques Derrida (1930-2004), francuski filozof
SJP.pl
żuraw masztowy; derik
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kieszonkowy pistolet o krótkiej lufie bądź lufach;
Wiktionary
imię męskie
SJP.pl
dawniej:
1. zdzierca, zdzierus;
2. obszarpaniec, obdartus
SJP.pl
uwalnianie od wpływów rosyjskich
SJP.pl
uwalniać od wpływów rosyjskich
SJP.pl
dawniej: ucieczka w nieładzie; zamieszanie, zdezorientowanie, dezorientacja
Deruta – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Perugia.
Według danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 8085 osób, 183,8 os./km².
SJP.pl
Wikipedia
dawniej:
1. wprowadzać w błąd, dezorientować;
2. derutować się - tracić pewność siebie
czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) przest. sprowadzać kogoś z prostej drogi, zbijać z tropu
czasownik zwrotny niedokonany derutować się (dk. brak)
(2.1) przest. być zmieszanym, tracić pewność siebie
SJP.pl
Wiktionary
1. członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym; mewlewita;
2. w niektórych krajach islamskich: pobożny żebrak
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rel. członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym
(1.2) rel. pobożny i ascetyczny muzułmański mnich wędrowny
(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niegrzeczne dziecko
Derwisz (pers. درویش, "darwisz") – członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym; także żebrzący, ascetyczny, wędrowny mnich muzułmański (fakir). Bractwa derwiszów zaczęły powstawać w XI wieku i opierały się na doktrynie sufizmu. Część historyków nazywa derwiszami ogólnie mahdystów – bojowników biorących udział w sudańskim powstaniu Mahdiego i w takim kontekście pojawiają się oni w powieści Henryka Sienkiewicza pt. "W pustyni i w puszczy".
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym; mewlewita;
2. w niektórych krajach islamskich: pobożny żebrak
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z derwiszem, dotyczący derwiszów
Wiktionary
1. tworzenie wyrazów pochodnych od wyrazu podstawowego;
2. odchylenie pocisku od płaszczyzny rzutu w prawo lub w lewo;
3. przemieszczanie się samolotu w kierunku poprzecznym do wyznaczonej trasy pod wpływem wiatru
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. tworzenie nowych wyrazów przez dodanie lub usunięcie przedrostków i przyrostków;
(1.2) jęz. rozwinięcie zdania
(1.3) lotn. kąt znoszenia samolotu;
(1.4) wojsk. kąt znoszenia pocisku
(1.5) socjol. pozalogiczne uzasadnienie ludzkiego działania;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący derywacji
SJP.pl
wyraz utworzony od innego wyrazu; wyraz pochodny
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wyraz pochodny
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przyrząd pokładowy do wyznaczania derywacji samolotu; znoszeniomierz
SJP.pl
1. w językoznawstwie: tworzyć wyrazy pochodne od podstawowych
2. w gramatyce generatywnej: rozwijać zdanie
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. uciekać, pędzić
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
dźwięk d obniżony o pół tonu
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) muz. dźwięk d obniżony o półton;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku des
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku des (w zapisie nutowym z pięcioma bemolami)
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji Des-dur (1.1)
Des-dur – gama muzyczna oparta na skali durowej, której toniką jest des. Gama Des-dur zawiera dźwięki: des, es, f, ges, as, b, c. Tonacja Des-dur zawiera pięć bemoli.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku des
des-moll – gama muzyczna oparta na skali molowej, której toniką jest des. Gama des-moll zawiera dźwięki: des, es, fes, ges, as, heses, ces. Częściej używanym enharmonicznym odpowiednikiem des-moll jest gama cis-moll. Pokrewną jej gamą durową jest Fes-dur.
SJP.pl
Wikipedia
potocznie: salon staroci, handlujący głównie dziełami sztuki oraz antykami; antykwariat, antykwarnia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) szt. pot. sklep z dziełami sztuki
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. przejście określonego podmiotu spod władzy kościelnej do świeckiej; zeświecczenie, laicyzacja, sekularyzacja;
2. pozbawienie czegoś cech świętości
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pozbawienie czegoś cech świętości lub utrata przez coś tych cech
(1.2) proces eliminowania elementów sakralnych (odwrotność konsekracji); jej przejawami są laicyzacja i sekularyzacja, skrajnymi - nawet profanacja; ograniczanie tego, co należy do sfery sacrum
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
nadawać czemuś cechy świeckie, usuwać wpływ duchowieństwa z różnych dziedzin życia społecznego; zeświecczać, sekularyzować, laicyzować
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od desant
Wiktionary
przetransportowanie wojsk na teren zajęty przez wroga; także oddziały przerzucone w ten sposób na teren nieprzyjaciela
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wojsk. operacja taktyczna przeniesienia wojsk na teren nieprzyjaciela;
(1.2) wojsk. część załogi pojazdu bojowego przeznaczona do spieszenia w czasie walki;
(1.3) wojsk. żołnierze przewożeni np. na czołgu;
(1.4) wojsk. formacja wojskowa, która została przerzucona na teren wroga;
(1.5) więz. paczka żywnościowa
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|desantować.
Desantowanie – działanie wojsk obejmujące załadowanie wydzielonych sił i środków na określone rodzaje transportu (morskiego, powietrznego), przewóz (przelot) do nakazanego rejonu, przygotowanie i zabezpieczenie lądowania desantu w celu wykonania zadania.
Wiktionary oraz Wikipedia
1. w wojsku: dokonywać desantu;
2. żartobliwie: uciekać, ulatniać się
SJP.pl
żołnierz dokonujący desantu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wojsk. żegl. okręt służący do desantu morskiego
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) wojsk. żołnierz, którego zadaniem jest wykonanie desantu
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: desant
przymiotnik relacyjny
(1.1) wojsk. związany z desantem, dotyczący desantu
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: dezarg] nazwisko
SJP.pl
zmniejszenie nasycenia czegoś, np. tlenu we krwi, koloru w obrazie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) chem. proces odsycania gazu z cieczy
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
René Descartes (Kartezjusz) [czytaj: reNE deKART] - francuski filozof i matematyk (1596-1650)
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
krewny w linii zstępnej
SJP.pl
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) stpol. upław
Wiktionary
[czytaj: deskort] rodzaj pieśni w poezji staroprowansalskiej o zmiennej długości wersów, ich rytmu i melodii
SJP.pl
[czytaj: deskriptio] w retoryce: obrazowe, plastyczne opisanie czegoś lub kogoś
SJP.pl
zdrobnienie od: deska; deszczułka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zdrobn. od: deska
SJP.pl
Wiktionary
proces znoszenia wszelkich praktyk oddzielania, izolacji grup rasowych, narodowych lub wyznaniowych
SJP.pl
prasa do wyciskania deseni na skórze
SJP.pl
drobny deseń
SJP.pl
środowiskowo: zdobić deseniem, układać deseń
SJP.pl
przymiotnik od: deseń
SJP.pl
1. zabieg medyczny zmniejszający lub likwidujący alergię; odczulanie;
2. zmniejszenie lub zlikwidowanie światłoczułości materiału fotograficznego;
3. w psychologii: zmniejszenie wrażliwości na jakiś bodziec; relaksacja
SJP.pl
SJP.pl
zanikanie wrażliwości organizmu na jakiś bodziec w wyniku jego powtarzania
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) psych. terapia polegająca na redukowaniu intensywności reakcji lękowej;
Desensytyzacja lub odwrażliwianie – proces terapeutyczny polegający na redukowaniu intensywności reakcji lękowej (np. na traumatyczne przeżycia, obiekt wywołujący fobię) poprzez konstruowanie sytuacji, w których osoba (w rzeczywistości lub w wyobraźni) może skonfrontować się ze złagodzoną wersją swoich doświadczeń (czy obiektem lęku). Może oznaczać także pozbawienie wrażliwości wynikające z przyzwyczajenia się do widoku drastycznych scen.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
jedno z dań podawanych zwykle na końcu posiłku
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kulin. danie, najczęściej słodkie, serwowane po daniu głównym
Deser (wyraz pochodzi od francuskiego "desservir" = „sprzątać ze stołu”) – słodka potrawa podawana jako osobne słodkie danie na koniec posiłku (obiadu, kolacji lub przyjęcia), ale także na podwieczorek albo podczas niezobowiązującego spotkania o dowolnej porze dnia.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
osoba zajmująca się robieniem deserów
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba, która przyrządza desery w kawiarni lub restauracji
SJP.pl
Wiktionary
→ deserant
SJP.pl
zdrobnienie od: deser; nieduży deser
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od: deser
SJP.pl
Wiktionary
→ deserowy
SJP.pl
przymiotnik od: deser
przymiotnik
(1.1) dotyczący deseru, właściwy deserowi, słodki, serwowany na deser
SJP.pl
Wiktionary
proces powstawania obszarów pustynnych; dezertyfikacja, pustynnienie
SJP.pl
dźwięk d obniżony o dwa półtony
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) muz. dźwięk d obniżony o cały ton;
."
Dźwięki deses na pięciolinii. W kolejności: deses¹, deses², Deses, deses°.
Deses – dźwięk, którego częstotliwość dla deses¹ wynosi około 261,6 Hz. Jest to obniżony za pomocą podwójnego bemola dźwięk d. Dźwięki enharmonicznie równoważne to: his i c.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
haftowany lub wytłaczany wzór zdobiący tkaninę, tapetę, posadzkę
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ozdobny, powtarzający się wzór – drukowany, tkany lub wytłaczany na powierzchni czegoś
(1.2) przypadkowy układ powtarzalnych elementów, który daje wrażenie wzoru
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: des-iderium] dawniej: jasno sformułowane żądanie, życzenie lub propozycja; postulat, dezyderium, dezyderat
SJP.pl
[czytaj: diZAJN] wzornictwo, projektowanie, projekt; dizajn
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zaw. szt. wzór, projekt wyrobu przemysłowego; także zajmowanie się wzornictwem przemysłowym
(1.2) zaw. szt. stylistyka jakiegoś przedmiotu, projektu; zespół cech charakterystycznych dla projektanta, firmy itp.
Design (z design //, wzór), wzornictwo, dizajn lub wzornictwo przemysłowe (z industrial design) – wieloznaczny termin odnoszący się do przedmiotów użytkowych i dzieł sztuki, oznaczający ich wygląd albo projektowanie. Design można zdefiniować jako „ogół działań o charakterze twórczym, dotyczącym projektowania dóbr i usług, których celem jest tworzenie wartości dodanej z perspektywy klienta, firmy oraz w wymiarze całego kraju jego powstawania”
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
z łaciny: wybrany; w republice rzymskiej: tytuł noszony przez osobę wybraną na urząd od dnia wyboru do momentu objęcia funkcji
SJP.pl
[czytaj: dizajner] projektant przedmiotów lub systemów użytkowych; dizajner
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zaw. szt. specjalista od designu, projektant wzorów dla wyrobów przemysłowych
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: dizajnerka] projektantka przedmiotów lub systemów użytkowych; dizajnerka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zaw. szt. forma żeńska od: designer, projektantka
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: dizajnerski] mający ciekawą formę plastyczną, interesujące wzornictwo
przymiotnik
(1.1) zaw. szt. projektancki; przym. od designer
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
[czytaj: dizajnerstwo] zajęcie designera
SJP.pl
1. płaski, prostokątny kawałek drewna;
2. płaski przedmiot, np. deska surfingowa lub deska kreślarska
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) płaski kawałek drewna;
(1.2) podłużny, płaski sprzęt, np. sportowy, domowy, kuchenny
(1.3) przen. grub. kobieta z małym biustem
(1.4) przen. pot. narta lub snowboard
(1.5) gwara. sport. plastikowy ochraniacz wkładany w getry
(1.6) gwara. muz. gitara elektryczna bez pudła rezonansowego
(1.13) gwara. sport. szachownica
Deska – drewniany element w kształcie płaskiego i silnie wydłużonego prostopadłościanu, wykorzystywany głównie jako materiał budowlany, półprodukt stolarski do wykonywania mebli lub materiał wykończeniowy w architekturze wnętrz, wykorzystywany na przykład do układania boazerii.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
malowidło na drewnianych powierzchniach przypominające mural
SJP.pl
potocznie:
1. snowboardzistka (snowboarderka);
2. windsurferka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) sport. kobieta jeżdżąca lub serfująca na desce
SJP.pl
Wiktionary
1. osoba jeżdżąca na deskorolce; deskorolkowiec, deskorolkarz, deskorolkowicz, skateboardzista, skateowiec, skejt, skate, skater, skejter;
2. osoba jeżdżąca na desce snowboardowej; snowboardzista;
3. osoba pływająca na desce windsurfingowej; windsurfer
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. sport. osoba jeżdżąca na snowboardzie
(1.2) pot. sport. osoba jeżdżąca na deskorolce
(1.3) pot. sport. osoba serfująca na wodzie
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) przen. scena teatralna
forma rzeczownika.
