Sz

1. połączenie literowe oznaczające spółgłoskę "sz";
2. spółgłoska przedniojęzykowo-dziąsłowa, bezdźwięczna, twarda, szczelinowa, ustna

dwuznak

(1.1) jęz. dwuznak polski oznaczający fonem IPA2|ʃ.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

SZ – dwuznak
SZ – kod przypisany Eswatini według standardu ISO 3166-1 alfa-2
SZ – kanton Schwyz w Szwajcarii (oznaczenie kodowe ISO 3166-2)
SZ – siły zbrojne
Alfa Romeo SZ

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sz.p.

skrót

(1.1) = Szanowna Pani

(1.2) = Szanowny Pan

(1.3) = Szanowni Państwo

Źródła:

Wiktionary

Sza

wykrzyknienie oznaczające wezwanie do zamilknięcia lub zachowania ciszy

wykrzyknik

SJP.pl
Wiktionary

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żyd. rel. cienka świeczka z łoju zapalana przez ubogich żydów podczas szabasu

(1.2) żyd. kulin. rodzaj wódki pijanej przy wieczerzy szabasowej

(1.3) żyd. żydowskie aksamitne nakrycie głowy obszywane futrem

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szabasówka (rzeka)
szabasówka (szkoła)

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szabat

świąteczny dzień tygodnia w judaizmie, trwający od piątkowego do sobotniego zachodu słońca; szabas, sabat, szabes

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Wiktionary

Szabaśnik

lichtarz wieloramienny, w którym pali się świece podczas szabasu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. złodz. kapelusz, cylinder

(1.2) kraków. piekarnik

(1.3) daw. żydowski świecznik używany podczas szabatu

(1.4) daw. dobudowana część przy piecu kuchennym, służąca do pieczenia lub trzymania w cieple wcześniej przygotowanych potraw

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szabaśny

Szabelka

zdrobnienie od: szabla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szabla

(1.2) mała szabla

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szabelkowy

1. przypominający kształtem małą szablę;
2. odznaczający się agresywną postawą i zbytnią pewnością siebie;
3. → szabelek

Patrz:szabelek

Źródła:

SJP.pl

Szabelkówka

regionalnie: zupa z szablu (fasoli szparagowej)

Źródła:

SJP.pl

Szabelnia

dawny warsztat, w którym produkowano szable

Zobacz też: Szabelnia w innych znaczeniach tej nazwy.

Szabelnia – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Końskie.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szabelniczy

→ szabelnik

Patrz:szabelnik

Źródła:

SJP.pl

Szabelnik

(1.1) grabież mienia porzuconego w wyniku wojny, katastrofy itp.

(1.2) przedmioty pochodzące z szabru (1.1)

(1.3) gwara przestępcza dłuto, żelazo do łamania murów, świder do dziurawienia murów

(1.4) gwara przestępcza złodziej, zwłaszcza okradający mieszkania, włamywacz

(1.1) hist. wojsk. jednosieczna broń z wygiętą klingą;

(1.2) sport. broń szermiercza

(1.3) sport. konkurencja z użyciem szabli (1.2)

(1.4) zool. dolny kieł dzika

(1.5) gw-pl|Poznań. zielony strąk fasoli

Szabla – jednoręczna sieczna broń biała, wyróżniająca się długą, jednosieczną i zakrzywioną głownią. Szabla przeznaczona jest głównie do zadawania cięć (w mniejszym stopniu również do pchnięć).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szablak

1. rodzaj ważki z rodziny ważkowatych;
2. gatunek fasoli o długich strąkach, uprawiany w Azji i Afryce; fasola szablasta, kanawalia szablasta

Szablak – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Nowogród.

W okolicach wsi znajduje się użytek ekologiczny - bagno „Narwiańskie Zakole” o powierzchni 2,51 ha.

Źródła:

SJP.pl

Szablistość

1. łukowate wygięcie jakiejś płaszczyzny; szablastość, szablowatość;
2. częste używanie szabli podczas walk i awantur

Źródła:

SJP.pl

Szablisty

(1.1) reg. pozn. - odzież wierzchnia, płaszcz, kurtka

Źródła:

Wiktionary

Szabrawy

przymiotnik

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Józef Szabłowski – polski ekonomista
Stach Szabłowski – polski historyk i krytyk sztuki, publicysta
Witold Szabłowski – polski dziennikarz i reportażysta

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szabłoński

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szac

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. narzeczony, luby

Źródła:

Wiktionary

Szach

tytuł władców państw muzułmańskiego Wschodu, a także osoba nosząca ten tytuł; szachinszach

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) szach. zagrożenie króla biciem;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) polit. hist. tytuł monarchy w Persji a następnie w Iranie;

wykrzyknik

(3.1) szach. słowo wypowiadane przez gracza, gdy dał on szacha (1.1) przeciwnikowi

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szach (szachy) – termin szachowy
szach (władca) – tytuł władcy imperium perskiego – Iranu
szach (diament) – diament o masie 88,7 kr
szach (obraz) – dzieło Viberta
Jakub Szach
Ahmad Shah

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szach-Mach

potocznie: szybko, błyskawicznie, natychmiast; rachu-ciachu, rach-ciach, mach-mach, ciach-mach

Źródła:

SJP.pl

Szach-Mat

w szachach: odzywka informująca, że przeciwnik dostał mata; szach mat

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szach (szachy)
mat (szachy)
Szach-mat (serial telewizyjny)
Szach-mat - balet w jednym akcie z prologiem

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szacharit

w judaizmie: codzienna modlitwa poranna odpowiadająca ofierze w Świątyni Jerozolimskiej, ustanowiona według tradycji przez Abrahama

Szacharit (hebr. שחרית) – w judaizmie codzienne modlitwy poranne odpowiadające porannej ofierze składanej w Świątyni Jerozolimskiej. Według tradycji ustanowił je Abraham (Rdz 19, 27).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szacher

dawniej, zwykle w liczbie mnogiej: oszustwo, zwykle w niezbyt ważnych sprawach; krętactwo, matactwo

Źródła:

SJP.pl

Szacher-Macher

potocznie: szachrajstwo, oszustwo, krętactwo; szacher

osoba grająca w szachy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba grająca w szachy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szachista – zawodnik grający w szachy
Szachista – miesięcznik o tematyce szachowej
Szachista – powieść Waldemara Łysiaka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szachistka

kobieta grająca w szachy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta grająca w szachy

Szachistka (fr. "Joueuse") – francusko-niemiecki dramat obyczajowy z 2009 w reżyserii Caroline Bottaro.

Jest to adaptacja powieści niemieckiej pisarki Bertiny Henrichs.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szachniewicz

Szachownica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szach. plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze;

(1.2) deseń ułożony z kwadratów (rzadziej: rombów) na podobieństwo szachownicy (1.1)

(1.3) bot. nazwa systematyczna|Fritillaria|ref=tak., roślina z rodziny liliowatych

(1.4) wojsk. znak lotnictwa wojskowego Rzeczypospolitej Polskiej

(1.5) urb. układ ulic zbudowanych prostopadle

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szachownicowy

→ szachownica

SJP.pl
Wiktionary

Szachrajstwo

potocznie: oszustwo, zwykle w niezbyt ważnych sprawach; krętactwo, matactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. zob. oszustwo.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szachrować

potocznie: prowadzić oszukańcze interesy; mataczyć, oszukiwać

Źródła:

SJP.pl

Szacht

1. w budownictwie: obudowany lub nieobudowany pionowy kanał, w którym porusza się dźwig; szyb, wieża wyciągowa;
2. w technice: wnętrze wielkiego pieca hutniczego; szyb;
3. w górnictwie: pionowe lub pochyłe wyrobisko, prowadzące z powierzchni do złoża w głąb ziemi, wyposażone w różnego rodzaju urządzenia do opuszczania i wywożenia na powierzchnię górników, wydobywania kopalin, odwadniania złoża, przewietrzania kopalni itp.; szyb;
4. dawniej: cięcie szablą; raz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. pionowy kanał, w którym porusza się dźwig

(1.2) górn. pionowe lub poprowadzone skośnie wyrobisko z urządzeniami do wywożenia na powierzchnię górników lub urobku albo do odwadniania złoża, wietrzenia kopalni

(1.3) met. wnętrze wielkiego pieca hutniczego

(1.4) daw. cięcie szablą

(1.5) daw. uderzenie batem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szachta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) górn. przest. szyb

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. górn. kopalnia

Źródła:

Wiktionary

Szachtla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. pudło

Szachtyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szachtami, dotyczący Szacht

Źródła:

Wiktionary

Szachtyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szachtami, dotyczący Szacht

Źródła:

Wiktionary

Szachulcowy

przymiotnik

(1.1) wykonany w drewnianej konstrukcji szkieletowej

Źródła:

Wiktionary

Szachulec

w budownictwie: drewniany element ściany szkieletowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. rodzaj konstrukcji ściany, w której szkielet drewniany wypełniany jest gliną i innymi materiałami;

Szachulec – typ ściany szkieletowej drewnianej, której wypełnienie stanowi glina wymieszana i zarobiona z sieczką, z trocinami lub wiórami czy też zarzucona na plecionkę z witek z łozy lub łodyg trzciny. Rezultatem jest specyficzny wizerunek otynkowanego zwykle na biało budynku poprzecinanego ciemnymi od dziegciu belkami, ułożonymi w kratownicę z ukośnymi zastrzałami.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szachułowicz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szachy

gra prowadzona na szachownicy przez dwóch przeciwników, z których każdy dysponuje szesnastoma figurami (8 pionów, dwa gońce, dwa konie, dwie wieże, hetman i król); komplet figur do tej gry

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) szach. gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszaanszy;

(1.2) plansza i bierki do szachów (1.1)

forma rzeczownika.

(2.1) M. i B. lm. od: szach (w grze)

Szachy – strategiczna gra planszowa rozgrywana przez dwóch graczy na 64-polowej szachownicy, za pomocą zestawu bierek (pionów i figur). Popularnie, choć nieprecyzyjnie, szachami nazywa się również wspomniane bierki. Międzynarodowy Komitet Olimpijski uznaje szachy za dyscyplinę sportu. Szachy należą do gier z doskonałą informacją.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szacić

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przyodziewać

Źródła:

Wiktionary

Szaciłowski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szaciłówka

wieś w Polsce

1. oceniać coś w przybliżeniu (ilość, wielkość itp.);
2. oceniać czyjś wygląd, postępowanie, zachowanie; taksować;
3. dawniej:
a) szanować, poważać, darzyć szacunkiem;
b) szacować się - szanować się, znać swoją wartość

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) podawać wartość lub wielkość w przybliżeniu

(1.2) daw. przest. szanować

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szacowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: szacowny

Źródła:

SJP.pl

Szacowność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szacowne; cecha tych, którzy są szacowni

Źródła:

Wiktionary

Szacowny

1. godzien szacunku; czcigodny, dostojny;
2. posiadający dużą wartość lub znaczenie

przymiotnik

(1.1) powszechnie darzony szacunkiem, szanowany

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szacujący

Źródła:

SJP.pl

Szacun

młodzieżowo: słowo używane w celu okazanie komuś szacunku, respektu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. swoiste uznanie i względy okazywane komuś lub czemuś

wykrzyknik

(2.1) pot. wykrzyknik wyrażający uznanie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szacuneczek

zdrobnienie od: szacunek

Źródła:

SJP.pl

Szacunek

1. poważanie, uznanie;
2. wycena pieniężna czegoś; oszacowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cześć, poważanie dla kogoś lub czegoś

(1.2) ekon. zliczenie wartości materialnej czegoś

(1.3) przybliżona wartość, liczebność, wielkość lub ilość czegoś

(1.4) przest. wartość przedmiotu wyrażona w pieniądzach

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szacunek – w sensie poważanie, uszanowanie, poszanowanie, respekt, atencja, estyma, pokłon, uznanie
szacowanie – szacunek wartości, wycena
prestiż – znaczenie, autorytet, posłuch
kult, kult świętych, czczenie
pudźa – uwielbienie, śmierć, szacunek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szacunkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szacunkowe

Źródła:

Wiktionary

Szacunkowy

→ szacunek

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szadzić.

Szadzenie – zjawisko fonologiczne polegające na zastąpieniu szeregu spółgłosek zębowych zwarto-szczelinowych ⟨c, dz⟩ i spółgłosek zębowych szczelinowych ⟨s, z⟩ szeregiem spółgłosek dziąsłowych ⟨cz, sz, ż, dż⟩. Jego powstanie wynikło z przesadnego unikania mazurzenia, które w tym przypadku jest procesem do niego odwrotnym. To cecha typowa dla obszaru granicznego gwar mazurzących z niemazurzącymi, np. Suwalszczyzny.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szadzić

wymawiać "sz" zamiast "s", chcąc przesadnie uniknąć mazurzenia

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) jęz. wymawiać „sz” zamiast „s”, przesadnie chcąc uniknąć mazurzenia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szadów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu szawelskim;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szadów Księży
Szadów Pański
Szadów (lit. Šeduva) – miasto
Szadów – stacja kolejowa w miejscowości Szadów, w rejonie radziwiliskim, w okręgu szawelskim

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szadź

biały osad powstający z marznących kropelek mgły; sadź

rzeczownik, rodzaj żeński

1. dawniej: kobieta zarządzająca gospodarstwem domowym w dużych domach; klucznica; gospodyni;
2. osoba szafująca czymś, rozdająca coś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, rzadziej rzecz lub zjawisko, rozdająca coś lub zawiadująca czymś

(1.2) daw. na dworze magnackim lub folwarku szlacheckim: kobieta nadzorująca gospodarstwo domowe i zarządzająca spiżarnią

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szafarnia

1. spiżarnia;
2. przestarzałe: spichlerz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

ulica Szafarnia w Gdańsku
Szafarnia – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Radomin, miejscowość związana z Fryderykiem Chopinem
Szafarnia – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Lelis
Szafarnia – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Kurzętnik
Szafarnia – dawna gromada
Szafarnia – dawna osada. Tereny, na których była położona, leżą w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim
Szafarnia – dawny zaścianek w okręgu wileńskim, w rejonie święciańskim, w gminie Nowe Święciany

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szafarski

→ szafarz

Patrz:szafarz

Źródła:

SJP.pl

Szafarstwo

dawniej:
1. zarządzanie, gospodarowanie czymś;
2. urząd, zajęcie szafarza

Źródła:

SJP.pl

Szafarz

1. osoba rozdająca jakieś dobra lub zarządzająca nimi;
2. w dawnej Polsce:
a) zarządca gospodarstwa domowego i spiżarni na dworach magnackich;
b) urzędnik zajmujący się sprawami finansowymi państwa;
c) urzędnik miejski zarządzający skarbem miasta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. osoba odpowiedzialna za spiżarnię na dworze magnackim i w folwarku szlacheckim;

(1.2) daw. urzędnik odpowiedzialny za sprawy finansowe miasta lub państwa w dawnej Polsce

(1.3) osoba decydująca o rozdawnictwie jakichś dóbr

(1.4) rel. osoba uprawniona do udzielania sakramentu;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dr Jolanta Szafarz – polska pracowniczka naukowa w Instytucie Filologii Germańskiej UWr.
prof. dr hab. Renata Szafarz – polska specjalistka prawa międzynarodowego publicznego w Instytucie Nauk Prawnych PAN
Sylwester Szafarz – polski urzędnik i dyplomata
Szafarz Nadzwyczajny Komunii Świętej
Szafarz sakramentu
Szafarz zakonu krzyżackiego
Szafarz – urzędnik dworski w średniowiecznej Polsce

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szafeczka

zdrobnienie od: szafka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: szafka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szafel

okrągłe naczynie, zwykle drewniane, z jednym lub dwoma uchami, używane w murarstwie i w gospodarstwach wiejskich; szaflik

Źródła:

SJP.pl

Szafiarka

przymiotnik

(1.1) rzad. mający kształt szafy, podobny do szafy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szafing

potocznie: spotkanie, na którym wymienia się różnymi rzeczami codziennego użytku; swap, swap party, wymianka

Źródła:

SJP.pl

Szafingowy

→ szafing

Patrz:szafing

Źródła:

SJP.pl

Szafir

minerał, niebieska przezroczysta odmiana korundu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. niebieska odmiana korundu;

SJP.pl

Szafka

niewielki mebel z półkami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szafa

(1.2) mała szafa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szafki

Szafliczek

zdrobnienie od: szaflik

Źródła:

SJP.pl

Szaflik

okrągłe naczynie, zwykle drewniane, z jednym lub dwoma uchami, używane w murarstwie i w gospodarstwach wiejskich; szafel

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szafowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szafranek

szafranka czerwona - gatunek ważki różnoskrzydłej

Źródła:

SJP.pl

Szafranica

roślina z rodziny imbirowatych, o barwnych kwiatach i mięsistych kłączach; ostryż, szafraniec, żółcień, kurkuma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kurkuma

(1.2) przyprawa z szafranicy (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szafraniec

roślina z rodziny imbirowatych, o barwnych kwiatach i mięsistych kłączach; kurkuma, ostryż, żółcień

Źródła:

SJP.pl

Szafranik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

1. związany z szafranem (przyprawą);
2. mający kolor szafranu (przyprawy); intensywnie żółty

przymiotnik relacyjny

(1.1) farm. kulin. spoż. dotyczący szafranu, pochodzący z szafranu, zawierający domieszkę szafranu, zaprawiony szafranem

przymiotnik jakościowy

(2.1) książk. mający kolor intensywnie żółty, taki jak kolor sproszkowanego słupka kwiatu szafranu uprawnego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szafrański

nazwisko, m.in. Henryk Szafrański (1905-1992) - działacz PZPR, poseł, polityk

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Szafrański – polski prawnik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego
Artur Szafrański − polski panczenista, olimpijczyk
Czesław Szafrański − polski profesor nauk rolniczych, wykładowca akademicki
Emil Szafrański − polski zawodnik pétanque
Henryk Szafrański − polski polityk, działacz PZPR, poseł Sejm, członek Rady Państwa
Krzysztof Szafrański − polski kolarz szosowy
Marcin Szafrański − polski narciarz alpejski, olimpijczyk
Roman Szafrański − polski aktor
Tomasz Szafrański − polski reżyser i scenarzysta
Wiesław Szafrański − polski inżynier kolejnictwa
Włodzimierz Szafrański (historyk) – polski historyk, archeolog, religioznawca
Włodzimierz Szafrański (radca prawny) – polski radca prawny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szafszawan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

skóra cielęca, kozia lub owcza, używana do wyrobu galanterii kaletniczej; jaszczur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Wiktionary oraz Wikipedia

Szahada

muzułmańskie wyznanie wiary, które każdy wierny musi wypowiedzieć choćby raz w życiu; szahdah, szahadah

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. muzułmańskie wyznanie wiary, jeden z pięciu filarów większości odłamów islamu

(1.2) ligatura szahady (1.1) będąca jednym z symboli islamu

Szahada (arab. شهادة, "šahāda") – muzułmańskie wyznanie wiary, będące jednym z pięciu obowiązków każdego muzułmanina (w islamie sunnickim). Szyici także wiążą szahadę ze swoimi filarami wiary.

