S

1. symbol siarki, pierwiastka chemicznego;
2. oznaczenie simensa, jednostki fizycznej;
3. symbol południa, południowej szerokości geograficznej;
4. m-nar. kod samochodowy Szwecji
5. oznaczenie rozmiaru ubrania: mały

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. dwudziesta czwarta litera polskiego alfabetu;

skrót

(2.1) fiz. sekunda (skrót i oznaczenie jednostki czasu)

przyimek

(3.1) daw. z

(3.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. z

S s

S ("es", minuskuła: s) – dwudziesta czwarta litera polskiego i dziewiętnasta alfabetu łacińskiego. Oznacza zwykle w danym języku spółgłoskę przedniojęzykową szczelinową bezdźwięczną, np. [].

Nazwę tej litery w języku polskim wymawia się "es".

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sa

[czytaj: es-A]
1. skrót od: spółka akcyjna; S.A.;
2. skrót od: Die Sturmabteilung der Nationalsozialistischen Deutschen Arbeiterpartei - Oddział Szturmowy NSDAP

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = ekon. praw. spółka akcyjna;

(1.2) = biol. fiz. swoista absorpcja;

(1.3) = praw. sąd apelacyjny;

(1.4) = adm. eduk. szkoła aspirantów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Spółka akcyjna – rodzaj spółki kapitałowej
Sąd administracyjny – jeden z organów państwowych sprawujących wymiar sprawiedliwości
– bojówki
SA – swoista absorpcja
SA – kod przypisany Arabii Saudyjskiej według standardu ISO 3166-1 alfa-2

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saa

skrót od: South African Airways - Linie Lotnicze Południowej Afryki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Saa – miasto w Kamerunie, w Regionie Centralnym. Liczy około 5,8 tys. mieszkańców.
SAA – sterydy anaboliczno-androgenne; także stosowanie kuracji tymi sterydami.
SAA – surowiczy amyloid A, białko ostrej fazy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Saab

marka samochodów; SAAB

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Saab Automobile – były szwedzki producent samochodów osobowych
Saab Group – szwedzki koncern zbrojeniowy
Tarek Saab – wenezuelski polityk
Jocelyne Saab – libańska reżyser filmowa

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Saab-Scania

Źródła:

SJP.pl

Saamijski

→ Saami

(1.1) geogr. adm. kraj związkowy w zachodniej części Niemiec;

(1.2) geogr. hydrol. rzeka we Francji i Niemczech, prawy dopływ Mozeli, jej źródło znajduje się w Alzacji;

Saara ( Saarland; Sarre) – kraj związkowy w zachodniej części Niemiec, którego stolicą jest miasto Saarbrücken.

1. imię żeńskie;
2. zdrobnienie od: Sabina

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub żeński, nazwa własna

(1.1) zoonim popularne imię dla psa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Saba – gmina zamorska w Małych Antylach
Saba – duńska piosenkarka
Królowa Saba (właśc. królowa Saby lub królowa ze Saby) – Makeda, władczyni Królestwa Saby
Saba – imię męskie
Saba – zdrobnienie imienia Sabin lub Sabina
Saba – pies w powieści W pustyni i w puszczy
Saba – postać biblijna, wnuk Abrahama
Saba – rodzaj roślin z rodziny toinowatych
Saba National Marine Park – park narodowy na Sabie
Saba University School of Medicine – szkoła wyższa na Sabie
Królestwo Saba
Mar Saba

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sabacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

przymiotnik od: sabal

Źródła:

SJP.pl

Sabat

1. w średniowiecznych wierzeniach: zlot czarownic w odludnym miejscu (zwykle na szczycie łysej góry) w celu odnowienia przyrzeczenia wierności szatanowi;
2. w judaizmie: świąteczny dzień tygodnia; szabat; szabas;
3. przenośnie: negatywnie o zebraniu wielu ludzi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lud. tajemny zlot czarownic

(1.2) rel. zob. szabat.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. węgierski żołnierz zaciężny w XVII wieku

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sabat – zlot czarownic
Teatr Sabat
Sabat – wikańskie święto
Sabat – kolonia w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Wolanów
Sabat – rzadziej stosowana nazwa judaistycznego święta Szabat

Sabataizm

XVII-wieczny ruch mesjanistyczny w judaizmie rozpowszechniony wśród Żydów Bliskiego Wschodu i Europy, uznający Sabataja Cwi za Mesjasza; sabatianizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. hist. religijny ruch mesjanistyczny w judaizmie, założony w połowie XVII wieku przez Szabetaja Cewi;

Sabataizm, sabbatanizm – ruch mesjanistyczny w judaizmie, założony w XVII wieku przez Szabetaja Cewiego. Wywodził się z idei mesjanistyczno-kabalistycznych. Sabataizm rozpowszechnił się głównie wśród Żydów sefardyjskich. Ruch był potępiany przez rabinów judaizmu ortodoksyjnego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sabatarianie

chrześcijańskie ugrupowania religijne święcące sobotę zamiast niedzieli (nawiązujące w ten sposób do tradycji żydowskiej), np. adwentyści; sabatyści

Źródła:

Wikipedia

Sabatnik

dawniej:
1. lichtarz, żyrandol wieloramienny, w którym zapala się świece w sabat;
2. rodzaj pieca do pieczenia mięsa lub ciasta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. lichtarz wieloramienny

kraina historyczna we Francji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

wyznawca sabeizmu

Źródła:

SJP.pl

Sabejka

→ sabejczyk

Patrz:sabejczyk

Źródła:

SJP.pl

jednostka pochłaniania akustycznego

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sabina – wieś w USA
Sabina – żeńskie imię
Sabina (ur. ok. 85, zm. 136 lub 137) – córka Vibiusa Sabinusa i Matidii
(665) Sabine – planetoida z pasa głównego asteroid
Biskup Sabiny – biskup jednej z siedmiu tzw. diecezji suburbikarnych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sabine

przymiotnik dzierżawczy - należący do Saby lub z nią związany

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sabine – rzeka przepływająca przez Teksas i Luizjanę
parafia Sabine (ang. Sabine Parish) – w stanie Luizjana
hrabstwo Sabine (ang. Sabine County) – w stanie Teksas

obuwie wystrugane z drewna lub zrobione na podeszwie drewnianej; chodak; drewniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obuw. drewniane chodaki, tradycyjnie wykonywane we Francji

(1.2) wojsk. techn. część pocisku podkalibrowego, która dopasowuje jego średnicę do lufy, z której jest wystrzeliwany;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sabot – francuski drewniak
sabot – część pocisku podkalibrowego
Sabot – amerykańska grupa muzyczna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sabotaż

1. walka z wrogiem lub protest poprzez uchylanie się od pracy, wadliwe jej wykonywanie, psucie urządzeń
2. ukryte działanie mające na celu przeszkodzenie w urzeczywistnieniu czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania;

(1.2) skryte działanie, które ma na celu przeszkodzić realizacji czegokolwiek

SJP.pl

Sabotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) imię|polski|ż.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sabrina – angielskie imię żeńskie
Sabrina Online – główna bohaterka komiksu internetowego pod tym samym tytułem
Sabrina Salerno – włoska piosenkarka Italo disco
Sabrina (właśc. Maria Teresa Villa-Lobos) – portugalska piosenkarka
Sabrina – celtycka bogini rzeki Severn
Sabrina – film z 1954 r. w reżyserii Billy'ego Wildera, w którym wystąpili Humphrey Bogart, Audrey Hepburn i William Holden
Sabrina – film z 1995 r. w reżyserii Sydneya Pollacka, w którym wystąpili Harrison Ford, Julia Ormond i Greg Kinnear
Sabrina, nastoletnia czarownica – serial komediowy na podstawie serii komiksów o Sabrinie Spellman
Sabrina, nastoletnia czarownica – pierwszy film o nastoletniej czarownicy o imieniu Sabrina
Sabrina, nastoletnia czarownica – film animowany z 2002 roku wytwórni DIC Entertainment
Sabrina jedzie do Rzymu – drugi film o nastoletniej czarownicy o imieniu Sabrina
Sabrina – Podwodna przygoda – trzeci film o nastoletniej czarownicy o imieniu Sabrina

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sac

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sac (ang. Sac Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Sac
Sac (ang. Sac Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Dade
hrabstwo Sac (ang. Sac County) – w stanie Iowa
SAC (łac. Societas Apostolatus Catholici) – to skrót zakonny księży pallotynów i sióstr pallotynek

Sachalin

wyspa na Oceanie Spokojnym należąca do Rosji, oddzielona od kontynentu azjatyckiego Cieśniną Tatarską

dwucukier (disacharyd) otrzymywany z buraków cukrowych i trzciny cukrowej, stosowany głównie jako tzw. cukier do herbaty; cukier trzcinowy, cukier buraczany

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. disacharyd składający się z cząsteczek glukozy i fruktozy połączonych wiązaniem glikozydowym; wzór chemiczny|C12H22O11.;

Sacharoza (sanskr. शर्करा "śarkarā", dosł. „ziarno piasku”, skąd stgr. σάκχαρον "sákcharon" „cukier”), – organiczny związek chemiczny, węglowodan z grupy disacharydów zbudowany z reszt -fruktozy i -glukozy. Ma słodki smak. W języku potocznym jest utożsamiana z cukrem. Główny składnik cukru spożywczego. Jest formą transportową cukrów w organizmach roślin.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sacharozowy

przymiotnik relacyjny

SJP.pl

Sacharydy

Źródła:

SJP.pl

Sacharymetr

miernik stężenia cukru w cieczach; cukromierz

Sacharymetr – przyrząd pomiarowy umożliwiający wyznaczenie zawartości cukru (sacharozy) w roztworze wodnym. Jest to odpowiednio wyskalowany polarymetr. Działanie przyrządu oparte jest na pomiarze skręcalności roztworu sacharozy – substancji aktywnej optycznie. Kąt skręcenia płaszczyzny polaryzacji światła jest proporcjonalny do stężenia cukru, zgodnie ze wzorem:

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sacharyna

syntetyczny związek organiczny, biały krystaliczny proszek około 550 razy słodszy od cukru, używany w lecznictwie jako środek słodzący dla chorych na cukrzycę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny stosowany jako sztuczny środek słodzący;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sachem

wódz indiański

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wódz indiański

Sachem – nowela autorstwa Henryka Sienkiewicza, opublikowana na łamach dziennika „Słowo” w 1883 (po powrocie pisarza z podróży po Stanach Zjednoczonych). W 1889 wydana została w "Pismach Henryka Sienkiewicza" (tom XIX).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sachmet

w mitologii egipskiej: bogini, personifikacja niszczącej siły słońca, waleczności królewskiej i boskiej mocy chroniącej faraona; przedstawiana jako postać kobieca z głową lwicy

Źródła:

SJP.pl

Sachs

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrew Sachs – brytyjski aktor niemieckiego pochodzenia
Bernard Sachs – amerykański neurolog, opisał chorobę nazywaną obecnie choroba Taya-Sachsa
Curt Sachs – niemiecki muzykolog, twórca nowoczesnej instrumentologii
Ernst Sachs – niemiecki przedsiębiorca, wynalazca torpeda w rowerze
Hans Sachs – poeta niemiecki XVI w., meistersinger
Hans Sachs (serolog) – niemiecki lekarz, serolog
Jeffrey Sachs – ekonomista amerykański
Jerzy Sachs – polski duchowny luterański, konsenior diecezji pomorsko-wielkopolskiej
Julius von Sachs – botanik i fizjolog niemiecki
Karl Sachs – niemiecki zoolog, badacz węgorzy elektrycznych
Leon Sachs – polski duchowny luterański, konsenior diecezji kaliskiej
Leon Sachs – radziecki skrzypek, czołowy przedstawiciel radzieckiej szkoły skrzypcowej

Źródła:

Wikipedia

Sachsenhausen

[czytaj: zaksenhałzen]
1. osiedle w pobliżu Oranienburga (Niemcy);
2. hitlerowski obóz koncentracyjny, założony VIII 1936 w osiedlu Sachsenhausen

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sachsenhausen – dzielnica Biedenkopf
Sachsenhausen – dzielnica Oranienburga
Sachsenhausen – dzielnica Waldeck
Sachsenhausen – dzielnica Wertheimu
Sachsenchausen – część gminy (Ortsteil) Am Ettersberg w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Weimarer Land
Sachsenhausen – niemiecki obóz koncentracyjny
Sachsenhausen-Nord
Sachsenhausen-Süd

Sacrum (łac.) – sfera świętości, wokół której koncentrują się wierzenia, obrzędy i praktyki religijne. Właściwość (stała bądź ulotna), która przysługuje niektórym przedmiotom (narzędzia kultu religijnego – naczynia, święte księgi, szaty), istotom (król, kapłan), przestrzeniom (świątynia, wzniesienie), okresom (niedziela, czas postu, Wielkanoc itp.). Siedzibą "sacrum" może stać się wszystko, nawet zwykłe przedmioty; miejsca czy osoby mogą otrzymać tę właściwość lub ją utracić.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saczek

1. nieduży worek, torba podróżna
2. dawniej: męski płaszcz wiosenny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobnienie od|sak.

(1.2) gw-pl|Draganowa,Lubelszczyzna wschodnia,Lubelszczyzna zachodnia,Supraśl. damski żakiet

ogród owocowy; obszar gdzie zasadzono drzewa lub krzewy owocowe

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogród, w którym rosną drzewa i krzewy owocowe;

Sad – obszar użytkowany rolniczo (plantacja), na którym uprawia się drzewa lub krzewy dostarczające jadalnych owoców. Gałęzią nauki zajmującą się czynnościami związanymi uprawą sadu jest sadownictwo.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sadalmelik

Saddam (arab. صدام, "Ṣaddām") – imię męskie pochodzenia arabskiego. Wywodzi się z rdzenia Ṣ-D-M, oznaczającego "przeciwstawiać się".

Imię "Szaddam" pojawia się także w serii książek science-fiction Diuna, napisanej przed dojściem Saddama Husajna do władzy w Iraku. Imię Szaddam nosi Cesarz, rządzący galaktyką.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sade

nazwisko, m.in. Donatien de Sade - pisarz francuski (1740-1814)

Sade, Sade Adu (wym. [ʃɑːˈdeɪ]), właśc. Helen Folasade Adu (ur. 16 stycznia 1959 w Ibadanie) – brytyjska piosenkarka, kompozytorka, autorka tekstów i producentka muzyczna nigeryjskiego pochodzenia. Liderka i wokalistka grupy muzycznej Sade.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sadecki

przymiotnik od: Sadki

Źródła:

SJP.pl

Sadek

zdrobnienie od: sad (ogród owocowy)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sadek – część miasta Gryfów Śląski
Sadek – część wsi Bytomsko w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Żegocina
Sadek – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
Sadek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Glinojeck
Sadek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Szydłowiec
Sadek – część wsi Kukle w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Giby
Sadek – kolonia w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka
Sadek – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów
Sadek – obiekt jaskiniowy (schronisko) na Górze Zborów w Podlesicach (Wyżyna Częstochowska)
Sadek – skała na Górze Zborów w Podlesicach (Wyżyna Częstochowska)
Sadek – niestandaryzowana część wsi Przeździęk Mały w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Wielbark
Sadek – dawna gromada

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sadełko

zdrobnienie od: sadło

Źródła:

SJP.pl

Sadhu

wędrowny asceta hinduski

Sadlinki – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Sadlinki. Ma status sołectwa.

→ sadomasochizm

przymiotnik

(1.1) związany z sadomasochizmem i sadomasochistami

Patrz:sadomasochizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sadomasochizm

doznawanie rozkoszy płciowej przy zadawaniu albo odczuwaniu bólu; algolagnia

Sadomasochizm – aktywność seksualna związana ze zniewoleniem, zadawaniem i doznawaniem bólu albo upokorzenia. W ramach sadomasochizmu wyróżnić można sadyzm i masochizm. Sadomasochizm jest fizycznym aspektem szerszego katalogu praktyk seksualnych jakim jest BDSM.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sadowa

przymiotnik od: sad

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Czechach, w kraju hradeckim;

(1.2) geogr. wieś na Ukrainie;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sadowa – wieś w Czechach, miejsce bitwy pod Sadową
Sadowa – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Brzeziny
Sadowa – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawskim zachodnim, w gminie Łomianki
Sadowa – część wsi Łososina Dolna
Sadowa – wzgórze w Jaworznie
Sadowa – wieś w obwodzie winnickim, w rejonie mohylowskim
Sadowa – dawna przystanek kolejowy w obwodzie tarnopolskim
Sadowa – dawna przystanek kolejowy w obwodzie winnickim
Sadowa – dawna przystanek kolejowy w obwodzie żytomierskim

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sadoweński

przymiotnik od: Sadowne

Źródła:

SJP.pl

Sadowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sadowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Kondratowice
Sadowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie

Źródła:

Wikipedia

Sadowie

nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sadowie – część wsi Złotowo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
Sadowie – część wsi Luszowice w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Chrzanów
Sadowie – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca
Sadowie – część wsi Wrzawy w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Gorzyce
Sadowie – wieś w woj. śląskim, w pow. będzińskim, w gminie Mierzęcice
Sadowie – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Irządze
Sadowie – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Sadowie
Sadowie – część wsi Chwałowice w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów
Sadowie – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Wielkopolski
Sadowie – gmina wiejska
Sadowie – dawna gromada
Sadowiec

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sadowiec

skoczek sadowiec - gatunek pluskwiaka z rodziny skoczkowatych; bezrąbek sadowiec

Sadowiec – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Mogilno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

nazwa kilku miejscowości w Polsce

Sadowne – wieś we wschodniej Polsce, w północno-wschodniej części województwa mazowieckiego, w powiecie węgrowskim. Ma status sołectwa. Jest siedzibą gminy Sadowne. Leży przy drodze krajowej nr 50

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sadownictwo

1. uprawa drzew i krzewów owocowych;
2. nauka o uprawie drzew i krzewów owocowych

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) roln. ogół zagadnień związanych z zakładaniem i prowadzeniem sadów

Sadownictwo – dziedzina ogrodnictwa zajmująca się uprawą roślin trwałych (wieloletnich) dających jadalne owoce, czyli roślin sadowniczych. Zgodnie z tą definicją są to zarówno drzewa i krzewy jak i krzewinki i byliny uprawiane w sadach i na plantacjach.

Sadownictwo jest znane od starożytności, gdy w rejonie Morza Śródziemnego uprawiano drzewa daktylowe, figowe, oliwne oraz krzewy winorośli.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sadowniczka

→ sadownik

Patrz:sadownik

Źródła:

SJP.pl

Sadownik

właściciel sadu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która uprawia sad

(1.2) specjalista w dziedzinie zakładania i pielęgnowania sadów

(1.3) daw. dzierżawca sadu, przedsiębiorca kupujący owoce na drzewach w sadzie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. roln. ciągnik o zmniejszonym rozstawie kół, przystosowany do wykorzystania w sadownictwie

(2.2) ogrod. niewielki ogródek (lub jego część) przeznaczona pod uprawę drzew i krzewów owocowych

Sadownik – wieś na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie ignalińskim, w gminie Mielegiany.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sadowski

Źródła:

SJP.pl

Sady

ogród owocowy; obszar gdzie zasadzono drzewa lub krzewy owocowe

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sady – część miasta Szczebrzeszyn
Sady – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Marcinowice
Sady – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Skierbieszów
Sady – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Żytno
Sady – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Czosnów
Sady – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Słubice
Sady – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Potworów
Sady – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Niemodlin
Sady – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Drohiczyn
Sady – przysiółek wsi Węchadłów w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Michałów
Sady – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Tarnowo Podgórne
Sady – osada w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Wągrowiec

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sadyba

siedziba, siedlisko, miejsce zamieszkania, osiedle

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. miejsce zamieszkane, siedziba

(1.2) książk. prymitywny budynek znajdujący się na odludziu, odosobnione domostwo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sadyba – domostwo, siedziba, miejsce zamieszkania
Sadyba – osiedle w Warszawie
Sadyba – osiedle w Katowicach
Sadyba – osiedle w Płońsku
Sadyba – Stowarzyszenie na rzecz Ochrony Krajobrazu Kulturowego Mazur „Sadyba”

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sadysta

1. osoba czerpiąca przyjemność z zadawania cierpienia lub przyglądania się temu;
2. osoba wiążąca osiągnięcie satysfakcji seksualnej z zadawaniem partnerowi bólu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) psych. człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia

(1.2) seks. człowiek odczuwający satysfakcję seksualną znęcając się nad partnerką lub partnerem

Sadysta (ang. "Captivity") – filmowy thriller z 2007 roku, koprodukcja amerykańsko-rosyjska, reżyserem którego jest Roland Joffé.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sadystka

Sadza

miałki proszek złożony z drobnych kryształków grafitu, powstały w wyniku niecałkowitego spalania lub termicznego rozkładu związków węgla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stały, pylisty produkt niepełnego spalania zawierający głównie bezpostaciowy węgiel;

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. od: sadzać

Sadza (pot. "kopeć") – produkt powstający w trakcie niepełnego spalania paliw i innych materiałów zawierających w swoim składzie chemicznym znaczne ilości węgla. Głównym, choć nie jedynym, składnikiem sadzy jest amorficzna postać węgla. Oprócz tego sadza zawiera zwykle drobne struktury grafitopodobne, niewielkie ilości fulerenów i struktur fulerenopodobnych oraz resztki spalanych substancji organicznych, np: tłuszcze i popiół.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sadzak

kołek używany do robienia otworów w glebie przy sadzeniu roślin

Źródła:

SJP.pl

Sadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sadzać.

Źródła:

Wiktionary

Sadzanka

sadzanka rumienica, sadzanka cesarska - gatunki motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych

Źródła:

SJP.pl

Sadzarka

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl
Wiktionary

Sadze

1. wielotomowy utwór epicki opisujący dzieje jakiejś rodziny, przynoszący obraz jakiejś epoki,
2. pochodząca ze wczesnego średniowiecza staroskandynawska opowieść prozą o norweskich i islandzkich władcach, rodach

Źródła:

SJP.pl

Sadzeniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sadzeniak

Źródła:

Wiktionary

Sadzeniak

ziemniak przeznaczony do sadzenia

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

1. umieszczać w ziemi sadzonki, bulwy itp.;
2. potocznie o człowieku: poruszać się szybko, pędzić;
3. potocznie: powtarzać coś często w wypowiedzi;
4. rzadko: sadzać;
5. sadzić się - popisywać się czymś

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) ogrod. roln. umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła

(1.2) poruszać się dużymi krokami

(1.3) robić dużo błędów

(1.4) często używać jakichś powiedzonek, przekleństw itp.

(1.5) stpol. opierać się

(1.6) stpol. pokładać

Źródła:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. fragment rośliny, z którego może wyrosnąć cała roślina

(1.2) ogrod. wyhodowana w szklarni lub inspekcie młoda roślina przeznaczona do wysadzenia do gruntu

(1.3) leśn. jednoroczne lub paroletnie drzewko przeznaczone do sadzenia lasu

Sadzonka, odnóżka – fragment rośliny (część pędu, korzenia, liść lub jego część), zdolny do rozrostu w nową, w pełni funkcjonalną roślinę. Stosowanie sadzonek jest jednym ze sposobów rozmnażania wegetatywnego. Sadzonkowanie jest stosowane głównie w sadownictwie i innych działach ogrodnictwa. Czasem mianem sadzonek określa się także wyjęte z gleby i przygotowane do przesadzenia w inne miejsce siewki roślin.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sadzonkowy

przymiotnik od: sadzonka (np. materiał sadzonkowy)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z sadzonką, dotyczący sadzonki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sadzony

forma czasownika.

