1. wyraz, zwykle powtarzany, oznaczający śmiech, zwłaszcza złośliwy, ironiczny; che;
2. okrzyk wyrażający różne nastroje, zarówno przyjemne, jak i przykre (np. He, udało się! He, co tam, następnym razem się uda.); ha;
3. partykuła pytajna (np. Zjesz to, he?); hę;
wykrzyknik
(1.1) partykuła wzmacniająca pytanie
(1.2) reg. okrzyk poganiający bydło
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: hi men] w kulturze masowej: mocny, dzielny, bohaterski mężczyzna; he man, superman, supermen
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) archetyp silnego, dzielnego bohatera w kulturze masowej
He-Man ("najsilniejszy człowiek we wszechświecie") – superbohater, fikcyjna postać z serii zabawek "Masters of the Universe" ("Władcy wszechświata") firmy Mattel oraz wywodzących się z nich produktów: filmów rysunkowych i komiksów (a także aktorskiego filmu kinowego).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
środowiskowo: zakończenie filmu, książki itp. w stylu "i żyli długo i szczęśliwie"
SJP.pl
[czytaj: HED BENgin(g)] środowiskowo: energiczne potrząsanie głową w rytm muzyki; head banging, headbanging
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) muz. ekspresja podekscytowania muzyką poprzez rytmiczne uderzanie we własną głowę pięściami lub potrząsanie głową
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: hedhanter] osoba zawodowo zajmująca się head huntingiem - wyszukiwaniem i przejmowaniem najlepszych, najbardziej perspektywicznych pracowników innych firm; headhunter, head hunter
SJP.pl
[czytaj: hedhanting] wyszukiwanie i przejmowanie najlepszych, najbardziej perspektywicznych pracowników innych firm; head hunting, headhunting
SJP.pl
[czytaj: HED BENgin(g)] środowiskowo: energiczne potrząsanie głową w rytm muzyki; head-banging, head banging
SJP.pl
[czytaj: hedhanter] osoba zawodowo zajmująca się head huntingiem - wyszukiwaniem i przejmowaniem najlepszych, najbardziej perspektywicznych pracowników innych firm; head-hunter, head hunter
Headhunter (pol. "łowca głów") – pracownik (konsultant) agencji doradztwa personalnego świadczącej usługi "executive search".
Praca headhuntera polega na identyfikacji menedżerów wysokiego szczebla lub szczególnie cenionych na rynku specjalistów, nawiązanie z nimi kontaktu w celu skłonienia ich do zmiany pracodawcy i przyjęcia oferty pracy swego klienta (tzw. poszukiwania bezpośrednie).
SJP.pl
Wikipedia
→ headhunter [czytaj: hedhanterka]
SJP.pl
→ head hunter, → headhunter [czytaj: hedhanterski]
SJP.pl
[czytaj: hedhanting] wyszukiwanie i przejmowanie najlepszych, najbardziej perspektywicznych pracowników innych firm; head-hunting, head hunting
SJP.pl
[czytaj: hedlajn] nagłówek, tytuł artykułu lub slogan ogłoszenia
SJP.pl
[czytaj: hedlajner] główny wokalista lub zespół grający jako ostatni na głównej scenie podczas koncertu lub imprezy
SJP.pl
→ headliner [czytaj: hedlajnerka]
SJP.pl
[czytaj: hedset] słuchawki z mikrofonem osadzone na wspólnym pałąku
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) środ. grykomp. strzał w głowę
Wiktionary
[czytaj: hiler] uzdrowiciel leczący za pomocą bioenergoterapii (bioterapii); bioenergoterapeuta; bioterapeuta
Healer (kor.: 힐러, MOCT: "Hilleo") – 20-odcinkowy serial południowokoreański z lat 2014-2015. Główne role odgrywają w nim Ji Chang-wook, Park Min-young oraz Yoo Ji-tae. Serial był emitowany na stacji KBS2 od 8 grudnia 2014 do 10 lutego 2015 w poniedziałki i wtorki o 22:00.
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: hilerka] uzdrowicielka lecząca za pomocą bioenergoterapii (bioterapii); bioenergoterapeutka; bioterapeutka
SJP.pl
[czytaj: HIny] nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna
(1.1) geogr. polit. wg teorii geopolitycznej Johna Mackindera najważniejszy strategicznie rejon świata, znajdujący się gdzieś w centralnej Eurazji;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: hit] nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
Heathcliff – postać fikcyjna, główny bohater powieści Emily Brontë pt. "Wichrowe Wzgórza". Był ciemnowłosym znajdą przygarniętym przez pana Earnshawa. Kochał swoją przybraną siostrę, Katarzynę Earnshaw. Po jej śmierci doprowadził do ruiny jej rodzinę. Stale prześladowany przez ducha zmarłej ukochanej, znajduje ukojenie dopiero w śmierci. Pochowany u boku ukochanej, na wzgórzach. Jest przykładem bohatera bajronicznego.
Wikipedia
[czytaj: hitroł] główny port lotniczy Londynu, jeden z największych na świecie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: hewimetalowiec]
1. członek subkultury młodzieżowej powstałej wokół miłośników heavy metalu;
2. muzyk grający heavy metal
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) miłośnik heavy metalu, członek subkultury związanej z tą muzyką
(1.2) muzyk uprawiający heavy metal
SJP.pl
Wiktionary
→ heavy metal [czytaj: hewimetalowy]
przymiotnik
(1.1) muz. dotyczący heavy metalu lub heavymetalowca
SJP.pl
Wiktionary
w mitologii greckiej: bogini będąca uosobieniem wiecznej młodości; Hebe
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) mitgr. zob. Hebe.
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. położna
Wiktionary
1. rodzaj drzew o soczystych, pomarańczowych lub czerwonych owocach, rosnących w strefie międzyzwrotnikowej; hebanowiec, hurma, persymona, kaki;
2. drewno tego drzewa, cenione z powodu twardości i odporności na butwienie
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;
(1.2) mebel z hebanu (1.1)
Heban – cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej.
Jest ono ciemno zabarwione lub czarne, twarde, ciężkie, trudno łupliwe.
Stosowane było od starożytności, w okresie nowożytnym popularne od końca XVI i przez cały XVII wiek. Wykorzystywane było do wyrobu instrumentów muzycznych, przyborów kreślarskich, mebli artystycznych, a także w rzeźbiarstwie. Często stosowany w technice markieterii.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dawniej: stolarz wykonujący przedmioty z drewna hebanowego
SJP.pl
rodzina drzew i krzewów, rosnących w strefie zwrotnikowej, niektóre gatunki wykorzystywane w meblarstwie
He
SJP.pl
Wikipedia
o cechach hebankowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
rodzaj drzew o soczystych, pomarańczowych lub czerwonych owocach, rosnących w strefie międzyzwrotnikowej; heban, hurma, persymona, kaki
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bot. nazwa systematyczna|Diospyros|L.|ref=tak., rodzaj drzew z rodziny hebankowatych, o ciemnej a nawet czarnej korze
SJP.pl
Wiktionary
1. zrobiony z hebanu
2. będący barwy hebanu
przymiotnik
(1.1) wykonany z hebanu, dotyczący hebanu
(1.2) głęboko czarny lub bardzo ciemny
SJP.pl
Wiktionary
dziki bez; chebd
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bot. pot. nazwa systematyczna|Sambucus ebulus|L.|ref=tak., bez hebd
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. jedwab
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Hebdowa
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Hebdowa
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Hebdowem, dotyczący Hebdowa
Wiktionary
dziki bez; chebd
Hebdów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Nowe Brzesko, przy drodze krajowej nr 79.
W latach 1975–1998 miejscowość leżała w województwie krakowskim.
Wieś "Chebdów", była własnością opactwa norbertanów w Hebdowie. W drugiej połowie XVI wieku położona była w powiecie proszowskim województwa krakowskiego.
SJP.pl
Wikipedia
egzotyczny krzew z rodziny babkowatych, uprawiany też jako roślina ozdobna
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) mitgr. bogini i uosobienie młodości oraz szafarka ambrozji i nektaru na Olimpie, utożsamiana z rzymską Juwentas;
(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 6;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
osoba odczuwająca pociąg seksualny do osób we wczesnym okresie dojrzewania (11-14 lat)
SJP.pl
pociąg seksualny do osób we wczesnym okresie dojrzewania (11-14 lat) w przeciwieństwie do efebofilii (późny okres dojrzewania w wieku około 15-19 lat)
He
SJP.pl
Wikipedia
kobieta odczuwająca pociąg seksualny do osób we wczesnym okresie dojrzewania (11-14 lat)
SJP.pl
w medycynie: choroba psychiczna, postać schizofrenii
SJP.pl
chora cierpiąca na hebefrenię (odmianę schizofrenii)
SJP.pl
SJP.pl
osoba chora na hebefrenię - odmianę schizofrenii
SJP.pl
[czytaj: hebej] prowincja w Chinach; Hopej
Hebei (; chiń. 河北; pinyin "Hébĕi"; Wade-Giles "Ho-pei"; dosł. „Na północ od Rzeki”) – północna prowincja Chińskiej Republiki Ludowej, położona na północ od Huang He, od wschodu granicząca z Morzem Wschodniochińskim. Wewnątrz jej terytorium znajduje się miasto wydzielone i stolica Chin – Pekin oraz miasto wydzielone Tiencin. Stolicą prowincji jest natomiast Shijiazhuang.
SJP.pl
Wikipedia
1. narzędzie stolarskie z wysuwanym ostrzem, używane do wyrównywania, wygładzania powierzchni drewna; strug;
2. potocznie: stary, zniszczony pojazd; grat, gruchot, pudło, złom;
3. potocznie: hamulec pojazdu; hampel;
4. środowiskowo: pokrętło urządzenia do przetwarzania dźwięku, używanego w studiach radiowych i telewizyjnych oraz klubach
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) techn. strug
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zdrobnienie od: hebel
SJP.pl
→ hebelek
SJP.pl
w okresie rewolucji francuskiej: członek stronnictwa skrajnie lewicowego (od nazwiska przywódcy, J. Héberta)
SJP.pl
głupiec
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. osobnik tępy, nierozgarnięty, niepojętny, głupi
SJP.pl
Wiktionary
ręczne narzędzie do wygładzania powierzchni drewna; strugarka
SJP.pl
1. dział zakładu przemysłowego, w którym się hebluje;
2. narzędzie stolarskie do wyrównywania i wygładzania powierzchni; strugarka
SJP.pl
→ heblarz
SJP.pl
osoba zawodowo obsługująca heblarkę; strugacz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|heblować.
Wiktionary
wyrównywać, wygładzać powierzchnię drewna ręcznie (heblem) lub maszynowo; strugać
czasownik przechodni niedokonany (dk. zheblować)
(1.1) techn. wygładzać powierzchnię drewna za pomocą heblarki lub heblu ręcznego
SJP.pl
Wiktionary
odpadki powstałe przy obróbce drewna
SJP.pl
cienkie wióry powstałe przy heblowaniu
SJP.pl
skrót od: hebrajski
skrót
(1.1) = hebrajski
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Lwów, Mazowsze północno-wschodnie., reg-pl|Kresy południowe., także. pot. towarzystwo, gromada ludzi lub paczka znajomych
(1.2) środ. przestęp., także. gw-pl|Warszawa, Lwów. złodziejska szajka, przestępcza kompania lub sitwa
(1.3) reg-pl|Przemyśl. grupa łobuzów, rozrabiaków
Wiktionary
badacz, znawca języka hebrajskiego i literatury hebrajskiej
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) nauk. osoba zajmująca się naukowo hebraistyką
SJP.pl
Wiktionary
badaczka, znawczyni języka hebrajskiego i literatury hebrajskiej
SJP.pl
SJP.pl
nauka o języku hebrajskim i literaturze hebrajskiej
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) eduk. dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą hebrajską i językiem hebrajskim;
(1.2) pot. studia obejmujące hebraistykę (1.1) na wyższej uczelni
Hebraistyka – nauka badająca język hebrajski, literaturę w tym języku, kulturę i historię obszarów hebrajskojęzycznych, łącznie z dziejami judaizmu. Hebraistykę można uznać za dział semitystyki i szerszej orientalistyki. Jest też uznawana za naukę pomocniczą biblistyki[].
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
poddawanie wpływom hebrajskim, rozszerzanie wpływów hebrajskich, nadawanie czemuś cech typowo hebrajskich
SJP.pl
wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa przejęte z języka hebrajskiego lub na nim wzorowane
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka hebrajskiego;
Hebraizm – wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa zapożyczona z języka hebrajskiego.
Największa grupa hebraizmów związana jest z religią judaistyczną, np.: bar micwa, cadyk, Chanuka, chasydyzm, cheder, Gemara, goj, golem, Jahwe (JHWH), jesziwa, Jezus, Jom Kipur, kadisz, kabała, kahał, Karaim, koszer, maca, macewa, menora, Mesjasz, Midrasz, Miszna, mykwa, Pesach, Purim, Rosz Haszana, szabat (sobota), szames, szoa, Sukkot, szatan, Szawuot, talit, Talmud, Tora.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
wyznawca religii żydowskiej
Nie mylić z: hebraistami ani Izraelczykami.
Hebrajczycy (עברים), Izraelici – starożytny lud opisany w Biblii; jeden z ludów semickich, definiowany pochodzeniem od Jakuba, inaczej Izraela. Był też nazywany Ludem Bożym[]. Składał się z 12 plemion i posługiwał językiem hebrajskim. Początkowo Izraelici byli koczownikami, ale na przełomie II i I tysiąclecia p.n.e. osiedlili się w Kanaanie, gdzie król Saul zjednoczył ich w jedno państwo – Królestwo Izraela.
SJP.pl
Wikipedia
wyznawca religii żydowskiej
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) bibl. etn. członek starożytnego, półkoczowniczego ludu semickiego posługującego się biblijnym językiem hebrajskim
SJP.pl
Wiktionary
wyznawczyni religii żydowskiej
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bibl. etn. członkini starożytnego, półkoczowniczego ludu semickiego posługującego się biblijnym językiem hebrajskim
SJP.pl
Wiktionary
dotyczący dawnej kultury żydowskiej; typowy dla tej kultury
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Hebrajczykami
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) jęz. język z grupy kananejskiej języków semickich;
SJP.pl
Wiktionary
1. posługujący się językiem hebrajskim;
2. napisany w języku hebrajskim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem hebrajskim
przymiotnik
(1.1) posługujący się językiem hebrajskim
(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem hebrajskim
(1.3) spisany, stworzony w języku hebrajskim
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
wszystko, co jest związane z kulturą starożydowską
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. język hebrajski
(1.2) to, co żydowskie
SJP.pl
Wiktionary
miasto w Palestynie
Hebron ( الخليل, "Al-Chalil"; חֶבְרוֹן) – miasto położone na Wyżynie Judzkiej, na Zachodnim Brzegu. Największe miasto Zachodniego Brzegu i drugie po względem wielkości w Państwie Palestyna (po mieście Gaza), liczące 215 571 palestyńskich mieszkańców (w 2020). W wydzielonej strefie H2 na granicy Starego Miasta Hebronu mieszka także ok. 500-850 osadników żydowskich.
SJP.pl
Wikipedia
minerał z grupy fosforanów, rodzaj amblygonitu o mniejszej zawartości sodu
SJP.pl
mieszkanka Hebronu
SJP.pl
mieszkaniec Hebronu
SJP.pl
przymiotnik od: Hebron (miasto w Palestynie lub jedna z wielu miejscowości w USA)
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Hebronem, dotyczący Hebronu
SJP.pl
Wiktionary
archipelag na Oceanie Atlantyckim; Wyspy Hebrydzkie
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. archipelag na Oceanie Atlantyckim ciągnący się wzdłuż północno-zachodnich wybrzeży Szkocji;
Hebrydy ( Hebrides, wym., lub Western Isles; Innse Gall) – archipelag ok. 500 wysp na Oceanie Atlantyckim, wzdłuż północno-zachodnich wybrzeży Szkocji. Hebrydy należą do Wielkiej Brytanii. Główną miejscowością jest Stornoway. Wyspy zajmują powierzchnię 7555 km², a zamieszkuje je 43,4 tys. osób (2001).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: Hebrydy
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Hebrydami (Wyspami Hebrydzkimi), dotyczący Hebrydów
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: zabawne wydarzenie, niezwykła historia; szopka; numer
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. przest. zabawna sytuacja najczęściej wywołująca zaskoczenie
(1.2) pot. przest. zdarzenie lub ciąg zdarzeń wywołujący zamieszanie i mający negatywne skutki
(1.3) daw. cyrk, w którym szczuto psami zwierzęta oraz uprawiano woltyżerkę w formie rozrywki dla widzów
(1.4) daw. łow. naganka myśliwska
Heca – piąty album studyjny polskiej piosenkarki Lanberry. Wydawnictwo ukazało się 8 listopada 2024 nakładem wytwórni muzycznej Warner Music Poland.
Album jest utrzymany w stylu muzyki pop i pop-rock. Składa się z wersji standardowej (1 CD), limitowanej (1 CD i żelki) i płyty analogowej (1 LP).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ hecarz
SJP.pl
żartowniś, człowiek lubiący wyprawiać hece
SJP.pl
egzotyczna roślina z rodziny ananasowatych
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. gbur, cham
Wiktionary
[czytaj: heker] nazwisko
Hecker – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Illinois, w hrabstwie Monroe.
SJP.pl
Wikipedia
dawniej: człowiek wykonujący sztuczki cyrkowe; cyrkowiec
SJP.pl
zabawny, wesoły, zadziorny
SJP.pl
dawniej: wyprawiać hece; figlować, dokazywać
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)
(1.1) pot. przest. wyprawiać hece
SJP.pl
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: hecownie
SJP.pl
stopień wyższy od przymiotnika: hecowny
SJP.pl
śmieszny; komiczny
przymiotnik
(1.1) gw-pl|Kresy. zabawny
SJP.pl
Wiktionary
Hecznarowice (wil. "Hylciadüf") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Wilamowice. Powierzchnia sołectwa wynosi 828 ha a liczba ludności 2374 (2009), co daje gęstość zaludnienia równą 286,7 os./km².
Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący Hecznarowic
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Hecznarowic
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Hecznarowic
Wiktionary
gatunek rośliny; pnącze amerykańskie; bluszcz
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) roln. część robocza kombajnu rolniczego
forma rzeczownika.
(2.1) D. lm.: od hedera
SJP.pl
Wiktionary
gatunek rośliny; pnącze amerykańskie; bluszcz
SJP.pl
[czytaj: hedżing] zabezpieczanie się przed ryzykiem niekorzystnych zmian cen, kursów lub stóp procentowych
Hedging – strategia zabezpieczająca przed nadmiernymi wahaniami cen papierów wartościowych, polegająca na doborze do portfela aktywów o przeciwnie skorelowanych trendach.
SJP.pl
Wikipedia
→ hedging [czytaj: hedżingowy]
SJP.pl
odnoszący się do przyjemności, satysfakcji, doznań
SJP.pl
mężczyzna popierający hedonizm, zgadzający się z hedonizmem
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zwolennik hedonizmu
SJP.pl
Wiktionary
kobieta żyjąca według zasad hedonizmu, zwolenniczka hedonizmu
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zwolenniczka hedonizmu
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób hedonistyczny
Wiktionary
ekstremalnie nastawiony na zaspakajanie własnych potrzeb cielesnych i poszukiwanie nowych silnych doznań
przymiotnik
(1.1) właściwy hedonizmowi lub/i hedonistom
SJP.pl
Wiktionary
1. postawa życiowa oparta na dążeniu do przyjemności i unikaniu przykrych rzeczy; wygodnictwo, sybarytyzm;
2. kierunek filozoficzny, według którego przyjemność i unikanie cierpienia jest najwyższym dobrem, celem oraz głównym motywem ludzkiego postępowania
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) filoz. doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia
(1.2) postawa życiowa opierająca się na doktrynie hedonizmu (1.1)
Hedonizm (gr. ἡδονή "hedone" – „przyjemność, rozkosz”) – pogląd, doktryna, uznająca przyjemność, rozkosz za najwyższe dobro i cel życia, główny motyw ludzkiego postępowania.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Hedwiżyna
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Hedwiżyna
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący Hedwiżyna
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. hist. rzeka w północnym Iraku, obecnie nazywana Khasa
Wiktionary
chusta zasłaniająca włosy, uszy i szyję, noszona przez muzułmanki; hidżab
SJP.pl
region historyczny w Arabii; Hidżaz
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. biała korona władców Górnego Egiptu w okresie predynastycznym;
Hedżet – biała korona egipskich władców przypominająca owalną mitrę. Był to atrybut władzy faraona nad Górnym Egiptem.
Wiktionary oraz Wikipedia
hidżra, ucieczka Mahometa z Mekki do Medyny
SJP.pl
[czytaj: hiler] potocznie: pies rasy lancashire heeler
SJP.pl
mit. gr. bóg ognia i kowalstwa, opiekun rękodzielników
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) mitgr. bóg ognia, wulkanów, kowalstwa, metali i metalurgii, utożsamiany z rzymskim Wulkanem;
Hefajstos ( Ἥφαιστος Hephaistos, Vulcanus) – w mitologii greckiej bóg ognia, kowali i złotników. Hefajstos był uważany za syna Zeusa i Hery lub według innej wersji samej Hery. Opiekun rękodzielników. W mitologii rzymskiej jego odpowiednikiem jest Wulkan.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
młody sokół schwytany w okresie pierwszego pierzenia
SJP.pl
[czytaj: hefej] miasto w Chinach; Hofej
Zobacz też: „Hefei” – niszczyciel rakietowy.
Hefei (chiń. 合肥市; pinyin "Héféi shì") – miasto o statusie prefektury miejskiej we wschodnich Chinach, ośrodek administracyjny prowincji Anhui. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 5 702 466. Prefektura miejska w listopadzie 2000 roku liczyła 4 467 384 mieszkańców, a 1999 roku – 4 375 742 mieszkańców. Ośrodek hutnictwa żelaza oraz przemysłu maszynowego, elektronicznego, bawełnianego i spożywczego; miasto posiada własny port lotniczy.
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zeszyt
Wiktionary
środowiskowo: więzień hitlerowskiego obozu zagłady
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|heftować.
Wiktionary
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wymiotować
(1.2) techn. spawać punktowo
Wiktionary
doodbytniczy wlew roztworu soli fizjologicznej, używany w celu oczyszczenia jelita grubego
SJP.pl
nazwisko, np. Georg Hegel (1770 - 1831), niemiecki filozof, twórca nowoczesnego idealizmu
SJP.pl
osoba, organizacja lub państwo mające władzę i przewagę nad innymi
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) polit. przywódca, człowiek mający władzę i przewagę nad innymi
(1.2) polit. państwo, partia polityczna lub jakakolwiek grupa czy zbiorowość, mająca władzę i dominująca nad innymi
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) astr. jeden z księżyców Jowisza;
Hegemone (Jowisz XXXIX) – mały zewnętrzny księżyc Jowisza, odkryty 8 lutego 2003 roku przez grupę astronomów z Uniwersytetu Hawajskiego, kierowaną przez Scotta Shepparda.
Wiktionary oraz Wikipedia
1. przywództwo, zwłaszcza jakiegoś państwa na innymi; władztwo, panowanie;
2. przeważający wpływ, supremacja, górowanie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) polit. panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś
Hegemonia – termin pochodzi z języka greckiego ("ηγεμονία"), w starożytnej Grecji oznaczał przywództwo jednego państwa nad innymi, które poddają się jego kierownictwu. Hegemonia była związana z rywalizacją dwóch najsilniejszych państw-miast: Aten (Związek Morski) i Sparty (Związek Peloponeski) oraz okresowo Teb (Związek Beocki).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związany z dominacją uzyskiwaną dzięki przewadze nad innymi; hegemoniczny
SJP.pl
związany z dominacją uzyskiwaną dzięki przewadze nad innymi; hegemonialny
przymiotnik
(1.1) związany z hegemonią; mający charakter hegemona; podporządkowujący sobie innych
SJP.pl
Wiktionary
→ hegemonia; hegemoniczny
SJP.pl
1. przywództwo polityczne jednego państwa nad drugim;
2. dążenie do hegemonii
SJP.pl
→ hegemon
SJP.pl
ucieczka Mahometa z Mekki do Medyny; hedżra; hidżra
SJP.pl
zwolennik, wyznawca heglizmu
SJP.pl
→ heglista
SJP.pl
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) filoz. związany z heglizmem, dotyczący heglizmu, zgodny z heglizmem
Wiktionary
1. system filozoficzny Hegla;
2. poglądy, szkoły i kierunki filozoficzne nawiązujące do filozofii Hegla, podejmujące i rozwijające idee i koncepcje w niej zawarte oraz nadające im swoistą interpretację
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) filoz. system filozoficzny stworzony przez Georga Wilhelma Friedricha Hegla;
(1.2) filoz. powstałe po XIX wieku nurty filozoficzne nawiązujące do i rozwijające heglizm (1.1)
Pojęcie to używane jest w różnych znaczeniach:
Filozofia Georga Wilhelma Friedricha Hegla.
"Osobny artykuł: Georg Wilhelm Friedrich Hegel."
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Hegla lub z nim związany
przymiotnik
(1.1) taki, jak u Hegla; właściwy filozofii Hegla lub na niej oparty
SJP.pl
Wiktionary
wykrzyknik wyrażający zdziwienie, zniechęcenie, zniecierpliwienie itp.