Składa się ono ze słów w języku arabskim:

1. mała, okrągła płytka z dziurką podkładana pod nakrętkę lub główkę śruby; podkładka;
2. pospolicie: wariactwo, mania na jakimś punkcie

nazwisko

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Szajewski (1937–1999) – polski aktor i piosenkarz
Barbara Emeryk-Szajewska (1929–2021) – polska lekarka, neurolożka
Józef Szajewski (1891–1957) – polski wojskowy
Waldemar Szajewski (ur. 1947) – polski menedżer, inżynier i urzędnik państwowy
Wiesława Szajewska-Jarzynka (1930–2018) – polska stomatolożka
Zbigniew Szajewski (1914–1997) – polski zapaśnik

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szajgec

pogardliwie: młody Żyd niewykonujący praktyk religijnych lub młody chrześcijanin

tradycyjna arabska chusta noszona przez kobiety na głowie, która luźno okrywa włosy i jest zarzucana na ramię

Źródła:

SJP.pl

Szajna

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Szajna
Józef Szajna
Marian Szajna
Waldemar Szajna
Władysław Szajna – burmistrz Drohobycza, doktor praw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. wulg. gówno

(1.2) pot. wulg. coś byle jakiego

Źródła:

Szak

partykuła

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przecież, wszak

Źródła:

Wiktionary

Szakal

1. drapieżnik z rodziny psów mniejszy od lisa
2. człowiek żerujący na cudzym nieszczęściu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. kilka gatunków z rodzaju nazwa systematyczna|Canis|ref=tak., drapieżnik podobny do wilka, lecz od niego mniejszy;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. człowiek pasożytujący na nieszczęściu innych

Szakal – nazwa kilku gatunków średniej wielkości drapieżników z plemienia Canini. Szakale są mniejsze od wilków szarych, mają krótkie kończyny i bardziej wysmukły pysk. Żywią się drobnymi zwierzętami, padliną i roślinami. Najpospolitszym gatunkiem jest szakal złocisty, zamieszkujący Azję oraz południowo-wschodnią Europę.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szakali

związany z szakalem - drapieżnikiem z rodziny psów

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) od szakal: należący do szakala, określający szakala, używany przy szakala

(1.2) charakterystyczny dla szakala, mający cechy szakala

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szakalogłowy

mający głowę szakala, np. szakalogłowy Anubis

Źródła:

SJP.pl

Szaket

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żakiet

Źródła:

Wiktionary

Szaki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu mariampolskim.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szaki (Armenia)
Szaki – wodospad w południowej części Armen
Szaki – miasto na Litwie, w okręgu mariampolskim
Szaki – wieś na Litwie, w okręgu uciańskim, w rejonie jezioroskim, w starostwie Turmont
Szaki – gmina na Suwalszczyźnie, istniejąca w latach 1919–1950
Niekrasowo (pol. Szaki)
Szalom-Awraham Szaki

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szakiet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żakiet

Źródła:

Wiktionary

bliskowschodnia potrawa w postaci jajek gotowanych na gęstym sosie z pomidorów, cebuli i innych warzyw

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. potrawa bliskowschodnia i północnoafrykańska na bazie papryki, pomidorów i cebuli, w których dusi się jajka, doprawiana zwykle kuminem;

Szakszuka (dosł. „mieszanka”) – danie pochodzące z Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, prawdopodobnie z Tunezji albo Jemenu, składające się z pomidorów, papryki i cebuli przyprawionych kuminem, w których gotuje się jajka na patelni i przed podaniem posypuje się świeżą kolendrą.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szakłaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szakłak

Źródła:

Wiktionary

Szakłak

ciernisty krzew, w zielarstwie stosowany w chorobach wątroby

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Rhamnus|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodzaju szakłakowatych;

(1.2) drzewo lub krzew z rodzaju szakłak (1.1)

Szakłak ("Rhamnus") – rodzaj roślin należący do rodziny szakłakowatych. Liczy ok. 125–150 gatunków. Występują głównie na półkuli północnej, osiągając największe zróżnicowanie we wschodniej Azji i Ameryce Północnej, tylko kilka gatunków rośnie w Europie i Afryce, we florze Polski występuje tylko jeden gatunek – szakłak pospolity "R. cathartica".

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szakłakowate

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szalbierz

oszust, krętacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. ktoś, kto wykorzystuje innych, posługując się oszustwem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szalczyk

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szaleciarka

→ szaleciarz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pracownica toalet publicznych

1. trująca roślina o białych kwiatach i pierzastych liściach; cykuta;
2. trucizna otrzymywana z soku korzenia tej rośliny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cicuta|ref=tak., roślina o pierzastych liściach, drobnych, białych kwiatach zebranych w baldachy, zawierająca silnie trujące alkaloidy;

(1.2) trucizna otrzymywana z soku korzenia szaleju (1.1)

forma czasownika.

Wiktionary

Szaleniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba obłąkana, chora umysłowo

(1.2) przen. osoba, która nie panuje nad swoimi namiętnościami, nie zwraca uwagi na niebezpieczeństwo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. techn. koło rozpędowe

(2.2) gwara. bot. szalej jadowity

Szaleniec (niem. "Thörichthof") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Stare Pole. Leży na obszarze Żuław Elbląskich.

W skład sołectwa "Kławki-Szaleniec" wchodzą wsie Kławki i Szaleniec.

Wieś królewska położona była w II połowie XVI wieku w województwie malborskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szaleniej

stopień wyższy od przysłówka: szalenie

Źródła:

SJP.pl

Szalet

1. klozet publiczny
2. szwajcarski szałas górski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) domek górski, domek alpejski

(1.2) budynek mieszczący publiczną ubikację

Szalet, szalet miejski – rodzaj publicznej ubikacji, spotykany w miastach.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szaletowa

kobieta odpowiedzialna za utrzymanie porządku w toaletach publicznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta odpowiedzialna za szalet

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: szaletowy

Patrz:szalet

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaletowy

stan psychiczny człowieka, który nie ma kontroli nad sobą

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) postępowanie, zachowanie kategorycznie wykraczające poza przyjęte, przeciętne normy

(1.2) stan umysłu człowieka, który nad sobą nie panuje

(1.3) pot. med. psych. choroba psychiczna

(1.4) zabawa, dobre bawienie się

(1.5) głupota, wariactwo, nieodpowiedzialne/irracjonalne zachowanie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaleńszy

stopień wyższy od przymiotnika: szalony

Źródła:

SJP.pl

Szaliczek

zdrobnienie od: szalik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: szalik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szalik

mały szal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pas materiału służący do owijania szyi

Szalik, również szal – część garderoby, pas wyrabiany z różnych materiałów (najczęściej z wełny), w różnych kolorach, owijany wokół szyi najczęściej w celu ocieplenia, estetyki, z powodów religijnych a także jest noszony przez kibiców sportowych. Najczęściej noszony zimą bądź jesienią.

Źródła:

(1.4) niekontrolowany, intensywny, gwałtowny, niepohamowany

(1.5) szybki (np. pościg, ruch)

(1.6) nieszablonowy, dziwny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba niezrównoważona, impulsywna, nieobliczalna

(2.2) osoba chora umysłowo

(2.3) osoba nieszablonowa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szalotka

1. cebulowa roślina warzywna z rodziny amarylkowatych; czosnek askaloński;
2. cebulka tej rośliny

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szalować

obijać ściany deskami w celu ich wzmocnienia; oszalowywać

czasownik

(1.1) wykonywać szalunek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szalowy

przymiotnik od: szal

Źródła:

SJP.pl

Szalunek

1. konstrukcja tymczasowa używana przy betonowaniu, tworząca formę dla betonu i usuwana po jego stwardnieniu; deskowanie; szalowanie;
2. warstwa desek pokrywająca strop, dach, ściany wnętrz itp. albo zabezpieczająca wykop; szalowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

SJP.pl
Wikipedia

Szama

1. szama białorzytna - gatunek ptaka z rodziny drozdowatych zamieszkujący lasy południowo-wschodniej Azji; sroczek białorzytny;
2. potocznie: jedzenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. jedzenie

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. ter. od: szamać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaman

czarownik, umożliwiający porozumienie między ludźmi a duchami w niektórych wierzeniach

SJP.pl
Wiktionary

Szamanizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. wierzenia i praktyki religijne bazujące na animizmie i instytucji szamanów;

Szamanizm – zespół praktyk i wierzeń opierających swe pojmowanie stosunku świata namacalnego do świata duchowego na fundamentalnej roli szamana jako osoby zdolnej do podróży ekstatycznych w zaświaty dla dobra swojej wspólnoty bądź jej poszczególnych członków.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szamanka

wśród Indian i niektórych ludów w Azji: kobieta obdarzona nadprzyrodzoną mocą, kontaktująca się z duchami, posiadająca zdolności leczenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta zajmująca się szamanizmem

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szaman
Szamanka – polski film psychologiczny z 1995 r. w reżyserii Andrzeja Żuławskiego
Szamanka – album Justyny Steczkowskiej

Szambelan

1. jeden z ważniejszych urzędników królewskich;
2. dawniej: starszy służący w bogatych domach

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szambonurek

potocznie: pracownik opróżniający szamba

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szamerowanie

ozdoba stroju w postaci naszytego sznura, taśmy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szamerować.

(1.2) szamerunek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szamerować

obszywać coś sznurem, taśmą w celu przyozdobienia

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szamet

rodzaj lekkiej tkaniny wełnianej

Źródła:

SJP.pl

Szamil

imię męskie

Szamil (ur. 1797 w aule Gimry, zm. 1871 w Medynie) – przywódca powstania górali kaukaskich przeciwko Rosji w latach 1834–1859.

Stał na czele teokratycznego państwa, Imamatu Kaukaskiego, określanego niekiedy jako imamat Szamila. Przez lata skutecznie uniemożliwiał podbicie północnego Kaukazu, przede wszystkim Dagestanu i Czeczenii.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szamir

obce imię męskie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adi Szamir (ur. 1952) – izraelski informatyk i kryptograf, laureat Nagrody Turinga.
Gabriel Szamir (1909-1992) – izraelski grafik, twórca znaczków i orderów, brat Maksima
Icchak Szamir (1916-2012) – izraelski polityk, dwukrotny premier, wielokrotny minister, członek Knesetu.
Ja’ir Szamir (ur. 1945) – izraelski polityk i wojskowy, minister, członek Knesetu, syn Icchaka.
Jisra’el Szamir (ur. 1947) – szwedzko-rosyjsko-izraelski dziennikarz i pisarz, pochodzenia żydowskiego.
Jo’aw Szamir (ur. 1970) – izraelski filmowiec i reżyser filmów dokumentalnych
Mairaw Szamir (ur. 1988) – izraelska piłkarka grająca na pozycji bramkarza, reprezentantka kraju
Maksim Szamir (1910-1990) – izraelski grafik, twórca znaczków i orderów, brat Gabriela
Mosze Szamir (1921-2004) – izraelski prozaik i publicysta oraz polityk, członek Knesetu.
Szelomo Szamir (1915-2009) – izraelski wojskowy, dowódca Marynarki Wojennej oraz Sił Powietrznych
Shamir, wł. Shamir Bailey (ur. 1994) – amerykański muzyk
Szamir – w Biblii i w języku hebrajskim – diament, używany do rycia w twardym materiale. Z czasem w żydowskiej literaturze został uznany za małego robaka, który potrafił przegryzać się przez najtwards...

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antoni Szamocki – polski ziemianin, poseł na Sejm
Józef Szamocki – rzymskokatolicki duchowny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szamorodni

Szamorodni - nazwa tego węgierskiego wina wywodzi się z języka polskiego (ze względu na wielkość spożycia w Rzeczypospolitej) i oznacza "sam się rodzi" lub "samorodny".

Jest to rodzaj tokaju wytwarzanego w rejonie Tokaj-Hegyalja na Węgrzech z całych kiści winogron wrzucanych do kadzi z pominięciem procesu ręcznego oddzielania gron dotkniętych szlachetną pleśnią ("aszú") od reszty kiści.

Źródła:

Wikipedia

Szamot

dodatek przy produkcji ceramicznych wyrobów ogniotrwałych, charakteryzujący się dużą odpornością na szybkie zmiany temperatury; szamota

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogniotrwała glina dodawana do wyrobów ceramicznych;

(1.2) gwara więzienna pysk

Szamot – materiał ceramiczny otrzymywany przez wypalenie gliny lub łupków i zmielenie otrzymanego produktu.

Proces produkcji polega na formowaniu, suszeniu i wypalaniu. Wyroby szamotowe cechują się dużą odpornością na szybkie zmiany temperatury. Po wymieszaniu z plastyczną gliną ogniotrwałą, szamot używany jest do wyrobu ogniotrwałych materiałów, np. okładzin stosowanych w kaflowych piecach domowych, paleniskach, piecach przemysłowych itp.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szamota

dodatek przy produkcji ceramicznych wyrobów ogniotrwałych, charakteryzujący się dużą odpornością na szybkie zmiany temperatury; szamot

Źródła:

SJP.pl

Szamotanina

1. szarpanie się z kimś lub czymś;
2. zmaganie się z trudnościami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szarpanie się, mocowanie się z kimś

→ szamot, → szamota

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

(1.2) geogr. adm. gmina w Polsce;

Szamotuły – miasto w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu szamotulskiego oraz gminy miejsko-wiejskiej Szamotuły. Położone nad rzeką Samą, na Pojezierzu Wielkopolskim, ok. 35 km na północny zachód od centrum Poznania.

Według danych GUS z 31 grudnia 2025, miasto liczyło 17,909 mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szamotówka

1. potocznie: cegła szamotowa - ogniotrwała cegła używana do wykładania pieców pracujących w bardzo wysokiej temperaturze;
2. regionalnie: rodzaj wolnostojącego pieca kuchennego

Źródła:

SJP.pl

Szamozaur

rodzaj roślinożernego dinozaura z rodziny ankylozaurów

kraina historyczna we Francji

mający niektóre właściwości szampana; przypominający szampan

Źródła:

SJP.pl

Szampańczyk

mieszkaniec Szampanii (krainy historycznej we Francji)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Szampanii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szampański

1. o nastroju, zabawie: wyśmienity;
2. dotyczący szampana;
3. przymiotnik od: Szampania (kraina historyczna we Francji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący szampana, związany z szampanem

(1.2) dotyczący Szampanii, związany z Szampanią

przymiotnik jakościowy

(2.1) pełen wesołości, dobrego humoru, towarzyszący hucznej zabawie

SJP.pl
Wiktionary

(1.1) poziomy element kurtyny spiętrzającej wodę i zamykającej tamę

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Isztwan Szandor – ukraiński piłkarz, trener piłkarski
Fedir Szandor – ukraiński pedagog i polityk
Andrij Szandor – ukraiński sędzia piłkarski

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szandorowy

→ szandor

Patrz:szandor

Źródła:

SJP.pl

Szanek

dawna miara objętości ciał sypkich równa 24 lub 48 garncom

Źródła:

SJP.pl

Szanghaj

miasto w Chinach

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rel. afrykański bóg gromu i świętych bębnów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szango – bóstwo z wierzeń Jorubuów
Szango – synkretyczna, katolicka religia pochodzenia afrykańskiego (głównie Jorubów), która rozwinęła się na Trynidadzie i w Grenadzie
Szango – bóstwo religii szango, utoższamione później ze św. Janem Chrzcicielem
Szango – bóstwo o pochodzeniu afrykańskim, które czczono w kultach afroamerykańskich na Kubie (później jako św. Barbara), w Brazylii (później jako św. Hieronim), na Haiti (później jako św. Jan Chrzcic...
}}

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szaniawski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Tadeusz Szaniawski (XVIII wiek) – generał major wojsk koronnych.
Aleksander Szaniawski (1813–1863) – naczelnik wojskowy powiatu bialskiego w powstaniu styczniowym.
Alfons Szaniawski (1837–1905) – generał armii rosyjskiej, przedsiębiorca, filantrop.
Franciszek Ksawery Szaniawski (1768–1830) – polski ksiądz, profesor w Warszawskiej Szkole Prawa, wykładowca na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Warszawskiego.
Hubert Szaniawski (ur. 1938) – paleontolog.
Jan Szaniawski (1903–1985) – pułkownik, oficer Armii Ludowej i Ludowego Wojska Polskiego, po II wojnie światowej w MO.
Jan Feliks Szaniawski z Szaniaw herbu Junosza (?–1733) – biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy lwowski w latach 1717–1725, biskup diecezjalny chełmski w latach 1725–1733.
Jerzy Szaniawski (1886–1970) – polski dramaturg, felietonista i pisarz, członek Polskiej Akademii Literatury.
Józef Szaniawski
Klemens Szaniawski (1925–1990) – polski filozof.
Klemens Junosz Szaniawski (1849–1898) – powieściopisarz, nowelista i felietonista polski.
Konstanty Felicjan Szaniawski herbu Junosza (1668–1732) – biskup włocławski od 1705, przeniesiony do Krakowa 3 lipca 1720, scholastyk wileński, kanonik warmiński, regent kancelarii większej koronnej, ...

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szaniec

ziemne umocnienie polowe tworzone przez wał i rów

w informatyce: najmniejsza jednostka informacji; bit

Źródła:

SJP.pl

Szanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szanować.

Źródła:

Wiktionary

Szanować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) mieć szacunek do kogoś lub czegoś, darzyć kogoś lub coś szacunkiem; odnosić się, zwracać się do kogoś z szacunkiem

(1.2) chronić coś przed zniszczeniem, dbać o coś

czasownik zwrotny niedokonany szanować się (dk. brak)

(2.1) darzyć kogoś wzajemnym szacunkiem

1. wzbudzający szacunek, godny szacunku;
2. szanowny pan, szanowne panie, szanowni państwo itp. - zwroty grzecznościowe

przymiotnik

(1.1) podn. wzbudzający szacunek, godny szacunku, poważania, czci

(1.2) przymiotnik dodawany w zwrotach grzecznościowych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szansa

sprzyjające warunki, możliwość powodzenia jakiejś inicjatywy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prawdopodobieństwo, możliwość powodzenia w jakiejś sprawie, osiągnięcia sukcesu lub zaistnienia jakichś pożądanych okoliczności

(1.2) daw. szczęśliwy traf, szczęście

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szansa – alternatywny sposób przedstawienia prawdopodobieństwa
Szansa – singel polskiego zespołu Virgin
Szansa – polski film psychologiczny w reżyserii Feliksa Falka z 1979 roku
Szansa − polski film telewizyjny w reżyserii Edwarda Żebrowskiego z 1970 roku
Szansa – panamsko-kolumbijski film komediowy w reżyserii Abnera Benaima z 2009 roku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Marrubium|L.|ref=tak., rodzaj bylin z rodziny jasnotowatych;

(1.2) bot. bylina z rodzaju szant (1.1)

(1.3) muz. żegl. dawna rytmiczna pieśń pracujących żeglarzy lub stylizowana na nią współczesna piosenka żeglarska

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szanta – pieśń żeglarska
szanta (Marrubium) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich)

Szantaż ( chantage) – przestępstwo przeciwko wolności, polegające na próbie zmuszenia osoby do określonego działania lub zaniechania pod groźbą bezprawną zastosowania przemocy lub ujawnienia pewnych, częściowo lub w pełni prawdziwych informacji, których ujawnienie byłoby w opinii szantażującego dużą dolegliwością dla ofiary.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szantażowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szantażować.

Źródła:

Wiktionary

Szantażować

stosować wobec kogoś szantaż (wywieranie presji, wymuszanie czegoś za pomocą zastraszenia lub groźby kompromitacji)

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) stosować szantaż wobec kogoś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

osoba śpiewająca pieśni żeglarskie, wykonawca szant

Źródła:

SJP.pl

Szantou

[czytaj: SZANtoł] miasto w Chinach; Shantou

Źródła:

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szantuński

przymiotnik od: Szantung

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szantungiem, dotyczący Szantungu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język szantuński

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szantymen

wykonawca szant

Źródła:

SJP.pl

Szantymenka

→ szantymen

Patrz:szantymen

(1.1) odczasownikowy od|szaperonować.

Źródła:

Wiktionary

Szaperonować

szarak;
1. dawniej: ubogi szlachcic zaściankowy;
2. potocznie: osoba przeciętna, niczym się niewyróżniająca

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od szarak (zając)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) zdrobn. od szarak (przeciętniak)

(2.2) zdrobn. od szarak (szlachcic zagrodowy)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarada

1. rymowana zagadka, w której należy odgadnąć wielosylabowy wyraz zaszyfrowany w tekście;
2. dawniej: gra towarzyska polegająca na odgadywaniu znaczeń poszczególnych żywych obrazów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zagadka w formie wiersza, w którym w pewien sposób zaszyfrowane są sylaby słowa lub frazy będącej rozwiązaniem;

(1.2) przest. zabawa towarzyska polegająca na zgadywaniu haseł i znaczeń na podstawie pokazywanych scenek

(1.3) książk. skomplikowana i ciężka do zrozumienia sytuacja

Zobacz też: "Szarada" − amerykański film z 1963 roku.

rodzaj wieszaka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szaragi – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Podświle
Szaragi – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Jazno
Szaragi – dawna kolonia w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Prozoroki
Szaragi – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Mikołajewo

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarak

1. gatunek zająca;
2. dawniej: ubogi szlachcic zaściankowy; szaraczek;
3. potocznie: osoba przeciętna, niczym się niewyróżniająca; szaraczek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) łow. zając o płowej sierści

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. człowiek przeciętny, nie wyróżniający się niczym

(2.2) hist. szlachcic zagrodowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaranek

rzeczownik, rodzaj męski

warsztat lub laboratorium w sowieckim systemie więziennym dla naukowców i inżynierów

Szaraszka, szaraga (ros. шарашка) – w żargonie więźniów radziecki instytut naukowy lub biuro konstrukcyjne zatrudniające więźniów w tym naukowców, kadrę techniczną. Oficjalna ich nazwa – OKB (ОКБ) jest transliteracją rosyjskiego skrótu nazwy "опытное конструкторское бюро" (biuro doświadczalno-konstruktorskie/konstrukcyjne).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarawarski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szarawary

1. bufiaste spodnie noszone na Wschodzie; hajdawery
2. pot. szerokie spodnie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) etn. kraw. długie, bufiaste spodnie pochodzenia wschodniego, zwykle z miękkiej tkaniny; w Polsce noszone zwłaszcza w XVI-XVII wieku;

SJP.pl
Wiktionary

Szarawość

→ szarawy

Patrz:szarawy

Źródła:

SJP.pl

Szarawy

1. o słabym, szarym odcieniu;
2. słabo rozjaśniony światłem słonecznym; ciemnawy

przymiotnik jakościowy

(1.1) w kolorze podobnym do szarego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarańcza

1. duży owad podobny do pasikonika, szkodnik upraw żyjący w ciepłych strefach klimatycznych;
2. potocznie: chmara tych owadów;
3. przenośnie: z odcieniem pejoratywnym - duża liczba czegoś, tłum

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. owad przypominający konika polnego, szkodnik upraw;

(1.2) pot. rój szarańczy (1.1)

(1.3) przen. pejor. duża, uciążliwa grupa przyjezdnych ludzi

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szarańcza wędrowna (Locusta migratoria)
szarańcza pustynna (Schistocerca gregaria)
szarańcza egipska (Anacridium aegyptium)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szarańczak

roślinożerny owad występujący w wielu gatunkach, np. szarańcza, pasikonik, świerszcz

Źródła:

SJP.pl

Szarańczaki

roślinożerny owad występujący w wielu gatunkach, np. szarańcza, pasikonik, świerszcz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Orthoptera – prostoskrzydłe,
Caelifera (prostoskrzydłe krótkoczułkowe lub krótkoczułkie) – podrząd prostoskrzydłych,
Acrididae – szarańczowate.
szarańcza.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarańczakowate

rodzina owadów prostoskrzydłych obejmująca ponad 7500 gatunków; szarańczowate

Źródła:

SJP.pl

o cechach szarańczowatych (rodzina owadów)

Źródła:

SJP.pl

Szarańczowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szarańczą, dotyczący szarańczy

Źródła:

Wiktionary

Szarańczyn

Szardarski

czasownik przechodni niedokonany (dk. zszargać)

(1.1) powodować utratę wartości lub reputacji czegoś lub obniżenie jego rangi

(1.2) doprowadzać czyjąś psychikę lub organizm do stanu wyczerpania

Źródła:

Wiktionary

Szaria

kodeks ustalonego formalnie świętego prawa w islamie

Źródła:

SJP.pl

Szariacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szariatem, dotyczący szariatu

Źródła:

Wiktionary

Szariat

religijne prawo muzułmańskie zawarte w Koranie i hadisach; szarijat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. prawo muzułmańskie;

Nie mylić z: szariatyzm.

