przedrostek
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających dwukrotne wystąpienie czegoś
Wiktionary
w fizyce: związany z przepływem energii, np. proces diabatyczny - proces, w którym następuje wymiana ciepła z otoczeniem
SJP.pl
magmowa skała żyłowa; doleryt
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geol. magmowa skała żyłowa;
Diabaz (inna nazwa doleryt) – magmowa skała wulkaniczna o składzie mineralnym bazaltu, ale o grubszym ziarnie (paleobazalt). Najczęściej nazywa się tak skały powstałe w erze paleozoicznej, zwłaszcza w dolnej jej części. Zawiera dużo wapnia. Składa się z plagioklazu i piroksenu, ma strukturę ofitową.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: diabaz
przymiotnik relacyjny
(1.1) wykonany z diabazu, zawierający diabaz
SJP.pl
Wiktionary
człowiek nieznośny, przekorny
Diabelec – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Górzno.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.
SJP.pl
Wikipedia
przysłówek sposobu
(1.1) pot. ekspr. w sposób bardzo silny
Wiktionary
przenośnie: ogromny, niesamowity; diaboliczny, diabelski, piekielny
przymiotnik dzierżawczy
(1.1) książk. należący do diabła
przymiotnik relacyjny
(2.1) książk. związany z diabłem, dotyczący diabła
przymiotnik jakościowy
(3.1) książk. mający cechy diabelskie
(3.2) pot. taki, o którym mówiący ma złe zdanie
(3.3) pot. niezwykły
SJP.pl
Wiktionary
diaboliczny;
1. mający cechy przypisywane diabłu; szatański;
2. przebiegły, niebezpieczny; szatański;
3. przenośnie: ogromny, niesamowity; diabelny, piekielny
przymiotnik
(1.1) związany z diabłem, dotyczący diabła
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek sposobu
(1.1) w sposób diabelski, przebiegły
(1.2) pot. bardzo mocno
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest diabelskie; cecha tych, którzy są diabelscy
SJP.pl
Wiktionary
potocznie:
1. cechy przypisywane diabłu, np. zło, przebiegłość;
2. coś złośliwego, denerwującego, niebezpiecznego lub ktoś o takich cechach
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) działanie lub skutki działania diabła
SJP.pl
Wiktionary
nazwa handlowa leku przeciwcukrzycowego zawierającego tolbutamid
SJP.pl
specjalista zajmujący się leczeniem cukrzycy
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem cukrzycy i jej powikłań
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) med. lekarka specjalistka diabetologii
SJP.pl
Wiktionary
dział medycyny, nauka zajmująca się przyczynami, rozpoznaniem i leczeniem cukrzycy
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem cukrzycy oraz jej powikłań;
Di
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z diabetologią, dotyczący diabetologii, leczenia cukrzycy
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
chora na cukrzycę
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta chora na cukrzycę, cukrzyczka
SJP.pl
Wiktionary
→ diabetyk; cukrzycowy
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z cukrzycą, dotyczący cukrzycy
SJP.pl
Wiktionary
człowiek chory na cukrzycę
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) med. osoba chora na cukrzycę
SJP.pl
Wiktionary
1. zły duch, wyobrażany jako istota z rogami, ogonem i kopytami; szatan, czart, bies;
2. potocznie: ktoś zły, niebezpieczny, nieznośny;
3. potocznie: ktoś zdolny, odważny, sprytny
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy
(1.1) rel. mit. upadły anioł, kuszący do grzechu;
(1.2) pot. przen. o kimś niebezpiecznym, denerwującym lub złym
(1.3) pot. przen. o człowieku ze szczególnymi zdolnościami
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) zool. nazwa systematyczna|Sarcophilus|ref=tak., rodzaj ssaka z rodziny niełazów;
(2.2) icht. zob. diabeł morski.
Demon (z gr. δαίμων "daimon" – dosł. ten, który coś rozdziela lub ten, który wie; dæmon) – w wielu religiach i wierzeniach uosobienie niematerialnego bytu duchowego.
W starożytnej Grecji pojęcie to pierwotnie miało charakter neutralny lub pozytywny, oznaczając pomniejsze bóstwa, duchy opiekuńcze lub wręcz głos sumienia. Z czasem, głównie pod wpływem religii abrahamowych (judaizmu, a następnie chrześcijaństwa), pojęcie to nabrało niemal wyłącznie znaczenia pejoratywnego.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zdrobnienie od: diabeł
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy
(1.1) zdrobn. od diabeł
(1.2) mały diabeł
(1.3) pot. przen. urwis, łobuziak
(1.4) lud. kukła postaci diabła, rekwizyt zabaw ludowych
(1.5) daw. hazardowa gra karciana
(1.6) meteorol. wir pyłowy
Diabełek – położone na wysokości ok. 1470 m siodełko pomiędzy Wielką Kopą Królową (1531 m) a Skupniowym Upłazem (ok. 1475 m) w polskich Tatrach Zachodnich. Nazwa pochodzi od tego, że podczas wichury wiatr porywa tutaj ziarenka piasku i sypie nimi w oczy „jak sam diabeł”. Do Doliny Olczyskiej opada z niej na północ Żleb Roja o deniwelacji ok. 300 m, w południowo-zachodnim kierunku do Długiego Żlebu w Jaworzynce opada stromy, skalisto-trawiasty stok.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
Diablak lub Babia Góra ( Babia hora, 1724 m) – najwyższy szczyt masywu Babiej Góry w Paśmie Babiogórskim w Beskidzie Żywiecko-Orawskim (w regionalizacji według Jerzego Kondrackiego w Beskidzie Żywieckim, w słowackiej Oravské Beskydy). W masywie Babiej Góry wyróżniono wiele wierzchołków, aby więc sprecyzować, o który dokładnie z nich chodzi, dla najwyższego używa się odrębnej nazwy Diablak.
Wikipedia
forma rzeczownika.
(1.1) Ms., W. lp. od: diabeł
Diable (zapis stylizowany: D I A B L E) – piąty singel polskiego piosenkarza Dawida Podsiadły z jego czwartego albumu studyjnego, zatytułowanego "Lata dwudzieste". Singel został wydany 13 września 2023.
Kompozycja znalazła się na 8. miejscu listy OLiA, najczęściej odtwarzanych utworów w polskich rozgłośniach radiowych. Nagranie otrzymało w Polsce status platynowego singla, przekraczając liczbę 50 tysięcy sprzedanych kopii.
Wiktionary oraz Wikipedia
związany z diabłem; diabelski
przymiotnik dzierżawczy
(1.1) należący do diabła
przymiotnik relacyjny
(2.1) związany z diabłem, dotyczący diabła
przymiotnik jakościowy
(3.1) charakterystyczny dla diabła, mający cechy diabła
forma rzeczownika.
(4.1) M. i W. lm. zob. diabeł.
SJP.pl
Wiktionary
→ diabeł
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) folk. mit. żeńska forma diabła
(1.2) przen. zła kobieta
(1.3) przen. wiedźma, czarownica
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
malutki demon, imp
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy
(1.1) diabełek, złośliwy duszek
Diablik ( Teufelsgraben, Höllen Graben) – struga na ziemi prudnickiej, w południowo-zachodniej Polsce, w województwie opolskim, powiecie prudnickim, gminie Biała. Dopływ Brodni.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zgrubienie od: diabeł
SJP.pl
przysłówek
(1.1) pot. bardzo
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
krążek albo pałeczka z kruchego lub francuskiego ciasta, podawane do zup czystych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kulin. dodatek do czystych zup, podawany na gorąco, w postaci zapiekanych kromek bułki paryskiej lub paluszków bądź krążków z kruchego lub francuskiego ciasta;
Diablotka ( diablotins „diabełki, łakocie”) – wypiek z ciasta francuskiego lub kruchego w kształcie krążka lub pałeczki, podawany do bulionu lub barszczu.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zdrobnienie od: diablę
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zdrobn. od diablę
(1.2) mit. mały diabeł
(1.3) pot. figlarne dziecko
SJP.pl
Wiktionary
mały diabeł, potomek diabła
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) mit. mały diabeł
(1.2) pot. figlarny malec
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek sposobu
(1.1) w sposób typowy dla diabelskiego zachowania
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: diabolicznie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: diaboliczny; bardziej diaboliczny
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest diaboliczne; cecha tych, którzy są diaboliczni
SJP.pl
Wiktionary
diabelski;
1. mający cechy przypisywane diabłu; szatański;
2. przebiegły, niebezpieczny; szatański;
3. przenośnie: ogromny, niesamowity; diabelny, piekielny
przymiotnik jakościowy
(1.1) taki, który przejawia cechy diabła
SJP.pl
Wiktionary
przypisywanie komuś lub czemuś cech diabelskich, szatańskich
SJP.pl
ogół cech zwykle przypisywanych diabłu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) cecha tego co diaboliczne, cecha tego co przejawia diabeł
SJP.pl
Wiktionary
przypisywać cechy diabła; demonizować
SJP.pl
rodzaj gry zręcznościowej polegającej na podrzucaniu i chwytaniu obracającej się szpulki sznurkiem umocowanym na dwóch pałeczkach
Diabolo – zabawa zręcznościowa wymyślona ok. 2000 roku p.n.e. w Chinach, polegająca na obracaniu za pomocą dwóch kijków połączonych ze sobą cienką linką, zabawki w kształcie klepsydry, zwanej właśnie diabolo. W 1906 roku Francuz Gustave Philippart opracował diabolo składające się z dwóch połączonych ze sobą za pomocą śruby metalowych półkul. Z czasem zaczęto stosować półkule z tworzyw sztucznych (najczęściej z gumy).
SJP.pl
Wikipedia
zaburzenie odżywiania u cukrzyków polegające na pomijaniu wstrzykiwania insuliny w celu utraty na wadze
Diabulimia – zaburzenie odżywiania specyficzne dla osób chorujących na cukrzycę typu 1. Od innych zaburzeń tego typu, ujętych w klasyfikacji DSM-5, odróżnia ją intencjonalne unikanie lub redukowanie przyjmowanych dawek insuliny w celu redukcji lub utrzymania masy ciała.
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: di-acetyl] organiczny związek chemiczny zbudowany z dwóch grup acetylowych; dwuacetyl, biacetyl
Diacetyl, 2,3-butanodion, dimetyloglioksal, – organiczny związek chemiczny zbudowany z dwóch grup acetylowych ().
SJP.pl
Wikipedia
silny narkotyk z grupy opiatów, pochodna morfiny; heroina, diamorfina
SJP.pl
→ diacetyl; dwuacetylowy
SJP.pl
rodzaj zmiękczającego tynku
SJP.pl
diachroniczność;
1. następstwo zjawisk, czynności lub procesów w czasie;
2. w językoznawstwie: analiza faktów językowych uwzględniająca ich rozwój w czasie
SJP.pl
diachronia;
1. następstwo zjawisk, czynności lub procesów w czasie;
2. w językoznawstwie: analiza faktów językowych uwzględniająca ich rozwój w czasie
SJP.pl
dotyczący diachronii
przymiotnik relacyjny
(1.1) jęz. uwarunkowany czasowo
SJP.pl
Wiktionary
zdrobnienie od: diak
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zdrobn. od diak
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
zespół dwóch elementów
Di
SJP.pl
Wikipedia
przedstawiciel podrzędu dużych czworonogów żyjących w karbonie i permie
SJP.pl
przedstawiciel podrzędu dużych czworonogów żyjących w karbonie i permie
Diadektomorfy (Diadectomorpha) – klad dużych czworonogów żyjących w Euroameryce w karbonie i wczesnym permie oraz na obszarze dzisiejszych Chin w późnym permie, blisko spokrewnionych z przodkami owodniowców. Obejmuje duże (do 2 metrów długości) formy drapieżne i jeszcze większe (do 3 metrów) roslinożerne, częściowo wodne lub w pełni lądowe.
SJP.pl
Wikipedia
złota lub srebrna przepaska na głowę wysadzana drogimi kamieniami
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) złota lub srebrna opaska na głowę, zakładana przez królów, książęta i duchownych jako oznaka ich władzy;
Diadem (z fr. "diadème" od διάδημα diádēma, łac. "dĭădēmă" – przepaska, przewiązka) – ozdobna opaska z drogiej tkaniny lub obręcz ze szlachetnego metalu (złota, srebra), na ogół dodatkowo wysadzana szlachetnymi kamieniami.
Noszona na głowie jako oznaka władzy królewskiej (książęcej, cesarskiej) lub kapłańskiej (pierwowzór korony). Znana od czasów starożytnych; od średniowiecza coraz częściej używana jako ozdoba fryzury – zwłaszcza kobiecej, aż do czasów dzisiejszych.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rodzina morskich ryb z rzędu okoniokształtnych
Diademkowate (Pseudochromidae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych.
SJP.pl
Wikipedia
→ diadem
SJP.pl
1. wódz macedoński, który po śmierci Aleksandra Wielkiego władał jego imperium;
2. dziedzic, potomek, następca;
3. epoka (wojny) diadochów - okres po śmierci Aleksandra Wielkiego, kiedy doszło do wielu konfliktów o władzę
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. jeden z wodzów wojsk Aleksandra Wielkiego, którzy po śmierci władcy podzielili między siebie jego państwo;
SJP.pl
Wiktionary
zdolność wzajemnego zastępowania się atomów, jonów lub cząsteczek w obrębie sieci krystalicznych mieszanin ciał stałych o podobnej budowie
Di
SJP.pl
Wikipedia
Di
Wikipedia
1. złożony z dwóch elementów;
2. w matematyce: iloczyn diadyczny - iloczyn dwóch wektorów dający w wyniku tensor
SJP.pl
prąd diadymiczny - prąd elektryczny o niskiej częstotliwości, powstały z nałożenia dwóch prądów zmiennych o różnych relacjach fazy i amplitudy
SJP.pl
rodzaj zabiegu fizjoterapeutycznego, stymulacja prądami o niskiej częstotliwości; diadynamika
SJP.pl
rodzaj zabiegu fizjoterapeutycznego, stymulacja prądami o niskiej częstotliwości; diadynamik
SJP.pl
przyrząd do badania płynów za pomocą prześwietlania promieniami świetlnymi
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rzad. hist. techn. papier. przyrząd do sprawdzania przeświecalności papieru
(1.2) techn. med. chem. przyrząd do sprawdzania przezroczystości cieczy lub gazu
SJP.pl
Wiktionary
Diafanoskop ( diaphanoscope) – aparat medyczny do oświetlania jam lub tkanek ciała za pomocą transiluminacji (prześwietlania). Czasami stosowany jest w diagnostyce guzów piersi.
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) jęz. uwarunkowany stylistycznie
Wiktionary
urządzenie do nadawania powietrznych sygnałów dźwiękowych podczas mgły, poprzez nabrzeżne stacje ostrzegawcze lub inne statki
Diafon – urządzenie okrętowe lub nabrzeżne do nadawania sygnałów dźwiękowych podczas mgły.
Dźwięk wytwarzany jest przy przechodzeniu sprężonego powietrza (lub pary pod ciśnieniem) przez szczeliny nadajnika.
SJP.pl
Wikipedia
1. dawna forma śpiewu dwugłosowego, spotykana w muzyce ludowej;
2. rozdźwięk, dysharmonia, dysonans;
3. w telekomunikacji: rodzaj zakłócenia w przesyle sygnału, przesłuch międzykanałowy
SJP.pl
→ diafonia
SJP.pl
miernik przesłuchu stosowny do oceny jakości linii telekomunikacyjnych
SJP.pl
powtórzenie retoryczne wzmacniające ekspresywności wypowiedzi
Diafora (gr. διαφορά "diaphorá" – "przesunięcie, różnica, odmienność") – figura retoryczna polegająca na powtarzaniu tego samego wyrazu, jednak za każdym razem w innym jego znaczeniu, budując w ten sposób kalambur, grę słów. Diafora może być zbliżona do tautologii lub pleonazmu (określana jest wtedy mianem dilogii), np.:
SJP.pl
Wikipedia
powodujący diaforezę (obfite pocenie się na całym ciele); napotny
SJP.pl
obfite pocenie się na całym ciele, zwłaszcza wywołane zabiegami medycznymi lub środkami farmakologicznymi
SJP.pl
1. w anatomii: duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę piersiową od niżej położonych narządów; przepona;
2. urządzenie nastawcze w obiektywie, które służy do regulowania ilości światła wpadającego do aparatu; przesłona, przysłona;
3. tarcza z otworem w środku umieszczana w rurze w celu pomiaru lub ograniczenia ilości przepływającej substancji; kryza;
4. przyrząd do prawidłowego ustawiania muszki i szczerbiny w broni strzeleckiej;
5. krążek dopochwowy stosowany jako środek antykoncepcyjny
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
regulować dopływ światła w przyrządzie optycznym za pomocą przesłony
SJP.pl
przymiotnik od: diafragma
SJP.pl
proces powtórnego przeobrażenia skał metamorficznych, które wskutek ruchów górotwórczych wydźwignięte zostały w płytsze strefy skorupy ziemskiej i znalazły się w warunkach niższych ciśnień i temperatur; metamorfizm wsteczny
SJP.pl
SJP.pl
zespół procesów zachodzących przy względnie niskiej temperaturze i niskim ciśnieniu, prowadzących do wytworzenia litych skał z materiałów osadowych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) geol. zespół procesów fizycznych, chemicznych i biologicznych, którym podlegają osady po ich pierwotnym odkładaniu, prowadzących do ich zagęszczenia, zestalania i przekształcenia w skały osadowe
Di
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
urządzenie do badania prądów sterujących działaniem układów samochodu
SJP.pl
1. osoba oceniająca i wydająca opinię o stanie lub właściwościach czegoś;
2. mechanik uprawniony do wykonywania przeglądów pojazdów mechanicznych;
3. samodzielny pracownik laboratorium medycznego
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) med. lekarz, który stawia diagnozę
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób diagnostyczny, w sposób dotyczący diagnostyki
Wiktionary
służący do diagnozowania, oparty na diagnozie, dotyczący diagnozy
przymiotnik
(1.1) dotyczący diagnostyki, służący do oceny stanu czegoś lub kogoś
SJP.pl
Wiktionary
lekarz stawiający diagnozę; diagnosta
SJP.pl
1. rozpoznawanie chorób na podstawie wywiadu, badania lekarskiego, analizy objawów i wyników badań laboratoryjnych;
2. określanie stanu technicznego urządzenia i ustalanie źródeł awarii
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. rozpoznawanie chorób na podstawie przeprowadzonych badań (zarówno u ludzi, jak i u zwierząt);
(1.2) psych. proces oceny cech i stanów psychicznych człowieka dokonywany przez psychologa za pomocą metod psychologicznych, którymi najczęściej są testy psychologiczne, obserwacja psychologiczna i wywiad;
(1.3) techn. ocena stanu technicznego maszyny lub urządzenia technicznego;
forma rzeczownika.
(2.1) D. i B. lp. od: diagnostyk
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. rozpoznanie choroby na podstawie jej objawów, badania chorego, wywiadu lekarskiego i badań laboratoryjnych;
2. ocena stanu czegoś wystawiona na podstawie badań i analiz
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. rozpoznanie choroby
(1.2) określenie stanu rzeczy lub zjawiska na podstawie dogłębnej analizy
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) med. dający się zdiagnozować
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) med. stawianie diagnozy
(1.2) ustalanie przyczyn jakiegoś zjawiska i tego, jaki jest stan rzeczy
Wiktionary
1. rozpoznawać chorobę na podstawie odpowiednich badań;
2. oceniać coś, wydawać opinię
czasownik
(1.1) wystawiać diagnozę, rozpoznawać daną chorobę po przeprowadzeniu badań
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z diagnozą, dotyczący diagnozy
Wiktionary
1. linia, oś ukośna; przekątna, diagonala;
2. tkanina wełniana lub bawełniana o splocie ukośnym;
3. ukośny (biegnący po przekątnej) chodnik w kopalni
Diagonal – rodzaj tkaniny wełnianej o splocie skośnym z bardzo dużym nachyleniem prążków. Jest stosowana na odzież oraz podszewki.