SJP.pl
lud afrykański zamieszkujący południową Tanzanię
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
potocznie:
1. coś zabawnego, żartobliwego; dowcip, figiel, kawał, żart;
2. podśmiewanie się, drwinka, kpinka; prześmiewka, śmieszek;
3. uśmiechnięta emotka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. żart. podśmiewanie się, żartowanie z kogoś lub czegoś
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: podśmiewanie się; prześmiewka, śmieszka
SJP.pl
potocznie:
1. drwić z kogoś;
2. żartować, śmiać się, wygłupiać się
SJP.pl
potocznie: zrobiony lub powiedziany w taki sposób, by kogoś rozbawić lub zażartować z niego
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Martinem Heideggerem i jego filozofią
Wiktionary
[czytaj: hajdelberczyk] absolwent uniwersytetu w Heidelbergu
SJP.pl
[czytaj: hajdelberk]
1. miasto w Niemczech;
2. miasto w Kanadzie;
3. miasto w Australii;
4. miasto w RPA;
5. nazwa kilku miejscowości w USA
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto w Niemczech, w Badenii-Wirtembergii;
Heidelberg – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Karlsruhe, w regionie Rhein-Neckar. Heidelberg leży po obu stronach Neckaru, na zboczach południowego Odenwaldu, u podnóża góry Königstuhl. Jest siedzibą powiatu Rhein-Neckar-Kreis, jednak do niego nie należy. Liczba mieszkańców wynosi 162 273 (31 grudnia 2022), a powierzchnia miasta 108,83 km². Miasto słynie ze swojego pięknego położenia i łagodnego klimatu.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: hajdelberka] absolwentka uniwersytetu w Heidelbergu
SJP.pl
[czytaj: hajdelberski] przymiotnik od: Heidelberg
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Heidelbergiem (miastem w Niemczech)
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: hajfits] nazwisko
SJP.pl
prowincja w Chinach; Hejlungciang
Heilongjiang (; chiń. upr. 黑龙江; chiń. trad. 黑龍江; pinyin "Hēilóngjiāng"; Wade-Giles "Hei-lung-chiang") – północna prowincja ChRL. Jej nazwa, dosł. "Rzeka Czarnego Smoka" (黑龙江), pochodzi od chińskiej nazwy Amuru, który wyznacza północną granicę prowincji, a jednocześnie stanowi naturalną granicę chińsko-rosyjską.
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: hajmat] region, z którym ktoś czuje się związany; Heimat
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
[czytaj: hajmwera] związek o charakterze paramilitarnym, powstały w Austrii w okresie międzywojennym
SJP.pl
[czytaj: hajne] nazwisko, m.in.
1. Heinrich Heine (1797-1856), poeta niemiecki;
2. Eduard Heine (1821-81), matematyk niemiecki;
3. Jacob von Heine (1800-79), lekarz niemiecki
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: hajneken] marka piwa i firma
He
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: hajnemedina] potocznie: choroba Heinego-Medina (ostra choroba zakaźna wywoływana przez wirus polio, występująca głównie u dzieci, prowadząca do trwałych porażeń mięśni kończyn, a także brzucha i klatki piersiowej)
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. choroba Heinego-Medina
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: hajnkel] marka samolotów bojowych
Heinkel Flugzeugwerke – niemiecka wytwórnia lotnicza założona przez Ernsta Heinkla. W latach 30. i 40. produkowała samoloty bojowe, głównie bombowce, dla Luftwaffe.
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto w Finlandii, w regionie Päijät-Häme;
Heinola – miasto w Finlandii w regionie Päijät-Häme. W grudniu 2023 miasto liczyło 17 963 mieszkańców.
W mieście znajduje się stacja kolejowa Heinola.
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: hajnrich]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko
SJP.pl
[czytaj: HAJzenberg] nazwisko niemieckie, m.in. Werner Karl Heisenberg (1901-76), niem. fizyk teoretyk
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
potocznie:
1. wykrzyknik mający na celu zwrócenie czyjejś uwagi; hejże, ej;
2. słowo wypowiadane podczas witania się oraz żegnania z osobami dobrze sobie znanymi, np. kolegami; cześć, czołem, serwus, hejka
wykrzyknik
(1.1) zwrócenie czyjejś uwagi
(1.2) przywołanie kogoś
(1.3) pot. forma nieformalnego powitania
SJP.pl
Wiktionary
forma powitania lub pożegnania używana w sytuacjach nieoficjalnych; hejo, siema, siemka, siemasz, siemano, siemanko, siemaneczko, cześć, hej, hejka, serwus
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|hejcić.
Wiktionary
hate'ować, hejtować; potocznie:
1. zamieszczać w internecie obraźliwe i zwykle agresywne komentarze;
2. mówić w sposób wrogi i agresywny na jakiś temat lub o jakiejś osobie
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) pot. wyrażać nienawiść
(1.2) pot. nienawidzić
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
forma powitania lub pożegnania używana w sytuacjach nieoficjalnych; siema, siemka, siemasz, siemano, siemanko, siemaneczko, cześć, hej, heja, serwus
wykrzyknik
(1.1) pot. forma nieformalnego powitania
SJP.pl
Wiktionary
dział kryminalistyki wykorzystujący unikalny wzór bruzd warg ludzkich
SJP.pl
prowincja w Chinach; Heilongjiang
SJP.pl
wieża, z której wykonuje się hejnał
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) wieża hejnałowa
SJP.pl
Wiktionary
osoba grająca hejnał
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) muz. mężczyzna, który gra hejnały na trąbce
SJP.pl
Wiktionary
kobieta grająca hejnał
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. kobieta, która gra hejnały na trąbce
SJP.pl
Wiktionary
1. sygnał grany na trąbce;
2. melodia grana o określonej porze z wieży ratuszowej lub kościelnej
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) muz. melodia grana o określonej porze, przeważnie na instrumencie dętym; zwykle odgrywany z wieży;
(1.2) muz. sygnał grany na trąbce, który wzywa do czegoś
(1.3) łow. ornit. charakterystyczny głos, który żurawie wydają o świcie i wieczorem
Hejnał, hajnał, ejnał (od węg. "hajnal" – świt) – sygnał muzyczny np. o charakterze uroczystej pobudki, oznajmienia godziny lub pożaru, wygrywany na przykład przez strażnika wieżowego np. na trąbce; również świecka lub sakralna pieśń (np. hejnały adwentowe).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: hejnał
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z hejnałem, dotyczący hejnału
SJP.pl
Wiktionary
trąbka, na której odgrywa się hejnały
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. trąbka do grania sygnałów i hejnałów
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
forma powitania lub pożegnania używana w sytuacjach nieoficjalnych; heja, siema, siemka, siemasz, siemano, siemanko, siemaneczko, cześć, hej, hejka, serwus
SJP.pl
hate;
1. obraźliwy i zwykle agresywny komentarz internetowy;
2. mówienie w sposób wrogi i agresywny na jakiś temat lub o jakiejś osobie
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. obraźliwy lub pełen agresji komentarz zamieszczony w Internecie
(1.2) pot. działanie w Internecie przejawiające złość, wrogość, nienawiść wobec kogoś
wykrzyknik apelatywny
(2.1) gwara. komunikat dla konia: w prawo
SJP.pl
Wiktionary
inaczej: hetta
wykrzyknik
(1.1) gwara. rzad. komenda dla konia w zaprzęgu do jazdy w prawo
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: osoba wyrażająca opinie pełne nienawiści, negatywności; hater, hejt
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) slang. w Internecie: osoba, która krytykuje coś lub kogoś w bezwzględny sposób, najczęściej anonimowo lub pod pseudonimem
Hejter (z hater „nienawistnik, przeciwnik, krytykant”) – określenie osoby, która publikuje w internecie (nierzadko pod pseudonimem) agresywne, obraźliwe lub skrajnie krytyczne komentarze (zwyczajowo określane jako „hejt internetowy”) pozbawione rzeczowej argumentacji i wygłaszane pod adresem konkretnej osoby lub grupy osób.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ hejter
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) neol. pot. w Internecie: kobieta krytykująca coś lub kogoś w bezwzględny sposób, najczęściej anonimowo lub pod pseudonimem
SJP.pl
Wiktionary
wyrażający opinie pełne nienawiści, negatywności; haterski
przymiotnik relacyjny
(1.1) slang. związany z hejterami, dotyczący hejtera, hejtowania
SJP.pl
Wiktionary
haterstwo; potocznie:
1. wyrażanie opinii pełnych nienawiści, negatywności; hejtowanie, hejting;
2. grupa lub ogół hejterów
SJP.pl
potocznie: wyrażanie opinii pełnych nienawiści, negatywności; hejtowanie, hejterstwo, haterstwo
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|hejtować.
Wiktionary
hate'ować, hejcić; potocznie:
1. zamieszczać w internecie obraźliwe i zwykle agresywne komentarze;
2. mówić w sposób wrogi i agresywny na jakiś temat lub o jakiejś osobie
czasownik przechodni niedokonany
(1.1) pot. wyrażać nienawiść
(1.2) pot. nienawidzić
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: wykrzyknik mający na celu zwrócenie czyjejś uwagi; hej, ej
wykrzyknik
(1.1) zwrócenie czyjejś uwagi
(1.2) przywołanie kogoś
SJP.pl
Wiktionary
w mitologii greckiej: małżonka Priama, króla Troi; Hekuba
Hekabe (także Hekuba, gr. Ἑκάβη Hekábē, łac. Hecabe) – w mitologii greckiej królowa Troi.
Uchodziła za żonę króla Priama. Była matką dziewiętnaściorga spośród jego 50 dzieci, m.in.: Hektora, Parysa, Deifobosa, Polidora, Kasandry, Helenosa, Kreuzy, Polikseny, Laodike, Medesykasty, Polidamasa, Troilosa i Pandarosa.
SJP.pl
Wikipedia
w mitologii greckiej: bogini magii i czarów; Hekate
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) mitgr. zob. Hekate.
SJP.pl
Wiktionary
w mitologii greckiej: bogini magii i czarów; Hekata
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) mitgr. bogini czarów, magii, nekromancji, widm i rozdroży (miejsc sprzyjających czarom);
(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 100;
Hekate ( Ἑκάτη Hekátē, Hecate) – w mitologii greckiej i rzymskiej przede wszystkim bogini ciemności, czarów, magii oraz świata istot i zjawisk nadprzyrodzonych.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. w starożytnej Grecji: początkowo ofiara ze 100 wołów, później każda ofiara z dużej liczby zwierząt;
2. wielkie poświęcenie dla jakiejś sprawy, łączące się z ofiarą w postaci ludzkich istnień; jednoczesna zagłada ogromnej liczby ludzi
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) staroż. rel. ofiara ze stu byków składana przez Greków pierwotnie Zeusowi, później i innym bogom;
(1.2) książk. wielka ofiara dla jakiejś sprawy pociągająca śmierć wielu ludzi
Hekatomba (gr. ἑκατόμβη, z ἑκᾰτόν "hekatón", 'sto' i βοῦς "boús", 'wół') – pierwotnie ofiara składana Zeusowi, złożona ze 100 wołów. Jeśli składana była innemu bogu niekoniecznie były to woły. Tak proszono o łaskę i opiekę nad ludźmi, a także o ich pragnienia. Później zaczęto tak nazywać wszystkie większe ofiary poświęcone różnym bogom.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
w starożytnych Atenach: świątynia poświęcona Atenie, mająca 100 stóp długości
SJP.pl
w mitologii greckiej: olbrzym o stu rękach i pięćdziesięciu głowach
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. pasta śledziowa z ogórkami kiszonymi, jajkiem i cebulą;
Hekele (hekerle, []) – śląska potrawa sporządzana na zimno z solonych filetów śledziowych, jaj na twardo, ogórków kiszonych i cebuli. Wszystkie składniki kroi się w drobną kostkę lub mieli, a całość doprawia pieprzem i musztardą.
Hekele zazwyczaj podawane są z pieczywem i masłem.
Wiktionary oraz Wikipedia
drewniany instrument muzyczny dęty; rodzaj barytonowego oboju
SJP.pl
wulkan w Islandii
He
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) odczasownikowy od|heklować.
Wiktionary
czasownik przechodni niedokonany (dk. wyheklować)
(1.1) gw-pl|Poznań,Górny Śląsk,Śląsk Cieszyński,Krajna, Podhale. szydełkować
(1.2) gw-pl|Podhale. przekazywać informacje bez pokrycia
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) reg. pozn. szydełko
Wiktionary
regionalnie: zła, skłonna do kłótni kobieta; jędza, ksantypa
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) pot. obiekt w kształcie heksagonu, sześciokąta
(1.2) środ. rodzaj kostki wspinaczkowej o przekroju nieregularnego sześciokąta;
(1.3) slang. sześciokątne pole w siatce, stosowane m.in. w grach planszowych lub komputerowych
forma rzeczownika.
(2.1) D. lm. od heksa
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
regionalnie: zła, skłonna do kłótni kobieta; jędza, ksantypa
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) reg-pl|Górny Śląsk. czarownica, wiedźma
(1.2) reg-pl|Górny Śląsk. postrzał, lumbago
(1.3) reg-pl|Poznań. jędza
SJP.pl
Wiktionary
zbiór prawa rzymskiego w języku greckim, opracowany w 1345 roku na podstawie justyniańskich zbiorów
SJP.pl
bioza (dwucukier) dająca dwie cząsteczki heksozy w procesie hydrolizy
SJP.pl
związek chloroorganiczny, dawniej stosowany jako środek dezynfekujący i bakteriobójczy
SJP.pl
1. diatoniczny szereg 6 dźwięków z półtonem w środku;
2. sześciostrunowy instrument muzyczny
Heksachord (gr. "heksáchordos" = sześciostrunowy) – diatoniczny postęp 6 dźwięków. Podstawa podziału materiału dźwiękowego oraz podstawa systemu solmizacji od czasów Guido d'Arezzo (1050) do XVII w.
SJP.pl
Wikipedia
wielokąt wypukły mający szesnaście boków
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geom. wielokąt, który ma szesnaście boków
SJP.pl
Wiktionary
weglowodór nasycony - cetan
Heksadekan, cetan – organiczny związek chemiczny z grupy alkanów o szesnastu atomach węgla połączonych w prosty łańcuch. Stosowany jako wzorzec do wyznaczania liczby cetanowej.
Jest jednym ze związków o najniższej liczbie oktanowej (poniżej −30).
SJP.pl
Wikipedia
jedna z pięciu brył platońskich; sześcian
SJP.pl
Heksaedryt – typ meteorytu żelaznego o niskiej zawartości niklu (poniżej 6%). Może się składać wyłącznie z monokryształów kamacytu. W meteorytach tego typu nie występują figury Widmanstättena.
Wikipedia
temat stworzenia świata i ludzi w sześć dni zawarty w prologu Księgi Rodzaju
Heksaemeron (z gr. "hexa hemeron" – sześć dni) – w egzegezie biblijnej nazwa opisu stworzenia świata zawartego w Księdze Rodzaju 1,1–2,4a, w którym Bóg stwarza wszechświat w ciągu sześciu dni.
SJP.pl
Wikipedia
heksafluorek siarki - związek chemiczny o bardzo dobrych właściwościach dielektrycznych
SJP.pl
sześciokąt, sześciobok
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geom. wielokąt o sześciu bokach i sześciu kątach wewnętrznych
SJP.pl
Wiktionary
mający sześć kątów; sześciokątny; seksagonalny
przymiotnik
(1.1) mający sześć kątów
SJP.pl
Wiktionary
znak graficzny złożony z kombinacji sześciu linii, ponumerowanych od 1 do 6, licząc od dołu
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
alkohol cykliczny, pochodna heksanu; cykloheksanol
SJP.pl
seria 6 powiązanych ze sobą książek
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) liter. muz. film. cykl składający się z sześciu utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów
SJP.pl
Wiktionary
1. w metryce antycznej: wers sześciostopowy, złożony z daktyli zastępowanych przez spondeje, z wyjątkiem piątej stopy, ostatnia stopa zwykle katalektyczna;
2. w wersyfikacji nowożytnej: wers toniczny lub sylabotoniczny, sześcioakcentowy
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) liter. sylabotoniczna akcentuacyjna miara wierszowa
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: heksametr
SJP.pl
urotropina; substancja stosowana w infekcji dróg moczowych
SJP.pl
szósty węglowodór nasycony w szeregu homologicznym alkanów stosowany jako rozpuszczalnik
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. związek organiczny, alkan, bezbarwna toksyczna ciecz;
Heksan – organiczny związek chemiczny z grupy alkanów. Izomery heksanu są bardzo niereaktywne oraz są często stosowane jako rozpuszczalniki w reakcjach organicznych, ponieważ są wysoce niepolarne. Wchodzą również w skład benzyn.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ heksan
SJP.pl
→ heksapla
SJP.pl
organizm roślinny lub zwierzęcy mający w jądrach komórek somatycznych sześć zespołów chromosomów
SJP.pl
1. sześć stóp metrycznych tego samego rodzaju tworzących jedną całość;
2. metryczny wiersz sześciostopowy
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) szt. sześcioczęściowe malowidło lub płaskorzeźba
Wiktionary
budowla, najczęściej świątynia, z sześcioma kolumnami ustawionymi od strony frontu
Heksastylos – świątynia grecka z sześciokolumnową fasadą typu peripteros.
SJP.pl
Wikipedia
trioza (trójcukier) dająca dwie cząsteczki dekstrozy w procesie hydrolizy
SJP.pl
alken, związek chemiczny, węglowodór nienasycony o 6 atomach węgla
SJP.pl
silny ból w okolicy lędźwiowej; postrzał, lumbago
SJP.pl
organiczny związek chemiczny, pochodna barbitalu, środek nasenny i anestetyczny
Heksobarbital ( hexobarbitalum) – organiczny związek chemiczny, pochodna barbitalu. Używany jako środek znieczulający do krótkich operacji. Wstrzyknięty dożylnie w dużej dawce powoduje natychmiastową utratę przytomności. Jest niebezpieczny po podaniu weronalu lub innych barbituranów. Należy do grupy barbituranów krótko działających.
SJP.pl
Wikipedia
rodzaj lampy elektronowej
Heksoda – lampa próżniowa zawierająca sześć elektrod: anodę, katodę i cztery siatki. Heksody były używane głównie jako mieszacze w odbiornikach radiowych i separatory impulsów w odbiornikach telewizyjnych. Obecnie nie są produkowane.
SJP.pl
Wikipedia
materiał wybuchowy kruszący; cyklonit
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. organiczny związek chemiczny, silny materiał wybuchowy;
Heksogen, RDX, cyklonit – organiczny związek chemiczny, jedna z nitroamin heterocyklicznych, stosowana jako materiał wybuchowy.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
enzym z klasy transferaz
Heksokinaza (EC 2.7.1.1) – enzym z klasy transferaz katalizujący fosforylację -heksoz do ich 6-fosforanów. Jej substratem może być glukoza, fruktoza, mannoza, sorbitol lub glukozamina. Fosforylacja glukozy do glukozo-6-fosforanu z wykorzystaniem heksokinazy jest pierwszą reakcją glikolizy. Jej Km wynosi 0,05 mmol/l. Jest to reakcja fizjologicznie nieodwracalna.
SJP.pl
Wikipedia
materiał wybuchowy, mieszanina trotylu i heksogenu
SJP.pl
monosacharyd o 6 atomach węgla w cząsteczce, z grupą aldehydową
SJP.pl
polisacharyd złożony z heksoz (np.: skrobia, glikogen, celuloza, galaktan)
SJP.pl
amina, ciało krystaliczne o kolorze pomarańczowym, kruszący materiał wybuchowy używany np. w minach
Heksyl, dipikryloamina, HNDP – organiczny związek chemiczny wykorzystywany jako kruszący materiał wybuchowy. Stosowany głównie w mieszaninie z trotylem, azotanem amonu i glinem do napełniania torped, min morskich, bomb lotniczych itp.
Mieszanina 40% heksylu i 60% trotylu nosi nazwę heksanit. Inne mieszaniny z użyciem heksylu, określane "Schießwolle" 18, 36 i 39 były używane do napełniania niemieckich głowic torpedowych w czasie obu wojen światowych.
SJP.pl
Wikipedia
alken, związek chemiczny, węglowodór nienasycony o 6 atomach węgla; heksen
SJP.pl
→ heksyl
SJP.pl
organiczny związek chemiczny, węglowodór nienasycony, jeden z szeregu homologicznego alkinów
SJP.pl
jednostka miary powierzchni ziemi (1 hektar = 100 arów)
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) fiz. mat. jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych);
Hektar, ha – jednostka powierzchni używana między innymi w rolnictwie, leśnictwie i geodezji (ewidencja gruntów i budynków). 1 hektar jest to pole powierzchni kwadratu o boku 100 m. Hektar to jeden hektometr kwadratowy.
Nazwa pochodzi od przedrostka „hekto-” oznaczającego 100 i nazwy jednostki miary „ar”.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: hektar
przymiotnik relacyjny
(1.1) mający powierzchnię równą 1 hektarowi
SJP.pl
Wiktionary
jednostka miary powierzchni ziemi (1 hektar = 100 arów)
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
przedrostek
(1.1) fiz. pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 10² (sto) razy większe od podstawowych;
Wiktionary
wynalezione w 1880 r. urządzenie do sporządzania odbitek z dokumentów; szapirograf
Hektograf – rodzaj powielacza tekstów oraz rysunków, gdzie jako forma do wykonywania odbitek używana jest specjalna woskowana kalka z przeniesionym na nią (przez docisk) oryginałem. Wszelkie odbitki są wykonane tuszem hektograficznym.
SJP.pl
Wikipedia
powielanie pisma i rysunków za pomocą hektografu
SJP.pl
jednostka masy równa 100 gramom (skrót: hg)
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) metrol. fiz. rzad. jednostka częstotliwości równa stu hercom
Wiktionary
głowonóg z rzędu ośmiornic; żeglarek
Hektokotylus – narząd kopulacyjny większości głowonogów (z wyjątkiem łodzików z rodzaju "Nautilus", u których występuje spadiks), przekształcona część jednego z ramion samców. Służy ono do umieszczania spermatoforów w jamie płaszczowej samicy.
Narząd ten, znaleziony w XIX wieku w jamie płaszczowej samicy żeglarka z rodzaju "Argonauta", został uznany za pasożyta i opisany przez Georges'a Cuviera pod nazwą rodzajową "Hectocotylus".
SJP.pl
Wikipedia
jednostka objętości równa stu litrom
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) miar. jednostka objętości równa 100 litrom
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) mający pojemność jednego hektolitra, zawierający jeden hektolitr czegoś
SJP.pl
Wiktionary
jednostka objętości równa stu litrom
SJP.pl
jednostka długości wynosząca sto metrów
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) metrol. jednostka długości równa stu metrom;
Hektometr (symbol: hm) – wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Jeden hektometr równa się 100 m. Jednostka może być zapisana w notacji naukowej jako 1 E+2 m, co równa się 100 × 1 m.
Nie jest powszechnie używany jako jednostka odległości. Hektometrami odmierza się pikietaż na liniach kolejowych i drogach, zaznaczając go słupkami hektometrowymi.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
jednostka ciśnienia równa stu paskalom
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) metrol. fiz. jednostka ciśnienia równa 100 paskalom
SJP.pl
Wiktionary
imię męskie
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
(1.2) mitgr. królewicz i najdzielniejszy bohater trojański, syn Priama
Hektor (gr. Ἕκτωρ Hektōr, Hector) – w mitologii greckiej królewicz i najdzielniejszy bohater trojański; bohater "Iliady" Homera.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
Hektor z małżonką; Hektorowie
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Hektora lub z nim związany
SJP.pl
jednostka mocy równa 100 watom (skrót: hW)
SJP.pl
1. wyniszczający, mający działanie destrukcyjne;
2. pełen niepokoju i podniecenia
przymiotnik jakościowy
(1.1) gorączkowy
(1.2) wyniszczający
(1.3) podniecony, zaniepokojony, szaleńczy
SJP.pl
Wiktionary
człowiek cierpiący na hektyczną gorączkę
SJP.pl
w mitologii greckiej: małżonka Priama, króla Troi; Hekabe
SJP.pl
pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2, należący do grupy gazów szlachetnych
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rodzaj wozu konnego do przewożenia towarów lub ludzi
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Poznań. skrzynia na wozie, wóz ze skrzynią
Hela (ang. "Hela Province") – prowincja Papui-Nowej Gwinei, położona w zachodniej części kraju. Ośrodkiem administracyjnym prowincji jest miasto Tari (w 2013 roku liczyło 15 414 mieszkańców)[]. Zajmuje powierzchnię 10,5 tys. km². W 2024 roku tereny wchodzące obecnie w skład prowincji Hela zamieszkiwało ponad 365 tys. osób.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
[czytaj: helanko] helanko;
1. elastyczna przędza z włókien sztucznych, używana do szycia ubrań;
2. ubranie uszyte z helanco - przędzy;
3. wykonany z helanco - przędzy; helankowy
SJP.pl
mieszkaniec Helu
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Helu
SJP.pl
Wiktionary
mieszkanka Helu
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Helu
SJP.pl
Wiktionary
helanco;
1. elastyczna przędza z włókien sztucznych, używana do szycia ubrań;
2. ubranie uszyte z helanko - przędzy;
3. wykonany z helanko - przędzy; helankowy
SJP.pl
→ helanko
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
zdrobnienie od: Helena (imię żeńskie)
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Helena
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) anglosaskie imię żeńskie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
imię żeńskie
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) mitgr. liter. królowa spartańska i najpiękniejsza kobieta na świecie; córka Zeusa i Ledy, siostra Polideukesa (Polluksa), Kastora i Klitajmestry oraz żona Menelaosa i ukochana Parysa;
(1.2) ofic. urz. imię|polski|ż.;
(1.3) astr. jeden z księżyców Saturna;
(1.4) astr. planetoida o numerze katalogowym 101, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1868 r.;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy
(1.1) przest. należący do Heleny
Zobacz też: Helenin (Ukraina).
Helenin – kolonia wsi Dominiczyn w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Stary Brus.