Szariat, szari’at, szarijat, szaria ( ‏شريعة‎, "šarīʿa" „droga prowadząca do wodopoju”) – prawo normujące życie wyznawców islamu, zarówno w jego odmianie sunnickiej, jak i szyickiej. Islam nie uznaje rozdziału życia świeckiego od religijnego, dlatego reguluje zarówno zwyczaje religijne, organizację władzy religijnej, jak i codzienne życie wszystkich obywateli państwa, które wprowadziło prawo szariatu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szarif

szeryf;
1. w krajach muzułmańskich: honorowy tytuł przysługujący członkom klanu Haszim (należał do niego Mahomet), przede wszystkim potomkom Fatimy, córki Mahometa;
2. dawniej: tytuł gubernatora Mekki należącego do rodu Haszymidów

imię psa w serialu telewizyjnym oraz powieści "Czterej pancerni i pies"

Szarik ( kuleczka) – pies występujący w serialu telewizyjnym w reżyserii Konrada Nałęckiego "Czterej pancerni i pies" oraz powieści Janusza Przymanowskiego pod tym samym tytułem.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szariki

(1.1) oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski

(1.2) daw. magik

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szarlataneria medyczna
Szarlatan (film) z 2020 w reż. Agnieszki Holland.
Szarlatan – opera komiczna w 2 aktach z 1814 z muzyką Karola Kurpińskiego i z librettem Alojzego Żółkowskiego

Wiktionary

Szarlataństwo

czerpanie korzyści z wykorzystywania wiary ludzi w swoją rzekomą wiedzę lub umiejętności; szarlataneria, szarlatanizm

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. szarlataneria.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarlota

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szarlota – osada w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Kościerzyna
Szarlota – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Rychtal
Szarlota – hałda w Rydułtowach
Karolina

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szarlotka

ciasto z jabłkami (najczęściej kruche); jabłecznik

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cuk. ciasto kruche z jabłkami;

(1.2) bot. zob. szalotka.

Zobacz też: Szarlotka – osada w Polsce.

Szarlotka – wyrób cukierniczy w postaci placka z ciasta kruchego i owoców, zazwyczaj jabłek. W przypadku zastosowania jabłek, używa się zamiennie – zależnie od regionu Polski – nazwy „szarlotka” i jabłecznik.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szarlotkowy

(1.1) taki, który ma dwa kolory: szary i żółty

Źródła:

Wiktionary

Szarobeżowy

beżowy o szarym odcieniu

Źródła:

SJP.pl

Szarobiaławy

nieco biały o szarym odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) białawy o szarym odcieniu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarobiało

przysłówek sposobu

(1.1) od: szarobiały

Źródła:

Wiktionary

Szarobiały

biały o szarym odcieniu

przymiotnik jakościowy

Wiktionary

Szaroczarny

czarny o szarym odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) czarny z szarym odcieniem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaroczerwony

czerwony o odcieniu czerwonym

Źródła:

SJP.pl

Szarodzioby

przymiotnik

(1.1) taki, który ma szary dziób

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. szara lub zielonkawa skała osadowa, zawierająca ziarna kwarcu, skaleni, łyszczyków i okruchy innych skał

Szaron (imię)
Równina Szaron
Chawaccelet ha-Szaron
Hod ha-Szaron
Miszmar ha-Szaron
Ramat ha-Szaron
Samorząd Regionu Chof ha-Szaron
Samorząd Regionu Derom ha-Szaron
Szaron Haziz
Szaron Kohen
Ariel Szaron
Omri Szaron

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szaroniebieski

niebieski o odcieniu szarym, stalowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru szarego o odcieniu niebieskim

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaroniebieskosrebrzysty

srebrzysty o szaroniebieskim odcieniu

przymiotnik jakościowy

SJP.pl
Wiktionary

Szaroszpatacki

→ Sárospatak

Patrz:Sárospatak

Źródła:

SJP.pl

Szaroszyi

dzięcioł szaroszyi, wilga szaroszyja - gatunki ptaków

Źródła:

SJP.pl

Szarota

roślina z rodziny astrowatych (złożonych), występująca w Polsce w sześciu gatunkach, m.in. szarota leśna o żółtawych kwiatach, rosnąca w widnych lasach, zaroślach i pastwiskach

Szarota ("Gnaphalium" L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje w zależności od ujęcia od ok. 40 do ok. 80–100 gatunków. Niezależnie od szerszego lub węższego ujęcia występują one niemal kosmopolitycznie na wszystkich kontynentach w strefach klimatu umiarkowanego i podzwrotnikowego. Do polskiej flory należy w szerokim ujęciu rodzaju 6 gatunków, a w wąskim ujęciu tylko jeden – szarota błotna "G. uliginosum" (pozostałe włączane są do rodzajów "Omalotheca" i "Pseudognaphalium").

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarotka

1. chroniona, biało owłosiona roślina z rodziny złożonych (astrowatych), rosnąca w wysokogórskich rejonach Europy i Azji; w Polsce występuje w Tatrach i Karpatach Wschodnich; szarotka alpejska;
2. dawniej: przenośny odbiornik radiowy (nazwa firmowa)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Leontopodium|ref=tak., roślina z rodziny astrowatych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szarotka (Leontopodium) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Należy do niego gatunek szarotka alpejska (Leontopodium alpinum).
Szarotka – osada wsi Czajęcice w woj. świętokrzyskim w pow. ostrowieckim w gminie Waśniów
Szarotki – przydomek klubu hokejowego Podhale Nowy Targ
Szarotka – przenośny radioodbiornik lampowy produkcji ZRK
Szarotka – przełęcz w obrębie Wzgórz Trzebnickich w Obornikach Śląskich

(1.3) brak światła słonecznego, pochmurność

Źródła:

Wiktionary

Szarożółtawy

nieco żółty o szarym odcieniu

Źródła:

SJP.pl

Szarożółty

żółty o odcieniu szarym, płowy

dział fabryki, w którym szarpie się na drobne kawałki przerabiane tam szmaty

Źródła:

SJP.pl

Szarpanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. szarpnąć)

(2.1) o maszynach: ostro ruszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(3.1) nękać kogoś

(3.2) dokuczać komuś, krytykować kogoś

czasownik zwrotny niedokonany szarpać się (dk. szarpnąć się)

(4.1) wykonywać gwałtowny ruch, by wydostać się skądś

(4.2) pociągać się gwałtownie za coś

(4.3) pot. gwałtownie na coś reagować

(4.4) pot. zdobywać się na duży wydatek

czasownik zwrotny niedokonany szarpać się (dk. brak)

(5.1) bić siebie nawzajem

(5.2) pot. odczuwać rozterkę

(5.3) pot. wysilać się, by coś osiągnąć

używany dawniej materiał opatrunkowy, otrzymywany z ręcznie wyskubywanych kawałków płótna lnianego; szarpia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) dawny materiał opatrunkowy uzyskiwany z nitek ręcznie wyskubanych ze starego płótna lnianego lub bawełnianego;

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ter. od: szarpać

czasownik przechodni dokonany (ndk. szarpać)

(1.1) zob. szarpać.

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. szarpać)

(2.1) zob. szarpać.

czasownik zwrotny dokonany szarpnąć się (ndk. szarpać się)

(3.1) zob. szarpać się.

Źródła:

Wiktionary

Szarski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Szarski (1886-1947) – kupiec, radny Krakowa, syn Henryka, ojciec Henryka, Jana i Józefa
Antoni Szarski (1891-1946) – kupiec, syn Henryka, ojciec Stanisława, Jacka i Andrzeja.
Andrzej Szarski (1899-1972) – bankowiec, oficer wywiadu, syn Marcina
Henryk Szarski (1855-1921) – prawnik, kupiec, wiceprezydent Krakowa, syn Stanisława, ojciec Stanisława, Antoniego i Adama
Henryk Szarski (1912-2002) – biolog, syn Adama, brat Jana
Jacek Szarski (1921-1980) – matematyk, wnuk Henryka, syn Antoniego
Jan Szarski (1915-2000) – kupiec i redaktor, syn Adama
Kazimierz Szarski (1904-1960) – zoolog, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego, wnuk Stanisława, syn Marcina, brat Andrzeja
Marcin Szarski (1868-1941) – działacz gospodarczy, ekonomista, senator II Rzeczypospolitej, syn Stanisława, ojciec Andrzeja i Kazimierza
Stanisław Szarski (1826-1898) – kupiec, radny Krakowa, syn Marcina, ojciec Romana, Henryka i Marcina
Stanisław Szarski (1888-1916) – polonista, poległy w legionach, syn Henryka

(1.1) związany z miastem Chartres we Francji

Źródła:

Wiktionary

Szaruga

długo utrzymująca się deszczowa pogoda, charakteryzująca się uciążliwymi opadami, chłodem i wiatrem; słota, plucha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) długo utrzymująca się szara, deszczowa pogoda

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarula

przymiotnik jakościowy

(1.1) w kolorze pośrednim między czarnym a białym

(1.2) przen. o człowieku: niewyróżniający się z ogółu, mało znaczący

(1.3) niezmienny, nieurozmaicony, bez wyrazu

(1.4) bez światła słonecznego, niepogodny, zamglony, przygnębiający

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarynka

fałdówka szarynka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych

Źródła:

SJP.pl

Szaryski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szaryszem, dotyczący Szarysza

Źródła:

Wiktionary

Szarytka

członkini katolickiego zgromadzenia zakonnego, założonego przez Wincentego à Paulo we Francji w 1633 roku; wincentka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. mały ptak z gatunku sikora uboga;

(1.2) rel. członkini zakonu Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sikora uboga (Poecile palustris syn. Parus palustris) – mały ptak z rodziny sikor
szarytka (Halichoerus) – rodzaj ssaków morskich z rodziny fokowatych
szarytki – Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo

(1.4) daw. strój, ubranie szarego koloru, szare, bezbarwne, ubogie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarzyński

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szarów

zgrubienie od: szarówka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szarów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
Szarów – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Kłaj
Szarów – dawna gromada w pow. bocheńskim
Szarów – przystanek kolejowy w Dąbrowie, w województwie małopolskim

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarówa

zgrubienie od: szarówka

Źródła:

SJP.pl

Szarówka

1. pora dnia, kiedy jest ciemnawo, szarawo; szara godzina, szarość;
2. brak jasnego światła o tej porze dnia; szarzyzna, szarość

Szarówka – drugi singel Darii Zawiałow wydany w lutym 2019 promujący album "Helsinki".

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarłat

roślina zielna z rodziny szarłatowatych, uprawiana jako roślina ozdobna lub ze względu na jadalne liście; amarant, amarantus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. szkarłat

(1.2) bot. roślina trawiasta z rodzaju nazwa systematyczna|Amaranthus|ref=tak.;

1. atak kawalerii;
2. stopień wojskowy, ranga;
3. w przenośni: szybki, gwałtowny atak

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. gwałtowne natarcie kawalerii

→ szaser

przymiotnik relacyjny

usuwać wodę za pomocą sprężonego powietrza (np. ze zbiorników balastowych łodzi podwodnej)

Źródła:

SJP.pl

Szaspot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. francuski karabin używany w drugiej połowie XIX wieku;

Źródła:

Wiktionary

Szast

wykrzyknik naśladujący odgłos powstający przy szybkim ruchu kogoś lub czegoś (np. Szast, spadła książka.) lub używany w funkcji czasownika, naśladujący taki ruch (np. A ten go szast gazetą w głowę!)

Źródła:

SJP.pl

Szast-Prast

rach-ciach; potocznie:
1. wykrzyknik oznaczający szybkie działanie, szybkie uporanie się z czymś, załatwienie czegoś;
2. w bardzo krótkim czasie; ekspresem, piorunem, migiem, błyskawicznie

SJP.pl
Wikipedia

Szaszok

rzeczownik, rodzaj męski

potrawa z kawałków mięsa nadzianych na specjalny szpikulec, pieczona na rożnie lub grillu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. potrawa składająca się z kawałków mięsa, zwykle baraniny, przekładanych plasterekasterkami warzyw (np. cebula, papryka), boczku, słoniny itp., nadzianych na szpikulec, pieczona na rożnie lub grillowana;

(1.2) kulin. pojedynczy szpikulec z szaszłykiem (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

podniośle: ubranie, strój, ubiór

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odświętny ubiór

(1.2) książk. podniośle o ubraniu

(1.3) rzeczy tworzące powłokę lub zewnętrzny wygląd

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szata – ubiór, zwłaszcza odświętny
Szitta – więzienie w Izraelu
Szata – powieść Lloyda Cassela Douglasa z 1942 roku
Szata – film historyczny z 1953 roku w reżyserii Henry’ego Kostera

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szatan

w niektórych religiach: postać będąca uosobieniem zła; Szatan, diabeł, czart, czort

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) rel. każdy z upadłych aniołów, przeciwnych Bogu, kuszących człowieka do grzechu

(1.2) pot. przen. ktoś bardzo sprytny, inteligentny i przewrotny w swoich pomysłach

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

SJP.pl

Szatanka

Szatańsko

przysłówek

(1.1) typowo dla szatana

(1.2) przen. bardzo mocno

Źródła:

Wiktionary

Szatańskość

→ szatański

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. cecha tego, co jest szatańskie; cecha tych, którzy są szatańscy

1. zdrobnienie od: szata;
2. żartobliwie: strój kobiecy;
3. zmienna kolorystyka czegoś

Źródła:

SJP.pl

Szatniarz

pracownik zatrudniony w szatni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba pracująca w szatni instytucji o otwartym lub półotwartym dostępie (teatry, szkoły), przyjmująca i wydająca odzież wierzchnią w czasie pobytu klientów w tych instytucjach;

Szatniarz, szatniarka – osoba pracująca w szatni instytucji o otwartym dostępie (teatry, szkoły), przyjmująca i wydająca odzież wierzchnią w trakcie pobytu klientów w tych instytucjach.

→ szatnia

Patrz:szatnia

Źródła:

SJP.pl

Szatniowy

→ szatnia

Miejsce obrad sejmików ziemskich powiatu brasławskiego w 1659 roku.

W latach 1867-1950 miejscowość była siedzibą gminy Szaty.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szatyn

mężczyzna o ciemnobrązowych włosach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna o ciemnych, brązowych, kasztanowatych włosach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szatyneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szatynka

Źródła:

Wiktionary

Szatynka

kobieta o ciemnych włosach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta o brązowych włosach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Wojciech Szawarski – polski koszykarz
Zbigniew Szawarski – polski etyk i filozof medycyny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szawałd

Szawałd (Sadowo) ( Schadwald) – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Malbork. Leży na obszarze "Wielkich Żuław Malborskich" nad Nogatem. Ma status sołectwa.

Źródła:

Wikipedia

Szawelski

→ Szawle

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Szawli, związany z Szawlami

Patrz:Szawle

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaweł

człowiek, który przeobraża się z wroga jakiejś idei w jej gorącego zwolennika

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. pierwotne imię apostoła Pawła

(1.2) imię|polski|m.

Szaweł, Saul – imię męskie pochodzenia hebrajskiego (‏שָׁאוּל‎ "šā’ūl" „uproszony, pożądany”).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szawle

człowiek, który przeobraża się z wroga jakiejś idei w jej gorącego zwolennika

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Litwie;

nazwisko

Szawłowski – polski herb szlachecki, odmiana herbu Nałęcz.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szał

1. ostre zaburzenie świadomości objawiające się gwałtownym podnieceniem; napad gniewu, złości; furia;
2. niepohamowane oddawanie się jakiejś czynności; mania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) utrata kontroli nad swym zachowaniem, wściekłość

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szał – brytyjski film z 1972
Szał – singel Edyty Bartosiewicz
Szał uniesień – obraz olejny Władysława Podkowińskiego z 1894 roku
Wściekłość (ujednoznacznienie)

(1.1) muz. kobieta, która gra na szałamai

Źródła:

Wiktionary

Szałamaja

drewniany dęty ludowy instrument muzyczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. dawny instrument muzyczny wydający przenikliwe dźwięki, rodzaj piszczałki z bocznymi otworami; pochodzący z Azji;

Szałamaja – dawny instrument dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych, ze stroikiem podwójnym; podobny do oboju. Powstał ok. XIII wieku we Francji. Używany od średniowiecza do XVIII w.

Była to piszczałka z bocznymi otworami i podwójnym stroikiem. W Europie znana od wczesnego średniowiecza w różnych odmianach i wielkościach (większe odmiany nosiły nazwę pomort). Ok. poł. XVII wieku wykształcił się z niej obój, który wyparł ją w XVIII w.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szałamajowy

przymiotnik

człowiek lekkomyślny; szaławiła; szałaput; lekkoduch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. szałaput.

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. zob. szałaput.

Źródła:

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szaławiła

żartobliwie o lekkomyślnym mężczyźnie (chłopcu); świszczypała, lekkoduch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. człowiek lekkomyślny i oddający się zabawom

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) przest. kobieta lekkomyślna i oddająca się zabawom

Szaławiła – opowiadanie fantasy autorstwa Marty Kisiel, należące do cyklu "Dożywocie". Zdobyło nagrodę im. Janusza A. Zajdla za rok 2017. Zostało dołączone do wznowienia pierwszego tomu serii, który ukazał się na rynku nakładem wydawnictwa Uroboros.

Źródła:

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Krzysztof Szałkowski – polski muzyk, perkusista i klawiszowiec
Janusz Szałkowski – polski dziennikarz
Zbigniew Szałkowski – polski rolnik, chemik, włókiennik

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szałot

śląska sałatka śledziowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. sałatka ziemniaczana

wieś w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim

Szałsza (niem. "Schalscha") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Zbrosławice.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

W okresie III Rzeszy, w latach 1936-1945 miejscowość nosiła nazwę "Kressengrund".

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szałszański

→ Szałsza

Patrz:Szałsza

Źródła:

SJP.pl

Szałtanos

mały, nadziewany serem pieróg

Źródła:

SJP.pl

Szałwia

Źródła:

SJP.pl

Szaśniony

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pot. walnięty

Źródła:

Wiktionary

Szbd

(1.1) pot. przedmiot przeznaczony do oddawania moczu

Źródła:

Wiktionary

Szczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szczać.

Szczanie (biał. Шчані; ros. Щани) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim. Wchodzi w skład sielsowietu Wiszniewo.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szczaniec

wieś w Polsce

Szczaniec (niem. "Stentsch") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Szczaniec, nad strugą Lubinica. Obszar o charakterze rolniczym. W pobliżu wsi znajduje się rezerwat przyrody typu leśnego "Grodziszcze".