(2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: deska
Wiktionary
proces mający na celu ograniczenie roli szkolnictwa w życiu społecznym; descholaryzacja
SJP.pl
deska z czterema rolkami, na której można jeździć i wykonywać ewolucje
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) sport. deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu;
Deskorolka ( skateboard) – deska wykonana ze sklejki (zwykle 7-warstwowej) pokryta papierem ściernym (grip), posiadająca 4 kółka i 8 łożysk mocowanych do dwóch trucków (osiek) używana do rekreacji, oraz wykonywania ewolucji. Deskorolka pojawiła się w Kalifornii w latach 50. XX wieku, kiedy to entuzjaści surfingu doczepili do desek kółka, żeby móc szlifować technikę surfowania na suchym podłożu.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
kobieta jeżdżąca na deskorolce; skateboardzistka, skateboarderka
SJP.pl
→ deskorolkarz; skejtowski
SJP.pl
jazda na deskorolce; skateboard, skateboarding, skating, skate, skejt
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) sport. jazda na deskorolce;
SJP.pl
Wiktionary
osoba jeżdżąca na deskorolce; deskorolkowiec, deskorolkowicz, deskarz, skateboardzista, skateowiec, skejt, skate, skater, skejter
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) sport. ktoś, kto jeździ na deskorolce
SJP.pl
Wiktionary
deska z czterema rolkami, na której można jeździć i wykonywać ewolucje
SJP.pl
osoba jeżdżąca na deskorolce; deskorolkowiec, deskorolkarz, deskarz, skateboardzista, skateowiec, skejt, skate, skater, skejter
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) sport. osoba jeżdżąca na deskorolce
SJP.pl
Wiktionary
osoba jeżdżąca na deskorolce; deskorolkowicz, deskorolkarz, deskarz, skateboardzista, skateowiec, skejt, skate, skater, skejter
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) sport. osoba jeżdżąca na deskorolce
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
szalunek, szalówka, deskówka, szalowanie; w budownictwie:
1. wewnętrzne obicie z desek pokrywające ściany budowli, pomieszczeń, wykopów itp.;
2. prowizoryczna konstrukcja z drewna, tworząca formę dla masy betonowej
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|deskować.
(1.2) bud. ściana, sufit, pokrycie dachu wykonane z desek połączonych lub przylegających krawędziami
(1.3) bud. forma stosowana przy wznoszeniu konstrukcji, utrzymująca mieszankę betonową aż do jej zastygnięcia w gotowy element
SJP.pl
Wiktionary
1. przypominający deskę, podobny do deski;
2. potocznie:
a) płaski;
b) mający mało wydatny biust
przymiotnik jakościowy
(1.1) podobny do deski, mający cechy deski
SJP.pl
Wiktionary
tworzyć formę do zalania mieszanką betonową; szalować
SJP.pl
potocznie: wysoki i długi blok mieszkalny
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. archit. pogard. wysoki i długi blok mieszkalny
SJP.pl
Wiktionary
skład tarcicy w tartaku
Deskowisko – składowisko tarcicy na terenie tartaku.
Ponieważ tarcica zwykle nie jest odbierana natychmiast po przetarciu, musi być przez pewien czas, w odpowiednich warunkach, przechowywana na terenie tartaku. W tym celu składowana jest w sztaplach na deskowisku. Sztaplowanie, oprócz ładu na składowisku umożliwia przewietrzanie tarcicy, co ogranicza paczenie się drewna.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: deska
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z deską, dotyczący deski
SJP.pl
Wiktionary
1. opis;
2. wyrażenie nie będące imieniem własnym oraz posiadające jedną lub więcej danych nazw odnoszących się do osoby lub zjawiska
Deskrypcja – w filozofii języka i logice wyrażenie opisowe, które odnosi się do przedmiotu lub przedmiotów przez podanie ich własności, relacji albo roli, np. „autor "Waverleya"”, „obecny król Francji” albo „pewien człowiek”. W literaturze anglojęzycznej odpowiada temu terminowi "description". W szczególności odróżnia się "definite descriptions", czyli deskrypcje określone, oraz "indefinite descriptions", czyli deskrypcje nieokreślone.
SJP.pl
Wikipedia
opisowy, opisujący coś; deskryptywny
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przymiotnik od: deskryptor
SJP.pl
opisowość
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) dążność do opisywania faktów w sposób neutralny
(1.2) jęz. dążność do opisywania realnie używanego języka w sposób neutralny, bez wartościowania jego elementów;
(1.3) jęz. amerykański strukturalizm;
(1.4) filoz. deskryptywna teoria nazw
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
opisowy, opisujący coś; deskrypcyjny
SJP.pl
typ obudowy komputera
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
→ desktop
SJP.pl
nazwisko, m.in. Andrzej Deskur, polski aktor
Deskur (Descour, Góra Złotoskalista) – polski herb szlachecki z indygenatu.
SJP.pl
Wikipedia
złuszczanie się naskórka występujące w chorobach zakaźnych
SJP.pl
wewnętrzne obicie z desek pokrywające ściany budowli, pomieszczeń lub wykopów; szalowanie, szalówka
SJP.pl
ziemnowodny ssak z rodziny kretowatych; chochoł; wychuchol
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. nazwa systematyczna|Desmanini|ref=tak. zwierzę futerkowe z rodziny kretowatych;
Desman ("Desmana") – rodzaj ssaków z podrodziny kretów (Talpinae) w obrębie rodziny kretowatych (Talpidae).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
słodkowodny glon należący do zielenic
SJP.pl
rodzina glonów z gromady zielenic
De
SJP.pl
Wikipedia
pospolity minerał z gromady krzemianów; stilbit, stylbit
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) miner. zob. stilbit.
SJP.pl
Wiktionary
morski organizm jednokomórkowy rozmnażający się wegetatywnie przez podział podłużny
SJP.pl
dział anatomii zajmujący się budową i działaniem powięzi i ścięgien
SJP.pl
dotyczący desmologii
SJP.pl
połączenie między komórkami przypominające swoisty zatrzask zbudowany z białkowych włókienek
SJP.pl
→ desmosom; desmosomowy
SJP.pl
→ desmosom; desmosomalny
SJP.pl
przedstawiciel rzędu wymarłych ssaków
SJP.pl
rząd wymarłych ssaków
Desmostyle (†Desmostylia) – rząd wymarłych ssaków spokrewnionych blisko z trąbowcami (Proboscidae) i brzegowcami (Sirenia). Były to ssaki ziemnowodne, o czteropalczastych kończynach z palcami najprawdopodobniej spiętymi błoną pławną i zakończonymi kopytkami.
SJP.pl
Wikipedia
→ desmotropia; tautomeryczny
SJP.pl
nauka o opatrunkach i materiałach opatrunkowych
De
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. rzeka w Rosji i na Ukrainie, najdłuższy, lewostronny dopływ Dniepru;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: Desna, rzeka w Rosji i na Ukrainie
SJP.pl
wyobcowanie osoby z jakiejś grupy społecznej na skutek nieprzestrzegania obowiązujących w niej reguł
SJP.pl
1. izolować od jakiejś społeczności; wyobcowywać;
2. desocjalizować się - odizolowywać się od jakiejś społeczności; wyobcowywać się
SJP.pl
odsunięcie od władzy ludzi wywodzących się z Solidarności
SJP.pl
ogrzewany zbiornik chłodziarki absorpcyjnej; warnik
Desorber (warnik) – ogrzewany zbiornik chłodziarki absorpcyjnej służący do odparowywania czynnika chłodniczego z jego stężonego roztworu.
SJP.pl
Wikipedia
proces przeciwny do absorpcji i adsorpcji, polegający na uwolnieniu przyswojonych przez absorbent lub adsorbent składników w celu ich identyfikacji i odtworzenia absorbentu (adsorbentu)
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) fiz. chem. proces uwalniania cząsteczek z wnętrza lub z powierzchni ciała stałego lub cieczy;
Desorpcja – przemiana fizyczna, odwrotna do sorpcji, polegająca na uwalnianiu cząsteczek, atomów lub jonów z powierzchni lub z masy jednej ciągłej fazy fizycznej do drugiej.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
uwalnianie od wpływów sowieckich i systemu ustrojowego narzucanego przez ZSRR
SJP.pl
uwalniać od wpływów sowieckich i systemu ustrojowego narzucanego przez ZSRR
SJP.pl
dawniej: uchybienie komuś, ubliżenie; afront
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) przest. postępek uchybiający komu
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
stan rozpaczy, brak nadziei
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zwątpienie w powodzenie działań
(1.2) stanowczość i zdecydowanie w postępowaniu, spowodowane znalezieniem się w skrajnie trudnym położeniu
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
filozofia osób zrozpaczonych, zrezygnowanych; defetyzm
SJP.pl
właściwy desperatowi - osobie zrozpaczonej, pogrążonej w rozpaczy, beznadziejności; rozpaczliwy
przymiotnik
(1.1) właściwy desperacie, świadczący o rozpaczy, utracie nadziei i gotowości na wszystko
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek
(1.1) rozpaczliwie
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
osoba, która wskutek rozpaczy lub z powodu znalezienia się w sytuacji ekstremalnej, skłonna jest do gwałtownych, czasem nieobliczalnych zachowań; straceniec
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) człowiek, który stracił nadzieję na coś; ktoś, kto jest gotowy na wszystko, bez zwracania uwagi na konsekwencje
SJP.pl
Wiktionary
kobieta, która wskutek rozpaczy lub z powodu znalezienia się w sytuacji ekstremalnej, skłonna jest do gwałtownych, czasem nieobliczalnych zachowań
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta, która jest zdesperowana
SJP.pl
Wiktionary
rozpaczać, lamentować
czasownik
(1.1) rozpaczać
SJP.pl
Wiktionary
despiralizacja chromosomów - proces zachodzący w przebiegu podziału komórki w etapie mejozy prowadzący do odtworzenia chromatyny
SJP.pl
despotia; przestarzałe:
1. państwo rządzone despotycznie;
2. nieograniczona, absolutna władza, sprawowana przez jednostkę lub grupę z zastosowaniem przemocy, terroru, łamaniem praw obywatelskich; tyrania
SJP.pl
tytuł przysługujący władcom niektórych państw (czasem też członkom ich rodzin), zwłaszcza cesarzom bizantyjskim i władcom państwa serbskiego w XV wieku
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. tytuł cesarzy bizantyjskich i ich krewnych
(1.2) hist. tytuł władców serbskich
SJP.pl
Wiktionary
tyran, dyktator, satrapa, autokrata;
1. osoba mająca władzę nieograniczoną, niekontrolowaną przez nikogo, rządząca bezwzględnie; władca absolutny, samowładca;
2. osoba bezkompromisowa, narzucająca innym swoje zdanie
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. tytuł dworski w Cesarstwie Bizantyjskim, nadawany honorowo synom lub zięciom cesarzy;
(1.2) polit. władca absolutny, mający nieograniczoną władzę
(1.3) przen. człowiek bezwzględny, narzucający swoją wolę
Despota ( δεσπότης, "despotēs", r.ż. δέσποινα, "despoina", bułg. i serb. деспот, "despot", r.ż. деспотица, "despotitsa") – tytuł dworski w Cesarstwie Bizantyjskim, przyjęty w Cesarstwie Łacińskim, Bułgarii, Serbii i Cesarstwie Trapezuntu.