SJP.pl
Wikipedia
linia, oś ukośna; przekątna, diagonal
Diagonala – wyrobisko podziemne drążone w kierunku pośrednim między rozciągłością a nachyleniem pokładu.
SJP.pl
Wikipedia
w matematyce: transformacja macierzy do postaci diagonalnej
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mat. przekształcenie macierzy w macierz diagonalną przez pomnożenie jej przez drugą macierz oraz jej odwrotność
Diagonalizacja – sprowadzenie macierzy kwadratowej do postaci diagonalnej, a konkretniej rozkład macierzy formula_1 na iloczyn macierzy formula_2
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
w sztuce: zasada komponowania obrazu lub rzeźby, polegająca na akcentowaniu osi ukośnych
Di
SJP.pl
Wikipedia
o układzie ukośnym
przymiotnik
(1.1) geom. biegnący po ukosie; położony pod kątem; przebiegający po przekątnej
SJP.pl
Wiktionary
przyrząd optyczny pozwalający na przerysowanie z natury konturów przedmiotu
SJP.pl
1. przedstawienie w umowny, określony sposób zależności pomiędzy różnymi wielkościami lub pojęciami; wykres;
2. urzędowo: graficznie przedstawiony plan jakichś czynności; tabela;
3. rysunek pustych pól krzyżówki;
4. rysunkowy zapis pozycji szachowej
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) graficzna, schematyczna ilustracja czegoś, np. struktury, idei, procesu, wartości;
(1.2) rysunek pól krzyżówki bądź sudoku
Di
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od diagram
Wiktionary
→ diagram
SJP.pl
1. kleryk, psalmista w Kościele prawosławnym i greckokatolickim
2. pisarz kancelarii książęcej na Rusi
3. urzędnik stojący na czele resortu w Rosji carskiej
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) kośc. muz. śpiewak cerkiewny;
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) elektron. tyrystor składający się z dwóch połączonych antyrównolegle dynistorów;
Di
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
stożkowato wklęsła powierzchnia utworzona przez załamujące się ogniskowane promienie
SJP.pl
piąte stadium profazy pierwszego podziału mejotycznego
Diakineza (z gr. "dia" – przypadek, "kinesis" – ruch) – ostatni, piąty etap profazy I mejozy, zachodzący po diplotenie. Po diakinezie następuje metafaza I.
SJP.pl
Wikipedia
pęknięcie skały powstałe na skutek ciśnienia wewnątrz skorupy ziemskiej, biegnące w wielu kierunkach
SJP.pl
1. w Kościele katolickim i prawosławnym: duchowny bez pełnych święceń kapłańskich;
2. w Kościele protestanckim: pastor nadzorujący akcje charytatywne;
3. we wczesnym chrześcijaństwie: opiekun ubogich i chorych, pomocnik biskupa
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) kośc. duchowny z najniższym stopniem święceń sakramentalnych;
Diakon (gr. διάκονος "diákonos" „sługa”) – pierwszy z trzech stopni święceń sakramentalnych w katolicyzmie i prawosławiu oraz trzecia posługa urzędu duchownego w Kościołach protestanckich.
Diakon w starożytności chrześcijańskiej.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ diakonat
SJP.pl
→ diakon
SJP.pl
1. w Kościele katolickim i prawosławnym: pierwszy stopień święceń, uprawniających do sprawowania niektórych czynności kapłańskich;
2. w Kościele protestanckim: instytucja dobroczynna będąca pod opieką diakona;
3. urząd, godność diakona
SJP.pl
forma rzeczownika.
(1.1) plural| diakon.
Wiktionary
1. nieodpłatna posługa w Kościele katolickim;
2. grupa ludzi pełniąca określoną posługę w ramach jakiejś wspólnoty;
3. dawniej: rzymska kaplica, przy której rezydowali diakoni;
4. dawniej: przytułek dla chorych i ubogich
Diakonia ( διακονία, "diakonia" – służba) – określenie nieodpłatnej posługi. W Kościele katolickim słowo diakonia dotyczy różnych form działalności, może być np. diakonia liturgiczna, muzyczna, itp. W kościołach protestanckich posługa diakonacka wiąże się głównie z pracą socjalną, oraz pomocą potrzebującym.
SJP.pl
Wikipedia
→ diakonia
SJP.pl
pomieszczenie w kościołach przeznaczone dla kapłanów przygotowujących się do mszy
SJP.pl
1. w Kościele protestanckim: siostra zajmująca się działalnością charytatywną; diakoniska;
2. w okresie wczesnochrześcijańskim: dziewica lub wdowa pełniąca posługi religijne i charytatywne
SJP.pl
w Kościele protestanckim: siostra zajmująca się działalnością charytatywną; diakonisa
SJP.pl
1. w Kościele protestanckim: pastorka nadzorująca akcje charytatywne;
2. w Kościele anglikańskim: kobieta mająca święcenia diakonatu
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) dom, w którym mieszka śpiewak cerkiewny
Wiktionary
w utworze literackim: wtrącenie przedzielające powtórzenie wyrazów
SJP.pl
przedzielenie powtórzonych słów w zdaniu przez wtrącenie (np. pójdźcie, o dziatki, pójdźcie wszystkie razem)
SJP.pl
odnoszący się do diakona, diakonatu
przymiotnik
(1.1) kośc. związany z osobą lub tytułem diakona
SJP.pl
Wiktionary
rodzaj rozrywki umysłowej, w której wszystkie litery odgadywanych wyrazów tworzą całość (np. fragment wiersza)
Di
SJP.pl
Wikipedia
znak graficzny informujący o sposobie wymawiania głoski
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. typogr. dodatkowy znak w postaci kropki, kreseczki, daszka, haczyka itp. umieszczany przy literze
SJP.pl
Wiktionary
w językoznawstwie:
1. odróżniający, wyróżniający;
2. znak diakrytyczny - znak graficzny dodawany do litery w celu oznaczenia brzmień odpowiadających danym literom
przymiotnik
(1.1) jęz. odróżniający
SJP.pl
Wiktionary
ogół znaków diakrytycznych, charakterystycznych dla określonego języka
SJP.pl
związek organiczny o działaniu uspokajającym i nasennym, stosowany w bezsenności, nerwicach i stanach lękowych; dwuallyl; allobarbital
SJP.pl
[czytaj: dialap] rodzaj połączenia z internetem; przeciwieństwo stałego łącza
SJP.pl
skrót od: dialekt, dialektalny, dialektyka, dialektyczny
SJP.pl
minerał z grupy piroksenów, składnik skał magmowych; diallag
SJP.pl
w językoznawstwie: odmiana języka ogólnego (narodowego) charakterystyczna dla jakiegoś terytorium, np. dialekt śląski, mazowiecki; gwara, narzecze
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;
(1.2) jęz. terytorialna odmiana języka, przeciwstawiana jego formie ogólnoetnicznej, standardowej;
(1.3) pot. jęz. język pozbawiony formy pisanej lub standaryzacji, używany w kraju rozwijającym się lub w odizolowanej części świata, język wernakularny;
Di
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ dialekt; dialektowy, dialektyczny
przymiotnik relacyjny
(1.1) jęz. będący częścią dialektu; należący do dialektu; dotyczący dialektu
SJP.pl
Wiktionary
specjalista w dziedzinie językoznawstwa zajmującej się gwarami i dialektami; gwaroznawca
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) jęz. badacz dialektów
SJP.pl
Wiktionary
dziedzina językoznawstwa zajmująca się gwarami i dialektami; gwaroznawstwo
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nauk. jęz. nauka o dialektach i gwarach;
Di
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący dziedziny językoznawstwa zajmującej się gwarami i dialektami; gwaroznawczy
przymiotnik relacyjny
(1.1) jęz. związany z dialektologią, nauką o dialektach i gwarach
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
→ dialekt; dialektalny, dialektyczny
przymiotnik
(1.1) jęz. związany z dialektem; właściwy dla danego dialektu
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
przysłówek
(1.1) w sposób dialektyczny
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: dialektycznie
SJP.pl
SJP.pl
1. oparty na dialektyce;
2. przestarzałe: dotyczący dialektu, charakterystyczny dla dialektu; dialektalny, dialektowy
przymiotnik
(1.1) filoz. związany z dialektyką, zgodny z zasadami dialektyki
(1.2) przest. charakterystyczny dla dialektu, związany z dialektem
SJP.pl
Wiktionary
1. filozof posługujący się metodą dialektyczną;
2. reprezentant dialektycznej filozofii marksistowskiej;
3. przestarzałe: człowiek wyćwiczony w prowadzeniu dyskusji
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) filoz. zwolennik teorii filozoficznej, która za nadrzędne prawo uznaje rozwój przez przeciwieństwa
(1.2) ktoś, kto umiejętnie posługuje się rozumowaniem, w którym wyciąga się wnioski ze sprzeczności
(1.3) pot. ktoś biegły w dyskusji
SJP.pl
Wiktionary
1. nauka ujmująca wszystkie zjawiska we wzajemnym powiązaniu, traktująca rozwój jako walkę wewnętrznych przeciwieństw;
2. sztuka rozumowania i dyskusji polegająca na dochodzeniu do prawdy poprzez ujawnianie sprzeczności tkwiących w pojęciach i sądach;
3. sprzeczności i przeciwieństwa właściwe jakiemuś zjawisku;
4. umiejętność udowadniania swoich racji; argumentacja, tłumaczenie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) filoz. teoria rzeczywistości postrzeganej jako ciągłe zmiany
(1.2) filoz. metoda wyrażania myśli polegająca na dochodzeniu do prawdy poprzez ukazywanie sprzeczności zawartych w pojęciach i przekonaniach
forma rzeczownika.
(2.1) D. i B. lp. od: dialektyk
Dialektyka ( διαλεκτική τέχνη, dialectica, ars dialectica, ratio dialectica) – nauka zajmująca się poprawnością argumentacji i refutacji podczas wypowiedzi. Kodyfikuje ona zasady poprawnego rozumowania służące do analizy argumentów potwierdzających lub kwestionujących udowadnianą w czasie dyskursu tezę, a także sposoby prowadzenia debaty, w czasie której jeden z uczestników stara się udowodnić tezę, a drugi ją obalić. Przez niektórych autorów niekiedy mylona z logiką.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
stylizacja polegająca na wprowadzaniu dialektyzmów do tekstów języka ogólnego
Dialektyzacja, gwaryzacja – stylizacja polegająca na wprowadzeniu do utworu literackiego (całości lub jego części) słownictwa, zwrotów, form gramatycznych pochodzących z określonego dialektu ludowego, tzw. dialektyzmów. Dialektyzacja jest świadomym zabiegiem literackim służącym odtworzeniu lokalnego kolorytu, charakterystyce środowiska lub poszczególnych bohaterów, np. "Chłopi" W. Reymonta, "Na Skalnym Podhalu" K. Przerwy Tetmajera.
SJP.pl
Wikipedia
wyraz, forma gramatyczna lub zdanie pochodzące z dialektu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. cecha lub element językowy właściwe jakiemuś dialektowi wernakularnemu;
Dialektyzm ( "diálogos" „rozmowa” i "dialektikē" „dialektyka” z "diálektos" „sposób mówienia”), gwaryzm – element językowy właściwy dla dialektu lub grupy dialektów, używany głównie w komunikacji ustnej. Dialektyzmem może być np. pojedynczy wyraz (np. "uświerknąć" zamiast "zmarznąć") lub połączenie wyrazowe (frazeologizm); wyróżnia się także dialektyzmy gramatyczne ("pójdźwa" zam. "pójdźmy"), składniowe (np. "gęsi lecieli") i fonetyczne (np. "kóń" zam. "koń").
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
wprowadzać dialektyzmy do tekstów języka ogólnego
SJP.pl
program komputerowy do łączenia się z internetem
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) inform. telekom. program obsługujący połączenie komputera z siecią telefoniczną
Dialer – wyspecjalizowany rodzaj programu komputerowego do łączenia się z Internetem za pomocą modemu. Niekiedy program tego rodzaju, zainstalowany w komputerze bez wiedzy i zgody użytkownika, jest wykorzystywany do nawiązywania połączenia z siecią.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzadki minerał wywodzący się z alkalicznego granitu
SJP.pl
zabieg stosowany w ostrej niewydolności nerek, którego celem jest oczyszczenie krwi z nadmiaru mocznika
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej.
(1.2) med. zabieg wykonywany u chorych z niewydolnością nerek, stosowany by usunąć szkodliwe produkty przemiany materii;
Dializa (gr. "diálysis" = „rozpuszczanie”, „rozdzielanie”) – metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej.
W nefrologii stosuje się zabiegi dializacyjne u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek, którzy nie kwalifikują się do zabiegu przeszczepienia nerki albo oczekują na ten zabieg.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związany z dializą
przymiotnik
(1.1) med. mający związek z dializą - zabiegiem leczniczym
(1.2) chem. mający związek z dializą - rozdzielaniem substancji
SJP.pl
Wiktionary
preparat poddawany dializie
SJP.pl
przyrząd do dializy
SJP.pl
leczenie polegające na oczyszczaniu krwi z substancji toksycznych dla organizmu
SJP.pl
potocznie: poddawać pacjenta zabiegowi dializy - metodzie leczniczej polegającej na usuwaniu z organizmu nadmiaru produktów odpadowych
SJP.pl
→ dializa
SJP.pl
minerał z grupy piroksenów, składnik skał magmowych; dialag
Diallag – minerał z gromady krzemianów łańcuchowych, zaliczany do piroksenów jednoskośnych (klinopiroksen).
SJP.pl
Wikipedia
1. rozmowa co najmniej dwóch osób na określony temat; polemika, dyskusja, konwersacja, rozmowa;
2. forma wypowiedzi literackiej, mająca postać rozmowy co najmniej dwóch osób;
3. utwór literacki złożony z odrębnych wypowiedzi dwóch lub więcej osób, nie mający jednak charakteru dzieła dramatyczno-scenicznego;
4. gatunek, który występował w literaturze staropolskiej, często o przeznaczeniu dramatycznym
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rozmowa dwóch osób
(1.2) liter. utwór literacki niesceniczny, napisany w formie rozmowy
(1.3) film. teatr. rozmowa toczona przez bohaterów powieści, filmu, sztuki teatralnej itp.
(1.4) przen. długotrwałe negocjacje, rozmowy między stronami w celu uzgodnienia stanowisk
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. → dialogiczny;
2. w kulturoznawstwie: cecha dzieł nawiązujących do różnych innych utworów, wypowiedzi, poglądów itp.
SJP.pl
rzadko: napisany w formie dialogu, zawierający dialogi, będący dialogiem - rozmową co najmniej dwóch osób; dialogowy
przymiotnik
(1.1) rzad. zob. dialogowy.
SJP.pl
Wiktionary
1. książkowo: człowiek biegły w sztuce rozmowy;
2. środowiskowo: osoba opracowująca dialogi w filmach
Dialogista – osoba zawodowo zajmująca się tłumaczeniem lub opracowywaniem ścieżki dialogowej w filmach.
Termin „dialogista” w odniesieniu do dialogów filmowych jest najczęściej kojarzony z dubbingiem, jednak odnosi się on również do opracowywania dialogów w formie napisów oraz narracji, potocznie zwanych „szeptankami” (czytane przez lektora). Z kolei osoba pisząca dialogi do seriali w oryginalnej wersji językowej nazywana jest dialogistą scripterem.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
minerał, węglan manganu; rodochrozyt
SJP.pl
→ dialogit
SJP.pl
wprowadzenie dialogu (rozmowy co najmniej dwu osób) do utworu literackiego
SJP.pl
Dialogizm (gr. διαλογισμός "dialogismós") – figura retoryczna polegająca na wpleceniu w narrację krótkiego dialogu, wykorzystanego zwykle jako aluzja lub reminiscencja.
Wikipedia
wprowadzać dialog (rozmowę co najmniej dwu osób) do utworu literackiego; dialogować
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|dialogować.
Wiktionary
1. prowadzić dzialog, rozmawiać co najmniej w dwie osoby; rozmawiać, dyskutować, konwersować;
2. wprowadzać dialog (rozmowę co najmniej dwu osób) do utworu literackiego; dialogizować
czasownik
(1.1) prowadzić dialog
SJP.pl
Wiktionary
1. występowanie w formie dialogu - rozmowy co najmniej dwu osób, np. dialogowość wiersza;
2. według Michała Bachtina: podstawowa forma funkcjonowania języka, który żyje w sferze dialogowego obcowania
SJP.pl
napisany w formie dialogu, zawierający dialogi, będący dialogiem - rozmową co najmniej dwóch osób; dialogiczny
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z dialogiem, dotyczący dialogu
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: dajalować] potocznie: łączyć się z Internetem za pomocą łącza telefonicznego
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) fiz. mający mniejszą przenikalność magnetyczną niż próżnia, słabo odpychany przez magnes
SJP.pl
Wiktionary
ciało o przenikalności magnetycznej mniejszej od jedności (od przenikalności magnetycznej próżni)
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) fiz. ciało o przenikalności magnetycznej mniejszej od próżni, słabo odpychane przez magnes
SJP.pl
Wiktionary
cecha lub zjawisko słabej zależności namagnesowania ciała od pola magnetycznego
Diamagnetyzm – zjawisko polegające na indukcji w ciele znajdującym się w zewnętrznym polu magnetycznym pola przeciwnego, osłabiającego działanie zewnętrznego pola.
Namagnesowanie diamagnetyka jest proporcjonalne do natężenia pola magnetycznego, w którym się znajduje i nie zależy od temperatury. Jest ono zawsze bardzo słabe.
SJP.pl
Wikipedia
stopień (wielkość) czcionki drukarskiej
SJP.pl
rzeka w Australii
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
skrót od: materializm dialektyczny
SJP.pl
zdrobnienie od: diament
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od: diament
SJP.pl
Wiktionary
1. polimorficzna odmiana pierwiastka węgla, najtwardszy minerał występujący w przyrodzie
2. przyrząd służący do rżnięcia szkła i szlifowania drogich kamieni
3. stopień pisma równy czterem punktom typograficznym
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geol. miner. minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;
(1.2) pot. kamień szlachetny oszlifowany z diamentu (1.1) zob. brylant.