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczaniecki

przymiotnik od: Szczaniec

Źródła:

SJP.pl

Szczapa

duży kawał drzewa przeznaczony na opał; polano, bierwiono

rzeczownik, rodzaj żeński

1. roślina zielna lub półkrzew z rodziny rdestowatych
2. zupa szczawiowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. ogrod. roślina z rodzaju nazwa systematyczna|Rumex|L.|ref=tak.;

(1.2) kulin. spoż. liść lub liść z łodygą szczawiu ogrodowego lub szczawiu zwyczajnego

(1.3) pot. kulin. zupa szczawiowa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. lekcew. młody, niedoświadczony człowiek

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(3.1) D. lm. od: szczawa

Szczaw ("Rumex" L.) – rodzaj roślin z rodziny rdestowatych. Obejmuje około 200 gatunków szeroko rozprzestrzenionych na całym świecie, zwłaszcza w strefach klimatu umiarkowanego. Rośliny z tego rodzaju bywają kłopotliwe do identyfikacji, gatunki są bardzo zmienne, do cech diagnostycznych niezbędnych do prawidłowego oznaczenia gatunków należą detale budowy kwiatów. Występują na terenach ruderalnych, na brzegach wód, na terenach zalewowych zarówno nad rzekami, jak i wzdłuż wybrzeży morskich, na łąkach.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczawa

naturalna woda mineralna stosowana do kuracji pitnej i kąpieli leczniczych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. woda z dużą zawartością dwutlenku węgla

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szczawa – rodzaj wody mineralnej
Szczawa – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Szczawa
Szczawa – dawna gromada
Szczawa – potok w Beskidzie Wyspowym, dopływ Kamienicy
Szczawa – potok, dopływ Wisłoki
Szczawa – potok, dopływ Dunajca

Szczawik

żartobliwie: młody, niedoświadczony chłopiec; młodzik, wyrostek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: szczaw

(1.2) roślina dwuliścienna z rodzaju Oxalis L.;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. lekceważąco o młodym lub mikrym mężczyźnie

(2.2) uczn. człowiek młody

(2.3) więz. złodziej kradnący przedmioty niedużej wartości

(2.4) więz. młodociany przestępca

potocznie: zupa szczawiowa; szczawiówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zupa szczawiowa

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: szczawiowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczawiowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący szczawiu, związany ze szczawiem

(1.2) zrobiony ze szczawiu

Źródła:

Wiktionary

Szczawiór

SJP.pl

Szczawnik

wieś w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szczawnik – dopływ Pełcznicy, przepływa przez Szczawno-Zdrój, Wałbrzych, Świebodzice
Szczawnik – dopływ Popradu, przepływa przez Szczawnik, Złockie, Muszynę
Szczawnik – potok, dopływ Muszynki
Szczawnik (1098 m) – szczyt Bieszczadach Zachodnich w sąsiedztwie góry Jasło
Szczawnik (1052 m) – szczyt Bieszczadach Zachodnich
Szczawnik (1430 m) – szczyt na Ukrainie w Karpatach Wschodnich
Szczawnik – uroczysko w pobliżu wsi Szczawnik
Szczawnik – wieś w pobliżu miasta Muszyna (gmina Muszyna)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczawno

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. część Wałbrzycha

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szczawno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Skrwilno
Szczawno – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dąbie
Szczawno – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Burzenin
Szczawno – przysiółek wsi Żórawie, w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Gryfino
Szczawno – część miasta Wałbrzych
Nowe Szczawno – część miasta Szczawno-Zdrój
Szczawno-Zdrój

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczawno-Zdrój

miasto uzdrowiskowe w Polsce

}|-

Szczawno-Zdrój ( Bad Salzbrunn) – miasto uzdrowiskowe – gmina miejska w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, położone jest w południowo-zachodniej Polsce na Dolnym Śląsku w Sudetach środkowych. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa wałbrzyskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczawski

→ Szczawa (gmina w Polsce)

Źródła:

SJP.pl

Szczać

potocznie, wulgarnie: oddawać mocz, sikać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) grub. oddawać mocz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczałbatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. czaszka

Źródła:

Wiktionary

Szczebel

1. poprzeczny drążek lub pręt w drabinie;
2. przenośnie: stopień w hierarchii społecznej, urzędniczej, naukowej, towarzyskiej;
3. pręt w jakimś ogrodzeniu, np. w barierce;
4. etap rozwoju czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poprzeczny drążek lub pręt w drabinie

(1.2) stopień w hierarchii społecznej, urzędniczej, naukowej, towarzyskiej itp.

Szczebel lub "Strzebel" (977 m) – wybitny szczyt w Beskidzie Wyspowym.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

rzeczownik, rodzaj żeński

listwa dzieląca otwór okna na mniejsze, wypełnione szybami części; szpros

Szczeblina, potocznie szpros (niem. Sprosse) – listwa dzieląca skrzydło okienne lub drzwiowe na mniejsze pola (szpros konstrukcyjny), tzw. kwatery lub tworzące jedynie efekt wizualny (szpros wiedeński). Zamocowana w ramiakach lub ościeżnicy. Szczeblina posiada wręby do zamocowania szyb lub wietrzników.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczebra – wieś w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Nowinka
Szczebra – osada leśna w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Nowinka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczebrzeszyn

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

skrót

(1.1) = szczeciński

1. sztywne włosy pokrywające skórę dzika lub świni;
2. o sztywnym i gęstym zaroście lub krótko ostrzyżonych i sztywno sterczących włosach

rzeczownik, rodzaj żeński

Szczeciniec

Szczeciowate ("Dipsacaceae" Juss.) – rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu szczeciowców ("Dipsacales"). Zalicza się tu w zależności od ujęcia systematycznego około 290 gatunków skupionych w 8–11 rodzajów. Rośliny tu należące to byliny z główkowatymi kwiatostanami, liśćmi naprzeciwległymi i suchymi owocami zawierającymi pojedyncze nasiono.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczeciowaty

1. taki, który kształtem lub wyglądem przypomina szczeć (sztywne włosy dzika lub świni); szczeciniasty, szczecinowaty;
2. o cechach szczeciowatych (rodzina roślin)

Źródła:

SJP.pl

Szczeciowce

rząd roślin okrytonasiennych

→ Szczecin

przymiotnik

Szczedrzykowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Prochowice.

W przysiółku wsi Szczedrzykowice-Stacja jest stacja kolejowa Szczedrzykowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa legnickiego.

Źródła:

Wikipedia

Szczegielniak

przysłówek

(1.1) w sposób szczególny, specjalny, w większym stopniu

(1.2) zwłaszcza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co szczególne

Źródła:

Wiktionary

Szczególny

odznaczający się czymś osobliwym, niezwykłym; niezwykły; wyjątkowy

przymiotnik

(1.1) taki, który charakteryzuje się czymś wyróżniającym, jest wyjątkowy ze względu na jakąś cechę

(1.2) taki, który ma dla kogoś wyjątkowe znaczenie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczegół

1. drobny składnik jakiejś sprawy, jakiegoś zdarzenia;
2. drobny element jakiejś rzeczy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) drobny składnik, element jakiejś całości (obiektu, sytuacji)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

(1.1) szczekające zwierzę, zwłaszcza pies pewnej odmiany, skory do szczekania

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) iron. pogard. adwokat, prawnik

(2.2) iron. pogard. ten, kto mówi dużo, głośno i w sposób napastliwy, robi zamieszanie krzykiem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczekaczka

1. potocznie: głośnik ścienny lub radio;
2. w czasie II wojny światowej: megafon uliczny, za pomocą którego hitlerowcy podawali wiadomości;
3. pogardliwie:
a) kobieta, która mówi dużo, głośno i w sposób zaczepny; krzykaczka, pyskaczka;
b) kobieta rozpowiadający plotki; plotkarka, blagierka;
c) adwokatka, prawniczka lub prokuratorka;
4. potocznie: usta jako narząd mowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) głośnik uliczny, szczególnie propagandowy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szczekaczka (kopalnia) – nieczynna kopalnia rud żelaza w miejscowości Brzeziny-Kolonia
Szczekaczka – dawna nazwa wsi Brzeziny Nowe w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Poczesna.
Szczekaczka – inna nazwa gadały, urządzenia nagłaśniającego wykorzystywanego do nadawania Radia Solidarność
Szczekaczka – uliczny głośnik nadający komunikaty propagandowe w miastach w czasie okupacji niemieckiej

Źródła:

Szczekarzewo

Szczekarzewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Skępe, nad wschodnią częścią jeziora Łąkie.

Źródła:

Wikipedia

Szczekać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. szczeknąć)

(1.1) zool. o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos

(1.2) przen. pot. pogard. wymyślać komuś, oburzać się na coś

(1.3) przen. pot. pogard. kłamiąc, mówić o kimś lub o czymś źle

(1.4) przen. pot. wydawać głośne dźwięki przypominające szczekanie psów

(1.5) łow. o samcu sarny: wydawać głos

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczeklik

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Szczeklik (1938–2012) – polski lekarz i pisarz, syn Edwarda Szczeklika
Edward Szczeklik (1898-1975) – polski lekarz internista i kardiolog

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

SJP.pl

Szczekuszka

zwierzę należące do rodziny zajęczaków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Ochotona|ref=tak., niewielki, skoczny ssak;

Szczekuszka ("Ochotona") – rodzaj niewielkich ssaków z rodziny szczekuszkowatych (Ochotonidae).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczekuszkowate

rodzina niewielkich ssaków z rzędu zajęczaków

Szczekuszkowate (Ochotonidae) – rodzina niewielkich ssaków z rzędu zajęczaków (Lagomorpha).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczekuszkowaty

o cechach szczekuszkowatych (rodzina ssaków)

Źródła:

SJP.pl

Szczelina

długi i wąski otwór w czymś lub pęknięcie takiego kształtu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wąski, podłużny otwór

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szczelina (rozpadlina) – ubytek w naskórku i skórze (medycyna)
szczelina – pęknięcie skał (wspinaczka)
szczelina – rodzaj jaskini lub schroniska (speleologia)
szczelina – rozwarte pęknięcia skał (geologia)
szczelina czasowa
szczelina dyfrakcyjna
szczelina lodowcowa
szczelina przeciwlotnicza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczeliniak

rodzaj dłuta kamieniarskiego

Źródła:

SJP.pl

Szczelinowiec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szczelinowiec – przedstawiciel grupy ryb z rodziny pielęgnicowatych
szczelinowiec Chasmatophyllum – rodzaj roślin z rodziny pryszczyrnicowatych

Źródła:

Wikipedia

SJP.pl
Wiktionary

Szczeniaczo

→ szczeniaczy

Patrz:szczeniaczy

Źródła:

SJP.pl

Szczeniaczy

→ szczeniak (osoba); szczeniacki

Źródła:

SJP.pl

Szczeniak

żartobliwie, pogardliwie o osobie niedorosłej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

szczenić się - o samicy psa, wilka, lisa, borsuka itp.: wydawać potomstwo

Źródła:

SJP.pl

Szczenię

młode psa; szczeniak, psię, psiak

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zool. młode psa lub innych zwierząt z rodziny psowatych

(1.2) pot. młody, niedoświadczony człowiek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczenięco

przysłówek

(1.1) w sposób szczenięcy

Źródła:

Wiktionary

Szczenięcy

1. właściwy szczenięciu;
2. szczenięce lata - okres dzieciństwa lub wczesnej młodości

przymiotnik

(1.1) właściwy szczenięciu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczenność

zdolność samicy do wydawania potomstwa

Źródła:

SJP.pl

Szczenny

przymiotnik relacyjny

(1.1) wet. zootechn. o niektórych samicach zwierząt: będący w ciąży, spodziewający się potomstwa

Źródła:

Wiktionary

Szczep

1. mała grupa ludzi, których łączy wspólny język, tradycja, obyczaje i zamieszkiwany teren; często utożsamiana z plemieniem, od którego różni się brakiem wspólnego przodka;
2. w biologii: grupa organizmów mająca wspólne pochodzenie;
3. w mikrobiologii: hodowla drobnoustrojów otrzymana w wyniku rozmnożenia jednego organizmu;
4. młode drzewko lub krzew otrzymane w wyniku szczepienia;
5. zespół drużyn harcerskich działających na określonym terenie, np. w szkole;
6. dawniej: dom, ród, rodzina, dynastia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) antrop. grupa etniczna osób niewywodzących swego pochodzenia od wspólnego przodka;

(1.2) mikrobiol. populacja drobnoustrojów w obrębie gatunku lub odmiany, wyróżniająca się określonymi cechami;

(1.3) bot. roln. roślina powstała w wyniku szczepienia;

(1.4) harc. rodzaj pośredniej struktury w organizacjach harcerskich;

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od szczepić

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szczep (harcerstwo) – struktura w organizacjach harcerskich,
szczep (antropologia) – mała grupa etniczna,
szczep (biologia) – wieloznaczny termin stosowany w biologii,
szczep (mikrobiologia) – populacja drobnoustrojów w obrębie gatunku lub odmiany,
szczep (ogrodnictwo) – roślina powstała w wyniku szczepienia.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczepa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kawałek odrąbanego drewna

Źródła:

Wiktionary

Szczepak

nóż ogrodniczy o prostym, wydłużonym ostrzu, służący do szczepienia drzew

Źródła:

SJP.pl

Szczepan

imię męskie

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szczepanik

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szczepankowo – część miasta Poznań
Szczepankowo – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Dąbrowa
Szczepankowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Śniadowo
Szczepankowo – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Lubawa
Szczepankowo – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Grunwald
Szczepankowo – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty
Szczepankowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Ostroróg
Szczepankowo – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku oraz w latach 1973–1976
Szczepankowo – dawna gromada w powiecie łomżyńskim
Szczepankowo – dawna gromada w powiecie ostródzkim
Szczepankowo – zlikwidowana stacja kolejowa w Szczepankowie, w powiecie ostródzkim
Szczepankowo – nieczynny przystanek kolejowy w Szczepankowie, w województwie wielkopolskim

Szczepanowice – część miasta Niemodlin
Szczepanowice – część miasto Opole
Szczepanowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Gorzkowice
Szczepanowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Słomniki
Szczepanowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Miechów
Szczepanowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Pleśna
Szczepanowice – dawna gromada w powiecie miechowskim
Szczepanowice – dawna gromada w powiecie tarnowskim
Szczepanowice – przystanek kolejowy w Szczepanowicach, w województwie małopolskim
Białe-Szczepanowice, Szczepanowo, Szczepanów

Szczepanowo – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Dąbrowa.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczepanowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Szczepanowski (ur. 1958) – polski ekonomista, nauczyciel, samorządowiec
Andrzej Szczepanowski (XVIII w.) – cześnik sandomierski (1787–1793)
Karol Szczepanowski (1892–1940) – polski żołnierz
Marek Szczepanowski (ur. 1972) – polski dyplomata
Marian Szczepanowski (1916–1981) – polski historyk, filatelista, działacz polonijny
Piotr Szczepanowski (1605 – ok. 1668) – autor opisu Krakowa, pisarz dewocyjny
Stanisław Szczepanowski (ok. 1030 – 1079) – polski biskup, męczennik, święty, jeden z głównych patronów Polski
Stanisław Ignacy Szczepanowski (1814–1877) – polski gitarzysta, kompozytor, pedagog
Tadeusz Szczepanowski (1894–1922) – polski żołnierz
Stanisław Szczepanowski (1846–1900) – polski ekonomista, inżynier, przedsiębiorca naftowy
Waldemar Szczepanowski (ur. 1938) – polski siatkarz
Dąbrówka Szczepanowska – wieś w województwie małopolskim w Polsce

Szczepański

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szczepański – polskie nazwisko
Aleksander Szczepański (1882–1937) – polski dyplomata
Alfred Szczepański (ujednoznacznienie)
Antoni Szczepański (zm. po 1870) – polski działacz kulturalny na Warmii
Bernard Szczepański (1945–2018) – polski zapaśnik
Cezary Szczepański (ur. 1957) – polski inżynier
Czesław Szczepański (1885–1961) – polski prawnik, prezydent Lublina
Feliks Szczepański (1894–1965) – polski polityk, inżynier górnictwa i oficer
Feliks Szczepański (1905–1978) – polski aktor i śpiewak
Franciszek Szczepański (1842–1907) – warmiński działacz społeczny, bibliotekarz
Henryk Szczepański (1933–2015) – polski piłkarz i trener
Jacek Szczepański (ur. 1971) – polski historyk i muzealnik

Źródła:

(1.3) med. podanie szczepionki w formie zastrzyku

(1.4) bot. ogrod. dendr. łączenie zrazu z inną rośliną

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szczepienie – w ogrodnictwie, metoda uszlachetniania drzew owocowych i roślin ozdobnych.
szczepienie – w medycynie, zabieg polegający na podaniu pacjentowi szczepionki.
szczepienie – w przemyśle, metoda łączenia dwóch metali (grafting).

Szczepioneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szczepionka

Źródła:

Wiktionary

Szczepionka

preparat biologiczny z oczyszczonej zawiesiny zabitych lub unieszkodliwionych bakterii, przeznaczonej do szczepień ochronnych lub leczniczych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności;

Źródła:

Źródła:

SJP.pl

Szczepka

zdrobnienie od: szczep

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. niewielka szczepa, kawałek drewna

(1.2) ogrod. szczepione drzewko

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: szczepek

Szczepka – przysiółek w Polsce położony w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Iłowo-Osada, w sołectwie Sochy.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie ciechanowskim.

W początkach XIX wieku Szczepka funkcjonowała na prawie chełmińskim. Składała się z 2 zagród zamieszkałych przez 14 osób.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczepkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szczepkowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Raciąż
Szczepkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Gardeja
Szczepkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Iława
Szczepkowo – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku[2] w woj. warszawskim (dzisiejsze woj. warmińsko-mazurskie)

Źródła:

Wikipedia

Szczepkowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Szczepkowski – polski aktor teatralny i filmowy, pedagog
Jan Szczepkowski – polski rzeźbiarz i malarz
Marek Szczepkowski – polski lekarz, chirurg, nauczyciel akademicki
Marek Szczepkowski – polski piosenkarz
Zbigniew Szczepkowski – polski kolarz, instruktor kolarstwa, żołnierz, trener, olimpijczyk

Patrz:szczep

Źródła:

SJP.pl

Szczepowy

→ szczep

Patrz:szczep

Źródła:

SJP.pl

Szczerba

1. miejsce pozostałe po odpadnięciu, wyłamaniu lub odtłuczeniu cząstki czegoś, miejsce wyszczerbione; luka;
2. w taternictwie: wąska przełęcz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ubytek powstały w wyniku odpadnięcia, wyłamania fragmentu czegoś; miejsce wyszczerbione

(1.2) książk. przen. brak, strata, uszczerbek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szczerba – rodzaj przełęczy
Bolesław Szczerba – polski generał
Jerzy Szczerba – żołnierz AK
Kazimierz Szczerba – polski bokser
Kazimierz Szczerba – polski polityk i samorządowiec, burmistrz Tarnowskich Gór w latach 2002–2006
Kazimierz Jan Szczerba – polski psycholog i seksuolog
Leszek Szczerba – polski muzyk jazzowy
Michał Szczerba – polski polityk
Nikifor Szczerba – polski hokeista
Tadeusz Szczerba – działacz turystyczny i autor przewodników
Wital Szczerba – białoruski gimnastyk
Wojciech Szczerba – polski teolog

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczerbacz

szczerbak;
1. ssak charakteryzujący się prostym, zredukowanym uzębieniem, żyjący w Ameryce Południowej i Środkowej;
2. potocznie: osoba niemająca jednego lub kilku przednich zębów; szczerbuch

Źródła:

SJP.pl

Szczerbak

1. ssak charakteryzujący się prostym, zredukowanym uzębieniem, żyjący w Ameryce Południowej i Środkowej; szczerbacz;
2. potocznie: osoba niemająca jednego lub kilku przednich zębów; szczerbuch, szczerbacz;
3. dwuletnia roślina warzywna o szerokich liściach; cykoria endywia

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szczerbaki – grupa lądowych ssaków łożyskowych
Aleksandr Szczerbak – rosyjski lekarz neurolog i psychiatra
Filipp Szczerbak – radziecki działacz partyjny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczerbaki

przymiotnik

(1.1) pot. pozbawiony jednego lub kilku zębów przednich

(1.2) posiadający szczerbę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ktoś szczerbaty (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczerbiak

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Feliksa Szczerbiak – polska oficer, uczestniczka powstania warszawskiego
Marek Szczerbiak – polski oficer, urzędnik i menadżer
Roman Szczerbiak – polski działacz partyjny i samorządowy
Wally Szczerbiak – amerykański koszykarz
Walter Szczerbiak – amerykański koszykarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczerbice

Szczerbice ( Sczyrbitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie rybnickim, w gminie Gaszowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Źródła:

Wikipedia

Szczerbicki

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szczerbiec

miecz koronacyjny królów polskich, będący jedynym zachowanym insygnium koronacyjnym Piastów; Szczerbiec

Szczerbiec – miecz koronacyjny królów Polski, jeden z najcenniejszych zabytków i unikatowe świadectwo polskiej historii. Jedyne zachowane insygnium koronacyjne dynastii Piastów. Przechowywany w Skarbcu Koronnym w Zamku Królewskim na Wawelu.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczerbinka

zdrobnienie od: szczerbina

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szczerbinka – rodzaj przełęczy (zwykle płytko wcięta, ale skalista i ostra)
szczerbinka – rodzaj celownika w broni palnej
Szczerbinka – okręg miejski Moskwy
Szczerbinka – przełęcz w Długim Giewoncie w Tatrach

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczerbić

1. robić w czymś szczerby;
2. powodować wyniszczenie lub stratę czegoś dla osiągnięcia jakiejś korzyści

Źródła:

SJP.pl

Szczerbięcin

Patrz:Szczerców

Źródła:

SJP.pl

Szczerców

wieś w Polsce

Szczerców – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Szczerców, nad rzeką Widawką. Siedziba gminy Szczerców.