(1.1) ims. przymiotnikowy bierny od: sadzić

przymiotnik

(2.1) kulin. o jajku: rozbity na patelnię i usmażony bez mieszania

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sadzowy

→ sadza, → sadz

wieś w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sadówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Stryków
Sadówka – część wsi Ptaszkowa, w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Grybów
Sadówka – część wsi Sadowa, w woj. mazowieckim, w pow. warszawskim zachodnim, w gminie Łomianki
Sadówka – część wsi Agrafinówka, w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Filipów
Sadówka – potok, dopływ Nysy Szalonej
sadówka – rodzaj grzybów
Sadówka – osada na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie święciańskim, w gminie Strunojcie.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sadło

tkanka tłuszczowa odkładająca się wokół narządów wewnętrznych

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zwierzęca tkanka tłuszczowa

(1.2) przen. pot. tkanka tłuszczowa człowieka

Safar (arab. صفر) jest drugim miesiącem kalendarza muzułmańskiego i tak jak wszystkie miesiące tego kalendarza jest ruchomy i przypada na różne pory roku. Podobno jego nazwa wywodzi się od żółtaczki, na którą to miano zapadać w porze roku przypadającej na miesiąc Safar przed reformą kalendarzową Mahometa, choć jest to tylko jedna z kilku hipotez. W tym miesiącu obchodzono kiedyś święto powrotu pielgrzymów z Mekki.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Safari

1. karawany wyprawy myśliwskiej (lub innej) wraz z ludźmi, zwierzętami, wozami i sprzętem w Afryce Wschodniej;
2. styl ubierania się naśladujący stroje Europejczyków na wyprawach safari;
3. o ubraniu: mający taki fason, np. kostium safari

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) afrykańska wyprawa, której celem jest polowanie na zwierzęta;

(1.2) strój noszony w Afryce podczas safari (1.1)

(1.3) przen. długa ciężka podróż lub wyprawa wojenna

Safari – wyprawa myśliwska, ewentualnie dłuższa podróż karawanowa w Afryce Wschodniej. Obecnie, wraz z rozwojem globalnej turystyki, coraz częściej terminem tym określa się formę zorganizowanego wypoczynku i rekreacji poprzez podziwianie i fotografowanie naturalnej przyrody, a zwłaszcza świata zwierząt w ich naturalnym środowisku.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Safe

[czytaj: sejf] rzadko: skrytka w skarbcu bankowym; sejf, safes

Safe – album zespołu Collage wydany w 1996 roku nakładem wytwórni Ars Mundi. W 2003 Metal Mind Records wydał rozszerzoną wersję remasterowaną.

Źródła:

przymiotnik

(1.1) garb. wykonany z safianu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Saficki

1. związany z Safoną;
2. strofa saficka - strofa występująca w poezji klasycznej i poezji polskiej XVI wieku, składająca się z trzech wierszy jedenastozgłoskowych i jednego pieciozgłoskowego

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Safoną, dotyczący Safony

gatunek ptaka z rodziny kolibrowatych; safo długosterny, safo kometa

Safo, safo długosterny, safo kometa ("Sappho sparganurus") – gatunek ptaka z rodziny kolibrowatych (Trochilidae), zamieszkujący środkowo-zachodnią część Ameryki Południowej.

Jest jedynym przedstawicielem rodzaju Sappho. Wyróżnia się dwa podgatunki:

Długość ciała: samce 19–20 cm (w tym ogon 7–10 cm), samice 12–14 cm. Średnia masa ciała według różnych źródeł: 5 g, 5,88 g lub 6,3 g.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Safona

(VII/VI w. p.n.e.), poetka grecka z Mityleny na wyspie Lesbos; Safo

zasadowy i kwasowy barwnik należący do barwników azynowych, dający jaskrawe wybarwienia bawełny i wełny

Safranina – organiczny związek chemiczny, barwnik stosowany do barwienia tkanin, skóry, papieru i preparatów mikroskopowych.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Safrol

organiczny związek chemiczny w postaci bezbarwnej lub lekko żółtej, oleistej cieczy, ekstrahowany z kory korzenia i owoców sasafrasa

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Safronka

wieś w Polsce

Safronka (niem. "Saffronken") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Janowiec Kościelny. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się na terenie parafii rzymskokatolickiej w Napierkach.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Saga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tradycyjna opowieść islandzka, skandynawska;

(1.2) utwór epicki opisujący historię jakiejś rodziny

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

saga – dzieło epickie
Saga – powiat w Chinach
Saga – miasto w Japonii
Saga – prefektura w Japonii
Saga – miejscowość w Katalonii
Saga – kanadyjska grupa muzyczna
Saga – szwedzka piosenkarka
Saga – cesarz Japonii
SAGA – kompleks białek u drożdży
Saga – amerykańska seria komiksowa
Saga – marka herbaty ekspresowej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

duży garnek lub jego zawartość

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. duże naczynie z miedzi bądź żelaza, w którym gotuje się wodę lub większe ilości jedzenia

(1.2) zawartość sagana (1.1)

(1.3) przen. pot. łeb, głowa

(1.4) gw-pl|Kraków. czajnik

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Carl Sagan (1934–1996) – amerykański astronom, pisarz i popularyzator nauki
Françoise Sagan (1935–2004) – pisarka francuska
Iwona Sagan (ur. 1958) – polski geograf
Jerzy Sagan (1928–1998) – polski aktor teatralny i filmowy
Leontine Sagan (1889–1974) – austriacka aktorka oraz reżyser teatralna i filmowa
Peter Sagan (ur. 1990) – słowacki kolarz
Stanisław Sagan (ur. 1951) – polski prawnik
Wiesław Sagan (ur. 1955) – polski urzędnik państwowy, wojewoda legnicki
Sagan – krater marsjański
(2709) Sagan – planetoida z pasa głównego asteroid
Sagan – meteoryt kamienny, który spadł w Polsce w 1636 roku
Sagan-Befehl – rozkaz żagański Adolfa Hitlera wydany w 1944 roku wobec alianckich jeńców wojennych

Saganowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bogusław Saganowski − polski piłkarz futsalowy i plażowy
Marek Saganowski − polski piłkarz, reprezentant Polski

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sagarmatha

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. Mount Everest

Źródła:

Wiktionary

Sagatys

1. gatunek tkaniny, płótno farbowane na niebiesko z białymi punktami
2. tkanina lniana domowej roboty

Źródła:

SJP.pl

Sagem

marka telefonów komórkowych i firma

SJP.pl
Wiktionary

Sago

mączka z rdzenia niektórych palm

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mączka otrzymywana z m.in. sagowców, także jej zamienniki z mąki np. kartoflanej;

1. rodzaj roślin z rodziny sagowcowatych;
2. przedstawiciel rzędu roślin z gromady nagonasiennych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

(1.1) bot. pot. nazwa systematyczna|Cycas|L.|ref=tak., rodzaj roślin z monotypowej rodziny sagowcowych;

miasto w Hiszpanii

pustynna i półpustynna kraina w Afryce, największa na Ziemi

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. pustynia w północnej Afryce;

Sahara (z arab. صحراء "ṣaḥrāʼ" – „pustynia”) – największy na Ziemi obszar pustynny (z pominięciem pustyń polarnych), rozciągająca się na 6000 km długości od Oceanu Atlantyckiego na zachodzie po Morze Czerwone na wschodzie i 2000 km szerokości z północny od gór Atlas na południe, gdzie granice wyznacza Sahel. Sahara znajduje się na terytorium jedenastu państw: Maroka, Sahary Zachodniej, Algierii, Tunezji, Libii, Egiptu, Mauretanii, Mali, Nigru, Czadu, Sudanu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saharyjczyk

mieszkaniec Sahary

1. w kolonialnych Indiach: pan;
2. w Indiach: osoba szlachetna, wysoko postawiona w hierarchii społecznej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) tytuł grzecznościowy w Indiach, odpowiednik polskiego „pan”, dawniej również tytuł grzecznościowy wobec Europejczyka w czasach kolonialnych;

Sahib (z arab. „pan, władca”) – forma honoryfikacyjna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sahn

[czytaj: san] dziedziniec w meczetach, otoczony zwykle kolumnadą lub przybierający formę dziedzińca wewnętrznego krytego kopułą

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Saint-Denis

[czytaj: sę deni]
1. miasto we Francji należące do zespołu miejskiego Paryża, leżące nad Sekwaną, ze słynną bazyliką i stadionem "Stade de France";
2. stolica Reunionu, departamentu zamorskiego Francji

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica i największe miasto francuskiej wyspy Reunion;

(1.2) geogr. miasto we Francji, w departamencie Sekwana-Saint-Denis; położone w północnej części aglomeracji paryskiej;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Saint-Denis – dzielnica Mons
Saint-Denis – dzielnica (section) gminy La Bruyère w Regionie Walońskim, w prowincji Namur, w okręgu Namur
Saint-Denis-Westrem – francuska nazwa miejscowości Sint-Denijs-Westrem
Saint-Denis – miasto w regionie Burgundia
Saint-Denis – miasto w regionie Île-de-France, w aglomeracji paryskiej
Saint-Denis – miasto w regionie Langwedocja-Roussillon, w departamencie Aude
Saint-Denis – miasto w regionie Langwedocja-Roussillon, w departamencie Gard
Saint-Denis – główne miasto wyspy Reunion
Benoît Saint Denis – zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)
Saint-Denis – miejscowość na Denis Island na Seszelach
Saint-Denis – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Valle d’Aosta
Saint-Denis – bazylika

Według danych na styczeń 2014 roku gminę zamieszkiwały 2373 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 79,7 osób/km².

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Saint-Louis

miasto w Senegalu

Źródła:

SJP.pl

Saint-Malo

[czytaj: sę maLO] miasto we Francji

Saint-Malo (bret. "Sant-Maloù") – otoczona murem miejscowość portowa i gmina we Francji, w regionie Bretania, w departamencie Ille-et-Vilaine, położona na wschodnim brzegu rzeki Rance, nad jej ujściem do kanału La Manche.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 48 057 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 1314 osób/km² (wśród 1269 gmin Bretanii Saint-Malo plasuje się na 5. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 179.).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Saint-Nazaire

Źródła:

Wikipedia

Saint-Pierre

[czytaj: sę pje:r] stolica Saint-Pierre i Miquelon

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica francuskiego terytorium zależnego Saint-Pierre i Miquelon;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Saint-Pierre – dzielnica (section) gminy Libramont-Chevigny w Regionie Walońskim, w prowincji Luksemburg, w okręgu Neufchâteau
Saint-Pierre-Capelle – francuska nazwa miejscowości Sint-Pieters-Kapelle
Saint-Pierre – gmina w regionie Alzacja
Saint-Pierre – gmina w regionie Owernia
Saint-Pierre – gmina w regionie Szampania-Ardeny
Saint-Pierre – gmina w regionie Franche-Comté
Saint-Pierre – gmina w regionie Midi-Pyrénées
Saint-Pierre – gmina w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
Saint-Pierre – miasto na Martynice
Saint-Pierre – miasto na Reunionie
Saint-Pierre-à-Arnes
Saint-Pierre-d’Albigny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saint-Simon

[czytaj: sę-s-iMĄ albo sen-s-iMON] nazwisko, m.in. Claude Saint-Simon (1675-1755) - francuski pamiętnikarz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Henri de Saint-Simon – socjalista utopijny
Louis de Rouvroy, książę de Saint-Simon – francuski pisarz i autor Pamiętników
Saint-Simon (Cantal) – francuska gmina w regionie Owernia
Saint-Simon (Lot) – francuska gmina w regionie Midi-Pireneje
Saint-Simon (Aisne) – francuska gmina w regionie Pikardia
Saint-Simon (Charente) – francuska gmina w regionie Poitou-Charentes

Saintsimonistka

→ saintsimonista

Patrz:saintsimonista

Źródła:

SJP.pl

Saintsimonizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. XIX-wieczna doktryna filozoficzno-społeczna postulująca ustalenie nowej struktury społecznej, w której zniesione byłoby prawo dziedziczenia na rzecz zasady „każdemu według zdolności”;

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sainz

[czytaj: sajnc] nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Saipan

[czytaj: sajpan] wyspa wulkaniczna na Oceanie Spokojnym

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa w archipelagu Marianów Północnych, w zachodniej części Oceanu Spokojnego;

(1.2) adm. okręg administracyjny Marianów Północnych obejmujący wyspy: Saipan (1.1), Maigo Fahang, Mañagaha i Aguijan;

Saipan – największa wyspa Marianów Północnych (terytorium zależne USA) położona w zachodniej części Oceanu Spokojnego, około 200 km na północ od Guam. Znajduje się tu stolica terytorium – Capitol Hill. Wyspa stanowi, wraz z wyspą Aguijan jeden z okręgów administracyjnych Marianów Północnych – Saipan.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saj

nazwisko

SAJ ("Specijalna Antiteroristička Jedinica", pol. "Specjalna Jednostka Antyterrorystyczna") – główna serbska jednostka specjalna, sformowana 18 grudnia 1978 z rozkazu Radovana Stojičicia Badžy, który został jej pierwszym dowódcą.

miasto w Libanie; Sydon

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Libanie, Sydon

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sajda – rodzaj owadów z rzędu pluskwiaków
sajda, inaczej sajka, dorszyk polarny (Boreogadus saida) – ryba z rodziny dorszowatych
Sajda – inaczej Sydon – miasto w Libanie
Sajda – miasto w Syrii, w muhafazie Dara
Sajda – miejscowość w Syrii, w muhafazie Al-Kunajtira
Sajda – wieś w Palestynie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kołczan na strzały,

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sajdak – szczyt w Górach Wałbrzyskich
sajdak – futerał na łuk i strzały
Dariusz Sajdak
Jan Sajdak
Wiesław Sajdak – polski pięcioboista nowoczesny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. sytuacja cechująca się nieporządkiem, w której wiele zdarzeń następuje równocześnie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sajgon (obecnie Ho Chi Minh) – miasto w Wietnamie
Sajgon – stacja kolejowa w ww. mieście
Sajgon – rzeka w Wietnamie
Sajgon – amerykański dramat wojenny z 1988 roku
„Sajgon” – nieoficjalna nazwa kawiarni funkcjonującej w latach 1964–1989 przy leningradzkiej restauracji „Moskwa”

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sajgonka

potrawa kuchni wietnamskiej, nieduży naleśnik z ciasta ryżowego nadziewany mięsem i warzywami

ryba z rodziny dorszowatych; dorszyk polarny

małpa szerokonosa z rodziny kapucynek; saimiri

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. mała małpa występująca w Ameryce Środkowej i Ameryce Południowej;

Sajmiri (Saimirinae) – podrodzina ssaków naczelnych z rodziny płaksowatych (Cebidae).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sajno

nazwa dwóch jezior w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sajno – jezioro na Równinie Augustowskiej, w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Augustów;
Sajno – jezioro na Krainie Wielkich Jezior Mazurskich, w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Orzysz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sajonara

z japońskiego: do widzenia, żegnaj; sayonara

Źródła:

SJP.pl

Sajra

mała ryba morska z rzędu okoniokształtnych

Sajra ("Cololabis saira") – gatunek drapieżnej, morskiej ryby z rodziny makreloszowatych (Scomberesocidae).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sajudis

litewski ruch społeczno-polityczny

Źródła:

SJP.pl

Sajówka

wieś w Polsce

Zobacz też: Sajówka w innych znaczeniach tej nazwy.

Sajówka – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Sławatycze.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sak

1. sieć na ryby w kształcie worka;
2. sidło, potrzask na ptaki;
3. przenośnie: pułapka, potrzask;
4. przestarzale: torba podróżna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ryb. sieć na ryby w formie worka rozpiętego na kabłąkach;

(1.2) sidło na ptaki

(1.5) daw. rodzaj lekkiego płaszcza męskiego

(1.6) daw. długi kaptur noszony przez bractwa religijne

(1.7) daw. wyprawiona skóra cielęca

Sak (od ang., niem. "sack" – worek), (po staropolsku "żoch") – sieć na ryby w kształcie worka, rozpiętego na obręczach. Wykorzystuje się głównie w rybołówstwie jeziorowym. Saki często używane są przez kłusowników.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sakai

miasto w Japonii

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sakai – miasto prefekturze Ōsaka
Sakai – miasto prefekturze Fukui
Sakai – miasto na wyspie Honsiu, w prefekturze Ibaraki
Sakai – japoński ród
Prowincja Sakai – historyczna prowincja
Izumi Sakai – japońska piosenkarka J-popowa i autorka tekstów
Sakai Project – otwarte oprogramowanie, tworzone i utrzymywane przez społeczność

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sake

rodzaj wódki wyrabianej z ryżu, kojarzony z Japonią

rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) spoż. japoński ryżowy napój alkoholowy, podawany tradycyjnie na gorąco;

Sake (jap. 日本酒 nihon-shu; dosł. „japoński trunek”) – tradycyjny japoński napój alkoholowy przygotowywany z ryżu. Powstaje poprzez fermentację ryżu skażonego wcześniej grzybem "Aspergillus oryzae". Zawartość alkoholu mieści się w granicach 13–17%. W języku japońskim słowo "sake" (酒) odnosić się może do różnych napójów alkoholowych: tych rdzennych, ale także do piwa, whisky czy wina.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saki

drobna małpa szerokonosa

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) daw. rodzaj gry towarzyskiej

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: sak

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Saki, właściwie Hector Hugh Munro – pisarz angielski
Gökhan Saki – turecki kick-boxer
saki (Pithecia) – rodzaj ssaków naczelnych
saki, małpeczki (Pitheciinae) – podrodzina małp szerokonosych
Saki – japońska manga
Saki – imię
Saki – część wsi Majdan Wielki w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Krasnobród
Saki – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Bielsk Podlaski
Saki – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Kleszczele
Saki – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narew
Saki – dawna nazwa wsi Luciąża w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Płoty
Saki – dawna gromada

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sakieweczka

zdrobnienie od: sakiewka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: sakiewka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sakiewicz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Sakiewka

woreczek na pieniądze; sakwa, kiesa, trzos, trzosik

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podłużny woreczek na pieniądze;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sakiewka – podłużny woreczek na pieniądze
Sakiewka – opowiadanie Honoriusza Balzaka (1832)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sakiewkowy

→ sakiewka

Patrz:sakiewka

Źródła:

SJP.pl

Sakijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sakami, dotyczący Saków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język sakijski

Źródła:

Wiktionary

o cechach sakowatych (rodzina ssaków)

Źródła:

SJP.pl

Sakowicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Maciej Sakowicz (zm. 1662) – wojewoda smoleński, marszałek Trybunału Głównego Wielskiego Księstwa Litewskiego
Alicja Sakowicz (ur. 1988) – polska lekkoatletka
Andrzej Sakowicz (XX–XXI w.) – polski prawnik karnista
Anna Sakowicz (ur. 1972) – polska dziennikarka i pisarka
Antoni Sakowicz (1895–1982) – sowiecko-białoruski żołnierz, generał Ludowego Wojska Polskiego
Bohdan Andruszkowicz Sakowicz (zm. 1491) – bojar litewski, działacz polityczny
Eugeniusz Sakowicz (ur. 1958) – polski teolog katolicki, religioznawca
Helena Sakowiczówna (Sakowicz) – polska harcerka
Joanna Sakowicz (ur. 1984) – polska tenisistka
Kasjan Sakowicz (1578–1647) – działacz cerkiewny, teolog, pisarz polemista
Kazimierz Sakowicz (1899–1944) – polski dziennikarz, oficer i członek ruchu oporu
Krystyna Sakowicz (ur. 1950) – polska pisarka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sakowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Helmut Sakowski – niemiecki pisarz, dramaturg, członek parlamentu
Juliusz Sakowski – polski dyplomata, wydawca, felietonista i eseista

Sakralizacja

1. uświęcanie, nadawanie czemuś cech religijnych;
2. wada kręgosłupa polegająca na zrośnięciu piątego kręgu lędźwiowego z kością krzyżową

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. nadanie religijnego charakteru osobom, przedmiotom lub zjawiskom sfery świeckiej; określenie stosowane w religioznawstwie zwłaszcza wobec instytucji społecznych

(1.2) med. wada wrodzona kręgosłupa, która polega na częściowym lub całkowitym zespoleniu piątego kręgu lędźwiowego z kością krzyżową

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sakralizacja (religioznawstwo) (łac. sacralis – sakralny) – nadanie cech religijnych zjawiskom pozareligijnym; uświęcenie.
Sakralizacja (medycyna) (łac. os sacrum kość krzyżowa) – wada wrodzona kręgosłupa, polegająca na całkowitym lub częściowym zespoleniu piątego kręgu lędźwiowego z kością krzyżową.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sakralizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sakralizować.

Źródła:

Wiktionary

Sakralizować

nadawać religijny charakter zjawiskom pozareligijnym; uświęcać, czynić religijnym

Źródła:

SJP.pl

potocznie: saksofon - dęty instrument stroikowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. pot. saksofon

Saks – starogermański jednosieczny nóż bojowy używany od okresu wędrówek ludów do epoki wikingów (najdłużej w Skandynawii do końca XI w.). Noszono go też jako element stroju codziennego.

Nazwa Sasi prawdopodobnie pochodzi właśnie od tej broni, zaś naczelne bóstwo tego plemienia "Saksnot" (dopatruje się w nim odpowiednika nordyckiego Tyra) był z nią często przedstawiany, np. na kamieniu grobowym z Niederdollendorf (VIII w.)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saksauł

pustynny krzew lub małe drzewo z rodziny komosowatych, rosnące na pustynnych obszarach Azji Środkowej, często na glebach zasolonych, drewno ciężkie, kruche, używane m.in. jako opał

Saksauł ("Haloxylon") – rodzaj obejmujący kilka gatunków roślin z rodziny szarłatowatych (dawniej włączany do wyodrębnianej osobno rodziny komosowatych). Przedstawiciele ci występują na obszarze od północnej Afryki po środkową Azję. Gatunkiem typowym jest "H. ammodendron" (C. A. Meyer) E. Fenzl.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sakshorn

dęty muzyczny instrument blaszany

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Saksofon

instrument dęty należący do grupy instrumentów drewnianych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. dęty instrument drewniany, wykonany z metalu;

(1.2) pot. muzyk grający na saksofonie (1.1), saksofonista

Saksofon ( sassofono, skrót: "sass".; saxophone, "sax.") – instrument dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych. Mimo metalowego korpusu zalicza się go do instrumentów drewnianych, ponieważ ma drewniany stroik, tak jak klarnet. Dźwięk wydobywa się przez czarę. Występuje w dziewięciu odmianach, różniących się wielkością i zakresem dźwięków. Od najmniejszych saksofonów – soprillo, po największe – subkontrabasowe, najczęściej budowane są w strojach B, Es, F i C.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saksofonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od saksofon

Źródła:

Wiktionary

Saksofonista

muzyk grający na saksofonie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muzyk, który gra na saksofonie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Saksofonistka

→ saksofonista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która gra na saksofonie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saksonia-Anhalt

kraj związkowy w Niemczech

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

1. dawniej: okresowa praca zarobkowa za granicą, głównie w Niemczech (początkowo w Saksonii);
2. potocznie: wyjazd za granicę połączony z podjęciem okresowej pracy, zwykle nielegalnie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hist. emigracja sezonowa Polaków do Niemiec na okres robót polowych

odmiana wiśni japońskiej

SJP.pl
Wiktionary

Sakwojaż

przestarzale: torba podróżna, walizka

jeden z czterech (sał, ber, jon, rosz) pierwotnych elementów leksykalnych w doktrynie Nikołaja Marra; sał

forma rzeczownika.

(1.1) D. lm. od: sala

Sal – jedna z wysp archipelagu Wysp Zielonego Przylądka, zaliczana do grupy Wysp Zawietrznych. Stanowi też jeden z 22 okręgów administracyjnych (port. "concelho") Republiki Zielonego Przylądka.