Był to tytuł honorowy nadawany synom lub zięciom cesarzy bizantyjskich. Pierwszy raz został użyty w 1163 wobec przyszłego króla Węgier Beli III, który był zięciem cesarza Manuela I Komnena.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
despocja; przestarzałe:
1. państwo rządzone despotycznie;
2. nieograniczona, absolutna władza, sprawowana przez jednostkę lub grupę z zastosowaniem przemocy, terroru, łamaniem praw obywatelskich; tyrania, anarchia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) sposób sprawowania władzy, w którym jednostka sprawuje nieograniczoną władzę
SJP.pl
Wiktionary
kobieta narzucająca wszystkim swoje zdanie, nielicząca się z opiniami innych, tyranizująca otoczenie; tyranka, ksantypa, dyktatorka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) forma żeńska od: despota
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek sposobu
(1.1) w sposób despotyczny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: despotycznie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: despotyczny
SJP.pl
cecha despoty - osoby, która narzuca wszystkim swoją wolę, nie liczy się z opiniami innych; apodyktyczność, bezwzględność, bezkompromisowość
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co despotyczne; cecha tych, którzy są despotyczni
SJP.pl
Wiktionary
1. dotyczący despotyzmu, mający nieograniczoną władzę, rządzący państwem w sposób bezwzględny (np. despotyczny władca); tyrański, dyktatorski, totalitarny;
2. odnoszący się do despoty - osoby bezwzględnej, charakterystyczny dla takiej osoby (np. despotyczne zachowanie); autorytatywny, absolutny, autorytarny
przymiotnik
(1.1) hist. polit. związany z despotyzmem jako formą rządów lub z despotą
(1.2) książk. narzucający własną wolę i wymagający od innych bezwzględnego posłuszeństwa
(1.3) charakterystyczny dla despoty lub despotki
SJP.pl
Wiktionary
1. system rządów opartych na nieograniczonej władzy monarchy rządzącego w sposób bezwzględny, nieuznającego żadnych praw oprócz własnej woli, opierający się na terrorze i argumentach siły; tyrania, dyktatura, despotia, despocja, reżim, reżym;
2. bezwzględne, bezkompromisowe działanie, nie respektujące opinii innych; absolutyzm, autokracja, autokratyzm
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) polit. bezwzględna i nieograniczona władza, opierająca się na terrorze oraz nieprzestrzeganiu praw i wolności obywatelskich
(1.2) bezwzględne postępowanie, nieliczące się z nikim i niczym wymuszanie na innych swej woli
SJP.pl
Wiktionary
1. miasto w Niemczech;
2. Paul Dessau (1894-1979), niemiecki kompozytor i dyrygent
De
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: deSU] książkowo, czasem żartobliwie lub eufemistycznie: komplet lub część dziennej bielizny damskiej; desu
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
zachwianie, utrata stanu pewności, trwałości, brak równowagi, zakłócenie spokojnego rozwoju; chwiejność, nierównowaga, labilność, rozchwianie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zachwianie równowagi, zakłócenie porządku, wprowadzenie chaosu
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) związany z destabilizacją; powodujący destabilizację
SJP.pl
Wiktionary
1. czynnik zmniejszający lub znoszący równowagę;
2. dodatkowy płat na przedniej części kadłuba samolotu lub rakiety, polepszający sterowności przy prędkościach przydźwiękowych
SJP.pl
powodować destabilizację, zachwianie stanu równowagi
czasownik niedokonany
(1.1) wprowadzać destabilizację, doprowadzać do utraty stabilności przez jakiś podmiot, często w sensie politycznym
czasownik zwrotny niedokonany destabilizować się
(2.1) wchodzić w stan destabilizacji, tracić równowagę
SJP.pl
Wiktionary
taki, który powoduje zachwianie stanu równowagi, prowadzi do destabilizacji
SJP.pl
działania prowadzone po śmierci Stalina, mające na celu oczyszczenia ze stalinizmu życia politycznego, społecznego i kulturalnego w Związku Radzieckim i krajach bloku sowieckiego
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. polit. likwidowanie stalinizmu, proces odchodzenia od stalinizmu;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
usuwać cechy stalinizmu w dziedzinie politycznej, gospodarczej i kulturalnej
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) hist. polit. usuwać wpływy doktryny stalinowskiej
SJP.pl
Wiktionary
epika wierszem i prozą nawiązująca do dawnych legend, podań, baśni oraz klasycznej, heroicznej poezji irańskiej; dastan
SJP.pl
1. usuwać jednolite normy, zwłaszcza w przemyśle;
2. destandaryzować się - przestawać być standardowym; różnicować się
SJP.pl
prawa ręka; prawica
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) urządzenie zapobiegające warstwowemu układowi czegoś
Wiktionary
środowiskowo: silny, bezwzględny kibic, stojący najwyżej w hierarchii w swoim środowisku
SJP.pl
[czytaj: destroj] typowy dla młodzieży styl bycia, charakteryzujący się celowo eksponowanym nieładem
Destroy – trzeci album studyjny węgierskiej grupy muzycznej Ektomorf.
SJP.pl
Wikipedia
organizm cudzożywny; reducent
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ekol. zob. reducent.
SJP.pl
Wiktionary
akt przeciwstawny kreacji; całkowite zniszczenie lub samoistny rozpad czegoś
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) niszczenie, zniszczenie, rozpad
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przysłówek
(1.1) w sposób destrukcyjny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: destrukcyjnie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest destrukcyjne; cecha tych, którzy są destrukcyjni
SJP.pl
Wiktionary
powodujący rozprzężenie lub zniszczenie; destruktywny, niszczący, rujnujący, zgubny
przymiotnik
(1.1) mający własność niszczenia czegoś lub burzenia jego struktury
SJP.pl
Wiktionary
1. papier przeznaczony do zniszczenia; makulatura;
2. banknot wycofany z obiegu;
3. arkusz zepsuty w druku
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zniszczona lub uszkodzona rzecz
Destrukt (z łac. "destruetus" ‘zniszczony’) – termin odnoszący się do zniszczonych, uszkodzonych przedmiotów, są to np.:
Destrukty np. broni (zwane również "deko") bywają przedmiotem kolekcjonerstwa, co rodzi niejasne sytuacje prawne.
Destrukty numizmatyczne poprzez swą unikatowość również stanową przedmiot zainteresowania kolekcjonerów.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
czynnik niszczący
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskorzeczowy
(1.1) czynnik lub osoba niszcząca
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób destruktywny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: destruktywnie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest destruktywne; cecha tych, którzy są destruktywni
SJP.pl
Wiktionary
powodujący rozprzężenie lub zniszczenie; destrukcyjny, niszczący, rujnujący, zgubny
przymiotnik
(1.1) książk. powodujący zniszczenie
SJP.pl
Wiktionary
dokonywać destrukcji, niszczyć
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) książk. niszczyć, rozkładać
SJP.pl
Wiktionary
znoszenie stygmatyzacji związanej z jakąś grupą, chorobą lub cechą
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od destylat
Wiktionary
oddzielanie ciał lotnych od nielotnych lub składników ciekłej mieszaniny przez zamianę ich w stan pary, a następnie oziębianie i skraplanie tej pary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) chem. sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia);
Destylacja (łac. "destilatio", "de-" 'od' i "stillare" 'skraplanie' od "stilla" 'kropla') – rozdzielanie ciekłej mieszaniny wieloskładnikowej poprzez odparowanie, a następnie skroplenie jej składników. Stosuje się ją w celu wyizolowania lub oczyszczenia jednego lub więcej związków składowych. Proces wykorzystuje różną lotność względną składników mieszaniny.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący destylacji
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z destylacją, destylowaniem, dotyczący destylacji, destylowania
SJP.pl
Wiktionary
mały aparat do destylacji
SJP.pl
zakład lub dział fabryki, gdzie odbywa się destylacja
Destylarnia – zakład przemysłowy lub laboratorium, w którym przeprowadza się destylację.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z destylarnią, dotyczący destylarnii
Wiktionary
czysty produkt destylacji; odpęd
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) produkt destylacji;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
urządzenie służące do destylacji
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. aparat służący do destylacji
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) osoba zatrudniona przy destylowaniu
(2.2) przest. właściciel destylarni
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z destylatorem, dotyczący destylatora (osoby coś destylującej)
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z destylatem, dotyczący destylatów
Wiktionary
oczyszczony
przymiotnik
(1.1) chem. poddany procesowi destylacji
SJP.pl
Wiktionary
poddawać destylacji
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) chem. poddawać destylacji czyli procesowi odparowywania i skraplania cieczy w celu usunięcia z niej substancji nielotnych
SJP.pl
Wiktionary
zmienna charakteryzująca się ujemną korelacją ze zmienną objaśnianą
SJP.pl
1. środowiskowo: cel podróży;
2. dawniej: przeznaczenie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) daw. przeznaczenie
(1.2) cel podróży
SJP.pl
Wiktionary
osoba, dla której coś przeznaczono; odbiorca towaru wskazany ekspedytorowi przez wysyłającego
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba, dla której coś przeznaczono, odbiorca
SJP.pl
Wiktionary
dawniej: przeznaczać, wyznaczać
SJP.pl
dawniej: złożenie z urzędu, wydalenie, zwolnienie ze służby państwowej
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) złożenie kogoś z urzędu
SJP.pl
Wiktionary
dawniej: zwalniać ze służby państwowej, odwoływać z urzędu; dymisjonować
SJP.pl
[czytaj: deSU] książkowo, czasem żartobliwie lub eufemistycznie: komplet lub część dziennej bielizny damskiej; dessous
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) żart. eufem. część lub komplet damskiej bielizny
SJP.pl
Wiktionary
zjawisko długotrwałego niestosowania lub nieprzestrzegania normy prawnej, wskutek czego traci ona moc obowiązującą; martwe prawo
Desuetudo (wym. [deswetudo] lub [desłetudo], nie „desuetudo”; z łac. odwyknienie, odzwyczajenie) – termin prawniczy oznaczający jedną z reguł derogacyjnych, według której długotrwałe niestosowanie lub nieprzestrzeganie w praktyce określonej normy prawnej skutkuje utratą przez nią mocy obowiązującej.
SJP.pl
Wikipedia
usuwanie z przetworów (najczęściej owocowych i warzywnych) dwutlenku siarki, użytego do ich konserwacji
SJP.pl
usuwanie się ze związku chemicznego grupy sulfonowej
SJP.pl
żartobliwie: damskie majtki; desu, dessous
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) żart. kobiece majtki
SJP.pl
Wiktionary
wyznaczanie lub proponowanie kogoś na jakieś stanowisko, do pełnienia określonych funkcji
SJP.pl
SJP.pl
1. przedmiot myśli odpowiadający wyrazowi
2. osoba lub przedmiot będący odniesieniem przynależnej mu nazwy; denotat
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. log. dowolny obiekt, do którego zastosowanie danej nazwy ma sens;
Desygnat ( designatus, 'oznaczony') (rzadko: "referent") – pojęcie stosowane w logice, językoznawstwie, filozofii oznaczające każdy konkretny obiekt pasujący (denotowany) do nazwy. Ściślej mówiąc, każdy obiekt oznaczany przez dany znak, wyraz, wyrażenie lub pojęcie. Przykładowo "desygnatem" słowa "pies" jest zwierzę, o którym można zgodnie z prawdą powiedzieć, że jest psem.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
w republice rzymskiej: osoba wybrana na urząd, ale jeszcze go niepełniąca
SJP.pl
1. zlecić, zlecać komuś objęcie jakiejś funkcji, władzy, jakiegoś stanowiska; nominować, wyznaczyć (wyznaczać), obwołać (obwoływać), powołać (powoływać);
2. w logice: wiązać nazwę z jej odniesieniem przedmiotowym; nazywać
czasownik niedokonany
(1.1) mianować kogoś, powierzyć komuś stanowisko
SJP.pl
Wiktionary
1. metoda elektrochirurgii polegająca na wysuszaniu powierzchniowej warstwy tkanki, np. płaskiego naczyniaka skóry, za pomocą jednobiegunowej diatermii;
2. stosowanie środków chemicznych do wysuszania liści i łodyg roślin uprawnych przed zbiorem w celu ułatwienia zbioru
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) chemiczny zabieg stosowany w celu wysuszenia roślin uprawnych przed zbiorem:
Desykacja ( desicco ‘osuszam’), wysychanie – chemiczny zabieg agrotechniczny stosowany w celu wysuszenia roślin uprawnych przed zbiorem (tzw. dosychanie na pniu). Do jego przeprowadzenia wykorzystuje się desykanty (chociaż proces ten może zachodzić również naturalnie, np. pod wpływem działania suchego powietrza).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
środek chemiczny stosowany do wysuszania listowia i źdźbeł roślin przed zbiorami
SJP.pl
chemicznie wysuszać rośliny uprawne przed zbiorem
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) elektron. pot. stan utraty synchronizacji
Wiktionary
1. zakłócenie synchronizacji, zaburzenie zgodności czasowej jakichś zjawisk, zdarzeń;
2. w medycynie: nierytmiczne pobudzenia neuronów korowych mózgu
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) proces tracenia synchronizacji
SJP.pl
Wiktionary
pozbawiać zgodności, rozstrajać lub zrywać współdziałanie między elementami, procesami lub rytmami
SJP.pl
dawniej: strzelać salwami lub w celu pozbycia się naboju
SJP.pl
1. krople wody spadające z chmur;
2. przenośnie: bardzo duża ilość czegoś; grad, ulewa;
3. potocznie: złoty deszcz - oddawanie moczu na ciało partnera lub partnerki; chiński deszczyk, pissing
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) meteorol. opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię;
(1.2) przen. duża ilość czegoś, co spada lub pojawia się niespodziewanie
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związany z Deszcznem
SJP.pl
wieś w Polsce
Deszczno ( "Dechsel") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie gorzowskim, siedziba gminy Deszczno.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego a w latach 1950–1975 do województwa zielonogórskiego.