Wieś należy do rzymskokatolickiej parafii św. Andrzeja Boboli w Wytycznie.
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Heleny lub z nią związany
SJP.pl
1. helenka słonecznikowa - bylina występująca w warunkach naturalnych w Ameryce Północnej; dzielżan
2. ptak z rodziny wikłaczy, zamieszkujący Afrykę
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. poufała forma imienia Helena
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) mitgr. wieszczek i królewicz trojański, syn Priama;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
imię żeńskie
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż.;
He
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
wyspa i gmina na Morzu Północnym, należąca do Niemiec
Helgoland (płnfryz. Deät Lun) – wyspa oraz gmina uzdrowiskowa na Morzu Północnym, należąca do Niemiec, do kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn, powiatu Pinneberg. Jako jedno z terytoriów państw członkowskich unii celnej Unii Europejskiej pozostaje poza obszarem jej stosowania.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: Helgoland
przymiotnik relacyjny
(1.1) geogr. związany z Helgolandem (wyspą na Morzu Północnym)
SJP.pl
Wiktionary
rodzaj wozu konnego do przewożenia towarów lub ludzi
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
w starożytnych Atenach:
a) najwyższy trybunał sądowy zwany sądem przysięgłych;
b) miejsce, gdzie odbywały się sądy
Heliaja, eliaja (gr. Ἡλιαία, ἁλία, trl. "hēliaía") – wielki trybunał (sąd ludowy) w starożytnych Atenach o charakterze sądu przysięgłych, jeden z najważniejszych organów władzy w Atenach w V i IV wieku p.n.e.
SJP.pl
Wikipedia
związany ze Słońcem jako gwiazdą; słoneczny
SJP.pl
członek heliai (sądu przysięgłych w starożytnych Atenach)
SJP.pl
imię męskie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
imię męskie
SJP.pl
instrument muzyczny podobny do akordeonu
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. rodzaj akordeonu, będący idiofonem, czyli de facto instrumentem perkusyjnym; instrument ludowy na Żywiecczyźnie, w Czechach i na Słowacji
SJP.pl
Wiktionary
mający kształt helisy
SJP.pl
enzym
SJP.pl
powierzchnia utworzona przez krzywą obracającą się ze stałą prędkością kątową dookoła nieruchomej osi
Helikoida, powierzchnia śrubowa ogólna – powierzchnia tworzona przez prostą obracająca się wokół innej prostej ze stałą prędkością kątową i jednocześnie przesuwająca się równolegle do tej prostej ze stałą prędkością liniową. Jej nazwa pochodzi od jej pokrewieństwa z linią śrubową (helisą): przez każdy punkt helikoidy przechodzi linia śrubowa całkowicie w niej zawarta. Helikoida jest jedną z pierwszych odkrytych powierzchni minimalnych, jest też powierzchnią prostokreślną.
SJP.pl
Wikipedia
mający kształt helikoidy
SJP.pl
1. blaszany instrument dęty zbliżony kształtem do ślimaka;
2. grecki instrument muzyczny, odmiana monochordu;
3. przenośnie: grupa wybitnych artystów, poetów
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) muz. instrument dęty blaszany;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
roślina tropikalna, pochodząca z gorących i wilgotnych obszarów Ameryki Południowej i Północnej oraz wysp Pacyfiku
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) lotn. statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi
Wiktionary
zdrobnienie od: helikopter
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zdrobn. od: helikopter
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: helikopter
przymiotnik
(1.1) przym. od helikopter
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: Helikon (pasmo górskie w Grecji)
SJP.pl
każdy z dwóch łańcuchów kwasów nukleinowych tworzących cząsteczki DNA bądź RNA
SJP.pl
stalaktyt o nieregularnym kształcie
He
SJP.pl
Wikipedia
dyscyplina sportu
SJP.pl
rodzaj ławy montażowej, na której się buduje statki, jachty, samoloty itp.; helling
SJP.pl
przedrostek
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze Słońcem, energią słoneczną lub światłem słonecznym
Wiktionary
organizm roślinny lub zwierzęcy żyjący w miejscach dobrze oświetlonych; heliofil
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) astr. cecha tego, co heliocentryczne
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) astr. związany z heliocentryzmem, dotyczący heliocentryzmu, przyjmujący Słońce za punkt odniesienia
Wiktionary
zwolennik teorii heliocentrycznej
SJP.pl
teoria przyjmująca Słońce za centrum naszego układu planetarnego
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) astr. teoria o centralnym położeniu Słońca w Układzie Słonecznym;
Heliocentryzm, kopernikanizm (gr. ἡλιος "hēlios" – słońce, κέντρον "kentron" – centrum) – teoria budowy Układu Słonecznego, w której Słońce jest jego środkiem, a wszystkie planety – łącznie z Ziemią – je obiegają. W niektórych historycznych wariantach tej teorii Słońce bywało ponadto uznawane za:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
minerał, złotożółta odmiana berylu, kamień szlachetny
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) miner. minerał, przezroczysta odmiana berylu o barwie żółtej;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
Heliodor z małżonką; Heliodorowie
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Heliodora lub z nim związany
SJP.pl
elektrownia słoneczna
SJP.pl
SJP.pl
organizm roślinny lub zwierzęcy żyjący w miejscach dobrze oświetlonych; heliobiont
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) ekol. organizm światłolubny
SJP.pl
Wiktionary
wyzyskiwanie dużego nasłonecznienia przez organizmy żywe
SJP.pl
roślina znajdująca optymalne warunki do życia w środowisku dobrze oświetlonym; roślina światłolubna
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z heliofizyką, fizyki Słońca, dotyczący heliofizyki
Wiktionary
naukowiec zajmujący się badaniem Słońca
SJP.pl
dziedzina astrofizyki zajmująca się badaniem Słońca
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) astr. dział astrofizyki badający Słońce i heliosferę;
(1.2) wydział uczelni lub placówka naukowa, która zajmuje się heliofizyką (1.1)
forma rzeczownika.
(2.1) D. i B. lp. od: heliofizyk
Heliofizyka – dział astrofizyki, którego głównym obiektem badań jest Słońce. Zainteresowaniem heliofizyki cieszy się również wiatr słoneczny aż do granic heliopauzy, zachodzące w nim zjawiska przejściowe i jego oddziaływania z innymi obiektami Układu Słonecznego, m.in. związki pomiędzy zjawiskami zachodzącymi na Słońcu a tymi które mają miejsce na Ziemi, jak np. stan jonosfery, burze magnetyczne, zorze polarne itp.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
w biologii: organizm roślinny lub zwierzęcy unikający dużego nasłonecznienia, żyjący w miejscach ocienionych lub w glebie
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) biol. organizm unikający środowisk z dużym nasłonecznieniem
SJP.pl
Wiktionary
1. chorobliwy lęk przed słońcem lub światłem słonecznym;
2. unikanie przez pewne rośliny i zwierzęta miejsc nasłonecznionych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. psych. irracjonalny lęk przed słońcem lub światłem słonecznym
SJP.pl
Wiktionary
chemiczny środek wybielający; wybielacz
SJP.pl
1. syryjski bóg słońca;
2. cesarz rzymski z dynastii Sewerów
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) mitgr. greckie bóstwo solarne, lokalna forma kultu ogólnosemickiego boga Baala czczona w Emesie
(1.2) hist. nastoletni cesarz rzymski władający na początku III w.;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. przyrząd do fotografowania Słońca;
2. przyrząd do rejestracji czasu nasłonecznienia;
3. aparat do przekazywania informacji na odległość
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) meteorol. urządzenie służące do pomiaru czasu trwania usłonecznienia w danym miejscu;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. technika druku płaskiego; odbitka wykonana tą techniką; fototypografia, fotodruk, światłodruk, fototypia;
2. dawna metoda drukowania wklęsłego; odbitka wykonana tą techniką; heliograwiura, fotograwiura
He
SJP.pl
Wikipedia
fotograwiura, heliografia;
1. dawna metoda drukowania wklęsłego, w której formę drukową sporządzano przeprowadzając kopiowanie diapozytywu oryginału na papier pigmentowy;
2. odbitka zrobiona taką metodą
Heliograwiura (fotograwiura) (gr. "helio + grawiura") – rodzaj techniki druku wklęsłego, zbliżony do akwatinty, polegający na fotograficznym przenoszeniu obrazu na płytę metalową (najczęściej miedzianą) i wytrawienie za pomocą emulsji światłoczułej w ten sposób, by miejsca najjaśniejsze stworzyły najpłytsze zagłębienia. Wynaleziona w 1879 przez Karela Klíča.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: heliograwiura
SJP.pl
kult Słońca, charakterystyczny zwłaszcza wśród religii starożytnych
SJP.pl
dawna luneta używana do pomiarów astronomicznych
He
SJP.pl
Wikipedia
przestarzale: fotografia barwiona specjalną techniką
SJP.pl
cząstka alfa emitowana przez niektóre pierwiastki promieniotwórcze w trakcie reakcji jądrowych
Helion – jądro atomowe trwałego izotopu helu #PATRZ w przeciwieństwie do jądra izotopu #PATRZ nazywanego cząstką alfa. Składa się z jednego neutronu i dwóch protonów, stąd jego ładunek elektryczny wynosi +2. Helion jest jądrem lustrzanym trytonu.
W reakcjach, poza zapisem #PATRZ, może być oznaczany symbolem „h” (nie kursywą, "h" zarezerwowane jest dla stałej Plancka).
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: helion
SJP.pl
strefa graniczna heliosfery, w której ciśnienie wiatru słonecznego i materii międzygwiazdowej są zbliżone
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) astr. górna granica heliosfery
SJP.pl
Wiktionary
wykorzystanie efektów naturalnego oświetlenia słonecznego w sztuce, zwłaszcza w architekturze
SJP.pl
1. dzielnica Kairu;
2. grecka nazwa libańskiego miasta Baalbek
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
1. seria dwóch niemieckich próbników kosmicznych do badań ośrodka międzyplanetarnego wewnątrz orbity ziemskiej;
2. mit. gr. bóg-słońce, źródło światła i życia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) mitgr. bóg i uosobienie słońca, utożsamiany z rzymskim Solem;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) astr. przestrzeń wokół Słońca ograniczona zasięgiem występowania wiatru słonecznego;
Heliosfera – obszar wokół Słońca, w którym ciśnienie wiatru słonecznego przeważa nad ciśnieniem wiatrów galaktycznych, tworząc „bąbel” wyrzucanej przez Słońce materii w otaczającym ośrodku międzygwiazdowym. Heliosfera zawiera w sobie Słońce, wszystkie planety i większość mniejszych ciał Układu Słonecznego, chociaż hipotetyczny obłok Oorta rozciąga się daleko poza jej granice.
Wiktionary oraz Wikipedia
przyrząd do obserwacji Słońca
Helioskop ("helios" – słońce, "skopein" – oglądać) – przyrząd astronomiczny służący do obserwacji tarczy słonecznej. Jest to ekran umieszczony w odpowiedniej odległości za okularem teleskopu (obserwacja polega na skierowaniu teleskopu na Słońce i rzutowaniu jego obrazu na ekran). Przy prowadzeniu obserwacji pomocny może być heliostat.
SJP.pl
Wikipedia
He
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) związany z heliotechniką
Wiktionary
metoda leczenia za pomocą kąpieli słonecznych w solariach
SJP.pl
1. roślina zielna lub ozdobny półkrzew tropikalny; tomiłek
2. minerał, odmiana chalcedonu
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
związek organiczny występujący w olejkach eterycznych; piperonal
SJP.pl
reakcja organizmu roślinnego na promieniowanie słoneczne
Heliotropizm – forma tropizmu polegająca na ruchu rośliny w odpowiedzi na położenie słońca.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: heliotrop
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) mieszanina tlenu i helu używana do nurkowania
Heliox – mieszanina gazów używana do oddychania w czasie nurkowania, stanowiąca alternatywę dla powietrza.
Heliox składa się z dwóch gazów, tlenu oraz helu w różnych proporcjach, które dobierane są do konkretnego nurkowania. Mieszaninę tę, podobnie jak trimix, hydrox i neox, stosuje się w nurkowaniach głębokich. Dzięki zastąpieniu azotu helem wyeliminowane jest ryzyko wystąpienia narkozy azotowej.
Wiktionary oraz Wikipedia
lądowisko dla helikopterów
SJP.pl
port lotniczy dla helikopterów
Heliport – lotnisko przeznaczone dla przylotów, odlotów i naziemnego ruchu śmigłowców.
Lotniska te ze względu na swoje małe rozmiary znajdują się często w centrum miasta bądź na dachach dużych budynków.
SJP.pl
Wikipedia
linia leżąca na powierzchni walca lub stożka i przecinająca tworzące tych brył pod stałym kątem
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) geom. skręcona krzywa przestrzenna przypominająca sprężynę lub gwint śruby, o stałym promieniu i równomiernym nachyleniu zwojów względem osi
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
z łaciny: hel (pierwiastek chemiczny)
SJP.pl
dziura na kolczyk w górnej części małżowiny usznej; heliks
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
zdrobnienie od: Helena; Helenka
Helka – małe jezioro na Wysoczyźnie Łobeskiej, położone w gminie Łobez, w powiecie łobeskim, w woj. zachodniopomorskim. Powierzchnia zbiornika wynosi 1,84 ha i w typologii rybackiej jest jeziorem karasiowym.
Ok. 0,9 km na południowy zachód do Helki leży wieś Zachełmie. Przez jezioro przepływa dopływ z Zachełmia, który należy do zlewni rzeki Regi. Ok. 0,6 km na południowy wschód od Helki znajduje się jezioro Chełm.
SJP.pl
Wikipedia
starożytna nazwa krainy w południowej Tesalii, od VII w. p.n.e. określenie środkowej Grecji, wkrótce miano wszystkich terenów zamieszkanych przez Greków, obecnie - Grecji
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) książk. geogr. Grecja (w szczególności Grecja właściwa)
Zobacz też: "Hellada" – album grupy Rebeka.
Hellada (gr. Ελλάδα, "Elláda", a także Ελλάς, "Ellás") – ogólna nazwa starożytnej Grecji. Pierwotnie tą nazwą określano ziemie na południu Tesalii, zamieszkane przez plemię Hellenów. Mianem Hellenów zaczęto określać w czasach pohomeryckich wszystkich Greków, a Helladą zasiedlane przez nich ziemie.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: Hellada
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Helladą, Grecją właściwą
SJP.pl
Wiktionary
w starożytnej Grecji: komisja złożona z 10 obywateli Elidy, wybierana na czas igrzysk olimpijskich i czuwająca nad ich przebiegiem
SJP.pl
mieszkaniec Hellady
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) mitgr. mityczny protoplasta Greków;
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) inne określenie Greka, nazwa używana zwłaszcza w odniesieniu do starożytności
Hellen (Ἕλλην) – mityczny protoplasta Hellenów, późniejszych Greków. Syn Deukaliona (lub czasami Zeusa) i Pyrry, brat Amfiktiona i ojciec Eola, Ksutosa i Dorosa. Z jego imieniem wiąże się nazwa Greków (Hellenowie).
Poślubił nimfę Orseis, która obdarzyła go trzema synami. Według "Katalogu niewiast" Hezjoda, to jego synowie byli przodkami pierwszych plemion z Grecji: Eol – Eolów, Doros – Dorów, Ksutos – Achajów i Jonów poprzez swoich synów Аchajosa i Iona.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
znawca, badacz języka i kultury starożytnej Grecji
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) nauk. znawca starożytnej Grecji – języka, historii, kultury; specjalista w dziedzinie hellenistyki
(1.2) hist. Żyd przejmujący język i zwyczaje greckie
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
odnoszący się do starożytnej Grecji, jej historii, kultury, języka
przymiotnik
(1.1) dotyczący hellenizmu
(1.2) dotyczący hellenistyki
SJP.pl
Wiktionary
nauka zajmująca się badaniem dziedzictwa starożytnej Grecji
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nauka o kulturze helleńskiej
Hellenistyka, grecystyka – nauka o kulturze i języku starożytnej Grecji. Nazwa „hellenistyka” pochodzi od słowa "Hellada", które w języku greckim znaczy „Grecja”. Z kolei samo słowo "Hellada" pochodzi od Hellena, mitologicznego ojca narodu greckiego.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
wywieranie wpływu na kultury antyczne przez kulturę obowiązującą w starożytnej Grecji
Hellenizacja – proces polegający na stopniowym uleganiu wpływom kultury greckiej bądź języka greckiego. Może polegać on na dobrowolnym przejmowaniu przez narody bądź języki pewnych elementów kultury greckiej bądź języka greckiego lub też na przymusowym ich narzucaniu.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
1. okres dziejów starożytnej Grecji trwający od śmierci Aleksandra Wielkiego do podboju Egiptu przez Rzym;
2. kultura tego okresu;
3. kierunek w kulturze innych epok nawiązujący do starożytnej Grecji;
4. wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku starogreckim albo z niego przejęte
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) jęz. wyraz lub zwrot zapożyczony z języka starogreckiego
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
mieszkanka Hellady
SJP.pl
miłośnik kultury starożytnej Grecji; filhellenista, filhellen
SJP.pl
→ hellenofil; filhellenistka
SJP.pl
nazwisko, np. Michaił Heller (1922-1997), rosyjski historyk, intelektualista i badacz historii Rosji
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
elektryczny instrument muzyczny z napiętą struną, którą muzyk przyciska palcem, powodując wytwarzanie dźwięków przypominających gwizd
Hellertion – instrument muzyczny z grupy elektrofonów elektromechanicznych skonstruowany przez niemieckich inżynierów Petera Lertesa i Brunona Helbergera w 1930 roku na zasadzie trautonium. Jego dźwięki przypominają gwizd. []. Zamiast klawiatury lub przełącznika wielopozycyjnego ma napiętą strunę, po której przesuwa się palec, zmieniając częstotliwośc wytwarzanych impulsów elektrycznych, czyli wysokość dźwięku. [].
SJP.pl
Wikipedia
starożytna nazwa cieśniny Dardanele
SJP.pl
przymiotnik od: Hellen
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Helladą i Hellenami, dotyczący Hellady i Hellenów
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) jęz. każdy z języków z rodziny językowej w obrębie języków indoeuropejskich, wywodzący się z języka protohelleńskiego;
SJP.pl
Wiktionary
rodzaj ławy montażowej, na której się buduje statki, jachty, samoloty itp.; heling
SJP.pl
z angielskiego: cześć, witam
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
[czytaj: helmholc] nazwisko
SJP.pl
robak pasożytniczy
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) med. wewnętrzny robak pasożytniczy
SJP.pl
Wiktionary
specjalista w dziedzinie helmintologii
SJP.pl
nauka o robakach pasożytniczych i chorobach przez nie wywoływanych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nauk. dział zoologii zajmujący się robakami pasożytniczymi;
Helmintologia (gr. "hélminus" ‘robak’, "lógos" ‘nauka’) – dział parazytologii, który zajmował się badaniem tzw. helmintów (pot. "robaków"), jak również diagnostyką, epidemiologią, patologią, profilaktyką oraz leczeniem wywoływanych przez nie schorzeń.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący helmintologii lub helmintologów (np. badania helmintologiczne)
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z helmintologią, dotyczący helmintologii
SJP.pl
Wiktionary
pasożytnicza choroba wywołana przez robaki; robaczyca; czerwiwość
Helmintoza ("robaczyca") – choroba wywołana przez helminty, które dzielą się na płazińce i nicienie. Do płazińców należą m.in. tasiemiec nieuzbrojony i bruzdogłowiec szeroki, natomiast do nicieni glista ludzka i włosień kręty. Helmintozy są uważane za zaniedbane choroby tropikalne.
SJP.pl
Wikipedia
pasożytnicza choroba wywołana przez robaki; robaczyca; czerwiwość
SJP.pl
Helmold (ur. 1125, zm. 1177) – historyk i kronikarz niemiecki z XII wieku, proboszcz z Bosau w Wagrii.
Wikipedia
lekceważąco o Niemcu; szkop (Szkop), pluder, prusak, szwab (Szwab)
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. lekcew. Niemiec
– germańskie imię męskie.
Wywodzi się od słów "heil" i "muot" oznaczających kolejno „zdrowy, cały” i „męstwo, duch, rozum”.
W styczniu 2026 r. w rejestrze PESEL, wśród danych dotyczących osób żyjących, wykazano 2012 mężczyzn o imieniu Helmut nadanym jako imię pierwsze oraz 8 w wersji imienia Helmuth.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
Helmut z małżonką; Helmutowie
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Helmuta lub z nim związany
SJP.pl
rodzaj wozu konnego do przewożenia towarów lub ludzi
SJP.pl
ludność zależna w starożytnej Sparcie, pracująca na rzecz spartiatów; iloci
He
SJP.pl
Wikipedia
jadowita jaszczurka z rzędu łuskoskórych, mająca płaską, tępo zaokrągloną głowę i gruby ogon, poruszająca się powoli i ociężale, żyjąca na terenach pustynnych
Heloderma – rodzaj jaszczurek z rodziny helodermowatych (Helodermatidae), obejmujący jedynych żyjących współcześnie przedstawicieli tej rodziny oraz kladu Monstersauria.
SJP.pl
Wikipedia
roślina występująca w siedliskach silnie podmokłych, bagiennych, zakorzeniona w dnie zbiorników wodnych z pędami wynurzonymi ponad lustro wody; roślina błotna
SJP.pl
1. bohaterka wielu utworów literackich, gł. o tematyce miłosnej;
2. Abelard i Heloiza - symbol nieszczęśliwej miłości; symbol uczucia sławnego mężczyzny i pięknej, młodej, wykształconej kobiety
Heloiza ( Heloisa, Héloïse; ur. ok. 1098, zm. 16 maja 1164 w Ferreux-Quincey) – francuska zakonnica, ksieni klasztoru Parakleta. Znana z romantycznego związku z filozofem Piotrem Abelardem i udziału w jego burzliwych losach. Abelard i Heloiza pozostawili po sobie obszerny zbiór "Listów", Heloiza jest także współautorką dzieła "Problemata Heloisae". Jako przełożona Argenteuil i ksieni klasztoru Parakleta zasłynęła dużymi zdolnościami administracyjnymi i wielką pobożnością. Matka Astrolabiusza.
SJP.pl
Wikipedia
nawoływać się w górach, śpiewać
SJP.pl
spartański niewolnik; ilota
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. staroż. członek warstwy ludności niewolniczej w społeczeństwie Lacedemonu (Sparty); stanowił własność państwa; przypisany do ziemi pracował na utrzymanie spartiaty
(1.2) przen. niewolnik
SJP.pl
Wiktionary
rząd grzybów z klasy patyczniaków; tocznikowce
SJP.pl
przedstawiciel rzędu grzybów z klasy patyczniaków
SJP.pl
→ helotyzm
SJP.pl
system gospodarczy i społeczny w starożytnej Sparcie, oparty na niewolniczej zależności; niewolnictwo
Helotyzm (niewolnictwo, kontrolowane pasożytnictwo, od gr. "heilotes" - jeniec) – specyficzna forma symbiozy, występująca np. u porostów. Gatunki współżyją ze sobą, tworząc jeden organizm, jednak w tej współpracy jeden gatunek (w wypadku porostów - grzyb), odnosi większe korzyści niż drugi (glon). Helotyzm występuje również między niektórymi gatunkami mrówek.
SJP.pl
Wikipedia
grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca 18. grupę układu okresowego: hel, neon, argon, krypton, ksenon i radon; gazy szlachetne, argonowce
Helowce
SJP.pl
Wikipedia
każdy z sześciu pierwiastków chemicznych (hel, neon, argon, krypton, ksenon, radon) tworzących 18. grupę układu okresowego; argonowiec
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. pierwiastek należący do osiemnastej grupy układu okresowego;
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: hel
przymiotnik relacyjny
(1.1) chem. dotyczący helu, wypełniony helem
SJP.pl
Wiktionary
pomoc w zakresie używania danego programu, wyświetlana na ekranie na życzenie użytkownika
Help – singiel amerykańskiego rapera Lloyd Banks, w piosence gościnnie wystąpiła piosenkarka Keri Hilson. Utwór pochodzi z albumu rapera "Rotten Apple" (z 2006 roku).
SJP.pl
Wikipedia
dział organizacji odpowiedzialny za przyjmowanie zgłoszeń od jej użytkowników oraz za kontrolę procesu rozwiązywania spraw poruszanych w tych zawiadomieniach; biuro obsługi klienta
Helpdesk (ang. dosł. „biurko pomocy”) – część (dział, sekcja, zespół lub wyznaczona grupa osób) organizacji odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń od użytkowników oraz kontrolę ich rozwiązania, stanowiąca tak zwany pojedynczy punkt kontaktu. W organizacjach samouczących się problemy powtarzające się są rozwiązywane na poziomie helpdesku.
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: helpiks] pomoc gospodarzom w codziennych pracach domowych w zamian za darmowy nocleg i wyżywienie
SJP.pl
skrót od: helsiński
SJP.pl
[czytaj: hels-inka] mieszkanka Helsinek
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Helsinek
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: hels-inki] stolica Finlandii
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna
(1.1) geogr. stolica Finlandii;
(1.2) geogr. adm. region administracyjny w Finlandii obejmujący Helsinki (1.1)
(1.3) astr. planetoida z pasa głównego asteroid o numerze 1495;
Helsinki ( Helsingfors) – stolica i największe pod względem liczby ludności miasto Finlandii oraz regionu Uusimaa. Są głównym ośrodkiem przemysłu, kultury i administracji w państwie. W skład aglomeracji wchodzą: Espoo, Vantaa i Kauniainen. W aglomeracji znajduje się główny port lotniczy Helsinki-Vantaa, port morski nad Zatoką Fińską oraz Uniwersytet Helsiński.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: hels-ińczyk] mieszkaniec Helsinek
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Helsinek
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: hels-inśki] przymiotnik od: Helsinki (stolica Finlandii)
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do miasta Helsinki
SJP.pl
Wiktionary
→ Hel
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący Helu
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. pieszcz. Helena
Wiktionary
zdrobnienie od: Helena (imię żeńskie)
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. pieszcz. Helena
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik dzierżawczy - należący do Helusi lub z nią związany
SJP.pl
zdrobnienie od: Helena (imię żeńskie); Helusia
SJP.pl
[czytaj: helWEtika] krój czcionki
Helvetica – jeden z najpopularniejszych proporcjonalnych jednoelementowych krojów pisma. Opracowany został pierwotnie jako czcionka przez Maxa Miedingera w 1957 r. dla firmy Haas’sche Schriftgießerei ze Szwajcarii. Nazwa kroju pochodzi od słowa Helwecja, rzymskiej nazwy obecnych terenów Szwajcarii.