Dawniej miasto – uzyskał lokację miejską przed 1364 rokiem, zdegradowany w 1870 roku. W końcu XVI wieku był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego w tenucie szczercowskiej w powiecie sieradzkim województwa sieradzkiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczerek

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeczka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Marian Szczerek (ur. 1950) – polski inżynier, specjalista tribologii, profesor zwyczajny, wykładowca.
Ziemowit Szczerek (ur. 1978) – polski dziennikarz, pisarz i tłumacz.

Szczerkowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antoni Szczerkowski (1881–1960) – polskiej włókniarz, działacz związkowy i socjalistyczny, poseł na Sejm;
Janusz Szczerkowski (ur. 1954) – polski lekkoatleta wieloboista, mistrz Polski i olimpijczyk;
Magdalena Szczerkowska (ur. 1992) – polska tenisistka stołowa, reprezentantka Polski;
Władysław Szczerkowski (1925–1982) – polskiej kontradmirał Marynarki Wojennej.
Szczerek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto jest szczery

(1.2) cecha tego, co jest szczere

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczerski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Szczerski – polski historyk sztuki
Krzysztof Szczerski – polski politolog, wiceminister spraw zagranicznych w latach 2007-2008
Mariusz Szczerski – polski muzyk, wokalista zespołu Honor

Źródła:

czasownik niedokonany

(1.1) o zwierzęciu: grożąc, pokazywać zęby, kły

(1.2) o człowieku: w uśmiechu lub złości pokazywać zęby

czasownik zwrotny niedokonany szczerzyć się

(2.1) iron. uśmiechać się, zwłaszcza zalotnie, nieszczerze lub sztucznie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obuw. but

Źródła:

Wiktionary

Szczeznąć

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) daw. gwara. przepaść, zniknąć

Źródła:

Wiktionary

Szczeć

1. sztywne włosy dzika lub świni, służące do wyrobu szczotek, pędzli itp.; szczecina;
2. roślina z rodziny szczeciowatych, o drobnych kwiatach białych, żółtawobiałych, liliowych lub fioletowych, występująca w kilkunastu gatunkach;
3. twarde, sztywne włoski na ciele stawonogów i pierścienic; szczecinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włosy pokrywające skórę zwierzęcą;

(1.2) zarost męski;

(1.3) bot. nazwa systematyczna|Dipsacus|L.|ref=tak., roślina z rodziny przewiertniowatych;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szcześniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

szczmiel biały - bylina z rodziny pokrzywowatych osiągająca wysokość do 2,5 metra

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczoch

potocznie: młody chłopak; smarkacz, gówniarz

Źródła:

SJP.pl

Szczochy

wulgarnie: mocz

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) posp. mocz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczoda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. środa

Źródła:

Wiktionary

Szczodrak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. gwara. bożonarodzeniowe pieczywo

(1.2) kulin. gwara. ciastko weselne w formie zwierzątka

Szczodrak – przysiółek wsi Goszcz w Polsce, położony w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Twardogóra. Wchodzi w skład sołectwa Goszcz.

W latach 1975–1998 przysiółek należał administracyjnie do województwa wrocławskiego.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szczodrkowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Skała;

stopień wyższy od przysłówka: szczodrobliwie

Źródła:

SJP.pl

Szczodrobliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bycie hojnym

Źródła:

Wiktionary

Szczodrobliwszy

Źródła:

SJP.pl

Szczodrość

szczodrobliwość, hojność, bycie szczodrym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. cecha tego, co szczodre; cecha tych, którzy są szczodrzy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczodry

szczodrobliwy;
1. rozdający coś obficie, w dużej ilości;
2. hojnie udzielany

przymiotnik jakościowy

(1.1) hojny, dający coś obficie

(1.2) udzielany w sposób hojny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczodrze

przysłówek

Szczodrów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Syców.

Źródła:

Wikipedia

Szczon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

1. mała szczotka;
2. przyrząd perkusyjny do uderzania w bębny;
3. włoski na nogach pszczół robotnic zbierających pyłek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała szczotka

(1.2) włoski na nóżkach pszczół robotnic

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczoteczkowaty

przypominający małą szczotkę; szorstki i sterczący

Źródła:

SJP.pl

Szczoteczkowy

→ szczoteczka

Patrz:szczoteczka

Źródła:

SJP.pl

Szczotecznica

szczotecznica szarawka - motyl z rodziny brudnic, którego gąsienice wyrządzają szkody w lasach liściastych

Źródła:

SJP.pl

Szczotka

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) narzędzie do czyszczenia składające się z oprawki i przymocowanego do niej miękkiego włosia

(1.2) techn. specjalny rodzaj kontaktu elektrycznego pomiędzy ruchomymi częściami;

(1.3) zool. włosy rosnące na końskich pęcinach

(1.4) roboczy wydruk ze studia DTP służący do korekty;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szczotka do brody i wąsów (kartacz)
szczotka do butów
szczotka do lodu używana w curlingu
szczotka do odzieży
szczoteczka do paznokci
szczoteczka do rzęs
szczotka do włosów
szczotka do zamiatania
szczoteczka do zębów
szczotka ryżowa
szczotka – ruchomy kontakt elektryczny
szczotka krystaliczna – skupienie różnej wielkości kryształów (minerałów)

Szczotkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szczotkować., nazwa czynności

(1.2) oczyszczanie powierzchni czegoś przy pomocy szczotki

(1.3) czesanie włosów, sierści przy pomocy szczotki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szczotkowanie w curlingu (dyscyplina sportowa)
szczotkowanie zębów

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szczotkowato

→ szczotkowaty

Patrz:szczotkowaty

Źródła:

SJP.pl

Szczotlicha ("Corynephorus" P. Beauv.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Obejmuje 5 gatunków. Występują one w Europie, krajach basenu Morza Śródziemnego (północna Afryka, Bliski Wschód), na wschodzie sięgając po Iran. W Polsce rośnie jeden – szczotlicha siwa "C. canescens". Rośliny te zasiedlają siedliska piaszczyste, w tym wydmy.

Źródła:

Wikipedia

Szczow

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Szczucice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Sadowie. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Źródła:

Wikipedia

Szczucie

Szczudlarka

→ szczudlarz

Patrz:szczudlarz

Źródła:

SJP.pl

Szczudlarski

→ szczudlarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. prztyczek

Źródła:

Wiktionary

Szczudło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kij z podstawką pod stopę, do chodzenia nad ziemią

(1.2) med. podpora ułatwiająca chodzenie

(1.3) leśn. odnoga korzenia świerka

(1.4) bud. solidny element do osadzania słupów drewnianych w gruncie

(1.5) przen. ktoś bardzo wysoki, chudy

(1.6) przest. przen. osoba będąca podporą dla kogoś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczudłonogi

1. o nogach podobnych do szczudeł;
2. o cechach charakterystycznych dla rodziny ptaków z rzędu siewkowych

Szczudłów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Łowicz.

Wieś arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w powiecie orłowskim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku. Była wsią klucza zduńskiego arcybiskupów gnieźnieńskich. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Źródła:

Wikipedia

Szczujnia

pogardliwie:
1. propagowanie nienawiści w mediach;
2. medium propagujące nienawiść polityczną lub społeczną, postrzegane jako stronnicze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pejor. medium (stacja telewizyjna, gazeta, serwis internetowy itp.) postrzegane jako stronnicze i propagujące nienawiść polityczną lub społeczną, niekiedy wobec konkretnych osób

(1.2) pot. pejor. proceder propagowania nienawiści w mediach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczuka

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zool. szczupak

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szczuka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gm. Brodnica
Szczuka – dawna gromada w pow. brodnickim
Szczuka – pojawiająca się w niektórych źródłach nazwa jeziora Szczuckiego w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gm. Brodnica
szczuka – staropolskie: szczupak
Szczuka – typ radzieckich i rosyjskich atomowych okrętów podwodnych projektu 671RTM/RTMK
Szczuka-B/M – typ radzieckich i rosyjskich atomowych okrętów podwodnych projektu 971
Kazimierz Jan Szczuka (ur. 1620, zm. 1694) – biskup chełmiński
Wanda Szczuka – profesor PWST
Kazimiera Szczuka (ur. 1966) – dziennikarka telewizyjna, działaczka ruchów kobiecych, feministka, znana z prowadzenia teleturnieju Najsłabsze ogniwo w TVN
Mieczysław Szczuka (ur. 1898, zm. 1927) – polski artysta awangardowy, przedstawiciel konstruktywizmu i produktywizmu
Stanisław Antoni Szczuka (ur. ok. 1650, zm. 1710) – podkanclerzy litewski, pisarz polityczny, sekretarz króla Jana III Sobieskiego
Stanisław Szczuka (ur. 1928 w Warszawie, zm. 2011) – polski adwokat, obrońca w procesach politycznych okresu PRL-u, współpracownik Biura Interwencyjnego KOR

SJP.pl

Szczukwin

Szczukwin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, w gminie Tuszyn.

Wieś biskupstwa włocławskiego w powiecie piotrkowskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Źródła:

Wikipedia

Szczun

potocznie: wyrostek, gówniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań,Biskupizna,Hazy,Grudziądz,Kujawy zachodnie,Bydgoszcz. chłopak

(1.2) gw-pl|Gniezno. łobuz

duża, drapieżna ryba słodkowodna z rodziny szczupakowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. długa ryba drapieżna;

o cechach szczupakowatych (rodzina ryb)

Źródła:

SJP.pl

Szczupakowy

(1.1) gwara. żywiecka mieszkaniec wsi podżywieckich

Źródła:

Wiktionary

Szczupławy

nieco szczupły

Źródła:

SJP.pl

1. gryzoń z rodziny myszowatych, mający długi i pozbawiony włosów ogon;
2. potocznie: torebka herbaty ze sznurkiem i kawałkiem papieru;
3. środowiskowo: płaski rzut piłką, kiedy piłka leci tuż nad ziemią;
4. szczur lądowy - potocznie: osoba stale przebywająca na lądzie, nielubiąca morskich podróży;
5. szczur piżmowy - ssak z rzędu gryzoni; piżmoszczur, piżmak;
6. szczur faraona - gatunek drapieżnego ssaka z rodziny mangustowatych; mangusta egipska;
7. wyścig szczurów - bezmyślna, wyczerpująca i niekończąca się rywalizacja

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. gryzoń z rodziny myszowatych;

(1.2) przen. pot. torebka herbaty ekspresowej ze sznurkiem i etykietą

Szczur, seramoszczur ("Rattus") – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae), obejmujący kilkadziesiąt gatunków. Do najbardziej rozpowszechnionych należą, występujące również w Polsce, szczur śniady i szczur wędrowny, a także występujący w południowo-wschodniej Azji i na wyspach Pacyfiku szczur polinezyjski.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczurek

mały szczur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: szczur

(1.2) mały lub młody szczur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. źródełko, strużka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szczurek – osada w województwie łódzkim
Szczurek – skała wspinaczkowa w Parku Jurajskim na Wyżynie Częstochowskiej (między wsiami Smoleń i Złożeniec)
Genowefa Szczurek-Cergowska (1917–1984) – polska działaczka ruchu ludowego, ekonomistka
Jan Szczurek-Cergowski (1897–1972) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego, prezes Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość
Jerzy Szczurek (1892–1941) – kapitan piechoty rezerwy Wojska Polskiego, nauczyciel, odznaczony Krzyżem Niepodległości
Joanna Szczurek (ur. 1981) – polska siatkarka
Kazimierz Szczurek (1925–2000) – polski nauczyciel, polonista i esperantysta
Łukasz Szczurek (ur. 1988) – polski biatlonista
Mieczysław Szczurek (1923–1978) – polski piłkarz
Paul Szczurek (1908–1948) – członek załogi obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, SS-Unterscharführer
Witold Szczurek (ur. 1955) – mieszkający na stałe w Niemczech polski kontrabasista, kompozytor i pedagog
Wojciech Szczurek (ur. 1963) – samorządowiec, prezydent Gdyni od 1998

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczurkowaty

potocznie o człowieku: mający wąską, chudą twarz

Źródła:

SJP.pl

Szczurkowo

Szczurkowo (niem. "Schönbruch") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Sępopol.

Wieś leżąca na granicy polsko-rosyjskiej, przedzielona szlabanem. Wieś bociania, jedno z najliczniejszych skupisk bocianich gniazd. Po kilka na każdym domostwie i okolicznych drzewach (gniazda umieszczone na specjalnych podestach). W dawnej szkole znajduje się Dom Opieki, w którym urządzono publiczną kaplicę (parafia Żydowo).

Źródła:

Wikipedia

Szczuropodobny

przypominający szczura

Źródła:

SJP.pl

Szczuroskoczek

rodzaj gryzoni z rodziny karłomyszowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Dipodomys|J.E. Gray|ref=tak., mały gryzoń północnoamerykański z rodziny karłomyszowatych;

Szczuroskoczek ("Dipodomys") – rodzaj ssaków z podrodziny szczuroskoczków (Dipodomyinae) w obrębie rodziny karłomyszowatych (Heteromyidae).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczurowa

wieś w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim

Szczurowa – wieś w powiecie brzeskim w województwie małopolskim, siedziba gminy Szczurowa oraz parafii św. Bartłomieja Apostoła. Wieś leży u zbiegu dróg wojewódzkich 964 i 768.

Szczurowa uzyskała lokację miejską w 1785 roku, zdegradowana w 1933 roku.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczurowaty

przypominający wyglądem szczura

Źródła:

SJP.pl

Szczurowski

przymiotnik od: Szczurowa, Szczurów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szczurowski – polskie nazwisko
Jacek Szczurowski – polski kompozytor przełomu okresu baroku i klasycyzmu
Jan Nepomucen Szczurowski – polski śpiewak operowy i aktor teatralny
Maciej Szczurowski – podpułkownik Wojska Polskiego, historyk wojskowości, politolog, doktor habilitowany, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Gdańskiego
Marian Szczurowski — polski malarz
Władysław Szczurowski – kapitan piechoty Wojska Polskiego II RP i Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczurołap

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek zajmujący się łapaniem szczurów;

Szczurołap – człowiek zawodowo zajmujący się łapaniem i zwalczaniem szczurów.

W krajach rozwiniętych zawód ginący, wciąż spotykany m.in. w Indiach i innych państwach Trzeciego Świata.

Nazwa szczurołap stosowana jest również do określania:

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

rodzaj roślin z rodziny marzanowatych

Szczurzyn (ukr. Щурин) – wieś w rejonie łuckim obwodu wołyńskiego, która liczy 673 mieszkańców.

Założona w 1604 r. W II Rzeczypospolitej miejscowość była początkowo siedzibą gminy wiejskiej Szczurzyn w powiecie łuckim województwa wołyńskiego.

Przy końcu XIX wieku istniał chutor Perechody, który wchodził w skład gminy wiejskiej Szczuryn.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczurzynek

szczurzynek koralowy - gatunek gryzonia z rodziny myszy

Szczurzynek ("Melomys") – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

nazwa trzech wsi w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szczutowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Górzno
Szczutowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Radomin
Szczutowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Szczutowo
Szczutowo – dawna gromada w pow. rypińskim, później w pow. sierpeckim
Szczutowo – zlikwidowany przystanek kolejowy w Szczutowie, w województwie mazowieckim w powiecie sierpeckim

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczutowski

przymiotnik od: Szczutowo

Szczutowski (forma żeńska: Szczutowska; liczba mnoga: Szczutowscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 270 osób.

Źródła:

Wiktionary

1. przymiotnik od: Szczytno; szczytnowski;
2. przymiotnik od: Szczytna

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szczygielski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jan Szczygielski (ur. 1943) – polski polityk, poseł
Kazimierz Szczygielski (ur. 1946) – polski polityk, nauczyciel akademicki, poseł
Marcin Szczygielski (ur. 1972) – polski pisarz, grafik, dziennikarz i projektant wnętrz.
Wacław Szczygielski (zm. 1989) – polski historyk, autor prac z okresu Konfederacji Barskiej.
Wojciech Szczygielski (ur. 1934) – polski historyk.

Źródła:

Wiktionary

Szczygło

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szczygłowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Franciszek Szczygłowski – rzymskokatolicki duchowny, społecznik, działacz oświatowy
Stefan Szczygłowski – polski poeta i prozaik

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczyk

rzadko: młoda, delikatna trawa wiosenna

Źródła:

SJP.pl

Szczyl

pogardliwie o osobie niedorosłej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

SJP.pl
Wiktionary

Szczypanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

czasownik przechodni niedokonany (dk. szczypnąć)

(1.1) ściskać krótko i boleśnie czyjąś skórę

(1.2) odcinać dziobem lub zębami części roślin

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. szczypnąć)

(2.1) powodować odczucie szczypania

czasownik zwrotny niedokonany szczypać się (dk. szczypnąć się)

(3.1) szczypać siebie samego

(3.2) szczypać siebie nawzajem

(3.3) pot. mieć skrupuły, zastrzeżenia

Źródła:

Wiktionary

Szczypce

1. przyrząd do chwytania z dwiema zaciskającymi się szczękami; kleszcze;
2. narząd chwytny niektórych zwierząt

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) techn. narzędzie do chwytania przedmiotów w formie dwóch zaciskających się ramion

(1.2) zool. dwudzielny narząd chwytny i obronny niektórych stawonogów;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szczypce laboratoryjne – sprzęt laboratoryjny zwykle z metalu
Szczypce – poprawniej kleszcze, narzędzie służące do chwytania rozgrzanego kawałka metalu oraz przytrzymywania go na kowadle w czasie kucia
Szczypce – część ciała niektórych stawonogów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczypcowy

→ szczypce

zielone liście cebuli; szczypiór, szczypiorek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. spoż. źdźbła cebuli używane jako dodatek do potraw

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szczypior – liście asymilacyjne cebuli zwyczajnej (Allium cepa);
szczypior – ogół zielonych liści szczypiorku;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczypiorek

wgryzka szczypiorka - gatunek motyla

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: szczypior

(1.2) bot. ogrod. gatunek rośliny (Allium schoenoprasum L.) z rodziny czosnkowatych;

(1.3) spoż. kulin. zielona część cebuli lub szczypiorku (1.2)

Czosnek szczypiorek, szczypiorek ("Allium schoenoprasum" L.) – gatunek rośliny z rodziny amarylkowatych. W stanie dzikim jest szeroko rozprzestrzeniony na półkuli północnej. Występuje w Europie, Azji i Ameryce Północnej. Jest też powszechnie uprawiany w wielu krajach świata. Status gatunku we florze Polski: roślina uprawna, efemerofit.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczypiorka

wgryzka szczypiorka - gatunek motyla

Źródła:

SJP.pl

Szczypiorniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szczypiorniak

Źródła:

Wiktionary

Szczypiorniak

potocznie: piłka ręczna (handball)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. sport. zob. piłka ręczna.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

1. dawniej: szczypta, niewielka ilość czegoś; odrobinka, odrobina, ociupinka;
2. dawniej: kawałek drewna; szczapka, drzazga;
3. wyrób cukierniczy, przysmak regionalny na Lubelszczyźnie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. sadzonka

(1.2) kulin. wyrób cukierniczy na bazie cukru; przysmak regionalny z Lubelszczyzny;

Szczypka – przysmak regionalny z Lubelszczyzny; wyrób cukierniczy na bazie cukru.

Ma postać laseczki przypominającej szczapę drewna (stąd też pochodzi jego nazwa: „szczypa” – kawałek rozłupanego drewna przesyconego żywicą, służący do rozpalania ognia). Może mieć różne barwy, dzięki zastosowanym barwnikom i smaki (aromaty itp.).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczypkowice

Szczypkowice (kaszb. "Szczëpkòjce" lub też "Szczepkòjce", Zipkow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce. Ma status sołectwa.

W slład "sołectwa Szczypkowice" wchodzi także osada Dochówko. W 2024 sołectwo liczyło 390 mieszkańców.

Źródła:

Wikipedia

Szczypkowski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szczypnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. szczypać)

(1.1) dokonany od|szczypać.

czasownik zwrotny dokonany szczypnąć się (ndk. szczypać się)

(2.1) dokonany od|szczypać się.