SJP.pl
Wikipedia
dawniej: parasol
SJP.pl
będący przyczyną deszczu; powodujący deszcz
przymiotnik relacyjny
(1.1) poet. dający deszcz, będący przyczyną deszczu
SJP.pl
Wiktionary
o roślinie: lubiący klimat o dużej ilości opadów; ombrofilny
SJP.pl
przyrząd służący do pomiaru ilości opadów atmosferycznych; ombrometr, pluwiometr
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) meteorol. metrol. aparat do pomiaru opadów deszczowych;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przynoszący deszcz
przymiotnik
(1.1) przynoszący opady deszczu
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
nieprzepuszczający wody deszczowej; nieprzemakalny
SJP.pl
rozsiewanie diaspor roślin przez wodę deszczową; ombrochoria
SJP.pl
w rolnictwie: nawadniać pola uprawne, sady itp. za pomocą sztucznego deszczu z deszczownic
SJP.pl
płaszcz z tkaniny impregnowanej, chroniący od deszczu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. płaszcz przeciwdeszczowy; okrycie wierzchnie chroniące przed opadami atmosferycznymi, wykonane z materiału nieprzepuszczającego wody
SJP.pl
Wiktionary
1. urządzenie do wytwarzania sztucznego deszczu; deszczownica;
2. zbiornik wody deszczowej
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
w rolnictwie: urządzenie do wytwarzania sztucznego deszczu; deszczownia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rodzaj baterii prysznicowej o dużym „talerzu” zapewniającym szeroki strumień wody, montowanej podtynkowo (na ścianie lub na suficie)
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bot. zimowit
Deszczownik ("Hylaeamys") – rodzaj ssaków z podrodziny bawełniaków (Sigmodontinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).
Wiktionary oraz Wikipedia
dawniej: deszczowy, dżdżysty
SJP.pl
przysłówek
(1.1) tak, jak jest podczas deszczu
Wiktionary
deszczowy i gradowy
SJP.pl
przymiotnik od: deszcz
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z deszczem, odnoszący się do deszczu
przymiotnik jakościowy
(2.1) obfitujący w deszcz
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od: deszczułka
Wiktionary
mała deska; deseczka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) deseczka
SJP.pl
Wiktionary
obrabiarka do obróbki deszczułek posadzkowych; parkieciarka
SJP.pl
wytwórnia deszczułek posadzkowych
SJP.pl
SJP.pl
zdrobnienie od: deszcz (opad lub duża ilość czegoś)
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od: deszcz
(1.2) mały, drobny deszcz lub mżawka
(1.3) deseń z drobnych kresek
Deszczyk (ros. Дождик, дождик, пуще!) – radziecki krótkometrażowy film animowany z 1982 roku w reżyserii Borisa Chraniewicza.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zgrubienie od: deszcz; niespodziewany, uporczywy deszcz
Deszczysko (nazwa oboczna: Deszczówka) – część wsi Zabrnie w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Szczucin.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa tarnowskiego.
SJP.pl
Wikipedia
deszczowy; dżdżysty
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. o deszczu padać
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
potocznie:
1. woda deszczowa;
2. opona deszczowa
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. woda pochodząca z opadów deszczu
(1.2) techn. rura kanalizacyjna służąca do odprowadzania wody deszczowej
SJP.pl
Wiktionary
potocznie:
1. woda deszczowa;
2. opona deszczowa
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. czerwona korona władców Dolnego Egiptu w okresie predynastycznym, mająca podwyższony tył i spiralę z przodu;
Deszeret (staroegip. dšrt) także: Net – (dosł. "czerwony" – tzn. korona czerwona) lub Bit (dosł. "pszczoła" – symbol Dolnego Egiptu, także oznacza: "król Dolnego Egiptu") lub Mehes (dosł. "korona Dolnego Egiptu") – korona egipskich władców o kształcie ściętej czapy o wysokiej tylnej części, dekorowanej z przodu spiralą "Chabet". Był to atrybut władzy faraona nad Dolnym Egiptem.
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
wieś w Polsce
Desznica (j. łemkowski Дошниця) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Nowy Żmigród. Ma status sołectwa.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.
Miejscowość jest siedzibą parafii Matki Bożej Niepokalanej, należącej do dekanatu Nowy Żmigród, diecezji rzeszowskiej.
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niegodziwość
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) rozkładanie towaru ze sztapli
Wiktionary
czasownik
(1.1) rozkładać towar ze sztapli
Wiktionary
odczytywanie zaszyfrowanej, zakodowanej informacji; odczytywanie kodu, dekodowanie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. proces przetwarzania zakodowanej informacji w informację pierwotną; odczytywanie kodu, dekodowanie
SJP.pl
Wiktionary
osoba odczytująca zaszyfrowane, zakodowane informacje
SJP.pl
SJP.pl
urządzenie (lub program komputerowy), służący do odgadywania zaszyfrowanych informacji; dekoder
SJP.pl
1. odczytywanie informacji zapisanych szyfrem, stosowane zwykle w służbie wywiadowczej lub wojskowej;
2. grupa osób systematycznie zajmujących się rozwiązywaniem szyfrów
SJP.pl
przetwarzać zakodowaną informację w informację pierwotną, bez zmiany jej treści; odczytywać kod, dekodować
SJP.pl
skrót od: detaliczny
SJP.pl
[czytaj: ditejler] osoba zawodowo odnawiająca samochody; autodetailer, autodetailingowiec, detailingowiec
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba zawodowo zajmująca się auto detailingiem
SJP.pl
Wiktionary
→ detailer [czytaj: ditejlerka]; autodetailerka
SJP.pl
[czytaj: ditejling] dokładne czyszczenie, odnowienie i konserwacja samochodu; autodetailing, auto detailing, cardetailing, car detailing
SJP.pl
[czytaj: ditejlingowiec] osoba zawodowo odnawiająca samochody; autodetailer, detailer, autodetailingowiec
SJP.pl
→ detailing [czytaj: ditejlingowy]; autodetailingowy, cardetailingowy
SJP.pl
zwrot podatku VAT od towaru zakupionego z zamiarem wywozu za granicę
SJP.pl
ocenianie wartości, szacowanie czegoś
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ekon. ocenianie wartości czegoś, szacowanie
SJP.pl
Wiktionary
1. szczegół, drobiazg, drobnostka;
2. drobny element architektoniczny;
3. handel detaliczny, sprzedaż towarów bezpośrednio konsumentowi
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) szczegół, coś mało ważnego
(1.2) ekon. forma handlu, w małych ilościach, sprzedaż niehurtowa, bezpośrednio konsumentowi
(1.3) szczegół, fragment dzieła sztuki
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przysłówek sposobu
(1.1) hand. w handlu detalicznym
(1.2) w sposób dokładny, szczegółowy
Wiktionary
dawny stopień wyższy od przysłówka: detalicznie (dokładnie, drobiazgowo)
SJP.pl
SJP.pl
1. odnoszący się do sprzedaży towarów w małych ilościach;
2. przestarzałe: szczegółowy, drobiazgowy
przymiotnik relacyjny
(1.1) hand. dotyczący drobnej sprzedaży
(1.2) pot. odnoszący się do szczegółu
SJP.pl
Wiktionary
kupiec prowadzący handel detaliczny
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hand. przedsiębiorstwo lub kupiec zajmujący się handlem w małych ilościach
(1.2) przen. człowiek skupiający się na szczegółach
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
szczegółowo, drobiazgowo rozpatrywać; opowiadać ze szczegółami
SJP.pl
odtwarzać z rysunków zbiorczych lub montażowych poszczególne elementy składowe jakiegoś mechanizmu w celu sporządzania rysunków warsztatowych, pozwalających na wykonanie każdej części składowej z osobna
SJP.pl
→ detalowy
SJP.pl
szczegółowy, drobiazgowy; detaliczny
SJP.pl
dawniej:
1. odłączyć (odłączać), oddzielić (oddzielać);
2. w wojsku: odkomenderować (odkomenderowywać) grupę, oddział
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rad. prosty radioodbiornik detektorowy nie wymagający zasilania, produkowany masowo po 1927 roku w Polsce;
De
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma męskiego imienia Detlef (Detlev)
Detek – wieś i gmina w północno-wschodniej części Węgier, w pobliżu miasta Encs.
Miejscowość leży na obszarze Średniogórza Północnowęgierskiego. Administracyjnie gmina należy do powiatu Encs, wchodzącego w skład komitatu Borsod-Abaúj-Zemplén i jest jedną z jego 36 gmin.
Wiktionary oraz Wikipedia
1. wykrywanie dowolnych sygnałów, np. elektrycznych, promieniowania jonizującego;
2. proces, w którym z przebiegu zmodulowanego uzyskuje się przebieg modulujący; umożliwia odtworzenie dźwięków mowy i myzyki lub sygnału obrazu w odbiornikach radiowych i telewizyjnych; demodulacja
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wykrywanie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
cecha czegoś związanego z detekcją, np. parametry detekcyjności
SJP.pl
→ detekcja
SJP.pl
1. urządzenie do wykrywania czegoś;
2. urządzenie służące do wyodrębnienia z modulowanego prądu sygnału modulacyjnego; demodulator
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. urządzenie służące wykrywaniu obecności substancji, cząsteczek albo obiektów;
Detektor – urządzenie służące do wykrywania (detekcji) i ewentualnie rejestracji. Detekcji podlegać mogą różne obiekty, zjawiska i parametry fizyczne. Detektory stosuje się wówczas, gdy badany sygnał nie możne być zarejestrowany bezpośrednio zmysłami człowieka lub wówczas, gdy działa jako element urządzenia automatycznie reagującego na nadejście sygnału oraz wtedy, gdy pożądana jest bezobsługowa rejestracja sygnałów. Detektor zamienia wykrywany sygnał na formę możliwą do obserwacji lub rejestracji.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ detektor
przymiotnik
(1.1) techn. związany z detektorem; służący do wykrywania
SJP.pl
Wiktionary
osoba szukająca przedmiotów zakopanych pod ziemią za pomocą wykrywacza metali
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba poszukująca artefaktów historycznych przy pomocy detektora metali
SJP.pl
Wiktionary
kobieta szukająca przedmiotów zakopanych pod ziemią za pomocą wykrywacza metali
SJP.pl
1. człowiek zajmujący się odpłatnie wynajdywaniem informacji;
2. tajny agent śledczy policji kryminalnej
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) człowiek zajmujący się w sposób niejawny dochodzeniem, śledzeniem, rozwiązywaniem spraw o charakterze kryminalnym jako funkcjonariusz policji lub jako pracownik prywatnej agencji śledczej
Detektyw ( detective, z detego, co oznacza „odkryć, wykryć, wyjawić”.) – tytuł zawodowy osoby świadczącej usługi detektywistyczne oraz nazwa stanowiska utajnionego pracownika policji zajmującego się czynnościami śledczymi w sposób dyskretny. W niektórych krajach nazywany jest tak jawny funkcjonariusz policji albo innych służb ochrony porządku publicznego zajmujący się czynnościami śledczymi.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. dotyczący detektywa, związany z detektywem;
2. przedstawiający przygody, pracę detektywów
przymiotnik
(1.1) związany z detektywistyką i detektywami
SJP.pl
Wiktionary
działalność detektywistyczna lub śledcza
SJP.pl
1. kobieta zajmująca się odpłatnie wynajdywaniem informacji;
2. tajna agentka śledcza policji kryminalnej
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zaw. kobieta zajmująca się w sposób niejawny dochodzeniem, śledzeniem, rozwiązywaniem spraw o charakterze kryminalnym jako funkcjonariuszka policji lub jako pracowniczka prywatnej agencji śledczej
SJP.pl
Wiktionary
przestarzale:
1. detektywistyczny;
2. związany z detekcją sygnałów radiowych; detektorowy
SJP.pl
dawniej:
1. przymusowe zatrzymanie kogoś w areszcie lub zakładzie psychiatrycznym, najczęściej stosowane wobec sprawcy przestępstwa
2. bezprawne zatrzymanie cudzej własności
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) praw. przymusowe umieszczenie w zamkniętym ośrodku pod nadzorem, np. w szpitalu psychiatrycznym, ośrodku dla uchodźców
SJP.pl
Wiktionary
→ detencja
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z detencją, dotyczący detencji
SJP.pl
Wiktionary
środowiskowo: osoba zawodowo zajmująca się przygotowywaniem publikacji za pomocą komputera; DTP-owiec
SJP.pl
środek powierzchniowo czynny, tj. zmniejszający napięcie powierzchniowe wody; znajduje się w szamponach, płynach do mycia naczyń, proszkach do prania i innych środkach myjących i piorących
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. środek piorący, myjący lub czyszczący; także. substancja chemiczna zawarta w takim środku;
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: detergent
przymiotnik relacyjny
(1.1) chem. związany z detergentami, dotyczący detergentów
SJP.pl
Wiktionary
pogorszenie się stanu czegoś; zrujnowanie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pogorszenie stanu, spadek sprawności, przydatności, wartości
SJP.pl
Wiktionary
w językoznawstwie: wyraz nacechowany ujemnie, deprecjonująco; deterioratywum
SJP.pl
przymiotnik od: deterioracja
SJP.pl
w językoznawstwie: wyraz nacechowany ujemnie, deprecjonująco; deterioratiwum
SJP.pl
marka detergentu
SJP.pl
1. zdolność do podejmowania konkretnych, stanowczych decyzji spowodowana mocnym wewnętrznym przekonaniem i siłą woli;
2. determinacja płci - uwarunkowanie płci przez rodzaj chromosomu płciowego niesionego przez zapładniający plemnik;
3. dawniej: postanowienia, decyzja
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdecydowanie i wytrwałość w dążeniu do celu mimo przeciwności
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
parametr określający, wyznaczający coś, wpływający w zasadniczy sposób
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) czynnik mający decydujący wpływ
SJP.pl
Wiktionary
czynnik wpływający na coś w zasadniczy sposób
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. występujący w niektórych językach znak określający klasę pojęciową charakteryzującą dane słowo i umieszczany przed lub po nim;
De
Wiktionary oraz Wikipedia
zwolennik poglądu filozoficznego, że każde zdarzenie jest ściśle wyznaczone przez warunki, w jakich zachodzi
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zwolennik determinizmu
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zwolenniczka determinizmu
SJP.pl
Wiktionary
uwarunkowany przyczynowo, nieprzypadkowy
przymiotnik
(1.1) dotyczący determinizmu, związany z determinizmem, oparty na determinizmie
SJP.pl
Wiktionary
1. twierdzenie, że wszystkie zjawiska i działania są połączone związkiem przyczynowo-skutkowym;
2. pogląd filozoficzny głoszący, że każde zdarzenie jest jednoznaczne i uwarunkowane swoimi przyczynami
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) filoz. teoria przyczynowo-skutkowa zakładająca, że ciąg określonych zdarzeń nieuchronnie prowadzi do danego skutku, rezultatu;
Determinizm przyczynowy ( determinare – oddzielić, ograniczyć, określić) – koncepcja filozoficzna, według której wszystkie zdarzenia w ramach przyjętych paradygmatów są połączone związkiem przyczynowo-skutkowym, a zatem każde zdarzenie i stan jest "zdeterminowane" przez swoje uprzednio istniejące przyczyny (również zdarzenia i stany).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
wpływać na coś w decydujący sposób
czasownik przechodni niedokonany (dk. zdeterminować)
(1.1) mieć wpływ na przebieg czy wynik
(1.2) daw. przywodzić kogoś do postanowienia
SJP.pl
Wiktionary
wygładzanie i szlifowanie podłoża skalnego materiałem niesionym w dnie lodowca
Detersja – wygładzanie rzeźby terenu przez transportowany w stopie lodowca materiał morenowy. W wyniku detersji powstają m.in. wygłady lodowcowe.