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: elwisjus] nazwisko, np. Claude Adrien Helvétius - francuski etyk oświeceniowy (1715-1771)
SJP.pl
starożytna nazwa Szwajcarii
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) hist. kraina zamieszkana przez Helwetów;
(1.2) książk. Szwajcaria
Helwecja (łac. Helvetia) – nazwa krainy znajdującej się mniej więcej na terenach współczesnej Szwajcarii, wzdłuż doliny rzeki Aare, w której w starożytności żyło plemię Helwetów.
Plemię to, prawdopodobnie pochodzenia celtyckiego pojawiło się na kartach historii, po nieudanej próbie ekspansji na tereny Galii w 58 p.n.e. Tereny Helwetów zostały podbite i wcielone do rzymskiej prowincji Galii Zaalpejskiej przez Juliusza Cezara.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
francuski etyk oświeceniowy (1715-1771); Claude Adrien Helvétius
SJP.pl
1. przestarzale: szwajcarski
2. wyznanie helweckie - kalwinizm;
3. przymiotnik od: Helwecja
przymiotnik
(1.1) daw. szwajcarski
SJP.pl
Wiktionary
wyznawca kalwinizmu
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) staroż. etn. członek starożytnego ludu celtyckiego, którego ziemie podbite zostały przez Rzymian w I w. p.n.e.;
SJP.pl
Wiktionary
→ helweta
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) staroż. etn. członkini starożytnego ludu celtyckiego, którego ziemie podbite zostały przez Rzymian w I w. p.n.e.
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.
Helwidiusz (IV/V wiek) – łaciński pisarz, uczeń Auksencjusza z Mediolanu i naśladowca Symmacha. Autor wielu pism, w których dowodził m.in. że Maryja po narodzeniu Jezusa współżyła z Józefem i miała z nim inne dzieci, zwane w Ewangelii „braćmi Pana”. Poglądy te poddał krytyce święty Hieronim ze Strydonu w dziele "Przeciw Helwidiuszowi o wiecznym dziewictwie błogosławionej Maryi". Podobne, odrzucone przez Kościół poglądy głosili także Jowinian i Bonosus.
Wiktionary oraz Wikipedia
minerał, tlenek berylu i manganu
Helwin, helvin – bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów.
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. Helena
Wiktionary
połączenie żelaza z protoporfiryną, składnik hemoglobiny
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
zjawisko powstawania konglomeratów (zlepek) krwinek czerwonych i osadzania się ich; wykorzystywana do określania grup krwi i wykrywania wirusów; hemoaglutynacja
SJP.pl
roślina cebulowa z rodziny amarylkowatych; hemantus; krasnokwiat
SJP.pl
roślina cebulowa z rodziny amarylkowatych; hemant; krasnokwiat
SJP.pl
skrót od: hematologia, hematologiczny
SJP.pl
substancja barwiąca otrzymywana z drzewa kampeszowego
SJP.pl
komórka, z której kształtuje się krwinka czerwona
SJP.pl
czerwony barwnik pokrewny chlorofilowi, występujący w niektórych komórkach roślinnych
SJP.pl
zwierzę odżywiające się krwią, np. pijawka, kleszcz, samica komara, nietoperz; hemofag, organizm krwiolubny, organizm krwiopijny
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) zool. zwierzę pasożytnicze odżywiające się krwią;
Hematofag (łac. "haematophagus", l. mn. "haematophaga") – pasożyt odżywiający się krwią z organizmu żywiciela, np. kleszcze, pijawki, niektóre owady (komary, meszki), a także kręgowce (kandyra, niektóre nietoperze).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwa handlowa suplementu diety wspomagającego uzupełnianie żelaza
SJP.pl
stosunek elementów morfotycznych krwi do jej pełnej objętości
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) med. procent czerwonych krwinek (erytrocytów) w próbce krwi
Hematokryt (liczba hematokrytowa, wskaźnik hematokrytowy; αίμα krew, κριτής; gr. krinein – oddzielać; oznacza się skrótem Ht lub Hct) – stosunek objętości erytrocytów do objętości pełnej krwi. Wyrażany jest zwykle w procentach lub w postaci ułamka (tzw. frakcji objętości).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
roślinny barwnik występujący w drzewie kampeszowym
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biochem. związek organiczny o wzorze C16H14O6 mający niebieski kolor, używany do barwienia niektórych struktur komórkowych;
Hematoksylina – organiczny związek chemiczny, niebieski barwnik służący do wybarwiania zasadochłonnych (bazofilnych) struktur komórkowych, między innymi jądra, uzyskiwany z drewna modrzejca kampechiańskiego.
W wyniku utlenienia, na przykład z chloranem potasu, przekształca się w hemateinę (o głębokim niebieskopurpurowym kolorze). W takiej formie używa się jej do barwienia cytologicznego tkanek wysyconych solami żelaza lub glinu.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
cierniste drzewo z rodziny brezylkowatych; kampeszyn; drzewo kampeszowe
SJP.pl
specjalista w dziedzinie hematologii
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krwi i układu krwiotórczego
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) med. lekarka specjalistka hematologii
SJP.pl
Wiktionary
dział medycyny zajmujący się krwią i narządami krwiotwórczymi oraz ich schorzeniami
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. dział medycyny zajmujący się krwią i układem krwiotwórczym;
He
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący hematologii lub hematologów (np. badania hematologiczne, poradnia hematologiczna)
przymiotnik relacyjny
(1.1) med. związany z hematologią, dotyczący hematologii
SJP.pl
Wiktionary
forma rzeczownika.
(1.1) W. lp. od: hematologia
Wiktionary
SJP.pl
SJP.pl
SJP.pl
proces wytwarzania komórek krwi w organizmie; hemopoeza
SJP.pl
przedostawanie się czerwonych krwinek do moczu; krwiomocz
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. zob. krwiomocz.
Hematuria, krwiomocz – obecność erytrocytów w moczu, w liczbie przekraczającej 5 sztuk/μl. Wyróżnia się następujące rodzaje krwiomoczu:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
pochodna hemu zwierająca trójwartościowy atom żelaza, powstaje z hemu lub hemoglobiny; hemina
Hematyna – pochodna hemu, która zawiera trójwartościowy atom żelaza (Fe3+). Powstaje w utlenowanej hemoglobinie w wyniku autoutleniania. Kompleks globiny (białkowej części hemoglobiny) z hematyną nosi nazwę methemoglobiny. Nie ma ona zdolności odwracalnego przyłączania tlenu i jego transportu w organizmie. Wchodzi w skład niektórych enzymów.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: hematyna
przymiotnik relacyjny
(1.1) biol. związany z hematyną, dotyczący hematyny
SJP.pl
Wiktionary
brunatny lub czerwony minerał, jedna z najbogatszych rud żelaza
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) miner. pospolity minerał, tlenek żelaza (III);
Hematyt (z gr. "haema" (haima) „krew”; "haimatites" „krwisty” od czerwonej barwy tego minerału po jego sproszkowaniu) – pospolity minerał, tlenek żelaza(III).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
ruda hematytowa, przymiotnik od: hematyt
przymiotnik relacyjny
(1.1) miner. związany z hematytem, dotyczący hematytu
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: embra] hiszpańska piękna, atrakcyjna kobieta
SJP.pl
[czytaj: embrismo] zespół cech właściwych kobiecie wykształcony w stopniu ponadprzeciętnym; samiczość, kobiecość
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) mitgr. bogini i uosobienie dnia;
(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 9671, odkryta w 1997 r.;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
upośledzenie widzenia w ciągu dnia, zwłaszcza w warunkach dużego natężenia światła, spowodowane zwyrodnieniem czopków siatkówki oka; ślepota dzienna
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. znaczne niedowidzenie w ciągu dnia;
Hemeralopia (z gr. ημέρα, hemera 'dzień'; αλαός, alaos 'ślepota') - znaczne niedowidzenie w ciągu dnia, zwłaszcza w świetle słonecznym, którego przyczyną jest uszkodzenie czopków, m.in. w przebiegu dystrofii czopków lub achromatopsji.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
czerwony barwnik oddechowy zwierząt będący białkiem zawierającym żelazo, występujący we krwi, np. u niektórych morskich pierścienic
SJP.pl
przedrostek
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z połowicznością, połową
Wiktionary
organiczny związek chemiczny powstający w wyniku działania alkoholi na aldehydy lub ketony; półacetal
SJP.pl
→ hemiacetal [czytaj: hemi-acetalowy]
SJP.pl
w medycynie: brak czucia po jednej stronie ciała; znieczulenie połowiczne
SJP.pl
polisacharyd występujący w zdrewniałych tkankach roślinnych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biochem. polisacharyd bliski chemicznie i strukturalnie celulozie, budujący ścianę komórkową roślin;
SJP.pl
Wiktionary
polisacharyd występujący w zdrewniałych tkankach roślinnych
Hemicelulozy – niejednorodna grupa polisacharydów i ich pochodnych, połączonych wiązaniami β-glikozydowymi tworzących rozgałęzione łańcuchy. Są one jednym z głównych składników ściany komórkowej roślin, mogą stanowić ok. 20% suchej masy ściany pierwotnej oraz ok. 30% suchej masy ściany wtórnej. Wchodzą w skład m.in. drewna, słomy, nasion i otrąb. Ich nazwa wywodzi się stąd, że chemicznie i strukturalnie bliskie są celulozie.
SJP.pl
Wikipedia
dawniej: półokrąg, półkole
SJP.pl
w mineralogii: rodzaj symetryczności minerałów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bot. roślina epifityczna przechodząca część cyklu rozwojowego na podporze, część jako roślina ukorzeniona w glebie
Wiktionary
rodzaj roślin z rodziny akantowatych
SJP.pl
migrenowy ból jednej połowy głowy
SJP.pl
roślina, której pączki odnowieniowe znajdują się na powierzchni gleby
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) bot. roślina z pąkami zimującymi na lub tuż pod powierzchnią ziemi;
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. laryngektomia częściowa, zabieg usunięcia połowy krtani
Wiktionary
wrodzony brak całości lub fragmentu kończyny dolnej lub górnej
Hemimelia – wada wrodzona polegająca na jedno- lub obustronnym niedorozwoju dystalnej części kończyny dolnej lub górnej. Kość dotknięta wadą może być skrócona lub zupełnie się nie wykształcić, wówczas wada może być nazywana aplazją. Wyróżnia się hemimelię poprzeczną i podłużną.
SJP.pl
Wikipedia
owad z rzędu skorków
SJP.pl
przeobrażenie larwy owada w postać dojrzałą z pominięciem stadium poczwarki; hemimetamorfoza, przeobrażenie niezupełne
SJP.pl
przeobrażenie larwy owada w postać dojrzałą z pominięciem stadium poczwarki; hemimetabolia, przeobrażenie niezupełne
SJP.pl
kalamin, minerał, krzemian cynku
Hemimorfit – minerał z gromady krzemianów. Należy do minerałów rzadkich, rozprzestrzenionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.
Nazwa pochodzi od "gr. hemi = pół i morpho = kształt"; nawiązuje do charakterystycznego kształtu kryształów tego minerału (wyglądają jakby były przecięte na pół).
SJP.pl
Wikipedia
pochodna hemu zwierająca trójwartościowy atom żelaza, powstaje z hemu lub hemoglobiny; hematyna
SJP.pl
[czytaj: HEmingłej] nazwisko angielskie, m.in. Ernest Hemingway (1899-1961), pisarz amerykański, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1954
Hemingway – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Williamsburg.
SJP.pl
Wikipedia
synkopowana figura rytmiczna
He
SJP.pl
Wikipedia
w medycynie: ograniczenie pola widzenia do jednej połowy, spowodowane najczęściej wylewem krwi do mózgu i uszkodzeniem sfery wzrokowej w jego tylnych płatach; połowiczna ślepota, widzenie połowiczne
SJP.pl
częściowe porażenie mięśni obejmujące jedną połowę ciała, będące następstwem uszkodzenia ośrodków ruchowych w mózgu lub rdzeniu kręgowym; niedowład połowiczy
Hemipareza ("niedowład połowiczy") – częściowe porażenie mięśni obejmujące jedną połowę ciała, będące następstwem uszkodzenia ośrodków ruchowych w mózgu lub rdzeniu kręgowym[].
SJP.pl
Wikipedia
całkowita utrata siły mięśniowej (całkowity bezwład) jednej połowy ciała, niemożność wykonywania jakichkolwiek ruchów porażoną częścią ciała; porażenie połowicze
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. porażenie połowicze, porażenie mięśni jednej połowy ciała
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
rodzaj zabiegu stomatologicznego
Hemisekcja – zabieg stomatologiczny przeprowadzany w zębach wielokorzeniowych (najczęściej zęby trzonowe) zniszczonych i złamanych, często ze stanem zapalnym. Zabieg polega na leczeniu endodontycznym, separacji i usunięciu w znieczuleniu miejscowym jednego (albo więcej) korzenia zęba wraz z częścią korony zęba, przy pozostawieniu w jamie ustnej pozostałych korzeni. Najczęściej przeprowadzany łącznie z osteotomią. Taki ząb najczęściej wymaga odbudowy protetycznej.
SJP.pl
Wikipedia
półkula ziemska lub niebieska
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. półkula
(1.2) astr. każda z dwu pozornych półkul nieba rozdzielonych płaszczyzną horyzontu
SJP.pl
Wiktionary
chirurgiczne usunięcie lub odłączenie jednej z półkuli mózgu
Hemisferektomia – zabieg polegający na resekcji lub odłączeniu jednej półkuli mózgu. Stosowana przy leczeniu ciężkich, lekoopornych form padaczki i zapalenia mózgu Rasmussena.
SJP.pl
Wikipedia
połówka wersu wyodrębniona przez pauzę rytmiczną
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) liter. półwiersz
Hemistych, także półwiersz (gr. "hemi" ‘pół’ i "stíchos" ‘wers’) – fragment wersu.
W metryce antycznej pojęcie definiujące fragment wersu wyznaczony przez cezurę, która przecina stopę wierszową.
W poezji nowożytnej określa się w ten sposób połowę wersu wyodrębnioną przez średniówkę. Wers podzielony średniówką składa się z dwóch hemistychów, najczęściej równej długości, zwanych także członem przedśredniówkowym i członem pośredniówkowym.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
półton (określenie stosowane w terminologii średniowiecznej); semitonium
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biol. genet. organizm, który jest heterogametyczny pod kątem chromosomów płciowych i z tego powodu posiadający tylko jeden allel danego genu sprzężonego z płcią;
Hemizygota – termin w genetyce określający osobnika płci męskiej posiadającego jedynie jeden allel danego genu związany z chromosomem X. Drugi chromosom "homologiczny" dopełniający diploidalność jest płciowym chromosomem Y.
Hemizygoty zatem mogą posiadać jedynie dwa genotypy: XaY (recesywny) oraz XAY (dominujący).
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
taki, w którym występuje przewaga genów jednego typu (X lub Y)
SJP.pl
przedrostek
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z krwią
Wiktionary
zjawisko powstawania konglomeratów (zlepek) krwinek czerwonych i osadzania się ich; wykorzystywana do określania grup krwi i wykrywania wirusów; hemaglutynacja
SJP.pl
macierzysta komórka krwi występująca w szpiku kostnym; hemocytoblast
SJP.pl
jama ciała mięczaków i stawonogów zastępująca wtórną jamę ciała
Hemocel – jama ciała występująca u niektórych bezkręgowców. Hemocelem nazywa się taki miksocel, do którego wydostaje się zawartość układu krwionośnego, tj. występuje układ krwionośny typu otwartego. U stawonogów hemocel wypełnia hemolimfa.
Hemocel występuje u mięczaków i stawonogów:
SJP.pl
Wikipedia
część cząsteczki hemoglobiny stanowiąca o jej charakterze
SJP.pl
bezbarwny (po utlenieniu niebieski) barwnik oddechowy zwierząt będący białkiem zawierającym miedź, występujący głównie w płynach ustrojowych mięczaków i owadów
SJP.pl
komórka krwi; krwinka
SJP.pl
macierzysta komórka krwi występująca w szpiku kostnym; hemoblast
SJP.pl
przyrząd służący do zliczania ilości hemocytów (ciałek krwi)
Hemocytometr jest przyrządem służącym do liczenia małych elementów w preparacie mikroskopowym. Pierwotnie służył do liczenia komórek krwi, stąd nazwa ("hemo-" krew, "cyto-" komórka, "-metr" przyrząd do mierzenia).
SJP.pl
Wikipedia
Hemodializa, dializa pozaustrojowa – zabieg stosowany w leczeniu zaawansowanej przewlekłej i ostrej niewydolności nerek, a także niektórych zatruć. Jego celem usunięcie produktów przemiany materii, nadmiaru wody, substancji toksycznych (np. alkoholi niespożywczych, przedawkowanych leków) z krwi pacjenta poprzez sztuczną błonę półprzepuszczalną; zabieg umożliwia także korektę kwasicy metabolicznej oraz zaburzeń elektrolitowych.
Wikipedia
kontrolowane rozcieńczenie krwi, obniżające ryzyko powstania zakrzepów
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. kontrolowane rozcieńczenie krwi stosowane w celu poprawy jej właściwości;
Hemodylucja – jest to zabieg kontrolowanego pobrania krwi pełnej bezpośrednio przed operacją i podaniem płynów infuzyjnych w celu utrzymania objętości krwi i jej rozcieńczenia. Zgromadzona podczas zabiegu krew może zostać przywrócona do krwiobiegu po zakończeniu operacji.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący krążenia krwi w układzie sercowo-naczyniowym
SJP.pl
dziedzina wiedzy zajmująca się krążeniem krwi w układzie sercowo-naczyniowym
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. dział kardiologii, który zajmuje się badaniem przepływu krwi w sercu i dużych naczyniach krwionośnych
(1.2) med. ogół własności fizycznych i fizjologicznych charakteryzujących przepływu krwi w sercu i dużych naczyniach krwionośnych pacjenta
SJP.pl
Wiktionary
aparat do mierzenia ciśnienia krwi
SJP.pl
zwierzę odżywiające się krwią, np. pijawka, kleszcz, samica komara, nietoperz; hematofag, organizm krwiolubny, organizm krwiopijny
SJP.pl
dziedziczna choroba krwi, występująca tylko u mężczyzn, polegająca na zaburzeniu krzepnięcia krwi; krwawiączka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. wrodzona choroba krwi polegająca na obniżeniu jej krzepliwości;
Hemofilie ( haemophilia, z gr. αἷμα = "krew" + φιλíα = "kochać") – grupa trzech uwarunkowanych genetycznie skaz krwotocznych, których objawy wynikają z niedoborów czynników krzepnięcia: VIII (hemofilia A), IX (hemofilia B) lub XI (hemofilia C). Hemofilia typu A i B głównie dotyczy mężczyzn, typ C - zarówno kobiet i mężczyzn.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z hemofilią, dotyczący hemofilii
Wiktionary
osoba chora na hemofilię; hemofilityk
SJP.pl
osoba chora na hemofilię; hemofilik
SJP.pl
SJP.pl
chorobliwy lęk przed krwią
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) psych. chorobliwy lęk przed krwią
Hemofobia (gr. "haíma" 'krew' i "phóbos" 'strach') – lęk przed widokiem, pobraniem i badaniami krwi oraz wszystkim, co się z nią wiąże. W nagłych przypadkach w wyniku tej fobii może dojść do omdlenia wazowagalnego, co odróżnia hemofobię od większości innych fobii.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
czerwona hemoproteina występująca w erytrocytach kręgowców i hemolimfie niektórych bezkręgowców, biorąca udział w transporcie tlenu do tkanek
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biochem. fizj. białko i barwnik erytrocytów nadający krwi czerwony kolor, którego głównym zadaniem jest przenoszenie tlenu
Hemoglobina (gr. αἷμα "haîma" „krew”, łac. "globus" „kula”), oznaczana też skrótami Hb lub HGB – czerwony barwnik krwi, białko zawarte w erytrocytach, którego zasadniczą funkcją jest transportowanie tlenu – przyłączanie go w płucach i uwalnianie w tkankach. Prawie wszystkie kręgowce posiadają hemoglobinę, z wyjątkiem ryb z rodziny bielankowatych.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
obecność hemoglobiny w osoczu krwi, będąca objawem chorobowym
SJP.pl
forma rzeczownika.
(1.1) W. lp. od: hemoglobina
Wiktionary
przyrząd służący do oznaczania ilości hemoglobiny we krwi; hemometr
SJP.pl
choroba genetyczna prowadząca do zniekształcenia cząsteczek hemoglobiny, objawiająca się m.in. anemią
Hemoglobinopatia – defekt genetyczny, objawiający się błędną strukturą jednego z łańcuchów globiny w cząsteczce hemoglobiny. Hemoglobinopatie są przyczyną anemii, również hemolitycznych.
W obrazie mikroskopowym anemii sierpowatej erytrocyty wyróżniają się patologicznym kształtem, wielkością i strukturą obwodu, co powoduje zniszczenie narządów i problemy w układzie krążenia, podczas gdy w talasemii mamy do czynienia z zaburzeniem produkcji erytrocytów, których kształt nie odbiega od normy.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) biochem. związany z hemoglobiną, dotyczący hemoglobiny
SJP.pl
Wiktionary
1. chorobowa obecność hemoglobiny w moczu
2. choroba wywoływana przez sporowce z rodzaju Babesia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. schorzenie, w którym wolna hemoglobina przedostaje się do moczu;
Hemoglobinuria – schorzenie, w którym wolna hemoglobina przedostaje się do moczu, co jest efektem chorobowego rozpadu erytrocytów.
Hemoglobinuria występuje w malarii, napadowej nocnej hemoglobinuriii, niedokrwistości hemolitycznej, a także po zatruciach.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
graficzne i tabelaryczne przedstawienie składu ilościowego krwinek
SJP.pl
płyn ustrojowy występujący u bezkręgowców z otwartym układem krwionośnym (np. u stawonogów), pełniący funkcje krwi i limfy
Hemolimfa – płyn ustrojowy bezkręgowców posiadających otwarty układ krwionośny: stawonogi (owady, pajęczaki, skorupiaki), żachwy, mięczaki. Pełni funkcje krwi i limfy. W jej skład wchodzą hemocyty – komórki pełzakowate, które mają zdolność fagocytozy. W jej osoczu może być rozpuszczony barwnik oddechowy: hemocyjanina, chlorokruoryna lub hemoerytryna oraz białka (i polipeptydy) odpornościowe takie jak: cekropiny, attacyny, defensyny.
SJP.pl
Wikipedia
→ hemoliza
SJP.pl
rozpad krwinek czerwonych w osoczu pod wpływem toksyn, przeciwciał albo ich wadliwej budowy
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biol. przechodzenie hemoglobiny do osocza krwi wywołane zniszczeniem erytrocytów;
Hemoliza (łac. "haemolysis", z gr. αἷμα = krew + λύσις = rozbicie, rozkład, uwolnienie) – przechodzenie hemoglobiny do osocza krwi wywołane zniszczeniem erytrocytów. Hemoliza może być spowodowana np. toksynami bakteryjnymi, jak również może występować w konflikcie serologicznym oraz chorobach związanych z nieprawidłową budową erytrocytów.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
powodować rozpad krwinek czerwonych o i przechodzenie hemoglobiny do osocza
SJP.pl
zawarte w surowicy przeciwciało, które uszkadza otoczkę czerwonej krwinki
Hemolizyna – substancja, zwykle białkowa lub lipidowa, zdolna do wywołania hemolizy, czyli rozpadu erytrocytów. Przykłady hemolizyn:
Mimo że definicja dotyczy krwinek czerwonych, które podlegają lizie najłatwiej i efekt lizy jest szybko dostrzegalny, to wiele hemolizyn ma również zdolność do lizowania innych typów komórek.