Powierzchnia wyspy wynosi 216 km². Ma ona 30 km długości, 12 km szerokości i w większości krajobraz pustynny.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sala

1. duże pomieszczenie będące miejscem zebrań, wystaw itp.;
2. publiczność zgromadzona w sali (pomieszczeniu); słuchacze, widzowie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przestronne pomieszczenie pełniące pewną określoną funkcję użytkową;

(1.2) przen. ludzie zebrani w sali (1.1)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sala y Gómez – wyspa
Sala – wieś w okręgu uciańskim, w rejonie jezioroskim, w starostwie Turmont
Sala – gmina
Sala – miejscowość
Sala – miasto
Sala – prowincja w Maroku w regionie Rabat-Sala-Al-Kunajtira
Šaľa – miasto
Sala – miejscowość w muhafazie As-Suwajda
Sala Capriasca – miejscowość w gminie Capriasca, w kantonie Ticino, w okręgu Lugano, w powiecie Capriasca
Sala – gmina
Sala – miasto
sala – rodzaj pomieszczenia

Salach – miejscowość i gmina w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Stuttgart, w regionie Stuttgart, w powiecie Göppingen, wchodzi w skład związku gmin Eislingen-Ottenbach-Salach. Leży na obrzeżach Jury Szwabskiej, nad rzeką Fils, ok. 7 km na wschód od Göppingen, przy drodze krajowej B10.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Salacha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. pozn. - młoda, wysoka dziewczyna

Salado

1. wieś w USA;
2. nazwa dwóch rzek w Argentynie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Salado – rzeka w Argentynie, dopływ Parany
Salado – rzeka w Argentynie, dopływ Colorado
Salado – rzeka w Meksyku, dopływ Rio Grande
Salado – wieś w stanie Teksas, w hrabstwie Bell
Salado (ang. Salado Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Independence

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Saladyn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. władca ajjubidzki,

(1.2) imię|polski|m.

Saladyn ( Saladin, od ‏صلاح الدين‎; pełne imię: al-Malik an-Nasir Salah ad-Dunja wa-ad-Din Abu al-Muzaffar Jusuf ibn Ajjub ibn Szazi al-Kurdi, ur. 1138 w Tikricie, zm. 4 marca 1193 w Damaszku) – sułtan, założyciel dynastii Ajjubidów, panujący w latach 1174–1193.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Salaficki

→ salafita

1. rodzaj palmy występujący w Azji Południowo-Wschodniej; salaka, oszpilna;
2. owoc tej palmy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Salak:
- Salak (wulkan) – wulkan w Indonezji,
- Salak (drzewo) – drzewo z rodzaju arekowatych
Osoby o nazwisku Salak:
- Piotr Salak – dziennikarz nSport

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Salaka

1. rodzaj palmy występujący w Azji Południowo-Wschodniej; salaka, oszpilna;
2. owoc tej palmy

Salaka, oszplina ("Salacca" Reinw.) – rodzaj roślin z rodziny arekowatych, czyli palm ("Arecaceae"). Obejmuje ok. 20, 21 lub 23 gatunki. Rośliny te występują w Azji Południowo-Wschodniej, od północno-wschodniej części Indii, poprzez Mjanmę, Tajlandię, Malezję po Sumatrę, Jawę, Borneo i Filipiny. Jeden gatunek ("Salacca griffithii") na północy sięga do chińskiej prowincji Junnan.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Salam

powitanie, pozdrowienie u muzułmanów; salem

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Salamandrowate

rodzina płazów ogoniastych

→ salamandra

Patrz:salamandra

Źródła:

SJP.pl

Salamanka

miasto i prowincja w Hiszpanii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w zachodniej Hiszpanii, nad rzeką Tormes, stolica prowincji Salamanka (1.2);

(1.2) geogr. adm. prowincja w Hiszpanii, w zachodniej części regionu Kastylia i León;

Salamanka ( Salamanca) – miasto w zachodniej Hiszpanii, nad rzeką Tormes, liczy około 142 tys. mieszkańców (2022). Stolica prowincji Salamanka w regionie Kastylia i León. Ośrodek handlowy, przemysłowy oraz naukowy i turystyczny.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Salami

1. sucha, wędzona kiełbasa;
2. żółty ser z mleka krowiego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego;

(1.2) kulin. produkowany z mleka krowiego polski ser półtwardy, w formie kiełbasek

forma rzeczownika.

(2.1) N. lm. od: sala

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

salami – wędlina pochodząca z Włoch
salami – rodzaj półtwardego sera

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Salamina

wyspa na Morzu Egejskim; bitwa morska odbywająca się w cieśninie pomiędzy Salaminą a Pireusem w 480 r. p.n.e. zadecydowała o zwycięstwie Greków w II wojnie perskiej

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Salamina – wyspa w Grecji w archipelagu Wysp Sarońskich
Salamina – miasto w Grecji na wyspie Salamina
Salamina – gmina w Grecji
Salamina – starożytne miasto na Cyprze
Salamina – miasto w Kolumbii, w departamencie Caldas
Salamina – miasto w Kolumbii, w departamencie Magdalena

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Salamiński

→ Salamina

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Salaminą, dotyczący Salaminy

związek chemiczny używany w leczeniu astmy

wędlina wyrabiana z głowizny, podrobów i okrawków mięsa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. rodzaj auszpiku lub gotowanej wędliny produkowanej z głowizny, podrobów i nóżek zawiniętych w żołądek lub pęcherz;

(1.2) daw. warszawa. pogardliwie o stójkowym, policjancie lub żandarmie

Salceson – ("wł.") rodzaj wyrobów podrobowych robionych z głowizny wieprzowej, wołowej lub cielęcej z dodatkiem tłuszczu, podrobów, krwi, okrawków mięsa, skórek i przypraw.

forma rzeczownika.

(1.1) M., B. i W. lm. od: sala

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sale – miejscowość
Sale – miejscowość
Sale – walońska nazwa miejscowości Salles
Salé – francuska nazwa miasta Sala
Sale – miejscowość

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Salechard

miasto w Rosji, stolica Jamalsko-Nienieckiego Okręgu Autonomicznego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, położone nad Obem;

Salechard, ros. Салехард (do 1933 r. Obdorsk) – miasto w Rosji, nad Obem, ośrodek administracyjny Jamalsko-Nienieckiego Okręgu Autonomicznego. 49.2 tys. mieszkańców.

W mieście rozwinął się przemysł rybny oraz drzewny.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Salechardzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Salechardem (miastem w Rosji)

Źródła:

Wiktionary

Salem

powitanie, pozdrowienie u muzułmanów; salam

wykrzyknik

(1.1) inna pisownia, zob. salam.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Salem – miasto w stanie Tamilnadu
Salem – dystrykt w stanie Tamilnadu, w Indiach
Salem – gmina w prowincji Walencja
Salem – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Herzogtum Lauenburg
Salem – gmina w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Jezioro Bodeńskie
Salem – związek gmin w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Jezioro Bodeńskie
Salem – stacja kolejowa w Mittelstenweiler, gmina Salem, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia
Salem – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Fulton
Salem – jednostka osadnicza w stanie Arkansas, w hrabstwie Saline
Salem – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie New London
Salem – jednostka osadnicza w stanie Georgia, w hrabstwie Upson
Salem – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Marion

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Salep

mączka z korzeni storczyków

Salep (tur. "sahlep", arab. سحلب "saḥlab", azer. "səhləb") – napój przyrządzany ze sproszkowanych bulw storczyka męskiego, znany w kuchni tureckiej i w kuchni bałkańskiej. Nazwa pochodzi od arabskiego określenia "ḥasyu al-tha`lab", oznaczającego "lisie jądra" (od charakterystycznego kształtu bulw storczyka).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Salerneński

koń salerneński - włoska rasa konia domowego

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Salerno, dotyczący Salerno

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Salernitański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Salernem, dotyczący Salerna

Źródła:

Wiktionary

Salerno

miasto we Włoszech

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. nadmorskie miasto i gmina we Włoszech, w Kampanii;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w Kampanii;

SJP.pl
Wiktionary

Saletralnia

rzeczownik, rodzaj żeński

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) kulin. konserwować w roztworze saletry

(1.2) roln. nawozić roztworem saletrowym

Źródła:

Wiktionary

Saletrowy

przymiotnik od: saletra

Źródła:

SJP.pl

zakonnik zgromadzenia Misjonarzy Najświętszej Marii Panny z La Salette, założonego we Francji w 1852 roku

Saletyni, Zgromadzenie Księży Misjonarzy Saletynów – zgromadzenie zakonne założone 1 maja 1852 przez biskupa Philiberta de Bruillard, a zatwierdzone 14 maja 1890 roku przez papieża Leona XIII.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Saletynka

członkini zakonu: Zgromadzenie Sióstr Matki Bożej z La Salette (SNDS)

członek katolickiego zgromadzenia zakonnego, założonego w 1859 roku w Turynie przez św. Jana Bosco

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik ze zgromadzenia założonego przez św. Jana Bosko;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Salezjanka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Córek Maryi Wspomożycielki Wiernych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakonnica ze zgromadzenia salezjańskiego;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Salezjanki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Córek Maryi Wspomożycielki Wiernych

Zgromadzenie Córek Maryi Wspomożycielki (siostry salezjanki; nazwa łacińska: "Congregatio Filiarum Mariae Auxiliatricis"; skrót zakonny: FMA/CMW) – żeńskie zgromadzenie zakonne założone we Włoszech 5 sierpnia 1872 roku przez św. Jana Bosko i św. Marię Dominikę Mazzarello. Zgromadzenie liczy ok. 15.000 sióstr działających w 89 krajach świata. W Polsce Zgromadzenie jest podzielone na dwie inspektorie: Warszawską z siedzibą w Łomiankach k. Warszawy i Wrocławską z siedzibą we Wrocławiu.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Salezjański

odnoszący się do salezjanina

przymiotnik

(1.1) rel. dotyczący zgromadzenia zakonnego salezjan

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Salezjańskość

→ salezjański

Patrz:salezjański

Źródła:

SJP.pl

Salezy

1. imię męskie;
2. nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Salicki

dynastia salicka - dynastia panująca w Niemczech w latach 1024-1125; dynastia frankońska

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. dotyczący jednego z odłamu Franków z V w. n.e.

(1.2) hist. praw. dotyczący prawa ustanowionego przez Franków Salickich, w szczególności prawa dziedziczenia

(1.3) hist. dotyczący niemieckiej dynastii panującej w XI wieku

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Salicki – polskie nazwisko; na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 271 osób.
Jakub Salicki – tytularny generał brygady Wojska Polskiego
Konrad Salicki
Konrad II Salicki
Henryk III Salicki
Henryk IV Salicki
Henryk V Salicki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Salicyl

potoczne określenie spirytusu salicylowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. grupa funkcyjna lub rodnik 2-hydroksybenzylowy pochodzący od kwasu salicylowego

(1.2) pot. salicylan sodu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Salicylamid

Salicylamid ( salicylamidum) – organiczny związek chemiczny, amid kwasu salicylowego. W roztworach wodnych ma odczyn lekko kwasowy (pH ok. 5). Wykazuje działanie przeciwgorączkowe (antypiretyk), przeciwbólowe (analgetyk) i przeciwzapalne. Hamuje aktywność cyklooksygenazy i uwalnianie prostaglandyn z komórek.

Źródła:

Wikipedia

Salicylan

pochodna kwasu salicylowego

SJP.pl
Wiktionary

Salicyna

glikozyd fenolowy złożony z glukozy i alkoholu salicylowego, o gorzkim smaku, występujący w liściach, kwiatach i korze wierzby (Salix) oraz innych drzew i krzewów, chroniący rośliny przed fitofagami (zwierzętami roślinożernymi), stosowany w leczeniu dolegliwości żołądkowych oraz jako środek przeciwbólowy i przeciwreumatyczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. związek organiczny występujący w korze wierzby, mający właściwości przeciwzapalne i przeciwgorączkowe;

Salicyna – organiczny związek chemiczny z grupy glikozydów fenolowych, będący połączeniem saligeniny z glukozą.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Salignac

[czytaj: saliNIAK] marka koniaku

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Salignac (Żyronda) – francuska gmina w regionie Akwitania
Salignac (Alpy Górnej Prowansji) – francuska gmina w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Salij

rosyjskie imię męskie

Źródła:

SJP.pl

Salina

1. zakład wytwarzający sól z solanki;
2. dawniej: kopalnia soli

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakład przemysłowy produkujący sól poprzez odparowanie wody z solanki pochodzącej z mórz lub słonych jezior ewentualnie podziemnych złóż lub źródeł mineralnych;

(1.2) górn. kopalnia soli

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Salina – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Saline
Salina – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Onondaga
Salina – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Mayes
Salina – miasto w stanie Utah, w hrabstwie Sevier
Salina (ang. Salina Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Kankakee
Salina (ang. Salina Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Onondaga
Salina – miejscowość w obwodzie lwowskim
Salina – wyspa w archipelagu Wysp Liparyjskich
salina – miejsce pozyskiwania soli
Salina – postać fikcyjna
Saliña

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Salinarny

zdrobnienie od: sala; mały pokój

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od sala

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Salka – rodzaj owadów z rzędu pluskwiaków
Salka – wieś na Słowacji
Salka – pomnik przyrody w Czechach, w gminie Pasečnice

Salman

imię

Salman (również jako Salmaan lub Selman, arab. سلمان) popularne wśród muzułmanów imię męskie lub nazwisko pochodzenia arabskiego oznaczające "błogosławiony", także "pokój".

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Salmanasar

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Salmanasar I – panował w latach 1273–1244 p.n.e.
Salmanasar II – panował w latach 1030–1019 p.n.e.
Salmanasar III – panował w latach 858–825 p.n.e.
Salmanasar IV – panował w latach 782-772 p.n.e.
Salmanasar V – panował w latach 726-722 p.n.e.

Źródła:

Wikipedia

Salmanazar

rozmiar butelki wina lub szampana odpowiadający 9 litrom

Źródła:

SJP.pl

Salmiak

nazwa zwyczajowa chlorku amonu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pot. chlorek amonu, sól kwasu solnego i amoniaku

(1.2) miner. salmiak rodzimy, minerał będący rzadką postacią naturalnego chlorku amonu;

(1.3) kulin. cukierki z lukrecji z dodatkiem chlorku amonu

(1.4) silny, stężony środek do czyszczenia z zawartością chlorku amonu

(1.5) techn. kostka chlorku amonu do czyszczenia grotu lutownicy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Salmina

białko zasadowe z grupy protamin, wyodrębnione z plemników łososia

Źródła:

SJP.pl

Salmonella

urzęsiona bakteria pałeczkowata występująca w przewodzie pokarmowym zwierząt i ludzi, jej gatunki chorobotwórcze wywołują dur brzuszny oraz zatrucia pokarmowe zwane salmonellozami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mikrobiol. med. wet. bakteria wywołująca choroby układu pokarmowego;

Salmonella – rodzaj bakterii z rodziny "Enterobacteriaceae", grupujący Gram-ujemne względnie beztlenowe (fermentujące glukozę) pałeczki. Bakterie te są średniej wielkości, zwykle zaopatrzone w rzęski. Należą do bakterii względnie wewnątrzkomórkowych – rezydują w komórkach zarażonego organizmu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Salmonelloza

choroba zakaźna wywołana przez salmonelle; salmoneloza

(1.1) imię|polski|ż.;

Salomea – imię żeńskie pochodzenia semickiego. Wywodzi się, podobnie jak imię męskie Salomon, od hebrajskiego słowa "šalom" oznaczającego „pokój”, „pomyślność”. Judejska księżniczka Salome tańcem skłoniła Heroda do wydania wyroku na Jana Chrzciciela. W Polsce imię to zanotowano w XII wieku. Nosiły je m.in. księżniczki piastowskie.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Salomeiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Salomei lub z nią związany

Źródła:

SJP.pl

Salomin

Salomin – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim, w gminie Gościeradów.

Wieś nie posiada własnego źródła wody, mówi się, że jest najbardziej suchym miejscem w Polsce. Wodę czerpano w przeszłości z 3 studni o głębokości około 30 do 60 m. Obecnie działający wodociąg, podaje wodę z Kolonii Gościeradów odległej o ok. 3 km.

Źródła:

Wikipedia

Salomon

król żydowski (?-ok. 925 p.n.e.); postać biblijna znana ze swej mądrości i sprawiedliwości

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

(1.2) bibl. prorok biblijny i król Izraela słynący z mądrości;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Salomon – biblijny król Izraela
Salomon – imię
Salomon – film
Salomon – marka
Salomon –‬‭ król Makurii w Nubii do 1079 roku
Salomon– chalcedoński patriarcha Jerozolimy; sprawował urząd w latach 855–860
Alice Salomon – niemiecka działaczka społeczna
Charlotte Salomon – niemiecka malarka
Erich Salomon – niemiecki prawnik i fotograf
Franz Pfeffer von Salomon – niemiecki działacz nazistowski
Johann Peter Salomon – niemiecki skrzypek
Michael Schmidt-Salomon – niemiecki filozof

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Salomonka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Wysp Salomona

Salomonka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Nowe Miasto.

1. zwykle największy, odpowiednio urządzony pokój, służący do przyjmowania gości; rzadziej: komplet mebli do takiego pokoju;
2. duży, elegancki lokal usługowy lub sklep (w tym znaczeniu wyraz nadużywany);
3. przestarzale: elitarne zebranie towarzyskie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) główny, dzienny pokój w mieszkaniu

(1.2) reprezentacyjny pokój w domu, rezydencji służący do przyjmowania gości

(1.3) komplet mebli do wyposażenia salonu (1.2)

(1.4) spotkanie towarzyskie w elitarnym gronie

(1.5) wystawa sztuki współczesnej

(1.6) elegancki, ekskluzywny sklep albo zakład usługowy

(1.7) salon gier

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

salon – reprezentacyjne pomieszczenie w większym apartamencie, willi czy pałacu
salon – wystawa sztuki, zwłaszcza paryska, istniejąca od XVII wieku
salon – impreza o charakterze wystawienniczo-kulturalnym, np. salon literacki, salon motoryzacyjny
salon – część ogrodu barokowego
salon – motoryzacyjny obiekt handlowy
Salon – francuskie miasto w regionie Akwitania
Salon – francuskie miasto w regionie Szampania-Ardeny
Salon – miasto w północnych Indiach, w stanie Uttar Pradesh
Salon (Salon.com) – amerykańska witryna internetowa
muzyka salonowa
wagon salonowy
Salon-de-Provence

(1.2) mały salon

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Saloniki

mały salon

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej Grecji;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Salonka

ekskluzywny wagon kolejowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kolej. ekskluzywny wagon kolejowy z salonem;

Salonka, wagon salonowy – specjalnie umeblowany, komfortowy wagon kolejowy przeznaczony do użytku wysokich urzędników lub władców, niekiedy innych osób. Wagony salonowe są własnością przewoźnika, udostępnianą na zamówienie, albo należą do osoby z nich korzystającej (np. władcy państwa). W Polsce normalnotorowymi salonkami dysponują PKP Intercity.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Salonokuchnia

pomieszczenie pełniące funkcję salonu i kuchni; kuchniosalon

Źródła:

SJP.pl

Salonowiec

książkowo: bywalec salonów, człowiek o wykwintnych manierach, wyrobiony towarzysko; światowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

dawna, obszerna peleryna damska z rękawami

Salopa – długie, wierzchnie okrycie damskie w formie peleryny, zwykle watowane lub na futrze, z kapturem, szczególnie modne w XVIII i XIX wieku.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Salopka

mała salopa

Źródła:

SJP.pl

Salowa

kobieta utrzymująca czystość i porządek w placówkach zdrowia, obsługująca w nich chorych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. kobieta zatrudniona przez szpital w celu utrzymywania pomieszczeń w czystości

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Salowy

przymiotnik od: sala

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. pracownik zatrudniona przez szpital w celu utrzymywania pomieszczeń w czystości

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z salą, dotyczący sali

przymiotnik

(3.1) archit. o kościele: jednonawowy

Salowy (rodzaj żeński salowa) – pracownik ochrony zdrowia, zajmujący się utrzymaniem czystości w placówkach ochrony zdrowia, w szczególności w salach szpitalnych (stąd nazwa). Podlegając służbowo (w szpitalach) pielęgniarzowi oddziałowemu, pełni także funkcje pomocnicze przy obsłudze chorych i opiece nad nimi.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Salpa

przedstawiciel gromady z rodziny osłonic

(1.3) choreogr. latynoamerykański taniec towarzyski o pochodzeniu karaibskim, tańczony do melodii salsy (1.2);

(1.4) geol. rodzaj wulkanu błotnego charakteryzujący się tym, że wydobywające się błoto wulkaniczne nie jest gorące; związany jest z występowaniem skał bitumicznych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

salsa – potrawa
salsa – taniec
salsa – gatunek muzyczny
salsa (wulkan)
Salsa – rodzaj pająków z rodziny krzyżakowatych
Salsa – amerykański film romantyczny z 1988 roku
Salsa – wczesnochrześcijańska męczennica z afrykańskiej Tipasy
Tommaso Salsa – włoski generał (1857-1913), uczestnik wojen kolonialnych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Salsefia

roślina z rodziny złożonych, jednoroczna lub dwuletnia, o jadalnych korzeniach, uprawiana w całej Europie; salcefia; kozibród lekarski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. kulin. nazwa systematyczna|Tragopogon porrifolius|ref=tak., jednoroczna lub dwuletnia roślina warzywna z rodziny astrowatych, o żółtawobiałych korzeniach, uprawiana w całej Europie;

(1.2) jadalny korzeń salsefii (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Salsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe w europejskiej części Rosji;

obrót ciała w powietrzu przez głowę

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) skok polegający na obrócenie się do przodu lub do tyłu w powietrzu;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

salto – skok akrobatyczny
Salto – film w reżyserii Tadeusza Konwickiego
Salto – australijski melodramat z 2004 roku w reżyserii Cate Shortland
Salto – miasto w Argentynie, w prowincji Buenos Aires
Salto – miasto w Argentynie, w prowincji Misiones
Salto – miasto w Brazylii, w stanie São Paulo
Salto – miasto w Urugwaju
Salto – departament Urugwaju
Salto – miejscowość w Portugalii w gminie Montalegre

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saluin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

imię męskie

1. uroczysta salwa oddana dla uczczenia jakiejś osoby lub jakiegoś wydarzenia;
2. oddanie honorów wojskowych;
3. pozdrowienie, uroczyste powitanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) salwy armatnie ku czci jakiejś osoby lub jakiegoś wydarzenia

(1.2) oddanie honorów wojskowych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Salut – nazwa złotej monety francuskiej z przełomu XIV-XV wieku
Program Salut – seria radzieckich stacji kosmicznych
- Salut 1 – pierwsza stacja kosmiczna, jaka znalazła się na orbicie okołoziemskiej w ramach radzieckiego programu Salut
- Salut 2 – radziecka stacja orbitalna
- Salut 3 – radziecka stacja orbitalna
- Salut 4 – radziecka stacja orbitalna
- Salut 5 – radziecka stacja orbitalna
- Salut 6 – radziecka stacja orbitalna
- Salut 7 – radziecka stacja orbitalna
Salut 001 – radioodbiornik produkcji radzieckiej
Salut – salwa honorowa
Salut narodowy – rodzaj salwy honorowej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Salutowanie

Salvador

obce imię męskie

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Brazylii;

Salvador – miasto we wschodniej Brazylii, nad Oceanem Atlantyckim. Historyczna nazwa to São Salvador da Bahia de Todos os Santos (Święty Zbawiciel z Zatoki Wszystkich Świętych) albo po prostu Bahia. Do 1763 roku stolica Brazylii (wtedy kolonii portugalskiej), obecnie popularny cel turystyczny z wieloma barokowymi budowlami. Aglomeracja liczy 4 miliony mieszkańców[].

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Salve

z łaciny: witaj, bądź pozdrowiony; ave

Salve – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Apulia, w prowincji Lecce.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 4556 osób, 142,4 os./km².