(1.3) techn. przyrząd przeznaczony do rżnięcia szkła i szlifowania kamieni szlachetnych, zazwyczaj z diamentowym ostrzem
(1.4) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota, stopień pisma odpowiadający czterem punktom (1,5036 mm)
Diament – minerał z gromady pierwiastków rodzimych. Nazwa pochodzi od ἀδάμας "adamas" (dopełniacz ἀδάμαντος "adamantos", diamentum) ‛niepokonany, niezniszczalny’ i nawiązuje do jego wyjątkowej twardości. Jest najtwardszą znaną substancją występującą w przyrodzie.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
obfitujący w diamenty, dostarczający diamentów; diamentonośny
SJP.pl
obfitujący w diamenty
SJP.pl
mający niektóre właściwości diamentu
SJP.pl
toczyć, wytaczać coś narzędziami o diamentowych ostrzach
SJP.pl
przysłówek
(1.1) tak jak diament, w sposób diamentowy
Wiktionary
przymiotnik od: diament
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z diamentem, dotyczący diamentu
(1.2) zbudowany z diamentów
przymiotnik jakościowy
(2.1) taki jak diament, posiadający cechy diamentu
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) obrabiarka do diamentowania
Wiktionary
dawniej: średnica, diametr
SJP.pl
dawniej: średnica, diameter
SJP.pl
przysłówek sposobu
(1.1) przeciwstawnie, krańcowo różnie
Wiktionary
1. przebiegający wzdłuż średnicy, związany z nią;
2. krańcowo różny, odmienny, przeciwstawny
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) jęz. uwarunkowany środkiem przekazu
Wiktionary
[czytaj: di-amid] związek chemiczny zawierający dwie grupy amidowe, np. diamid kwasu węglowego; dwuamid
SJP.pl
[czytaj: di-amina] związek chemiczny, którego cząsteczka zawiera dwie grupy aminowe; dwuamina
SJP.pl
→ diamina; dwuaminowy
SJP.pl
nazwa techniczna węglika wapnia, wykazującego bardzo dużą twardość
SJP.pl
silny narkotyk z grupy opiatów, pochodna morfiny; diacetylomorfina, heroina
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. diament
Wiktionary
związek organiczny, ciało stałe dobrze rozpuszczalne w roztworach wodorotlenków litowców, acetonie, alkoholu etylowym; otrzymywany przez kondensację fenolu z acetonem
SJP.pl
imię żeńskie
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) mitrzym. bogini łowów i przyrody, utożsamiana z grecką Artemidą;
(1.2) imię|polski|ż.;
(1.3) astr. planetoida o numerze katalogowym 78;
(1.4) zoonim imię dla suki
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
ogół idei i metod psychoterapii będących podstawą scjentologii
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Diany lub z nią związany
SJP.pl
imię żeńskie
SJP.pl
w starożytnej Grecji, głównie u Platona i Arystotelesa: stopniowe poznanie, przeciwne do poznania bezpośredniego
SJP.pl
u stawonogów (głównie owadów): okresowe zwolnienie procesów rozwojowych organizmu, będące formą przystosowania do przetrwania niekorzystnych warunków środowiska, np. suszy, chłodów
Di
SJP.pl
Wikipedia
skala dźwięków instrumentu lub głosu śpiewaka
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) muz. pełen zakres dźwięków, jakie jest w stanie wydobyć jakiś instrument lub głos ludzki
(1.2) muz. przyrząd wydający wzorcowy dźwięk o określonej wysokości, według którego stroi się instrumenty muzyczne
(1.3) szeroki zakres działań lub zjawisk
(1.4) market. tablica reklamowa wsparta na metalowej konstrukcji, postawiona prostopadle do ulicy lub chodnika
SJP.pl
Wiktionary
zdolność do przenikania krwinek poza światło naczynia krwionośnego
Di
SJP.pl
Wikipedia
struktura tektoniczna powstała wskutek przebicia się plastycznego jądra antykliny przez młodsze, sztywniejsze skały nadkładu; wysad, egzemat
Di
SJP.pl
Wikipedia
→ diapir
SJP.pl
pokaz z użyciem przezroczy i podkładu dźwiękowego
Diaporama – spektakl multimedialny, którego tworzywem są nieruchome obrazy w postaci przezroczy rzutowanych na ekran i zsynchronizowany z nimi dźwięk. Ścieżkę dźwiękową może stanowić muzyka, nagrane dźwięki, słowo czytane itp.
Dźwięk i obraz stanowiącą w tej formie wyrazu nierozerwalną całość. W efekcie otrzymujemy oryginalną formę przekazu autorskiego plasującą się pomiędzy filmem a niezależnymi od siebie prezentacjami zdjęć i form dźwiękowych.
SJP.pl
Wikipedia
obraz pozytywowy fotograficzny (czarno-biały lub kolorowy), służący do projekcji za pomocą rzutnika; przezrocze; slajd
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) fot. slajd, przezrocze
(1.2) poligr. przezroczysty pozytyw fotograficzny używany w drukarstwie
Diapozytyw – pozytywowy obraz (monochromatyczny lub wielobarwny) naniesiony na materiał przezroczysty lub wytworzony w jego wnętrzu. Aby móc go obejrzeć lub wykorzystać do innych celów, niezbędne jest użycie światła przechodzącego. Najczęściej diapozytywy występują w postaci błon fotograficznych, rzadziej w postaci płyt szklanych lub wysokoprzezroczystych tworzyw sztucznych.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związany z diapozytywem
SJP.pl
przedstawiciel wymarłej grupy gadów z gromady zauropsydów
SJP.pl
przedstawiciel wymarłej grupy gadów z gromady zauropsydów
Diapsydy (Diapsida, z gr. "di" – dwa + "apsis" – łuk) – grupa owodniowców z gromady zauropsydów (Sauropsida), w których czaszce rozwinęły się dwie pary otworów skroniowych (po dwa – górny i dolny – za każdym okiem), przez które przewleczone są silne mięśnie szczęk. Dzięki temu czaszka stała się lżejsza a szczęki ruchliwsze. Choć część diapsydów wtórnie straciła jedną lub obie pary otworów skroniowych (m.in. węże), są nadal zaliczane do tej grupy, gdyż ich przodkowie mieli diapsydalną budowę czaszki.
SJP.pl
Wikipedia
skrót od: diariusz
SJP.pl
forma administracji i zarządzania, polegająca na istnieniu dwu autorytatywnych władz, np. władz lokalnych i gubernatorów; rządy dwu osób, rząd dwuosobowy
Diarchia – system rządów, w którym funkcję głowy państwa sprawują dwie osoby. Jest to rzadka forma ustroju.
SJP.pl
Wikipedia
1. pamiętnik, dziennik;
2. księga protokołów z obrad parlamentu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) dziennik
(1.2) dziennik obrad parlamentu
Diariusz ( diārium) – rodzaj pamiętnika lub dziennika, w którym opisane wydarzenia są uporządkowane w sposób chronologiczny. Podane w nim informacje opisują najważniejsze wydarzenia z życia codziennego danego człowieka, który je opisuje. Diariusze charakteryzują się tym, że nie jest w nich ważna literacka forma przekazu.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: diariusz
SJP.pl
gad ssakozębny z górnego triasu
SJP.pl
osoba pisząca diariusz
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) książk. osoba prowadząca diariusz
SJP.pl
Wiktionary
kobieta pisząca diariusz
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta prowadząca diariusz
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) liter. dział piśmiennictwa, który obejmuje pamiętniki i diariusze
Wiktionary
dawniej: diabeł
SJP.pl
eufemistyczne określenie diabła
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) daw. diabeł
SJP.pl
Wiktionary
jednoroczna ozdobna roślina doniczkowa
SJP.pl
aparat projekcyjny do wyświetlania pojedynczych obrazów w świetle przechodzącym
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania przezroczy na ekranie;
SJP.pl
Wiktionary
test blednięcia wykonywany poprzez napięcie skóry palcem lub szklaną płytką i obserwację zmiany barwy skóry
Diaskopia jest stosowanym w diagnostyce dermatologicznej i stomatologicznej testem blednięcia wykonywanym w prosty sposób − poprzez napięcie skóry palcem lub szklaną płytką i obserwację zmiany barwy. Ucisk wywołuje chwilowy odpływ krwi z naczyń w obrębie uciskanego obszaru.
SJP.pl
Wikipedia
związany ze światłem przechodzącym przez coś, z diaskopem lub diaskopią
SJP.pl
minerał o doskonałej łupliwości, wodorotlenek glinu
Diaspor (gr. "diaspora" = rozproszyć, rozsypywać się) – rzadki minerał z gromady wodorotlenków.
Jego nazwa nawiązuje do zachowania tego minerału podczas ogrzewania. Ogrzany do wysokich temperatur przechodzi w korund.
SJP.pl
Wikipedia
1. rozproszenie jakiejś narodowości wśród innej; grupa tych ludzi, a także terytorium, na którym żyją;
2. ogół części roślin służących do rozmnażania, przenoszone przez wiatr, wodę itp.
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. rozproszenie wspólnoty narodowej lub religijnej poza obszar jej bazowego zamieszkania
(1.2) książk. członkowie jakiegoś narodu lub wyznawcy jakiejś religii żyjący na obczyźnie lub poza miejscem tradycyjnego zamieszkania;
(1.3) bot. mykol. twór służący do rozmnażania i rozprzestrzeniania rośliny lub grzyba;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ diaspora
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z diasporą, dotyczący diaspory
SJP.pl
Wiktionary
→ diaspora
przymiotnik
(1.1) przym. od diaspora
SJP.pl
Wiktionary
→ diastaza
SJP.pl
enzym rozkładający wielocukry na cukry o mniejszych cząsteczkach; amylaza
SJP.pl
krótka przerwa w sedymentacji osadu, spowodowana rozmyciem osadu głównie przez prądy denne; diastem; diastema
SJP.pl
krótka przerwa w sedymentacji osadu, spowodowana rozmyciem osadu głównie przez prądy denne; diastema; diastea
SJP.pl
1. krótka przerwa w sedymentacji osadu, spowodowana rozmyciem osadu głównie przez prądy denne; diastem; diastea
2. symetryczna obustronna przerwa w szeregu zębowym u niektórych ssaków
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) anat. stomat. przestrzeń między zębami u niektórych ssaków;
(1.2) geol. zob. diastem.
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
izomeria przestrzenna obejmująca m.in. izomerię cis-trans i izomerię optyczną
SJP.pl
w metryce antycznej: wydłużenie krótkiej samogłoski, występujące pod wpływem wzorca metrycznego
Diastola – proces fonetyczny polegający na wydłużeniu samogłoski wewnątrz wyrazu: "dooobra", "Red Bull doda ci skrzyyyydeł",
SJP.pl
Wikipedia
faza cyklu pracy serca, w której komory serca będące w rozkurczu napełniają się krwią; rozkurcz serca
Diastole (rozkurcz) – faza w cyklu pracy serca, w której serce jest w spoczynku (włókna mięśnia sercowego wydłużają się), a komory serca i przedsionki wypełniają się krwią. Rozkurcz komorowy rozpoczyna się wraz z pojawieniem się drugiego tonu serca i kończy się pierwszym tonem serca.
SJP.pl
Wikipedia
→ diastole
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) jęz. uwarunkowany socjokulturowo
Wiktionary
ogół procesów powodujących deformacje skorupy ziemskiej
Diastrofizm to w geologii ogół procesów powodujących mechaniczne deformacje skorupy ziemskiej w jej geologicznej ewolucji, np.: wypiętrzenia i zapadnięcia całych obszarów, fałdowania, powstawanie uskoków, trzęsienia ziemi, zmiany linii brzegowej, transgresje i regresje mórz.
SJP.pl
Wikipedia
rodzaj kolumnady, w której rozstęp między kolumnami jest równy czterokrotności średnicy kolumny
SJP.pl
skrót od: diatoniczny
SJP.pl
leczniczy zabieg przegrzewania tkanek organizmu za pomocą energii cieplnej
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) terapia ciepłem z wykorzystaniem fal wysokiej częstotliwości
Diatermia (z gr. "dia", czyli „przez”, oraz "thérme", czyli „ciepło”) − zabieg fizykoterapeutyczny polegający na miejscowym nagrzewaniu tkanek pod wpływem silnego pola elektromagnetycznego, co przyczynia się do rozluźnienia mięśni i łagodzi odczucia bólu.
W diatermii terapeutycznej stosowanej w rehabilitacji stosuje się pola magnetyczne lub elektryczne o częstotliwości 2,45–27,12 MHz i mocy kilkuset watów. W tej kategorii wyróżnia się dwa rodzaje diatermii:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
1. związany z diatermią, terapeutycznym przegrzewaniem tkanek;
2. nóż diatermiczny - przyrząd chirurgiczny, którego ostrze nagrzewane jest prądem elektrycznym w celu przypalenia lub rozcięcia tkanki z ograniczeniem krwawienia
SJP.pl
narzędzie kontrolne do stwierdzania czy wymiar lub kształt sprawdzanego przedmiotu nie wykraczają poza granice przewidzianej tolerancji; sprawdzian
SJP.pl
1. skłonność organizmu do zapadania na określone schorzenia; skaza;
2. rozróżnianie czasowników ze względu na strony
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. skłonność do zachorowania na określoną chorobę;
(1.2) jęz. rozróżnianie czasowników ze względu na strony
Diateza – wrodzona lub nabyta predyspozycja do zachorowania na jakąś określoną chorobę. Skłonność ta powodowana jest nieprawidłowym działaniem niektórych funkcji organizmu.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dyscyplina sportu zimowego składająca się z biegu narciarskiego i strzelania; biathlon; biatlon; diathlon; dwubój zimowy
SJP.pl
[czytaj: djatome] gromada mikroskopijnych glonów jednokomórkowych, obejmująca około 10 tysięcy gatunków; okrzemki
SJP.pl
osadowa skała krzemionkowa pochodzenia organicznego; składająca się głównie z opalowych szczątków okrzemek, częściowo przekrystalizowanych w chalcedon
SJP.pl
→ diatomit
SJP.pl
złożony z dwóch atomów; dwuatomowy
SJP.pl
w muzyce:
1. szereg diatoniczny - szereg dźwięków odpowiadający gamie C-dur; szereg zasadniczy;
2. skala diatoniczna - skala muzyczna złożona z pięciu całych tonów i dwóch półtonów w obrębie oktawy;
3. dźwięk diatoniczny - dźwięk z takiej skali;
4. półton diatoniczny - utworzony przez dwa sąsiadujące stopnie gamy znajdujące się w odległości sekundy małej lub prymy zwiększonej
przymiotnik
(1.1) związany z diatoniką
SJP.pl
Wiktionary
w muzyce: ograniczenie się do wykorzystywania tylko dźwięków z szeregu diatonicznego
Diatonika – pojęcie z języka greckiego, oznaczające w muzyce zasadę oparcia jej przebiegu wyłącznie na dźwiękach jednej skali diatonicznej.
Przeciwieństwem diatoniki jest chromatyka, gdzie podstawową zasadą jest podwyższanie i obniżanie dźwięków skali diatonicznej za pomocą znaków chromatycznych.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) jęz. uwarunkowany terytorialnie, regionalnie
Wiktionary
erupcyjny komin czynnego wulkanu
Diatrema – część kanału doprowadzająca magmę do krateru wulkanu. Najbardziej znany jest w mieście Kimberley (RPA).
SJP.pl
Wikipedia
krytyczny utwór literacki
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) liter. uprawiany w starożytności przez filozofów moralizatorski gatunek literacki w formie swobodnego dialogu lub mowy, łączący prostotę stylu z wywodem retorycznym
(1.2) liter. polemiczny utwór literacki wywodzący się z diatryby (1.1), wyrażający za pomocą ostrych środków wyrazu gwałtowną krytykę lub protest
(1.3) książk. emocjonalna wypowiedź w gwałtownym tonie, zawierająca ostrą krytykę kogoś lub czegoś
Diatryba – gatunek filozoficzno-literacki ukształtowany w starożytnej Grecji. Miał formę dialogu, mowy, kazania lub wykładu o charakterze moralizatorskim. Łączył prostotę i ocierającą się niekiedy o rubaszność swobodę stylu z wywodem retorycznym okraszonym anegdotami i dowcipami. Formę tę upodobali sobie szczególnie cynicy z III w. p.n.e., głównie Tales i Bion z Borystenes.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
wielki, nielotny ptak kopalny, spokrewniony z żurawiami
SJP.pl
w starożytnych zawodach: konkurencja polegająca na dwukrotnym przebiegnięciu stadionu
Diaulos (gr. δίαυλος) – dyscyplina sportowa uprawiana w starożytnej Grecji, bieg rozgrywany na dystansie dwóch stadionów – „bieg tam i z powrotem”. Po raz pierwszy wprowadzony do programu XIV igrzysk olimpijskich w 724 p.n.e. Pierwszym zwycięzcą był Hypenos z Elidy.
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko, m.in. Cameron Díaz, amerykańska aktorka
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
lek psychotropowy z grupy benzodiazepin, o działaniu uspokajającym, przeciwlękowym, przeciwdrgawkowym, rozluźniającym mięśnie i ułatwiającym zasypianie
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) farm. anksjolityk z grupy benzodiazepin o wzorze sumarycznym wzór chemiczny|C16H13ClN2O., mający działanie uspokajające, przeciwdrgawkowe oraz zwiotczające mięśnie;
Diazepam ( diazepamum) – organiczny związek chemiczny, lek psychotropowy z grupy pochodnych benzo-1,4-diazepiny. Został zsyntetyzowany w 1959 przez Leona Henryka Sternbacha, wprowadzony zaś do lecznictwa w 1963 przez koncern farmaceutyczny Hoffman-La Roche (pod nazwą handlową "Valium"). Wykazuje działanie uspokajające, przeciwlękowe, przeciwdrgawkowe, rozluźniające mięśnie i ułatwiające zasypianie. Wykazuje około pięć razy silniejsze działanie niż chlorodiazepoksyd ("Elenium").
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
sole diazoniowe - związki chemiczne powstające w reakcji diazowania pierwszorzędowych amin aromatycznych za pomocą kwasu azotawego; dwuazoniowy
SJP.pl
[czytaj: di-azotan] związek zawierający dwie grupy azotanowe; dwuazotan
SJP.pl
metoda wykonywania stykowych kopii rysunków wykonanych na materiałach przezroczystych; dwuazotypia
Diazografia, diazotypia – metoda stykowego kopiowania kontrastowych rysunków i dokumentów o podłożu przezroczystym lub półprzezroczystych, wykorzystująca właściwości materiałów diazograficznych
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
[czytaj: di-azowanie] reakcja chemiczna aminy aromatycznej z kwasem azotawym, w której powstaje związek diazoniowy; dwuazowanie
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|diazować.
Diazowanie – reakcja chemiczna między pierwszorzędową aminą aromatyczną i kwasem azotawym, w wyniku której powstaje związek diazoniowy. Reakcja diazowania przebiega tylko w środowisku kwaśnym, więc amina, która bierze udział w takiej reakcji ulega rozpuszczeniu w roztworze kwasu solnego lub też kwasu siarkowego, a następnie tworzy chlorowodorek lub siarczan. Reakcja taka przebiega według wzoru:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: di-azowy] zawierający dwa atomy azotu związane ze sobą podwójnie; dwuazowy
SJP.pl
dawniej: gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny wołowatych; antylopik ogadeński
SJP.pl
[czytaj: dibetu] afrykański gatunek drzewa z rodziny meliowatych
SJP.pl
[czytaj: dikaprio] nazwisko, m.in. Leonardo DiCaprio, amerykański aktor
SJP.pl
związek chemiczny zawierający w cząsteczce dwa atomy chloru, np. dwuchlorek siarki; dwuchlorek
SJP.pl
związek chemiczny używany dawniej jako środek owadobójczy; dwuchlorodwufenylotrójchloroetan, DDT
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. roln. wysokotoksyczny chemiczny związek organiczny z grupy chlorowanych węglowodorów, stosowany jako środek owadobójczy;
Dichlorodifenylotrichloroetan (łac. "Clofenotanum"; DDT, "Azotox") – organiczny związek chemiczny z grupy chlorowanych węglowodorów. Stosowany jest jako środek owadobójczy. Syntezę DDT przeprowadził po raz pierwszy w 1874 austriacki chemik Othmar Zeidler. Właściwości owadobójcze tego związku odkrył Szwajcar Paul Müller, za co otrzymał Nagrodę Nobla w 1948 r.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
Di
Wikipedia
skrótowa nazwa 1,2-dichloroetanu (dichlorku etylenu) - związku chemicznego używanego jako rozpuszczalnik np. żywic; dwuchloroetan
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
związek chemiczny używany jako rozpuszczalnik do reakcji oraz ekstrakcji; dwuchlorometan, chlorek metylenu
Dichlorometan, chlorek metylenu, – organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilowych, chlorowa pochodna metanu. W temperaturze pokojowej i przy ciśnieniu atmosferycznym jest bezbarwną, szybko parującą cieczą. Ma charakterystyczny, słodkawy zapach[].