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
1. usuwanie z organizmu substancji trujących; odtruwanie, detoksykacja;
2. oddział szpitalny, w którym przeprowadza się detoks;
3. potocznie: odwyk
SJP.pl
→ detoks
SJP.pl
usuwanie z organizmu substancji trujących; odtruwanie, detoks
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) toksykol. oczyszczanie organizmu z substancji trujących;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związany z detoksykacją
SJP.pl
1. huk towarzyszący eksplozji pocisków, wystrzałom, pękaniu wielkich mas jakiejś substancji itp. ;
2. rodzaj reakcji chemicznej przebiegającej wybuchowo, odznaczającej się bardzo dużą, stałą prędkością liniową rozprzestrzeniania się;
3. nadmiernie szybkie spalanie się paliwa w cylindrze silnika połączone z eksplozją
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) eksplozja materiału wybuchowego połączona z hukiem;
(1.2) spowodowanie detonacji (1.1)
(1.3) chem. reakcja chemiczna przebiegająca wybuchowo
(1.4) mech. nadmiernie szybkie spalanie się mieszanki paliwowej w cylindrze silnika połączone z charakterystycznym stukaniem
Detonacja ( détonation z detonare ‘grzmieć’) – wybuch (fala reakcji chemicznych) rozprzestrzeniający się w materiale wybuchowym z prędkością ponaddźwiękową, a najczęściej z wysoką prędkością hiperdźwiękową (z reguły wynosi od kilku tysięcy m/s do ponad 10 tysięcy m/s), powodujący powstanie w otaczającym go ośrodku fali uderzeniowej. Na jej czole występuje bardzo wysokie ciśnienie (do ok. 50 GPa) i temperatura (do ok. 5800 °C).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związany z detonacją
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z detonacją, służący do detonacji
SJP.pl
Wiktionary
niewielki ładunek materiału wybuchowego do detonacji właściwego ładunku
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ładunek materiału wybuchowego przenoszący detonację ze spłonki do kruszącego materiału wybuchowego;
Detonator:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przyrząd sygnalizujący zjawiska detonacji, stosowany w silnikach lotniczych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) inicjowanie, powodowanie detonacji
Wiktionary
1. eksplodować, wybuchać;
2. powodować wybuch;
3. książkowo: peszyć, onieśmielać;
4. w muzyce: grać lub śpiewać nieczysto; fałszować
SJP.pl
1. eksplodować, wybuchać;
2. powodować wybuch;
3. książkowo: peszyć, onieśmielać;
4. w muzyce: grać lub śpiewać nieczysto; fałszować
czasownik przechodni niedokonany (dk. zdetonować)
(1.1) powodować wybuch
(1.2) wywoływać onieśmielenie
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zdetonować)
(2.1) rozrywać się z hukiem; ulegać eksplozji
(2.2) muz. wykonywać dźwięki nieczysto
czasownik zwrotny niedokonany detonować się (dk. zdetonować się)
(3.1) być lub stawać się speszonym
SJP.pl
Wiktionary
działania po obaleniu rządów totalitarnych, mające na celu oczyszczenia życia politycznego, społecznego i kulturalnego z totalitaryzmu
SJP.pl
wyrywanie przez lodowiec bloków i okruchów skalnych z podłoża
Detrakcja – proces wyrywania, wydzierania przez lodowiec okruchów i bloków skalnych z podłoża poprzez działalność mechaniczną i zamróz.
SJP.pl
Wikipedia
proces odwracania tranzycji płciowej
De
SJP.pl
Wikipedia
nazwa handlowa antybiotyku stosowanego w dermatologii do leczenia ropnych zakażeń skóry, zawierającego chloramfenikol
SJP.pl
[czytaj: ditrojcki albo potocznie detrojcki] przymiotnik od: Detroit
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Detroit, dotyczący Detroit
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: ditrojczanin] mieszkaniec Detroit
SJP.pl
[czytaj: ditrojczanka] mieszkanka Detroit
SJP.pl
[czytaj: diTROJT albo potocznie deTROit] rzeka i miasto w Stanach Zjednoczonych
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. rzeka na granicy Kanady i Stanów Zjednoczonych;
(1.2) geogr. miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Michigan;
(1.3) geogr. toponim, nazwa kilku miast i gmin w Stanach Zjednoczonych;
Detroit (wym. []; z fr. "cieśnina") – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Michigan na północnym brzegu rzeki Detroit łączącej jeziora St. Clair i Erie. Na południu sąsiaduje z kanadyjskim miastem Windsor. Według danych z 2023 roku liczy 633,2 tys. mieszkańców, oraz 4,3 mln w obszarze metropolitalnym (14. co do wielkości metropolia Stanów Zjednoczonych).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. pozbawienie panującego monarchy władzy;
2. pozbawienie kogoś najwyższej pozycji w jakiejś grupie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) polit. pozbawienie monarchy jego władzy i tytułu;
(1.2) przen. pozbawienie kogoś (czegoś) pierwszego miejsca
Detronizacja (gr. "thrónos", tron) – rodzaj depozycji, pozbawienie panującego władcy tronu, pozbawienie urzędu siłą lub pokojowym traktatem. Najczęściej detronizacja jest skutkiem zamachu stanu.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związany z detronizacją
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z detronizacją, dotyczący detronizacji
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) usuwanie monarchy z tronu
Wiktionary
1. pozbawiać panującego monarchę władzy;
2. pozbawiać kogoś najwyższej pozycji w jakiejś grupie
czasownik niedokonany
(1.1) pozbawiać panującego władzy monarszej
(1.2) przen. pozbawiać kogoś stanowiska lub pozycji
SJP.pl
Wiktionary
1. rezygnacja z przynależności plemiennej lub jej zatracenie;
2. rezygnacja z odrębności plemiennych na rzecz nowego procesu narodowotwórczego w państwach postkolonialnych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) ekol. zwierzę odżywiające się detrytusem
Wiktionary
1. geologia: pokruszony materiał skalny;
2. ekologia: podlegająca rozkładowi lub silnie rozdrobniona materia organiczna pochodzenia zwierzęcego i roślinnego, występująca w toni wodnej w postaci zawiesiny lub w postaci osadów dennych, w środowisku lądowym wchodząca w skład próchnicy glebowej
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ekol. drobnoszczątkowa, martwa materia organiczna;
(1.2) geol. produkt rozpadu skał;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ detrytus
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do detrytusu, mający związek z detrytusem
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
nazwisko, m.in. Szczęsny Dettloff (1878-1961), polski historyk sztuki
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
z włoskiego: to samo, jak wyżej; ditto
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zob. dezubekizacja.
Wiktionary
izotop wodoru o liczbie masowej 2, którego jądro zawiera jeden proton i jeden neutron; ciężki wodór
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. izotop wodoru mający w jądrze jeden proton i jeden neutron;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. teatr. w starożytnej Grecji: drugi co do ważności aktor odgrywający rolę w antycznej sztuce greckiej
(1.2) rzad. liter. druga najważniejsza postać w narracji
Wiktionary
niedowidzenie barwy zielonej
Deuteranomalia – zaburzenie rozpoznawania barw, podobnie jak protanomalia charakteryzujące się jedynie obniżoną percepcją nasycenia (ale nie jaskrawości) zieleni. Barwa czerwona, pomarańczowa, żółta, kanarkowa i zielona są przesunięte w kierunku zieleni. Deuteranomalia dotyczy około 6% mężczyzn i około 0,4% kobiet (daje to około 95% wszystkich zaburzeń rozpoznawania barw u mężczyzn).
SJP.pl
Wikipedia
Deuteranopia (daltonizm) – wada wzroku, odmiana ślepoty barw, polegająca na nierozpoznawaniu barwy zielonej (lub myleniu jej z barwą czerwoną). Objawia się to dokładnie brakiem rozróżnienia koloru czerwonego, pomarańczowego, żółtego i zielonego. Percepcja jaskrawości nie zmienia się. Występuje za to brak rozróżnienia w percepcji składowych czerwonej i zielonej, co prowadzi do odbioru fioletu i cyjanu jako ten sam kolor.
Wikipedia
związek chemiczny zawierający deuter (ciężki izotop wodoru)
SJP.pl
dawniej: izotop wodoru o liczbie masowej 2, którego jądro zawiera jeden proton i jeden neutron; deuter, ciężki wodór
SJP.pl
umowna nazwa anonimowego autora rozdziałów 40-55 biblijnej Księgi Izajasza
De
SJP.pl
Wikipedia
księgi deuterokanoniczne - księgi Starego Testamentu, które chrześcijaństwo włączyło do kanonu Biblii później niż pozostałe; odrzucone wcześniej przez protestantyzm i judaizm; księgi wtórokanoniczne
przymiotnik
(1.1) rel. o księdze biblijnej: początkowo nieuznawany za kanoniczny
SJP.pl
Wiktionary
jądro atomowe deuteru, złożone z neutronu i protonu; deuton
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) fiz. chem. jądro atomu deuteru;
Deuteron – jądro atomowe deuteru, czyli izotopu wodoru #PATRZ, zwanego ciężkim wodorem. Deuteron składa się z jednego neutronu i jednego protonu.