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Salwa

jednoczesny wystrzał na komendę kilku i więcej armat lub strzelb

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. wystrzelenie na komendę z wielu karabinów, armat lub dział

(1.2) przen. wybuch śmiechu wielu osób, braw itp.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Salwador

państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Salwadorze; Republika Salwadoru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Salwarsan

organiczna pochodna arsenu, klasyczny lek przeciwkiłowy; arsfenamina

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. farm. organiczna pochodna arsenu; pierwszy syntetyczny środek chemioterapeutyczny stosowany w leczeniu kiły i innych chorób wywołanych przez krętki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Salwator

dzielnica Krakowa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

(1.2) przest. inne określenie Zbawiciela, zapożyczone z łaciny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. toponim, nazwa osiedli w Krakowie i Trzebini;

(2.2) geogr. toponim, lokalna nazwa Placu Zbawiciela w Warszawie;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Salwator – imię męskie
Salwator – osiedle na Zwierzyńcu w Dzielnicy VII w Krakowie
Salwator – osiedle Trzebini
Salwator – nazwa miejscowa Placu Zbawiciela w Warszawie
Salwator - nazwa wydawnictwa w Krakowie
Salwator – jedna z postaci powieści Imię róży
Salwador

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z salwatorianami lub salwatoriankami, dotyczący salwatorianów lub salwatorianek

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do salwatorianów lub salwatorianek, będący ich własnością

Źródła:

Wiktionary

Salwatorski

przymiotnik relacyjny

rzeczownik, rodzaj nijaki

→ salwa

Patrz:salwa

Źródła:

(2.1) pot. hand. sklep samoobsługowy

(2.2) środ. mot. pojazd wykonany samodzielnie;

zaimek

(3.1) stpol. dziś gw-pl|Górny Śląsk. tu

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sam (handel)
Sam (motoryzacja)
Sam (maskotka)
Sam − edytor tekstu napisany przez Roba Pike
Sam − męskie anglosaskie zdrobnienie od imienia Samuel, także stare perskie imię męskie (sam oznacza 'śmierć', bądź 'ogień')
Sam − żeńskie anglosaskie zdrobnienia od imienia Samuela czy Samanta
Sam − powieść Adama Kamińskiego wydana w 2006 roku
Sam (właśc. Samwise Gamgee) − bohater powieści J.R.R. Tolkiena
Sam – bohater mitologii irańskiej, zwany również Sam Keresasp, Keresasp czy Garszasp
Wuj Sam
SAM (Surface-To-Air missile) − rakietowy system obrony powietrznej ziemia-powietrze
SAM − S-adenozylometionina, związek chemiczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sama

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. pot. małżonka

forma zaimka.

(1.1) gwara. więz. brzuch

(1.2) slang. mały plastikowy woreczek z zamknięciem strunowym służący do przechowywania i przenoszenia narkotyków

Samara (ros. Самара, w latach 1935–1991 Kujbyszew, cyrylica: Куйбышев) – miasto w Rosji, port rzeczny nad Wołgą. Stolica obwodu samarskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Samaranch

[czytaj: SAmarancz] nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Samarczyk

mieszkaniec Samary

Źródła:

SJP.pl

Samaria

1. starożytna kraina na Bliskim Wschodzie;
2. starożytne miasto, dziś stanowisko archeologiczne w Izraelu;
3. wąwóz i wioska na Krecie w Grecji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. bibl. kraina historyczna na obszarze Izraela i Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą;

(1.2) hist. starożytne miasto położone w Samarii (1.1); współcześnie ruiny;

(1.3) geogr. wąwóz położony w południowo-zachodniej części Krety w paśmie Gór Białych;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Samaria – starożytna kraina na Bliskim Wschodzie
Samaria – starożytne miasto, dziś stanowisko archeologiczne w Izraelu
Samaria – wąwóz na Krecie w Grecji
Samaria – wieś na Krecie w wąwozie Samaria
Judea i Samaria

Źródła:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Samarowy

→ samar

przenośnie o człowieku litościwym, niosącym pomoc innym (zwłaszcza chorym)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) bibl. przen. człowiek pełen miłosierdzia, śpieszący z pomocą chorym i potrzebującym

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Samarytanka

1. kobieta pomagająca chorym i słabym;
2. zakonnica, członkini Zgromadzenia sióstr benedyktynek samarytanek;
3. żeński stopień harcerski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. bibl. mieszkanka starożytnej Samarii

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Samarytanka – postać biblijna
Samarytanka – polska motorówka sanitarna
Samarytanka – stopień harcerski
„Samarytanka” – czasopismo Kościoła Zielonoświątkowego w RP
Samarytanka – południowo koreański film z 2003 roku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Samarytański

1. taki, jak u samarytanina, właściwy samarytaninowi; miłosierny
2. dotyczący Samarytan, właściwy Samarytanom

przymiotnik

(1.1) związany z Samarytanami albo Samarią

(1.2) przen. miłosierny

Źródła:

(1.1) kulin. danie kuchni południowoindyjskiej, bezmięsna zupa na bazie soczewicy i miąższu z owoców tamaryndowca z dodatkiem kompozycji przypraw;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sambar – potrawa
sambar – rodzaj ssaków

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sambenito

sukno z otworem na głowę noszone przez pokutników

Sambenito (z hiszp., etym. od "San Benito" Święty Benedykt) – ubiór ze zgrzebnego płótna, przywdziewany przez pokutników oraz skazanych przez inkwizycję w celu ich upokorzenia, podobny do szkaplerza.

Suknie koloru żółtego w czerwone krzyże (Krzyż świętego Andrzeja) przeznaczone były dla żałujących grzeszników, którzy mogli je nosić nawet aż do śmierci. Suknie z malowidłami demonicznymi nosili skazani na stos.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sambia

1. kraina historyczna w Prusach;
2. półwysep na Morzu Bałtyckim

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w Prusach, obecnie w Federacji Rosyjskiej;

(1.2) geogr. Półwysep Sambijski;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sambia – kraina historyczna
Sambia – półwysep na Morzu Bałtyckim
Sambia – lud papuaski

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sambijski

przymiotnik od: Sambia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sambią, dotyczący Sambii (krainy historycznej lub półwyspu)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sambo

rosyjska sztuka walki, odmiana walki wręcz, zawierająca elementy zapasów i judo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rosyjska sztuka walki;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sambo – rosyjska sztuka walki
Sambo – „trzy skarby” w buddyzmie
Sambo – stereotyp Afroamerykanina w folklorze amerykańskim

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sambodrom

platforma, na której tańczy się sambę podczas karnawału w Rio de Janeiro

Źródła:

SJP.pl

Sambor

miasto na Ukrainie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. adm. miasto w zachodniej Ukrainie;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sambor – imię męskie
Sambor I (1150–1205) – książę pomorski
Sambor II (zm. 1277/1278) – książę lubiszewsko-tczewski
Sambor – gatunek piwa
Sambor – herb szlachecki
Sambor – miasto
Sambor – dawna gmina wiejska w powiecie samborskim województwa lwowskiego II Rzeczypospolitej, z siedzibą w Samborze
Sambor – hromada terytorialna w rejonie samborskim obwodu lwowskiego
Sambor – stacja kolejowa w Samborze, w obwodzie lwowski

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Samborowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Samborowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Przeworno
Samborowice – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Pietrowice Wielkie

Źródła:

Wikipedia

Samborowo

Samborowo (niem. "Bergfriede") – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda

Wieś leży nad rzekami: Drwęcą i Poburzanką oraz częściowo nad Jeziorem Drwęckim, przy drodze krajowej nr 16 (Ogrodniki – Dolna Grupa) i linii kolejowej Ostróda – Iława.

Źródła:

Wikipedia

Samborski

→ Sambor (miasto na Ukrainie)

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Sambora, związany z Samborem, pochodzący z Sambora

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Powiat samborski (Galicja) – jednostka administracyjna Galicji
Powiat samborski (II Rzeczpospolita) – jednostka administracyjna II RP, w składzie woj. lwowskiego
Rejon samborski – jednostka administracyjna Ukrainy, w składzie obwodu lwowskiego
Antoni Samborski – polski rolnik i polityk
Bogusław Samborski – polski aktor
Tadeusz Samborski – polski polityk, dziennikarz, dyplomata i działacz kresowy
Tomasz Samborski – polski prezenter telewizyjny, dziennikarz muzyczny
Wołodymyr Samborski – ukraiński piłkarz

Samborza – wieża obronna nad bramą wjazdową.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Samborzec

wieś w Polsce

Samborzec – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, siedziba gminy Samborzec. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Historycznie położony jest w Małopolsce, w ziemi sandomierskiej.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Samborzecki

Sambuca

[czytaj: sambuka] likier włoski anyżkowo-owocowo-ziołowy, produkowany z kopru włoskiego, anyżu i kwiatów bzu czarnego

Sambuca – bezbarwny, pochodzący z Włoch likier anyżkowo-owocowo-ziołowy, zawierający zazwyczaj od 38 do 40% alkoholu. Jest produkowany na bazie kwiatów czarnego bzu (wł. "Sambuco"), anyżu gwiaździstego, kopru włoskiego, lukrecji oraz soków.

Sambuca wykorzystywana jest często do przygotowywania koktajli alkoholowych.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sambucus

[czytaj: sambukus] krzew lub małe drzewo z rodziny przewiertniowatych; bez

Źródła:

SJP.pl

Samcche

Samczy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jan Samek (1930-2007), historyk
Jan Samek (1937-1991), pilot, modelarz
Elżbieta Samek-Czapla – polska artystka i architektka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Samhainofobia

Wiktionary

Samijski

dotyczący Samos, wyspy na Morzu Egejskim

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Samos, dotyczący Samos

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Samin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Samin – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Bartniczka
Samin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Bartniczka
Samin – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Dąbrówno
Saminek

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: sam

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Samizdat

[czytaj: samizDAT]
1. zabroniona przez władze publikacja, wydawana na terenie byłego Związku Radzieckiego i w krajach byłego bloku komunistycznego;
2. środowiskowo: alkohol nielegalnie pędzony; samogon, bimber, księżycówka, krzakówka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. w ZSRR: nielegalna publikacja, wydawana bez zgody władz;

przedstawiciel jednego z dawnych ludów italskich zamieszkujących Samnium, część środkowej Italii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

przymiotnik od: Samoa, Samoa Amerykańskie, Samoa Zachodnie

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Samoa, dotyczący Samoa

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do Samoa, będący jego własnością

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

→ samobieżny

Patrz:samobieżny

Źródła:

SJP.pl

Samobieżny

przymiotnik relacyjny

potocznie:
1. gol strzelony własnemu bramkarzowi; bramka samobójcza;
2. działanie powodujące nieodwracalne straty lub szkody dla osoby działającej; samobójstwo;
3. celowe spowodowanie swojej śmierci; samobójstwo

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) sport. pot. bramka samobójcza

(1.2) przen. pot. sytuacja, w której sprawca zdarzenia sam sobie szkodzi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. samobójstwo

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Samobójca

ten, kto dokonał samobójstwa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba próbująca zabić samą siebie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Samobójczy

związany z samobójstwem

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący samobójstwa lub samobójcy, mający na celu samobójstwo

(1.2) grożący niebezpieczeństwem, bardzo śmiały, ryzykowny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Samobójczyni

kobieta samobójca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta celowo zabijająca samą siebie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Samobójstwo

zamierzone odebranie sobie życia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zabicie samego siebie;

(1.2) przen. działanie na własną szkodę

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Samochcąc

dawniej: z własnej woli, dobrowolnie

Źródła:

SJP.pl

Samochodnie

→ samochodny

→ samochód

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z samochodem, dotyczący samochodu

Patrz:samochód

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Samochodoza

nadmierne przemieszczanie się samochodami na jakimś obszarze

1. potocznie: zabawka w kształcie samochodu; resorak;
2. zdrobnienie od: samochód

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: samochód

(1.2) samochód-zabawka

Samochodzik – zabawka lub model w formie zminiaturyzowanego samochodu (zazwyczaj w rozmiarze od kilku do kilkudziesięciu centymetrów).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Samochodzikowy

przymiotnik

→ samochwalstwo, → samochwalca

Patrz:samochwalstwo, → samochwalca

doprowadzanie do własnego zniszczenia, rozpadu; autodestrukcja

Źródła:

SJP.pl

Samodestrukcyjny

→ samodestrukcja

Patrz:samodestrukcja

Źródła:

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. zob. samojedzki.

Źródła:

Wiktionary

Samodyscyplina

dyscyplina narzucona samemu sobie; dyscyplina wewnętrzna

Źródła:

SJP.pl

Samodział

tkanina wełniana lub lniana utkana na ręcznym warsztacie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. tkanina z wełny lub lnu tkana na ręcznym krośnie

(1.2) środ. przestępcze bimber

SJP.pl
Wiktionary

Samodzierżczyni

→ samodzierżca

1. potocznie: instrument samogrający albo aparat odtwarzający dźwięki
2. w problemistyce szachowej: przeciwieństwo zugzwangu
3. przenośnie: rola w sztuce dająca aktorowi pole do popisu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. instrument muzyczny lub mechanizm, samodzielnie wytwarzający dźwięki

(1.2) pot. coś łatwego do wykonania lub osiągnięcia, szybko przynoszącego efekt

(1.3) pot. rola teatralna lub filmowa łatwa do zagrania

(1.4) pot. temat w literaturze, filmie, sztuce itp. atrakcyjny i łatwy do przedstawienia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Samogwałciciel

ktoś, kto zaspokaja popęd płciowy bez udziału partnera, onanizuje się

Źródła:

SJP.pl

Samogwałt

podrażnianie własnych narządów płciowych w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych; ipsacja, onanizm, onania, masturbacja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. zaspokajanie popędu płciowego poprzez stymulację własnych narządów płciowych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Samogłoska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby;

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Samogłoskowy

przymiotnik od: samogłoska

Źródła:

SJP.pl

Samogłów

ryba z rodziny samogłowowatych, prawdopodobnie największa ryba kostnoszkieletowa, osiągająca do 333 cm długości i 2,3 tony wagi

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Mola mola|Linnaeus|ref=tak., gatunek morskiej ryby rozdymkokształtnej z rodziny samogłowowatych;

(1.2) icht. ryba z gatunku samogłów (1.1)

Samogłów, mola ("Mola mola") – gatunek morskiej ryby rozdymkokształtnej z rodziny samogłowowatych (Molidae).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Samohamowność

Samohamowność – właściwość układów mechanicznych polegająca na możliwości napędzenia go tylko z jednej strony.

Przykładem może być połączenie śruba-nakrętka, w którym układ może być napędzany tylko poprzez przyłożenie momentu siły obracającego nakrętkę, przyłożenie siły nacisku próbującego przesunąć nakrętkę nie spowoduje jej przesunięcia.

przymiotnik

(1.1) istniejący sam z siebie; powstały niezależnie od przyczyn zewnętrznych

rosyjska rasa psa zaprzęgowego

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Samojedzi – naród, inaczej Nieńcy
samojed – rasa psów

Samojedzi, także ludy samodyjskie – zbiorcza nazwa kilku autochtonicznych narodów zamieszkujących północno-zachodnią Syberię (Rosja). Posługują się językami z grupy samojedzkiej, należącej do rodziny uralskiej. Ludy te mają własne okręgi autonomiczne: Nieniecki i Jamalsko-Nieniecki.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Samojedzki

dotyczący Samojedów (ludu syberyjskiego), charakterystyczny dla Samojedów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kontrolowanie własnych działań; kontrola nad sobą

Samokontrola (samodyscyplina) – umiejętność kontrolowania swoich emocji i zachowań.

Badania z wykorzystaniem rezonansu czynnościowego ludzkiego mózgu pokazują, że samokontrola jest związana z pewnym obszarem grzbietowo-bocznej części kory przedczołowej, należącej do płata czołowego. Obszar ten jest odrębny od tych odpowiedzialnych za czynności zamierzone, postrzeganie intencji czy dokonywanie wyborów.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Samokontrolny

→ samokontrola

Patrz:samokontrola

Źródła:

SJP.pl

Samokreować

samokreować się - kreować własny wizerunek, kreować samego siebie

Źródła:

SJP.pl

Samokrytycyzm

krytyczna, obiektywna ocena siebie samego

SJP.pl
Wiktionary

Samokrytyka

1. krytycyzm wobec siebie;
2. publiczne przyznanie się do swoich błędów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyznanie się do błędów, najczęściej publiczne

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Samokształcenie

umiejętność wpływu na własny rozwój, przejmowanie zadania rozwijania i kształtowania kwalifikacji we własnym zakresie; autoedukacja, samowychowanie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Samokształceniowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. organizator samokształcenia

(1.1) daw. hand. wyłączne prawo do handlu czymś

Źródła:

Wiktionary

Samol

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bogusław Samol – generał broni Wojska Polskiego
Sylwester Samol – wojewoda jeleniogórski

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Samoleczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

Samolikwidator – urządzenie, które ma za zadanie wywołać wybuch pocisku (głowicy, torpedy) po pewnym czasie lotu, w wypadku gdyby pocisk nie trafił w cel, wyjdzie spod kontroli, albo w przypadku zakłóceń i awarii.

Samolikwidatory są stosowane głównie w pociskach artylerii przeciwlotniczej i lotniczej, a także w pociskach rakietowych typu „ziemia-powietrze” i „powietrze-powietrze”, „głębina wodna-ziemia” i „woda-powietrze”.

Źródła:

Źródła:

Wiktionary

Samolotowy

przymiotnik od: samolot

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z samolotem, dotyczący samolotu

przymiotnik dzierżawczy

SJP.pl

Samolubka

Źródła:

SJP.pl

Samolubnie

przysłówek

(1.3) wojsk. obrona kraju organizowana przez ludność cywilną

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

samoobrona powszechna – powszechny obowiązek obrony państwa
samoobrona (walka)
Samoobrona ludowa – formacja utworzona w Galicji w 1848 z ludności ruskiej
Samoobrony kresowe – polskie ochotnicze formacje wojskowe w latach 1918–1919
Polska samoobrona na Wołyniu – zgrupowania polskiej ludności cywilnej i oddziałów Armii Krajowej na Wołyniu w latach 1943–1944
partia Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej (w latach 1992–2000 działająca jako Przymierze Samoobrona)
partia Samoobrona (w latach 2010–2011 działająca jako Nasz Dom Polska – Samoobrona Andrzeja Leppera)
partia Samoobrona Narodu Polskiego (2005–2006, od 2006 działająca jako Obrona Narodu Polskiego)
partia Samoobrona Ruch Społeczny (2006–2007)
partia Samoobrona-Odrodzenie (2007–2008)
Związek Zawodowy Rolnictwa „Samoobrona”
Japońskie Siły Samoobrony – japońska „armia”

Samoobsługowość

→ samoobsługowy

Patrz:samoobsługowy

Źródła:

SJP.pl

Samoobsługowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) o sklepie, usługach itp.: taki, który nie wymaga personelu obsługującego

(1.2) o człowieku niepełnosprawnym: taki, który nie wymaga pomocy w codziennych czynnościach

Źródła:

Wiktionary

Samoocena

uszkodzenie własnego ciała lub nadwerężenie zdrowia, dokonywane w celu uniknięcia jakichś obowiązków lub dopełnienia nakazów rytualnych

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) celowe okaleczenie samego / samej siebie;

Samookaleczenie, samouszkodzenie, samozranienie ( self-harm, self-injury, self-inflicted violence) – zjawisko o wielu nazwach i definicjach, które można skrótowo określić jako celowe zranienie się.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kosmet. substancja nadająca skórze opalony wygląd, utrzymująca kolor przez kilka dni

Samoopalacz – środek kosmetyczny mający na celu nadanie skórze brązowego odcienia bez naświetlania skóry promieniami UV.

Samoopalacz imituje efekt naturalnej opalenizny, którą można uzyskać bez udziału słońca, nie prowadzi jednak do powstawania melaniny, naturalnego barwnika powstającego w skórze pod wpływem promieniowania UV. Dlatego też ten rodzaj zabarwienia nie chroni przed działaniem promieni słonecznych i skóra wymaga ochrony przed słońcem preparatami z filtrami ochronnymi.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Samoopalający

Samopas

bez opieki lub bez kontroli

przysłówek

(1.1) bez opieki, bez kontroli

(1.2) w pojedynkę, samotnie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Samopaska

dawniej: ladacznica, nierządnica

Źródła:

SJP.pl

Samopał

rodzaj dawnej rosyjskiej rusznicy

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. wojsk. prymitywna, długa ręczna broń palna, używana w XVI-XVII wieku w Europie Wschodniej; rodzaj rusznicy;

(1.2) łow. pułapka samostrzelna uruchamiana przypadkowo mechanizmem spustowym

(1.3) techn. urządzenie do odstraszania zwierzyny niszczącej nocą pola uprawne, od czasu do czasu strzelające ślepą amunicją

Samopał (z самопал) – staropolskie potoczne określenie długiej ręcznej broni palnej, używanej od XVI do XVII wieku na Ukrainie i w Rosji. Termin ten jest nieprecyzyjny i odnosił się do zróżnicowanych konstrukcji broni strzeleckiej.

przysłówek liczebnikowy

Źródła:

Wikipedia

Samopompujący

Samopylność

zdolność roślin do zapylania się własnym pyłkiem; autogamia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest samopylne

Samopylność, samozapylenie – forma autogamii występująca u roślin nasiennych. Polega na zapyleniu słupka pyłkiem pochodzącym z pręcików z tego samego kwiatu, lub innych kwiatów, ale rosnących na tej samej roślinie. W wyniku tego procesu nie następuje wymiana materiału genetycznego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

SJP.pl

Samoregulacyjny

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest samorodne

Źródła:

Wiktionary

Samorodny

przymiotnik

→ samorozwojowy

Patrz:samorozwojowy

Źródła:

SJP.pl

Samorozwojowy

→ samorozwój

→ samorzecznik

Patrz:samorzecznik

Źródła:

SJP.pl

Samorzeczniczy

wypowiadający się publicznie w imieniu swoim lub swojej grupy, broniąc jej praw, interesów itp.

Źródła:

SJP.pl

Samorzecznik

osoba, która publicznie wypowiada się w imieniu swoim lub swojej grupy, broniąc jej praw, interesów itp.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba autystyczna lub niepełnosprawna, która mówi we własnym imieniu o swoich prawach i potrzebach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Samorzutny

przymiotnik

(1.1) med. nauk. techn. zachodzący bez zewnętrznej przyczyny

Źródła:

Wiktionary

Samorząd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) adm. samodzielne i niezależne wykonywanie pewnych funkcji o charakterze administracyjnym przez określony organizm społeczny

(1.2) grupa osób działających lub pracujących w samorządzie (1.1)

Samos (gr. "Σάμος") – grecka wyspa na Morzu Egejskim, u wybrzeży Azji Mniejszej, w administracji zdecentralizowanej Wyspy Egejskie, w regionie Wyspy Egejskie Północne, w jednostce regionalnej Samos, w gminie Samos. Główną miejscowością wyspy jest Samos.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Samosa

indyjski pierożek nadziewany warzywami, mięsem lub serem, smażony w głębokim tłuszczu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. tradycyjna potrawa indyjska, trójkątny pierożek smażony na głębokim oleju;

Samosa ( समोसा) – potrawa kuchni indyjskiej; przekąska w postaci trójkątnego pierożka smażonego na głębokim oleju. Jako nadzienie służą najczęściej ostro przyprawione warzywa, mięso kurczaka lub ser panir.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Samosia

żartobliwie: samodzielna, rezolutna dziewczyna; zosia samosia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żart. o zbyt rezolutnej i samodzielnej dziewczynce

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Samosiejka

roślina, która wyrosła z nasienia zasianego w ziemi bez ingerencji człowieka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roślina, która wyrosła z nasiona opadłego z drzewa, krzewu itp.

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. powstały z samosiewu

Źródła:

Wiktionary

Samosioł

rdzenni mieszkańcy okolic Czarnobyla, którzy po katastrofie w 1986 r. nielegalnie powrócili do swoich domów lub odmówili ewakuacji

Źródła:

SJP.pl

Samospalenie

wyrażający nastrój swojskości, samorodny, swoisty

Źródła:

SJP.pl

Samosz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w północno-zachodniej Rumunii i w północno-wschodnich Węgrzech, lewy dopływ Cisy, powstaje z połączenia Małego Samoszu i Wielkiego Samoszu;

Samosz (węg. "Szamos", rum. "Someș", niem. "Somesch" lub "Samosch", łac. "Samus") – rzeka w północno-zachodniej Rumunii i w północno-wschodnich Węgrzech, lewy dopływ Cisy w zlewisku Morza Czarnego. Długość – 297 km (246 km w Rumunii, 51 km na Węgrzech), powierzchnia zlewni – 15 882 km² (15 217 km² w Rumunii, 665 km² na Węgrzech). Do długości Samoszu dolicza się często długość Małego lub Wielkiego Samoszu, stąd rozbieżności w danych.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Samosąd

samowolne ukaranie kogoś z pominięciem postępowania sądowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) samowolne osądzenie i ukaranie kogoś za przestępstwo bez postępowania sądowego;

Samosąd, lincz (ang. "lynch") – samowolne osądzenie i ukaranie domniemanego przestępcy przez osoby do tego nieuprawnione, pomijając postępowanie sądowe.