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) slang. uczn. dyskoteka
(1.2) slang. rodzaj muzyki
Dicho – dwudziesty ósmy album zespołu Boys wydany w sierpniu 2009 roku w firmie fonograficznej Green Star. Do piosenek "Tu jest", "Kochać to kochać" oraz "Będziesz moja" zostały nakręcone teledyski.
W piosence "Polo dicho" wykorzystano fragmenty utworów "Radia Chlew" i "Żiżeja Skwarki".
Wiktionary oraz Wikipedia
wytwarzanie przez jednego osobnika gamet męskich i żeńskich w różnym czasie, zapobiegające samozapłodnieniu
Di
SJP.pl
Wikipedia
rodzaj roślin z rodziny powojowatych
SJP.pl
w starożytnej wersyfikacji: czterozgłoskowa stopa wierszowa; podwójny chorej (trochej), dychorej, dytrochej
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. zob. dychotomia.
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) przest. zob. dychotomiczny.
Wiktionary
→ dichroizm; dychroiczny
SJP.pl
minerał, glinokrzemian magnezu i glinu; kordieryt
SJP.pl
dwubarwność wykazywana przez niektóre optycznie czynne substancje
Dichroizm (od greckiego "dikhroos" – dwubarwny) – początkowo oznaczał właściwość materiału czy urządzenia polegającą na podziale padającej wiązki światła na dwie wiązki o różnych barwach. Obecnie odnosi się przede wszystkim do właściwości materiałów polegającej na różnym pochłanianiu światła, w zależności od jego polaryzacji, np. dla światła spolaryzowanego liniowo w kierunkach wzajemnie prostopadłych czy też spolaryzowanego kołowo prawo- i lewoskrętnie.
SJP.pl
Wikipedia
dwubarwny, dwukolorowy; dychromatyczny
SJP.pl
sól kwasu chromowego; dwuchromian
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. zob. dwuchromian.
SJP.pl
Wiktionary
→ dichromian; dwuchromianowy
SJP.pl
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. uszczelniać
Wiktionary
[czytaj: dik] obce imię męskie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko angielskie, m.in. Charles (Karol) Dickens [czytaj: czarls dikens] - powieściopisarz angielski (1812-70)
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: dikensowski] właściwy Dickensowi, charakterystyczny dla stylu Dickensa itp.
SJP.pl
[czytaj: DIkinson] nazwisko, m.in. Emily Dickinson (1830-1886), amerykańska poetka
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: dikit] minerał z grupy krzemianów
Dickit (dykit) – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy minerałów ilastych. Należy do grupy minerałów rzadkich.
Nazwa pochodzi od nazwiska szkockiego chemika Allana Brugh Dicka (1833-1926).
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) fotografia penisa wysyłana przez Internet lub telefon
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) socjol. krytykowana praktyka zawstydzania, ośmieszania lub obrażania kogoś twierdzeniem o niewielkim rozmiarze penisa
Wiktionary
[czytaj: dikson] nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: DIktamen] sztuka pisania prozą; prozatorstwo
SJP.pl
[czytaj: diktum] powiedzenie, wypowiedź
SJP.pl
związek węgla z azotem, bezbarwny, trujący gaz o charakterystycznym zapachu gorzkich migdałów; dwucyjan, cyjan
SJP.pl
wymarły gad ssakokształtny zamieszkujący środowiska błotne
SJP.pl
wczesnochrześcijański utwór, będący kompilację wielu źródeł, zawierający opis praktyk religijnych
Didache lub Nauka dwunastu apostołów ( "Διδαχὴ") – anonimowy krótki traktat starożytnego chrześcijaństwa, jedno ze starszych pism Ojców apostolskich. Niewłączany do kanonu Nowego Testamentu (apokryf), z wyjątkiem 81-księgowego kanonu etiopskiego. Powstał prawdopodobnie w pierwszej połowie II wieku, choć część badaczy jest zdania, że tekst ten jest starszy od niektórych najmłodszych ksiąg Nowego Testamentu. Tekst Didache zachował się w rękopisie Codex Hierosolymitanus z 1056 roku.
SJP.pl
Wikipedia
wskazówka autora dotycząca sposobu wystawienia utworu
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) wskazówki autora, tekst poboczny zawierający objaśnienia dotyczące sposobu wystawienia sztuki
Di
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
wskazówka autora dotycząca sposobu wystawienia utworu
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) zob. didaskalia.
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko francuskie, m.in. Denis Diderot [czytaj deNI diDRO albo dideRO] - francuski filozof, krytyk literatury i sztuki, pisarz i encyklopedysta (1713-84)
SJP.pl
[czytaj: didżeridu] instrument dęty australijskich aborygenów; didjeridoo
Didgeridoo (IPA [dɪdʒərɪˈduː]) – instrument dęty australijskich Aborygenów.
Nie istnieją żadne wiarygodne źródła, według których można by określić dokładnie, kiedy instrument ten został wynaleziony. Badania archeologiczne aborygeńskich malowideł skalnych w północnej Australii sugerują, że mieszkańcy rejonu Kakadu używają didgeridoo od przynajmniej 1500 lat.
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: diDJE] nazwisko francuskie
SJP.pl
[czytaj: didżeridu] instrument dęty australijskich aborygenów; didgeridoo
SJP.pl
krój pisma drukarskiego opracowany ok. 1775 r. przez François-Ambroise Didota
SJP.pl
moneta grecka o wartości dwóch drachm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) etn. tradycyjna ozdoba bożonarodzeniowa w postaci snopu zboża,
Diduch (dosł. "dziad"), okłót – w tradycji wschodniosłowiańskiej i góralskiej pierwszy skoszony podczas żniw snop pszenicy i owsa lub niemłóconego żyta, ustawiany kłosem do góry w kącie izby na Szczodre Gody, a obecnie na Boże Narodzenie. Uważany był za wróżbę urodzaju w następnym roku i traktowany jako swego rodzaju talizman przeciw złym mocom.
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwisko, m.in. Adam Didur (1874-1946), polski śpiewak
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
osoba prowadząca program muzyczny w radiu, telewizji, klubie muzycznym itp., utrzymująca kontakt z odbiorcami przez różne komentarze, niekoniecznie związane z muzyką; dyskdżokej; disc jockey
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) muz. osoba prowadząca program muzyczny w radiu, telewizji, klubie muzycznym itp., utrzymująca kontakt z odbiorcami przez różne komentarze, niekoniecznie związane z muzyką
SJP.pl
Wiktionary
kobieta prowadząca program muzyczny w radiu, telewizji, klubie muzycznym itp., utrzymująca kontakt z odbiorcami przez różne komentarze, niekoniecznie związane z muzyką
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. kobieta prowadząca program muzyczny w radiu, telewizji, klubie muzycznym itp.
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: pełnić rolę didżeja
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) rzad. didżejski
Wiktionary
→ didżej
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z didżejem, dotyczący didżeja
SJP.pl
Wiktionary
skrót od: diecezja, diecezjalny
skrót
(1.1) = kośc. diecezja
SJP.pl
Wiktionary
1. kościelna jednostka administracyjna pod zarządem biskupa, dzieląca się na dekanaty i parafie;
2. jednostka administracyjna w imperium rzymskim, zarządzana przez wikariusza
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kośc. jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa;
(1.2) hist. jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie;
Zobacz też: Diecezja (starożytność).
Diecezja (pot. biskupstwo, dawniej również kościół partykularny) – jednostka administracyjna w kościołach chrześcijańskich podległa biskupowi.
Jest zarządzana przez biskupa diecezjalnego, którego w zarządzaniu wspierają kuria, synod, kapituła katedralna, konsultorzy, rada kapłańska i rada duszpasterska.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ diecezja
przymiotnik
(1.1) dotyczący diecezji, związany z diecezją
SJP.pl
Wiktionary
mieszkaniec danej diecezji
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) kośc. członek wspólnoty diecezjalnej
SJP.pl
Wiktionary
mieszkanka danej diecezji
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kośc. członkini wspólnoty diecezjalnej
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. diecezja
Wiktionary
roślina zielna z rodziny obrazkowatych; diffenbachia; difenbachia
SJP.pl
1. w filmoznawstwie: będący częścią świata przedstawionego w filmie;
2. opowiadający historię przy użyciu słów; narracyjny
przymiotnik
(1.1) książk. narracyjny
(1.2) film. (np. o muzyce filmowej, dźwięku) narracyjny (nie będący tłem), należący do świata przedstawionego w filmie
SJP.pl
Wiktionary
1. w starożytnej Grecji: kategoria estetyczna przeciwstawiana mimesis, oznaczająca naśladowanie zdarzeń poprzez opowiadanie historii przy użyciu słów, a nie przez przedstawienie unaoczniające;
2. w filmologii: fikcyjny byt na ekranie, tworzony przez widza na podstawie literalnych wskazówek autora
Diegeza (z gr. "διηγεῖσθαι" dihgeῖsthai 'opowiadać (szczegółowo)') – pojęcie z zakresu narratologii określające wszystkie elementy składające się na świat przedstawiony dzieła.
Pojęcie diegezy jest stosowane zwłaszcza w odniesieniu do struktury dzieła filmowego. Poszczególne składowe, takie jak warstwa dźwiękowa: efekty akustyczne, muzyka, komentarz narratora można określić jako diegetyczne, a więc usytuowane niejako „wewnątrz” świata filmu, bądź jako niediegetyczne – pochodzące spoza niego.
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
syntetyczny środek owadobójczy, silnie toksyczny, wykorzystywany w rolnictwie do ochrony gleby i ziarna, w weterynarii jako środek odkażający dla owiec oraz jako środek konserwujący drewno i chroniący produkty wełniane przed molami
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) chem. toksyczny związek chloroorganiczny o wzorze sumarycznym wzór chemiczny|C12H8Cl6O., trwały w środowisku, używany, zwłaszcza dawniej, jako insektycyd;
Dieldryna ( dieldrinum) – organiczny związek chemiczny, syntetyczny insektycyd chloroorganiczny. W środowisku lub we wnętrzu organizmu dieldryna powstaje po szybkim rozpadzie aldryny i ma do niej podobną strukturę chemiczną. Jest ona trwała w środowisku i ulega bioakumulacji.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik
(1.1) fiz. słabo lub w ogóle nie przewodzący ładunków elektrycznych
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: di-elektryk] materiał źle przewodzący prąd elektryczny, o bardzo dużej oporności; izolator
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) materiał, który bardzo słabo przewodzi prąd;
Dielektryk, izolator elektryczny – materiał, w którym bardzo słabo przewodzony jest prąd elektryczny. Może to być rezultatem niskiej koncentracji ładunków swobodnych, niskiej ich ruchliwości, lub obu tych czynników równocześnie.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, prawy dopływ Irtysza;
Diemjanka (ros. Демьянка) – rzeka w Rosji, prawy dopływ Irtyszu. Długość rzeki wynosi 1160 km, powierzchnia dorzecza 34 800 km².
Wiktionary oraz Wikipedia
węglowodór nienasycony o dwóch wiązaniach podwójnych; diolefina
SJP.pl
→ dien
SJP.pl
w chemii: grupa związków organicznych obejmująca acykliczne i cykliczne węglowodory nienasycone, w cząsteczkach których występują 2 wiązania podwójne; diolefiny (rzadziej)
Dieny – grupa organicznych związków chemicznych, węglowodory nienasycone, w których występują dwa wiązania podwójne między atomami węgla. Ogólny wzór dienów otwarto-łańcuchowych to CnH2n-2, zaś dienów cyklicznych to CnH2n-4.
W zależności od liczby wiązań pojedynczych znajdujących się pomiędzy wiązaniami podwójnymi w łańcuchu węglowym rozróżnia się trzy rodzaje dienów:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: dip] miasto we Francji
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
starogrecka galera o dwóch rzędach wioseł
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. staroż. mar. galera z dwoma rzędami wioseł, początkowo tylko wiosłowa, a następnie żaglowo-wiosłowa;
Diera, birema (od stgr. "diērēs", łac. "biremis") – określenie starożytnych galer wyposażonych w dwa rzędy wioseł, będących rozwinięciem konstrukcji monery. Inne greckie określenie takiego dwurzędowca to dikrotos.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. w językoznawstwie: poziomy dwukropek (..) wpisany nad drugą samogłoską dyftongu, sygnalizujący oddzielne wymawianie każdej samogłoski;
2. w metryce antycznej i w wierszu sylabotonicznym: zbieganie się końca stopy i końca wyrazu lub zestroju akcentowego
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) typogr. diakryt w postaci dwóch kropek umieszczanych nad literą w celu zaznaczenia jej wymowy jako część oddzielnej sylaby;
(1.2) jęz. w metryce: zbieżność granicy stopy akcentowej z granicą wyrazu;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ diereza
SJP.pl
[czytaj: dizel] dizel;
1. typ tłokowego silnika spalinowego, napędzanego olejem napędowym; silnik dieslowski, silnik Diesla; ropniak;
2. potocznie:
a) samochód z silnikiem Diesla; ropniak;
b) olej napędowy
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. silnik wysokoprężny;
(1.2) mot. pot. pojazd z dieslem (1.1)
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: dizelek] zdrobnienie od: diesel
SJP.pl
dawniej: zastępowanie parowozów lokomotywami z silnikiem wysokoprężnym
SJP.pl
[czytaj dies-is] interwał stanowiący różnicę pomiędzy oktawą czystą a trzema nietemperowanymi tercjami wielkimi, odpowiadający stosunkowi częstotliwości dźwięków równemu 128:125
SJP.pl
[czytaj: dizlowski] silnik dieslowski - silnik wysokoprężny; diesel, silnik Diesla
SJP.pl
→ diesel [czytaj: dizlowy]
SJP.pl
1. sposób odżywiania się;
2. wynagrodzenie z tytułu pełnienia szczególnej funkcji, suma przeznaczona na koszty utrzymania w podróży służbowej
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. sposób odżywiania się
(1.2) pot. odchudzanie się, niskokaloryczne jedzenie
(1.3) pieniądze na podróż służbową
(1.4) wynagrodzenie dzienne (za każdy dzień pracy) za pełnienie szczególnych funkcji (np. posła)
Di
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
urzędnik nie będący na etacie, pobierający wynagrodzenie dzienne, diety; diurnista
SJP.pl
[czytaj: diter] imię niemieckie
SJP.pl
→ dietetyk
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) forma żeńska od: dietetyk
SJP.pl
Wiktionary
1. odpowiadanie wymaganiom diety lub dietetyki, np. dietetyczność kuchni;
2. o potrawach: zdrowość, niskokaloryczność, delikatność, np. dietetyczność posiłku
SJP.pl
1. spełniający wymagania diety lub dietetyki;
2. o potrawach: zdrowy, niskokaloryczny
przymiotnik
(1.1) med. spełniający wymagania diety lub dietetyki albo z nimi związany
(1.2) książk. o posiłku: niskokaloryczny, zdrowy
SJP.pl
Wiktionary
specjalista opracowujący diety
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) med. specjalista w zakresie racjonalnego żywienia, opracowujący diety dostosowane do potrzeb ludzi zdrowych oraz do różnych schorzeń;
Di
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. nauka zajmująca się zasadami racjonalnego odżywiania człowieka;
2. praktyczne stosowanie odpowiednich przepisów odżywiania
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. nauka zajmująca się zasadami racjonalnego żywienia człowieka, w zależności od wykonywanej pracy lub stanu zdrowia;
forma rzeczownika.
(2.1) D. i B. lp. od: dietetyk
Dietetyka – nauka medyczna o żywieniu człowieka zajmująca się:
Dietetyka dostarcza informacje niezbędne do opracowania zasad zdrowego odżywiania, które w połączeniu z właściwym stylem życia są najskuteczniejszą metodą zapobiegania chorobom cywilizacyjnym.
Dietetyka powiązana jest ściśle z: medycyną, farmakologią, chemią lub ściślej bromatologią, biologią i mikrobiologią, psychologią.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zdrobnienie od: dieta
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
[czytaj: ditmar] niemieckie imię męskie
SJP.pl
kobieta stosująca różnego rodzaju diety
SJP.pl
osoba stosująca różnego rodzaju diety
SJP.pl
stosowanie różnego rodzaju diet traktowane jako objaw choroby
SJP.pl
metoda leczenia lub wspomagania terapii odpowiednio dobraną dietą
Dietoterapia – inaczej stosowanie diet terapeutycznych lub leczniczych to sposób żywienia, w którym celowo modyfikuje się podaż składników energetycznych i substancji odżywczych w celu osiągnięcia efektu terapeutycznego. Jest stosowana jako element leczenia w wielu schorzeniach, zwłaszcza tych, których rozwój jest związany z nieprawidłowym żywieniem. W zależności od celu klinicznego, diety terapeutyczne mogą:
SJP.pl
Wikipedia
potocznie: być na diecie
SJP.pl
→ dieta
SJP.pl
zależny od diety
przymiotnik
(1.1) taki, który zależy od diety
SJP.pl
Wiktionary
związany z dietą zero, głodówką
SJP.pl
[czytaj: ditrich] nazwisko niemieckie, m.in. Marlena Dietrich (właściwie Maria Magdalena von Losch) (1904-92), amerykańska aktorka filmowa pochodzenia niemieckiego
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
określenie wykonawcze: od tyłu, cofając się; stosowane w odniesieniu do imitacji wstecznej
SJP.pl
[czytaj: di-etyl] związek chemiczny, np. szczawian dietylu; dwuetyl
SJP.pl
[czytaj: di-etyloamid] dietyloamid kwasu lizergowego - organiczny związek chemiczny, substancja psychoaktywna; LSD, dwuetyloamid
SJP.pl
[czytaj: di-etyloamina] amina drugorzędowa stosowana do produkcji gum, farb, żywic; dwuetyloamina
Dietyloamina – organiczny związek chemiczny, amina drugorzędowa.
Jest bardzo łatwopalna, rozpuszczalna w wodzie i etanolu.
Dietyloaminę otrzymuje się z amoniaku i etanolu. W wyniku reakcji powstają także etyloamina i trietyloamina. Dietyloamina używana jest jako czynnik antykorozyjny oraz przy produkcji gum, farb, leków i żywic.
SJP.pl
Wikipedia
→ dietyl [czytaj: di-etylowy]; dwuetylowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) anat. seks. wada wrodzona polegająca na posiadaniu podwójnego penisa
Difalia, duplikacja prącia – rzadkie zaburzenie rozwojowe, w którym samiec przychodzi na świat z dwoma prąciami. Pierwszy odnotowany przypadek opisał Johannes Jacob Wecker w 1609. Zaburzenie to występuje z częstością około 1 na 5,5 miliona urodzeń.
Występowanie difalii wiąże się zazwyczaj z innymi zaburzeniami wrodzonymi, które mogą dotyczyć nerek, kręgów, dystalnego jelita czy też okolicy anorektalnej. Difalia wiąże się też z wyższym ryzykiem rozszczepu kręgosłupa.
Wiktionary oraz Wikipedia
roślina zielna z rodziny obrazkowatych; dieffenbachia; diffenbachia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bot. doniczkowa roślina ozdobna o nakrapianych liściach i silnie trującym soku;
Di
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związek z dwoma grupami fenolowymi; dwufenol
SJP.pl
organiczny związek chemiczny, dimer benzenu; dwufenyl, bifenyl
SJP.pl
związek chemiczny używany jako fungicyd; dwufenyloamina
Difenyloamina – organiczny związek chemiczny z grupy amin. Jest to bezbarwne ciało stałe o charakterystycznym zapachu.
SJP.pl
Wikipedia
organiczny związek chemiczny; dwufenyloetan
SJP.pl
związek chemiczny powstający z benzolu przez działanie chlorku benzylu w obecności chlorku glinowego; dwufenylometan
SJP.pl
→ difenyl; dwufenylowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy
(1.1) inform. program komputerowy wyświetlający różnice między dwoma plikami tekstowymi;
(1.2) środ. w serwisach typu wiki: strona ukazująca różnice pomiędzy dwoma wersjami artykułu; także link do takiej strony
diff – program komputerowy działający w konsoli, wyświetlający różnice między dwoma plikami tekstowymi na poziomie poszczególnych wierszy. Ukazuje, które wiersze występują w obu plikach, a które są unikalne.