Liczba atomowa deuteronu wynosi Z=1, zaś liczba masowa A=2, energia wiązania 2,225 MeV. Deuteron oznaczany jest symbolem chemicznym D, lub częściej symbolem d, przyjętym w zapisach przemian jądrowych.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związany z Księgą Powtórzonego Prawa (Deuteronomium)
SJP.pl
Księga Powtórzonego Prawa; ostatnia księga Pięcioksięgu
SJP.pl
→ deuter
przymiotnik
(1.1) chem. dotyczący deuteru, związany z deuterem, zasilany deuterem
SJP.pl
Wiktionary
jądro atomowe deuteru, złożone z neutronu i protonu; deuteron
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. fiz. chem. deuteron
SJP.pl
Wiktionary
żółtko
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) żółtko
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
[czytaj: dojcz] nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
deweloper;
1. osoba lub firma przeznaczająca środki finansowe na budowę domów w celu sprzedaży lub wynajmu;
2. osoba lub instytucja tworząca programy komputerowe
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
deweloperka;
1. kobieta przeznaczająca środki finansowe na budowę domów w celu sprzedaży lub wynajmu;
2. potocznie: rynek, branża budownictwa deweloperskiego
SJP.pl
→ developer; deweloperski
SJP.pl
nazwisko, m.in. Danny DeVito, amerykański aktor
SJP.pl
wyspa na Morzu Arktycznym
De
SJP.pl
Wikipedia
w hinduizmie: ogólna nazwa każdego z bogów uosabiających siły dobra i harmonii kosmicznej, biorących udział w tworzeniu świata
Dewa (sanskryt देव, trl. "deva", „świetlisty”, „jaśniejący”, „oświecony”, ang. Deva; w innych językach: tybetański "lha", chiński "tiān" (天), koreański "chǒn", japoński "ten", wiet. "thiên") – nieposiadająca ciała fizycznego istota nadprzyrodzona, bóg lub półbóg, występujący w religiach dharmicznych i mitach kultur azjatyckich. Żeńskim odpowiednikiem dewy jest dewi.
SJP.pl
Wikipedia
tancerka świątynna wykonująca klasyczne tańce hinduskie
Dewadasi (w sanskrycie boska niewolnica, port. "bailadeira" – tancerka, z fr. "bayadère" – bajadera) – tancerka kultowa w Indiach wykonująca klasyczne tańce indyjskie. Zazwyczaj mieszkała blisko świątyni, była oficjalnie uznawana za boską małżonkę i otaczana dużym szacunkiem. Rozpoczynała naukę tańca w bardzo młodym wieku, około szóstego roku życia.
SJP.pl
Wikipedia
Zobacz też: Dewajtis (serial telewizyjny).
Dewajtis. Powieść współczesna – pozytywistyczna powieść obyczajowa Marii Rodziewiczówny z 1889 roku.Pełny tekst: ' w Wikiźródłach
Wikipedia
obniżenie się wartości lub znaczenia czegoś; dewaluacja
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) obniżanie się wartości czegoś
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
obniżać wartość lub znaczenie czegoś; dewaluować
SJP.pl
1. urzędowe obniżenie wartości danej waluty w stosunku do złota lub walut zagranicznych; obniżenie się realnej wartości pieniędzy;
2. przenośnie: obniżenie się wartości lub znaczenia czegoś; dewaloryzacja
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ekon. urzędowe obniżenie kursu danej waluty;
(1.2) książk. obniżenie (się) wartości lub znaczenia czegoś
Dewaluacja (łac. "de" 'z (czego), od, niżej' (wskazujące na zmniejszenie) i "valor" 'wartość') – ustawowe bądź administracyjne osłabienie sztywnego kursu waluty narodowej wobec innych walut przez rząd lub bank centralny, np. w celu poprawienia bilansu płatniczego albo zwiększenia cenowej konkurencyjności zewnętrznej gospodarki danego kraju.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związany z dewaluacją
przymiotnik
(1.1) przym. od dewaluacja
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|dewaluować.
Wiktionary
1. przeprowadzać (przeprowadzić) reformę pieniężną opartą na dewaluacji;
2. przenośnie: obniżać (obniżyć) wartość lub znaczenie czegoś; dewaloryzować
czasownik
(1.1) ekon. urzędowo obniżać kurs danej waluty
(1.2) książk. obniżać wartość lub znaczenie czegoś
czasownik zwrotny
(2.1) książk. tracić na wartości
SJP.pl
Wiktionary
sylabiczne pismo północnoindyjskie używane do zapisu np. sanskrytu i hindi; nagari
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) jęz. pismo sylabiczne używane do zapisu m.in. sanskrytu i hindi;
SJP.pl
Wiktionary
celowe niszczenie czegoś
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bezwzględne niszczenie, rujnowanie
Dewastacja – umyślne i bezprawne spowodowanie szkody w mieniu, niszczenie czegoś w wyniku celowego działania lub następujące wskutek zaniedbań. W myśl prawa dewastacja jest zniszczeniem mienia i jest czynem zabronionym.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związany z dewastacją
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z dewastacją; mający na celu dewastację
SJP.pl
Wiktionary
osoba siejąca spustoszenie, zniszczenie
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) książk. osoba, która niszczy, dewastuje
SJP.pl
Wiktionary
kobieta siejąca spustoszenie, zniszczenie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|dewastować.
Wiktionary
niszczyć, pustoszyć, rujnować
czasownik przechodni
(1.1) niszczyć coś celowo
SJP.pl
Wiktionary
liczebnik główny
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziewiętnaście
Wiktionary
liczebnik główny
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziewiętnaście
Wiktionary
developer;
1. osoba lub firma przeznaczająca środki finansowe na budowę domów w celu sprzedaży lub wynajmu;
2. osoba lub instytucja tworząca programy komputerowe
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) bud. osoba lub przedsiębiorstwo inwestujące w budowę nieruchomości;
(1.2) inform. twórca oprogramowania
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) druk. magnetyczny proszek, który transportuje toner na wałek
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
developerka;
1. kobieta przeznaczająca środki finansowe na budowę domów w celu sprzedaży lub wynajmu;
2. potocznie: rynek, branża budownictwa deweloperskiego;
3. kobieta tworząca programy komputerowe
SJP.pl
zbytnie nagromadzenie budynków mieszkalnych wybudowanych przez deweloperów na jakimś terenie
SJP.pl
→ deweloper; developerski
SJP.pl
inwestowanie w budowę domów na sprzedaż
SJP.pl
rzadko: deweloperstwo - inwestowanie w budowę domów na sprzedaż
SJP.pl
w językoznawstwie: pochodzący, utworzony od czasownika; odczasownikowy
przymiotnik relacyjny
(1.1) gram. zob. odczasownikowy.
SJP.pl
Wiktionary
tkanina będąca imitacją aksamitu; dywetyna
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) rzad. z dewetyny
Wiktionary
[czytaj: diłej] nazwisko, m.in. John Dewey (1859-1952), amerykański filozof
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
Dewi (devanagari: देवी ; „Bogini”), Śri Devi – imię, którym nazywane są często wszystkie bóstwa żeńskie panteonu hinduistycznego, jako różne aspekty tej samej bogini. Dewi często uważana jest za główne bóstwo na równi z Wisznu i Śiwą. Jest bóstwem dobrotliwym jako Parwati, lub traktowana jest całkowicie niezależnie, a wówczas górę biorą jej groźniejsze aspekty w postaci Durgi i Kali.
Wikipedia
1. silne odchylenie od pewnych ustalonych wartości, norm w postępowaniu, zachowaniu itp. (np. dewiacja seksualna);
2. odchylenie kątowe między kierunkiem magnetycznym a kierunkiem wskazywanym przez igłę magnetyczną kompasu, wywołane przez obiekty znajdujące się w pobliżu kompasu;
3. zboczenie z właściwego kierunku
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) psych. zaburzenie osobowości
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co jest dewiacyjne
SJP.pl
Wiktionary
związany z dewiacją
przymiotnik relacyjny
(1.1) psych. związany z dewiacją, dotyczący dewiacji
SJP.pl
Wiktionary
→ dewiant
SJP.pl
osoba zachowująca się w sposób odbiegający od normy; dewiat
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) książk. psych. osoba cierpiąca na zaburzenia psychiczne, przejawiające się w zachowaniu odbiegającym od norm moralnych lub obyczajowych
SJP.pl
Wiktionary
kobieta zachowująca się w sposób odbiegający od normy
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. psych. kobieta cierpiąca na zaburzenia psychiczne, przejawiające się w zachowaniu odbiegającym od norm moralnych lub obyczajowych
SJP.pl
Wiktionary
osoba zachowująca się w sposób odbiegający od normy; dewiant
SJP.pl
specjalista w zakresie przeprowadzania dewiacji kompasu (ustalania różnicy między kursem kompasowym a kursem magnetycznym, spowodowanej zakłóceniami wskazań kompasu przez obiekty znajdujące się w jego pobliżu)
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
zachowywać się w sposób rażąco odbiegający od przyjętych norm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biol. pozbawienie funkcji życiowych organizmu lub tkanki;
(1.2) stomat. procedura stomatologiczna polegająca na celowym wywołaniu martwicy miazgi zębowej przy użyciu specjalnych środków chemicznych (zatrucie zęba)
Dewitalizacja (dosł. pozbawienie funkcji życiowych) - termin stosowany w wielu procedurach. W odniesieniu do stomatologii oznacza tak zwane zatrucie zęba. Zabieg ten polega na założeniu do ubytku zębowego na obnażony nerw środka chemicznego (np. parapasty, której podstawowym składnikiem jest paraformaldehyd) powodującego martwicę miazgi, a następnie jej mumifikację. W dendrologii natomiast dewitalizacja oznacza uśmiercenie drzewa (np. za pomocą środków chemicznych).
Wiktionary oraz Wikipedia
proces krystalizacji składników szkła, zachodzący w warunkach naturalnych pod wpływem zmian ciśnienia i temperatury lub w czasie produkcji wyrobów szklanych; odszklenie
SJP.pl
SJP.pl
tworzywo o jednorodnej, drobnoziarnistej strukturze, otrzymywane w wyniku odszklenia; tworzywo dewitryfikacyjne, dewitryfikator
SJP.pl
tworzywo o jednorodnej, drobnoziarnistej strukturze, otrzymywane w wyniku odszklenia; tworzywo dewitryfikacyjne, dewitryfikat
SJP.pl
1. zwięzła zasada, którą ktoś kieruje się w życiu; motto, sentencja, myśl przewodnia;
2. rzadkie zgrubienie od: dewizka (łańcuszek przy zegarku kieszonkowym)
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zasada postępowania, którą ktoś wyznaje
(1.2) herald. tekst umieszczony na wstędze pod herbem
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
potocznie: człowiek nielegalnie handlujący obcymi walutami; cinkciarz, waluciarz
SJP.pl
1. łańcuszek przy zegarku kieszonkowym;
2. zdrobnienie od: dewiza
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) łańcuszek do zegarka kieszonkowego
(1.2) zdrobn. od: dewiza
Dewizka – złoty lub srebrny łańcuszek do zegarka noszony obecnie tylko do żakietu.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ekon. relacja pomiędzy ilością dewiz (walut obcych) wydanych na określone składniki do wartości towarów z nich wyprodukowanych
(1.2) ekon. całkowite zapotrzebowanie na dewizy (walut obce)
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) ekon. wymagający relatywnie dużej ilości dewiz (walut obcych) wydanych na składniki potrzebne do bycia wytworzonym w stosunku do własnej wartości
(1.2) ekon. wymagający dużej ilości dewiz (walut obcych) w ujęciu całkowitym
Wiktionary
zapewniający dopływ dewiz
SJP.pl
potocznie: cudzoziemiec płacący w Polsce dewizami
SJP.pl
związany z dewizą
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z dewizami, dotyczący dewiz
SJP.pl
Wiktionary
zagraniczne środki płatnicze
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) ekon. zagraniczne środki płatnicze
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) M. B. W. lm. zob. dewiza.