Za przykład samosądu może posłużyć spontaniczne wykonanie kary śmierci przez tłum krótko po wzbudzającym silne emocje zdarzeniu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Samosłyszalność

słyszenie własnego głosu w słuchawce telefonu

Samosłyszalność (lub efekt lokalny) – efekt występujący w aparacie telefonicznym polegający na słyszeniu własnego głosu w słuchawce telefonu. Spowodowane jest tym, że prąd wypływający z mikrofonu aparatu trafia do słuchawki.

Do eliminacji zjawiska lokalnego wykorzystuje się układ antylokalny np. w postaci mostka zrównoważonego, który rozdziela sygnał nadawany od odbieranego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Samotka

samotka marchwianka - gatunek błonkówki z rodziny lepiarkowatych

Samotka ("Hylaeus") – rodzaj pszczół samotnych z rodziny lepiarkowatych (Colletidae).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Samotna

kobieta samotna, niemająca bliskich, opuszczona

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Samotna – skała w grupie Skał Mirowskich na Wyżynie Częstochowskiej
Samotna – skała w miejscowości Mieroszów w Sudetach
Samotna – skała wspinaczkowa w Podzamczu

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Samotnia

1. miejsce niezamieszkałe, odludne, w którym ktoś przebywa w samotności; pustelnia, odludzie, ustronie, bezludzie;
2. życie samotne, odosobnione

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce pozbawione obecności innych ludzi

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pustelnia – miejsce odosobnienia
Schronisko PTTK „Samotnia” – schronisko turystyczne w Karkonoszach
Samotnia – przysiółek wsi Jurkowice w Polsce, położony w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Bogoria
Samotnia – utwór Charlesa Dickensa
- Samotnia – film-ekranizacja z 1920 roku,
- Samotnia – film-ekranizacja z 1922 roku,
- Samotnia – miniserial-ekranizacja z 1959 roku,
- Samotnia – miniserial-ekranizacja z 1985 roku,
- Samotnia – miniserial-ekranizacja z 2005 roku,
- Samotnia – słuchowisko radia BBC.

Samotniczek

kobieta żyjąca w samotności, stroniąca od ludzi; samotnica, mizantropka

Samotniczek ("Brucepattersonius") – rodzaj ssaków z podrodziny bawełniaków (Sigmodontinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Samotniczka

kobieta żyjąca w samotności, stroniąca od ludzi; samotnica, mizantropka

Źródła:

SJP.pl

Samotniczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest samotnicze; cecha tych, którzy są samotniczy

Źródła:

Wiktionary

Samotniczy

charakterystyczny dla samotnika - osoby stroniącej od ludzi, np. samotniczy tryb życia; pustelniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z samotnikiem, odnoszący się do samotnika

przymiotnik jakościowy

(2.1) odosobniony, samotny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Samotnie

przysłówek

1. osoba żyjąca w samotności, stroniąca od ludzi; odludek, mizantrop;
2. środowiskowo: żeglarz morski pływający samotnie;
3. slangowo: złodziej kieszonkowy kradnący bez wspólnika

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek samotny, unikający towarzystwa innych

(1.2) żegl. żeglarz pływający samotnie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Tringa ochropus|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

(2.2) zool. zwierzę, które żyje poza stadem

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

samotnik (Tringa ochropus) – ptak wędrowny z rodziny bekasowatych
samotnik – osoba unikająca kontaktów z innymi
samotnik – gra logiczna
Samotnik – sztuka teatralna autorstwa Roberta Andersona
Samotnik – francuski film z 1975
Samotnik – singel białoruskiego zespołu punkrockowego N.R.M.
Samotnik – część wsi Glinnik w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
Samotnik – skała położona w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach, w Górach Złotych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Samotnikostwo

życie w odosobnieniu, z dala od ludzi; samotnictwo, mizantropia, samotność, odludztwo

Źródła:

SJP.pl

Samotno

przysłówek

(1.1) przest. zob. samotnie.

Źródła:

Wiktionary

Samotność

1. odczuwany stan braku towarzystwa bliskiej osoby, opuszczenia przez innych;
2. życie w odosobnieniu, z dala od ludzi; samotnictwo, samotnikostwo, mizantropia, odludztwo

rzeczownik, rodzaj żeński

→ Samotraka

samodzielne (bez pomocy nauczycieli, a czasami nawet podręczników) zdobywanie wiedzy

Źródła:

SJP.pl

Samouczek

podręcznik do samodzielnej nauki jakiegoś przedmiotu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podręcznik przystosowany do samodzielnego uczenia się

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Samouczenie

proces uczenia się samodzielnie

Źródła:

SJP.pl

Samouczkowy

→ samouczek

w psychologii: wiedza o samym sobie; samopoznanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. wiedza zdobyta podczas nabywania doświadzeń i poznawania samego siebie;

Samowiedza – w psychologii to zespół przekonań i wartości odnoszących się do własnego funkcjonowania osobistego jednostki, a także psychologiczne pojęcie własnego "ja" z cechami charakteru, które wpływają na myślenie, uczucia, działania.

1. postępowanie tylko według własnej woli, ignorowanie czyichś nakazów, prawa; swawola, samowolność;
2. czyn będący wynikiem takiej postawy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) postępowanie jedynie według własnej woli, bez liczenia się z innymi czy lekceważąc prawo

(1.2) czyn wyrażający samowolę (1.1)

Samowola ( Самоволя) – wieś na Ukrainie w rejonie włodzimierskim obwodu wołyńskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Samowolka

1. potocznie: postępowanie wyłącznie według własnej woli, bez liczenia się z zakazami i obowiązującym prawem; samowola;
2. efekt postępowania niezgodnego z zasadami

Źródła:

SJP.pl

Samowolnie

przysłówek

(1.1) z własnej tylko woli, nie licząc się z innymi

Źródła:

Wiktionary

Samowolniej

stopień wyższy od przysłówka: samowolnie

Źródła:

SJP.pl

Samowolność

postępowanie tylko według własnej woli, ignorowanie czyichś nakazów, prawa; swawola, samowola

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest samowolne; cecha tych, którzy są samowolni

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Samowolny

książkowo:
1. postępujący tylko według własnej woli, działający wbrew zakazom i przepisom; nieposłuszny, niezdyscyplinowany;
2. będący wyrazem samowoli, np. samowolny czyn

przymiotnik

(1.1) postępujący według własnej woli, nie licząc się z innymi, z przepisami

umiejętność wpływu na własny rozwój, przejmowanie zadania rozwijania i kształtowania kwalifikacji we własnym zakresie; samokształcenie, autoedukacja

Samowychowanie – samorzutna praca człowieka nad ukształtowaniem własnego poglądu na świat, własnych postaw, cech charakteru i własnej osobowości – stosownie do założonych kryteriów, wzorów oraz ideałów. Rozwijanie w procesie wychowania rodzinnego czy szkolnego motywacji pobudzającej dzieci i młodzież do pracy nad sobą jest działaniem, które zwielokrotnia wpływ wychowawczy rodziny i szkoły.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Samowyleczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest samowystarczalne; cecha tych, którzy są samowystarczalni

Źródła:

Wiktionary

Samowystarczalny

zaspokajający własne potrzeby bez pomocy innych

przymiotnik

Źródła:

Wikipedia

Samozapłonowy

→ samozapłon

Patrz:samozapłon

Źródła:

SJP.pl

Samozaspokojenie

podrażnianie własnych narządów płciowych w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych; masturbacja, samogwałt, ipsacja, onanizm

Źródła:

SJP.pl

Samozatopienie

Samozatopienie – akt zniszczenia lub poważnego uszkodzenia jednostki pływającej przez własną załogę, polegający na umożliwieniu dostania się wody do wnętrza kadłuba.

sytuacja, w której osoba rozpoczyna działalność gospodarczą na własny rachunek, na własne ryzyko i na własną odpowiedzialność

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zniszczenie siebie samego

Źródła:

Wiktionary

Samozryw

miara wytrzymałości włókien i przędz na zerwanie; samozerwalność

Źródła:

SJP.pl

Samozwaniec

osoba bezprawnie przejmująca władzę; uzurpator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. osoba, która przywłaszcza sobie bezprawnie jakiś tytuł, godność albo stanowisko

Samozwaniec – osoba przywłaszczająca sobie jakiś tytuł lub godność.

Zjawisko znane jest w różnych kulturach, m.in. jako podawanie się za „prawdziwego” władcę lub za świętego.

Szczególnego rozmachu zjawisko to nabrało od czasów Smuty w Rosji, stając się zjawiskiem charakterystycznym dla kultury i mentalności rosyjskiej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Samozwańczy

bezprawnie przywłaszczający sobie jakiś tytuł albo prawa

przymiotnik relacyjny

SJP.pl
Wiktionary

Sampan

mała płaskodenna łódź wiosłowa lub żaglowa, używana we wschodniej Azji; szampun

Sampan – łódź lub mały statek, zwykle o konstrukcji drewnianej, przeznaczony do żeglugi rzecznej i przybrzeżnej we wschodniej Azji, częstokroć służący również za miejsce zamieszkania użytkującej go rodziny. Wyraz „sampan” pochodzi z j. chińskiego (舢板 "shānbǎn") i oznacza łódź.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sampel

dźwięk zapisany cyfrowo wykorzystywany w tworzeniu muzyki przy użyciu komputera lub samplera, zwykle pojedynczy dźwięk instrumentu muzycznego (np. trąbki, tamburynu), dowolnie przetworzony fragment innego utworu muzycznego lub inny odpowiedni odgłos (np. klaśnięcie); sample

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sampling

tworzenie muzyki przy użyciu sampli

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sampling – pojęcie muzyczne
sampling – pojęcie archeologiczne
sampling – pojęcie z zakresu reklamy
sampling – warunek Creative Commons

(1.1) umieszczać pocięte fragmenty utworów muzycznych zapisane w postaci cyfrowej w jednym utworze

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Samplowy

→ sampel

Patrz:sampel

Źródła:

SJP.pl

Sampras

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Samsa

Źródła:

Wikipedia

Samsara

w hinduizmie i buddyzmie: wędrówka dusz; sansara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. (w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie) kołowrót narodzin i śmierci (reinkarnacji);

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Samsara – album polskiego zespołu Czan
Samsara – album amerykańskiego zespołu Yakuza
Samsara – film dokumentalny Rona Fricke z 2011 roku
sansara – pojęcie z filozofii indyjskiej, w tym z filozofii tradycji hinduistycznych i buddyjskich

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Samsel

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Edward Samsel – polski biskup rzymskokatolicki
Karol Samsel – polski polonista i poeta
Roman Samsel – dziennikarz i korespondent zagraniczny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Samshu

[czytaj: samszu] chińska odmiana sake

Źródła:

SJP.pl

Samsieczynek

Samsieczynek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Mrocza nad Jeziorem Wielkim.

Na przeciwległym brzegu jeziora znajduje się duży rodzinny ogród działkowy "ROD Dąbrówka" z dominującą funkcją wypoczynkową (chociaż działkowicze uprawiają również warzywa i owoce). W latach 80 XX wieku teren ten znajdował się w zarządzie ZNTK Paterek.

Źródła:

Wikipedia

Samson

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. osoba samotna, stroniąca od innych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Samsonostwo

Samson z żoną; Samsonowie

Źródła:

SJP.pl

Samsonowicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Samsonowicz (1922-1944) – porucznik Armii Krajowej
Arnold Samsonowicz (ur. 1949) – poeta
Henryk Samsonowicz (1930-2021) – historyk, rektor UW
Ignacy Samsonowicz (1902-1956) – publicysta i działacz społeczny
Jan Samsonowicz (1944-1983) – działacz
Jan Samsonowicz (1888-1959) – geolog
Michał Samsonowicz (ur. 1998) – koszykarz
Zdzisław Samsonowicz (1944-1983) – inżynier mechanik

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Samsungowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z firmą Samsung

Źródła:

Wiktionary

Samszyce

Samszyce – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Osięciny.

Źródła:

Wikipedia

Samuel

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna;

(1.2) imię|polski|m.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Samuel – imię męskie
Samuel – postać biblijna
Samuel Peak – góra
Samuel – gmina
Samuel – włoski piosenkarz
Samuel – duchowny Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego
Samuel (ur. 1951) – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego
Samuel (Symeon Mysławski, 1731-1795/1796) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego
Samuel (1661-1723) – prawosławny patriarcha Aleksandrii
Samuel (Sawa Маširević, 1803-1870) – serbski biskup prawosławny
Samuel (Welde Samuel Tekeste Berhan, ur. 1962) – duchowny Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Samuela

imię męskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

SJP.pl

Samum

lokalna nazwa suchego, porywistego wiatru wiejącego na Saharze i często wywołującego burze piaskowe; chamsin, hamsin, samiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. gwałtowny, suchy i gorący południowy wiatr wiejący na pustyniach Afryki Północnej i Półwyspu Arabskiego oraz w ich sąsiedztwie;

Samum (z arab. "samma" = ‘truć’) – gwałtowny, suchy i gorący południowy wiatr wiejący na pustyniach Afryki Północnej i Półwyspu Arabskiego oraz w ich sąsiedztwie. Samumy wywołują burze pyłowe i piaskowe.

Występują najczęściej w okresie od kwietnia do czerwca. Zazwyczaj krótkotrwały, trwa 12-20 minut. Występuje przed nadejściem frontu chłodnego. Niesie bardzo duże ilości piasku i pyłu. W trakcie samumu temperatura silnie wzrasta (do 50 °C), zaś wilgotność spada do około 10%.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Samur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w południowym Dagestanie, uchodząca do Morza Kaspijskiego;

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Samura

dorosła samica świni domowej lub dzika; maciora; locha

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Samurajka

→ samuraj

Patrz:samuraj

Źródła:

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Jemenu;

Sana ( ‏صنعاء‎, "Ṣanʿāʾ") – stolica Jemenu, położona w zachodniej części kraju, w kotlinie na wysokości 2100–2300 m otoczonej wysokimi szczytami, siedziba administracyjna muhafazy Sana. W 2004 roku liczyła ok. 1,7 mln mieszkańców.

Sana jest zaliczana do najstarszych miast na świecie[]. Najwcześniejsze inskrypcje wspominające miasto datowane są na I wiek.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sanacja

1. uzdrowienie;
2. w II RP: obóz zwolenników Józefa Piłsudskiego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. pol. obóz zwolenników Józefa Piłsudskiego, którzy poparli dokonany przez niego przewrót majowy w 1926 r.;

(1.2) hist. pol. okres rządów Józefa Piłsudskiego po przewrocie majowym

(1.3) książk. uzdrowienie czegoś, np. stosunków politycznych i życia publicznego, w jakimś kraju

Sanacja ( sanatio, „uzdrowienie”) – potoczna nazwa obozu rządzącego w II Rzeczypospolitej w latach 1926–1939, powstałego i funkcjonującego początkowo pod przewodnictwem Józefa Piłsudskiego (zm. 1935); nazwa powstała w związku z głoszonym przez ten obóz hasłem „sanacji moralnej” życia publicznego (państwa i społeczeństwa), wysuwanym w toku przygotowań i w okresie przewrotu majowego (1926).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sanacyjny

związany z sanacją

zakład lecznictwa zamkniętego, położony najczęściej w miejscowości uzdrowiskowej, przeznaczony dla rekonwalescentów oraz przewlekle chorych, wymagających rehabilitacji lub utrwalenia wyników leczenia szpitalnego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. zakład leczniczy dla przewlekle chorych i rekonwalescentów

z łaciny: święty (w skrócie: s.)

Sanctus (łac. "święty") – aklamacja w części drugiej liturgii łacińskiej mszy wiernych, wykonywana po prefacji.

łac. "Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus, Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis."

pl. "Święty, Święty, Święty Pan, Bóg Zastępów. Pełne są niebiosa i ziemia chwały Twojej. Hosanna na wysokości."

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sancygniów

SJP.pl

Sandalin

rodzina roślin z rzędu sandałowców; sandałowate

Wiktionary

Sandały

but składający się z podeszwy i pasków lub rzemyków

Sandały – rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i pasków lub rzemyków, które utrzymują sandał na stopie. Niekiedy jeden z pasków przechodzi pomiędzy dużym palcem a następnym.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sandboarding

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

nazwisko

Sander – rodzaj drapieżnych ryb słodkowodnych z rodziny okoniowatych (Percidae).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sanders

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sanders – jednostka osadnicza w stanie Arizona, w hrabstwie Apache
Sanders – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Carroll
Sanders (ang. Sanders Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Pennington
hrabstwo Sanders (ang. Sanders County) – w stanie Montana
Bernie Sanders – polityk amerykański
Harland Sanders – amerykański przedsiębiorca, założyciel sieci KFC
Corrie Sanders – bokser południowoafrykański
Pharoah Sanders – amerykański muzyk jazzowy
Rupert Sanders – brytyjski reżyser
George Sanders – brytyjski aktor
Troy Sanders – amerykański muzyk metalowy
Rick Sanders – amerykański zapaśnik

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sanderson

nazwisko

Sanderson – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, siedziba administracyjna hrabstwa Terrell.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sandhi

w gramatyce: zmiany fonetyczne zachodzące w głoskach

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. zmiany zachodzące w głoskach (upodobnienia) na granicach morfemów (wewnętrzne) lub wyrazów (zewnętrzne);

Sandhi – zasady fonologiczne, które dotyczą zmian na przełomie morfemów lub słów. Zwykle służą ułatwieniu wymowy. Można podzielić je na wewnętrzne (zachodzące wewnątrz wyrazu) i zewnętrzne (zachodzące na przełomie wyrazów). Termin pochodzi pierwotnie z gramatyki sanskryckiej (wyraz संधि "saṃdhi" oznacza „łączenie”).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

(1.1) mieszkaniec Sandomierza

(1.2) osoba pochodząca z Sandomierza, urodzona w Sandomierzu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sandomierzanka

mieszkanka Sandomierza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Sandomierza

(1.2) kobieta pochodząca z Sandomierza, urodzona w Sandomierzu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sandr

bardzo płaski, rozległy stożek napływowy powstały w wyniku działalności wód polodowcowych, zbudowany ze żwirów i piasków; zandr; piaszczysko

Sandr – rozległy, bardzo płaski stożek napływowy zbudowany ze żwirów i piasków osadzonych i wypłukanych przez wody pochodzące z topnienia lądolodu. Powstaje podczas regresji lub postoju lądolodu na jego przedpolu.

Sandry zbudowane są z materiału piaszczystego i żwirowego ułożonego warstwami, jedna nad drugą (podobnie jak rzeczne ławice piaszczyste). Stanowią zwykle pokrywy o znacznej powierzchni (do kilku tysięcy km²).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sandra

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) zdrobn. Aleksandra

(1.3) zdrobn. Kasandra

(1.4) astr. planetoida o numerze katalogowym 1760;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sandra – imię żeńskie
Sandra – niemiecka piosenkarka pop i euro disco
Sandra – polski miesięcznik o robótkach ręcznych
Sandra – wieś w Estonii, w prowincji Viljandi, w gminie Suure-Jaani

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sandro

imię żeńskie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sandro Chaves de Assis Rosa (ur. 1973) – brazylijski piłkarz, zawodnik m.in. Pogoni Szczecin
Sandro (Sandro de Souza Yokota, ur. 1975) – brazylijski piłkarz
Sandro (Sandro Cardoso dos Santos, ur. 1980) – brazylijski piłkarz
Sandro Ranieri Guimarães Cordeiro (ur. 1989) – brazylijski piłkarz, zawodnik Queens Park Rangers
Sandro (ur. 1993) – niemiecki piosenkarz szlagierów
Sandro – postać z serii gier Heroes of Might and Magic

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sandrowy

przymiotnik od: sandr (zandr); zandrowy

Źródła:

SJP.pl

Sandwich

[czytaj: sandłicz] kanapka z dwóch złożonych razem kawałków chleba lub bułki; sandwicz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. kulin. zob. kanapka.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sandwich – miasto w Anglii, w hrabstwie Kent
- Sandwich – stacja kolejowa w Sanwich
Sandwich – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie DeKalb
Sandwich – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Carroll
Sandwich – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Barnstable
Sandwich – jednostka osadnicza w stanie Massachusetts, w hrabstwie Barnstable
Sandwich (ang. Sandwich Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie DeKalb
Sandwich (ang. Sandwich Town) – gmina w stanie Massachusetts, w hrabstwie Barnstable
Sandwich (ang. Sandwich Town) – gmina w stanie New Hampshire, w hrabstwie Carroll
Earl of Sandwich – tytuł noszony przez głowę jednej z linii rodu Montagu
John Montagu, Earl of Sandwich (ur. 1718, zm. 1792) – brytyjski arystokrata i polityk, był wynalazcą trójkątnej kanapki z paru warstw chleba znanej jako sandwich.
Sandwich Islands – starsza nazwa Wysp Hawajskich

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) spoż. złożona podwójnie kanapka z wędliną i/lub serem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. rzad. człowiek obnoszący po mieście dwustronne reklamy na plecyecach i na piersiach

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sandżakiem (krainą w Serbii i Czarnogórze)

Źródła:

Wiktionary

Sandżak

w dawnej Turcji część wilajetu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

dyscyplina sportowa

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. dyscyplina zaliczana do sportów zimowych, polegająca na zjeżdżaniu sankami z toru sztucznego lub naturalnego;

Saneczkarstwo lub inaczej sport saneczkowy – jedna z dyscyplin zaliczanych do sportów zimowych. Wyścigi na sankach sportowych są rozgrywane na torach sztucznych lub naturalnych, w konkurencji kobiet i mężczyzn, indywidualnie i w dwójkach. O zwycięstwie decyduje łączny czas przejazdów, tzw. ślizgów. Zazwyczaj są to dwa ślizgi.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saneczkarz

osoba uprawiająca saneczkarstwo; saneczkowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. zawodnik uprawiający saneczkarstwo

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Saneczki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zdrobn. od: sanki

Sanepidowski

→ sanepid

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sanger – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Fresno
Sanger – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Denton
Margaret Sanger

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sangha

[czytaj: sangcha lub sanga] w buddyzmie: gmina religijna lub wspólnota zakonna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wspólnota mnichów buddyjskich lub świeckich wyznawców buddyzmu;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sangha – wspólnota buddyjska
Sangha – rzeka w Afryce
Sangha – region w Republice Konga
Sanga – grupa etniczna z Demokratycznej Republiki Konga

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sango

język urzędowy Republiki Środkowoafrykańskiej

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. jeden z języków urzędowych w Republice Środkowoafrykańskiej;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sangria

napój popularny w Hiszpanii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. tradycyjny hiszpański chłodny napój o krwistoczerwonej barwie, przygotowywany z wina i owoców wzmacnianych mocniejszym alkoholem;

Sangría – tradycyjny hiszpański napój alkoholowy. Produkowana jest z wina z dodatkiem owoców, soków owocowych, lodu oraz wzmacniaczy smakowych w postaci różnych winiaków lub innych trunków.