Źródła:

Wiktionary

Szczypta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielka ilość jakiejś substancji sypkiej, taka jaką można ująć końcami palców

(1.2) przen. niewielka ilość jakiejś niematerialnej cechy

gatunek gleby

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w południowej Polsce, w Beskidzie Śląskim;

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. muz. grzechotka

Źródła:

Wiktionary

Szczyrkowski

→ Szczyrk; szczyrecki

Źródła:

SJP.pl

Szczyt

1. najwyższy punkt góry; najwyżej wzniesiony lub najdalej wysunięty punkt jakiegoś obiektu;
2. najwyższy stopień nasilenia czegoś, eksploatowania czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) najwyższy punkt góry

(1.2) najwyższy punkt dowolnej rzeczy

(1.3) przen. obrady ważnych osób

(1.4) przen. godziny największego nasilenia ruchu lub poboru energii

(1.5) przen. górna granica czegoś (zwykle niematerialnego)

(1.6) przen. orgazm

(1.7) hist. książk. ogólne określenie średniowiecznej tarczy piechoty i jazdy;

(1.8) wojsk. podn. rycerska tarcza bojowa i turniejowa, na której umieszczano herb rodowy

(1.9) stpol. obrona

(1.10) archit. trójkątne zamknięcie elewacji pomiędzy dwiema połaciami dachu

(1.11) archit. ozdobne, zwężające się ku górze, zwieńczenie portalu, ryzalitu lub innego elementu architektonicznego

(1.12) węższy koniec czegoś podłużnego

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szczyt (architektura) – określenie budowlane
Szczyt (drogownictwo) – określenie drogowe
Szczyt (ekonomia) – określenie ekonomiczne
Szczyt (geografia) – określenie geograficzne
Szczyt (polityka) – określenie politologiczne
Tarcza (uzbrojenie) – szczyt jako staropolskie określenie tarczy
Szczyt (województwo łódzkie) – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Oporów
Szczyt (Tatry) – szczyt w słowackich Tatrach Zachodnich
Szczyt – węgierski krótkometrażowy film animowany z 1974 roku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczytkowice

Szczytkowice – wieś w Polsce, położona 5 km na północ od Trzebnicy, wzdłuż drogi powiatowej nr 1400D w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Trzebnica.

Źródła:

Wikipedia

→ Szczytna (miasto w Polsce)

Źródła:

SJP.pl

Szczytnica

roślina z rodziny nastroszowatych; nastrosz; rzęst

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. część miasta Wrocław;
3. część miasta Świdwin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szczytniki – część miasta Świdwin
Szczytniki – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
Szczytniki – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
Szczytniki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Załuski
Szczytniki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Stopnica
Szczytniki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Wiślica
Szczytniki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Dwikozy
Szczytniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Szczytniki
Szczytniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik
Szczytniki – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Ostrowice
Szczytniki – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard
Szczytniki – część miasta Wrocław

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczytno

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

1. przynoszący chlubę; zaszczytny;
2. podniosły, górnolotny;
3. dawniej: wysoki, strzelisty

przymiotnik

(1.1) przynoszący zaszczyt, chlubę

(1.2) odznaczający się szlachetnością dążeń, starań, uczynków

(1.3) wzniosły, górnolotny

(1.4) przest. wysoki, strzelisty

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczytowanie

mieć orgazm

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szczytować.

Szczątki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pozostałości ciała człowieka lub zwierzęcia

(1.2) kawałki wraku pojazdu, samolotu albo ruina budowli

(1.3) stpol. potomkowie

przymiotnik

(1.1) fragmentaryczny

(1.2) pozostały jako szczątek czegoś

Źródła:

Wiktionary

odgłos powstający przy uderzeniu o siebie twardych przedmiotów, zwykle metalowych lub szklanych; brzęk, szczęknięcie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odgłos powstający przy uderzeniu o siebie metalowych lub szklanych przedmiotów

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: szczęka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczęka

1. parzysta kość trzewioczaszki, w której osadzone są górne zęby;
2. uchwyt w narzędziach ślusarskich;
3. element wiązania nart przytrzymujący przód buta;
4. potocznie: składany, przenośny stragan uliczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby

(1.2) anat. jedna z dwóch kości ludzkiej czaszki (prawa i lewa), w której osadzone są górne zęby;

(1.3) anat. zool. wszelkie mocne, zaciskające się narządy w obrębie otworu gębowego, przed nim albo otaczające go, przystosowane do chwytania i rozdrabniania pokarmu;

(1.4) pot. rodzaj rozkładanego stoiska handlowego

(1.5) techn. mechanizm zaciskowy narzędzia lub maszyny

(1.6) sport. część wiązania nart służąca do przytrzymywania nosa buta

forma czasownika.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szczęki – część układu gębowego
- szczęka człowieka
Szczęki – powieść Petera Benchleya
Szczęki – film z 1975
Szczęki II – film z 1978
Szczęki 3 – film z 1983
Szczęki 4: Zemsta – film z 1987
hamulec szczękowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szczęką, dotyczący szczęki

Źródła:

Wiktionary

Szczękościsk

kurczowe zwarcie szczęk; trismus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

1. kobieta, której sprzyja los;
2. ta, która liczy na szczęśliwy zbieg okoliczności

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta, której się szczęści, której się w czymś powiodło, mająca w życiu szczęście

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szczęściara – film z 1954 roku
Szczęściara – film z 1975 roku
Szczęściara – film z 2001 roku
Szczęściara – film z 2019 roku
Szczęściara – powieść autobiograficzna Alice Sebold z 1999

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczęściarka

→ szczęściarz; szczęściara, farciara, farciarka

Źródła:

SJP.pl

Szczęściarz

1. osoba mająca szczęście; człowiek, któremu sprzyja los;
2. ten, kto liczy na szczęśliwy zbieg okoliczności

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba, której sprzyja szczęście w życiu

Szczęściarz (ang. "You Lucky Dog") – amerykański film komediowy, którego premiera odbyła się 27 czerwca 1998 roku.

Film ten trwa 89 minut. Reżyserem jest Paul Schneider.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczęście

1. uczucie wielkiego zadowolenia, radości;
2. pomyślny los, powodzenie; splot pomyślnych okoliczności, pomyślny traf

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uczucie radości i zadowolenia

(1.2) powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności

Szczęście – emocja, spowodowana doświadczeniami ocenianymi przez podmiot jako pozytywne. Psychologia wydziela w pojęciu "szczęście" rozbawienie i zadowolenie.

W rozważaniach o jego naturze szczęście najczęściej określane jest w dwóch aspektach:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczęściem

1. uczucie wielkiego zadowolenia, radości;
2. pomyślny los, powodzenie; splot pomyślnych okoliczności, pomyślny traf

Źródła:

SJP.pl

Szczęścić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) o Bogu, losie itp.: darzyć kogoś szczęściem, pomyślnością

czasownik zwrotny niedokonany szczęścić się (dk. brak)

→ Szczęśliwice

Patrz:Szczęśliwice

Źródła:

SJP.pl

Szczęśliwie

przysłówek

stopień wyższy od przymiotnika: szczęśliwy; bardziej szczęśliwy

Źródła:

SJP.pl

Szczęśliwy

przymiotnik

(1.1) odczuwający szczęście

(1.2) przynoszący szczęście

(1.3) korzystny

Źródła:

Wiktionary

Szczęśniak

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alojzy Szczęśniak (ur. 1940) – polityk PRL-owski
Andrzej Szczęśniak (ur. 1958) – polski ekspert ds rynku paliw
Małgorzata Szczęśniak (ur. 1954) – polska scenografka
Monika Szczęśniak (ur. 1932) – polska włókienniczka i posłanka
Sławomir Szczęśniak (ur. 1961) – polski dziennikarz, piosenkarz
Urszula Łangowska-Szczęśniak (ur. 1947) – polska ekonomistka
Bartłomiej Szczęśniak (ur. 1992) – polski youtuber
Szczęśniak Pojazdy Specjalne – polskie przedsiębiorstwo produkcyjne

szef z żoną

Źródła:

SJP.pl

Szefowa

1. kobieta szef;
2. żona szefa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. przełożona, zwierzchniczka

(1.2) pot. poufale o kobiecie podejmującej decyzje

narratorka i bohaterka "Baśni z tysiąca i jednej nocy"

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) folk. liter. imię|polski|ż.; imię postaci z arabskiej baśni;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szeherezada – postać najprawdopodobniej fikcyjna, główna bohaterka baśni Baśnie z tysiąca i jednej nocy.
Szeherezada – suita symfoniczna Nikołaja Rimskiego-Korsakowa.
Szeherezada – balet ułożony z muzyki tej suity.
Szeherezada – kantata Maurice’a Ravela na sopran solo i orkiestrę symfoniczną.
Szeherezada – z cyklu Maski op.34 Karola Szymanowskiego.
Szeherezada – film z 1990 roku, znany też pod alternatywnym tytułem Baśnie tysiąca i jednej nocy.
Szeherezada – francuski serial animowany z 1996r, znany też pod alternatywnym tytułem Księżniczka Szeherezada.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej

SJP.pl

Szekel

1. dawna moneta hebrajska o wadze około 6 gramów; srebrnik; sykl;
2. starohebrajska jednostka wagi wynosząca około 1,4 grama; sykl;
3. jednostka monetarna Izraela równa 100 agorot

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. waluta Izraela;

(1.2) staroż. metrol. bliskowschodnia jednostka wagi;

(1.3) staroż. numizm. bliskowschodnia złota lub srebrna moneta

Szekel ( ‏שקל‎, l.mn. ‏שקלים‎, "szkalim"; ‏شيقل‎) – oficjalna jednostka walutowa Państwa Izrael od 1980 roku, kiedy ogłoszono prawo ustanawiające nową walutę, do 1985 roku. Zastąpiła ona funta izraelskiego. Emitentem szekli był Bank Izraela. Propozycja druku nowych banknotów, podobnych do tych z okresu liry, zapadła już w 1978 roku, ale emisję banknotów oraz monet rozpoczęto w 1980 roku.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szekiel

półogniwo w kształcie podkowy służące do łączenia lin i łańcuchów ze sobą lub z innym osprzętem; szekla, szakla

Źródła:

SJP.pl

Szekla

półogniwo w kształcie podkowy służące do łączenia lin i łańcuchów ze sobą lub z innym osprzętem; szakla, szekiel

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. element metalowy do łączenia części takielunku;

ludność węgierska zamieszkująca Rumunię

Szeklerzy, Seklerzy, Sekelowie ( Székely [l.poj.], "Székelyek" [l.mn.] (wym. /ˈseːkɛj/), siculitas) – grupa etniczna zamieszkująca wschodnią część Siedmiogrodu (nazywaną także Seklem bądź Seklerszczyzną, Székelyföld lub "Székely") w dzisiejszej Rumunii.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szeksna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w europejskiej Rosji, lewy dopływ Wołgi;

SJP.pl
Wiktionary

Szekspirolożka

→ szekspirolog

Patrz:szekspirolog

Źródła:

SJP.pl

Szekspirowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Szekspira lub z nim związany

Szela (hebr. שֵׁלָה, Šēlā) – postać biblijna ze Starego Testamentu, trzeci syn Judy i jego żony Kananejki Bat-Szuy. Jego historia pojawia się głównie w Księdze Rodzaju (Rdz 38,5-26). Szela narodził się w Kezib. Był młodszym bratem Era oraz Onana, którzy kolejno poślubili Tamar, jednak obaj zginęli bezdzietnie. Po ich bezpotomnej śmierci Juda obiecał swojej owdowiałej synowej, Tamar, że wyda za nią również Szelę, co jednak się nie stało. Od Szela pochodzi ród Szelanitów.

Źródła:

Wikipedia

Szelak

odmiana żywicy naturalnej otrzymywana z wydzieliny czerwców lakowych lub wytwarzana syntetycznie, stosowana do wyrobu lakierów, emalii, farb, past do skóry itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. biochem. naturalna żywica pozyskiwana w Indiach i Tajlandii z wydzieliny owadów z gatunku nazwa systematyczna|Lac laccifer.;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szelakowy

→ szelak

przymiotnik relacyjny

(1.1) wytworzony z szelaku

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szelejewo – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Gąsawa
Szelejewo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Piaski
Szelejewo – dawnagromada w powiecie gostyńskim
Szelejewo – dawna gromada w powiecie żnińskim
Szelejewo – nieczynny przystanek kolejowy w Szelejewie Drugim, w gminie Piaski, w powiecie gostyńskim, w woj. wielkopolskim .

Źródła:

Wikipedia

Szelerski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szelest

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) onomatopeja, cichy dźwięk towarzyszący poruszaniu się liści, kartek papieru, sztywnych tkanin itp.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Emilia Szelest – polska pisarka i dziennikarka
Hanna Szelest (1920-2006) – polska filolożka klasyczna, tłumaczka
Stanisław Szelest (1901-) – polski wojskowy
Sylwia Szelest (1975-) – polska biathlonistka
Wasilij Szelest (1915-1994) – radziecki wojskowy
Zygmunt Szelest (1911-1990) – polski oszczepnik
Szelest Spadających Papierków – grupa muzyczna

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szelestać

poetycko: szeleścić

Źródła:

SJP.pl

Szelestliwie

→ szelestliwy

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szelest

Źródła:

Wiktionary

Szeleścić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. szelesnąć)

(1.1) powodować, wywoływać szelest

Źródła:

Wiktionary

Szelf

przybrzeżny obszar dna morskiego lub oceanicznego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksander Szeligowski – polski kompozytor i pedagog
Bogumił Szeligowski – polski urzędnik
Piotr Szeligowski – polski karateka i trener
Stanisław Szeligowski – polski astronom
Tadeusz Szeligowski – polski kompozytor, pedagog, prawnik

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szeliniak

Szelka

pas ułatwiający niesienie, ciągnięcie, transport czegoś; także: część uprzęży zaprzęgowej, spadochronowej itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pasek z elastycznej tkaniny, zakładany na ramiona w celu podtrzymywania spodni;

(1.2) pas ułatwiający przemieszczanie przedmiotów

(1.3) część uprzęży zaprzęgowej lub spadochronowej

(1.4) pot. część trolejbusu umożliwiająca pobór prądu z trakcji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szelki

część garderoby podtrzymująca spodnie lub inne ubranie

(r. męski) mężczyzna sprytny, umiejący sobie radzić w różnych sytuacjach, niekoniecznie w uczciwy sposób; hultaj, łajdak, łobuz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) posp. osoba przebiegła, cwana, pozbawiona skrupułów; hultajska, łajdacka, łotrowska

przestarzale:
1. postępować niegodziwie, oszukiwać;
2. nazywać kogoś szelmą, obrażać;
3. obcinać komuś ucho w ramach kary;
4. szelmować się - ganić się, łajać się

Źródła:

SJP.pl

Szelmowski

1. właściwy szelmie; podstępny; przebiegły;
2. figlarny

przymiotnik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szelontać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. potrząsać

Źródła:

Wiktionary

Szelski

przymiotnik od: Chelles (Francja); kultura szelska - jedna z najstarszych kultur paleolitu

Źródła:

SJP.pl

Szeląg

1. drobna moneta miedziana w dawnej Polsce;
2. srebrna moneta bita przez Krzyżaków w XIV i XV wieku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. numizm. drobna miedziana moneta zdawkowa w Polsce XVI–XVII wieku;

(1.2) hist. średniowieczna moneta srebrna, bita m.in. przez Krzyżaków

(1.4) przest. pot. nieznacząca suma, kwota niewiele większej wartości

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szeląg – jednostka obrachunkowa i moneta
Szeląg – część Poznania
Szeląg – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Łukta
Szeląg Mały – jezioro
Jan Szeląg – pseudonim autorski dziennikarza i satyryka Zbigniewa Mitznera
Marcin Szeląg – polski szachista
Tomasz Szeląg – autor książek historycznych
Wojciech Szeląg – dziennikarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szelągowe

→ szeląg; szelężny, szelążny

Źródła:

SJP.pl

Szelągowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Szelągowski – polski historyk, nauczyciel
Daniel Szelągowski – polski piłkarz
Franciszek Szelągowski – polski inżynier mostownictwa
Wiktor Szelągowski – polski wioślarz

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Szembek – polski herb szlachecki z nobilitacji, znany głównie jako herb rodziny Szembeków.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szembekowo

Szembekowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Obrowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Źródła:

Wikipedia

Szemborowo

Szemborowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Strzałkowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

We wsi znajduje się zabytkowy kościół św. Urszuli oraz cmentarz przykościelny z pocz. XIX w, wpisany do krajowego rejestru zabytków pod nr rej.: A-510/251 z 8.11.1994 r.

Źródła:

Wikipedia

Szemielino

Szenkować

czasownik

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. darować (w prezencie)

Źródła:

Wiktionary

Szensi

prowincja w Chinach; Shaanxi

Źródła:

SJP.pl

Szenti

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. rodzaj staroegipskiej przepaski biodrowej lub spódniczki

Źródła:

Wiktionary

Szenwald

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alina Szenwald (1910–1989) – polska dziennikarka.
Lucjan Szenwald (1909–1944)– polski poeta, żołnierz, działacz komunistyczny.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szeol

podziemny świat ciemności u Hebrajczyków, analogicznie - hades u Greków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) rel. w Starym Testamencie: miejsce pobytu zmarłych, w którym istnieją pod postacią cieni;

Szeol (hebr. שְׁאוֹל) – w Starym Testamencie, a przede wszystkim we wczesnym judaizmie, miejsce pobytu zmarłych, pozbawionych wszelkiej radości istnienia i życia.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szepcik

zdrobnienie od: szept

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szept

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szepczyński

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szepczący

mówić po cichu

Patrz:szeptać

}|-

Szepietowo (nazwa historyczna: Szepietowo-Stacja) – miasto w Polsce położone w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim. Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. Szepietowo liczyło 2018 mieszkańców.

Miejscowość jest siedzibą miejsko-wiejskiej gminy Szepietowo oraz stolicą dekanatu szepietowskiego. Prawa miejskie Szepietowo otrzymało z dniem 1 stycznia 2010 r.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szepietowski

przymiotnik od: Szepietowo

Źródła:

SJP.pl

Szeping

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

SJP.pl
Wiktionary

Szeptanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szeptać.

Źródła:

Wiktionary

Szeptanka

1. rzadko: cieche mówienie;
2. plotka, niesprawdzona pogłoska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mówienie, rozmawianie szeptem

(1.2) pot. pogłoska, nieoficjalna wiadomość przekazywana z ust do ust

(1.3) film. pot. głos lektora filmowego

(1.4) pot. ciche tłumaczenie symultaniczne komuś do ucha

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szeptany

taki, który jest rozpowszechniany w tajemnicy, po kryjomu

Źródła:

SJP.pl

Szeptać

mówić po cichu

czasownik przechodni niedokonany (dk. szepnąć)

(1.1) mówić szeptem (cicho, nie powodując drgań wiązadeł głosowych)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szeptem

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szeptem – seria książek autorstwa Becci Fitzpatrick
- Szeptem – pierwsza książka z tego cyklu
Szeptem – album studyjny Anny Marii Jopek
„Szeptem” – utwór Ludmiły Jakubczak

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szeptucha

kobieta lecząca lub odpędzająca złe moce zamawianiem; szeptunka, znachorka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. szeptunka.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szeptun

regionalnie: znachor, osoba lecząca zamawianiem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który leczy zamawianiem;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) kulisty dzwonek przy uprzęży

Szeptun (szeptunka, szeptucha, wiedźma) – uzdrowiciel lub uzdrowicielka ludowa oferująca swoje usługi osobom wierzącym w moc leczenia. W Polsce występują głównie w rejonie Podlasia. Przeważnie są to osoby wyznania prawosławnego. Ich działalność jest uważana za praktyki pogańskie.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szeptunka

kobieta lecząca lub odpędzająca złe moce zamawianiem; szeptucha, znachorka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która leczy zamawianiem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szepty

skrót

(1.1) = szerokość

1. rząd utworzony z osób, rzeczy itp. ustawionych w jednej linii;
2. większa liczba czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ciąg osób lub przedmiotów ustawionych obok siebie w linii prostej

(1.2) mat. wyrażenie będące sumą skończonej lub nieskończonej liczby składników

zaimek liczebny nieokreślony

(2.1) książk. zaimek informujący o dużej liczbie kogoś lub czegoś

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szereg – konstrukcja umożliwiająca wykonanie uogólnionego dodawania przeliczalnej liczby składników
szereg Fouriera – szereg, pozwalający rozłożyć funkcję okresową, spełniającą warunki Dirichleta, na sumę funkcji trygonometrycznych
szereg funkcyjny – szereg, którego wyrazami są funkcje o wspólnej dziedzinie
szereg geometryczny – ciąg którego n-ty wyraz jest suma n pierwszych wyrazów ciągu geometrycznego
szereg harmoniczny – szereg liczbowy
szereg jednostajnie zbieżny – szereg, którego wyrazami są funkcje o wspólnej dziedzinie
szereg Laurenta – szereg Laurenta funkcji zespolonej to reprezentacja tej funkcji w postaci szeregu potęgowego, w którym występują również składniki o wykładniku ujemnym
szereg Maclaurina – przedstawienie funkcji (n+1)-razy różniczkowalnej przy pomocy wielomianu zależnego od kolejnych jej pochodnych oraz dostatecznie małej reszty
szereg potęgowy – szereg funkcyjny
szereg przemienny – szereg liczbowy, którego wyrazy są na przemian dodatnie i ujemne
szereg rozbieżny – konstrukcja umożliwiająca wykonanie uogólnionego dodawania przeliczalnej liczby składników
szereg Taylora – przedstawienie funkcji (n+1)-razy różniczkowalnej przy pomocy wielomianu zależnego od kolejnych jej pochodnych oraz dostatecznie małej reszty

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szeregi

1. rząd utworzony z osób, rzeczy itp. ustawionych w jednej linii;
2. większa liczba czegoś

Źródła:

SJP.pl

Szeregiem

1. rząd utworzony z osób, rzeczy itp. ustawionych w jednej linii;
2. większa liczba czegoś

przysłówek

(1.1) kolejno, jeden za drugim

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: szereg

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szeregowa

żołnierka niemająca stopnia podoficerskiego ani oficerskiego

Źródła:

SJP.pl

Szeregowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szeregować.