SJP.pl
Wikipedia
przyrząd służący do oznaczania ilości hemoglobiny we krwi; hemoglobinometr
SJP.pl
nieprawidłowości w składzie krwi lub w działaniu układu krwiotwórczego
SJP.pl
lekarz zajmujący się chorobami układu krwionośnego
SJP.pl
nauka o chorobach układu krwiotwórczego
SJP.pl
SJP.pl
proces wytwarzania komórek krwi w organizmie; hematopoeza
Hemopoeza, hematopoeza, hemocytopoeza (ze starogreckiego αἷμα (haima) - krew, cytus - komórka, ποιεῖν (poesis) - wytwarzać) – proces wytwarzania i różnicowania się elementów morfotycznych krwi zachodzący w układzie krwiotwórczym poprzez proliferację oraz dojrzewanie komórek macierzystych hemopoezy.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
nagłe, silne krwawienie; krwotok
SJP.pl
żylakowate rozszerzenie splotu końcowego odcinka odbytnicy, w formie łatwo krwawiących guzków; krwawnica, guzek krwawniczy, żylak odbytu
SJP.pl
→ hemoroid; hemoroidowy
przymiotnik relacyjny
(1.1) med. związany z hemoroidami, dotyczący hemoroidów; wywołany hemoroidami
SJP.pl
Wiktionary
→ hemoroid; hemoroidalny
SJP.pl
potocznie: choroba objawiająca się rozszerzeniem żył dolnej części odbytnicy i tworzeniem się guzów; choroba hemoroidalna
SJP.pl
nazwa handlowa preparatu ziołowego w postaci czopków, stosowanego w leczeniu hemoroidów
SJP.pl
pasożytniczy pierwotniak w czerwonych krwinkach kręgowców
SJP.pl
zapewniający prawidłowy obieg krwi i jej prawidłowe krzepnięcie
przymiotnik
(1.1) med. zatrzymujący krwawienie
(1.2) związany z hemostazą, dotyczący hemostazy
SJP.pl
Wiktionary
jedna z funkcji osocza mająca na celu zatrzymywanie krwi w łożysku naczyniowym i samoistnego hamowania jej wypływu w przypadku uszkodzenia naczynia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) fizj. proces fizjologicznej równowagi, dzięki któremu organizm zatrzymuje krwawienie po uszkodzeniu naczynia krwionośnego i utrzymuje płynność krwi w naczyniach, gdy są one nieuszkodzone
Nie mylić z: homeostaza.
Hemostaza – całokształt mechanizmów zapobiegających wypływowi krwi z naczyń krwionośnych (czyli jej wynaczynieniu), zarówno w warunkach prawidłowych, jak i w przypadkach ich uszkodzenia, a jednocześnie zapewniający utrzymanie płynności i prawidłowego przepływu krwi w układzie krwionośnym. Pojęcie hemostazy obejmuje zarówno krzepnięcie krwi, jak i fibrynolizę. Oba procesy zachodzą jednocześnie, również w momencie tworzenia skrzepu.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z hemostazą, dotyczący hemostazy
Wiktionary
nazwa handlowa preparatu zawierającego wyciągi roślinne o działaniu przeciwzapalnym i przeciwkrwotocznym
SJP.pl
białko powstające z rozpadu erytrocytów, magazynujące żelazo, występujące w wątrobie, śledzionie i szpiku
He
SJP.pl
Wikipedia
zastosowanie krwi lub jej przetworów w celach leczniczych; krwiolecznictwo
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. leczenie krwią lub jednym z jej składników;
SJP.pl
Wiktionary
toksyczność względem czerwonych krwinek
SJP.pl
SJP.pl
trucizna dla krwinek czerwonych
SJP.pl
→ hem
SJP.pl
inaczej - bardzo daleko
przysłówek miejsca
(1.1) gdzieś bardzo daleko
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
prowincja w Chinach; Honan
Henan (; chiń. upr. 河南; chiń. trad. 河南; pinyin "Hénán"; Wade-Giles "Ho-nan"; dosł. „Na Południe od Rzeki”) – prowincja ChRL w centrum kraju, na południe od Rzeki Żółtej.
SJP.pl
Wikipedia
→ Henan (prowincja w Chinach)
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
antyczna figura retoryczna polegająca na określeniu pojęcia za pomocą dwóch wyrazów połączonych spójnikiem
SJP.pl
Hendrix – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oklahoma, w hrabstwie Bryan.
Wikipedia
grube włókno z liści agawy używane do wyrobu sznurów i linek
SJP.pl
zdrobnienie od: Henryka (imię żeńskie)
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Henryka
forma rzeczownika.
(2.1) D. i B. lp. od: Henio
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
zdrobnienie od: Henryk (imię męskie)
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m., kolokwialna forma imienia Henryk
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
Henin – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Poniatowa.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.
Uwaga: Współczesna wieś Henin stanowi zaledwie 25% dawnej wsi Henin, podczas gdy jej główną część (75%) włączono 1 grudnia 1979 do Poniatowej. Do 1956 roku oraz w latach 1973–1979 Henin stanowił jedną, samodzielną wieś, natomiast w latach 1956–72 oba Heniny (w całości) były częścią Poniatowej.
SJP.pl
Wikipedia
zdrobnienie od: Henryk (imię męskie)
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Henryk
SJP.pl
Wiktionary
Henio z małżonką
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) gwara. imię|polski|m. zdrobn. od: Henryk
forma rzeczownika.
(2.1) W. lp. od: Henia
(2.2) Ms. i W. lp. od: Henio
Wiktionary
zdrobnienie od: Henryk (imię męskie)
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Henryk
SJP.pl
Wiktionary
niemiecki koncern chemiczny
Henkel AG & Co. KGaA – niemiecki koncern chemiczny, z główną siedzibą w Düsseldorfie. Specjalizuje się w produkcji środków pomocniczych i higienicznych do domowego i przemysłowego użytku.
Przedsiębiorstwo jest jednym z największych światowych producentów środków piorących i czyszczących, kosmetyków pielęgnacyjnych i zapachowych, klejów konsumenckich i chemii budowlanej oraz technologii i usług przemysłowych. Obecnie działa w ponad 125 krajach świata i zatrudnia ponad 50 tysięcy pracowników.
SJP.pl
Wikipedia
1. ciernisty krzew z rodziny krwawnicowatych, występujący w strefie międzyzwrotnikowej; turecznia, lawsonia, hennowy krzew;
2. naturalny czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z pędów krzewu o tej samej nazwie; chna;
3. farba do włosów, której głównym składnikiem jest ten barwnik; chna
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biochem. kosmet. czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z liści lawsonii bezwonnej, używany do farbowania skóry i włosów;
(1.2) kosmet. zabieg kosmetyczny polegający na pomalowaniu skóry henną (1.1) lub nałożeniu jej na rzęsy
(1.3) kosmet. farba do włosów, której głównym składnikiem jest henna (1.1); także otrzymywana syntetycznie
Henna ( حناء) – barwnik roślinny produkowany z liści i pędów rośliny zwanej lawsonią bezbronną ("Lawsonia inermis" L.).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. hist. kraina historyczna i średniowieczne hrabstwo, położone w południowej części Niderlandów, jej stołecznym miastem jest Mons;
Wiktionary
przymiotnik relacyjny
(1.1) odnoszący się do Hennegawii, związany z Hennegawią
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
średniowieczne nakrycie głowy kobiet
Hennin – kobiece nakrycie głowy noszone głównie przez kobiety we Francji oraz Burgundii w 2 poł. XV wieku.
Pierwotnie ich pochodzenie łączy się ze wschodnim ubiorem kościelnym. Odbywając podróże do Cypru i Aleksandrii, Europejczycy musieli spotkać się z syryjskimi mitrami. Poza nimi upatruje się wpływów dostarczanych z Chin, gdzie noszono czepce w stylu "hou" z dynastii Wei i Tang.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik od: henna
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z henną, dotyczący henny
SJP.pl
Wiktionary
imię męskie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
filozof uznający, że nadrzędną zasadą rzeczywistości jest jedność i niepodzielność bytu
SJP.pl
SJP.pl
w niektórych religiach politeistycznych: traktowanie jednego z bogów jako jedynego, przesłaniającego pozostałe bóstwa; katenoteizm
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) rel. występowanie bóstwa naczelnego w religii politeistycznej, którego wyłączna cześć z czasem przeradza się w religię monoteistyczną;
Henoteizm (z gr. εἷς "heis", dopełniacz ἑνός "henos" – „jeden”, θεός "theos" – „bóg”) – uznawanie istnienia wielu bóstw przy jednoczesnym wywyższeniu jednego z nich.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
jednostka indukcyjności w układzie SI
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) miar. fiz. jednostka indukcyjności oraz permeancji w układzie SI, oznaczana H;
\right]
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
obce imię męskie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Henriety lub z nią związany
SJP.pl
imię żeńskie
SJP.pl
imię żeńskie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
miernik indukcyjności układów elektrycznych
SJP.pl
jednostka indukcyjności w układzie SI
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
zdrobnienie od: Henryk (imię męskie)
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Henryk
forma rzeczownika.
(2.1) D. lm. od: Henryczka
SJP.pl
Wiktionary
zdrobnienie od: Henryka
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Henryka
forma rzeczownika.
(2.1) D. i B. lp. od: Henryczek
SJP.pl
Wiktionary
imię męskie
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
imię żeńskie
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż.;
forma rzeczownika.
(2.1) D. i B. lp. od: Henryk
Henryka – żeński odpowiednik imienia Henryk, o germańskim pochodzeniu.
Henryka imieniny obchodzi 21 lutego i 16 marca.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
Henryk z małżonką; Henrykowie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec miejscowości Henrykowo
(1.2) mieszkaniec miejscowości Henryków
(1.3) mieszkaniec miejscowości Henryków Lubański
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka miejscowości Henrykowo
(1.2) mieszkanka miejscowości Henryków
(1.3) mieszkanka miejscowości Henryków Lubański
Wiktionary
imię męskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) hist. gromada (najmniejsza jednostka podziału terytorialnego PRL) w latach 1954–1972;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący miejscowości Henrykowo
(1.2) dotyczący miejscowości Henryków
(1.3) dotyczący miejscowości Henryków Lubański
Wiktionary
przymiotnik dzierżawczy - należący do Henryka lub z nim związany
przymiotnik dzierżawczy
(1.1) przest. gwara. należący do Henryka
SJP.pl
Wiktionary
nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
zdrobnienie od: Henryk (imię męskie)
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) zdrobn. Henryk
SJP.pl
Wiktionary
gatunek anime i mangi o tematyce pornograficznej
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) szt. japońska animacja, komiks lub gra komputerowa zawierająca treści pornograficzne;
He
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
używany dawniej system pisma japońskiego
SJP.pl
potocznie: hentai
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) biochem. węglowodór prosty zawierający 31 atomów węgla;
Hentriakontan – organiczny związek chemiczny, alkan o trzydziestu jeden atomach węgla w cząsteczce. Posiada 10 660 307 791 izomerów konstytucyjnych.
Stwierdzono, że hentriakontan zawierają m.in. groch zwyczajny i akacja senegalska (hentriakontan stwierdzono w gumie arabskiej). Hentriakontan stanowi 8-9% wosku pszczelego.
Wiktionary oraz Wikipedia
potocznie:
1. ganić, besztać kogoś;
2. potrząsać kimś lub czymś;
3. rzucać coś na ziemię;
4. o jedzeniu: odbijać się; czkać, bekać
wykrzyknik
(1.1) onomatopeja imitująca dźwięk czkania
SJP.pl
Wiktionary
naturalna substancja wytwarzana głównie przez wątrobę, płuca i jelita, zapobiegająca krzepnięciu krwi
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) farm. lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny;
Heparyna (łac. "Heparinum") – organiczny związek chemiczny, polisacharyd zbudowany głównie z "N"-siarczanu i "O"-siarczanu glikozoaminoglikanu zbudowanego z reszt -glukozaminy i kwasu -iduronowego połączonych w nierozgałęziony łańcuch. Masa molowa cząsteczek heparyny mieści się w granicach 3000–30 000 g/mol. W warunkach fizjologicznych heparyna jest polianionem.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ heparyna
SJP.pl
nazwa handlowa suplementu diety wspomagającego pracę wątroby i trawienie, zawierającego ekstrakt z liści karczocha oraz witaminy z grupy B
SJP.pl
całkowite lub częściowe usunięcie wątroby
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. całkowite lub częściowe usunięcie wątroby
SJP.pl
Wiktionary
podstawowa, złożona komórka wątroby
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) med. anat. komórka wątrobowa;
Hepatocyt, komórka wątrobowa – wieloboczna komórka, stanowiąca podstawowy element strukturalny miąższu wątroby. Hepatocyty tworzą ok. 80% masy tego narządu. Rozmiary ok. 20–30 µm.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
lekarz zajmujący się chorobami wątroby
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób wątroby, pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) med. lekarka specjalistka hepatologii
SJP.pl
Wiktionary
dział medycyny zajmujący się leczeniem chorób wątroby
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. nauka o wątrobie
He
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) med. związany z hepatologią, dotyczący hepatologii
Wiktionary
SJP.pl
w medycynie: powiększenie wątroby
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. chorobliwe powiększenie wątroby;
Hepatomegalia – termin medyczny oznaczający powiększenie wątroby.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. powiększenie wątroby i śledziony
Hepatosplenomegalia – termin medyczny oznaczający powiększenie wątroby i śledziony.
Wiktionary oraz Wikipedia
przysłówek
(1.1) w sposób hepatotoksyczny
Wiktionary
cecha czegoś, co powoduje uszkodzenie wątroby
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha substancji chemicznej polegająca na zdolności zaburzania funkcji lub uszkadzania komórek wątroby albo całej wątroby
Hepatotoksyczność – cecha niektórych substancji chemicznych (w tym leków) polegająca na wywoływaniu uszkodzeń wątroby. Substancje wykazujące hepatotoksyczność to hepatotoksyny.
Przykłady substancji o potwierdzonym działaniu hepatotoksycznym:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
powodujący uszkodzenie wątroby
przymiotnik relacyjny
(1.1) med. zdolny do powodowania uszkodzeń wątroby
SJP.pl
Wiktionary
substancja działająca toksycznie na wątrobę
SJP.pl
związany z chorobami wątroby; wątrobowy
SJP.pl
komórka budulcowa wątroby
SJP.pl
potocznie:
1. ganić, besztać kogoś;
2. potrząsać kimś lub czymś;
3. rzucać coś na ziemię;
4. o jedzeniu: odbijać się; czkać, bekać
czasownik przechodni niedokonany (dk. hepnąć)
(1.1) rzad. ciężko pracować
(1.2) rzad. łajać
(1.3) rzad. rzucać o ziemię
(1.4) rzad. mieć czkawkę
(1.5) rzad. odbijać po zjedzeniu lub wypiciu
czasownik zwrotny niedokonany hepać się (dk. brak)
(2.1) rzad. odbijać się po jedzeniu
SJP.pl
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
potocznie:
1. zganić, zbesztać kogoś;
2. potrząsnąć kimś lub czymś;
3. rzucić coś na ziemię;
4. o jedzeniu: odbić się; czknąć, beknąć
czasownik przechodni dokonany (ndk. hepać)
(1.1) rzad. połajać
(1.2) rzad. rzucić o ziemię
(1.3) rzad. czknąć
(1.4) rzad. odbić po jedzeniu lub wypiciu
SJP.pl
Wiktionary
hipster, hipsters; rzadko:
1. osoba podkreślająca swoją oryginalność i indywidualność nietypowym ubiorem oraz zainteresowaniem sztuką alternatywną;
2. przedstawiciel subkultury miejskiej w Stanach Zjednoczonych, powiązanej z fascynacją kulturą murzyńską i jazzem
SJP.pl
skala siedmiostopniowa, czyli złożona z 7 dźwięków w obrębie oktawy; heptatonika
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geom. figura geometryczna o siedmiu kątach i siedmiu bokach
Wiktionary
→ heptagon; siedmiokątny, siedmioboczny
SJP.pl
o kształcie heptagonu; heptagonalny, siedmioboczny, siedmiokątny
SJP.pl
rodzaj wielokąta gwiaździstego złożonego z siedmiu linii
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geom. figura w kształcie regularnej siedmioramiennej gwiazdy
SJP.pl
Wiktionary
miara wiersza, równa siedmiu stopom metrycznym
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) liter. wiersz o siedmiu stopach metrycznych
Heptametr (siedmiostopowiec) – metrum, które dzieli się na siedem stóp.
W literaturze polskiej występują heptametry trocheiczne (czternastozgłoskowe) SsSsSsSs//SsSsSs i jambiczne (piętnastozgłoskowe) sSsSsSsS//sSsSsSs. Heptametrem jambicznym Stanisław Ciesielczuk napisał wiersz List z tomiku Pies kosmosu:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
siódmy węglowodór nasycony w szeregu homologicznym alkanów
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) chem. związek organiczny, alkan, bezbarwna, toksyczna ciecz;
Heptan, – organiczny związek chemiczny z grupy alkanów. Ma postać bezbarwnej, lotnej i łatwopalnej cieczy, jest nierozpuszczalny w wodzie, a rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych. Otrzymuje się go przez destylację frakcjonującą ropy naftowej. Stanowi wzorzec o wartości 0 do oznaczania liczby oktanowej. Stosowany jako rozpuszczalnik, środek znieczulający i reagent. W wyniku cyklizacji i aromatyzacji można z niego otrzymywać toluen, jednak nie jest to metoda opłacalna ekonomicznie.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ heptan
SJP.pl
organizm roślinny lub zwierzęcy mający w jądrach komórek somatycznych siedem zespołów chromosomów
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) szt. siedmioczęściowe malowidło lub płaskorzeźba
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. grupa wczesnośredniowiecznych królestw anglosaskich na terenie Anglii
Heptarchia ( Heptarchy, gr. "siedmiowładztwo", "heptá–"siedem, "archḗ"–władza) – okres w historii Anglii od VI do IX w., w czasie którego na terenie kraju istniało siedem królestw założonych przez Anglosasów, choć liczba państw anglosaskich, ciągle walczących między sobą, ulegała zmianie na przestrzeni lat. W IX w. zostały najechane i częściowo podbite przez wojowników duńskich i norweskich, a w X w. ostatecznie zjednoczone przez Wessex.
Wiktionary oraz Wikipedia
skala siedmiostopniowa, czyli złożona z 7 dźwięków w obrębie oktawy; heptachord
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) muz. skala złożona z siedmiu kolejnych dźwięków w obrębie oktawy
Heptatonika, heptachord – w muzykologii termin określający każdą skalę muzyczną zbudowaną z siedmiu stopni, np. skale durowa i molowa z systemu funkcyjnego, skale modalne.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
alken o siedmiu atomach węgla w cząsteczce
SJP.pl
lampa siedmioelektrodowa
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) elektr. lampa elektronowa z siedmioma elektrodami, tj. katodą, anodą i pięcioma siatkami
Heptoda – lampa elektronowa zawierająca siedem elektrod – pięć siatek (stąd inna nazwa: pentagrid) oraz anodę i katodę.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
cukier prosty, którego cząsteczka zawiera siedem atomów węgla i tlenu
SJP.pl
alkin o siedmiu atomach węgla w cząsteczce
Heptyn – organiczny związek chemiczny, węglowodór nienasycony, należący do szeregu homologicznego alkinów o prostym łańcuchu.
Istnieją 3 izomery heptynu różniące się położeniem wiązania potrójnego:
SJP.pl
Wikipedia
1. środowiskowo o heroinie (acetylowej pochodnej morfiny, silnie i szybko uzależniającego narkotycznego leku przeciwbólowego);
2. krasopani hera - owad z rzędu motyli, chroniony w Polsce
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) mitgr. bogini małżeństw, wierności małżeńskiej, kobiet zamężnych i wdów, małżonka Zeusa;
(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 103;
Hera ( Ἥρα Hēra, Hera, Iuno, Juno, Junona) – w mitologii greckiej trzecia córka Kronosa i Rei, żona Zeusa.
Według niektórych źródeł była trzecią małżonką władcy bogów, po Metydzie (Metis) i Temidzie. Była również królową Olimpu, boginią niebios i płodności, patronką macierzyństwa, opiekunką małżeństwa, piękna i rodziny, a także siostrą Zeusa.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Heratem, dotyczący Heratu
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) rel. hist. świątynia grecka, miejsce kultu Hery;
Herajon – świątynia poświęcona greckiej bogini Herze. Herajony spotykane są w basenie Morza Śródziemnego i na Bliskim Wschodzie. Do najsłynniejszych zaliczają się:
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany boginią Herą, dotyczący bogini Hery
Wiktionary
nazwa około 40 starożytnych miast greckich; Herakleja
SJP.pl
nazwa około 40 starożytnych miast greckich; Heraklea
SJP.pl
→ Herakles
SJP.pl
mit. gr. heros grecki; Herkules (forma zlatynizowana)
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
(1.2) mitgr. mityczny heros;
Herakles (gr. Ἡρακλῆς, trl. Hēraklēs, gr. Ἡρακλέης, trl. Hērakléēs, Hercules), Alkides, Palajmon – w mitologii greckiej jeden z herosów, syn Zeusa i śmiertelniczki Alkmeny. Jego rzymskim odpowiednikiem był Herkules. Znany był z wielkiej siły, waleczności, męstwa, zapaśnictwa i umiejętności wojennych, zwłaszcza celnego strzelania z łuku. Lubiany przez Zeusa i Atenę, był prześladowany przez zazdrosną Herę.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Heraklesa lub z nim związany
SJP.pl
potomek Heraklesa
SJP.pl
SJP.pl
miasto w Grecji; Iraklion
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto na Krecie;
Zobacz też: Iraklio.
Heraklion, także Iraklion (gr. Ηράκλειο, "Iraklio"), d. Megalokastro / Candia / Kandia – największe miasto i stolica administracyjna Krety oraz jednostki regionalnej Heraklion. Piąte co do wielkości miasto w Grecji, liczące 179 302 mieszkańców (na rok 2021) oraz 211 370 mieszkańców w całym obszarze metropolitalnym.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
materiał budowlany
He
SJP.pl
Wikipedia
heraklitowy;
1. odnoszący się do heraklityzmu, filozofii głoszącej wieczną i powszechną zmienność wszystkiego;
2. w przenośni: zmienny, płynny
SJP.pl
heraklitejski;
1. odnoszący się do heraklityzmu, filozofii głoszącej wieczną i powszechną zmienność wszystkiego;
2. w przenośni: zmienny, płynny
SJP.pl
doktryna filozoficzna Heraklita z Efezu głosząca wieczną i powszechną zmienność wszelkich rzeczy; wariabilizm
SJP.pl
imię męskie
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
Herakliusz z małżonką; Herakliuszowie
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Herakliusza lub z nim związany
SJP.pl
imię męskie
Herald – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia, w hrabstwie Sacramento.
SJP.pl
Wikipedia
skrót od: heraldyka, heraldyczny
skrót
(1.1) = herald. heraldyka, heraldyczny
SJP.pl
Wiktionary
→ heraldyk
SJP.pl
związany z herbami i rodami szlacheckimi; herbowy
przymiotnik
(1.1) dotyczący heraldyki
SJP.pl
Wiktionary
specjalista w zakresie heraldyki
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) herald. znawca heraldyki
SJP.pl
Wiktionary
nauka o herbach i rodach szlacheckich
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) herald. nauka o herbach i rodach szlacheckich;
Heraldyka – jedna z nauk pomocniczych historii, zajmuje się badaniem rozwoju i znaczenia oraz zasadami kształtowania się herbów. Wywodzi się od słowa herold – oznaczającego urzędnika dworskiego, wywołującego nazwiska rycerzy biorących udział w turniejach. W innych językach europejskich nazywana jest podobnie (ang. "heraldry", fr. "heraldique", niem. "Heraldik").
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. adm. miasto w zachodnim Afganistanie, w prowincji Herat;
(1.2) geogr. adm. jednostka administracyjna w Afganistanie;
Herat ( هرات) – miasto w zachodnim Afganistanie, w prowincji Herat. Położony w urodzajnej dolinie rzeki Hari Rod, wypływającej z gór centralnego Afganistanu do pustyni Kara-kum w Turkmenistanie. Jest trzecim co do wielkości miastem Afganistanu, ważnym ośrodkiem handlowym (znanym z produkcji wina) i komunikacyjnym. Szacowana liczba mieszkańców w roku 2015 wyniosła około 808 tys. Mieszkańcy to głównie Tadżycy. Drugą pod względem liczebności grupą etniczną są Pasztuni.
Wiktionary oraz Wikipedia
1. dziedziczny znak rodu szlacheckiego,
2. godło umieszczane na flagach, monetach itp.
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) herald. dziedziczny znak szlachecki;
(1.2) herald. godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe
Zo
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
skrót od: herbarz
SJP.pl
z łaciny: ziele; określenie stosowany głównie na receptach
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
przysłówek sposobu
(1.1) z użyciem herbacianej barwy
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) dotyczący herbaty, związany z herbatą, zawierający domieszkę herbaty
(1.2) mający kolor pomarańczowożółty lub pomarańczowobrązowy, taki jak kolor naparu z suszonych liści herbaty
(1.3) przypominający herbatę w zapachu
Wiktionary
potocznie: miłośniczka herbaty
SJP.pl
kobieta zajmująca się parzeniem herbaty w biurach
SJP.pl
lokal, gdzie serwuje się herbatę, ciasta, desery itp.
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gastr. lokal gastronomiczny specjalizujący się w podawaniu herbaty
Herbaciarnia – lokal gastronomiczny typu uzupełniającego, w którym podawana jest przede wszystkim herbata wraz z dodatkami.
Pierwsze herbaciarnie i kawiarnie pojawiły się w Europie w XVII wieku, jako miejsca spotkań i wymiany informacji. Herbaciarnia jest najczęściej lokalem z obsługą kelnerską. Główny asortyment (oprócz herbaty w dużym wyborze) stanowią wyroby cukiernicze, przekąski, napoje bezalkoholowe oraz czasem niskoprocentowe napoje alkoholowe.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. osoba lubiąca herbatę;
2. osoba zajmująca się parzeniem herbaty w biurach
SJP.pl
marna herbata
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) posp. kiepska, marna herbata
SJP.pl
Wiktionary
Herbapol – przedsiębiorstwa w Polsce zajmujące się przetwórstwem ziół i produkcją z nich preparatów spożywczych, leczniczych i kosmetycznych.
Powstały w latach 40. XX wieku jako przedsiębiorstwa państwowe. W latach 1947–1982 funkcjonowało "Zjednoczenie Przemysłu Zielarskiego „Herbapol”" z siedzibą w Warszawie przy ul. Kruczej 24/26.