Poniżej przykładowe wyjście programu: wiersze wspólne dla porównywanych plików nie są oznaczane, wiersze występujące tylko w pierwszym pliku są poprzedzone minusem, a tylko w drugim – plusem:
Wiktionary oraz Wikipedia
roślina zielna z rodziny obrazkowatych; dieffenbachia; difenbachia
SJP.pl
pierwotniak z rzędu tekameb
SJP.pl
środowiskowo: domyślnie
SJP.pl
sól lub ester kwasu difosforowego; dwufosforan
SJP.pl
→ difosforan; dwufosforanowy
SJP.pl
pochodna tiaminy; pirofosforan tiaminy
SJP.pl
zwolennik jednego z dwóch kierunków dżinizmu
SJP.pl
zakon ascetów o surowej regule, zwolennicy jednego z dwóch kierunków dżinizmu
Digambarowie (dewanagari: दिगंबर) – jeden z dwóch głównych (obok śwetambarów) kierunków w łonie dźinizmu.
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. litera z archaicznego alfabetu greckiego, oznaczająca głoskę IPA4|v. lub IPA4|w. oraz liczbę 6
Di
Wiktionary oraz Wikipedia
przywry digeniczne - podgromada płazińców, obejmująca bezwarunkowe pasożyty wewnętrzne kręgowców o ciele nieczłonowanym i listkowanym; przywry digenetyczne, przywry dwurodne
SJP.pl
ciemnoniebieski minerał, siarczek miedzi; dygenit
Digenit – minerał z klasy siarczków.
SJP.pl
Wikipedia
duża część kodeksu napisanego przez Justyniana I Wielkiego na podstawie pism prawników rzymskich; faktyczna kodyfikacja prawa rzymskiego; pandekta, pandekty
SJP.pl
[czytaj: diżestif] napój alkoholowy podawany po posiłku, ułatwiający trawienie
SJP.pl
oszklona komora laboratoryjna, z której za pomocą wentylatora lub naturalnego ciągu usuwane są szkodliwe gazy; dygestorium
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) chem. laboratoryjna przeszklona komora, zaopatrzona w wentylację wywiewną
SJP.pl
Wiktionary
członek angielskiej lewicowej organizacji chłopskiej; kopacz
Nie mylić z: "Diggers" (gra z 1993).
Digger – komputerowa gra zręcznościowa wydana w 1983 roku przez kanadyjskie przedsiębiorstwo Windmill Software na platformę PC. Gra polega na sterowaniu pojazdem kopiącym tunele w ziemi i zbierającym rozmieszczone na planszy szmaragdy.
SJP.pl
Wikipedia
angielska lewicowa organizacja chłopska powstała w połowie XVII w., propagująca komunizm utopijny, dążąca do równości społecznej, zniesienia własności ziemskiej i powstania republiki demokratycznej; kopacze
Di
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: didżi] cyfrowy; digital
SJP.pl
[czytaj: digiBUK] książka będąca jednocześnie opakowaniem na płytę kompaktową
SJP.pl
zespół glikozydów wyizolowanych z liści naparstnicy wełnistej, wzmacniający mięsień sercowy, stosowany głównie w niewydolności krążenia
SJP.pl
[czytaj: digipak] opakowanie na płytę kompaktową
SJP.pl
[czytaj: didżital] cyfrowy; digi
SJP.pl
trująca substancja uzyskiwana z liści naparstnicy, w bardzo małych dawkach używana także jako składnik leków nasercowych
SJP.pl
naparstnica;
1. trująca bylina z rodziny trędownikowatych;
2. środek nasercowy otrzymywany z liści tej rośliny
SJP.pl
dygitalizacja, cyfryzacja;
1. nadawanie postaci cyfrowej różnego rodzaju danym; digityzacja;
2. upowszechnienie się umiejętności korzystania z techniki cyfrowej w różnych dziedzinach życia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) inform. przetwarzanie danych analogowych, pisanych do postaci cyfrowej, także. rozpowszechnianie techniki cyfrowej;
SJP.pl
Wiktionary
→ digitalizacja; dygitalizacyjny
SJP.pl
urządzenie przetwarzające sygnał analogowy na sygnał cyfrowy; dygitalizator, digitizer, dygitalizer, dyskretyzator, konwertor analogowo-cyfrowy
SJP.pl
nadawać czemuś (muzyce, obrazowi, danym) postać cyfrową; dygitalizować, cyfryzować
SJP.pl
wykorzystujący technikę cyfrową; cyfrowy, dygitalny, digitalowy, dygitalowy
SJP.pl
wykorzystujący technikę cyfrową; cyfrowy, digitalny, dygitalny, dygitalowy
SJP.pl
[czytaj: digiTAJzer] urządzenie przetwarzające sygnał analogowy na sygnał cyfrowy; dygitalizer, digitalizator, dygitalizator, dyskretyzator, konwertor analogowo-cyfrowy
SJP.pl
glikozyd nasercowy pozyskiwany (obok digoksyny) z liści naparstnicy purpurowej i wełnistej, stosowany w niewydolności mięśnia sercowego
Digitoksyna (łac. "Digitoxinum") – organiczny związek chemiczny z grupy glikozydów, jego aglikon zawiera pochodną steranu. Jest silną trucizną.
Zaliczana jest do leków z grupy glikozydów nasercowych. Stosuje się ją w chorobach serca. Jest otrzymywana z naparstnicy purpurowej ("Digitalis purpurea").
SJP.pl
Wikipedia
odprężający i relaksujący masaż punktów energetycznych ciała
SJP.pl
terapia polegająca na uciskaniu odpowiednich punktów ciała końcami palców, stosowana zwłaszcza w kosmetyce
SJP.pl
lampa elektronowa o dziesięciu katodach (ponumerowanych cyframi od 0 do 9), stosowana jako wyświetlacz cyfrowy
SJP.pl
nadawanie postaci cyfrowej różnego rodzaju danym; dygitalizacja, digitalizacja, cyfryzacja
SJP.pl
dwujęzyczność
SJP.pl
glikozyd nasercowy pozyskiwany (obok digitoksyny) z liści naparstnicy purpurowej i wełnistej, stosowany w niewydolności mięśnia sercowego
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) farm. jeden z glikozydów naparstnicy, lek kardiotoniczny;
Di
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. wykres matematyczny, w którym zbiór połączeń, zwanych łukami, jest zbiorem uporządkowanych par wierzchołków; graf skierowany;
2. głoska zapisana dwiema literami; dwuznak
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) farm. lek rozszerzający obwodowe naczynia tętnicze, będący pochodną hydrazynoftalazyny
Dihydralazyna ( dihydralazinum) – organiczny związek chemiczny, lek hipotensyjny, pochodna hydrazynoftalazyny. Obniża przede wszystkim ciśnienie rozkurczowe rozszerzając bezpośrednio tętniczki obwodowe, rozszerza naczynia krwionośne, zwiększa przepływ krwi oraz zmniejsza obciążenie następcze.
Wiktionary oraz Wikipedia
organiczny związek chemiczny, analog witaminy D, regulujący prawidłowe stężenie wapnia we krwi
SJP.pl
[czytaj: diżon]
1. gatunek musztardy; musztarda diżońska;
2. sos na bazie musztardy diżońskiej
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto i gmina we Francji, w regionie Burgundia, którego jest historyczną stolicą;
Nie mylić z: miastem Gijón w Hiszpanii.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwa zwyczajowa herbicydu z grupy pochodnych kwasu benzoesowego
SJP.pl
kwasy dikarboksylowe - kwasy karboksylowe zawierające dwie grupy karboksylowe (−COOH)
SJP.pl
komórka (lub stadium) zawierająca dwa jądra komórkowe
Di
SJP.pl
Wikipedia
kolegialny organ władzy sądowniczej w starożytnej Grecji
SJP.pl
zapłata, którą otrzymywali po rozprawie sędziowie ateńscy
SJP.pl
podwójna kaustyka
SJP.pl
mała antylopa z rodziny krętorogich
Dikdik ("Madoqua") – rodzaj ssaków kopytnych z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae). Pierwsze ślady pobytu antylopy na Ziemi szacuje się na okres 3,5 mln lat temu, kiedy to w północnej Tanzanii w jednym z wykopalisk w Laetoli natrafiono na ślady zostawiane w popiele wyrzucanym przez wulkan. Znaleziono tam też ich odchody, tzw. koprolity w postaci skamieniałych kulek.
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) mitgr. bogini i uosobienie sprawiedliwości, utożsamiana z rzymską Justycją; jedna z Hor;
(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 99;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
związek organiczny o cząsteczkach zawierających 2 grupy karbonylowe (ketonowe); dwuketon
SJP.pl
przymiotnik od: diketon
SJP.pl
podium w meczecie dla czytającego głośno Koran; dakka
SJP.pl
niesteroidowy lek o silnym działaniu przeciwzapalnym, przeciwbólowym i przeciwgorączkowym
Di
SJP.pl
Wikipedia
w poezji antycznej: strofa złożona z dwu członów, która łączy wersy o dwu różnych miarach
SJP.pl
rodzaj dinozaura z infrarzędu zauropodów
Di
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
część układu Golgiego
Diktiosom, stos Golgiego – występujący u wszystkich organizmów eukariotycznych element aparatu Golgiego składający się z 5-8 łukowato wygiętych, spłaszczonych cystern oraz odpączkowujących pęcherzyków. Ich liczba zależy od aktywności wydzielniczej komórki. W diktiosomie wyróżniane są dwa bieguny: "cis" (formowania) i "trans" (dojrzewania).
SJP.pl
Wikipedia
pochodna kumaryny, związek powstający w zgniłej koniczynie; melitoksyna, antyprotrombina, antywitamina K
Dikumarol ( dicoumarolum), #PATRZ melitoksyna – naturalnie występujący i syntetyczny heterocykliczny, organiczny związek chemiczny, pochodna kumaryny, antywitamina witamin K, antyprotrombina. Na początku lat 20. XX kanadyjski lekarz weterynarii prof. Frank Schofield odkrył, że związek ten powstaje w zgniłej koniczynie. W przeszłości był wykorzystywany jako lek przeciwkrzepliwy, ale w krótkim czasie został wyparty z tego zastosowania przez nowsze syntetyczne pochodne np. warfarynę.
SJP.pl
Wikipedia
nazwa zwyczajowa herbicydu powodującego wysuszenie rośliny
SJP.pl
potocznie: ubity interes, zawarta umowa; deal
Dil (hindi: दल, urdu: دل) – bollywoodzki komediodramat wyreżyserowany w 1990 przez debiutanta Indra Kumara. W rolach głównych sławni indyjscy aktorzy Aamir Khan, Madhuri Dixit i Anupam Kher. Tematem filmu są narodziny i obrona miłości także przed nieakceptacją rodziców.
SJP.pl
Wikipedia
komiksowa postać pracownika korporacji, stworzona przez Scotta Adamsa
Di
SJP.pl
Wikipedia
sztuczny członek służący do masturbacji
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) seks. sztuczny penis
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dealer;
1. osoba lub firma pośrednicząca w sprzedaży towarów, zwłaszcza drogich
2. osoba zajmująca się rozprowadzaniem narkotyków
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) sprzedawca-dystrybutor
Diler – anglicyzm, spolszczona wersja angielskiego słowa "dealer", oznaczającego osobę pośredniczącą w transakcjach kupna i sprzedaży.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dealerka;
1. kobieta pośrednicząca w sprzedaży towarów, zwłaszcza drogich;
2. kobieta zajmująca się rozprowadzaniem narkotyków;
3. potocznie: zajęcie, praca dilera, dilerki; dilerstwo, dealerstwo
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta pośrednicząca w transakcjach handlowych
(1.2) kobieta, która diluje narkotykami
(1.3) dilerstwo
SJP.pl
Wiktionary
→ diler; dealerski
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z dilerem, dotyczący dilera
SJP.pl
Wiktionary
dealerstwo;
1. pośredniczenie w sprzedaży produktów określonej firmy, zwłaszcza drogich, np. samochodów;
2. rozprowadzanie narkotyków
SJP.pl
potocznie: ubity interes, zawarta umowa; deal
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. stolica Timoru Wschodniego;
Dili ( Díli) – stolica Timoru Wschodniego, położona na północnym wybrzeżu wyspy Timor, w archipelagu Małych Wysp Sundajskich, nad cieśniną Ombai. Liczba mieszkańców miasta 59 tysięcy, 163 000 w aglomeracji (2006). Miasto stanowi centrum gospodarcze i handlowe kraju – znajduje się tu główny port morski i port lotniczy. Przemysł włókienniczy, chemiczny, spożywczy; rzemiosło.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
mieszkaniec Dili (stolicy Timoru Wschodniego)
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Dili
SJP.pl
Wiktionary
mieszkanka Dili (stolicy Timoru Wschodniego)
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Dili
SJP.pl
Wiktionary
→ Dili (stolica Timoru Wschodniego)
przymiotnik
(1.1) odnoszący się do miasta Dili
SJP.pl
Wiktionary
marka herbaty i firma
SJP.pl
rodzaj dinozaura z podrzędu teropodów
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Dilophosaurus|ref=tak., rodzaj dinozaura żyjącego w epoce jury wczesnej na terenie Ameryki Północnej;
(1.2) zool. zwierzę z rodzaju dilofozaur (1.1)
Di
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
potocznie: rozprowadzać narkotyki; dealować
czasownik niedokonany (dk. brak)
(1.1) sprzedawać narkotyki
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko, m.in. Wilhelm Dilthey (1833-1911), niemiecki filozof
SJP.pl
organiczny związek chemiczny, lek z grupy antagonistów wapnia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) farm. lek rozszerzający naczynia, stosowany m.in. w nadciśnieniu tętniczym i chorobie wieńcowej, należący do pierwszej generacji antagonistów wapnia; pochodna benzotiazepiny
Di
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
określenie wykonawcze: gasnąco, zamierająco
SJP.pl
wymiar przestrzeni liniowej
DiM (do 2006 roku jako Dusza i Mercik) – polski zespół reggae, działający w latach 2005–2009.
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko, m.in. Stawros Dimas, grecki polityk
SJP.pl
nazwa handlowa leku stosowanego w leczeniu mdłości i wymiotów, zawierającego dimenhydraminę; Dimenhydrinat, Awiomarina
SJP.pl
cząsteczka powstała z połączenia się dwóch monomerów, cząsteczek prostych
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. oligomer zbudowany z dwóch merów;
SJP.pl
Wiktionary
syntetyczny związek stosowany jako odtrutka w zatruciach metalami ciężkimi
Dimerkaprol, BAL ( dimercaprolum) – chelatujący związek chemiczny stworzony przez brytyjskich biochemików na Uniwersytecie Oxfordzkim podczas II wojny światowej. Został wynaleziony w sekrecie jako antidotum na bojowy środek trujący o nazwie luizyt.
BAL obecnie jest używany w medycynie jako antidotum w leczeniu zatruć arsenem, rtęcią i innymi metalami ciężkimi. Dodatkowo znalazł też zastosowanie przy leczeniu choroby Wilsona, genetycznego zaburzenia polegającego na spichrzaniu miedzi w tkankach.
SJP.pl
Wikipedia
w chemii: powstały z połączenia się dwóch monomerów, takich samych cząsteczek prostych
SJP.pl
reakcja chemiczna, w czasie której z monomerów powstają dimery
Dimeryzacja – reakcja chemiczna (rodzaj polimeryzacji), w której dwa monomery łączą się w dimer (często w obecności katalizatora). Przykładem tej reakcji może być kondensacja trimetylosilanolu:
SJP.pl
Wikipedia
1. zamieniać w dimer;
2. dimeryzować się - stawać się dimerem
SJP.pl
organiczny związek chemiczny używany do zwalczania insektów i roztoczy na roślinach uprawnych
Dimetoat – organiczny związek chemiczny z grupy estrów kwasu ditiofosforowego, insektycyd fosforanoorganiczny służący do zwalczania insektów i roztoczy na uprawach roślinnych.
SJP.pl
Wikipedia
w matematyce: rodzaj rzutu aksonometrycznego
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
Dimetrodon – mięsożerny synapsyd zamieszkujący we wczesnym i środkowym permie około 280–265 mln lat temu tereny dzisiejszej Ameryki Północnej i Europy (większość jego skamieniałości odkryto na obszarze USA, w Teksasie, Oklahomie i fragmentaryczne w Nowym Meksyku; skamieniałości jednego gatunku "D. teutonis" odkryto w środkowych Niemczech).
Wikipedia
→ dimetria
SJP.pl
związek chemiczny, np. siarczan dimetylu; dwumetyl
SJP.pl
amina alifatyczna, gaz o zapachu zgniłych ryb; dwumetyloamina
Dimetyloamina, #PATRZ dwumetyloamina – organiczny związek chemiczny z grupy amin, najprostsza drugorzędowa amina alifatyczna.
SJP.pl
Wikipedia
organiczny związek chemiczny z grupy eterów, produkowany z gazu ziemnego, węgla lub biomasy; dimetyloeter, eter dimetylowy, eter dwumetylowy
SJP.pl
pochodna kwasu mrówkowego; ciecz będąca doskonałym rozpuszczalnikiem wielu związków organicznych
Di
SJP.pl
Wikipedia
kryształ nierozpuszczalny w wodzie, stosowany w analizie chemicznej
Dimetyloglioksym – organiczny związek chemiczny z grupy oksymów. Jest stosowany w analizie chemicznej (jako odczynnik Czugajewa) do wykrywania szeregu metali, zwłaszcza jonów niklu ():
Reakcja ta jest bardzo czuła – pozwala wykryć jedną część niklu w 400 tysiącach części wody (tj. 2,5 ppm).
SJP.pl
Wikipedia
eter dimetylowy - organiczny związek chemiczny z grupy eterów, produkowany z gazu ziemnego, węgla lub biomasy; dimetyloeter, eter dwumetylowy
SJP.pl
określenie wykonawcze: coraz ciszej; decrescendo
Di
SJP.pl
Wikipedia
rodzaj złącza na płycie głównej komputera
DIMM ( Dual In-Line Memory Module) – szereg standardów modułów pamięci RAM, w których styki złącza krawędziowego modułu znajdują się po obu stronach płytki drukowanej. Wcześniej stosowane moduły miały styki tylko z jednej strony i były oznaczane jako SIMM.
SJP.pl
Wikipedia
związek chemiczny stosowany w analizie chemicznej; dwumocznik
SJP.pl
→ dimorfizm; dymorfizm
SJP.pl
występowanie organizmów jednego gatunku w dwu różnych formach (np. dymorfizm płciowy); dymorfizm
SJP.pl
roślina kwiatowa z rodziny astrowatych, uprawiana dla celów ozdobnych
Dimorfoteka ("Dimorphotheca") – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 19 gatunków. Występują w południowej Afryce – na południe od Namibii, Botswany i Zimbabwe. Są to rośliny jednoroczne, byliny lub krzewinki pochodzące z Afryki Południowej i są spokrewnione z gatunkami rodzaju kościanik "Osteospermum". W Polsce rośliny te są uprawiane. Dimorfoteka gruczołowata "D. pluvialis" przejściowo dziczeje z upraw (ma status efemerofita).
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) adm. grecki odpowiednik gminy administracyjnej;
Wiktionary
1. Deutsches Institute für Normung, Niemiecki Instytut Normalizacyjny, instytut naukowy w Niemczech;
2. (od instytutu DIN) światłoczułość; oznaczenie stopnia światłoczułości
rzeczownik
(1.1) miar. fot. miara światłoczułości;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
imię żeńskie
Dina – imię żeńskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od hebrajskiego słowa דִּינָה oznaczającego „sędzia”. Najbardziej znaną osobą o tym imieniu była biblijna Dina córka Jakuba i Lei.