Nazwa sangría (z hiszpańskiego: krwawienie) została nadana temu trunkowi ze względu na jego głęboki czerwony kolor. Pochodzi ze wschodniego wybrzeża hiszpańskiego (region Walencji), skąd rozprzestrzeniła się na całym Półwyspie Iberyjskim.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sangwina

1. czerwonobrunatna kredka używana do szkiców i rysunków;
2. rysunek, szkic wykonany tą kredką

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miękka, czerwono-brązowa kredka używana do szkicowania lub rysowania;

(1.2) rysunek wykonany sangwiną (1.1)

(1.3) technika plastycznyastyczna wykorzystująca sangwinę (1.1)

rzadki minerał z grupy skaleni, jedna z trzech (oprócz ortoklazu i mikroklinu) odmian polimorficznych skalenia potasowego, niekiedy wykazuje efekty optyczne charakterystyczne dla kamieni księżycowych, występuje w skałach wylewnych m.in. ryolitach, trachitach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

→ sanie

Patrz:sanie

Źródła:

SJP.pl

Sanitaria

urządzenia sanitarne

Źródła:

SJP.pl

Sanitariat

1. urządzenie sanitarne (np. wanna, umywalka, sedes);
2. pomieszczenie sanitarne (np. ubikacja, łazienka)

→ sanitarysta

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sanka – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Krzeszowice
Sanka – potok, prawy dopływ rzeki Stradomka
Sanka – potok, lewy dopływ rzeki Wisła

Źródła:

Wikipedia

Sankada

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przejażdżka sankami dla przyjemności, dla zabawy

Źródła:

Wiktionary

Sankarz

1. osoba powożąca saniami;
2. osoba wytwarzająca sanie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. rzemieślnik zajmujący się wyrabianiem sań, sanek

(1.2) przest. osoba wożąca ludzi saniami w celach zarobkowych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sankcja

część normy prawnej, określająca skutek naruszenia dyspozycji tej normy w warunkach określonych jej hipotezą; niekiedy uznawana za odrębną normę (tzw. sankcjonującą)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. polit. określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa

(1.2) praw. nadanie mocy prawnej danemu aktowi przez wyższą instancję

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sankcja społeczna
sankcje w prawie
sankcja (element normy prawnej)
sankcje międzynarodowe
sankcje gospodarcze
sankcja administracyjna
sankcja pragmatyczna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sankcje

Sankcyjność

→ sankcyjny

Patrz:sankcyjny

Źródła:

SJP.pl

Sankcyjny

→ sankcja

Patrz:sankcja

Źródła:

SJP.pl

Sankhia

indyjski system filozoficzny uznający autorytet Wed, teoretyczna podstawa jogi

Źródła:

SJP.pl

Sankhja

najstarszy z filozoficzno-religijnych systemów indyjskich stanowiący zaplecze klasycznej jogi

Sankhja ( सांख्य, sāṁkhya) – dualistyczny, ortodoksyjny, to znaczy uznający autorytet wed, system filozofii indyjskiej. Według Sankhji świat powstał w wyniku współdziałania dwóch zasad: ducha – "purusza" i materii – "prakryti" Istotą jak każdego klasycznego systemu indyjskiego jest nauka o wyzwoleniu. Kierunek ten określa kondycje człowieka i naucza w jaki sposób zdobyć zrozumienie wyzwalające.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sanki

pojazd na płozach używany głównie przez dzieci do zjeżdżania z pagórków, a także przez sportowców w zawodach saneczkarskich

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zdrobn. od: sanie

(1.2) małe sanie do zaprzęgu

(1.3) sport. niewielki pojazd do sportowego lub rekreacyjnego zjeżdżania z góry po śniegu

(1.4) techn. część maszyny lub przyrządu wykonująca ruch ślizgowy

(1.5) środ. fot. zob. gorąca stopka.

(1.6) slang. areszt tymczasowy

Sanki – sprzęt wyposażony w płozy, przeważnie służący do poruszania się po śniegu lub lodzie. Używane zazwyczaj do zabawy lub sportów zimowych. Duże sanki to sanie.

Specjalnego rodzaju sanek sportowych używa się do sportów zimowych, np. wyścigów saneczkarskich.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

→ sanki

przymiotnik

(1.1) związany z sankami

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sanktuaryjny

→ sanktuarium

przymiotnik od: San Marino

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa San Marino

(1.2) odnoszący się do miasta San Marino

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sanna

1. jazda saniami;
2. droga usłana śniegiem, po której można jeździć saniami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. jeżdżenie saniami

(1.2) książk. droga usłana śniegiem, po której można jeździć saniami

forma przymiotnika.

(2.1) lp. ż. daw. zob. sanny.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sanna – wieś w Szkocji
Sanna – rzeka, dopływ Wisły
Sanna – struga, dopływ Łęgu
Sanna – rzeka, dopływ Innu
szwedzkie zdrobnienie od Zuzanny
Elżbieta Sanna
Sanna Stén – fińska wioślarka
Sanna Marin – fińska polityk, premier Finlandii (w latach 2019-2023)
Sanna Nielsen – szwedzka piosenkarka
Sanna Nyassi – gambijski piłkarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sannicki

→ Sanniki

miasto i gmina w Polsce

Sanniki – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie gostynińskim, w gminie Sanniki, której jest siedzibą. Uzyskały status miasta z dniem 1 stycznia 2018.

Administracyjnie Sanniki mają status sołectwa.

Miejscowość jest położona na Równinie Kutnowskiej, jest lokalnym ośrodkiem obsługi regionu i węzłem drogowym, stykają się tu drogi wojewódzkie nr 577, nr 583, nr 584 oraz droga powiatowa do Słubic.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sannjasin

wg hinduizmu: człowiek, który wyrzekł się świata, asceta

Źródła:

SJP.pl

Sanny

przymiotnik

(1.1) daw. związany z saniami: odbywający się saniami, nadający się do jazdy saniami

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) D. lp. zob. sanna.

Źródła:

Wiktionary

europejski koncern farmaceutyczny

Źródła:

SJP.pl

Sanok

miasto w województwie podkarpackim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. powiatowe miasto w Polsce, w województwie podkarpackim;

(1.2) geogr. adm. gmina wiejska w Polsce, w województwie podkarpackim, z siedzibą władz w Sanoku (1.1)

(1.3) geogr. potok w Rosji i na Ukrainie, prawobrzeżny dopływ Worsklicy;

SJP.pl

Sansewieria

Patrz:sanskrytologia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sanskrytolożka

→ sanskrytolog

Santi – drugi studyjny album amerykańskiej grupy rockowej The Academy Is... nagrany w 2007 roku.

Źródła:

Wikipedia

Santiago

1. stolica Chile;
2. obce imię męskie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Chile;

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Santon

1. święty w krajach muzułmańskich;
2. derwisz uważany przez lud za świętego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. czwarty wiek późnej okresu geologicznego kredy;

(1.2) w południowej Francji: mała, gliniana figurka zwykle przedstawiająca świętego do szopki lub ludowe postacie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) rel. święty w krajach muzułmańskich, zwykle derwisz uważany za świętego przez lud

Santon (ang. "Santonian")

Stratotyp dolnej granicy santonu nie jest jeszcze zatwierdzony. Granica opiera się na pierwszym wystąpieniu małża "Cladoceramus undulatoplicatus".

Nazwa pochodzi od miejscowości Saintes w zachodniej Francji.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Santonina

związek organiczny, będący pochodną naftalenu, stosowany jako środek przeciw glistnicy

Źródła:

SJP.pl

Santorba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara konspiracyjno-partyzancka: torba sanitarna

Źródła:

Wiktionary

Santorski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Santoryn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wulkaniczna wyspa na Morzu Egejskim;

ozdobna roślina doniczkowa z rodziny ostrojowatych; fiołek afrykański, sępolia, saintpaulia

Źródła:

SJP.pl

Santur

indyjski instrument strunowy, chordofon mający 70 strun

instrument muzyczny z grupy idiofonów szarpanych, służący do akompaniamentu przy śpiewie, używany w Afryce, zwłaszcza w Kongo; canca

Sanza – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Salerno.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 3007 osób, 23,9 os./km².

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Saola

saola wietnamska - leśny bawół występujący w Wietnamie i Laosie

Źródła:

SJP.pl

Saona

rzeka we Francji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka we wschodniej części Francji, prawy dopływ Rodanu;

Na tę stronę wskazuje „Saône”. Zobacz też: Saône – miasto we Francji, Saona – wyspa Dominikany.

Saona ( Saône) – rzeka we wschodniej części Francji. Długość – 480 km, powierzchnia zlewni – 30 tys. km². Prawy dopływ Rodanu.

Źródła Saony znajdują się u podnóża Wogezów. Jest dziewiątą co do długości rzeką Francji. Saonę dzieli się tradycyjnie na trzy części: "Haute" (Górna), "Petite" (Mała) i "Grande" (Wielka) Saône.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saoński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Saoną, dotyczący Saony

Źródła:

Wiktionary

Sap

1. (zwykle w liczbie mnogiej) podmokła, mało żyzna gleba piaskowa, występująca na stokach wzgórz z wodami wysiąkającymi; sapa;
2. rzadko: odgłos wydawany przez człowieka (lub zwierzę) oddychającego z trudem; sapanie

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca ciężkie oddychanie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sap – minialbum zespołu muzycznego Alice in Chains z 1992
Le Sap – miejscowość we Francji
Sap – wieś na Słowacji w powiecie Dunajská Streda

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sapa

1. (zwykle w liczbie mnogiej) mało żyzna, podmokła gleba piaskowa, występująca na stokach wzgórz z wodami wysiąkającymi; sap;
2. rów kopany pod ogniem nieprzyjaciela, umożliwiający podejście do obiektów obronnych;
3. ryba z rodziny karpiowatych, spokrewniona z leszczem; klepiec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sapa (Ballerus sapa) – ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych.
Sapa lub Sa Pa – miasto w północnym Wietnamie, w prowincji Lao Cai, w regionie Północny Zachód.
SAPA – agencja prasowa z RPA

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sapać.

Źródła:

Wiktionary

Sapard

SAPARD (ang. "Special Accession Programme for Agriculture and Rural Development") – unijny program finansowego wspierania programów dostosowywania rolnictwa do gospodarki rynkowej w krajach stowarzyszonych, oczekujących na członkostwo w Unii Europejskiej. Powstał w 1999 roku, w celu udzielenia pomocy krajom kandydującym w przygotowaniach do wzięcia udziału we Wspólnej Polityce Rolnej.

Źródła:

Wikipedia

Sapać

oddychać ciężko, przez nos, wydając charakterystyczne odgłosy

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. sapnąć)

(1.1) oddychać ciężko, wydając charakterystyczne odgłosy

(1.2) o lokomotywie parowej: wydawać charakterystyczny odgłos przy wypuszczaniu pary

czasownik zwrotny niedokonany sapać się (dk. brak)

(2.1) slang. podskakiwać, rzucać się

(2.2) slang. mieć pretensje o coś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sapała

oddychać ciężko, przez nos, wydając charakterystyczne odgłosy

Źródła:

SJP.pl

Sapałówka

wieś w Polsce

Sapałówka (niem. "Ostau", do 1938 "Sapallen") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie gołdapskim, w gminie Banie Mazurskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Saper

1. żołnierz zajmujący się rozminowywaniem i minowaniem;
2. żołnierz wojsk inżynieryjnych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. żołnierz lub funkcjonariusz zajmujący się materiałami wybuchowymi i ich rozbrajaniem, a także robotami inżynieryjnymi;

Saper – osoba zajmująca się zawodowo materiałami wybuchowymi, szczególnie ich rozbrajaniem. Istnieją specjalne formacje rozbrajania niebezpiecznych materiałów w wojsku oraz w policji. Formacją grupującą saperów w armii są pododdziały wojsk inżynieryjnych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saperek

potocznie: but z krótką cholewką noszony przez saperów; saperka

Źródła:

SJP.pl

Saperka

krótka łopata

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl
Wiktionary

Sapir

[czytaj: SEpir] nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anna Brechta Sapir Abulafia
Edward Sapir
- Hipoteza Sapira-Whorfa
Isaj Dawidowicz Sapir
Pinchas Sapir

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ciężki sapiący oddech u niemowlęcia najczęściej spowodowany ostrym wirusowym nieżytem nosa

(1.2) rzad. sapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. reakcja chemiczna pomiędzy ługiem a kwasami tłuszczowymi

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

przeobrażenie tłuszczowo-woskowe
zmydlanie

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Saponina

roślinny związek organiczny, wykorzystywany w produkcji środków piorących i w lecznictwie

Źródła:

SJP.pl

Sapropelowy

przymiotnik od: sapropel

Źródła:

SJP.pl

Sapropteryna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. syntetyczna tetrahydrobiopteryna stosowana przy leczeniu niedoboru tetrahydrobiopteryny i fenyloketonurii

Sapropteryna (łac. "sapropterinum") – organiczny związek chemiczny, syntetyczny odpowiednik naturalnie występującej w organizmie tetrahydrobiopteryny (BH4), stosowany w leczeniu fenyloketonurii i hiperfenyloalaninemii spowodowanej niedoborem tetrahydrobiopteryny.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Saprotrof

organizm cudzożywny pobierający energię z martwych szczątków organicznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. organizm odżywiający się martwą materią organiczną;

rzeczownik, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) hist. od VII/VIII w., zbiorcza nazwa słowiańskich najemników i niewolników w średniowiecznym świecie arabskim;

(1.2) informacje dostępne w źródłach arabskich odnoszące się do kultury materialnej, społecznej i duchowej Słowian

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sarabanda

1. starohiszpański taniec o żywym tempie
2. forma stylizowana tego tańca wchodząca w skład suity barokowej jako trzecia stała jej część

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choreogr. żywy taniec hiszpański;

Sarabanda – powolny taniec dworski, pochodzenia prawdopodobnie perskiego, rozpowszechniony w Hiszpanii od pocz. XVI w., tańczony także w Anglii i Francji. Ze względu na przesycone erotyką pozy tańczących, pozostawał przez wiele lat tańcem zabronionym w katolickiej Hiszpanii.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saracen

średniowieczna moneta arabska

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wyznawca Islamu

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Saraceni
saracen – średniowieczna moneta
FV603 Saracen – brytyjski transporter opancerzony

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saraceni

w starożytności: koczownicze plemiona arabskie żyjące na stepach północno-zachodniej Arabii i Półwyspu Synajskiego

rosyjski strój kobiecy rozpowszechniony w Europie w XVII-XVIII w.

Sarafan (ros. Сарафан) – rodzaj długiej sukni, często bez rękawów, z wysoką talią, rozszerzanej ku dołowi, zaś z przodu zazwyczaj rozpinanej lub rozciętej. Sarafan był rozpowszechniony w centralnej i wschodniej Europie w XVII–XVIII stuleciach. W Rosji stroje te były noszone przez chłopki z regionów centralnych i północnych oraz Powołża. Słowo „sarafan" pochodzi z języka perskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Saragoski

przymiotnik od: Saragossa

przymiotnik

(1.1) związany z Saragossą, dotyczący Saragossy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Saragossa

miasto w Hiszpanii; Zaragoza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-wschodniej Hiszpanii;

seraj;
1. w krajach muzułmańskich: pałac sułtana;
2. w tradycyjnym domu muzułmańskim: wydzielona część mieszkalna, przeznaczona dla kobiet; harem

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna, żona patriarchy Abrahama

(1.2) rzad. imię|polski|ż.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) hist. geogr. nazwa dwóch miast (Stary Saraj i Nowy Saraj) będących najważniejszymi ośrodkami Złotej Ordy;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Saraj – pierwotne imię Sary, żony Abrahama
Saraj Berke – stolica Złotej Ordy
Saraj – miasto w Macedonii
Saraj – dawna osada na Litwie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język saramakański;

Źródła:

Wiktionary

Saramonowicz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Saratoga – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Santa Clara
Saratoga – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Randolph
Saratoga – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Wilson
Saratoga – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Saratoga
Saratoga – miejscowość w stanie Wyoming, w hrabstwie Carbon
Saratoga – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Wood
Saratoga (ang. Saratoga Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Howard
Saratoga (ang. Saratoga Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Grundy
Saratoga (ang. Saratoga Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Marshall
Saratoga (ang. Saratoga Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Howard
Saratoga (ang. Saratoga Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Winona
Saratoga (ang. Saratoga Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Holt

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Saratow

miasto w Rosji; Saratów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Saratów – miasto w Rosji
Saratow – rosyjski okręt wojenny zatopiony w 2022 r.

(1.1) związany z Saratowem, dotyczący Saratowa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Saratów

miasto w Rosji; Saratow

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica obwód saratowskiego;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sarbinowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Żnin
Sarbinowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Dobiegniew
Sarbinowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Poniec
Sarbinowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Swarzędz
Sarbinowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Mielno
Sarbinowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Dębno; miejsce bitwy pod Sarbinowem (1758)
Sarbinowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Myślibórz
Sarbinowo – dawna gromada w powiecie chojeńskim
Sarbinowo – dawna gromada w powiecie gostyńskim
Sarbinowo – dawna gromada w powiecie koszalińskim
Sarbinowo – dawna gromada w powiecie poznańskim
Sarbinowo – nieczynny wąskotorowy przystanek kolejowy w Sarbinowie Drugim, w powiecie żnińskim

Sarcia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Sara

Źródła:

Wiktionary

Sard

minerał, odmiana chalcedonu

Sard (także: Sarder) – gemmologiczna nazwa brunatnej, półprzezroczystej odmiany chalcedonu. Nazwa pochodzi od Sardiku – starożytnej miejscowości w Azji Mniejszej słynącej z obróbki tych kamieni i wyrobu wspaniałej biżuterii.

Odmiana chalcedonu - słabo przezroczysta; brązowoczerwona lub brązowa (zabarwienie wywołane jest wrostkami związków żelaza, przeważnie limonitu). Warstewki są bardzo delikatne. Nie ma wyraźnego rozgraniczenia z karneolem, z którym razem występuje i ma podobne zastosowanie.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sarda

drapieżna ryba z rodziny makrelowatych; bonito; pelamida

Sarda (łac. "Sardanensis") – stolica historycznej diecezji w Dalmacji Superiore, sufragania również historycznej archidiecezji Doclea w rejonie Epir, współcześnie miejscowość Szkodra w Albanii. Obecnie katolickie biskupstwo tytularne.

Sardelowate

rodzina ryb z rzędu śledziokształtnych

Sardelowate (Engraulidae) – rodzina niewielkich, pelagicznych ryb należących do ryb promieniopłetwych z rzędu śledziokształtnych (Clupeiformes), blisko spokrewniona ze śledziowatymi, od których różni się budową pyska. Wiele gatunków ławicowych, zwłaszcza sardela peruwiańska i sardela europejska, ma duże znaczenie gospodarcze, połowy sardelowatych sięgają 25% wśród wszystkich śledziokształtnych.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sardelowaty

o cechach sardelowatych (rodzina ryb)

Źródła:

SJP.pl

Sardelowy

→ sardela

Patrz:sardela

Źródła:

SJP.pl

Sardoniczny

książkowo: szyderczy, złośliwy, sarkastyczny

przymiotnik

wyspa na Morzu Śródziemnym

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. duża włoska wyspa na Morzu Śródziemnym;

(1.2) geogr. adm. region administracyjny we Włoszech obejmujący Sardynię (1.1) i przyległe wyspy

Sardynia ( Sardegna, Sardigna) – skalista wyspa, druga pod względem powierzchni na Morzu Śródziemnym (po Sycylii). Wraz z pobliskimi wyspami tworzy region administracyjny we Włoszech.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sardynianka

mieszkanka Sardynii (wyspy na Morzu Śródziemnym); Sardynka

Źródła:

SJP.pl

Sardynka

ryba morska z Atlantyku, Morza Czarnego i Śródziemnego; ceniona dla smacznego mięsa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych;

(1.2) kulin. danie lub produkt spożywczy z sardynek (1.1)

Sardynka, sardyna, pilchard – zbiorcze nazwy grupy jadalnych ryb z rodziny śledziowatych (Clupeidae), początkowo odnoszone do sardynki europejskiej ("Sardina pilchardus"), z czasem objęły inne, blisko z nią spokrewnione i bardzo podobne gatunki. Obecnie nazwy "sardynki", "sardyny" lub "pilchardy" stosowane są dla ryb z rodzajów:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sardynki

ryba morska z Atlantyku, Morza Czarnego i Śródziemnego; ceniona dla smacznego mięsa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sardynka – określenie grupy jadalnych ryb
Sardynki – włoski ruch protestu

Źródła:

Źródła:

Wiktionary

Sarema

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. estońska wyspa na Morzu Bałtyckim;

Sarema dawniej zwana Ozylią ( Saaremaa, i Ösel, Øsel, Osilia, Э́зель – "Ezel") – największa wyspa należąca do Estonii, położona na Bałtyku na południe od wejścia do Zatoki Fińskiej, odgradzająca Zatokę Ryską od pełnego morza. Od Hiumy oddzielona jest cieśniną Soela väin, od stałego lądu Cieśniną Irbeńską. Jest największą wyspą Prowincji Saare. Jej powierzchnia wynosi 2673 km² (91,5% powierzchni prowincji), a liczba ludności 31,4 tys. (94,1%).

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Saremski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Saremą, dotyczący Saremy

Źródła:

Wiktionary

Sareneczka

zdrobnienie od: sarenka

Źródła:

SJP.pl

Sarenka

zdrobnienie od: sarna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: sarna

(1.2) mała sarna

(1.3) pot. żart. mały pies o długich, chudych łapach

Sarenka – struga, lewy dopływ Bugu o długości 10,65 km i powierzchni zlewni 84,95 km².

Struga płynie w gminie Sarnaki w województwie mazowieckim. Przepływa przez Sarnaki, Franopol i Bużkę.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sarepski

przymiotnik od: Sarepta (miejscowość w Rosji)

imię mezopotamskich władców państwa akadyjskiego i asyryjskiego

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sargon Wielki (Akadyjski)
Sargon I (Asyryjski)
Sargon II (Asyryjski)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sargus

roślinożerna ryba z rodziny prażmowatych

Sargus ("Diplodus sargus") – gatunek morskiej ryby z rodziny prażmowatych (Sparidae).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sari

suknia kobieca popularna w Indiach, Sri Lance i Indonezji

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) tradycyjny indyjski strój kobiecy;

Sari (także pisane saree) – tradycyjna część garderoby zakładana przez kobiety na subkontynencie indyjskim. Ta część garderoby jest znana pod różnymi nazwami w rozmaitych językach indyjskich: w hindi, gujarati i marathi znane jest jako sari, w kannada jako seere, telugu jako cheera i w tamil jako podavai.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sarin

związek fosforoorganiczny, bojowy środek paraliżujący

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. wojsk. bojowy środek trujący mający działanie paraliżujące;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sarinda

indyjski instrument smyczkowy

Sarinda – bengalski instrument smyczkowy, przypominający skrzypce. Ma jedno pudło rezonansowe z trzema strunami. Pudło rezonansowe ma głębokie wycięcia po bokach, ułatwiające operowanie smyczkiem.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sarisa

długa włócznia piechoty macedońskiej; sarissa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. włócznia starożytnej piechoty macedońskiej, długa na 4-6 m, składana na połowy łączone metalową tuleją;

Sarisa, sarysa (stgr. σάρισα) – długa włócznia macedońskiej piechoty, używana później w armiach hellenistycznych.