Wikipedia
1. zbiór zasuszonych i uporządkowanych roślin; zielnik, herbarz;
2. instytucja gromadząca zbiory zielnikowe
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) bot. zielnik z ułożonymi i opisanymi roślinami;
(1.2) bot. instytucja zajmująca się gromadzeniem okazów zielnikowych
SJP.pl
Wiktionary
szkoła herbartowska - system dydaktyczny stworzony przez Jana Herbarta, którego najwyższym celem było kształtowanie moralnie silnych charakterów; szkoła tradycyjna
SJP.pl
koncepcja pedagogiki opracowana przez J.F. Herbarta, zakładająca stałe, kolejne etapy procesu nauczania: przygotowanie i przedstawienie materiału, usystematyzowanie nowej wiedzy, nauka jej wykorzystania
SJP.pl
1. książka zawierająca zbiór i opis herbów;
2. zielnik; herbarium
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. księga opisująca i prezentująca herby;
(1.2) daw. księga o ziołach
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. roślina pochodząca z południowo-wschodniej Azji, z liści i pączków której sporządza się aromatyczny napar;
2. napój z suszonych liści herbaty; jedna porcja napoju;
3. napar z ziół
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) bot. wiecznie zielona roślina z rodzaju nazwa systematyczna|Camellia|ref=tak., zwłaszcza nazwa systematyczna|Camellia sinensis|ref=tak.;
(1.2) susz z pąków lub liści herbaty (1.1) służący do przygotowania napoju
(1.3) kulin. napój, napar z herbaty (1.2);
(1.4) kulin. napój, napar z ziół lub owoców innych niż herbata (1.2)
(1.5) popołudniowe spotkanie towarzyskie przy stole, często przy herbacie (1.3)
Herbata – napar przyrządzany z liści i pąków grupy roślin, nazywanych tą samą nazwą, należących do rodzaju kamelia ("Camellia"). Rośliny te są do siebie podobne, traktowane jako odrębne gatunki lub odmiany jednego gatunku – herbaty chińskiej ("Camellia sinensis"). Dawniej zaliczano je do rodzaju "Thea", różnią się od innych kamelii zawartością substancji swoistych i kilkoma drobnymi cechami morfologicznymi.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
zdrobnienie od: herbata
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. zdrobn. od: herbata
(1.2) pot. towarzyskie spotkanie przy herbacie
SJP.pl
Wiktionary
potocznie: pić herbatę
SJP.pl
→ herbatka
SJP.pl
naczynie na susz herbaciany
SJP.pl
zdrobniale o herbatniku
SJP.pl
kruche ciastko podawane do kawy lub herbaty
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) kulin. suche, dość twarde ciastko pszenne w kształcie ząbkowanego prostokąta, podawane zwykle do herbaty lub kawy;
(1.2) gw-pl|Poznań. czajnik
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(2.1) więz. kumpel z celi, osoba, która herbatnikuje
Herbatnik – pieczony produkt konsumpcyjny, posiadający formę małych i twardych, czasami słodzonych ciasteczek na bazie mąki, tłuszczu (np. masła), cukru i środków spulchniających.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
kruche ciastko podawane do kawy lub herbaty
SJP.pl
czasownik nieprzechodni niedokonany
(1.1) więz. dzielić się przydziałami z paczek przysyłanych od rodziny, najczęściej ze współwięźniami z celi
Wiktionary
przymiotnik
(1.1) od: herbatnik
SJP.pl
Wiktionary
kobieta uwielbiająca pić herbatę
SJP.pl
osoba uwielbiająca pić herbatę
SJP.pl
zamiłowanie do picia herbaty
SJP.pl
automat do sprzedaży herbaty
SJP.pl
o cechach herbatowatych (rodzina roślin)
He
SJP.pl
Wikipedia
o cechach herbatowatych (rodzina roślin)
SJP.pl
rząd roślin dwuliściennych; kameliowce
Herbatowce, kameliowce (Theales Lindl. 1833, Guttiferales) - rząd przeważnie roślin drzewiastych należący do klasy dwuliściennych. Zalicza się do niego ponad 2000 gatunków rosnących w krajach tropikalnych i subtropikalnych.
SJP.pl
Wikipedia
przedstawiciel rzędu roślin dwuliściennych; kameliowiec
SJP.pl
dawniej: herbaciany
SJP.pl
nazwa handlowa herbaty ziołowej wspierającej trawienie, metabolizm i detoksykację organizmu
SJP.pl
1. imię męskie;
2. nazwisko
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
Herbert – imię męskie pochodzenia germańskiego, "Herbert". Wywodzi się od słowa oznaczającego „błyszczący”, „jaśniejący”. Patronem tego imienia jest św. Herbert, pustelnik z Cumberland wspominany 20 marca.
Oboczną formą imienia jest Herybert, niem. "Heribert". Nie należy łączyć obu tych imion.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
Herbert z małżonką; Herbertowie
SJP.pl
1. imię męskie;
2. nazwisko
SJP.pl
taki jak u Zbigniewa Herberta, charakterystyczny dla Zbigniewa Herberta
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Herberta lub z nim związany
SJP.pl
mieszkaniec Herbów (wsi w Polsce)
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Herbów
SJP.pl
Wiktionary
mieszkanka Herbów (wsi w Polsce)
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Herbów
SJP.pl
Wiktionary
chemiczny środek ochrony roślin o działaniu chwastobójczym
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) biochem. ogrod. roln. pestycyd do zwalczania chwastów;
SJP.pl
Wiktionary
mający w swoim składzie herbicydy; chwastobójczy
SJP.pl
1. dziedziczny znak rodu szlacheckiego,
2. godło umieszczane na flagach, monetach itp.
SJP.pl
zdrobnienie od: herb
SJP.pl
specjalista w zakresie nauki o biologii, ekologii i zwalczaniu chwastów
SJP.pl
nauka o biologii, ekologii i zwalczaniu chwastów
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) nauk. biol. nauka przyrodnicza o chwastach i ich zwalczaniu;
Herbologia – nauka o biologii, ekologii i zwalczaniu chwastów. Herbologia stanowi jeden z działów ochrony roślin, obejmuje takie zagadnienia jak:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. herald. człowiek piszący o herbach
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) daw. herald. zob. herbopis.
Wiktionary
gromadzenie roślin w celach naukowych
SJP.pl
→ herb
przymiotnik
(1.1) dotyczący herbów, związany z herbem, herbami
(1.2) pieczętujący się herbem, używający herbu
SJP.pl
Wiktionary
przymiotnik od: Herby (wieś pod Częstochową)
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący Herbów
SJP.pl
Wiktionary
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) herald. polski herb szlachecki;
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wiktionary oraz Wikipedia
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
1. dziedziczny znak rodu szlacheckiego,
2. godło umieszczane na flagach, monetach itp.
Herby – wieś w Polsce położona w powiecie lublinieckim w województwie śląskim, siedziba gminy Herby. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.
Na terenie Herb znajduje się kilka średniej wielkości zakładów przemysłowych i magazynowych. Między centralną częścią miejscowości a stacją kolejową Herby Nowe zlokalizowany jest zakład recyklingu, dawniej w tym miejscu znajdowało się największe składowisko złomu w Polsce.
SJP.pl
Wikipedia
jednostka główna częstotliwości
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) fiz. jednostka miary częstotliwości; symbol. Hz;
(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. karc. kier, serce, czerwień
Herc (Hz) (niem. Hertz) – jednostka miary częstotliwości w układzie SI (jednostka pochodna układu SI) i w wielu innych, np. CGS, MKS i MKSA. Definiuje się ją jako liczbę cykli na sekundę:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. polit. państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;
(1.2) hist. polit. państwo istniejące podczas wojny w Bośni i Hercegowinie;
Wiktionary
kraina historyczna w Europie
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. hist. region w południowej Europie; część składowa państwa Bośnia i Hercegowina;
Hercegowina ( "Hercegovina"/Херцеговина) – region geograficzno-historyczny w Alpach Dynarskich, obejmujący południową część państwa Bośnia i Hercegowina.
W trakcie rozgrywek dyplomatycznych wielkich mocarstw na przełomie XIX i XX wieku nazwa regionu wraz z terminem Bośnia utrwaliła się jako określenie terytorium dawnego osmańskiego wilajetu bośniackiego w znanej dziś postaci – „Bośnia i Hercegowina”.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
mieszkanka Hercegowiny
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Hercegowiny
SJP.pl
Wiktionary
mieszkaniec Hercegowiny
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Hercegowiny
SJP.pl
Wiktionary
związany z Hercegowiną, dotyczący Hercegowiny
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z Hercegowiną, dotyczący Hercegowiny
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) reg. śląskie palpitacja serca, kołatanie serca
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) geogr. miasto w Włoszech, zniszczone wraz z Pompejami i Stabiami podczas wybuchu Wezuwiusza 24 sierpnia 79 roku
Herculaneum – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missouri, w hrabstwie Jefferson.
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: herkules] typ karty graficznej
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
w geologii: europejskie łańcuchy górskie, powstałe w czasie fałdowań trwających od karbonu do permu; waryscydy
Hercynidy (Waryscydy) – pasmo fałdowe powstałe w trakcie orogenezy hercyńskiej. Najczęściej nazwę tę ogranicza się do struktur geologicznych położonych na terenie obecnej Europy, ale czasem rozszerza się ją na struktury wschodniej części Ameryki Północnej i Afryki. Określanie struktur w innych miejscach świata jako Hercynidów ma obecnie znaczenie historyczne.
SJP.pl
Wikipedia
minerał z grupy spineli, tlenek glinu i żelaza
Hercynit (Ferrospinel) – minerał z gromady tlenków, należy do grupy spineli. Tlenek żelaza i glinu o wzorze chemicznym FeAl2O4. Należy do minerałów rzadkich.
Nazwa pochodzi od nazwy pasma górskiego Hercynidów, gdzie minerał ten został znaleziony.
SJP.pl
Wikipedia
orogeneza hercyńska - wielkie ruchy górotwórcze, które rozpoczęły się w dewonie, a największe nasilenie osiągnęły w karbonie; orogeneza waryscyjska
przymiotnik relacyjny
(1.1) geol. związany z orogenezą hercyńską
(1.2) geogr. związany z górami Harzu
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. łopata
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
rasa bydła mięsnego
Hereford – miasto i civil parish w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w hrabstwie ceremonialnym Herefordshire, położone w pobliżu granicy z Walią, nad rzeką Wye. W 2011 roku civil parish liczyła 53 516 mieszkańców.
Hereford to typowe miasteczko rolnicze (nazwę „Hereford” nosi rasa bydła mięsnego). Miasto to znajduje się około 26 km na wschód od granicy Walii i 37 km na zachód od miasta Worcester.
SJP.pl
Wikipedia
członek ludu afrykańskiego zamieszkującego południową część Afryki
SJP.pl
lud afrykański należący do grupy ludów Bantu, zamieszkujący południową część Afryki
Herero – grupa etniczna należąca do grupy ludów Bantu, zamieszkująca południową część Afryki (głównie Namibię oraz w niewielkiej liczbie Botswanę i Angolę). Jej liczebność szacowana jest na około 100 tys. Są blisko powiązani z ludem Himba, posiadają m.in. wspólny język.
SJP.pl
Wikipedia
związany z heretykiem, herezją; będący herezją (np. heretyckie poglądy, heretycki tekst)
przymiotnik
(1.1) rel. dotyczący heretyka, herezji
(1.2) przen. sprzeczny z poglądami ogółu
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek
(1.1) właściwie dla herezji, w sposób heretycki
Wiktionary
SJP.pl
1. wyznawczyni herezji, poglądu religijnego sprzecznego z dogmatami
2. przenośnie: kobieta o śmiałych, sprzecznych z powszechnie głoszonymi, poglądach
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. teol. zwolenniczka herezji
SJP.pl
Wiktionary
1. wyznawca herezji, poglądu religijnego sprzecznego z dogmatami
2. przenośnie: człowiek o śmiałych, sprzecznych z powszechnie głoszonymi, poglądach
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rel. teol. zwolennik herezji
SJP.pl
Wiktionary
1. pogląd religijny sprzeczny z dogmatem religii panującej;
2. grupa religijna wyznająca takie poglądy;
3. przenośnie: śmiały, sprzeczny z powszechnie głoszonym, pogląd lub postępowanie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej;
(1.2) przen. kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów
Herezja (gr. αἵρεσις "hairesis" – wybór, łac. "haeresis") – doktryna religijna odrzucana przez władze kościelne lub religijne jako błędna. Pojęcie to oraz walka z herezją dotyczy głównie religii chrześcijańskich, obecne jest także w judaizmie, natomiast mniejsze znaczenie ma w buddyzmie, islamie i hinduizmie (wg innych źródeł herezja w hinduizmie w ogóle nie występuje).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przywódca, założyciel sekty heretyckiej
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) rel. założyciel lub przywódca ruchu religijnego uznanego za heretycki przez denominację, z której ruch ten się wydzielił;
Herezjarcha – założyciel lub przywódca ruchu religijnego, który został uznany za heretycki przez denominację, z której ten ruch się wydzielił.
Jednymi z pierwszych oficjalnie ogłoszonych herezji przez Kościół katolicki były marcjonizm zapoczątkowany przez Marcjona w II w. n.e. czy arianizm zainicjowany przez Ariusza na początku IV w. n.e. Za herezjarchów uznawani byli działacze reformacyjni jak Marcin Luter, Jan Kalwin czy Casiodoro de Reina.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. pogląd religijny sprzeczny z dogmatem religii panującej;
2. grupa religijna wyznająca takie poglądy;
3. przenośnie: śmiały, sprzeczny z powszechnie głoszonym, pogląd lub postępowanie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
egipski wódz (XI w. p.n.e.), arcykapłan Amona
Herhor, Si-Amon HeriHor (egip. "Syn Amona Horus go chroni", Hem-Neczer Tepi-en-Amon, "Boski Ojciec Pierwszy Prorok Amona") – kapłan i polityk egipski, prawdopodobnie pochodzenia libijskiego, który zyskał sławę jako dowódca wojskowy.
Od około 19 roku panowania Ramzesa XI jego władza stopniowo wzrastała. Wkrótce przejął zwierzchnictwo nad armią, obejmując funkcję Naczelnego Wodza w Górnym Egipcie i Nubii. Utrwalił swoją pozycję wyborem na arcykapłana Amona Tebańskiego.
SJP.pl
Wikipedia
przestrzenne lub mechaniczne zabezpieczenie przed samozapyleniem, występujące w kwiatach obupłciowych
SJP.pl
miasto starożytne w Italii
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(1.1) geogr. miasto we Włoszech, położone u stóp Wezuwiusza
(1.2) geogr. hist. starożytne miasto położone w pobliżu obecnego Herkulanum (1.1), zniszczone podczas wybuchu Wezuwiusza w 79 roku n.e.;
Herkulanum albo Herkulaneum (łac. "Herculaneum", gr. "Heraklejon", wł. "Ercolano") – miasto w Kampanii położone w sąsiedztwie Wezuwiusza i zniszczone wraz z Pompejami i Stabiami podczas jego wybuchu 24 sierpnia 79 roku.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
człowiek wyjątkowo silny; mocarz, siłacz, atleta
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) ktoś nadzwyczajnie silny
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) ent. nazwa systematyczna|Dynastes hercules|ref=tak., największy chrząszcz z rodziny rohatyńcowatych;
He
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. odnoszący się do Herkulesa
2. przenośnie: silny, potężny
SJP.pl
dietetyczna kasza owsiana ze specjalnego przemiału, zwykle w postaci płatków
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
1. czworoboczny słup rozszerzający się ku górze zwieńczony popiersiem lub rzeźbą głowy;
2. średniowieczny relikwiarz w kształcie popiersia
Herma ( ἑρμῆς "hermes", lm. ἑρμαῖ "hermai") – architektoniczny element dekoracyjny w kształcie czworokątnego słupka zwężającego się ku dołowi, a na szczycie zakończonego popiersiem lub rzeźbą głowy o cechach fantastycznych albo portretowych.
SJP.pl
Wikipedia
w medycynie: człowiek mający narządy płciowe obu płci; obojnak, hermafrodyta (r. żeński)
rzeczownik, rodzaj męski (męskooosobowy, męskozwierzęcy lub męskorzeczowy), opcjonalnie żeński
(1.1) biol. osobnik wytwarzający gamety zarówno męskie, jak i żeńskie
Hermafrodyt, Hermafrodyta (gr. Ἑρμαφρόδιτος Hermaphróditos, łac. "Hermaphroditus" – obupłciowy) – w mitologii greckiej dwupłciowa postać, znana też jako bóstwo w sztuce i literaturze antycznej.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ hermafrodyta; hermafrodytyczny, obupłciowy
SJP.pl
właściwy obojnakowi; obupłciowy, obojnacki; obojnaczy
SJP.pl
obojnaczość, obupłciowość, dwupłciowość, obojnactwo, diseksualizm;
1. u zwierząt: jednoczesne występowanie gruczołów rozrodczych męskich i żeńskich w organizmie lub gruczołu obojnaczego;
2. u człowieka: wrodzona wada rozwojowa polegająca na istnieniu u tej samej osoby gonad męskich i żeńskich
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) anat. posiadanie cielesnych cech obu płci
Hermafrodytyzm, inaczej obojnactwo, dwupłciowość, obupłciowość, androgynia – zjawisko występowania w ciele jednego osobnika jednocześnie męskich i żeńskich gruczołów rozrodczych albo występowanie w jego ciele gruczołu obojnaczego wytwarzającego jaja i plemniki. Obojnactwo występuje często u zwierząt bezkręgowych i u roślin wyższych, rzadziej u kręgowców. U osobników hermafrodytycznych najczęściej zachodzi zapłodnienie krzyżowe, rzadziej samozapłodnienie – u roślin nazywane samopylnością.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
imię męskie
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
Herman – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „wojownik”. Innym jego wariantem jest Armin, natomiast nazwisko Menzel stanowi podwójne zdrobnienie imienia Hermann. W średniowiecznej Polsce odnotowywano polskie formy Jerzman i Jirzman.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
hiszpańska nazwa związków miast kastylijskich tworzonych w średniowieczu dla obrony własnych interesów lub uzyskania celów politycznych
He
SJP.pl
Wikipedia
obce imię męskie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
Herman z małżonką; Hermanowie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Hermanowej
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Hermanowej
Wiktionary
Hermanowice – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Przemyśl. Ma status sołectwa.
Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący Hermanowic
Wiktionary
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Hermanowic
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Hermanowic
Wiktionary
imię męskie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
nazwisko
przymiotnik relacyjny
(1.1) dotyczący Hermanowej
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Hermana lub z nim związany
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
biały plusz w czarne cętki, używany jako imitacja futra gronostajowego
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) daw. gronostaj, futro gronostajowe
SJP.pl
Wiktionary
imię żeńskie
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
imię żeńskie
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) imię|polski|ż.;
He
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Hermenegildy lub z nią związany
SJP.pl
zbiór zasad malarstwa religijnego w Kościele wschodniochrześcijańskim
SJP.pl
1. uczony zajmujący się hermeneutyką (dziedziną filologii);
2. badacz, zwolennik lub wyznawca hermeneutyki (dziedziny fenomenologii)
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) naukowiec zajmujący się hermeneutyką, jako dziedziną filologii
(1.2) zwolennik, badacz lub wyznawca hermeneutyki, jako dziedziny fenomenologii
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
przymiotnik od: hermeneutyka (np. model hermeneutyczny, proces hermeneutyczny)
przymiotnik
(1.1) związany z hermeneutyką, dotyczący hermeneutyki
SJP.pl
Wiktionary
1. dziedzina filologii badająca źródła pisane
2. w filozofii:
a) subiektywna metoda poznania wytworów kultury
b) w fenomenologii: droga poznawcza własnej egzystencji i istoty świata
c) koncepcja filozoficzno-literaturoznawcza
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) jęz. teol. sztuka objaśniania tekstów literackich;
He
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
w mitologii greckiej: bóg dróg i podróżnych, posłaniec bogów i przewodnik dusz do świata zmarłych
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) mitgr. bóg dróg, podróżnych, wędrowców, kupców, złodziei, pasterzy i wynalazców, utożsamiany z rzymskim Merkurym;
(1.2) imię|polski|m.; imię mitologiczne;
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna
(2.1) astr. planetoida podwójna o numerze katalogowym 69230, odkryta w 1937 r.;
(2.2) wojsk. bezzałogowy aparat latający produkcji izraelskiej, zaprojektowany w kilku wersjach;
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna
(3.1) geogr. miejscowość w północnej Francji, w departamencie Oise;
(3.2) geogr. adm. gmina w północnej Francji, w departamencie Oise
Hermes ( "Ἑρμῆς" Hermḗs, Mercurius) – w mitologii greckiej bóg dróg, podróżnych, kupców, pasterzy, złodziei, posłaniec bogów. Hermes jako bóg handlu musiał mieć opanowane techniki dobijania targu, uznano go więc za boga „przekonującej wymowy”. A ponieważ stąd już tylko krok od oszustw, Hermes został także opiekunem złodziei, co przypisywano mu raczej żartem niż naprawdę. Jeden z 12 bogów olimpijskich.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Hermesa lub z nim związany
SJP.pl
przysłówek
(1.1) techn. bez dostępu powietrza
(1.2) daw. ściśle
(1.3) przen. uniemożliwiając wpływy z zewnątrz
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: hermetycznie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest hermetyczne; cecha tych, którzy są hermetyczni
Hermetyczność – cecha dowolnego układu lub urządzenia, oznaczająca jego kompletną zamkniętość dla zewnętrznych czynników.
W technice obudowa hermetyczna oznacza obudowę zdolną do całkowitego powstrzymania cieczy (nawet podczas zanurzenia), jak i gazów (np. powietrza).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. szczelnie zamknięty
2. odizolowany od świata zewnętrznego
3. dostępny tylko dla wtajemniczonych
4. dotyczący hermetyzmu (w znaczeniu gnostyckiego nurtu filozoficzno-religijnego)
przymiotnik jakościowy
(1.1) techn. bardzo dokładnie zamknięty, nieprzepuszczający powietrza
(1.2) przen. odporny na wpływy z zewnątrz
(1.3) zrozumiały dla małego grona ludzi
przymiotnik relacyjny
(2.1) związany z hermetyzmem, dotyczący hermetyzmu
SJP.pl
Wiktionary
zwolennik hermetyzmu, gnostycznego ruchu filozoficzno-religijnego
SJP.pl
uszczelnianie czegoś
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
gnostycki nurt filozoficzno-religijny
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) greko-egipski mistyczny zespół wierzeń pogańskich;
Hermetyzm – greko-egipski mistyczny zespół wierzeń pogańskich zawartych w zbiorze zwanym "Corpus Hermeticum" – zbiorze osiemnastu traktatów powstałych w hellenistycznej Aleksandrii w I wieku n.e. Za inicjatora tej filozofii uznaje się półmitycznego Hermesa Trismegistosa, utożsamianego z egipskim Thotem.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
uszczelniać coś
SJP.pl
dziwaczka hermina; gatunek motyla
Hermina – żeński odpowiednik imienia Herman.
Hermina imieniny obchodzi 25 sierpnia i 24 grudnia.
SJP.pl
Wikipedia
imię żeńskie
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) rzad. imię|polski|ż.
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Herminy lub z nią związany
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
Herminiusz z małżonką; Herminiuszowie
SJP.pl
imię męskie
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Herminiusza lub z nim związany
SJP.pl
równy swemu sprzężeniu zespolonemu, np. macierz hermitowska; samosprzężony
przymiotnik
(1.1) mat. równy swemu sprzężeniu zespolonemu
SJP.pl
Wiktionary
nazwisko
SJP.pl
1. osoba, która zbezcześciła kultowe posągi Hermesa;
2. proces hermokopidów - wszczęte przed ateńskim sądem w 415 r. p.n.e. śledztwo dotyczące znieważenia herm
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna
(1.1) geogr. bibl. najwyższy szczyt łańcucha górskiego Antylibanu;
(1.2) geogr. toponim, nazwa miejscowości i gmin w Stanach Zjednoczonych
Hermon ( جبل الشيخ, "Dżabal asz-Szajch"; הַר חֶרְמוֹן, "Har Chermon") – najwyższy szczyt łańcucha górskiego Antylibanu. Wznosi się na wysokość 2814 m n.p.m..
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik od: herma
SJP.pl
Hernandez – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Rio Arriba.
Miejscowość jest znana jako sceneria fotografii Ansela Adamsa "Moonrise, Hernandez, New Mexico" z 1941.
Wikipedia
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Wikipedia
w medycynie: przepuklina; ruptura
SJP.pl
nazwisko
Hernik (forma żeńska: Hernik, liczba mnoga: Hernik) – polskie nazwisko notowane od 1387 roku.
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) med. badanie obrazowe przepukliny
Wiktionary
przenośnie: osoba zła, okrutna, despotyczna
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) książk. osoba okrutna, despotyczna, zła
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
kobieta o silnym charakterze i wrogo nastawiona
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) pot. żart. kobieta zła
(1.2) pot. żart. kobieta despotyczna
SJP.pl
Wiktionary
wnuczka Heroda Wielkiego, matka Salome
He
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię męskie;
Herodion (hebr.: הרודיון; arab.: "Jebel Fureidis", łac. "Herodium", koine: Ήρωδεīον) – forteca Heroda Wielkiego usytuowana na szczycie wzgórza niedaleko Betlejem na Pustyni Judzkiej, w środkowej części Izraela.
Znajduje się ona w odległości 11 km na południe od Jerozolimy.
Wiktionary oraz Wikipedia
grecki historyk z Halikarnasu
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.