SJP.pl
Wikipedia
dynar;
1. podstawowa jednostka monetarna byłej Jugosławii, Iraku, Jordanii i innych państw
2. dawna złota moneta arabska
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) monet. współczesny i historyczny pieniądz wielu krajów;
Dinar – złota moneta arabska, bita od VII do XV wieku, używana głównie w handlu międzynarodowym. Początkowo moneta ważyła około 4,25 grama.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ dinar
SJP.pl
dinner;
1. restauracja, w której odbywają się produkcje teatralne w czasie kolacji albo po niej;
2. rodzaj szybkiego w przygotowaniu posiłku spożywanego podczas oglądania telewizji
Diner – pamiątkowa jednostka monetarna Andory, wydawana oficjalnie od roku 1977 (wcześniej jedynie w krótkich nieoficjalnych seriach). Przeznaczona do celów kolekcjonerskich, nie jest używana w normalnym obiegu pieniężnym. Występuje jedynie w formie monet – srebrnych, złotych i bimetalicznych (m.in. brąz z miedzioniklem, także złoto z platyną) oraz tri-metalicznych. Jednostką podwielokrotną wobec dinera jest centym ("cèntim"): 1 D. = 100 c.
SJP.pl
Wikipedia
Ding-dong – utwór muzyczny polskiego zespołu 2 plus 1 z 1978 roku.
Wikipedia
[czytaj: dingi] dingi;
1. gumowa pneumatyczna tratwa używana jako łódka ratunkowa;
2. mały jacht mieczowy
SJP.pl
dinghy;
1. gumowa pneumatyczna tratwa używana jako łódka ratunkowa;
2. jednomasztowy mały jacht mieczowy
SJP.pl
dziki pies australijski
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. nazwa systematyczna|Canis lupus dingo|ref=tak., ssak z rodziny psowatych, zamieszkujący Australię, Nową Gwineę, oraz Azję Południowo-Wschodnią;
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: dęg] z francuskiego: dziwaczny, cudaczny, ekstrawagancki (w odniesieniu do przedmiotów)
Dingue – solowy album francuskiej aktorki, Emmanuelle Seigner.
Autorami piosenek są francuski piosenkarz Doriand (właśc. Laurent Lescarret) oraz izraelska piosenkarka Keren Ann Zeidel. W przeciwieństwie do albumu "Ultra Orange & Emmanuelle", Emmanuelle Seigner zaśpiewała tu w swoim ojczystym języku.
SJP.pl
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
język zachodnionilotycki należący do rodziny języków nilo-saharyjskich, używany przez kilka milionów Nilotów (głównie przez plemię Dinków)
SJP.pl
lud afrykański mieszkający w południowym Sudanie, w dorzeczu Nilu
Dinkowie, Dinka – afrykańskie plemię zamieszkujące Sudan Południowy, odłam Nilotów.
Liczbę Dinków szacuje się na ok. 2,9 mln (dane z końca XX wieku). Język dinka należy do rodziny nilo-saharyjskiej, a w jej obrębie do zachodniego odłamu nilotyckiej gałęzi języków wschodniosudańskich.
SJP.pl
Wikipedia
potocznie: niewielka rzecz, której mówiący nie potrafi nazwać; dynks
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) zob. dynks.
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: diner] diner;
1. restauracja, w której odbywają się produkcje teatralne w czasie kolacji albo po niej;
2. rodzaj szybkiego w przygotowaniu posiłku spożywanego podczas oglądania telewizji
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna
(1.1) zoonim imię dla psa
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
wymarły ssak kopytny z rodziny Dinocerata; dinocerat
SJP.pl
wymarły ssak kopytny z rodziny Dinocerata; dinoceras
SJP.pl
organizm jednokomórkowy zaopatrzony w wici, zaliczany do królestwa protistów; bruzdnica
SJP.pl
jeden z wymarłych rodzajów ptaków z rzędu moa
SJP.pl
[czytaj: diNOzałr]
1. przedstawiciel wymarłej grupy gadów znanych od późnego triasu do końca ery mezozoicznej;
2. przenośnie: osoba żyjąca bardzo długo lub zajmująca się czymś do późnych lat
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. paleont. wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie;
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) przen. pejor. pot. stary człowiek
(2.2) pogard. osoba przejawiająca przestarzałe poglądy
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(3.1) pejor. instytucja o skostniałych strukturach
SJP.pl
Wiktionary
zdrobnienie od: dinozaur
SJP.pl
→ dinozaur; dinozaurzy
przymiotnik
(1.1) dotyczący dinozaura
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: diNOzałr]
1. przedstawiciel wymarłej grupy gadów znanych od późnego triasu do końca ery mezozoicznej;
2. przenośnie: osoba żyjąca bardzo długo lub zajmująca się czymś do późnych lat
Zo
SJP.pl
Wikipedia
→ dinozaur; dinozaurowy
SJP.pl
samica dinozaura
SJP.pl
1. sąd polubowny, rozstrzygnięcie sporu między Żydami przez rabina;
2. krwawa rozprawa wyrównująca porachunki w środowisku przestępczym
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. praw. sąd polubowny przed rabinem, rozstrzygający cywilny spór między Żydami;
(1.2) gw-pl|Warszawa. więz. honorowy sąd przestępczy albo krwawa rozprawa wyrównująca przestępcze porachunki
Dintojra – nazwa sądu rabinackiego wydającego orzeczenia w sprawach cywilnych Żydów w ramach autonomii gmin żydowskich w diasporze.
Nazwa pochodzi z języka hebrajskiego, gdzie słowo "din" oznacza sąd, a słowo "tora" prawo. W późniejszym czasie nazwa została przejęta przez środowisko przestępcze, w którego żargonie oznacza krwawą rozprawę wyrównującą rachunki.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy - koenzym uczestniczący w procesie oddychania komórkowego, niezbędny czynnik przemiany glukozy w organizmie; NAD, dwunukleotyd
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zdrobn. od: Dino
Wiktionary
środowiskowo: mocny napój alkoholowy, np. denaturat, wódka; dinks, dynks
SJP.pl
przysłówek
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ekspr. okropnie
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ekspr. okropny
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. diabelski
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. diabelski, diabli
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. diabeł
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zgorszenie
(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. robienie bezeceństwa
(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niegodziwość, podłość
Wiktionary
przyrząd elektroniczny przewodzący prąd tylko w jednym kierunku
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) elektron. element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu;
(1.2) slang. przen. pryszcz
Dioda – dwuzaciskowe (dwuelektrodowe) urządzenie elektroniczne, które przewodzi prąd elektryczny w sposób niesymetryczny (generalnie – w jednym kierunku).
Historycznie pierwszymi diodami były detektory kryształkowe i diody próżniowe. Obecnie najczęściej spotykanym rodzajem są diody półprzewodnikowe, zbudowane z dwóch warstw odmiennie domieszkowanego półprzewodnika, tworzących razem złącze p-n.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zdrobnienie od: dioda
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zdrobn. od dioda
SJP.pl
Wiktionary
tropikalna ryba morska z rzędu najeżkokształtnych; jeżówka; najeżka; jeżoryb; rybojeż
Diodon – rodzaj morskich ryb rozdymkokształtnych z rodziny najeżkowatych (Diodontidae).
SJP.pl
Wikipedia
imię męskie pochodzenia greckiego
Diodor – imię męskie pochodzenia greckiego, od "Διοδωρος (Diodoros)", co oznacza "dar Zeusa" ("dar Boga"). Imię to jest złożone z członów "Διος (Dios)" ("Zeusa") i "δωρον (doron)" ("dar") – por. Teodor i Bożydar. Imię to nosił grecki historyk z I wieku p.n.e., a także wielu świętych katolickich.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: dioda
przymiotnik relacyjny
(1.1) elektr. związany z diodą, dotyczący diod; zbudowany z diod
SJP.pl
Wiktionary
środek kontrastowy przepuszczający promieniowanie rentgenowskie, stosowany dożylnie w urografii
SJP.pl
Diofantos (2 połowa III wieku), matematyk grecki
Diofantos (gr. Διόφαντος = "Diophantos", łac. "Diophantus"; ur. ok. 200/214 n.e., zm. ok. 284/298 n.e.) – matematyk grecki żyjący w III wieku n.e. w Aleksandrii.
SJP.pl
Wikipedia
w teorii liczb: dotyczący liczb naturalnych jako rozwiązań algebraicznych równań lub nierówności, np. równanie diofantyczne - problem ustalenia istnienia rozwiązań równania w liczbach naturalnych
SJP.pl
1. Diogenes Laertios (III w.), grecki filozof i doksograf;
2. Diogenes z Synopy (ok. 413-323 p.n.e.), filozof grecki (cynik)
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
(1.2) filoz. starożytny grecki filozof o przydomku Pies, pochodzący z Synopy, głosiciel ubóstwa i powrotu do natury, prekursor cyników;
Diogenes – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się z połączenia słów "Dios" - "Bóg" i "genes" - "urodzony", oznaczającego "urodzony z Boga".
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Diogenesa lub z nim związany
SJP.pl
meteoryt kamienny zbudowany głównie z ziaren piroksenu
Diogenit – typ meteorytu kamiennego należącego do achondrytów. Jest skałą magmową, w której skład wchodzą głównie pirokseny. Diogenity wchodzą w skład podgrupy achondrytów nazywanej też HED, do której zaliczają się jeszcze howardyty i eukryty. Badania meteorytów zaliczanych do diogenitów wykazały, że tworzyły się one pod powierzchnią planetoid.
SJP.pl
Wikipedia
cesarz rzymski w latach 284-305
Di
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Dioklecjana lub z nim związany
SJP.pl
organiczny związek chemiczny w postaci bezbarwnej, oleistej cieczy; dwuoksan, dwutlenek dwuetylenu
Dioksan – organiczny związek chemiczny z grupy cyklicznych eterów. Występuje w formie trzech izomerów o różnym ułożeniu atomów tlenu w pierścieniu: 1,2-dioksanu, 1,3-dioksanu i 1,4-dioksanu.
Dostępny w handlu odczynnik, stosowany jako rozpuszczalnik, zawiera zwykle prawie wyłącznie 1,4-dioksan i dlatego często nazwa „dioksan”, w uproszczonym użyciu, oznacza tylko ten jeden izomer.
SJP.pl
Wikipedia
bardzo toksyczny związek chemiczny powstający w wyniku spalania pewnych tworzyw sztucznych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) chem. potoczna nazwa chlorowanych dibenzodioksyn
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ dioksyna
SJP.pl
bardzo toksyczny związek chemiczny powstający w wyniku spalania pewnych tworzyw sztucznych
Di
SJP.pl
Wikipedia
alkohol zawierający dwie grupy hydroksylowe
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) chem. organiczny związek chemiczny, alkohol, zawierający dwie grupy hydroksylowe
SJP.pl
Wiktionary
węglowodór nienasycony o dwóch wiązaniach podwójnych; dien
SJP.pl
w chemii: grupa związków organicznych obejmująca acykliczne i cykliczne węglowodory nienasycone, w cząsteczkach których występują 2 wiązania podwójne; dieny (częściej)
SJP.pl
→ diol
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. rzeka w Rosji, w Baszkortostanie i obwodzie orenburskim, uchodzi do Biełej w dorzeczu Wołgi;
Dioma (ros. Дёма, baszk. Дим, "Dim") – rzeka w Rosji, w Baszkortostanie. Ma 535 km długości, powierzchnię zlewni 12 800 km² i średni przepływ 42,3 m³/s.
Źródła rzeki znajdują się na zboczach wyżyny Wielki Syrt, na granicy z obwodem orenburskim. Płynie w kierunku północno-wschodnim do Baszkortostanu, gdzie tworzy dolinę. Uchodzi do Biełej w granicach Ufy, w pobliżu ujścia rzeki Ufa. Nad Diomą leży m.in. miasto Dawlekanowo.
Wiktionary oraz Wikipedia
1. Cato Diomedes (1570-po 1615), muzyk pochodzenia włoskiego;
2. mit. gr.:
a) bohater wojny trojańskiej;
b) król tracki, właściciel koni karmionych ludzkim mięsem, skradzionych przez Heraklesa w ramach 12 słynnych prac
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Diomedesa lub z nim związany
SJP.pl
nazwisko, m.in. Céline Dion, kanadyjska piosenkarka
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
dwunasty księżyc Saturna
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
pochodna morfiny (etylomorfina) o właściwościach przeciwbólowych i przeciwkaszlowych
SJP.pl
imię żeńskie
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż.
Dioniza – żeński odpowiednik imienia Dionizy. Imię to pochodzi z Grecji, od Dionizosa, greckiego boga wina.
Dioniza imieniny obchodzi 15 maja, 2 października, 6 grudnia.
Inną formą imienia Dioniza jest Dionizja.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Dionizy lub z nią związany
SJP.pl
imię żeńskie
Dionizja – żeński odpowiednik imienia Dionizy.
Dionizja imieniny obchodzi: 14 lutego, 15 maja, 2 października, 6 grudnia i 12 grudnia.
SJP.pl
Wikipedia
rzadko: wino
SJP.pl
obrzędy ku czci boga Dionizosa, odprawiane w starożytnej Grecji; Dionizje (traktowane jako święto)
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) hist. antyczne uroczystości ku czci boga Dionizosa
Di
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
imię męskie
Dionizjusz – oboczna forma imienia Dionizy.
Dionizjusz imieniny obchodzi 8 kwietnia, 19 kwietnia, 3 października, 9 października, 10 października i 29 grudnia.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Dionizjusza lub z nim związany
SJP.pl
mit. gr. bóg sił witalnych natury, ekstazy religijnej i wina, związany też z życiem pozagrobowym; Bakchos; Bachus
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) mitgr. bóg latorośli winnej, wina, mistycznego szału, ekstazy, wesołości, sił witalnych natury i form scenicznych, utożsamiany z rzymskim Liberem;
Dionizos (także Bakchos, Bachus; gr. Διώνυσος "Diṓnysos", Διόνυσος "Diónysos", Βάκχος "Bákchos", Dionysus, Bacchus) – w mitologii greckiej bóg płodności, dzikiej natury, winnej latorośli, teatru i wina jako napoju upajającego i mającego dobroczynny wpływ na człowieka. Syn Zeusa i śmiertelniczki Semele. Czczony także w starożytnym Rzymie.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Dionizosa lub z nim związany
SJP.pl
Dionizy z małżonką; Dionizowie
SJP.pl
Dionizy z małżonką; Dionizostwo
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Dionizego lub z nim związany
SJP.pl
imię męskie
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
forma rzeczownika|rodzaj=żeński.
(2.1) D. lp., M. B. i W. lm. od: Dioniza
Na tę stronę wskazuje „Denis”. Zobacz też: Denis Island – wyspa w archipelagu Seszeli.
Dionizy – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od imienia boga Dionizosa. W niektórych językach jego odpowiednikiem jest forma Denis albo Dennis; oboczną formą jest Dionizjusz. Żeńskim odpowiednikiem jest Dionizja.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. związany z kultem Dionizosa, boga sił witalnych, ekstazy religijnej i wina;
2. pełen beztroskiej radości; upojny, bachiczny, orgiastyczny
przymiotnik
(1.1) rel. związany z kultem Dionizosa
(1.2) filoz. w filozofii nietzscheańskiej związany z nurtem tragicznym i symbolicznym w sztuce greckiej
(1.3) żywiołowy, dynamiczny, beztroski
(1.4) związany z wczesnochrześcijańskim mnichem i pisarzem Dionizym Małym
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek
(1.1) na sposób dionizyjski, po dionizyjsku
Wiktionary
SJP.pl
minerał z grupy piroksenów
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) miner. pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z grupy krzemianów zaliczany do grupy piroksenów, krzemian wapnia i magnezu, wzór chemiczny|CaMg[Si2O6].;
Diopsyd – minerał z grupy krzemianów zaliczany do grupy piroksenów. Jest minerałem pospolitym i szeroko rozpowszechnionym.
Nazwa pochodzi od "gr. dis" = podwójnie, podwójny i "òpsè" = twarz, wygląd, w odniesieniu do dwóch sposobów orientowania się graniastosłupa.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przezroczysty, uwodniony krzemian miedzi, używany w jubilerstwie jako kamień półszlachetny
Dioptaz – minerał z gromady krzemianów pierścieniowych; także jako naskorupienia. Prawidłowe kryształy (narosłe, dobrze wykształcone) spotykane są w druzach. Nie topi się w płomieniu dmuchawy, rozpuszcza się w amoniaku, kwasie solnym i azotowym. Jest kruchy, piroelektryczny, przezroczysty, przeświecający czasami zawiera domieszki żelaza. Sporadycznie wykazuje słaby pleochroizm w kolorach jasno i ciemnozielonej.
SJP.pl
Wikipedia
przyrząd zwiększający dokładność celowania; przeziernik
SJP.pl
1. dawny przyrząd geodezyjny i astronomiczny w postaci pręta na okrągłej tarczy z podziałką kątową;
2. dawniej: dioptria (jednostka zdolności zbierającej układu optycznego)
SJP.pl
zdolność zbierająca soczewki wyrażona cyframi w dioptriach
SJP.pl
jednostka zdolności zbierającej układu optycznego (soczewki); dla soczewek skupiających mająca wartość dodatnią, dla rozpraszających - ujemną; zdolność zbierająca soczewki o ogniskowej 1 metra
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) metrol. opt. jednostka zdolności skupiającej układu optycznego;
Dioptria (gr. διόπτρα "urządzenie pomiarowe") – jednostka miary zdolności skupiającej układu optycznego, legalna, nienależąca do układu SI (pozaukładowa), stosowana w optyce. Legalność jednostki oznacza, że jest ona dopuszczona do użytku w oficjalnych dokumentach, mimo że jej nazwa (dioptria) nie została przyjęta jako oficjalna nazwa jednostki pochodnej w układzie SI. Obecnie nie jest używany żaden skrót dioptrii. Dawniej stosowano oznaczenia D, dpt lub symbol δ (mała delta).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
miernik zdolności skupiającej (mocy optycznej) układów optycznych
SJP.pl
dział optyki geometrycznej obejmujący zjawiska związane z załamaniem światła
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) fiz. dział optyki zajmujący się badaniami zjawisk załamywania światła;
Dioptryka ( dioptriké, διοπτρική) – dział optyki zajmujący się badaniami zjawisk załamywania światła, szczególnie przez soczewki.
Termin ten wprowadził Johannes Kepler w swoim dziele z 1611 roku: "Dioptryka, czyli dowód na to, jak obraz staje się widoczny dzięki nowo wynalezionemu teleskopowi" (oryg. " Dioptrice seu demonstratio eorum quae visui & visibilibus propter Conspicilla ita pridem inventa accident").
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
marka sprzętu radiowego i firma
Diora S.A. – przedsiębiorstwo produkcyjne z siedzibą w Dzierżoniowie istniejące w latach 1945–2006. Pierwsze polskie przedsiębiorstwo produkujące odbiorniki radiowe w okresie po II wojnie światowej.