Pod koniec pierwszej połowy IV wieku p.n.e. wprowadzona do uzbrojenia ciężkozbrojnej piechoty (pedzetajrów) przez króla Filipa II.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sarissa

długa włócznia piechoty macedońskiej; sarisa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. zob. sarisa.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sarissa – długa włócznia piechoty doby hellenistycznej stanowiąca podstawę do tworzenia falangi typu macedońskiego
Sarissa – projekt Open Source zapewniający wspólną platformę operacji na XML przez różne przeglądarki internetowe

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sarkazm

Źródła:

Wiktionary

Sarkać

1. odnosić się nieuprzejmie; burczeć, mruczeć, fukać;
2. głośno narzekać; utyskiwać

SJP.pl
Wiktionary

Sarkodowe

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z sarkofagiem, dotyczący sarkofagu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sarkoidoza

choroba układu odpornościowego charakteryzująca się powstawaniem ziarniniaków (małych grudek zapalnych), które nie podlegają martwicy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. uogólniona choroba ziarniniakowa, najczęściej zajmująca węzły chłonne wnękowe i płuca

nazwisko obce

Źródła:

SJP.pl

Sarmaci

Sarmackość

→ sarmacki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest sarmackie; cecha tych, którzy są sarmaccy

Patrz:sarmacki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sarmat

piętro młodszego miocenu

Źródła:

SJP.pl

Sarmata

1. szlachcic polski, zwłaszcza z XVII i XVIII wieku, będący zwolennikiem dawnych poglądów i obyczajów; Sarmata;
2. żartobliwie: Polak starej daty, staromodny; Sarmata

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek irańskiego ludu, zamieszkującego w starożytności tereny Europy Wschodniej;

(1.2) hist. polski szlachcic, przedstawiciel sarmatyzmu

(1.3) żart. poet. Polak

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sarmatka

→ sarmata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. członkini irańskiego ludu Sarmatów, zamieszkujących w starożytności tereny Europy Wschodniej;

(1.2) hist. polska szlachcianka, przedstawicielka sarmatyzmu

(1.3) żart. poet. Polka

Patrz:sarmata

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sarmatyzm

1. styl życia, obyczaje i ideologia polskiej szlachty XVII i XVIII w.;
2. staroświecka obyczajowość, staroszlachecka rubaszność, prostota i krewkość

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. barokowa formacja kulturowa dominująca w I Rzeczypospolitej od końca XVI w. do drugiej połowy XVIII w., cechująca się tradycjonalizmem, religijnością i poglądem o szczególnym miejscu Polski w Europie i jej doskonałości;

Sarmatyzm – utrwalone przez działaczy polskiego oświecenia określenie ideologii przyjętej i propagowanej przez szlachtę polską od końca XVI do drugiej połowy XVIII wieku. Opierała się ona na przekonaniu, że mieszkańcy Rzeczpospolitej Obojga Narodów pochodzą od Sarmatów – starożytnego ludu zamieszkującego początkowo tereny między dolną Wołgą a Donem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sarna

1. ssak z rodziny jeleniowatych
2. potocznie: kolczak dachówkowaty (grzyb)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Capreolus|J.E.Gray|ref=tak., rodzaj ssaka parzystokopytnego;

(1.2) mykol. pot. nazwa systematyczna|Sarcodon., sarniak;

Sarna ("Capreolus") – rodzaj ssaków z podrodziny saren (Capreolinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sarnacki

przymiotnik od: Sarnaki (wieś w województwie mazowieckim)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Łukasz Sarnacki – polski perkusista
Maciej Sarnacki – polski judoka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Sarnetki

Sarnetki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Giby.

Wiktionary oraz Wikipedia

Sarniak

1. młoda sarna; sarnię;
2. dorosły samiec sarny; kozioł;
3. gruby śrut używany dawniej w polowaniach na sarny;
4. narośl kostna na zewnętrznej stronie stawu skokowego konia;
5. spróchniały sęk; sęk tabaczny;
6. rodzaj grzybów z rodziny kolcownicowatych;
7. sarniak pampasowy - gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny jeleniowatych; jeleń pampasowy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sarniak (Sarcodon) – rodzaj grzyba z rodziny kolcownicowatych (Bankeracea)
Sarniak – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Leśniowice
Sarniak – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Bytów
Sarniak – część miasta Czarne w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Czarne
Sarniak – dawna gromada

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sarnik

wieś w Polsce

Sarnik ( Rehfeld) – osada sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Pełczyce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego. W roku 2007 osada liczyła 366 mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sarnina

mięso z sarny (rodzina jeleniowatych, smukłe długie nogi, małe poroże)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mięso sarny

wieś w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sarnowo – część wsi Firlus w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Papowo Biskupie
Sarnowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Stolno (z gotyckim kościołem św. Marcina)
Sarnowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Skępe
Sarnowo – część wsi Dubielno w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Jeżewo
Sarnowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Boniewo
Sarnowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec (z grobowcami megalitycznymi w formie kopców kujawskich)
Sarnowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec
Sarnowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Kuczbork-Osada
Sarnowo – część wsi Grzybno w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Kartuzy
Sarnowo – osada leśna w woj. pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Ryjewo
Sarnowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński
Sarnowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo (miejsce katastrofy kolejowej w 1967 r.)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sarnowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Franciszek Sarnowski (1911–1940, KZ Sachsenhausen) – polski nauczyciel, działacz kulturalno-oświatowy
Jan Sarnowski – polski prawnik i urzędnik państwowy, wiceminister finansów
Nikodem Sulik-Sarnowski (1893–1954) – generał brygady Wojska Polskiego
Stanisław Sarnowski, h. Jastrzębiec (?–1680) – polski duchowny katolicki, biskup, referendarz wielki koronny
Stefan Sarnowski (ur. 1939) – polski filozof
Wanda Sarnowska (1911–1989) – polska archeolog i muzeolog
Sarnowski – kaszubski herb szlachecki
Sarnawski

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sarny

1. ssak z rodziny jeleniowatych
2. potocznie: kolczak dachówkowaty (grzyb)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w zachodniej części Ukrainy;

Sarny ( Сарни) – miasto w zachodniej części Ukrainy, w rejonie sarneńskim obwodu rówieńskiego, nad rzeką Słucz. Centrum administracyjne rejonu oraz Sarneńskiej hromady miejskiej. W mieście znajduje się węzeł kolejowy. W 2001 liczyło 28 257 mieszkańców. W 2022 roku liczba ludności wzrosła do 28 626.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sarnów

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sarnów – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Stanin
Sarnów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Widawa
Sarnów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Dalików
Sarnów-Osiedle (Sarnów) – osada w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Dalików
Sarnów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Gniewoszów
Sarnów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Rybno
Sarnów – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Byczyna
Sarnów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Tuszów Narodowy
Sarnów – wieś w woj. śląskim, w pow. będzińskim, w gminie Psary
Sarnów – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Toszek
Sarnów – dawna gmina wiejska w woj. kieleckim
Sarnów – dawna gromada w powiecie będzińskim

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sarnówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sarnówek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Cekcyn
Sarnówek – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Dalików
Sarnówek – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Iława
Sarnówek – dawna gromada

Źródła:

Wikipedia

Saron

indonezyjski instrument muzyczny używany w gamelanie

Źródła:

SJP.pl

Sarong

Sarp

[czytaj: sarp] skrót od: Stowarzyszenie Architektów Rzeczypospolitej Polskiej

skrótowiec

(1.1) = Stowarzyszenie Architektów Polskich;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sarp – miejscowość we Francji
Stowarzyszenie Architektów Polskich

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sarp-Owski

→ SARP (Stowarzyszenie Architektów Rzeczypospolitej Polskiej); sarpowski

Źródła:

SJP.pl

Sarplaninac

[czytaj: szarplaninac] rasa psów z grupy molosów; owczarek jugosłowiański

Sarplaninac – rasa psa zaliczana do grupy molosów w typie górskim, wyhodowana w średniowieczu na Półwyspie Bałkańskim. Pierwotnym przeznaczeniem psów tej rasy było pilnowanie stad owiec.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sarpowski

SJP.pl

Sart

skrót od: System Automatycznego Rozliczania Usług Telekomunikacyjnych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sart-Bernard – dzielnica (section) gminy Assesse w Regionie Walońskim, w prowincji Namur, w okręgu Namur
Sart-Custinne – dzielnica (section) gminy Gedinne w Regionie Walońskim, w prowincji Namur, w okręgu Dinant
Sart-Dames-Avelines – dzielnica (section) gminy Villers-la-Ville w Regionie Walońskim, w prowincji Brabancja Walońska, w okręgu Nivelles
Sart-en-Fagne – dzielnica Philippeville
Sart-Eustache – dzielnica Fosses-la-Ville
Sart-lez-Spa – dzielnica (section) gminy Jalhay w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Verviers
Sart-Saint-Laurent – dzielnica Fosses-la-Ville
Alexis De Sart – belgijski piłkarz
Jean-François De Sart – belgijski piłkarz
Julien De Sart – belgijski piłkarz
Marek Sart – polski kompozytor
Toni Marí Sart – hiszpański rzeźbiarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sartowice

Sartowice – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Świecie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 342 mieszkańców. Jest szóstą co do wielkości miejscowością gminy Świecie.

Źródła:

Wikipedia

Sartre

[czytaj: sartr] nazwisko, m.in. Jean-Paul Sartre (1905-1980) - francuski pisarz i filozof

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jean-Paul (Charles Aymard) Sartre (1905, Paryż – 1980, Paryżu), powieściopisarz, dramaturg, eseista
- (11384) Sartre
Romain Sartre (* 1982, Lyon), francuski piłkarz występujący na pozycji pomocnika

(1.1) = inform. hist. system adresów symbolicznych (rodzina makroasemblerów);

(1.2) = harc. hist. starszoharcerska akcja szkoleniowa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sas van Gent – miasto
Sas – wzgórze Pogórza Wałbrzyskiego
Sas – wojewoda mołdawski w XIV w.
Aleksander Jasiński-Sas – polski generał
August III Sas – polski król
Ferenc Sas – węgierski piłkarz
Jan Sas – władca Mołdawii
Kazimierz Sas – polski polityk
Mieczysław Skowroński-Sas – polski inżynier
Sas – herb szlachecki
Sas II – herb szlachecki
Sas Pruski – herb szlachecki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sasafras

niskie drzewo z rodziny wawrzynowatych; sasafrzan

Sasowie;
1. lud germański;
2. potocznie o polskich królach: Auguście II i Auguście III

Sasi, Saksoni ( Saxones, Sachsen, Saxons) – plemię pochodzenia germańskiego, osiadłe w średniowieczu w Westfalii i Dolnej Saksonii.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sasiak

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Sasin

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sasin – niewybitny szczyt w Górach Bystrzyckich w masywie Jagodnej
Leon Fedorowicz Sasin – wójt grodzieński (XVI wiek)
Jacek Sasin (ur. 1969) – polski polityk i urzędnik samorządowy
Jacek Sasin – polski grafik, rysownik satyryczny, ilustrator, fotograf i dziennikarz, syn Józefa
Józef Sasin (ur. 1934) – polski generał
Paweł Sasin (ur. 1983) – polski piłkarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sasino

Źródła:

(1.2) astr. planetoida o numerze 461 z pasa głównego asteroid;

Źródła:

Wiktionary

Saskokępianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

1. imię męskie;
2. zdrobnienie od: Aleksandr (rosyjskie imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) imię|polski|m.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sasza – wieś na Ukrainie
Sasza – powieść Niekrasowa
Sasza – komiks autorstwa Dybczyńskiego
Sasha Strunin
Sasza Blonder
Sasza Piwowarowa
Sasza Spesiwcew
Sasha Grey

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saszetka

1. mała torebka do przechowywania pończoch, chusteczek itp.;
2. dawniej: torebka zapachowa;
3. małe opakowanie foliowe zawierające porcję czegoś, np. szamponu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. płaska torebka z przegródkami, używana raczej przez mężczyzn

(1.2) hand. opakowanie zawierające pojedynczą porcję czegoś

(1.3) przest. torebka lub poduszeczka zawierająca pachnące substancje wkładana do szafy w celu nadania zapachu bieliźnie lub ubraniom

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Saszetkowy

→ saszetka

Patrz:saszetka

Źródła:

SJP.pl

Saszki

płaskie kozaki damskie, zwykle pofałdowane

Źródła:

SJP.pl

Sata

skrót z angielskiego: Serial Advanced Technology Attachment; złącze w komputerach klasy PC obsługujące urządzenia pamięci masowej (np. dyski twarde, napędy optyczne)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sáta – wieś i gmina w północno-wschodniej części Węgier, w pobliżu miasta Ózd
SATA (Serial ATA) – szeregowa magistrala komunikacyjna, następca równoległej magistrali ATA
eSATA – zewnętrzny port Serial ATA II, przeznaczony do podłączania napędów poza komputerem
Narzędzia SATA – profesjonalne narzędzia ręczne

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Satang

1/100 bahta, tajlandzkiej jednostki monetarnej

Źródła:

SJP.pl

Sataniczny

1. taki, który ma cechy przypisywane szatanowi; zły, szatański, diabelski, demoniczny;
2. związany z satanizmem (kultem szatana); satanistyczny

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do szatana

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z szatanem, dotyczący szatana

(2.2) rel. związany z kultem szatanem, dotyczący kultu szatana

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla szatana, mający cechy szatana

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Satanista

wyznawca satanizmu - kultu szatana

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca satanizmu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Satanistka

→ satanista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. wyznawczyni satanizmu

Patrz:satanista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

1. kult szatana i zła; kult diabła;
2. subkultura młodzieżowa przejawiająca się w zainteresowaniu szatanem, magią i związana z postulatem buntu przeciw Bogu oraz ustalonej hierarchii społecznej;
3. skłonność do zła; szatańskość, diabelstwo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kult szatana

[czytaj: satej] malajsko-indonezyjskie danie składające się z kawałków lub plastrów mięsa nadzianych na patyczki bambusowe, marynowanych w ostrych przyprawach i grillowanych nad ogniskiem

Satay (pisane też saté) – pochodzące z Jawy malajsko-indonezyjskie danie składające się z kawałków lub plastrów mięsa – kurczaka, jagnięciny, wołowiny, ryby itp. nadzianych na patyczki bambusowe, które później są marynowane w ostrych przyprawach, grillowane nad ogniskiem (z drewna lub węgla) i podawane z sosem orzechowym oraz "kecap manis", słodkim sosem sojowym. Najczęściej serwowanymi dodatkami są "ketupat" i "longtong", rzadziej również "bawang goreng", czyli rodzaj prażonej cebuli.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Satelicki

o państwie, organizacji itp.: taki, który jest satelitą, czyli jest podporządkowany komuś, zależny od kogoś lub czegoś

przymiotnik

(1.1) polit. będący satelitą, zależny, pozostający w strefie czyichś wpływów, podporządkowany silniejszej jednostce

(1.2) znajdujący się w pobliżu czegoś większego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Satelita

1. ciało niebieskie krążące wokół większego ciała niebieskiego; księżyc;
2. urządzenie wystrzelone w przestrzeń międzyplanetarną i krążące wokół Ziemi lub innej planety;
3. miasto położone w pobliżu większego miasta;
4. przenośnie: organizacja, klub, państwo nie działające w sposób suwerenny, pozostające pod wpływem innej organizacji, klubu, państwa;
5. koło przekładni obiegowej obracające się dookoła osi drugiego koła;
6. w genetyce: krótki odcinek chromosomu położony na końcu ramienia, rzadziej w środku chromosomu, oddzielony nitkowatym przewężeniem wtórnym

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.4) środ. więz. wspólnik przestępcy

Satelita (łac. "satelles" dop. "satellitis" 'towarzysz, sługa') – ciało fizyczne obiegające inne ciało. Tor ruchu tego ciała nosi nazwę orbity.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Satelitarny
1. związany z satelitą, zwłaszcza sztucznym (np. lot satelitarny);
2. realizowany dzięki sztucznemu satelicie (np. zdjęcie satelitarne)

przymiotnik

(1.1) związany z satelitą

(1.2) urb. peryferyjny, położony wokół

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Satelitowy
taki, który odnosi się do satelity, czyli koła przekładni obiegowej, obracającego się dookoła osi drugiego koła

Źródła:

SJP.pl

Satelizacja
sprowadzanie organizacji politycznej do roli satelity, uzależnianie, podporządkowywanie jej innej organizacji

Źródła:

SJP.pl

Sateloid
sztuczny satelita

Źródła:

SJP.pl

Satem
centralna i wschodnia grupa języków praindoeuropejskich; języki satemowe

Źródła:

SJP.pl

Satemowy
języki satemowe - centralna i wschodnia grupa języków praindoeuropejskich; satem

Źródła:

SJP.pl

Sati
indyjski obyczaj palenia na stosie wdów wraz ze zwłokami męża; również kobieta poddająca się temu obrządkowi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dawna hinduska praktyka pogrzebowa, polegająca na samospaleniu wdowy na stosie ciałopalnym męża;

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) kobieta wstępująca na stos ciałopalny męża

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Sati – hinduistyczna bogini
sati – hinduski zwyczaj i ceremonia
sati – praktyka uważności w buddyzmie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Satiacja
zjawisko psychologiczne polegające na czasowym traceniu znaczenia słowa lub wyrażenia na skutek jego nadmiernego powtarzania

Źródła:

SJP.pl

Satjagraha
metoda walki zbiorowej o niepodległość Indii, bez gwałtu i przelewu krwi

Satjagraha (dewanagari सत्याग्रह, trl. satyāgraha „uchwycenie prawdy, trzymanie się prawdy”) – ruch społeczny zainicjowany przez Mahatmę Gandhiego. Opiera się na zasadach ahinsy i propagował demonstrowanie własnych przekonań bez uciekania się do stosowania przemocy, za pomocą akcji obywatelskiego nieposłuszeństwa. Adepci identyfikujący się z poglądami satjagrahy nazywani są satjagrahi.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Satledź
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowyfakt., nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka płynąca przez Chiny, Indie oraz Pakistan, lewy dopływ Indusu;

Satledź (w dolnym biegu także Pandźnad, ang. "Sutlej"; hindi सतलुज नदी "Satladź"; urdu ستلج; chiń. 象泉河 "Xiàngquán Hé"; tyb. གླང་ཆེན་ཁ་འབབ, Wylie: "gLang-chen Kha-'bab", ZWPY: "Langqên Kanbab"; pendżab. ਸਤਲੁਜ, starogr. "Hesydrus") – rzeka płynąca przez Chiny, Indie oraz Pakistan. Ma długość 1500 km i dorzecze o powierzchni blisko 395 tys. km².

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Satora
nazwisko

Satora – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, które powstało od słowa oznaczającego "kultywować, rozpowszechniać". Żeński odpowiednik imienia Sator. Patronem tego imienia jest św. Sator, zm. w Puglii z licznymi braćmi, m.in. śwśw. Witalisem i Repozytem.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Satori
oświecenie i wyzwolenie duchowe w buddyzmie zen

Źródła:

SJP.pl

Satoshi
[czytaj: satoszi] jedna stumilionowa bitcoina

Satoshi (jap. さとし, サトシ) – męskie imię japońskie.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Satrapa
1. dawny zarządca prowincji w Persji mający nieograniczoną władzę;
2. despotyczny władca; tyran, autokrata;
3. człowiek bezwzględny, narzucający swoją wolę i wymagający całkowitego posłuszeństwa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) staroż. w Persji: zarządca prowincji;

(1.2) przen. człowiek bezwzględny i oczekujący całkowitego posłuszeństwa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
satrapa – despotyczny władca, tyran
satrapa – namiestnik prowincji (satrapii) w starożytnej Persji
satrapa – ptak z rodziny tyrankowatych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Satrapia
dawna perska prowincja pod panowaniem despoty, satrapy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) staroż. okręg administracyjny w starożytnym Iranie;

Satrapia – okręg administracyjny w starożytnym Iranie, zarządzany przez satrapę. Podział administracyjny na satrapie wprowadzili Achemenidzi.
Teren satrapii zazwyczaj pokrywał się z terenem dawnego państwa lub terenem zajmowanym przez lokalne ludy, choć podziały administracyjne zależały od panującego:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Satsang
duchowe spotkanie z nauczycielem lub wspólnotą w celu rozważań religijnych i medytacji

Satsang, z sanskryckiego सत्संग – dosł. „obcowanie z prawdą” ("sat" – „prawda”; "sanga" – „towarzystwo”) – rodzaj praktyki duchowej w hinduizmie, zwłaszcza w tradycji adwajtawedanta, polegający na aktywnym dialogu (pytaniach i odpowiedziach) z nauczycielem, często w połączeniu z sesjami medytacyjnymi. Praktyka ta ma na celu zauważenie, że nie jesteśmy tylko ciałem i umysłem, to tylko część całej boskości (świadomości).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Saturacja
1. proces nasycania cieczy gazem;
2. całkowite wypełnienie szczelin skalnych wodą

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. proces nasycania cieczy gazem

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Saturacja (chemia)
Saturacja (teoria koloru)
Saturacja (medycyna)
Saturacja medialna
Temperatura punktu rosy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saturacyjny
związany z saturacją

Źródła:

SJP.pl

Saturator
1. urządzenie do saturacji;
2. dawniej: wózek z urządzeniem do nasycania wody dwutlenkiem węgla, z którego sprzedawano wodę gazowaną

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie do saturacji: nasycania wody gazem, np. dwutlenkiem węgla;

Saturator – aparat lub urządzenie do saturacji, czyli nasycania cieczy gazem. Stosowany jest w różnych dziedzinach przemysłu, także w medycynie (na przykład do nasycania wody dwutlenkiem węgla w celu przygotowania kąpieli kwasowęglowych).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saturian
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Źródła:

Wiktionary

Saturn
1. w mitologii rzymskiej: bóg rolnictwa;
2. szósta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bóg rolnictwa i zasiewów;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. szósta według oddalenia od Słońca i druga co do wielkości planeta Układu Słonecznego;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(3.1) astr. seria amerykańskich rakiet nośnych;

Saturn – gazowy olbrzym, szósta od Słońca planeta Układu Słonecznego, druga po Jowiszu pod względem masy i wielkości. Charakterystyczną jego cechą są bardzo wyraźne pierścienie, składające się głównie z lodu i w mniejszej ilości z odłamków skalnych; inne planety-olbrzymy także mają systemy pierścieni, ale żaden z nich nie jest tak rozległy ani tak jasny. W kwietniu 2026 roku znanych było 292 naturalnych satelitów Saturna, najwięcej wśród planet.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saturnalia
żywiołowa, huczna, rozpasana zabawa; hulanka, libacja, orgia; saturnalie

Saturnalia – doroczne święto ku czci boga rolnictwa Saturna obchodzone w starożytnym Rzymie od 17 do 23 grudnia.
Początkowo święto trwało jeden dzień – czternasty przed kalendami styczniowymi, czyli 19 grudnia. W połowie I wieku p.n.e. obchody obejmowały już tydzień (17–23 grudnia). Oktawian August nakazał skrócić je do trzech dni, aby sądy nie musiały być zamknięte zbyt długo, lecz mimo to na ogół świętowano przez tydzień.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Saturnalie
żywiołowa, huczna, rozpasana zabawa; hulanka, libacja, orgia; saturnalia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hist. kult. starożytne rzymskie święto na cześć boga Saturna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Saturnin
imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

– imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od imienia boga rolnictwa Saturna. Wśród patronów – św. Saturnin, męczennik (III wiek) i inni liczni święci.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saturnina
imię męskie

Sa

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Saturninostwo
Saturnin z żoną; Saturninowie

Źródła:

SJP.pl

Saturninowie
Saturnin z żoną; Saturninostwo

Źródła:

SJP.pl

Saturninowy
przymiotnik dzierżawczy - należący do Saturnina lub z nim związany

Źródła:

SJP.pl

Saturnizm
przewlekłe zatrucie ołowiem; ołowica

Źródła:

SJP.pl

Saturowanie
rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. nasycanie cieczy gazem

Źródła:

Wiktionary

Saturować
nasycać ciecz gazem

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) nasycać ciecz gazem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Satyna
tkanina bawełniana lub jedwabna o splocie atłasowym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. bawełniana lub jedwabna tkanina, zwykle błyszcząca z jednej strony; rodzaj atłasu;

Satyna – rodzaj atłasu, tkanina najczęściej bawełniana, czasem jedwabna, której prawa (błyszcząca) strona ma splot atłasowy wątkowy. Używana głównie na sukienki i inną lekką odzież kobiecą oraz jako materiał podszewkowy.
W Europie zachodniej satyna wyrabiana od średniowiecza, początkowo w Niderlandach; do Polski importowana. Szerzej zaczęła być stosowana w wieku XIX.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Satynowy
przymiotnik od: satyna

Źródła:

SJP.pl

Satynówka
maszyna z walcami do gładzenia różnych materiałów, głównie papieru i tektury

Źródła:

SJP.pl

Satyr
1. bożek płodności i urodzaju;
2. przenośnie rozpustnik, lubieżnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mitgr. grecki bożek płodności o koźlich nogach;

(1.2) przen. rozpustny mężczyzna

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: satyra

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
satyr (gr. Satyros, łac. Satyrus) – w mitologii greckiej każda z istot o mieszanej budowie (ludzie z koźlimi nogami i uszami oraz prąciem) z orszaku Dionizosa
Sigurd „Satyr” Wongraven – norweski muzyk
Albin Fleszar ps. Satyr – członek Związku Strzeleckiego i oficera Legionów Polskich
Tadeusz Różewicz – polski poeta i dramatopisarz, podczas II wojny światowej żołnierz AK działający pod pseudonimem Satyr
Satyr albo Dziki mąż – poemat Jana Kochanowskiego
Satyros z Elidy – grecki bokser
Satyros z Heraklei – tyran Heraklei Pontyjskiej
Satyros z Paros – grecki architekt i rzeźbiarz
Cephus satyr (Cepheuptychia cephus, Pilata satyr) – gatunek motyla z rodziny rusałkowatych
tragopan satyr (tragopan czerwony) – gatunek ptaka z rodziny kurowatych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Satyra
1. utwór literacki ośmieszający i piętnujący wady ludzkie, obyczaje, stosunki społeczne itp.;
2. ogół takich utworów;
3. ośmieszanie, wyszydzanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.;

(1.2) przen. ogólnie: ośmieszanie, piętnowanie czegoś

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) D. i B. lp. od: satyr

Sa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Satyriasis
[czytaj: satyrias-is] chorobliwe wzmożenie popędu płciowego u mężczyzn; satyryzm

Źródła:

SJP.pl

Satyrowy
przymiotnik od: satyra

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do satyra

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z satyrem, dotyczący satyra

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla satyra, mający cechy satyra

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Satyryczka
→ satyryk

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. kobieta tworząca lub wykonująca utwory satyryczne
Patrz:satyryk
Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Satyrycznie
przysłówek

(1.1) w sposób satyryczny

Źródła:

Wiktionary

Satyryczność
→ satyryczny
Patrz:satyryczny
Źródła:

SJP.pl

Satyryczny
ośmieszający lub piętnujący coś

przymiotnik

(1.1) związany z satyrą, dotyczący satyry

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Satyryk
autor satyr

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. osoba tworząca lub wykonująca utwory satyryczne

Satyryk – autor satyr.
Obecnie pod tym pojęciem kryje się artysta kabaretowy, humorysta, kabareciarz czy komik.
Typowy satyryk koncentruje się jednak nie na samym rozrywkowym czy komediowym aspekcie humoru, a na wyszydzaniu i ośmieszaniu indywidualnych lub społecznych wad i przywar oraz ukazaniu ich samym zainteresowanym.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Satyryzm
1.chorobliwe wzmożenie popędu płciowego u mężczyzn; satyriasis;
2. dawniej: satyryczność

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. satyryczność

(1.2) psych. seks. hiperseksualność u mężczyzny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Satysfakcja
1. uczucie przyjemności i zadowolenia z czegoś; zaspokojenie;
2. zadośćuczynienie za wyrządzoną komuś krzywdę lub obrazę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. uczucie zadowolenia ze spełnienia pewnych oczekiwań

(1.2) książk. zadośćuczynienie za krzywdę, urazę

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Satysfakcjonowanie
rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|satysfakcjonować.