Herodot z Halikarnasu (starogr. Ἡρόδοτος ὁ Ἁλικαρνασσεύς, "Herodotos ho Halikarnasseus") (ur. ok. 484 p.n.e. w Halikarnasie, obecnie Bodrum w Turcji, zm. ok. 426 p.n.e. w Turioj lub Atenach) – historyk grecki, zwany "Ojcem historii", czasem także "Ojcem geografii". Jedynym jego zachowanym dziełem jest 9-księgowa relacja z wojen perskich, opisująca także geografię i historię Hellady, Persji i Egiptu oraz okolicznych krain, zatytułowana "Dzieje" (Ἱστορίαι "Historiai", łac. "Historiae").
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący Heroda
SJP.pl
widowisko ludowe przedstawiające narodziny Jezusa
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) etn. folk. widowisko ludowe przedstawiane w okresie świąt Bożego Narodzenia o tematyce związanej z tematyką narodzin Chrystusa;
(1.2) etn. folk. uczestnicy bożonarodzeniowego przedstawienia ludowego
forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.
(2.1) M. i W. lm. od: herod
Herody – ludowe przedstawienia bożonarodzeniowe, podobne do jasełek, odgrywane w różnych regionach Polski przez grupy kolędnicze.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przysłówek sposobu
(1.1) w sposób heroiczny, bohaterski
Wiktionary
stopień wyższy od przysłówka: heroicznie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co jest heroiczne; cecha tego, kto jest heroiczny
SJP.pl
Wiktionary
1. odważny, śmiały, dzielny; bohaterski;
2. o poemacie, epopei: opiewający czyny bohaterów
przymiotnik
(1.1) książk. pełen odwagi i poświęcenia
(1.2) opiewający czyny dawnych bohaterów
SJP.pl
Wiktionary
utwór poetycki w literaturze antycznej utrzymany w konwencji listu miłosnego od lub do postaci mitologicznych
SJP.pl
utwór poetycki w literaturze antycznej utrzymany w konwencji listu miłosnego od lub do postaci mitologicznych
Heroidy czyli Listy (łac. Heroides albo Epistulae) – piętnaście wierszowanych, fikcyjnych listów miłosnych autorstwa Owidiusza. Poeta użycza głosu bohaterkom opowieści i mitów starożytnych, które piszą do swoich ukochanych.
SJP.pl
Wikipedia
utwory literackie opowiadające o czynach bohaterskich i heroicznych
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) liter. łączący cechy heroiczne i komiczne;
SJP.pl
Wiktionary
połączenie heroizmu i komizmu
SJP.pl
poemat komiczny, w którym błahy temat jest przedstawiony w sposób podniosły
SJP.pl
1. silny narkotyk z grupy opiatów, pochodna morfiny; diacetylomorfina, diamorfina;
2. w teatrze: aktorka grająca główne role;
3. przestarzale: kobieta dzielna, ofiarna; bohaterka
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) książk. główna bohaterka sztuki, dramatu, itp.
(1.2) teatr. aktorka grająca główną rolę
(1.3) silna, bohaterska kobieta, kobieta-heros
(1.4) biochem. farm. organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek;
He
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
osoba uzależniona od heroiny
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) człowiek uzależniony od heroiny
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta uzależniona od heroiny
SJP.pl
Wiktionary
uzależnienie od heroiny; heroinomania
Heroinizm – uzależnienie od zażywania diacetylomorfiny (heroiny, opioidu: półsyntetycznej pochodnej morfiny). Heroinizm jest jedną z najcięższych kompulsji narkotycznych. Heroinizm można podzielić na uzależnienie fizyczne i psychiczne. Uzależnienie fizyczne charakteryzują tzw. objawy abstynencyjne – nudności, bóle kostno-stawowe, bóle mięśni, biegunka. Wiąże się ono z wbudowywaniem heroiny w metabolizm organizmu osoby zażywającej nałogowo ten narkotyk.
SJP.pl
Wikipedia
forma rzeczownika.
(1.1) W. lp. od: heroina
Wiktionary
nałogowe zażywanie heroiny; heroinizm
SJP.pl
przymiotnik od: heroina
przymiotnik relacyjny
(1.1) chem. związany z heroiną, dotyczący heroiny (narkotyku)
SJP.pl
Wiktionary
→ heroizm
SJP.pl
nadawanie komuś lub czemuś bohaterstwa
SJP.pl
związany z nadaniem cech bohaterskich
SJP.pl
bohaterstwo, odwaga, poświęcenie
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) postawa pełna odwagi, śmiałości, hartu ducha, działania dla dobra innych itd.; także ukazanie takiej postawy czynami.
He
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. zwiastun, głosiciel nowej idei;
2. w średniowieczu: poseł, urzędnik ogłaszający w imieniu władcy ważne wydarzenia lub zarządzenia;
3. w średniowieczu: urzędnik wywołujący uczestników ceremonii dworskich i turniejów rycerskich, sprawdzający ich pochodzenie i herby
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. w średniowieczu mistrz ceremonii na dworze panującego władcy; także sędzia podczas rycerskich turniejów
(1.2) hist. w średniowieczu poseł ogłaszający zarządzenia w imieniu władcy
(1.3) przen. głosiciel nowej myśli
Herold – średniowieczny urzędnik dworski, wywołujący nazwiska rycerzy biorących udział w turniejach, mistrz ceremonii, sędzia turniejów rycerskich, strażnik poprawności herbów.
W starożytnej Grecji urzędnikiem o podobnym charakterze lecz z większym zakresem zadań był keryks.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
w zaborze rosyjskim: urząd rozpatrujący i zatwierdzający dowody szlachectwa
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. herald. urząd zajmujący się administrowaniem tytułami szlacheckimi;
(1.2) hist. Heroldia Królestwa Polskiego, heroldia (1.1) działająca w Królestwie Polskim w latach 1836-1861
He
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
→ herold; heroldowy
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z osobą lub pracą herolda, dotyczący herolda
SJP.pl
Wiktionary
→ herold; heroldowski
SJP.pl
przymiotnik relacyjny
(1.1) rzad. związany z heroldem, dotyczący herolda
Wiktionary
Heron z Aleksandrii - grecki mechanik, wynalazca i matematyk
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.;
Heron – imię męskie pochodzenia greckiego wywodzące się od wyrazu pospolitego "hērōs", co oznacza „mocny, silny, bohater”, przejęte do łaciny jako "Ero" // "Hero" // "Heron".
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. w mitologii greckiej: potomek bogów z ich związków ze śmiertelnikami; półbóg;
2. potocznie: człowiek odważny, dokonujący niezwykłych czynów
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mitgr. postać o nadludzkich przymiotach, zrodzona ze związku człowieka i boga
(1.2) przen. ktoś bohaterski
Na tę stronę wskazuje „Herosi”. Zobacz też: serial telewizyjny Herosi.
Heros ( ἥρως „bohater”) – w mitologii greckiej postać zrodzona ze związku człowieka i boga. Herosi mieli nadzwyczajne zdolności, jak wielka siła, spryt, odwaga, inteligencja czy inne przymioty. Choć byli dziećmi bogów, nie posiedli cechy nieśmiertelności. Byli dowodem przenikania się świata bogów i ludzi.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
potocznie: waleczna, dzielna kobieta; bohaterka
SJP.pl
szewc z Efezu (IV w. p.n.e.)
SJP.pl
człowiek, który powodowany nieokiełznaną żądzą sławy, usiłuje uwiecznić swoje imię zbrodnią, barbarzyńskim uczynkiem
Herostrates, właśc. Herostratos, gr. Ἡρόστρατος (IV w. p.n.e.) – szewc z Efezu ogarnięty obsesją zyskania wiecznej sławy, który w tym celu podpalił słynną miejscową świątynię Artemidy.
SJP.pl
Wikipedia
1. dotyczący Herostratesa, charakterystyczny dla Herostratesa;
2. chcący za wszelką cenę uzyskać rozgłos, dążący do sławy wszystkimi sposobami
SJP.pl
dotyczący Herostrata
SJP.pl
postawa herostratesa
SJP.pl
choroba wywoływana przez herpeswirusy
SJP.pl
typ wirusa pasożytującego na zwierzętach (kręgowcach)
SJP.pl
SJP.pl
pomieszczenie przeznaczone do hodowli i obserwacji gadów oraz płazów
Herpetarium – rodzaj lub część ogrodu zoologicznego służąca do eksponowania żywych okazów gadów i płazów. Najczęściej spotyka się w nich węże, jaszczurki, legwany i inne gatunki gadów i płazów.
Najstarsze herpetarium na ziemiach polskich założył Johann Gottlieb Schultz w Toruniu w 1797 roku, tworząc pierwszy w kraju Ogród Zoobotaniczny. Obecnie herpetarium w Toruniu znacznie rozbudowano.
SJP.pl
Wikipedia
temat słowotwórczy
(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z gadami, płazami
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) strach przed gadami
Wiktionary
specjalista w zakresie herpetologii
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) zool. zoolog badający płazy i gady
rzeczownik, rodzaj żeński
(2.1) zool. zoolożka badająca płazy i gady
SJP.pl
Wiktionary
dział zoologii, nauka o płazach i gadach
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) zool. dział zoologii, nauka o płazach i gadach;
He
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
związany z herpetologią, nauką o płazach i gadach
przymiotnik relacyjny
(1.1) biol. związany z herpetologią, dotyczący herpetologii
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
Herrera – gmina w Hiszpanii, w prowincji Sewilla, w Andaluzji, o powierzchni 53,48 km². W 2011 roku gmina liczyła 6526 mieszkańców. Znajduje się na skrzyżowaniu w geograficznym centrum Andaluzji, niecałą godzinę od stolic prowincji, takich jak Kordoba, Málaga i Sewilla, i nieco ponad godzinę od Granady.
Wikipedia
[czytaj: HERszel] nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
historia ze szczególnym uwzględnieniem roli kobiet, ujmowana z perspektywy feministycznej
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) socjol. hist. treści historyczne, w których nie jest pomijana rola kobiet lub takie, które są opowiadane z kobiecej perspektywy;
He
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący historii ze szczególnym uwzględnieniem roli kobiet
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z herstorią, dotyczący herstorii, czyli taki, który szczególnie uwzględnia rolę kobiet
SJP.pl
Wiktionary
imię żeńskie z mitologii rzymskiej
Hersylia – imię żeńskie o niejasnej etymologii, pochodzące z mitologii rzymskiej, w której Hersilia była żoną Romulusa. W Polsce imię to nosiła m.in. Hersylia Januszewska, córka ojczyma Juliusza Słowackiego, Augusta Bécu, która poślubiła wuja Słowackiego, Teofila Januszewskiego (brata Salomei Januszewskiej, matki Słowackiego).
SJP.pl
Wikipedia
imię męskie
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) imię|polski|m.
Wiktionary
przywódca, lider bandy, szajki
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) pot. przywódca bandy, szajki złoczyńców
SJP.pl
Wiktionary
[czytaj: herta] nazwa berlińskiego klubu piłkarskiego
SJP.pl
[czytaj: herc] nazwisko pochodzenia niemieckiego
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
szczep germański, pierwotnie osiadły w Skandynawii
Herulowie – lud wschodniogermański wywodzący się z terenów południowej Szwecji, spokrewniony z Gotami.
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga
(1.1) pot. slang. długie włosy
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przest. bogata, posażna panna
Wiktionary
[czytaj: HERcok] nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
dźwięk h obniżony o pół tonu; b
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
dźwięk h obniżony o dwa półtony
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) muz. dźwięk h obniżony o cały ton;
."
Dźwięki heses na pięciolinii. W kolejności: heses¹, heses², Heses, heses°.
Heses – dźwięk, którego częstotliwość dla heses¹ wynosi 440 Hz. Jest to obniżony za pomocą podwójnego bemola dźwięk h. Dźwięki enharmonicznie równoważne to: gisis i a.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
kraj związkowy w Niemczech
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) geogr. kraj związkowy i kraina historyczna w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Wiesbaden;
Hesja ( Hessen) – kraj związkowy w zachodniej części Niemiec. Stolicą kraju związkowego jest Wiesbaden.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
kwadratowa macierz drugich pochodnych cząstkowych funkcji; macierz Hessego
SJP.pl
przymiotnik od: Hesja
przymiotnik
(1.1) od Hesja
SJP.pl
Wiktionary
organiczny związek chemiczny, rodzaj flawonoidu występujący w cytrusach
Hesperetyna to związek zaliczany do flawanonów, będących rodzajem flawonoidów. Hesperetyna w postaci swojego glikozydu, hesperydyny, jest dominującym flawonoidem w cytrynach i pomarańczach.
SJP.pl
Wikipedia
1. w starożytności określenie krajów położonych na zachodzie; u Greków oznaczało zwykle Italię, u ludów latyńskich Hiszpanię;
2. w mitologii greckiej: nimfa leśna z Troady;
3. planeta Wenus widoczna nad horyzontem po zachodzie Słońca; Gwiazda Wieczorna, Hesperos
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
kopalny, nielatający ptak z okresu kredowego
He
SJP.pl
Wikipedia
1. planeta Wenus widoczna nad horyzontem po zachodzie Słońca; Gwiazda Wieczorna, Hesperia;
2. w mitologii greckiej: bóg i uosobienie Gwiazdy Wieczornej; Hesperus
Hesperos (Hesper, Hesperus, Gwiazda Wieczorna; Ἓσπερος Esperos ‘wieczorny’, Vesper, Vesperus ‘wieczorny’) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie Gwiazdy Wieczornej (planety Wenus).
Był bóstwem związanym z kultem ciał niebieskich (astrolatrią). Uosabiał planetę Wenus, gdy była widoczna nad horyzontem po zachodzie Słońca.
SJP.pl
Wikipedia
w mitologii greckiej: nimfa Zachodzącego Słońca, strażniczka jabłoni o złotych jabłkach
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) środ. kosmet. o zapachu (najczęściej perfum): przypominający zapach jednego z owoców drzew cytrusowych
(1.2) mitgr. mający związek z Hesperydami
Wiktionary
organiczny związek chemiczny występujący w dużych ilościach w owocach cytrusów, mający właściwości przeciwutleniające, przeciwzapalne, antynowotworowe i obniżające poziom cholesterolu
Hesperydyna – organiczny związek chemiczny będący glikozydem hesperetyny zaliczanej do flawanonów będących rodzajem flawonoidów. Dawniej nazywana witaminą P2. Występuje w dużych ilościach w owocach cytrusów. Nazwa związku pochodzi od greckich nimf ogrodów – Hesperyd.
SJP.pl
Wikipedia
1. dawniej: zachodni lub wieczorny;
2. w mitologii greckiej: ogrody hesperyjskie - ogrody bogów słynące ze złotych jabłek; raj hesperydowy
SJP.pl
nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
Hesse – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Mozela.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 566 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 44 osoby/km² (wśród 2335 gmin Lotaryngii Hesse plasuje się na 550. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 430.).
Wikipedia
nazwisko
SJP.pl
minerał, odmiana grossularu występująca w skałach wapiennych i magmowych
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) miner. kamień szlachetny, odmiana grossularu o barwie żółtej, cynamonowobrunatnej;
Hessonit – należący do gromady krzemianów, będący granatem, rzadka odmiana grossularu. Inaczej zwany jest "kamieniem cynamonowym", dawniej "kanelem". Nazwa wywodzi się z greckiego "hesson", które oznacza „mniej cenny” lub „gorszy,” nawiązując do niższej wartości minerału w porównaniu z cyrkonem, do którego jest podobny.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
koń z rasy koni szwedzkich, służący w ciężkich jazdach; pospolity na Litwie i Żmudzi
Hester – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Luizjana, w parafii St. James.
SJP.pl
Wikipedia
mit. gr. bogini domowego ogniska, ośrodka życia rodzinnego, czczona też jako opiekunka ogniska gminnego bądź państw
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna
(1.1) mitgr. bogini ogniska domowego oraz świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z rzymską Westą, symbol domu i rodziny;
(1.2) rzad. imię|polski|ż.
(1.3) astr. planetoida o numerze katalogowym 46;
Hestia ( Ἑστία Hestía ‘ognisko domowe’, Vesta) – w mitologii greckiej córka Kronosa i Rei, siostra Zeusa, Demeter i Hery oraz Posejdona i Hadesa. Ślubowała dziewictwo, jak Artemida. Opiekunka ogniska domowego, podróżnych, nowożeńców i sierot. Hestia reprezentowała moralną ideę czystości i trwałości rodzinnego życia.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
mieszkaniec Hesji (kraju związkowego w Niemczech)
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) mieszkaniec Hesji
SJP.pl
Wiktionary
mieszkanka Hesji (kraju związkowego w Niemczech)
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) mieszkanka Hesji
SJP.pl
Wiktionary
przestarzały wyraz o ekspresywnym charakterze, oznaczający tyle, co: daleko, hen, z dala
przysłówek miejsca
(1.1) przest. daleko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) litera alfabetu greckiego oznaczająca spółgłoskę [h], Ͱ ͱ;
Heta (ἧτα, pisana Ͱͱ) – litera alfabetu greckiego oznaczająca spółgłoskę [], przedstawiająca ją jako pełną literę, a nie tylko jako znak diakrytyczny spiritus asper wywodzący się z tej litery, która z kolei wywodzi się z lewej połówki litery eta.
Wiktionary oraz Wikipedia
w starożytnej Macedonii: żołnierz jazdy rekrutującej się ze szlachty
SJP.pl
w starożytnej Grecji: związek religijny, towarzyski lub polityczny; heteria
SJP.pl
1. kobieta kłótliwa, złośliwa; jędza, piekielnica, kłótnica, awanturnica;
2. w starożytnej Grecji: piękna i wykształcona kobieta lekkich obyczajów
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) hist. w starożytnej Grecji: prostytutka, często inteligentna i wykształcona;
(1.2) złośliwa, kłótliwa kobieta, jędza
Hetera (gr. "hetaíra" – towarzyszka) – w starożytnej Grecji odpowiednik kurtyzany. Hetera od zwykłej prostytutki różniła się niezależnością i wysoką pozycją towarzyską. []
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. w starożytnej Grecji: związek religijny, towarzyski lub polityczny; hetajria;
2. w nowożytnej Grecji: związek handlowy, towarzystwo naukowe lub tajna organizacja polityczna
Heteria (gr. "Εταιρεία", czyli "grupa przyjaciół") – nieformalne stowarzyszenia arystokratyczne w starożytnej Grecji, a w Grecji nowożytnej stowarzyszenia naukowe, gospodarcze lub polityczne. Najbardziej znanym z nich była tajna organizacja narodowowyzwoleńcza Filiki Eteria działająca na początku XIX w.
SJP.pl
Wikipedia
potocznie o osobie orientacji heteroseksualnej
rzeczownik, rodzaj nijaki
(1.1) pot. osoba heteroseksualna
SJP.pl
Wiktionary
Heteroatom (z greki "heteros" - różny, + "atomos") - to w nomenklaturze chemii organicznej określenie dowolnego atomu, znajdującego się w cząsteczce związku organicznego, którym nie jest węgiel lub wodór. Zwykle określenie to odnosi się do azotu, tlenu, siarki lub fosforu.
Wikipedia
hormon roślinny regulujący wiele procesów rozwojowych u roślin
SJP.pl
różny poziom rozwoju ewolucyjnego części organizmu lub narządu
SJP.pl
typ podstawki u grzybów podstawczaków; fragmobazydium, protobazydium
SJP.pl
chromatyna pozbawiona genów, albo mająca nieaktywne geny, tworząca silnie zwartą spiralę
Heterochromatyna jest częścią chromatyny w jądrze interfazowym, w której nić DNA jest szczególnie mocno upakowana. Jej cechą charakterystyczną jest ograniczenie udziału w procesie transkrypcji, co ma wpływ na ekspresję genów. Jej zwarta struktura decyduje o tym, że jest nieaktywna genetycznie.
SJP.pl
Wikipedia
odmienny kolor tęczówek oczu u jednej osoby lub różnobarwność jednej tęczówki
SJP.pl
chromosom, który odpowiada za wykształcanie się płci; heterosom, alosom, allosom
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) biochem. chromosom determinujący płeć
SJP.pl
Wiktionary
ewolucyjne przesunięcie momentu i tempa powstawania jakiegoś narządu czy organu w trakcie ontogenezy organizmu, w stosunku do jego przodków ewolucyjnych
Ni
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik
(1.1) chem. o związkach cyklicznych: taki, w którym co najmniej jeden pierścień zawiera atomy dwóch lub więcej różnych pierwiastków;
(1.2) chem. o pierścieniu atomów: zawierający atomy więcej niż jednego pierwiastka
Wiktionary
wyspecjalizowana komórka pozwalająca kolonijnym sinicom wiązać wolny azot
SJP.pl
w religii: wyznawanie poglądów, dogmatów odmiennych od obowiązujących w danej religii, lecz nieuznanych przez nią za herezję; nieprawowierność, heterodoksja
SJP.pl
w religii: wyznawanie poglądów, dogmatów odmiennych od obowiązujących w danej religii, lecz nieuznanych przez nią za herezję; nieprawowierność, heterodoksalność
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. filoz. uznawanie odmiennych poglądów, niezgodnych z obowiązującą doktryną wiary; szerzej: niezgodnych z obowiązującymi zasadami, kanonem;
Heterodoksja – (gr. "ἕτερος" "héteros" i "δόξα" "dókssa"), najprawdopodobniej bezpośrednie zapożyczenie z języka francuskiego w XIX w., dawniej nieprawowierność, innowierstwo; oznacza dzisiaj uznawanie odmiennych poglądów, dogmatów, niezgodnych z obowiązującą w danej religii doktryną wiary.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
w religii: taki, który dotyczy heterodoksji - wyznawania poglądów, dogmatów odmiennych od obowiązujących w danej religii, lecz nieuznanych przez nią za herezję; innowierczy
przymiotnik
(1.1) właściwy heterodoksji, wyznający poglądy odmienne od tych głoszonych przez Kościół doktryny wiary
SJP.pl
Wiktionary
wąż z rodziny połozowatych, występuje w Ameryce Północnej
Heterodon – rodzaj węży z podrodziny ślimaczarzy (Dipsadinae) w rodzinie połozowatych (Colubridae).
SJP.pl
Wikipedia
rodzaj dinozaura ptasiomiednicznego z okresu wczesnej jury
Heterodontozaur ("Heterodontosaurus") – rodzaj dinozaura ptasiomiednicznego z rodziny heterodontozaurów (Heterodontosauridae). Żył we wczesnej jurze na terenach współczesnej południowej Afryki.
SJP.pl
Wikipedia
rodzina wczesnych dinozaurów ptasiomiednicznych
Heterodontozaury (Heterodontosauridae) – rodzina wczesnych dinozaurów ptasiomiednicznych będących prawdopodobnie bazalnymi przedstawicielami grupy. Ich skamieniałości należą do rzadkości, choć zwierzęta te zamieszkiwały całą planetę na początku okresu jurajskiego, a kilku przedstawicieli przetrwało do wczesnej kredy.
SJP.pl
Wikipedia
taki, który ma zęby o różnych kształtach; różnozębny
SJP.pl
zróżnicowanie budowy zębów, np. u człowieka: siekacze, kły, przedtrzonowce i trzonowce; odwrotnością tej cechy jest homodontyzm
Heterodontyzm, uzębienie heterodontyczne, uzębienie heterodontowe – rodzaj uzębienia charakteryzujący się zróżnicowaniem kształtów i wielkości zębów w zależności od ich przeznaczenia. Spotykany u gadów i u ssaków.
W przypadku typowego uzębienia heterodontycznego u ssaków wyróżnia się cztery podstawowe typy funkcjonalne zębów:
SJP.pl
Wikipedia
generator drgań elektrycznych o małej mocy i dużej częstotliwości
Heterodyna, generator lokalny (gr. "hetero-" 'różny' i "dyna" 'moc') – stabilny i zazwyczaj o regulowanej częstotliwości generator drgań elektrycznych stosowany do modulacji (demodulacji) lub zmiany częstotliwości drgań w procesach tzw. heterodynowania (dudnienia/mieszania) elektrycznych przebiegów sinusoidalnych o nieznacznie różnych częstotliwościach.
SJP.pl
Wikipedia
w fizyce: uzyskiwać drgania o częstotliwościach słyszalnych w wyniku przemiany częstotliwości
SJP.pl
proces epitaksjalny polegający na wytwarzaniu na monokrystalicznym podłożu jednego półprzewodnika cienkiej warstwy innego materiału półprzewodnikowego
SJP.pl
występowanie liści o różnych kształtach na tej samej roślinie; różnolistność
Heterofilia, różnolistność, różnopostaciowość liści – zjawisko zróżnicowania kształtu dojrzałych liści wyrastających na tej samej roślinie lub roślinach tego samego gatunku. W wąskim ujęciu obejmuje różnolistność warunkowaną czynnikami środowiska, w szerszym obejmuje także wszelkie dziedziczne modyfikacje liści.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
prymitywna technika polifoniczna polegająca na równoczesnym wykonaniu melodii i ornamentowanego wariantu
Heterofonia (z gr. "héteros" – drugi, inny; "phoné" – dźwięk), – jest rodzajem faktury, która polega na równoczesnym wykonaniu melodii głównej i jej improwizowanej wersji (jednej lub kilku). Technika ta znana jest i stosowana głównie w muzyce ludowej.