Dewizy (tylko w l. mnogiej) – według polskiego prawa są to papiery wartościowe i inne dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walutach obcych. Nazwa pochodzi z franc. "devise" – „waluta”.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
w Polsce Ludowej:
1. potocznie: kobieta uprawiająca prostytucję za dewizy (zagraniczne środki płatnicze);
2. środowiskowo: oddział Milicji Obywatelskiej do zwalczania handlu dewizami
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gwara. przestępcza: prostytutka, która świadczy swoje usługi za dewizy
Dewizówka (ros. "Интердевочка") – radziecko-szwedzki dramat obyczajowy z 1989 roku w reżyserii Piotra Todorowskiego, na podstawie powieści Władimira Kunina.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
właściwy dewotom, dewotkom; nacechowany dewocją
przymiotnik
(1.1) rzad. nacechowany dewocją, właściwy dewocji
SJP.pl
Wiktionary
1. pobożność, gotowość służenia Bogu przez życie w zgodzie z religią;
2. przerost form zewnętrznej pobożności przy braku istotnych treści duchowych; bigoteria
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gorliwe spełnianie praktyk religijnych na pokaz przy jednoczesnym zaniedbaniu duchowości wewnętrznej;
Dewocja (łac. "devotio" – poświęcenie, ofiarowanie) lub bigoteria (z fr. "bigoterie") – pobożność, gorliwość w zachowaniach religijnych. Cechuje się zwykle rygoryzmem moralnym wobec zachowań własnych oraz innych ludzi. Termin „dewocja” może mieć znaczenie melioratywne jak i pejoratywne, z kolei „bigoteria” ma konotacje wyłącznie negatywne.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. przedmioty przedstawiające świętych lub symbolizujące prawdy wiary;
2. przedmioty używane w praktykach religijnych
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) hand. różne drobne przedmioty związane z kultem religijnym, zwykle te będące w obiegu handlowym;
Dewocjonalia (z łac. "devovere" – poświęcić) – drobne przedmioty kultu religijnego (np. medaliki, różańce, obrazki) znajdujące się w handlu.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) drobny przedmiot związany z kultem religijnym
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) dotyczący dewocjonalium
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co dewocyjne; cecha tych, którzy są dewocyjni
SJP.pl
Wiktionary
związany z dewocją
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z dewocją
przymiotnik jakościowy
(2.1) pogard. świętoszkowaty, przesadnie pobożny
SJP.pl
Wiktionary
odchodzenie od nauk i poglądów Jana Pawła II
SJP.pl
rodzaj kotletów
SJP.pl
w administracji - przeniesienie kompetencji z jednego organu na drugi
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
→ dewolucja; dewolutywny
SJP.pl
stan prawny przenoszący postępowanie do organu wyższej instancji
Dewolutywność – stan prawny przenoszący postępowanie do organu wyższej instancji. Dewolutywność spotykana jest w postępowaniu administracyjnym, administracyjnosądowym, cywilnym oraz karnym. Zaskarżony środek rozpatrywany jest przez organ wyższego stopnia w stosunku do tego, który ów środek wydał (w postępowaniu administracyjnym) albo sąd wyższej instancji.
SJP.pl
Wikipedia
→ dewolucja; dewolucyjny
SJP.pl
czwarty okres ery paleozoicznej, trwający od ok. 395 do ok. 345 mln lat temu, dzielący się na trzy epoki: dewon dolny, środkowy i górny; okres dewoński
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geol. czwarty okres geologiczny ery paleozoicznej;
Dewon – termin o dwojakim znaczeniu:
Dewon został nazwany od hrabstwa Devon w południowo-zachodniej Anglii, skąd pochodzą pierwsze zbadane skały tego systemu. System dewoński wydzielili Roderick Murchison i Adam Sedgwick w 1839 roku.
Na mapach i przekrojach geologicznych skały dewońskie znaczy się barwą brązową.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
człowiek świętoszkowaty, przesadnie religijny; bigot; pobożniś
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) przest. osoba manifestacyjnie pobożna
SJP.pl
Wiktionary
człowiek świętoszkowaty, przesadnie religijny; bigot; pobożniś
SJP.pl
kobieta manifestacyjnie religijna; bigotka; świętoszka; nabożnisia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) fż. od: dewot
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: dewon (np. okres dewoński)
przymiotnik
(1.1) geol. dotyczący dewonu, występujący, powstały w dewonie
SJP.pl
Wiktionary
utrata, zanik cechy ordynarności, nieprzyzwoitości
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
[czytaj: dejna] nazwisko, np. Kazimierz Deyna (1947-1989), polski piłkarz
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
przedrostek
(1.1) odwraca znaczenie wyrazu pierwotnego
Wiktionary
swobodny strój domowy poranny lub nocny; niekompletne ubranie, strój negliżowy
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) przest. żart. ubiór domowy, negliż
SJP.pl
Wiktionary
dawniej: swobodny, domowy ubiór ranny lub nocny: negliż, dezabil
SJP.pl
w psychologii: uniemożliwiający przystosowanie się do otoczenia, warunków, środowiska
przymiotnik jakościowy
(1.1) psych. taki, który uniemożliwia komuś przystosowanie się do otoczenia, warunków, środowiska
SJP.pl
Wiktionary
usunięcie z czegoś powietrza lub innych gazów
SJP.pl
odpowietrzać, pozbawiać gazu; dokonywać dezaeracji
SJP.pl
usuwanie tajnych agentów z urzędów, wojska itp.; deagenturyzacja
SJP.pl
odchodzenie od rolniczego charakteru gospodarki
SJP.pl
utrata aktualności, stanie się nieaktualnym
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) utrata aktualności
SJP.pl
Wiktionary
pozbawiać aktualności, czynić nieaktualnym; deaktualizować
SJP.pl
dezaktywizacja, deaktywacja;
1. oczyszczanie z elementów radioaktywnych;
2. pozbawienie czegoś aktywności
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pozbawienie albo osłabienie aktywności czegoś
(1.2) wyłączenie usługi
Dezaktywacja ("dez-" z fr. "dés-" od łac. "de-"; "aktywacja" z łac. "activus" 'czynny') – usuwanie substancji powodujących skażenie promieniotwórcze terenu, wody, żywności, sprzętu, uzbrojenia, itp.
Procesy dezaktywacji świadczone są przez specjalistyczne służby DDD.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ dezaktywacja; deaktywacyjny
SJP.pl
dezaktywacja, deaktywacja;
1. oczyszczanie z elementów radioaktywnych;
2. pozbawienie czegoś aktywności
SJP.pl
powodować brak aktywności w jakiejś dziedzinie
SJP.pl
deaktywować (niezalecane);
1. czynić nieaktywnym, wyłączać;
2. usuwać skażenie promieniotwórcze
czasownik przechodni niedokonany (dk. zdezaktywować)
(1.1) wyłączać funkcję czegoś
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
reakcja chemiczna polegająca na wyeliminowaniu z cząsteczki grupy aminowej; dezaminacja
SJP.pl
w biochemii: dezaminaza (adeninowa) - enzym katalizujący rozerwanie wiązania pomiędzy węglem i azotem, przy utworzeniu amoniaku jako produktu tej reakcji; aminohydrolaza adenozyny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. przejmowanie przez państwo oraz sprzedaży dóbr należących do Kościoła trwający oficjalnie od końca XVIII w. do XX w Hiszpanii
Dezamortyzacja (hiszp. desamortización) – hiszpański proces zainicjowanej przez państwo i regulowanej ustawowo redystrybucji ziemi; polegał on najpierw na wywłaszczaniu terenów będących pod kontrolą różnych instytucji (głównie Kościoła Katolickiego i wspólnot komunalnych), a następnie ich sprzedaży na licytacjach.
Wiktionary oraz Wikipedia
dawniej: dezaprobata - negatywna ocena czegoś
SJP.pl
negatywny stosunek do czegoś, negatywna ocena
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) negatywny stosunek do czegoś, negatywna ocena
SJP.pl
Wiktionary
ujemnie oceniać coś, nie pochwalać czegoś; potępiać
SJP.pl
SJP.pl
w informatyce: odtworzenie kodu źródłowego z programu zapisanego w kodzie maszynowym; deasemblacja
SJP.pl
w informatyce: program komputerowy tłumaczący język maszynowy na język asemblera; deasembler
SJP.pl
tworzenie stref pozbawionych broni nuklearnej; denuklearyzacja
SJP.pl
tworzyć terytoria pozbawione broni nuklearnej; denuklearyzować
SJP.pl
szkoda, strata
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) przest. strata, ubytek
SJP.pl
Wiktionary
pomniejszanie czyichś zasług lub wartości czegoś
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|dezawuować.
Wiktionary
nie uznawać czyjegoś prawa do jakichś działań
czasownik przechodni niedokonany (dk. zdezawuować)
(1.1) umniejszać wartość czegoś lub czyjeś zasługi
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: stary, zniszczony lub podniszczony przedmiot; rupiec, grat, gruchot
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy
(1.1) pot. stary, wyeksploatowany, zniszczony samochód
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|dezelować.
Wiktionary
potocznie: niszczyć w wyniku używania; dezolować
czasownik niedokonany (dk. brak)
(1.1) pot. niszczyć coś wskutek intensywnego używania
SJP.pl
Wiktionary
1. ucieczka z wojska;
2. przenośnie: ucieczka skądś lub rezygnacja z czegoś z braku odwagi, by stawić czoła trudnościom
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ucieczka z wojska
(1.2) odejście skądś, rezygnacja, odstąpienie
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z dezercją, dotyczący dezercji
Wiktionary
1. żołnierz, który uciekł z wojska; zbieg;
2. przenośnie: osoba unikająca obowiązków, czegoś sprawiającego kłopot; kapitulant, kunktator
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) wojsk. mężczyzna dokonujący dezercji – ucieczki z wojska
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
kobieta uciekająca z wojska
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wojsk. kobieta dokonująca dezercji – ucieczki z wojska
SJP.pl
Wiktionary
1. dopuszczać się dezercji, uciekać z wojska;
2. przenośnie: uciekać z jakiegoś miejsca, aby uniknąć czegoś przykrego, niewygodnego, sprawiającego kłopot
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zdezerterować)
(1.1) wojsk. opuszczać bez zezwolenia swoje stanowisko, jednostkę wojskową lub miejsce obowiązkowej służby
(1.2) pot. porzucać coś nagle i nielegalnie
SJP.pl
Wiktionary
→ dezerter
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z dezerterem, dotyczący dezertera
SJP.pl
Wiktionary
proces powstawania obszarów pustynnych; desertyfikacja, pustynnienie
SJP.pl
DZ - dezeta - typ łodzi żaglowej
DZ
SJP.pl
Wikipedia
ograniczenie wpływu władz państwowych na gospodarkę, usamodzielnienie i prywatyzacja przedsiębiorstw; deetatyzacja
SJP.pl
mała dezeta (łódź żaglowa)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto w południowo-zachodnim Iranie, w ostanie Chuzestan;
Dezful (perski: دزفول) – miasto w południowo-zachodnim Iranie, w ostanie Chuzestan, nad rzeką Dez, przy Kolei Transirańskiej.
W 2011 roku miejscowość liczyła 248 380 mieszkańców; dla porównania, w 2006 było ich 235 819, w 1996 – 202 639[], zaś w 1966 – około 84,5 tysiąca. Ośrodek przemysłu spożywczego i skórzanego. Wyrabia się tam dywany. Miejscowość leży na trasie Kolei Transirańskiej.
Wiktionary oraz Wikipedia
usuwanie lub przekształcanie danych pozwalających zidentyfikować konkretną osobę; deidentyfikacja
SJP.pl
[czytaj: dez-ideologizacja] pozbawienie czegoś charakteru ideologicznego, oddzielenie od ideologii, zaprzestanie kierowania się jakąś ideologią
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pozbawienie czegoś charakteru ideologicznego
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: dez-iluzja] brak, pozbawienie iluzji
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) brak iluzji
(1.2) pozbawienie złudzeń, rozczarowanie
SJP.pl
Wiktionary
→ deziluzja [czytaj: dez-iluzyjny]
przymiotnik
(1.1) dotyczący deziluzji
SJP.pl
Wiktionary
proces spadku znaczenia przemysłu w gospodarce, ograniczanie produkcji przemysłowej i zatrudnienia w tym sektorze; odprzemysłowienie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zanikanie uprzemysłowienia;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: dez-inflacja] w ekonomii: spadek tempa inflacji, wolniejszy wzrost cen
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ekon. spadek tempa inflacji przy zachowaniu jej dodatniej wartości;
Dezinflacja – obniżanie stopy inflacji, czyli wolniejszy wzrost cen.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ dezinflacja [czytaj: dez-inflacyjny]
przymiotnik
(1.1) przym. od dezinflacja
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: dez-informacja]
1. fałszywa, rzekoma informacja;
2. zamierzone wprowadzanie w błąd
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wprowadzenie kogoś w błąd przez podanie mylących lub fałszywych informacji;
Dezinformacja – zamierzona i konsekwentna formuła
przekazu informacji w tym fałszywych lub zmanipulowanych oraz fabrykowanie takiego przekazu poprzez tworzenie różnego rodzaju nieprawdziwych dokumentów, obrazów graficznych, zdjęć zmodyfikowanych, filmów, organizacji itd. które wprowadzają w błąd (powodują powstanie obrazu świata niezgodnego z rzeczywistością) i wywołują określone efekty w postaci:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: dez-informacyjny] przymiotnik od: dezinformacja
przymiotnik
(1.1) książk. związany z dezinformacją, celowo wprowadzający w błąd
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: dez-informator] osoba wprowadzająca kogoś w błąd; matacz, krętacz, kombinator
SJP.pl
kobieta wprowadzająca kogoś w błąd; mataczka, krętaczka, kombinatorka
SJP.pl
[czytaj: dez-informować] wprowadzać w błąd podając fałszywe informacje, udzielać mylących informacji
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) książk. celowo wprowadzać w błąd przez podanie mylących lub fałszywych informacji
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: dez-instalacja] usunięcie zainstalowanego programu komputerowego; deinstalacja, odinstalowanie
De
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: dez-instalator] program do odinstalowywania innych programów; deinstalator
SJP.pl
usuwać zainstalowany program komputerowy; odinstalowywać, deinstalować
SJP.pl
[czytaj: dez-integracja] dezyntegracja;
1. osłabienie integralności lub rozpad całości na elementy cząstkowe;
2. w psychologii: osłabienie lub rozpad wewnętrznej organizacji psychiki (osobowości);
3. w geologii: rozpad skał na bloki, płyty lub ziarna pod wpływem zmian temperatury lub rozrastania się korzeni roślin
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rozpad jakiejś całości
(1.2) osłabienie czynników jednoczących
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: dez-integracyjny] związany z dezintegracją (dezyntegracją); dezyntegracyjny
przymiotnik
(1.1) dotyczący dezintegracji
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: dez-integralny] nieobejmujący wszystkich elementów; dezyntegralny
SJP.pl
[czytaj: dez-integrator] maszyna do rozdrabniania brył na kawałki określonej wielkości; kruszarka, rozdrabniarka; łamacz; dezyntegrator
SJP.pl
[czytaj: dez-integrować] powodować dezintegrację, pozbawiać spójności, jednolitości; dezyntegrować
SJP.pl
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zarz. eliminowanie pośredników z łańcucha dostaw i świadczonych usług;
Dezintermediacja („odpośredniczenie”) – pojęcie stosowane w ekonomii oznaczające eliminowanie pośredników.