SJP.pl
Wikipedia
obraz namalowany częściowo na materiale nieprzezroczystym, a częściowo na przezroczystym, metodą laserunkową, sprawiający wrażenie przestrzeni przy podświetleniu go od tyłu w zaciemnionym wnętrzu
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) techn. szt. namalowany na przezroczystej tkaninie lub szkle obraz dający, przy odpowiednim oświetleniu, iluzjonistyczne wrażenie trójwymiarowości
(1.2) techn. szt. zaaranżowana ekspozycja sprawiająca wrażenie przestrzenności, w której znajdujący się w tle obraz łączy się z umieszczoną przed nim makietą i rekwizytami
Diorama (z gr. "dioráō" „widzę na przestrzał”) – w malarstwie rodzaj obrazu w głębokim obramowaniu, gdzie pewne jego części są nieprzezroczyste, malowane na płótnie, a inne przezroczyste są malowane na cienkim materiale techniką laserunkową. Oświetlany z dowolnej strony w ciemnym pomieszczeniu, pozwala na uzyskanie efektów plastycznych w przestrzeni (przy użyciu ruchomych źródeł światła może dawać wrażenie ruchu), czasem uzupełniony sztafażem.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: diorama
SJP.pl
magmowa skała głębinowa
Dioryt – obojętna skała głębinowa, składająca się głównie z (2/3 objętości) plagioklazów (zwykle andezynu i oligoklazu) i amfiboli (hornblenda), niekiedy z dodatkiem piroksenów (augit, hipersten), biotytu oraz skaleni potasowych (ortoklaz, mikroklin). Niektóre odmiany zawierają niewielkie ilości kwarcu (do 5%) bądź oliwinu. Minerałami akcesorycznymi są: magnetyt, ilmenit, apatyt, cyrkon, tytanit. Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF dioryt zajmuje pole 10 wraz z gabrem.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: dioryt
SJP.pl
przenośnie, książkowo: jeden z dwóch nierozłącznych towarzyszy, przyjaciół
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
przenośnie, książkowo: dwaj nierozłączni towarzysze, przyjaciele
Dioskurowie (zw. także Tyndarydami; lp gr. Διόσκουρος Dióskouros, lm gr. Διόσκουροι Dióskouroi ‘synowie Zeusa’, lp łac. Dioscurus, lm łac. Dioscuri, Gemini ‘bliźnięta’), Kastor (gr. Κάστωρ Kástōr, łac. Castor) i Polideukes (także Polydeukes, Polluks; gr. Πολυδεύκης Polydeúkēs, łac. Pollux) – w mitologii greckiej bliźniacy, ubóstwieni herosi, Argonauci, uczestnicy łowów kalidońskich i amazonomachii, opiekunowie żeglarzy i żołnierzy.
SJP.pl
Wikipedia
flawonoid stosowany w leczeniu niewydolności żylnej i żylaków
Di
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) teol. hist. doktryna uznająca istnienie dwóch woli w Jezusie Chrystusie;
Dioteletyzm – kierunek w teologii chrześcijańskiej przyjmujący, że Jezus Chrystus posiada dwa rodzaje woli, jedną Boską i jedną ludzką oraz że obydwie przejawiały się w działaniu.
Dioteletyzm został uznany za obowiązującą doktrynę na Soborze konstantynopolitańskim III w 681 roku. Doktryna uznana jako naturalna konsekwencja doktryny o dwóch naturach w Chrystusie. Przeciwieństwem dioteletyzmu jest uznawany za heretycki monoteletyzm, według którego wola ludzka została wchłonięta przez wolę Boską.
Wiktionary oraz Wikipedia
zimny, gęsty sos do maczania pieczywa, warzyw itp.
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kulin. gęsty, pikantny sos lub krem do zamaczania przekąsek, podawany na zimno, przygotowany zwykle na bazie jogurtu, śmietany lub majonezu, czasem twarogu;
(1.2) sport. ćwiczenie fizyczne polegające na wykonaniu pionowego ruchu w pozycji z wyprostowanym tułowiem i zgiętymi nogami w kolanach, cały czas opierając ręce na dwóch poziomych poręczach znajdujących się po lewej i prawej stronie (mniej więcej na poziomie pasa) od linii patrzenia ćwiczącego;
Dip (z to dip „zamaczać”) – gęsty sos zimny, którego podstawą jest śmietana, twaróg, jogurt, majonez. Swój wyrazisty smak zawdzięcza dodatkom: aromatycznym ziołom, marynatom, owocom, przyprawom.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
hinduskie święto ku czci bogini Lakszmi; diwali
SJP.pl
peptyd złożony z dwóch aminokwasów; dwupeptyd
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) organiczny związek chemiczny zbudowany z dwóch reszt aminokwasowych połączonych wiązaniem peptydowym
SJP.pl
Wiktionary
osoba, która wywieziona na przymusowe roboty przez hitlerowskie Niemcy nie wróciła do kraju po zakończeniu II wojny światowej
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. osoba, która w wyniku działań wojennych znalazła się poza krajem zamieszkania, wymagająca pomocy, aby wrócić do ojczyzny;
SJP.pl
Wiktionary
→ dipis
SJP.pl
pnącze uprawne z rodziny toinowatych
SJP.pl
filtr rozdzielczy odprzęgający obwody dwóch źródeł
SJP.pl
typ planktonicznych larw u szkarłupni i półstrunowców
Di
SJP.pl
Wikipedia
wymarły roślinożerny gad z rzędu dinozaurów, o długiej szyi i bardzo długim ogonie
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) paleont. gatunek dinozaura roślinożernego z okresu późnej jury;
Di
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
organizm roślinny lub zwierzęcy mający w jądrach komórek somatycznych dwa zespoły chromosomów
Nie mylić z: Diplont.
Diploid (gr. "διπλος" ‘podwójny’) – komórka lub organizm zawierający w swoim genomie podwójny zestaw chromosomów homologicznych. Oznaczany jest jako 2n.
U organizmów rozmnażających się płciowo jeden z nich zazwyczaj pochodzi od matki, zaś drugi od ojca. Większość eukariontów (szczególnie wyższych) jest diploidalna.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
mający podwójną liczbę chromosomów w komórce
SJP.pl
bakteria o kształcie ziarenka fasoli, zwykle chorobotwórcza; dwoinka
SJP.pl
organizm składający się z komórek o podwójnej (diploidalnej) liczbie chromosomów w jądrze
Nie mylić z: Diploid.
Diplont, diplobiont – organizm, którego cały cykl życiowy (z wyjątkiem fazy haploidalnych gamet) jest diploidalny. Oznacza to w praktyce, że jego komórki somatyczne zawierają w swoim genomie podwójny zestaw chromosomów homologicznych (oznaczany jako 2n). Diplontami są wszystkie tkankowce, a także niektóre brunatnice i okrzemki.
SJP.pl
Wikipedia
podwójne widzenie spowodowane niesprawnością mięśni zewnętrznych gałki ocznej; ambiopia
Diplopia (widzenie zdwojone, podwójne widzenie) - zaburzenie widzenia stereoskopowego objawiające się widzeniem podwójnych obrazów przedmiotów, które może być powodowane zaburzeniami działania ośrodkowego układu nerwowego lub porażeniem ośrodków motorycznych oka. Obrazy mogą być przesunięte względem siebie w poziomie, lub pionie.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: diplopora
SJP.pl
1. dwubiegunowy układ elektryczny lub magnetyczny;
2. krótkofalowa antena kierunkowa
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) fiz. układ dwóch biegunów lub ładunków wytwarzający pole
Dipol ( "dipolos", dwa bieguny) – układ dwóch różnoimiennych ładunków elektrycznych lub biegunów magnetycznych, wytwarzający pole dipolowe. Można go scharakteryzować wektorem zwanym momentem dipolowym. Odmiany:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: dipol
SJP.pl
największy torbacz w historii Ziemi, żyjący na terenie Australii w okresie plejstocenu
Diprotodon – wymarły rodzaj ssaka z rodziny Diprotodontidae. Największy torbacz w historii Ziemi. Był wielkości dzisiejszego nosorożca białego. Prowadził podobny tryb życia do hipopotama. Szkielety tych zwierząt zostały odkryte w słonych glinach australijskiego jeziora Callabona.
SJP.pl
Wikipedia
picie, wchłanianie wody wywoływane wzrostem stężenia jonów sodowych na zewnątrz komórki
SJP.pl
osoba cierpiąca na okresową potrzebę picia alkoholu lub zażywania narkotyków; dypsomaniak, dipsomaniak, dypsoman
SJP.pl
okresowa potrzeba picia alkoholu lub zażywania narkotyków; dypsomania
Nie mylić z: polidypsją.
Dipsomania lub dypsomania (z gr. "dipsa" - pragnienie) – zaburzenie polegające na występującej okresowo potrzebie picia alkoholu. Jest to wytworzony odruch warunkowy pojawiający się mimo prawidłowej regulacji przemiany wodnej. Zaburzenie takie może pojawić się u osób z patologicznie zwiększonym łaknieniem (hiperfagia), w alkoholizmie i u narkomanów. Charakterystyczne jest to, że chorzy odczuwają pragnienie tylko w dzień, nie w nocy.
SJP.pl
Wikipedia
osoba cierpiąca na okresową potrzebę picia alkoholu lub zażywania narkotyków; dypsomaniak, dypsoman, dipsoman
SJP.pl
→ dipsomania; dypsomaniakalny
SJP.pl
kobieta cierpiąca na okresową potrzebę picia alkoholu lub zażywania narkotyków; dypsomaniaczka, dypsomanka
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ent. nauka o muchówkach;
Dipterologia – dział entomologii zajmujący się badaniem muchówek ("Diptera"). Naukowcy zajmujący się dipterologią to dipterolodzy.
Wiktionary oraz Wikipedia
świątynia grecka, w której naos otoczony był dwoma rzędami kolumn; dypteros
Dipteros (dypteros, dwuskrzydłowy) – świątynia, którą otacza podwójna kolumnada.
Szczególnie popularna w architekturze jońskiej (greckiej). Najsłynniejszym przykładem dipterosu jest świątynia Artemidy w Efezie, tzw. Artemizjon.
Pseudodipteros – podobnie jak dipteros ma dwa rzędy kolumn biegnące dookoła, ale pierwszy rząd jest wtopiony w ścianę budynku. Pseudodipterosem był na przykład Herajon (świątynia Hery) niedaleko Paestum w południowych Włoszech.
SJP.pl
Wikipedia
największa znana brama wjazdowa w starożytnej Grecji, obecnie zabytek tamtego okresu
Di
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: Dipylon
SJP.pl
miseczka, w której podaje się gęsty sos do maczania pieczywa, warzyw itp.
SJP.pl
[czytaj: diRAK] nazwisko francuskie, np. Paul Dirac (1902 - 1984), brytyjski fizyk, jeden z twórców teorii kwantowej
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: dire] złorzeczący wiersz charakterystyczny dla poezji łacińskiej
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) środ. hand. bezpośredni (odnośnie sprzedaży, sposobu dotarcia do klienta, nawiązania kontaktu)
Direct - studyjny album Vangelisa, wydany w 1988 roku. Jest wprowadzeniem do cyklu, którego ideą było łączenie różnych horyzontów muzycznych i odkrywanie ścieżek pomiędzy odmiennymi stylami: od współczesnej muzyki symfonicznej do muzyki etnicznej.
Wiktionary oraz Wikipedia
DirectX – zestaw funkcji API wspomagających generowanie grafiki (dwuwymiarowej i trójwymiarowej), dźwięku oraz innych zadań związanych zwykle z grami komputerowymi i innymi aplikacjami multimedialnymi. DirectX jest produktem firmy Microsoft dostępnym tylko na platformę Windows oraz konsolę Xbox.
Wikipedia
element anteny dipolowej
SJP.pl
droga wspinaczki wiodąca możliwie najprościej na wierzchołek góry
Direttissima (wł. "najkrótsza") – określenie drogi wspinaczkowej poprowadzonej możliwie blisko linii spadku wierzchołka. Droga jeszcze bliższa idealnej linii spadku to "superdirettissima". W slangu wspinaczkowym oba te określenia są często skracane do "diretta" i "superdiretta".
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj derdż] w poezji angielskiej: pieśni żałobne wyrażające smutek z powodu śmierci bliskiej osoby lub zwierzęcia
Dirge – piosenka napisana przez amerykańskiego muzyka Boba Dylana, którą nagrał w 1973 roku. Utwór wydano na albumie "Planet Waves" (1974).
SJP.pl
Wikipedia
dirhem;
1. jednostka monetarna w Iraku, Maroku i Zjednoczonych Emiratach Arabskich
2. średniowieczna srebrna moneta arabska
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) monet. waluta Maroka i Zjednoczonych Emiratów Arabskich; ,
SJP.pl
Wiktionary
dirham;
1. jednostka monetarna w Iraku, Maroku i Zjednoczonych Emiratach Arabskich
2. średniowieczna srebrna moneta arabska
Dirhem (dirham) – jednostka wagi pierwotnie ustalona w Arabii jako 2/3 drachmy attyckiej. Także srebrna moneta krajów arabskich bita od VII do XI wieku.
Obecnie w użyciu są następujące waluty o nazwie nawiązującej do "dirhema":
W użyciu są również jako zdawkowe jednostki monetarne:
SJP.pl
Wikipedia
lina przy ożaglowaniu gaflowym, służąca do podtrzymywania noku bomu; dirka
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
lina przy ożaglowaniu gaflowym, służąca do podtrzymywania noku bomu; dirk
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) żegl. lina podtrzymująca bom;
Dirka – lina olinowania ruchomego przy ożaglowaniu gaflowym, biegnąca od noku bomu na ukos do górnej części masztu, służąca do podtrzymywania bomu. Na każdy bom przypadają dwie dirki, przy czym wybierana jest dirka nawietrzna, zaś zawietrzną luzuje się, aby nie odkształcała i nie przecierała żagla.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
w mitologii greckiej: żona Likosa, króla Teb
Dirke – w mitologii greckiej druga żona króla Teb Likosa. Aby ją poślubić, Likos odtrącił i uwięził swoją pierwszą żonę Antiopę. Dirke zginęła zamęczona przez synów Antiopy, którzy z zemsty przywiązali ją do byka.
SJP.pl
Wikipedia
kobiecy strój ludowy z południowych Niemiec i Tyrolu, składający się z sukienki z gorsetem, bluzki i fartucha
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) rodzaj stroju ludowego, pochodzącego z rejonu Alp;
Dirndl – tradycyjny kobiecy strój ludowy, noszony w południowych Niemczech i Austrii, oparty na historycznym ubiorze chłopek zamieszkujących Alpy.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
nurkować zgodnie z koncepcją DIR
SJP.pl
[czytaj: dert] sport wyczynowy na rowerze typu BMX; skoki w powietrzu z akrobacjami
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: derty] w muzyce: chrapliwe, szorstkie brzmienie instrumentu
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
dźwięk d podwyższony o pół tonu
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) muz. dźwięk d podwyższony o półton;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku dis
Dis-dur – gama muzyczna oparta na skali durowej, której toniką jest dis. Gama Dis-dur zawiera dźwięki: dis, eis, fisis, gis, ais, his, cisis. Enharmonicznym odpowiednikiem Dis-dur jest gama Es-dur.
Dis-dur to także akord, zbudowany z pierwszego (dis), trzeciego (fisis) i piątego (ais) stopnia gamy Dis-dur.
SJP.pl
Wikipedia
w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku dis
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku dis (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji dis-moll (1.1)
dis-moll − gama oparta na skali molowej, której toniką jest dis. Gama ta w odmianie naturalnej (eolskiej) zawiera dźwięki: dis, eis, fis, gis, ais, h, cis. W zapisie tonacji dis-moll występuje sześć krzyżyków.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
idisa; w mitologii germańskiej:
1. żeńskie bóstwo opiekuńcze pokrewne nornom;
2. demon śmierci, zniszczenia i wojny, wegetacji i płodności
Disa – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych ("Orchidaceae"). Obejmuje ok. 185 gatunków. Rośliny te występują w Afryce subsaharyjskiej w takich krajach jak: Kenia, Tanzania, Uganda, Etiopia, Sudan, Angola, Malawi, Mozambik, Zambia, Zimbabwe, RPA, Gwinea, Lesotho, Wybrzeże Kości Słoniowej, Liberia, Niger, Nigeria, Sierra Leone, Burundi, Kamerun, Republika Środkowoafrykańska, Kongo, Gabon, Rwanda, DRK, Madagaskar, Reunion oraz na Półwyspie Arabskim w Jemenie.
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: disejblizm] dyskryminacja osób niepełnosprawnych; ableizm, ablizm, handicapizm, handikapizm
SJP.pl
węglowodan zbudowany z dwóch cząsteczek cukrów prostych połączonych wiązaniem glikozydowym; dwusacharyd, bisacharyd, dwucukier, bioza
SJP.pl
[czytaj: dizadżio] spadek kursu dewiz, papierów wartościowych poniżej ich wartości nominalnej; disagio; dysażio; dyzażio
SJP.pl
[czytaj: dizadżio] spadek kursu dewiz, papierów wartościowych poniżej ich wartości nominalnej; dysażio; dyzażio; disaggio
SJP.pl
[czytaj: diskantus] dawniej: śpiew dwugłosowy; dyszkant
Di
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) kulin. włoski makaron w kształcie dysków-ślimaczków, stosowany najczęściej do zup lub sałatek makaronowych;
Dischi, dischi volanti (czytaj: "diski", dosł. "latające talerze", także: "messicani") – rodzaj włoskiego makaronu w kształcie dysków-ślimaczków, stosowany najczęściej do zup lub sałatek makaronowych.
Nazwa rozpowszechniła się wkrótce po wymyśleniu nazwy niezidentyfikowanych obiektów latających w 1947.
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: disKLEJmer] oświadczenie przedsiębiorstwa, w którym zrzeka się ono odpowiedzialności za wytworzony produkt lub oferowaną usługę
Disclaimer (dosłownie: „zrzeczenie się”) – zapożyczony z języka angielskiego termin w najogólniejszym rozumieniu określający każdy zapis, którego celem jest wyłączenie przez autora części lub całości odpowiedzialności cywilnoprawnej związanej z korzystaniem ze świadczonych przez niego usług.
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: dysklożer] ujawnienie w reklamie informacji o danym produkcie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: diskmen lub dyskmen] przenośny odtwarzacz płyt kompaktowych
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) elektron. przenośny odtwarzacz płyt CD wyposażony w słuchawki;
Di
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: disko] dysko, disko;
1. dyskoteka;
2. muzyka dyskotekowa;
3. lokal, w którym tańczy się przy muzyce dyskotekowej;
4. dyskotekowy
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) muz. gatunek muzyki popularnej;
(1.2) choreogr. styl popularnego współczesnego tańca
(1.3) środ. dyskoteka
przymiotnik
(2.1) mający cechy muzyki disco (1.1)
(2.2) mający cechy tańca disco (1.2)
Disco, znane także pod nazwą muzyka dyskotekowa – gatunek muzyki popularnej będący rodzajem rytmicznej muzyki tanecznej, głównie, choć nie wyłącznie, przeznaczonej do tańca w dyskotekach. Szczególnie popularny w drugiej połowie lat siedemdziesiątych XX wieku.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: diskopolo] rodzaj muzyki charakteryzujący się kiczem i prostotą wykonania; disco polo
SJP.pl
[czytaj: diskopolowiec] wykonawca lub fan muzyki disco polo
SJP.pl
→ discopolo [czytaj: diskopolowy]
SJP.pl
[czytaj: diskord] darmowa aplikacja do komunikacji, umożliwiająca prowadzenie rozmów tekstowych, głosowych i wideo
Di
SJP.pl
Wikipedia
→ Discord [czytaj: diskordowy]
SJP.pl
[czytaj: dyskant lub dyskont] sklep samoobsługowy mający w ofercie wybrane produkty po niskich cenach; dyskont
SJP.pl
[czytaj: disKAwery]
1. amerykański program badań Układu Słonecznego;
2. nazwa jednego z amerykańskich wahadłowców kosmicznych;
3. kanał telewizyjny nadający programy dokumentalne; Discovery Channel;
4. model samochodu marki Land Rover
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
obojnaczość, obupłciowość, dwupłciowość, obojnactwo, hermafrodytyzm;
1. u zwierząt: jednoczesne występowanie gruczołów rozrodczych męskich i żeńskich w organizmie lub gruczołu obojnaczego;
2. u człowieka: wrodzona wada rozwojowa polegająca na istnieniu u tej samej osoby gonad męskich i żeńskich
SJP.pl
[czytaj: dyzengejdżment] działanie zmierzające do zmniejszenia napięcia pomiędzy blokami państw, polegające na likwidacji baz wojskowych i wycofaniu wojska z linij demarkacyjnych
SJP.pl
[czytaj: dizEZ] artystka sceniczna, której produkcje piosenkarskie zawierają utwory o różnym stylu z pogranicza sztuki lekkiej i poważnej, zaś ich interpretacja wymaga często stylu "mówionego"; dizeza
SJP.pl
groźny wąż afrykański o bardzo silnym jadzie
SJP.pl
związek chemiczny zawierający związane z sobą dwa atomy siarki; dwusiarczek
SJP.pl
→ disiarczek; dwusiarczkowy
SJP.pl
[czytaj: dis-is] dźwięk d podwyższony o dwa półtony
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) muz. dźwięk d podwyższony o cały ton;
."