SJP.pl
Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z heterofonią, dotyczący heterofonii
Wiktionary
zaburzenie równowagi mięśni ocznych prowadzące do braku zbieżności źrenic i ich nieprawidłowego ustawienia względem siebie; zez
SJP.pl
SJP.pl
rozmnażanie się organizmów przy udziale komórek męskich i żeńskich, zróżnicowanych pod względem morfologicznym i fizjologicznym; anizogamia
SJP.pl
SJP.pl
SJP.pl
1. w biologii: przynależność do innego rodzaju; odmienność, innorodność;
2. pogląd w etyce, według którego cele i wartości człowieka są niejednorodne i w sposób istotny różnią się między sobą
SJP.pl
zróżnicowanie
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co heterogeniczne; cecha tych, którzy są heterogeniczni
He
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
1. różnorodny; heterogenny;
2. przeszczep heterogeniczny - przeszczep tkanki lub narządu od osobnika innego gatunku; przeszczep ksenogeniczny
przymiotnik
(1.1) chem. fiz. taki układ lub proces, w którym występuje więcej niż jedna faza (ciekła, gazowa, stała) na raz
(1.2) chem. złożony z widocznie (gołym okiem albo pod mikroskopem) różnych składowych
(1.3) książk. złożony ze składowych o różnej naturze albo charakterze
SJP.pl
Wiktionary
SJP.pl
SJP.pl
różnorodny; heterogeniczny
przymiotnik
(1.1) zawierający elementy o różnym pochodzeniu lub cechach
SJP.pl
Wiktionary
cukier, w którego skład wchodzi więcej niż jeden rodzaj reszt monosacharydowych; heteropolisacharyd, mukopolisacharyd
SJP.pl
cukier, w którego skład wchodzi więcej niż jeden rodzaj reszt monosacharydowych; heteropolisacharyd, mukopolisacharyd
Heteroglikany ("heteropolisacharydy, mukopolisacharydy") – polisacharydy, w których skład wchodzi więcej niż jeden rodzaj reszt monosacharydowych. Przykładowe heteroglikany to kwas hialuronowy i kwas chondroitynosiarkowy znajdujące się w mazi międzykomórkowej, stawach i chrząstkach, i będące czynnikami grupowymi krwi, oraz heparyna odpowiedzialna za hamowanie procesu krzepnięcia krwi.
SJP.pl
Wikipedia
naprzemienne występowanie w cyklu rozwojowym partenogenezy i tradycyjnego rozmnażania płciowego
Heterogonia – cykl życiowy zwierząt, w którym występuje przemiana pokoleń rozmnażających się płciowo, ale w różny sposób: rozdzielnopłciowo lub partenogenetycznie. Niekiedy pomiędzy poszczególnymi pokoleniami mogą występować różnice morfologiczne. W takim cyklu pokolenie partenogenetyczne ma za zadanie zwiększyć liczebność oraz zasięg występowania, natomiast rolą pokolenia rozdzielnopłciowego jest zwiększenie różnorodności genetycznej.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
leczenie zastrzykami domięśniowymi krwi cudzej
SJP.pl
komórka zawierająca dwa jądra o różnym materiale genetycznym
Heterokarion – komórka zawierająca co najmniej dwa genetycznie różne jądra. Cecha taka naturalnie i często występuje u grzybów – heterokarionem może być komórka, zarodnik lub grzybnia. Heterokariony można otrzymać również sztucznie w laboratorium.
SJP.pl
Wikipedia
SJP.pl
He
Wikipedia
nieprawidłowy, dziwaczny, odbiegający od normy
SJP.pl
przymiotnik
(1.1) odmienny, wykraczający poza normalność, obcopochodny
Wiktionary
o budowie organizmu złożonego: taki, którego poszczególne elementy są wyraźnie widoczne, np. plecha heteromeryczna
SJP.pl
występowanie w obrębie tego samego gatunku różnych postaci osobników, np. u pszczół - matki, trutnie, robotnice; polimorfizm, wielopostaciowość
Heteromorfizm, różnopostaciowość – występowanie w obrębie jednego gatunku biologicznego osobników o dwu (dymorfizm) lub wielu (polimorfizm) odmiennych postaciach, swobodnie się krzyżujących, warunkowanych genetycznie, hormonalnie lub zmianami środowiska.
SJP.pl
Wikipedia
Heteromorfoza – proces regeneracji utraconego narządu polegający na odtworzeniu w danym miejscu innego narządu niż pierwotnie się tam znajdował (np. raki mogą zregenerować czułki w miejsce utraconych słupków ocznych).
Wikipedia
rodzaj pseudonimu literackiego
Heteronim – rodzaj pseudonimu literackiego (artystycznego), fikcyjny autor.
Od zwyczajnego pseudonimu różni się tym, że ukryty za heteronimem autor tworzy fikcyjną postać, obdarzając ją osobną biografią, wyglądem fizycznym oraz autonomiczną tożsamością i poglądami, często sprzecznymi z doświadczeniami "rzeczywistego" twórcy. Każdy z heteronimów posiada zazwyczaj własny styl i manierę literacką (twórczą).
SJP.pl
Wikipedia
zjawisko nadawania pseudonimów literackich
SJP.pl
→ heteronimia, → heteronim
SJP.pl
podleganie normom, prawom, których się samemu nie stanowiło; przeciwieństwo autonomii
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) podleganie normom, których nie ustanowiło się samemu
Heteronomia (gr. "heteros" – inny, "nomos" – prawo) – zachowanie polegające na poddawaniu się, przyjęciu norm ustalonych przez innych ludzi (głównym powodem ich przestrzegania są sankcje zewnętrzne). Według Sergiusza Hessena jest to stan pośredni między anomią a autonomią.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
odnoszący się do heteronomii
SJP.pl
potocznie: heteronormatywność
SJP.pl
tendencja kulturowa, w której uznaje się w seksualności tylko tradycyjne role płciowe i traktuje mniejszości seksualne wyłącznie w kategoriach dewiacyjnych
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) odprzym. cecha tego, co jest heteronormatywne; cecha tych, którzy są heteronormatywni
Heteronormatywność – idea zakładająca, że heteroseksualność jest normalną, naturalną, preferowaną formą seksualności i związków międzyludzkich, która nie wymaga wyjaśnień i jest lepsza od homoseksualności czy biseksualności. Heteronormatywność polega na wszechobecności w normach społecznych, prawnych i w kontaktach społecznych założenia, że wszyscy ludzie są heteroseksualni oraz że pełnią tradycyjne role płciowe.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
uznający w seksualności tylko tradycyjne role płciowe i traktujący mniejszości seksualne wyłącznie w kategoriach dewiacyjnych
SJP.pl
przymiotnik od: heteroplastyka
SJP.pl
specjalista w dziedzinie heteroplastyki
SJP.pl
przeszczepianie tkanek lub organów z organizmu jednego gatunku na organizm innego gatunku; ksenotransplantacja, heterotransplantacja
SJP.pl
zaburzenie w różnicowaniu się niektórych tkanek
SJP.pl
cukier, w którego skład wchodzi więcej niż jeden rodzaj reszt monosacharydowych; mukopolisacharyd, heteroglikan
SJP.pl
wykształcanie przez jedną roślinę różnych rodzajów korzeni; różnokorzeniowość
SJP.pl
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) osoba o orientacji heteroseksualnej
Wiktionary
kobieta orientacji heteroseksualnej
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) kobieta o orientacji heteroseksualnej
SJP.pl
Wiktionary
najczęstsza orientacja seksualna, pociąg erotyczny do przedstawicieli odmiennej płci; heteroseksualność
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) odczuwanie popędu płciowego do osób płci przeciwnej;
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek
(1.1) w sposób heteroseksualny
Wiktionary
najczęstsza orientacja seksualna, pociąg erotyczny do przedstawicieli odmiennej płci; heteroseksualizm
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) seks. cecha tego, co heteroseksualne; cecha tych, którzy są heteroseksualni
He
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dotyczący pociągu do płci przeciwnej
przymiotnik
(1.1) odczuwający pociąg seksualny wyłącznie do osób płci przeciwnej
(1.2) związany z heteroseksualnością, dotyczący heteroseksualności
SJP.pl
Wiktionary
He
Wikipedia
He
Wikipedia
chromosom, który odpowiada za wykształcanie się płci; heterochromosom, alosom, allosom
SJP.pl
wniknięcie do dojrzałego jaja samicy dwu lub więcej plemników pochodzących od samców z różnych linii, ras hodowlanych lub z różnych gatunków
Heterospermia – zjawisko wniknięcia do komórki jajowej dwóch (lub więcej) plemników pochodzących od samców z różnych ras hodowlanych lub nawet gatunków. W naturze zapłodnienia heterospermiczne nie występują, zawsze są wywoływane sztucznie (np. u trzody chlewnej).
SJP.pl
Wikipedia
właściwość niektórych paprotników polegająca na wytwarzaniu dwóch typów zarodników: makrospor i mikrospor; różnozarodnikowość
SJP.pl
podgromada wymarłych bezżuchwowców wodnych, obejmująca opancerzone kręgowce z okresu wczesnego syluru do późnego dewonu; innopancerne
He
SJP.pl
Wikipedia
występowanie w jednoodmianowej populacji rośliny kilku typów kwiatów, różniących się wysokością osadzenia pylników i znamion, stanowiące zabezpieczenie przed samozapylaniem się kwiatu; różnosłupkowość
SJP.pl
nieprawidłowe położenie organów ciała
Heterotaksja (łac. "situs ambiguus") – grupa zespołów wad wrodzonych charakteryzujących się nieprawidłowością ułożenia narządów jamy brzusznej i klatki piersiowej, determinacji stron ciała. Termin wprowadził Saint-Hilaire w 1836 roku.
SJP.pl
Wikipedia
przeprowadzanie procesu płciowego przez dwa odmienne typy grzybni tego samego gatunku
Heterotalizm, różnoplechowość – możliwość koniugacji między plechami tego samego gatunku, ale tylko wtedy, gdy należą one do dwóch różnych fizjologicznych typów, które oznacza się jako (+) i (–). Czasami mówi się o płciowości tych plech. Zewnętrznie plechy nie różnią się od siebie, jednak gdy spotkają się dwie plechy (+), lub dwie plechy (–) nie prowadzi to do powstawania zygospor.
SJP.pl
Wikipedia
w medycynie: przesunięcie organu lub jego części z pozycji właściwej
He
SJP.pl
Wikipedia
przeszczepianie tkanek lub organów z organizmu jednego gatunku na organizm innego gatunku; ksenotransplantacja, heteroplastyka
SJP.pl
przymiotnik od: heterotransplantacja
SJP.pl
organizm zdolny do syntezy związków organicznych jedynie z gotowych już związków dwutlenku węgla, np. węglowodanów, białek, lipidów itp.
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) biol. organizm cudzożywny
SJP.pl
Wiktionary
żywienie się gotowymi związkami organicznymi pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego przez organizmy niezdolne do przeprowadzania fotosyntezy i chemosyntezy; heterotrofizm, cudzożywność
SJP.pl
o organizmach zwierzęcych lub roślinnych: odżywiający się gotowymi związkami organicznymi pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego; cudzożywny
przymiotnik
(1.1) biol. zob. cudzożywny.
SJP.pl
Wiktionary
żywienie się gotowymi związkami organicznymi pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego przez organizmy niezdolne do przeprowadzania fotosyntezy i chemosyntezy; heterotrofia, cudzożywność
Heterotrofizm, cudzożywność (gr. "héteros" – inny. różny + gr. "trophikós" – odżywczy) – jeden z dwóch podstawowych (obok autotrofizmu) sposobów odżywiania się organizmów. Heterotrofy (organizmy cudzożywne) odżywiają się związkami organicznymi.
SJP.pl
Wikipedia
mający wyraźne zróżnicowanie typów nici, które spełniają różne funkcje; różnoniciowy
SJP.pl
bujność wzrostu w drugim pokoleniu
He
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) biol. genet. organizm posiadający jeden dominujący i jeden recesywny allel danego genu;
He
Wiktionary oraz Wikipedia
SJP.pl
→ heteryk
SJP.pl
potocznie: heteroseksualistka
SJP.pl
potocznie: osoba heteroseksualna
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) środ. LGBT: osoba heteroseksualna
SJP.pl
Wiktionary
przestarzałe: obyczaj małżeństw zbiorowych
SJP.pl
1. ktoś mało znaczący, ubogi, byle kto;
2. dawniej: lichy koń, szkapina; dziś tylko w wyrażeniu: hetka-pętelka - ktoś mało znaczący, ubogi, byle kto
SJP.pl
potocznie: mężczyzna mało znaczący, mało wartościowy, taki, którego inni lekceważą
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ktoś biedny, z kim nikt się nie liczy, byle kto
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek sposobu
(1.1) gwara. całkowicie, zupełnie
Wiktionary
skrót od: hetman, hetmański
SJP.pl
najwyższy dowódca wojska polskiego i litewskiego do czasów rozbiorów
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) hist. wojsk. najwyższy dowódca stałych (zaciężnych) wojsk polsko-litewskich w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej od XV wieku do 1795 roku;
(1.2) hist. wojsk. obieralny przywódca Kozaków zaporoskich w XVI–XVII wieku
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(2.1) szach. figura o możliwości poruszania w każdym kierunku;
Hetman (zapożyczenie z ataman lub Hauptmann, za pośrednictwem hejtman) – tytuł wojskowy rozpowszechniony na terenie Europy Wschodniej i Środkowej. W kontekście wojsk polsko-litewskich oznaczał najwyższych dowódców stałych (kwarcianych) w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej od XV wieku do 1795 roku. Formalnie nie podlegały mu wojska pospolitego ruszenia ani rejestrowe kozackie, podporządkowane własnemu dowodzeniu (regimentarze, atamani).
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
dawny system autonomicznych rządów terytorialnych na Ukrainie
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) hist. system autonomicznych rządów terytorialnych na Ukrainie
He
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
być hetmanem, sprawować władzę hetmana
SJP.pl
→ hetman
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) przen. kobieta hetman, podniośle o przywódczyni
(1.2) pot. szkoła, klub lub instytucja, która przyjęła imię jednego z historycznych hetmanów
SJP.pl
Wiktionary
hetman z żoną
SJP.pl
żona hetmana
SJP.pl
→ hetman (figura w szachach)
SJP.pl
dawniej: córka hetmana
SJP.pl
nazwisko
SJP.pl
1. związany z hetmanem, należący do hetmana;
2. gambit hetmański - jedno z podstawowych otwarć w szachach
przymiotnik relacyjny
(1.1) hist. wojsk. związany z osobą lub urzędem hetmana, dotyczący hetmana
(1.2) szach. związany z hetmanem, dotyczący hetmana
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) gw-pl|Kresy. łobuz
Wiktionary
okrzyk kierujący konia na prawo
wykrzyknik apelatywny
(1.1) gwara. rzad. komunikat dla konia: w prawo
Hetta (płn-lap. Heahttá) – wieś w gminie Enontekiö w Laponii w Finlandii. Ośrodek administracyjny tej gminy. Położona na brzegu jeziora Ounasjärvi. Zamieszkana przez około 800 osób.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
starożytny lud zamieszkujący w drugim tysiącleciu p.n.e. wschodnie i centralne rejony Anatolii
He
SJP.pl
Wikipedia
→ Hetyta
przymiotnik
(1.1) staroż. dotyczący Hetytów, ludu, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa w Anatolii
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(2.1) jęz. wymarły język z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich;
SJP.pl
Wiktionary
przysłówek
(1.1) na sposób hetycki, po hetycku
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) cecha tego, co hetyckie; hetycki charakter czegoś
Wiktionary
członek starożytnego ludu zamieszkującego wschodnie i centralne rejony Anatolii
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) etn. hist. członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;
SJP.pl
Wiktionary
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) staroż. członkini starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię
Wiktionary
specjalista w dziedzinie hetytologii
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy
(1.1) specjalista w dziedzinie hetytologii
SJP.pl
Wiktionary
nauka zajmująca się badaniem dziedzictwa Hetytów
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) antrop. jęz. nauka badająca historię i kulturę starożytnego państwa Hetytów
Hetytologia – nauka z dziedziny nauk historycznych, zajmująca się dziejami starożytnego państwa Hetytów (XVII-XII w. p.n.e.), kulturą materialną i duchową Hetytów oraz ich językiem.
Jako początek hetytologii jako odrębnej nauki przyjmuje się rok 1915, kiedy to czeski uczony Bedřich Hrozný rozszyfrował pismo hetyckie z tabliczek odnalezionych w anatolijskim Boğazköy.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik relacyjny
(1.1) związany z hetytologią, dotyczący hetytologii
Wiktionary
rzadki minerał z gromady krzemianów
Heulandyt – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów. Należy do grupy minerałów rzadkich.
Nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego kolekcjonera i handlarza minerałów, mieszkającego w Anglii J.H. Heulanda (1778–1856).
SJP.pl
Wikipedia
eureka, okrzyk radości po dokonaniu jakiegoś odkrycia
wykrzyknik
(1.1) „znalazłem!”, okrzyk radości po dokonaniu jakiegoś odkrycia lub znalezieniu rozwiązania problemu;
Heureka (z gr. εὕρηκα „znalazłem”) – wykrzyknienie radości, wydawane zwykle przy niespodziewanym wpadnięciu na jakiś pomysł (iluminacji), często kojarzone z odkryciami naukowymi.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
sposób organizowania nauki szkolnej
Heureza (gr. "heúresis" – "odnalezienie") – sposób nauczania polegający na naprowadzaniu uczniów na właściwy tok rozumowania i doprowadzeniu do samodzielnego rozwiązania przez nich problemów.
Jedną z pierwszych osób używających heurezy był Sokrates. Metoda ta jest też często używana przez pedagogów sprzeciwiających się przekazywaniu uczniom suchych informacji.
SJP.pl
Wikipedia
dotyczący heurystyki; związany z heurystyką
przymiotnik
(1.1) związany z heurystyką; oparty na heurystyce
SJP.pl
Wiktionary
1. umiejętność wyszukiwania i zbierania materiałów historycznych
2. umiejętność wykrywania i kojarzenia ze sobą nowych faktów, które są pomocne w dochodzeniu do poznania nowych prawd
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) log. umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdywania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez;
(1.2) inform. pot. algorytm heurystyczny, czyli znajdujący przybliżone rozwiązanie problemu optymalizacyjnego.
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
wiecznie zielone drzewo z rodziny wilczomleczowatych, z dorzecza Amazonki, o trójdzielnych liściach i niepozornych kwiatach zebranych w wiechy, wytwarzające w korze sok mleczny (lateks), służący do wyrobu naturalnego kauczuku; drzewo kauczukowe, kauczukowiec
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
marka piwa
rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy
(1.1) hand. piwo marki Heweliusz
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
[czytaj: hjulet-pakard] firma informatyczna i marka
HP Inc. (do 1 listopada 2015: Hewlett-Packard Company) – amerykańskie przedsiębiorstwo informatyczne z siedzibą w Palo Alto w Kalifornii, założone w 1939 r. W 2010 roku drugie pod względem obrotów przedsiębiorstwo informatyczne świata. Producent m.in. komputerów osobistych, serwerów, drukarek i urządzeń poligraficznych oraz dostawca usług IT.
SJP.pl
Wikipedia
banda, grupa złodziei, środowisko przestępcze; chewra
Hewra – polski zespół wykonujący muzykę z pogranicza cloud rapu, trapu i muzyki eksperymentalnej, założony w 2013 roku przez byłych członków JWP, rapera Fostera (jako Amen Pacierzu) oraz producenta Kubę O. (jako ₪). Grupa utworzyła bardzo blisko współpracujące kolektywy Hewra Mobbyn (z Mobbyn) i The Hewra (z Zer022, G.R.A. i Tuzzą), a jej właściwy skład uzupełnili raper Młody Dron (ex-JWP, jako Meat), raper-producent-wokalista Don Poldon (ex-Mobbyn) oraz rapujący grafik Zazamek.
SJP.pl
Wikipedia
duńska gra planszowa dla dwóch osób
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj męski
(1.1) jeden z rodzajów bloków betonowych służących do budowy falochronów narzutowych i w ochronie brzegu morskiego
Wiktionary
nazwa zespołu
Hey – polski rockowy zespół muzyczny, założony w 1992 roku w Szczecinie. W 2017 zawiesił działalność i od tej pory wznawia ją tylko na rzecz sporadycznych koncertów. Jego obecny skład tworzą: wokalistka Katarzyna Nosowska, gitarzyści Marcin Żabiełowicz i Paweł Krawczyk, perkusista Robert Ligiewicz, basista Jacek Chrzanowski i klawiszowiec Marcin Macuk.
SJP.pl
Wikipedia
marka telefonii komórkowej w Polsce
He
SJP.pl
Wikipedia
[czytaj: hejman] nazwisko
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
SJP.pl
Wikipedia
członek fanatycznej organizacji terrorystycznej w niektórych krajach arabskich
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) polit. libańska partia polityczna muzułmańskich szyitów;
Hezbollah ( حزب ﷲ, "Ḥizb Allāh", „partia Boga”) – libańska partia polityczna radykalnych szyitów, utworzona w 1982. Od początku była wspierana i finansowana przez Iran, Syrię, a także przez dotacje jej zwolenników. Organizacja sama siebie określa jako „antyimperialistyczna”.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
jeden z najstarszych poetów greckich
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna
(1.1) liter. grecki epik, obok Homera najwybitniejszy poeta Grecji archaicznej;
Hezjod ( Ἡσίοδος "Hēsíodos", łac. "Hesiodus") z Beocji – epik grecki z pierwszej połowy VII wieku p.n.e.
Jego imię tłumaczone jest jako „ten, co wysyła pieśń”, co może świadczyć, iż należał do grona aojdów. Jest najstarszym po Homerze poetą greckim i pierwszym w historii literatury autorem, o którego życiu wiadomo dzięki wzmiankom zawartym we własnej twórczości. Był też twórcą trzech nowych gatunków starogreckiego eposu: kosmogonicznego, genealogicznego i dydaktycznego.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
przymiotnik dzierżawczy - należący do Hezjoda lub z nim związany
przymiotnik dzierżawczy
(1.1) należący do Hezjoda, będący jego własnością
SJP.pl
Wiktionary
mnich, wyznawca hezychazmu, mistycznego nurtu w chrześcijaństwie
SJP.pl
SJP.pl
SJP.pl
nurt mistyczno-ascetyczny w chrześcijaństwie wschodnim
He
SJP.pl
Wikipedia
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) rel. wywodząca się ze średniowiecznego Bizancjum chrześcijańska praktyka modlitewna oparta na skupieniu i kontemplacji w ciszy i spokoju, dla osiągnięcia oderwania od doczesności i poświęcenia się Bogu
Wiktionary
dawniej: wahanie się, niezdecydowanie
SJP.pl
1. ochronne nakrycie głowy,
2. w architekturze: zwieńczenie wieży w formie stożka pokryte dachówkami lub blachą
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) zwykle usztywnione nakrycie głowy chroniące ją przed urazami;
(1.2) archit. obłe lub stożkowe zakończenie wieży;
Hełm – rodzaj uzbrojenia ochronnego osłaniającego głowę. Znany i użytkowany od starożytności po współczesność. Dawniej stanowiący element zbroi chroniący przed ciosami zadawanymi bronią białą (np. mieczem, włócznią) lub przed pociskami broni neurobalistycznej (np. łuku, kuszy). Współcześnie funkcjonujący jako standardowy element wyposażenia żołnierzy chroniący przed odłamkami i szrapnelami.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
owad o brązowym lub czarnym owalnym ciele, żyjący w skupiskach ludzkich; karaczan
SJP.pl
mający kształt hełmu
SJP.pl
ptak z rodziny kaczek
rzeczownik, rodzaj żeński
(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Netta rufina|ref=tak., średni ptak wodny z upierzeniem głowy tworzącym puszysty hełm;
Hełmiatka, kaczka hełmiasta ("Netta rufina") – gatunek średniej wielkości ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Zamieszkuje Eurazję, izolowane i nieliczne populacje także północną Afrykę. Nie jest zagrożony wyginięciem.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
owad o brązowym lub czarnym owalnym ciele, żyjący w skupiskach ludzkich; karaczan
SJP.pl
rodzaj grzybów z rzędu łuszczeńcowców
SJP.pl
wodny bezkręgowiec
SJP.pl
gatunek ptaka z rodziny wangowatych
Hełmodziób ("Euryceros prevostii") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny wangowatych (Vangidae); endemit Madagaskaru. Zagrożony wyginięciem.
SJP.pl
Wikipedia
hełm z wmontowanymi słuchawkami i mikrofonem
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
(1.1) wojsk. ochronne nakrycie głowy z wbudowanymi laryngofonem i słuchawkami, najczęściej noszone przez czołgistów i pilotów;
Hełmofon – ochronne nakrycie głowy z wmontowanymi słuchawkami oraz z laryngofonami lub mikrofonem, jednocześnie umożliwiające łączność radiową lub telefoniczną w warunkach dużego hałasu zewnętrznego. Używany przez załogi samolotów, czołgów itp..
W przeciwieństwie do hełmu – hełmofon nie zapewnia ochrony przed odłamkami w bezpośredniej walce. Jego zadaniem jest zapewnienie ochrony przed uderzeniami w wystające elementy wyposażenia wewnątrz pojazdu.
SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia
o cechach hełmogwanowatych (rodzina jaszczurek)
Hełmogwanowate (Corytophanidae) – rodzina drapieżnych jaszczurek z infrarzędu Iguania w obrębie rzędu łuskonośnych (Squamata), powszechnie znanych pod nazwą bazyliszków - od nazwy najliczniejszego w gatunki rodzaju "Basiliscus". Wcześniej były zaliczane do rodziny legwanowatych (Iguanidae). Badania wykazały, że są blisko spokrewnione z długonogwanowatymi (Polychrotidae).
SJP.pl
Wikipedia
o cechach hełmogwanowatych (rodzina jaszczurek)
SJP.pl
hełmogłowik czarny, hełmogłowik biały - gatunki ptaków z rodziny gorzykowatych
SJP.pl
ptak z rodziny dzioborożców
SJP.pl
przymiotnik od: hełm
SJP.pl
rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców
SJP.pl
zdrobnienie od: Henryk (imię męskie)
SJP.pl
przymiotnik dzierżawczy - należący do Heńka lub z nim związany
SJP.pl