Źródła:

Wiktionary

Satysfakcjonować
zaspokajać czyjeś ambicje, potrzeby, pragnienia; zadowalać, kontentować

czasownik

(1.1) dawać satysfakcję; sprawiać komuś przyjemność

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Satysfakcjonująco
→ satysfakcjonować
Patrz:satysfakcjonować
Źródła:

SJP.pl

Satysfakcjonujący
przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który spełnia przyjęte kryteria w wystarczającym stopniu

forma czasownika.

(2.1) ims. przym. czynny od: satysfakcjonować

Źródła:

Wiktionary

Saudyjczyk
obywatel Arabii Saudyjskiej; Arab Saudyjski

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Arabii Saudyjskiej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Saudyjka
obywatelka Arabii Saudyjskiej; Arabka Saudyjska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Arabii Saudyjskiej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Saudyjski
przymiotnik od: Arabia Saudyjska

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Arabii Saudyjskiej (państwa na Półwyspie Arabskim)

(1.2) odnoszący się do dynastii Saudów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Saudyjskoarabski
przymiotnik od: Arabia Saudyjska

przymiotnik

(1.1) dotyczący Arabów saudyjskich i Arabii Saudyjskiej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Saul
imię Biblijnego władcy, pierwszego króla Izraela i Judy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

(1.2) bibl. postać biblijna, król Izraela

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Saum
ścisły post od świtu do nocy obowiązujący u muzułmanów

Saum (arab. صوم, ṣawm – "post") – w islamie jeden z pięciu obowiązków każdego dorosłego muzułmanina. W czasie miesiąca ramadan (dziewiątego według kalendarza muzułmańskiego) od brzasku do zachodu słońca obowiązuje ścisły post – nie wolno ani jeść, ani pić, kłamać, a także palić tytoniu i odbywać stosunków seksualnych. Po zachodzie słońca post nie obowiązuje. Posiłki w czasie ramadanu to – suhur (przed wschodem słońca) oraz iftar (po zachodzie słońca).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sauna
1. łaźnia do kąpieli w gorącym suchym powietrzu zakończonych kąpielą parową i zanurzeniem się w zimnej wodzie;
2. kąpiel w takiej łaźni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność;

(1.2) przen. pomieszczenie, w którym jest bardzo gorąco i wilgotno

Sa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saunamajster
pracownik sauny służący pomocą gościom; saunamistrz, saunamaster

Źródła:

SJP.pl

Saunamaster
pracownik sauny służący pomocą gościom; saunamajster, saunamistrz

Źródła:

SJP.pl

Saunamistrz
pracownik sauny służący pomocą gościom; saunamajster, saunamaster

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba dbająca o gości sauny, stwarzająca im komfortowe warunki relaksu i prowadząca seanse saunowe

Saunamistrz – osoba prowadząca seanse saunowe i pełniąca funkcję gospodarza sauny lub strefy saun. Do jego zadań należy przygotowanie i przeprowadzenie ceremonii, polewanie rozgrzanych kamieni wodą, często z dodatkiem olejków eterycznych, rozprowadzanie pary i gorącego powietrza za pomocą ręcznika, wachlarza lub innych akcesoriów oraz czuwanie nad bezpieczeństwem i komfortem uczestników.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saunamistrzyni
pracownica sauny dbająca o komfort gości

Źródła:

SJP.pl

Saunarium
miejsce, w którym znajdują się sauny

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) specjalny obiekt rekreacyjny lub wydzielona część większego obiektu, w którym znajduje się wybór różnego rodzaju saun

Sa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Saunowanie
rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|saunować.

Źródła:

Wiktionary

Saunować
potocznie: korzystać z sauny

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. zażywać sauny, przebywać w saunie

czasownik zwrotny niedokonany saunować się

(2.1) pot. zażywać sauny, przebywać w saunie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Saunowicz
osoba często korzystająca z sauny

Źródła:

SJP.pl

Saunowiczka
kobieta często korzystająca z sauny

Źródła:

SJP.pl

Saunowy
→ sauna

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z sauną, dotyczący sauny
Patrz:sauna
Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Saurianin
fikcyjny humanoidalny gad, obdarzony inteligencją, występujący w fantastyce, teoriach spiskowych i ufologii; Reptilianin, Reptilianin, Saurianin

Źródła:

SJP.pl

Sauron
Sauron (qya. Ohydny) – postać ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia, władca Mordoru, zły duch, który przybiera różne postaci cielesne. W "Silmarillionie" jest sługą Morgotha, a we "Władcy Pierścieni" występuje jako główny antagonista. Zostaje wspomniany również w "Hobbicie" jako "Czarnoksiężnik", choć nie jest wymienione jego imię.

Źródła:

Wikipedia

Saussure'owski
→ Saussure [czytaj: sos-irowski]

Źródła:

SJP.pl

Sauter
nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Gerhard Sauter – niemiecki teolog ewangelicki
Marcin Sauter – polski reżyser filmów dokumentalnych, scenarzysta, operator filmowy i fotografik

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sauternes
białe, półsłodkie wino z rejonu Bordeaux

Sauternes – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Żyronda.
Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 589 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 52 osób/km² (wśród 2290 gmin Akwitanii Sauternes plasuje się na 652. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 980.).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sauté
[czytaj: soTE]
1. sposób przyrządzania potrawy w mocno rozgrzanym tłuszczu bez panierowania;
2. potrawa przyrządzona w ten sposób;
3. o kobiecie: bez makijażu lub z minimalnym makijażem

przymiotnik

(1.1) kulin. o mięsie, rybie: smażony w niewielkiej ilości tłuszczu, bez panierki

(1.2) przen. żart. bez makijażu

(1.3) przen. żart. bez ubrania

Sauté ( sauter „skakać”) – metoda przyrządzania potraw polegająca na smażeniu w małej ilości silnie rozgrzanego tłuszczu.
Jest to również metoda smażenia mięsa, ryb, wątroby bez żadnej panierki, tylko przyprawionych solą, pieprzem lub ziołami, tzw. smażenie w sosie własnym.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Savannah
[czytaj: sawana] miasto w USA

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Savannah – rzeka w USA
Savannah – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Chatham
Savannah – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Andrew
Savannah – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Wayne
Savannah – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Wayne
Savannah – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Ashland
Savannah – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Hardin
Savannah – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Denton
Savannah (ang. Savannah Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Becker
Savannah (ang. Savannah Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Butler
Savannah (ang. Savannah Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Wayne
Savannah (ang. Savannah Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Jackson

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Savasana
rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; podstawowa pozycja leżąca

Źródła:

Wiktionary

Savoir-Vivre
[czytaj: sawŁAR-WIWR]
1. zasady kulturalnego i umiejętnego zachowania się w towarzystwie;
2. znajomość tych zasad, form

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zasady poprawnego zachowania

Zasugerowano, aby "Kurtuazja"
Savoir-vivre ( savoir – wiedzieć, vivre – żyć; „znajomość życia”) – ogłada, dobre maniery, "bon-ton", konwenans towarzyski, znajomość obowiązujących zwyczajów, form towarzyskich i reguł grzeczności funkcjonujących w danej grupie.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sawa
1. wieś w Polsce;
2. dopływ Dunaju;
3. rzeka w Polsce, dopływ Wisłoka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowej Europie, prawy dopływ Dunaju;

(1.2) geogr. rzeka w południowej Polsce, dopływ Wisłoka;

(1.3) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w gminie Raciechowice;

(1.4) folk. legendarna założycielka Warszawy (wraz z Warsem)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) imię|polski|m.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Sawa – postać kobieca z legendy o założeniu Warszawy
Sawa – nowogrecka forma imienia męskiego pochodzenia aramejskiego, występująca na obszarze chrześcijaństwa prawosławnego
Sawa – wieś w Polsce, w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Raciechowice
Sawa – wieś w Bułgarii, w obwodzie Warna, w gminie Dyłgopoł
Sawa – obóz w Erytrei
Sawa – rzeka w południowej Europie, dopływ Dunaju
Sawa – rzeka w Polsce, w woj. podkarpackim, dopływ Wisłoka
Sawa – jeden z siedmiu apostołów Bułgarii
Sawa – zwierzchnik (metropolita) Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego
święty Sawa – najważniejszy święty Serbskiego Kościoła Prawosławnego
Marian Sawa – kompozytor
Józef Sawa Caliński – jeden z przywódców konfederacji barskiej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sawanka
rodzaj ptaków śpiewających

Źródła:

SJP.pl

Sawanna
zbiorowisko roślin charakterystyczne dla obszarów międzyzwrotnikowych o suchym klimacie, składające się przede wszystkim z wysokich traw oraz rzadko występujących drzew i krzewów; obszar o takiej roślinności

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami;

Sawanna – formacja trawiasta strefy międzyzwrotnikowej o klimacie gorącym, z wyraźnie zaznaczonymi 3 porami roku, tj. deszczową (ze średnią temperaturą 18–24 °C) oraz dwiema porami suchymi: chłodną (średnio 14–20 °C) i gorącą (26–30 °C, niekiedy nawet do 45 °C). Sawanny bywają wykorzystywane jako naturalne pastwiska. Fauna zamieszkująca tę formację to głównie roślinożercy żyjący w bardzo licznych stadach.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sawannowy
przymiotnik od: sawanna

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z sawanną, pochodzący z terenów sawanny

przymiotnik jakościowy

(2.1) właściwy dla sawanny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sawant
osoba o wyjątkowych zdolnościach lub wiedzy w jednej dziedzinie, często z zaburzeniami rozwoju umysłowego, takimi jak autyzm

Źródła:

SJP.pl

Sawantka
przestarzale o erudytce, popisującej się swoją wiedzą

Źródła:

SJP.pl

Sawczuk
nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Borys Sawczuk
Józef Sawczuk
Kajetan Sawczuk
Katarzyna Sawczuk
Mieczysław Sawczuk
Olha Sawczuk
Petro Sawczuk
Piotr Sawczuk
Tymoteusz (Sawczuk)
Wiesław Sawczuk
Włodzimierz Sawczuk

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sawczynka
sawczynka piaskowa - gatunek błonkówki z rodziny złotolitkowatych

Źródła:

SJP.pl

Sawice
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Sawice-Bronisze
Sawice-Dwór
Sawice-Wieś

Źródła:

Wikipedia

Sawicki
nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Adam Sawicki (1887–1968) – duchowny
Adolf Sawicki (1897–1940) – polityk
Anatol Sawicki (1897–1948) – podpułkownik
Andrzej Sawicki (ujednoznacznienie)
Bogdan Sawicki (ujednoznacznienie)
Bronisław Sawicki (1860–1931) – chirurg
Edward Sawicki (1833–1924) – chirurg
Feliks Sawicki (1914–1981) – polski duchowny katolicki, wieloletni proboszcz w Malborku
Feliks Sawicki (1928–1979) – statystyk medyczny
Grzegorz Sawicki (ur. 1960) – polski samorządowiec i menedżer
Gustaw Sawicki (1893–1981) – policjant
Heliodor Sawicki (1943–2018) – duchowny katolicki

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sawicz
nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Sawin
jałowiec sawina - gatunek krzewu iglastego z rodziny cyprysowatych; jałowiec sabiński

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Sawin – imię
Sawin – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Sawin
Sawin – gmina wiejska
Sawin – dawna gromada w pow. chełmskim
Sawin – wieś w Bułgarii, w obwodzie Razgrad, w gminie Kubrat
Sawin (Tichow) (Sawa Tichow, ur. 1945) – duchowny Rosyjskiej Cerkwi Staroprawosławnej

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sawina
jałowiec sawina - gatunek krzewu iglastego z rodziny cyprysowatych; jałowiec sabiński

Źródła:

SJP.pl

Sawinostwo
Sawin z żoną; Sawinowie

Źródła:

SJP.pl

Sawinowie
Sawin z żoną; Sawinostwo

Źródła:

SJP.pl

Sawinowy
przymiotnik dzierżawczy - należący do Sawina lub z nim związany

Źródła:

SJP.pl

Sawiński
związany z Sawinem

Źródła:

SJP.pl

Sawka
nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Andrzej (Jędrzej, Andrij) Sawka − rusiński zbójnik i chłopski powstaniec
Henryk Sawka − polski rysownik, satyryk i ilustrator
Jan Sawka − polski grafik, rysownik, malarz, architekt
− ukraiński włościanin, poseł do Sejmu Ustawodawczego
Karolina Sawka − polska aktorka dziecięca
Marjana Sawka − ukraińska poetka
Mychajło Sawka − ukraiński piłkarz i trener piłkarski
Ostap Sawka − ukraiński piłkarz
Sawka – potok, dopływ Stradomki
Savka
Savka Dabčević-Kučar

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sawonia
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w Finlandii;

Na tę stronę wskazuje z „Savo”. Zobacz też: Savo – wyspa.
Sawonia ( Savo, także Savonia; Savolax) – fińska prowincja historyczna, zwykle dzielona na Sawonię Południową, z głównym ośrodkiem w Mikkeli oraz Sawonię Północną z centrum w Kuopio. Region cechuje duża odrębność zwyczajów, własne tradycje, a także silnie zakorzeniony dialekt.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sawrymowicz
nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Eugeniusz Sawrymowicz – polski historyk literatury
Mateusz Sawrymowicz – polski pływak

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sawski
przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sawą, dotyczący Sawy (dopływu Dunaju)

Źródła:

Wiktionary

Sawuła
nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Sawyer
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Robert J. Sawyer – amerykański pisarz science fiction
Tom Sawyer – tytułowy bohater powieści Marka Twaina Przygody Tomka Sawyera
James „Sawyer” Ford – postać z amerykańskiego serialu Zagubieni
Sawyer – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Pratt
Sawyer – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Ward
Sawyer – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Choctaw
Sawyer (ang. Sawyer Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Ward
hrabstwo Sawyer (ang. Sawyer County) – w stanie Wisconsin
(2917) Sawyer Hogg – planetoida

Źródła:

Wikipedia

Sax
Sax – gmina w Hiszpanii, w prowincji Alicante, we wspólnocie autonomicznej Walencja, o powierzchni 63,48 km². W 2011 roku liczyła 10 069 mieszkańców.

Źródła:

Wikipedia

Saxhorn
dęty muzyczny instrument blaszany; sakshorn

Źródła:

SJP.pl

Saxo
model samochodu marki Citroën

Źródła:

SJP.pl

Say
Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Say – miasto w Nigrze
Say – rzeka w Turcji
Say (singel Johna Mayera)
Say (All I Need) – utwór OneRepublic
Jean-Baptiste Say
Thomas Say

Źródła:

Wikipedia

Sayonara
[czytaj: sajonara] z japońskiego: do widzenia, żegnaj; sajonara

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Sayonara – dwudziesty siódmy album niemieckiej grupy muzycznej Die Flippers
Sayonara – amerykański film z 1957 roku w reżyserii Joshui Logana
Sayonara – synonim rodzaju ryb okoniokształtnych z rodziny strzępielowatych

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Saz
instrument strunowy szarpany, popularny w Azji Zachodniej i na Bałkanach

Sa

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sazan
dzika forma karpia

Sazan (alb. "Sazani", wł. "Sasseno") – niewielka wyspa o strategicznym położeniu u wejścia do Zatoki Vlora, należy do Albanii. Zajmuje powierzchnię 5 km², a zamieszkuje ją około 50 osób.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sazawa
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Czechach, prawy dopływ Wełtawy;

Sazawa (cz., niem. "Sasau" lub "Sazawa") – rzeka o długości 218 km w Czechach, w krajach Wysoczyna i środkowoczeskim, prawy dopływ Wełtawy.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sazir
[czytaj: saz-ir] w sztuce islamu: zadaszona baldachimem, wyściełana kobiercami platforma, na której siadał władca

Źródła:

SJP.pl

Sał
jeden z czterech (sał, ber, jon, rosz) pierwotnych elementów leksykalnych w doktrynie Nikołaja Marra; sal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w południowej Rosji w Kałmucji, lewy dopływ Donu;

Sał (ros. "Caл") – rzeka w południowej Rosji w Kałmucji, lewy dopływ Donu o długości 798 km. Źródła znajdują się na wyżynie Jergieni, do Donu wpada w okolicach miasta Siemikarakorsk. Okresowo wysycha.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sałaciarz
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. gwara. miejska taksówkarz

(1.2) daw. pejor. gwara. miejska dorożkarz

Źródła:

Wiktionary

Sałaciński
nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Sałacki
nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Sałaka
skarlały śledź bałtycki

Sałaka, śledź bałtycki ("Clupea harengus membras") – bałtycki podgatunek śledzia atlantyckiego. Poławiany gospodarczo.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sałamacha
rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg-pl|Kresy południowe. gw-pl|Drohobycz. mieszanina

(1.2) reg-pl|Kresy południowe. pejor. gęsta zupa

Źródła:

Wiktionary

Sałanty
rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu kłajpedzkim;

Sałanty (lit. "Salantai") – miasto na Litwie, na historycznej Żmudzi, położone w okręgu kłajpedzkim, 31 km od Kretyngi.
Miejscowość wzmiankowana w XVI w. Należała m.in. do Wojnów, Górskich i Ogińskich. Prawa miejskie nadał w 1746 król Polski August III Sas.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sałasz
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. górska hala będąca pastwiskiem

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. górska szopa dla owiec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Dwie sąsiednie góry w Paśmie Łososińskim Beskidu Wyspowego, różnica wzniesień wynosi ok. 41 metrów, wzajemna odległość ok. 1200 metrów:
Sałasz, Sałasz Wschodni, Sałasz Wielki – góra na granicy między wsiami Żmiąca i Mordarka,
Sałasz Mały, Sałasz Zachodni – góra na granicy między wsiami Jaworzna i Mordarka.
Sałasz – nazwa ta czasem stosowana jest również – w lokalnym (dla Beskidu Wyspowego) nazewnictwie potocznym, oraz na niektórych mapach – na określenie tej części pasma, w skład której wchodzą (łącznie...
Sałasz – gwarowe określenie szałasu (zarówno budynku jak i gospodarstwa pasterskiego) u górali.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sałasznik
rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. właściciel sałaszu

Źródła:

Wiktionary

Sałata
1. roślina z rodziny złożonych o liściach zwiniętych w luźne główki, niektóre odmiany uprawiane jako jadalne
2. potocznie o pieniądzach, gotówce; mamona, kasiora, kasa, zielone

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. rodzaj roślin z rodziny astrowatych (nazwa systematyczna|Lactuca|L.|ref=tak.), wiele gatunków jadalnych;

(1.2) warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo

(1.3) gw-pl|Białystok. taksówka

(1.4) slang. pieniądze, zwłaszcza dolary

(1.5) środ. film. taśma filmowa zaplątana w kamerze lub projektorze

rzeczownik, rodzaj męski

(2.1) daw. gw-pl|Warszawa. dorożkarz

Sałata ("Lactuca" L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych ("Asteraceae"). Obejmuje w zależności od ujęcia ok. 60 lub ponad 100 gatunków. Rośliny te są szeroko rozprzestrzenione na półkuli północnej oraz w Afryce na półkuli południowej. W Polsce rodzaj reprezentowany jest przez rośliny uprawiane lub introdukowane.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sałateczka
zdrobnienie od: sałatka

Źródła:

SJP.pl

Sałatka
1. potrawa z drobno pokrojonych warzyw, owoców, mięs, ryb, jajek itp., serwowana na zimno lub na ciepło;
2. niewielka sałata - roślina warzywna o jadalnych liściach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: sałata

(1.2) kulin. potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.;

Sałatka – potrawa sporządzana z pokrojonych warzyw, często z dodatkiem innych składników, także poddanych uprzednio obróbce cieplnej, oraz przypraw, z dodatkiem sosu na bazie majonezu, oliwy, śmietany czy specjalnych sosów ("dressingów").
Sałatka jarzynowa z ugotowanych warzyw i jaj z dodatkiem ogórka kiszonego, groszku zielonego i majonezu na Górnym Śląsku jest znana pod nazwą szałot.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sałatkarnia
punkt gastronomiczny, w którym jako podstawowe danie sprzedaje się sałatki; bar sałatkowy

Źródła:

SJP.pl

Sałatkowy
1. taki, który dotyczy sałatki;
2. taki, który nadaje się na sałatkę; sałatowy

przymiotnik

(1.1) przeznaczony na sałatkę; używany, dodawany do sałatek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sałatowy
1. taki, który dotyczy sałaty;
2. taki, który nadaje się na sałatkę; sałatkowy

Źródła:

SJP.pl

Sałaśniok
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rodzaj ziemniaka otrzymywanego przez chłopów za oddawanie sałaszów pod zalesienie w XIX wieku

Źródła:

Wiktionary

Sałek
nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Sałkowice
Sałkowice – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Pasłęk.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Źródła:

Wikipedia

Sałuda
nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Sań
rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. zbiorowisko, rząd, sznur sań

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. zob. sanie.

Źródła:

Wiktionary

Sański
przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sanem, dotyczący Sanu

Źródła:

Wiktionary