Dźwięki disis na pięciolinii. W kolejności: disis¹, disis², Disis, disis°.
Disis – dźwięk, którego częstotliwość dla disis¹ wynosi około 329,6 Hz. Jest to podwyższony za pomocą podwójnego krzyżyka dźwięk d. Dźwięki enharmonicznie równoważne (o tej samej wysokości) to: e i fes.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) didżej, disc jockey, dyskdżokej, DJ
Wiktionary
dysko, disco;
1. dyskoteka;
2. muzyka dyskotekowa;
3. lokal, w którym tańczy się przy muzyce dyskotekowej;
4. dyskotekowy
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
rzadko: osoba prezentująca muzykę w dyskotece; didżej, dyskdżokej, disc jockey
SJP.pl
zawierający dwa łańcuchy skrobi; dwuskrobiowy
SJP.pl
internetowe oznaczenie posta informujące, że nie przypadł nam do gustu lub że się z nim nie zgadzamy; dislike
SJP.pl
środowiskowo: oznaczać post internetowy w celu pokazania, że nie przypadł nam do gustu lub że się z nim nie zgadzamy
SJP.pl
[czytaj: dislajk] internetowe oznaczenie posta informujące, że nie przypadł nam do gustu lub że się z nim nie zgadzamy; dislajk
SJP.pl
związany z filmami Disneya, taki jak w tych filmach; disneyowski
przymiotnik
(1.1) film. występujący w produkcjach Disneya, taki jak u Disneya, związany z filmami Disneya
SJP.pl
Wiktionary
Walt (właściwie Walter Elias) Disney [czytaj: łolt disnej] - amerykański producent i reżyser filmowy (1901-66)
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) film. nazwisko twórcy amerykańskiego koncernu filmowego
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: DISnejlend albo DISnejland] przenośnie: cudowna kraina, w której spełniają się marzenia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) turyst. film. wspólna nazwa kilku parków rozrywki tematycznie związanych z produkcjami The Walt Disney Company;
Disneyland (wymowa:) – amerykański park tematyczny położony w miejscowości Anaheim, w stanie Kalifornia. Został otwarty w 1955 roku i był to jedyny park Disneya zbudowany za życia Walta Disneya i osobiście przez niego nadzorowany. W 2001 roku został włączony jako część kompleksu rozrywkowego Disneyland Resort.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do Disneylandu, związany z Disneylandem
Wiktionary
[czytaj: disnejlendyzacja] komercyjne działania instytucji kultury, np. muzeów
SJP.pl
[czytaj: disnejowski] związany z filmami Disneya, taki jak w tych filmach; disnejowski
SJP.pl
dissować; środowiskowo:
1. obrażać, poniżać;
2. wykonywać lub nagrywać piosenkę ukazującą negatywne cechy jakiejś osoby
SJP.pl
określenie wykonawcze: z desperacją
SJP.pl
[czytaj: displej] displej;
1. wyświetlacz w urządzeniach elektronicznych;
2. obrazy lub słowa, które widać na monitorze komputera
SJP.pl
display;
1. wyświetlacz w urządzeniach elektronicznych;
2. obrazy lub słowa, które widać na monitorze komputera
SJP.pl
obraza, atak słowny na konkretną osobę; popularne w hip-hopie ukazywanie negatywnych cech czyjejś twórczości
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) slang. obraza, atak słowny na kogoś
Diss – miasto w Anglii, w hrabstwie Norfolk, w dystrykcie South Norfolk. Leży 31 km na południowy zachód od Norwich i 129 km na północny wschód od Londynu. W 2001 miasto liczyło 6742 mieszkańców.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
osiąganie dojrzałości płciowej dwukrotnie w ciągu życia niektórych żebropławów i pierścienic
SJP.pl
[czytaj: disować] disować; środowiskowo:
1. obrażać, poniżać; 1. wykonywać lub nagrywać piosenkę ukazującą negatywne cechy jakiejś osoby
czasownik
(1.1) slang. wykonywać lub nagrywać utwór (zwykle hiphopowy) przeciwko komuś, wyśmiewający go lub obrażający
(1.2) slang. ogólniej: wyśmiewać, poniżać lub obrażać kogoś
SJP.pl
Wiktionary
stres negatywny, występujący podczas całkowitego fizycznego i psychicznego wycieńczenia
SJP.pl
w językoznawstwie: wyraz pełniący funkcję dystrybutywną
SJP.pl
świątynia grecka z charakterystycznymi dwoma wewnętrznymi filarami
SJP.pl
związek organiczny zaburzający metabolizm alkoholu etylowego w organizmie, stosowany w leczeniu alkoholizmu; anticol; antabus; esperal
Disulfiram – organiczny związek chemiczny, lek stosowany w leczeniu alkoholizmu, którego działanie polega na wpływie na metabolizm alkoholu etylowego.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. związek organiczny, wyjątkowo toksyczny insektycyd i akarycyd;
Disulfoton – organiczny związek chemiczny, insektycyd fosforanoorganiczny należący do grupy estrów kwasu tiofosforowego, akarycyd oraz inhibitor acetylocholinoesterazy. Jest rozpylany na uprawach tytoniu, trzciny cukrowej, ziemniaków, kukurydzy w celu zwalczania mszyc, wciornastków i przędziorków.
Wiktionary oraz Wikipedia
1. gatunek poezji popularny we Francji, ukazujący zdarzenia, zachowania człowieka jako przykład zjawisk powszechnych;
2. ilość informacji zawarta w komunikacie o występowaniu jednej z dziesięciu możliwości; jednostka informacji dziesiątkowa
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
osoba wierząca w dwóch bogów lub w Boga dwupostaciowego; dyteista
SJP.pl
związek z grupy związków chemicznych, do których należą m.in. fitol, forskolina
SJP.pl
związek z grupy związków chemicznych, do których należą m.in. fitol, forskolina
SJP.pl
Diterpeny (C20H32) – i ich pochodne, związki organiczne z grupy terpenów, są tetramerami izoprenu. Występują głównie w żywicach roślinnych. Charakteryzują się wysoką temperaturą wrzenia. Dotychczas nie znalazły większego zastosowania praktycznego.
Przykładami są: stewiol, kwasy żywiczne, fitol i labdany.
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwa zwyczajowa fungicydu z grupy pochodnych chinonu
SJP.pl
ditionin sodu - nieorganiczny związek chemiczny używany m.in. przy produkcji papieru oraz jako wybielacz włókna drzewnego; hydrosulfit, podsiarczyn sodu
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. związek chemiczny będący solą lub estrem kwasu ditionawego
SJP.pl
Wiktionary
związek organiczny stosowany w analizie chemicznej, tworzący trwałe kompleksy z jonami wielu metali; difenylotiokarbazon
Ditizon, difenylotiokarbazon – organiczny związek chemiczny, pochodna tiokarbazonu, stosowany jako odczynnik chemiczny do wykrywania i oznaczania metali.
W stanie stałym ma postać czarnego lub czarnobrunatnego proszku. jest nierozpuszczalny w wodzie. Jego roztwór w etanolu, chloroformie lub czterochlorku węgla ma kolor zielony.
SJP.pl
Wikipedia
tlen w cząsteczkach dwuatomowych; dwutlen
SJP.pl
związek chemiczny, w którym jeden atom pierwiastka połączony jest z dwoma niepowiązanymi atomami tlenu; dwutlenek
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. związek chemiczny złożony z jednego atomu danego pierwiastka połączonego z dwoma atomami tlenu
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rzad. imię|polski|m.;
Ditmar, Dietmar – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów "diot" "lud" oraz "mari" "sławny", mogło oznaczać "człowieka cieszącego się sławą wśród ludu". Staropolskim wariantem jest forma Dziećmar.
Ditmar imieniny obchodzi: 2 stycznia, 5 marca, 18 maja i 28 września.
Wiktionary oraz Wikipedia
marka środka owadobójczego DDT
SJP.pl
syntetyczny związek chemiczny stosowany w leczeniu łuszczycy
Ditranol ( dithranolum) – organiczny związek chemiczny z grupy polifenoli, jeden z najskuteczniejszych leków przeciwłuszczycowych, stosowany od ponad 90 lat[].
SJP.pl
Wikipedia
z włoskiego: to samo, jak wyżej; detto
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
mimowolne, omyłkowe powtarzanie sąsiednich liter, sylab lub wyrazów podczas pisania albo przepisywania
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) błąd (występujący najczęściej przy przepisywaniu) polegający na niezamierzonym powtórzeniu jednej litery, sylaby, wyrazu lub linijki;
Dittografia (od gr. διττός "dittós" – „podwójny” i γραφία "grafía" – „pisanie”) – mimowolne, omyłkowe powtarzanie, podczas przepisywania tekstu, jednostek literackich.
Błąd dittografii najczęściej polega na powtórzeniu tej samej litery, dotyczy również sylab, wyrazów, a nawet większych jednostek w zdaniu. Błąd dittografii popełniany jest nieświadomie.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rodzina morskich ssaków z rzędu brzegowców
Diugoniowate (Dugongidae) – rodzina morskich ssaków łożyskowych z rzędu brzegowców (Sirenia). Jedyny żyjący współcześnie gatunek tej rodziny – diugoń przybrzeżny ("Dugong dugon") – występuje w wodach tropikalnych u wybrzeża wschodniej Afryki, Azji, Australii i Nowej Gwinei. Syrena morska (†"Hydrodamalis gigas") została wytępiona w XVIII wieku. Gatunki kopalne znane są ze szczątków pochodzących z eocenu. Osiągały do 7 m długości.
SJP.pl
Wikipedia
o cechach diugoniowatych (rodzina ssaków)
SJP.pl
jedyny przedstawiciel rodziny diugoni, morski ssak zaliczany do syren, żyjący w wodach Oceanu Indyjskiego i Spokojnego; piersiopławka
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. nazwa systematyczna|Dugong|ref=tak., monotypowy rodzaj ssaków z rodziny diugoniowatych;
(1.2) zool. zwierzę wodne z rodzaju diugoń (1.1)
SJP.pl
Wiktionary
1. we Francji, Wielkiej Brytanii: wysoki tytuł arystokratyczny, książę spoza najbliższej rodziny królewskiej;
2. osoba nosząca ten tytuł
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. najwyższy tytuł arystokratyczny we Francji, książę;
(1.2) najwyższy tytuł szlachecki w Wielkiej Brytanii
SJP.pl
Wiktionary
godność, tytuł diuka
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) właściwy diukowi
Wiktionary
język nigero-kongijski bedący językiem urzędowym Burkina Faso
Diula lub Jula – grupa etniczna z rodziny ludów Malinke, zamieszkująca przeważnie na terenach Wybrzeża Kości Słoniowej i Burkina Faso, w mniejszej liczbie w Mali i Ghanie. Posługują się językiem diula z grupy mande. Ich populację szacuje się na 4,8 mln. Większość z nich to muzułmanie, od dawna uważani za handlowców.
SJP.pl
Wikipedia
ruchoma wydma piaszczysta
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ruchoma wydma na wybrzeżu morskim powstała przez nawiewanie piasku
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
wywołujący lub zwiększający wydzielanie moczu; moczopędny
przymiotnik
(1.1) zob. moczopędny.
SJP.pl
Wiktionary
lek moczopędny
SJP.pl
związek stosowany jako środek moczopędny
SJP.pl
proces wytwarzania moczu przez nerki
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. wytwarzanie i wydalanie moczu
Diureza – w medycynie, ogół zjawisk związanych z procesem wydalania moczu.
Prawidłowość przebiegu diurezy jest oceniana na podstawie pomiarów objętości moczu, który został wydalony w określonym czasie, np. w ciągu doby lub godziny ("diureza dobowa", "diureza godzinowa"), przy równoczesnym uwzględnieniu ilości podanych płynów. Niekiedy dla wykonania dokładniejszych pomiarów wymagane jest wprowadzenie cewnika na stałe (na cały czas badania) do pęcherza.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
modlitewnik katolickich księży; część brewiarza
SJP.pl
urzędnik nie będący na etacie, pobierający wynagrodzenie dzienne, diety; dietariusz
SJP.pl
nazwa zwyczajowa herbicydu z grupy pochodnych mocznika
Diuron, DCMU – organiczny związek chemiczny, fitotoksyczny bojowy środek trujący zaliczany do herbicydów totalnych.
Diuron jest białą, krystaliczną substancją, rozpuszczalną w rozpuszczalnikach organicznych (w wodzie praktycznie nierozpuszczalny).
W małych dawkach stymuluje wzrost roślin. Właściwości toksyczne podobne do monuronu – dawki ok. 10 kg/ha niszczą uprawy warzyw i pastwiska, użycie w ilości 20–30 kg/ha powoduje całkowite wyjałowienie gleby.
SJP.pl
Wikipedia
1. odmiana gruszy;
2. we Francji: księżna spoza rodziny królewskiej
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) żona diuka
SJP.pl
Wiktionary
diwa;
1. przestarzale: słynna śpiewaczka operowa lub operetkowa; primadonna;
2. słynna artystka, np. aktorka; gwiazda
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) teatralność
Wiktionary
instrumentalna forma muzyki rozrywkowej z XVIII w.; serenada
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) muz. niewielka, kilkuczęściowa kompozycja instrumentalna o prostym charakterze, popularna w XVIII wieku;
Divertimento (określenie z języka włoskiego) – kompozycja instrumentalna stosowana w XVII i XVIII wieku o prostym charakterze, niewielkich rozmiarach i składająca się z kilku części.
Divertimento pochodzi od suity, a forma wykazuje podobieństwo z wczesną symfonią. Kompozycje w tej formie pisali m.in. Wolfgang Amadeus Mozart i Joseph Haydn. W fudze stanowi epizod, w którym rozwijają się elementy tematu.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: diwertisMĄ] wstawka baletowa we francuskiej operze barokowej
Divertissement (fr. "rozrywka, zabawa") – wywodzące się z francuskiej kultury dworskiej krótkie widowiska o charakterze mieszanym. Najczęściej określano tym terminem widowiska baletowe stanowiące interludium w operze lub w antraktach spektaklu teatralnego, w ich skład wchodziły jednak również muzyka, śpiew i recytacja.Divertissement miały charakter rozrywkowy lub okolicznościowy, często wiązały się z uroczystościami dworskimi. W operze i balecie popularne były do XIX wieku.
SJP.pl
Wikipedia
garbnik z owoców brezylki rosnącej w Ameryce Południowej i w Indiach, stosowany do garbowania skór podeszwowych
SJP.pl
[czytaj: diwiz-i] określenie wykonawcze nakazujące podział na mniejsze zespoły grupy instrumentów jednego typu lub głosu chóralnego
SJP.pl
w starożytnym Rzymie: tytuł przyznawany pośmiertnie cesarzom uznawanym za bogów
Divus (łac. bóg) – w starożytnym Rzymie tytuł przyznawany w wyniku deifikacji dokonywanej przez Senat. Nadawano go przywódcy kraju - pośmiertnie (np. Juliuszowi Cezarowi, niebędącemu wprawdzie nigdy cesarzem, lecz uświęconemu za szczególne zasługi dla kraju) lub za życia (np. Neronowi).
SJP.pl
Wikipedia
1. rodzaj stratnej metody kompresji obrazu filmowego;
2. program komputerowy umożliwiający zapis filmów DVD z pominięciem chroniących je zabezpieczeń antypirackich
DivX – stratna metoda kompresji obrazu filmowego, w nowszych wersjach zgodna z MPEG-4 część 2, pozwalającą zapisać na zwykłej płycie kompaktowej filmy o długości ok. 90 min i jakości niewiele ustępującej DVD-Video. Wykorzystywana także do przesyłania filmów przez Internet.
SJP.pl
Wikipedia
w mitologii perskiej: demon, zły duch
SJP.pl
diva;
1. przestarzałe: słynna śpiewaczka operowa lub operetkowa; primadonna;
2. słynna artystka, np. aktorka; gwiazda
Zobacz też: Diva.
Diwa – popularna, ciesząca się rozgłosem śpiewaczka opery albo operetki lub słynna aktorka albo tancerka.
SJP.pl
Wikipedia
hinduskie święto ku czci bogini Lakszmi; dipawali
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) hinduistyczne święto światła obchodzone ku czci bogini Lakszmi;
Di
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zawierający dwa atomy wapnia w cząsteczce; dwuwapniowy
SJP.pl
ester kwasu winowego, np. diwinian choliny; dwuwinian
SJP.pl
związek chemiczny zawierający w cząsteczce dwa aniony węglanowe; dwuwęglan
SJP.pl
nazwisko, m.in.: Otto Dix (1891-1969), niemiecki malarz
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
z łaciny: powiedziałem, zakończyłem przemówienie
czasownik
(1.1) dosł. powiedziałem/am; taka jest moja opinia
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: diks-i]
1. postać serialu animowanego "Pixie, Dixie i Pan Jinks";
2. określenie Południa USA, popularne od drugiej połowy XIX wieku
Dixie (znane również jako Dixieland lub Dixie’s Land) – potoczne określenie południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych.
Do Dixie zalicza się obecnie następujące stany: Alabama, Arkansas, Delaware, Floryda, Georgia, Karolina Południowa, Karolina Północna, Kentucky, Luizjana, Maryland, Missisipi, Oklahoma, Teksas, Tennessee, Wirginia i Wirginia Zachodnia, a także Dystrykt Kolumbii.
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: DIks-ilend] odmiana tradycyjnego dżezu, naśladująca styl nowoorleańskich Murzynów
Dixieland – styl w muzyce jazzowej, określany czasem jako "Hot jazz", "Early jazz" ("wczesny jazz"). Powstał w Nowym Orleanie na początku XX w., skąd został przeniesiony do Chicago i Nowego Jorku przez zespoły nowoorleańskie w drugiej dekadzie XX w. Najsłynniejsze standardy dixielandowe to "When the Saints Go Marching In" i "Basin Street Blues".
SJP.pl
Wikipedia
→ dixieland [czytaj: diks-ilendowy]
przymiotnik
(1.1) dotyczący dixielandu
SJP.pl
Wiktionary
wzornictwo, projektowanie, projekt; design
SJP.pl
projektant przedmiotów lub systemów użytkowych; designer
SJP.pl
projektantka przedmiotów lub systemów użytkowych; designerka
SJP.pl
→ dizajner; designerski
SJP.pl
diesel; potocznie:
1. typ tłokowego silnika spalinowego, napędzanego olejem napędowym; silnik dieslowski, silnik Diesla; ropniak;
2. samochód z silnikiem Diesla; ropniak;
3. olej napędowy
SJP.pl
zdrobnienie od: dizel
SJP.pl
recytatorka, recytująca zwłaszcza teksty do muzyki; diseuse
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przymiotnik od: Dijon
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Dijon, dotyczący Dijon (miasta we Francji)
SJP.pl
Wiktionary