W miejsce rozwijania tradycyjnych kanałów dystrybucji, które zawierają pewne rodzaje pośrednictwa (jak np. dystrybutor, hurtownik, broker czy agent), przedsiębiorstwa mogą obsługiwać każdego klienta w sposób bezpośredni (np. przez Internet). Głównym celem tego typu rozwiązań jest ograniczanie kosztów.
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: dez-inwestycja] wyzbycie się aktywów o niskiej produktywności lub uznanych za zbędne; dywestycja
SJP.pl
[czytaj: dez-inwestycyjny] związany z dezinwestycją (formą restrukturyzacji przedsiębiorstwa), dotyczący dezinwesycji, np. transakcja dezinwestycyjna
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od dezodorant
Wiktionary
1. kosmetyk eliminujący lub osłabiający przykry zapach ciała;
2. środek do odświeżania powietrza
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hig. produkt kosmetyczny pomagający zwalczać nieprzyjemny zapach ciała i jego potu;
Dezodorant – środek chemiczny pomagający zwalczać nieprzyjemny zapach ciała.
Pierwsze wzmianki o pierwowzorze dezodorantu pojawiły się około 5500 lat temu na terenie dzisiejszych Chin. Początkowo były to olejki naturalne na bazie ziół, kwiatów i ałunu, zawierającego sole glinu W Europie odpowiedniki dzisiejszych dezodorantów pojawiły się w I wieku p.n.e, 3400 lat później niż w Chinach. Uzyskiwane były również ze związków glinu przez Rzymian.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
dezodoryzować;
1. usuwać przykry zapach, niemiłą woń z produktów lub pomieszczeń; odwaniać;
2. dezodorować się - używać preparatu zmniejszającego lub eliminującego nieprzyjemny zapach ciała
SJP.pl
likwidacja przykrej woni z produktów lub pomieszczeń
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) usuwanie niemiłego zapachu;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
odwaniacz;
1. substancja eliminująca lub osłabiająca nieprzyjemne zapachy
2. urządzenie przemysłowe do odwaniania produktów
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) przyrząd do dezodoryzowania
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|dezodoryzować.
Wiktionary
dezodorować;
1. usuwać przykry zapach, niemiłą woń z produktów lub pomieszczeń; odwaniać;
2. dezodoryzować się - używać preparatu zmniejszającego lub eliminującego nieprzyjemny zapach ciała
czasownik
(1.1) usuwać niemiły zapach
SJP.pl
Wiktionary
usuwanie tlenu ze związku chemicznego; odtlenianie, redukcja
SJP.pl
hormon wytwarzany przez korę nadnerczy, mający wpływ na gospodarkę sodu i potasu w ustroju; DOCA
SJP.pl
enzym trawienny pochodzenia trzustkowego; deoksyrybonukleaza
SJP.pl
kwas dezoksyrybonukleinowy - organiczny związek chemiczny pełniący rolę nośnika informacji genetycznej organizmów żywych i wirusów; DNA, kwas deoksyrybonukleinowy
przymiotnik
(1.1) daw. chem. tylko w wyrażeniu: kwas dezoksyrybonukleinowy
SJP.pl
Wiktionary
pięciowęglowy cukier wchodzący w skład DNA; deoksyryboza
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biochem. zob. deoksyryboza.
SJP.pl
Wiktionary
przestarzałe: rozpacz, desperacja
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. zniszczenie, spustoszenie
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: niszczyć w wyniku używania; dezelować
SJP.pl
brak organizacji, porządku; nieład, zamęt, rozprzężenie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) brak porządku, zamęt w jakiejś strukturze, działaniu
SJP.pl
Wiktionary
związany z dezorganizacją
SJP.pl
osoba wprowadzająca zamęt, chaos, niszcząca coś zorganizowanego
SJP.pl
1. powodować dezorganizację, niszczyć ład; rozprzęgać;
2. dezorganizować się - ulegać dezorganizacji; rozprzęgać się
czasownik przechodni niedokonany (dk. zdezorganizować)
(1.1) zaburzać lub likwidować uporządkowaną strukturę czegoś; wywoływać dezorganizację
czasownik zwrotny niedokonany dezorganizować się (dk. zdezorganizować się)
(2.1) ulegać dezorganizacji
SJP.pl
Wiktionary
1. powodować dezorganizację, niszczyć ład; rozprzęgać;
2. dezorganizować się - ulegać dezorganizacji; rozprzęgać się
SJP.pl
1. utrata, brak orientacji;
2. mylny, błędny pogląd;
3. zaburzenie orientacji związanej z miejscem, czasem, sytuacją lub własną osobą
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) brak orientacji w jakiejś sprawie, niewłaściwy pogląd
(1.2) utrata lub zaburzenie orientacji dotyczącej czasu, miejsca, sytuacji lub tożsamości
SJP.pl
Wiktionary
1. powodować utratę orientacji, wprowadzać w błąd; mylić;
2. dezorientować się - tracić orientację
SJP.pl
1. powodować utratę orientacji, wprowadzać w błąd; mylić;
2. dezorientować się - tracić orientację
SJP.pl
potocznie: ogół działań mających na celu zniwelowanie efektów działania UB i SB w PRL i pozbawienie agentów tych służb wpływów na życie polityczne i gospodarcze
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) polit. publ. element dekomunizacji, postulat pozbawienia przywilejów byłych funkcjonariuszy służb bezpieczeństwa PRL;
Dezubekizacja (nienormatywne formy: deubekizacja, deesbekizacja) – postulat zgłaszany przez różne ugrupowania określające się jako antykomunistyczne dotyczący pozbawienia przywilejów byłych funkcjonariuszy służb bezpieczeństwa PRL. Dezubekizacja jest elementem szeroko rozumianej dekomunizacji.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik
(1.1) publ. związany z dezubekizacją, dotyczący dezubekizacji
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
1. odchodzenie od miejskiego charakteru zabudowy;
2. odpływ ludności miejskiej na wieś;
3. tendencja do unikania zwartych skupień w planowaniu i budowaniu miast; dezurbanizm
De
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
tendencja do unikania zwartych skupień w planowaniu i budowaniu miast; dezurbanizacja
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od dezyderat
Wiktionary
jasno sformułowane żądanie, życzenie lub propozycja; postulat, dezyderium, desiderium
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) książk. jasno wyrażone żądanie, życzenie, postulat
(1.2) praw. spisany zbiór postulatów uchwalony przez komisję sejmową, skierowany do jednego z określonych w ustawie organów;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
poemat napisany przez Maxa Ehrmanna, zawierający wskazówki odnośnie dobrego życia
Dezyderata, oryg. ang. "Desiderata" (dezyderaty, życzenia) – poemat napisany przez Maxa Ehrmanna, zawierający wskazówki na temat dobrego życia.
Polskie tłumaczenie "Dezyderatów" w przekładzie Andrzeja Jakubowicza ukazało się w książce Kazimierza Jankowskiego „Hipisi w poszukiwaniu ziemi obiecanej” (Warszawa 1972).
SJP.pl
Wikipedia
dawniej: jasno sformułowane żądanie, życzenie lub propozycja; postulat, dezyderat, desiderium
Dezyderia – żeński odpowiednik imienia Dezydery. Oznacza "upragniona".
Dezyderia imieniny obchodzi razem z Dezyderym/Dezyderiuszem: 11 lutego i 23 maja.
SJP.pl
Wikipedia
dawniej: jasno sformułowane żądanie, życzenie lub propozycja; postulat, dezyderat, desiderium
SJP.pl
imię męskie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
Dezyderiusz z małżonką; Dezyderiuszowie
SJP.pl
Dezyderiusz z małżonką; Dezyderiuszostwo
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Dezyderiusza lub z nim związany
SJP.pl
Dezydery z małżonką; Dezyderowie
SJP.pl
Dezydery z małżonką; Dezyderostwo
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Dezyderego lub z nim związany
SJP.pl
imię męskie
Dezydery, również: Dezyderiusz lub Dezyder – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa "desiderius" oznaczającego „upragniony”. Imię to jest obecne w Polsce od XIII w. Patronem imienia jest m.in. św. Dezydery, arcybiskup Bourges.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Dezyderii lub z nią związany
SJP.pl
niszczenie drobnoustrojów chorobotwórczych lub gnilnych w celu zapobiegnięcia zakażeniu; odkażanie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odkażanie, postępowanie mające na celu maksymalne zmniejszenie liczby drobnoustrojów w odkażanym materiale;
Dezynfekcja, odkażanie – postępowanie mające na celu niszczenie drobnoustrojów i ich przetrwalników. Dezynfekcja niszczy formy wegetatywne mikroorganizmów, ale nie zawsze usuwa formy przetrwalnikowe. Zdezynfekowany materiał nie musi być jałowy. Dezynfekcja, w przeciwieństwie do antyseptyki, dotyczy przedmiotów i powierzchni użytkowych.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik
(1.1) taki, który dezynfekuje
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) med. usuwanie drobnoustrojów chorobotwórczych
Wiktionary
niszczyć drobnoustroje chorobotwórcze lub gnilne w celu zapobiegnięcia zakażeniu; odkażać
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) dokonywać dezynfekcji
SJP.pl
Wiktionary
środek służący do dezynfekcji
SJP.pl
człowiek zatrudniony przy dezynfekowaniu, przeprowadzający dezynfekcję
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba, która dezynfekuje
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) przyrząd do dezynfekcji
SJP.pl
Wiktionary
kobieta zatrudniona przy dezynfekowaniu, przeprowadzająca dezynfekcję
SJP.pl
środek do niszczenia drobnoustrojów; antyseptyk, środek dezynfekcyjny (odkażający)
SJP.pl
niszczyć drobnoustroje chorobotwórcze lub gnilne w celu zapobiegnięcia zakażeniu; odkażać
SJP.pl
tępienie owadów i innych szkodliwych stawonogów, zwłaszcza środkami chemicznymi
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) tępienie stawonogów ze względów sanitarnych i gospodarczych;
De
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związany z dezynsekcją
SJP.pl
tępić owady i inne szkodliwe stawonogi, zwłaszcza środkami chemicznymi
SJP.pl
dezintegracja;
1. osłabienie integralności lub rozpad całości na elementy cząstkowe;
2. w psychologii: osłabienie lub rozpad wewnętrznej organizacji psychiki (osobowości);
3. w geologii: rozpad skał na bloki, płyty lub ziarna pod wpływem zmian temperatury lub rozrastania się korzeni roślin
SJP.pl
związany z dezyntegracją (dezintegracją); dezintegracyjny
SJP.pl
nieobejmujący wszystkich elementów; dezintegralny
SJP.pl
maszyna do rozdrabniania brył na kawałki określonej wielkości; kruszarka, rozdrabniarka, dezintegrator, łamacz
SJP.pl
powodować dezyntegrację, pozbawiać spójności, jednolitości; dezintegrować
SJP.pl
czasownik
(1.1) gw-pl|księstwo łowickie. uciekać z wojska
(1.2) gw-pl|księstwo łowickie. rzad. robić wiwisekcję
Wiktionary
nadmierna swoboda w zachowaniu; nonszalancja
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) lekceważące, zbyt swobodne zachowanie
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. deszcz
Wiktionary