Źródła:

Wiktionary

Szeregowiec

żołnierz bez stopnia podoficerskiego i oficerskiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. wojsk. żołnierz najniższy rangą;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. archit. dom wybudowany w szeregu z innymi

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szeregowy (daw. szeregowiec) – najniższy stopień wojskowy
dom szeregowy
Szeregowiec Benjamin – amerykańska komedia z 1980 roku
Szeregowiec Dolot – amerykańsko-brytyjski film animowany z 2005 roku
Szeregowiec Ryan – amerykański dramat wojenny z 1998 roku
Szeregowcu, do dzieła! – brytyjska komedia z 1958 roku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szeregowo

przysłówek

(1.1) w szeregu, kolejno

Źródła:

Wiktionary

Szeregowy

żołnierz niemający stopnia podoficerskiego ani oficerskiego; szeregowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. najniższy stopień wojskowy;

(1.2) nieformalna nazwa harcerza nieposiadającego żadnej funkcji;

przymiotnik

(2.1) niewyróżniający się z tłumu, zwyczajny

(2.2) ułożony w szereg; znajdujący się w szeregu; kolejny w szeregu

Szeregowy (szer.) – najniższy stopień wojskowy w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Wyższym stopniem jest starszy szeregowy.

minerał, czarna odmiana turmalinu bogata w żelazo; szerl; skoryl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady krzemianów;

Szerlit, Schörl, Szerl – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do krzemianów pierścieniowych. Czasami, szczególnie w starszej literaturze jest opisywany jako borokrzemian. Należy do grupy turmalinu, tworząc szeregi izomorficzne z elbaitem i drawitem. Nazwa pochodzi od starogermańskiego terminu "schörl", oznaczającego minerały płonne towarzyszące rudzie.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szerlok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) (na początku XX wieku) liter. pot. utwór, którego głównym bohaterem był Szerlok Holmes; często czasopismo publikujące opowiadania nieautoryzowane przez twórcę postaci

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) iron. osoba mówiąca oczywistości, wolno kojarząca fakty, odkrywająca Amerykę

Źródła:

Wiktionary

Szermierczy

dotyczący szermierki lub szermierza

przymiotnik

(1.1) sport. odnoszący się do szermierki lub szermierza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szermierka

1. sztuka walki bronią białą;
2. dyscyplina sportowa obejmująca walkę na florety, szable i szpady;
3. rzadko: kobieta szermierz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sztuka władania białą bronią

(1.2) sport. dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla

Zasugerowano, aby z tego artykułu informacje nt. szermierki sportowej (jako dyscypliny olimpijskiej) do artykułu szermierka sportowa.

Szermierka (dawniej "fechtunek") – sztuka walki opierająca się na wykorzystaniu broni białej. Współcześnie także nazwa dyscypliny sportowej zaliczanej do sportów walki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szermierz

1. sportowiec uprawiający szermierkę;
2. osoba władająca bronią białą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek władający lekką białą bronią

SJP.pl
Wiktionary

Szeroki

przymiotnik

(1.1) mający określony wymiar poprzeczny

(1.2) mający duży wymiar poprzeczny

(1.3) rozciągający się daleko we wszystkie strony

(1.4) o ubraniu: nieprzylegający ściśle do ciała lub za duży

(1.5) mający znaczny zasięg, dotyczący różnych spraw, osób, rzeczy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szeroki Bór
Szeroki Kamień
Szeroki Wierch

przymiotnik

Wiktionary

Szerokopasmowy

przymiotnik

(1.2) geogr. zob. szerokość geograficzna.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szerokość (rozmiar)
Szerokość geograficzna

(1.1) pot. udostępniać, dzielić się czymś w mediach społecznościowych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szerpa

1. wysokogórski tragarz dostarczający ładunki w te miejsca, gdzie tradycyjny transport nie jest w stanie dotrzeć;
2. potocznie: wysłannik rządu uczestniczący w negocjacjach międzypaństwowych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

1. w USA: lokalny urzędnik egzekwujący prawo;
2. w średniowiecznej Anglii: królewski urzędnik o rozległych kompetencjach; obecnie: tytuł honorowy;
3. szarif;
a) w krajach muzułmańskich: honorowy tytuł przysługujący członkom klanu Haszim (należał do niego Mahomet);
b) dawniej: tytuł gubernatora Mekki należącego do rodu Haszymidów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) w Anglii: urzędnik w hrabstwie należącym do króla, pełniący funkcję administratora;

(1.2) w USA: policjant lub urzędnik nadzorujący aparat policyjny na terenie hrabstwa;

SJP.pl

Wiktionary

Szerzyński

przymiotnik od: Szerzyny

Źródła:

SJP.pl

Szeslong

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa liczby 16

(1.2) tramwaj, autobus, dom, mieszkanie oznaczony liczbą 16

(1.3) grupa szesnastu osób

powtarzający się szesnaście razy

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się szesnaście razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś szesnaście razy

(1.3) szesnaście razy większy bądź mniejszy od czegoś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szesnastokąt

figura płaska mająca 16 kątów

Szesnastokąt foremny – wielokąt wypukły mający szesnaście równych boków oraz szesnaście kątów o jednakowej mierze. Każdy kąt ma rozwartość 157,5°, zaś suma miar wszystkich kątów jest równa 2520°.

Pole powierzchni szesnastokąta foremnego o boku długości formula_1 wyraża się wzorem:

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szesnastolatek

chłopiec szesnastoletni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopak mający szesnaście lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca szesnaście lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od szesnastolatka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szesnastolatka

dziewczynka albo samica zwierząt mająca szesnaście lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczyna mająca szesnaście lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca szesnaście lat

forma rzeczownika.

1. trwający szesnaście lat; przypadający za szesnaście lat;
2. będący w wieku szesnastu lat, mający szesnaście lat

przymiotnik

(1.1) mający szesnaście lat

(1.2) trwający szesnaście lat

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szesnastoliterowy

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z szesnastu liter

Źródła:

Wiktionary

Szesnastomiesięczny

Szesnastopiętrowy

przymiotnik relacyjny

przymiotnik

SJP.pl
Wiktionary

Szesnastozaworowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) mot. mający szesnaście zaworów

Źródła:

Wiktionary

Szesnastościan

wielościan o 16 ścianach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o szesnastu ścianach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szesnasty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 16

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 16

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) dzień miesiąca po piętnastym

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) szesnasta: godzina szesnasta

(1.1) geogr. archipelag na Oceanie Atlantyckim, położony na północny wschód od wybrzeży Szkocji;

(1.2) zob. Szetlandy Południowe.

Szetlandy ( Shetland, wym., od średnioszkockiego Ȝetland; Sealtainn) – archipelag na Oceanie Atlantyckim, około 200 km na północ od wybrzeży Wielkiej Brytanii. Stanowią odrębną jednostkę administracyjną w ramach Szkocji i stanowią część Wielkiej Brytanii z ośrodkiem administracyjnym w Lerwick.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szetlandzki

przymiotnik od: Szetlandy, Szetlandy Południowe

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szetlandami (Wyspami Szetlandzkimi), dotyczący Szetlandów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szew

1. chirurgiczny sposób opatrzenia rany;
2. miejsce złączenia nićmi kawałków tkaniny;
3. miejsce zespolenia dwóch kości tkanką łączną;
4. połączenie brzegów przedmiotów metalowych poprzez spawanie lub nitowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce zszycia dwóch fragmentów tkaniny

(1.2) anat. nieruchome połączenie kości przy pomocy bardzo krótkich włókien łącznotkankowych;

(1.3) anat. łącznotkankowe pasma, stanowiące miejsca przyczepu symetrycznych mięśni

(1.4) med. operacyjne zszycie tkanek miękkich;

(1.5) med. środ. nić chirurgiczna

(1.6) med. pot. blizna po operacyjnym zszyciu tkanek miękkich

(1.7) techn. połączenie brzegów metalowych elementów poprzez nitowanie lub spawanie;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szew chirurgiczny
szew (technika) – połączenie konstrukcyjne brzegów przedmiotów
szew (anatomia):
- szew (anatomia stawonogów):
  - szew właściwy (sutura) – połączenie między sklerytami
  - szew rzekomy (sulcus) – uwypuklenie oskórka
- szew skrzydła – zawinięcie błony skrzydła owada
- szew (anatomia kręgowców)
  - szew kostny (sutura) – nieruchome, łącznotkankowe połączenie kości
  - szew skórny (raphe) – łącznotkankowe pasma służące za punkt przyczepu mięśni

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szewach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Źródła:

Wiktionary

Szewc

rzemieślnik zajmujący się naprawą oraz wytwórstwem obuwia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) środ. druk. błąd łamania tekstu, polegający na pozostawieniu na końcu łamu samotnego pierwszego wiersza akapitu;

(2.2) przest. pot. lin

(2.3) przest. pot. ciernik

(2.4) przest. bułka groszowa z mąki żytniej

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szewc – rzemieślnik zajmujący się szewstwem
szewc – gra
szewc – błąd łamania tekstu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szewce

rzemieślnik zajmujący się naprawą oraz wytwórstwem obuwia

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szewce – część miasta Gdańsk
Szewce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Wisznia Mała
Szewce – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
Szewce – wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Janów Lubelski
Szewce – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bielsk
Szewce – część wsi Łazy w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Radymno
Szewce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Sitkówka-Nowiny
Szewce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Samborzec
Szewce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Buk
Szewce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kleszczewo
Szewce – dawna gromada w powiecie nowotomyskim
Szewce – dawna gromada w powiecie radziejowskim

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Edmund Szewczak – polski ksiądz katolicki
Janusz Szewczak – polski polityk
Krzysztof Szewczak – polski polityk
Tomasz Szewczak – polski sportowiec

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szewczenko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrij Szewczenko – piłkarz ukraiński
Andrij Szewczenko – polityk ukraiński
Anna Szewczenko – kazachska biegaczka narciarska
Dmitrij Szewczenko – rosyjski szermierz, florecista
Dmitrij Szewczenko – rosyjski lekkoatleta, dyskobol
Ihor Szewczenko – ukraiński prawnik i przedsiębiorca
Maksim Szewczenko – kazachski piłkarz
Miefodij Szewczenko – radziecki wojskowy
Mykyta Szewczenko – piłkarz ukraiński
Ołeksij Szewczenko – piłkarz ukraiński
Serhij Szewczenko – ukraiński piłkarz i trener
Serhij Szewczenko – ukraiński piłkarz i trener

Źródła:

Wikipedia

Szewczuk

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Swiatosław Szewczuk – biskup Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej, arcybiskup większy kijowsko-halicki.
Wjaczesław Szewczuk – ukraiński piłkarz.
Tomasz Szewczuk – polski piłkarz.
Serhij Szewczuk – ujednoznacznienie
Włodzimierz Szewczuk – polski psycholog.
Jurij Szewczuk – rosyjski muzyk i poeta.
Władimir Szewczuk – rosyjski piłkarz.
Irina Szewczuk – rosyjska i radziecka aktorka filmowa.
Wałerij Szewczuk – ukraiński pisarz, tłumacz i dramaturg.
Ołeh Szewczuk – ukraiński fizyk, ekonomista i polityk.
Edward Szewczuk – chorąży Wojska Polskiego II RP, obrońca Westerplatte.
Jewgienij Szewczuk – naddniestrzański polityk, przewodniczący Rady Najwyższej Naddniestrza w latach 2005-2009. Prezydent Naddniestrza od 30 grudnia 2011.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szewczyk

zdrobnienie od: szewc

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. czeladnik szewca

(1.2) daw. syn szewca

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szewczyk – polskie nazwisko. Według bazy PESEL 27 stycznia 2022 roku nazwisko to nosi 21 177 Polek i 20 506 Polaków. Łącznie nazwisko to nosi 41 683 Polaków.
Adam Szewczyk (1892-1983) – polski polityk, poseł na Sejm
Adam Szewczyk (ur. 1960) – polski biolog
Agnieszka Szewczyk (ur. 1952) – polska informatyczka
Alicja Szewczyk (ur. 1936) – polska siatkarka
Alina Tomaszewska-Szewczyk (1970–2021) – polska konserwatorka zabytków
Andrzej Szewczyk (1950–2001) – polski artysta plastyk
Andrzej Szewczyk (ur. 1950) – polski polityk, samorządowiec, ekonomista
Anna Szewczyk (ur. 1957) – polska plastyczka
Artur Szewczyk (1905–1973) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, urzędnik
Bartosz Szewczyk (ur. 1998) – polski zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)
Bronisław Szewczyk (1923–2009) – polski rolnik, polityk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

szewnica miętówka, szewnica bzówka, szewnica pokrzywnica - gatunki motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. motyl z gatunku szewnica miętówka

(1.1) wojsk. oznaka stopnia podoficerskiego lub wysługi lat w kształcie rozwartego trójkąta, umieszczana na rękawie i naramienniku munduru;

(1.2) włók. tkanina o skośnym splocie zygzakowatym, łamanym

(1.3) herald. herbowa figura zaszczytna symbolizująca elementy obronne;

(1.4) anat. wyrostek kręgów ogonowych;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szewron – jedna z graficznych reprezentacji znaku cudzysłowu
szewron – V-kształtna naszywka na rękawie munduru wojskowego
Szewron (lotnictwo)
szewron – wyrostek kręgów ogonowych
krokiew, zwana też szewronem – figura heraldyczna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szewronowy

→ szewron

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w obwodach pskowskim i nowogrodzkim Rosji, uchodzi do jeziora Ilmen

Źródła:

Wiktionary

Sześc.

skrót od: sześcienny

Źródła:

SJP.pl

Sześcian

1. prostopadłościan o sześciu kwadratowych ścianach; szczególny przypadek sześciościanu;
2. liczba będąca trzecią potęgą danej liczby

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem;

(1.2) mat. wynik podniesienia do trzeciej potęgi;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sześcian (algebra)
sześcian (geometria)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sześcianek

kulista lub owalna bakteria tworząca kolonie podobne do sześcianów; pakietowiec

Źródła:

SJP.pl

Sześcianik

zdrobnienie od: sześcian

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sześcian

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześcienny

1. będący sześcianem;
2. część nazwy niektórych jednostek objętości opartych na jednostce w formie sześcianu;
3. pierwiastek sześcienny - pierwiastek arytmetyczny trzeciego stopnia

przymiotnik

(1.1) mat. odpowiadający sześcianowi

→ sześciobarwny

(1.1) trwający sześć dni

przymiotnik

przysłówek

(1.1) w sześciu etapach, fazach

Źródła:

Wiktionary

Sześcioetapowy

składający się z sześciu etapów

przymiotnik

(1.1) składający się z sześciu etapów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciofazowo

Sześciogodzinny

trwający sześć godzin

1. posługujący się sześcioma językami;
2. napisany w sześciu językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się sześcioma językami

przymiotnik

(1.1) posługujący się sześcioma językami

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który składa się z sześciu kolumn

Źródła:

Wiktionary

Sześciokomorowy

mający sześć komór

Źródła:

SJP.pl

Sześciokondygnacyjny

przymiotnik relacyjny

powtarzający się sześć razy

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się sześć razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś sześć razy

(1.3) sześć razy większy bądź mniejszy od czegoś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześcioksiąg

cykl sześciu utworów literackich stworzonych przez jednego autora i odpowiednio powiązanych ze sobą tematycznie

Źródła:

SJP.pl

Sześciokącik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

forma rzeczownika.

1. trwający sześć lat; przypadający za sześć lat;
2. będący w wieku sześciu lat, mający sześć lat

przymiotnik

(1.1) mający sześć lat

SJP.pl
Wiktionary

Sześciomasztowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

stawonóg o sześciu odnóżach krocznych

1. składający się z sześciu osób (np. drużyna sześcioosobowa);
2. przeznaczony dla sześciu osób (np. sześcioosobowy pojazd)

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla sześciu osób, mogący pomieścić sześć osób

1. zgrzewka zawierająca sześć jednostek danego produktu, np. piwa, wody mineralnej;
2. potocznie: wyćwiczone mięśnie brzucha; ośmiopak, ABS, six-pack, kaloryfer, kratka, dziesięciopak

liczebnik

przymiotnik

(1.1) taki, który jest wyposażony w sześć silników

Źródła:

Wiktionary

Sześcioskibowy

związany z sześcioma skibami, np. pług sześcioskibowy

Źródła:

SJP.pl

Sześcioskrzydlny

przymiotnik

(1.1) przest. taki, który ma sześć skrzydeł

Źródła:

Wiktionary

Sześcioskrzydły

mający sześć skrzydeł

mający sześć tygodni, trwający sześć tygodni itp.

przymiotnik

(1.1) trwający sześć tygodni

(1.2) będący w wieku sześciu tygodni

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciotysięcznik

szczyt górski o wysokości powyżej sześciu tysięcy metrów nad poziomem morza

Źródła:

SJP.pl

Sześciowarstwowy

(1.1) liczba 6

(1.2) cyfra 6

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćdziesiona

potocznie:
1. donosiciel, skarżypyta, konfident;
2. zgrubienie od: sześćdziesiątka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od sześćdziesiątka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt cztery lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt cztery lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od sześćdziesięcioczterolatka

Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięcioczterolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt cztery lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt cztery lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięcioczterolatek

Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięcioczteroletni

przymiotnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt dwa lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt dwa lata

forma rzeczownika.

Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciodziewięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt dziewięć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt dziewięć lat

forma rzeczownika.

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od sześćdziesięciojednolatka

Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciojednolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt jeden lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt jeden lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięciojednolatek

Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciojednoletni

przymiotnik

(1.1) mający sześćdziesiąt jeden lat

(1.2) trwający sześćdziesiąt jeden lat

Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciokilkuletni

przymiotnik

(1.1) mający lub trwający sześćdziesiąt kilka lat

Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciokrotny

powtarzający się sześćdziesiąt razy

Źródła:

SJP.pl

Sześćdziesięciolatek

mężczyzna sześćdziesięcioletni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba w wieku 60-69 lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca 60-69 lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od sześćdziesięciolatka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćdziesięciolatka

kobieta albo samica zwierząt mająca sześćdziesiąt lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięciolatek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćdziesięciolatki

mężczyzna sześćdziesięcioletni

Źródła:

SJP.pl

Sześćdziesięciolecie

1. okres sześćdziesięciu lat;
2. sześćdziesiąta rocznica czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres sześćdziesięciu lat

(1.2) sześćdziesiąta rocznica

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćdziesięcioletni

mający sześćdziesiąt lat

SJP.pl

Sześćdziesięcioośmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt osiem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt osiem lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od sześćdziesięcioośmiolatka

Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięcioośmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt osiem lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt osiem lat

forma rzeczownika.

mający sześćdziesiąt pięć lat, trwający sześćdziesiąt pięć lat itp.

przymiotnik

(1.1) mający sześćdziesiąt pięć lat

(1.2) trwający sześćdziesiąt pięć lat

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćdziesięcioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 60, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 60

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćdziesięciosiedmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt siedem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt siedem lat

forma rzeczownika.

Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciosześciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt sześć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt sześć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięciosześciolatek

Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciosześcioletni

przymiotnik

(1.1) mający sześćdziesiąt sześć lat

(1.2) trwający sześćdziesiąt sześć lat

Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciotrzylatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

SJP.pl

1. liczba 600;
2. całość składająca się z sześciuset części lub jednostek;
3. to, co jest oznaczone liczbą 600

SJP.pl

Sziber

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. zasuwa, rygiel

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pejor. środ. dziewczyna nie-Żydówka;

Sziksa (jidysz שיקסע, YIVO: shikse, shikses; ang. shikse/schikse/schiksa/shiksa, MAF: [ˈʃɪksə]) – słowo z języka jidysz, zapożyczone w wielu językach europejskich m.in. polskim, angielskim, niemieckim czy ukraińskim. W jidysz stosowane na określenie młodej, przeważnie atrakcyjnej, kobiety nie-Żydówki i jest określeniem o raczej pejoratywnym wydźwięku.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

→ szintoista; shintoistka, sintoistka

Źródła:

SJP.pl

Szintoistyczny

przymiotnik od: sinto

Źródła:

SJP.pl

miasto w Iranie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji;

Sziraz ( ‏شیراز‎) – miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji. Jest szóstym co do wielkości miastem w kraju i jednym z głównych ośrodków kulturalnych i przemysłowych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szirotan

Sziszapangma

szczyt w Himalajach; Gosainthan

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. ośmiotysięcznik na terytorium Tybetu w Wysokich Himalajach;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sziwa

(1.1) słaba, niewielka szkapa

Źródła:

Wiktionary

Szkapka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szkapa

(1.2) mała, licha szkapa

Źródła:

Wiktionary

Szkaplerz

1. prostokątne sukno z otworem na głowę zakładane na habit;
2. medalik z wizerunkiem lub symbolem religijnym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. część stroju zakonnego, prostokątny płat sukna z otworem, nakładany przez głowę na habit

(1.2) rel. dwa małe kawałki sukna z wyszytym imieniem Matki Boskiej lub Chrystusa, połączone tasiemkami, noszone na piersiach, pod ubraniem, przez członków bractw religijnych lub osoby świeckie

(1.3) rel. medalik z wizerunkiem Matki Boskiej

Szkaplerz (łac. "scapulare" od "scapula" – ramiona, barki, plecy) – sakramentalium katolickie przyjmujące trzy formy:

Najbardziej znane i popularne szkaplerze noszone obecnie przez wiernych świeckich, to: brązowy Szkaplerz karmelitański i niebieski Szkaplerz Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkaplerzny

→ szkaplerz

Patrz:szkaplerz

Źródła:

SJP.pl

Szkapowaty

przypominający wyglądem szkapę

Źródła:

SJP.pl

Szkapsko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od: szkapa

(1.2) stara, licha szkapa

Źródła:

Wiktionary

Szkarada

bardzo brzydka rzecz lub osoba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. cecha tego, co szkaradne

(1.2) osoba lub rzecz szkaradna

Szkarada – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie gostynińskim, w gminie Sanniki.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 577 relacji Łąck-Sochaczew.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkaradek

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szkaradnica

gatunek drapieżnej ryby morskiej z rodziny skorpenowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. szpetna kobieta

(1.2) icht. nazwa systematyczna|Synanceia verrucosa|ref=tak., jadowita ryba morska z rodziny skorpenowatych;

Szkaradnica, synanceja ("Synanceia verrucosa") – drapieżna ryba morska z rodziny skorpenowatych (często zaliczana do rodziny szkaradnicowatych "Synanceiidae"). Poławiana, hodowana w akwariach. Uważana za jedno z najbardziej jadowitych zwierząt morskich. Ukłucia mogą być śmiertelne dla człowieka.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkaradnie

przysłówek

(1.1) ze szkaradnością, wstrętnie

Źródła:

Wiktionary

Szkaradniej

stopień wyższy od przysłówka: szkaradnie

Źródła:

SJP.pl

1. budzący wstręt pod względem fizycznym lub pod względem moralnym;
2. dokuczliwy, uciążliwy

przymiotnik

1. osoba lub rzecz budząca odrazę swoim wyglądem; szkaradzieństwo;
2. czyn naganny moralnie, postępek budzący wstręt; szkaradzieństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. szkaradna osoba lub rzecz

(1.2) daw. podły uczynek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkaradzieństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szkaradna osoba lub rzecz

(1.2) podły uczynek

Źródła:

Wiktionary

Szkaradztwo

potocznie o czymś lub o kimś okropnym, wstrętnym; szkaradzieństwo, paskudztwo, brzydactwo

ryba z rodziny płastug, żyjąca w Oceanie Atlantyckim i Morzu Północnym

Źródła:

SJP.pl

Szkarłat

kolor ciemnoczerwony, podobny do koloru krwi; purpura

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szkarłatny kolor

(1.2) szkarłatna tkanina, ubiór z takiej tkaniny

Źródła:

SJP.pl

Szkarłatny

rzeczownik, rodzaj żeński

1. określenie wstępnej wersji dzieła sztuki, najczęściej odręcznego rysunku ołówkiem;
2. artykuł lub rozprawa naukowao dużym stopniu ogólności;
3. krótki utwór prozatorski bez wyraźnej fabuły

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku

(1.2) rysunek przedstawiający jakieś wydarzenie, mapka z zaznaczonymi ważnymi miejscami, akcjami/działaniami (np. przemieszczanie się wojsk, ruch pojazdów)

(1.3) przen. zarys, konspekt, plan pracy

SJP.pl
Wiktionary

Szkicownik

blok do szkicowania; teczka zawierająca szkice malarskie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) blok do szkicowania

Szkicownik (ang. "The Sketch Book of Geoffrey Crayon, Gent.") – zbiór 34 esejów, szkiców i opowiadań Washingtona Irvinga wydany w latach 1819–1820.

Zbiór zawierał m.in. opowiadania "Legenda o Sennej Kotlinie" i "Rip Van Winkle". []

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkicówka

Szkielet

1. mocna, twarda konstrukcja wchodząca w skład żywego organizmu ludzkiego bądź zwierzęcego, zbudowana z substancji organicznej lub nieorganicznej, pełniąca funkcję podporową, ochronną i usztywniającą w stosunku do miękkich części organizmu, np. szkielet ochronny, właściwy; układ szkieletowy, układ kostny, kościotrup;
2. system konstrukcyjny budowli lub urządzenia technicznego w postaci przestrzennego układu prętów konstrukcyjnych - sztywno ze sobą połączonych elementów pionowych (słupów) i poziomych (belek), np. szkielet, samolotu, statku; rdzeń;
3. potocznie: zrąb czegoś, podstawowe elementy, najważniejsze fragmenty czegoś, np. szkielet utworu, obrazu; trzon, podstawa, fundament, rdzeń;
4. potocznie: to, co pozostało po zniszczeniu budowli lub urządzenia; szczątki, ruiny, zgliszcza;
5. w kulturze: personifikacja śmierci - wyobrażenie śmierci w postaci kościotrupa, np. taniec szkieletów; kościotrup, kostucha, kostusia, śmierć;
6. potocznie: ktoś bardzo chudy, wynędzniały; kościotrup, chudzielec, chudzina, chuderlak;
7. potocznie: szkielet w szafie - wstydliwie ukrywana tajemnica

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. ogół kości w danym organizmie;

(1.2) techn. podstawa konstrukcji

(1.3) przen. struktura, ogólny zarys czegoś

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

obiektów technicznych:
- szkielet budowli,
- szkielet pojazdu (samochodu, samolotu),
- szkielet kadłuba jednostki pływającej,
- szkielet broni palnej,
obiektów biologicznych:
- szkielet (anatomia) – szkielet zwierząt i pierwotniaków,
- cytoszkielet – szkielet komórki,
- szkielet jądrowy – szkielet jądra komórkowego,
- szkielet glebowy – żwir, kamienie i głazy w materiale glebowym.
rusztowanie
stelaż

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkieletczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) iron. Kielecczyzna w czasach zaboru rosyjskiego i okresu międzywojennego, w odniesieniu do panującej wówczas na tym terenie biedy i przeludnienia

Źródła:

Wiktionary

Szkieletor

potocznie:
1. niedokończony budynek, którego konstrukcję tworzy głównie odsłonięty szkielet nośny;
2. szkielet

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szkieletor – potoczna nazwa wieżowca w Krakowie, obecnie Unity Tower
Szkieletor – potoczna nazwa nieukończonego i wyburzonego w 2016 wieżowca Wydziału Farmaceutycznego Śląskiej Akademii Medycznej w Sosnowcu
Szkieletor – postać fikcyjna, główny przeciwnik He-Mana

Źródła:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkieł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań. policjant, milicjant

forma rzeczownika.

(2.1) lm. D. od: szkło

Źródła:

Wiktionary

Szkiełka

1. kawałek rozbitej tafli szklanej lub przedmiotu ze szkła;
2. niewielki przedmiot ze szkła;
3. imitacja drogich kamieni

Źródła:

SJP.pl

Szkiełko

1. kawałek rozbitej tafli szklanej lub przedmiotu ze szkła;
2. niewielki przedmiot ze szkła;
3. imitacja drogich kamieni

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: szkło

mała szklanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szklanka

(1.2) mała szklanka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szklanica

duża szklanka, zwłaszcza ozdobna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża szklanka, zwłaszcza ozdobna

(1.2) zawartość szklanicy (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szklanka

1. szklane naczyńko przeznaczone do picia z niego napojów; także zawartość tego naczyńka;
2. odmiana wiśni pospolitej;
3. w gwarze środowiskowej: gołoledź

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szklane naczynie, z którego się pije;

(1.2) zawartość szklanki (1.1)

(1.3) kulin. miara objętości równa 250 ml

(1.4) przen. pot. lód na drodze

(1.5) przen. środ. mot. w motocyklu widoczna na zewnątrz osłona drążków popychaczy zaworu

(1.6) przen. środ. mot. migający sygnalizator na dachu samochodu

(1.7) żegl. uderzenia w dzwon pokładowy oznajmiające godziny wachty;

(1.8) dendr. ogrod. jedna z odmian wiśni o jasnoczerwonych owocach z bezbarwnym sokiem

Szklanka – naczynie szklane do picia o objętości około 200–250 ml, najczęściej w formie cylindra lub lekko stożkowe, bez stopy i przykrycia; element zastawy stołowej.

Szklanka, zwana dawniej "szklanicą" lub "śklenicą", była używana do picia piwa, a w niektórych przypadkach – także wina i miodu. Wówczas "szklenice" miały objętość trzech dzisiejszych szklanek.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szklankowy

→ szklanka

przymiotnik

(1.1) związany ze szklanką, dotyczący szklanki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. młodszy kelner odpowiedzialny za sprzątanie ze stołów i porządek na sali

1. zrobiony ze szkła; związany ze szkłem, jego produkcją (np. szklane drzwi, szklane naczynie)
2. przypominający szkło; szklisty (np. szklany wzrok, szklany dźwięk instrumentu)

przymiotnik

(1.1) zrobiony ze szkła

(1.2) przypominający szkło wyglądem lub dźwiękiem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szklanów

Szklanów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Stopnica. Ma status sołectwa.

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szklarka – potok w Karkonoszach, dopływ Kamiennej
Szklarka – strumień w Poznaniu, dopływ Cybiny
Szklarka – potok, dopływ Racławki
Szklarka – potok w masywie Maślanej Góry w Beskidzie Niskim, dopływ Ropy
Szklarka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
Szklarka – przysiółek w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Bytnica
szklarka – używana przez akwarystów nazwa larwy wodzienia
szklarka błyszcząca, szklarka czosnkowa, szklarka obłystek, szklarka szklarniowa – gatunki ślimaków
szklarka zielona – gatunek ważki

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szklarki

nazwisko

Szklarki (niem. "Gläsersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Przemków.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szklarkowate

o cechach szklarkowatych (rodzina ślimaków i ważek)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Corduliidae|W. F. Kirby|ref=tak. rodzina ważek różnoskrzydłych;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szklarkowate (Corduliidae) – rodzina ważek różnoskrzydłych
szklarkowate – tradycyjnie wyróżniana rodzina ślimaków trzonkoocznych, przez różnych autorów rozdzielana na kilka rodzin (Zonitidae, Oxychilidae, Gastrodontidae i Daudebardiidae)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szklarkowaty

o cechach szklarkowatych (rodzina ślimaków i ważek)

Źródła:

SJP.pl

Szklarnia

oszklony budynek służący uprawie roślin tropikalnych oraz roślin krajowych poza sezonem, ogrzewany w chłodnej porze roku; cieplarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. ogrod. przeszklona budowla, w której utrzymuje się w sztuczny sposób optymalne warunki do rozwoju roślin;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szklarnia – specjalne, zamknięte pomieszczenie do uprawy roślin
Szklarnia – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Międzylesie
Szklarnia – wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Janów Lubelski
Szklarnia – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Zakrzew
Szklarnia – przysiółek wsi Szymonków w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Wołczyn
Szklarnia – część wsi Skarkiszki w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Puńsk
Szklarnia – część wsi Kotulin w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Toszek
Szklarnia – część wsi Wędzina w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Ciasna
Szklarnia – wieś w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Kochanowice
Szklarnia – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Piecki
Szklarnia – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Ostróda
Szklarnia – osada leśna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Świętajno

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szklarnictwo

hodowla roślin w szklarniach

Źródła:

SJP.pl

Szklarnik

rodzaj ważek z rodziny szklarnikowatych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szklarnik – potok, dopływ Pławny
Szklarnik – potok, dopływ Bystrzycy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szklarnikowate

rodzina owadów z podrzędu ważek różnoskrzydłych, o masywnym ciele ubarwionym na żółto z czarnymi pasami; należy tu m.in. szklarnik leśny - gatunek objęty w Polsce ścisłą ochroną

Szklarnikowate (Cordulegastridae) – rodzina owadów z rzędu ważek należąca do podrzędu ważek różnoskrzydłych (Anisoptera).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szklarniowiec

wciornastek szklarniowiec - gatunek owada z rzędu wciornastków

Źródła:

SJP.pl

Szklarniowy

przymiotnik

(1.1) związany ze szklarnią, dotyczący szklarni

Źródła:

Wiktionary

Szklarski

przymiotnik od: szklarz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szklarstwem, dotyczący szklarstwa

(1.2) odnoszący się do Szklarskiej Poręby, związany ze Szklarską Porębą

(1.3) odnoszący się do Szklar, związany ze Szklarami

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do szklarza

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alfred Szklarski (1912–1992) – pisarz, autor cyklu powieści o Tomku Wilmowskim
Bohdan Szklarski (ur. 1961) – politolog
Edmund Szklarski (ur. 1955) radziecki i rosyjski muzyk-multiinstrumentalista, kompozytor, malarz, lider zespołu Piknik
Julian Szklarski (1920–2012) – polski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
Ludger Szklarski (1912–2003) – inżynier
Wacław Szklarski (ur. 1934) – aktor
Wacław Szklarski (ur. 1925) – generał
Szklarska

(1.1) odnoszący się do Szklarskiej Poręby, związany ze Szklarską Porębą

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szklary

wieś w Opolskiem

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szklary – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
Szklary – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie
Szklary – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia
Szklary – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Kamiennik
Szklary – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Jaśliska
Szklary – wieś w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Hyżne
Szklary – dawna gromada w woj. opolskim
Szklary – przystanek kolejowy
Szklary (okręg olicki)
Szklary (okręg wileński)
Szklary (przystanek kolejowy na Litwie)
Szklary Dolne, Szklary Górne

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szklarz

1. rzemieślnik szklący okna;
2. wytwórca szklanych przedmiotów;
3. robotnik w hucie szkła

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzemieślnik trudniący się szkleniem okien lub wytwarzaniem szklanych przedmiotów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szklarz – rzemieślnik zajmujący się szkleniem (oprawą) okien lub pracownik w przemyśle szklarskim
Szklarz – szczyt w Karkonoszach
Maciej Szklarz
szklarka zielona (szklarz) – gatunek ważki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szklebić

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. płakać, mazać się, beczeć

Źródła:

Wiktionary

Szklenica

Źródła:

SJP.pl

Szkliwo

1. cienka szklana powłoka nakładana na wyroby ceramiczne dla zmniejszenia ich porowatości i zwiększenia odporności
2. twarda substancja chroniąca koronę zęba; emalia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. twarda tkanka łączna pokrywająca koronę zęba;

(1.2) szklista substancja powlekająca powierzchnię wyrobów ceramicznych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szkliwo ceramiczne
szkliwo wulkaniczne
szkliwo (anatomia)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkliwowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szkliwem, dotyczący szkliwa

Źródła:

Wiktionary

Szklić

1. wstawiać szkło w ramy okienne, drzwiowe itp.
2. szklić się - połyskiwać jak szkło; być przezroczystym jak szkło

czasownik przechodni niedokonany (dk. oszklić, przeszklić, zaszklić)

(1.1) bud. osadzać tafle szkła w odpowiednich oprawach lub ramach

czasownik przechodni niedokonany (dk. zeszklić)

(2.1) kulin. smażyć krótko na tłuszczu, najczęściej warzywa, aż staną się półprzezroczyste

czasownik nieprzechodni niedokonany

(3.1) pot. celowo podawać nieprawdziwe informacje, rozmyślnie wprowadzać kogoś w błąd

czasownik przechodni niedokonany

(4.1) rzem. nadawać gładkość powierzchni materiału (np. skóry) przy użyciu specjalnej szklanej płytki

(4.2) przest. przekształcać materię w formę szklaną

czasownik zwrotny niedokonany szklić się (dk. zaszklić się)

(5.1) emitować refleksy świetlne przypominające blask szkła

skrót od: szkocki

Źródła:

SJP.pl

Szkocja

część składowa Wielkiej Brytanii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo;

Szkocja ( Alba, wym. []; sco. i Scotland) – kraj stanowiący część Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. W przeszłości był niezależnym królestwem. Obejmuje północną część wyspy Wielkiej Brytanii oraz archipelagi: Hebrydy, Orkady i Szetlandy. Na południu graniczy z Anglią. Krajobraz w przeważającej części wyżynny i górski. Klimat umiarkowanie ciepły, morski. Stolicą Szkocji jest Edynburg, natomiast największym miastem Glasgow.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkocka

potocznie whisky

Źródła:

SJP.pl

Szkocki

przymiotnik od: Szkocja

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Szkocji; związany ze Szkocją, ze Szkotami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język szkocki (germański);

przysłówek

(2.1) żal, przykro

czasownik niewłaściwy (właśc. być szkoda)

(3.1) być żal, być przykro

(3.2) być żal marnować coś

(3.3) nie być warto robić czegoś, co jest daremne

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szkoda – potocznie strata, ubytek w majątku poszkodowanego.
Szkoda – w teorii prawa cywilnego
Szkoda górnicza
Škoda – czeska marka samochodów
Szkoda komunikacyjna
szkody łowieckie

SJP.pl

Szkodliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest szkodliwe, cecha tych, którzy są szkodliwi

Źródła:

Wiktionary

Szkodliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: szkodliwy

Źródła:

SJP.pl

Szkodliwy

powodujący szkody, działający niekorzystnie na kogoś lub coś, szkodzący komuś lub czemuś

przymiotnik

(1.1) przynoszący szkodę, zagrożenie, niebezpieczeństwo

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkodnica

→ szkodnik

Patrz:szkodnik

Patrz:szkodnik

Źródła:

SJP.pl

Szkodnik

ten, kto szkodzi, powoduje szkody, straty

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zwierzę wyrządzające szkody gospodarcze;

(1.2) inform. program, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

→ szkoda

Patrz:szkoda

Źródła:

SJP.pl

Szkodoń

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szkodra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

SJP.pl
Wiktionary

Szkodziński

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szkofija

rzeczownik, rodzaj żeński

→ szkolarski

Patrz:szkolarski

Źródła:

SJP.pl

Szkolarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkolisko

ekspresywnie: szkoła

Źródła:

SJP.pl

Szkolić

kształcić kogoś w określonej dziedzinie, najczęściej w trybie skróconym, na kursach itp.

czasownik przechodni

(1.1) dokształcać w określonej dziedzinie

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkolnie

przysłówek

(1.1) w sposób szkolny

(1.2) uczenie

Źródła:

Wiktionary

Szkolnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) nauczyciel w żydowskiej szkole wyznaniowej

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Franciszek Szkolnik – polski przewodnik górski i znakarz
Wawrzyniec Szkolnik – polski przewodnik górski, nauczyciel ludowy

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szkolność

dawniej: to, co jest właściwe szkole

Źródła:

SJP.pl

Szkolny

odnoszący się do szkoły, dotyczący szkoły, przeznaczony dla szkoły (np. szkolne ławki, podręcznik szkolny)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szkołą, odnoszący się do szkoły

dawniej: skontrum, skontro

Źródła:

SJP.pl

Szkop

pogardliwie o Niemcu; Szkop, prusak, pluder, helmut, szwab (Szwab)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. Niemiec;

przymiotnik relacyjny

(1.1) pot. pogard. niemiecki

Źródła:

Wiktionary

Szkopuł

coś, co stanowi trudność; przeszkoda, zawada

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. coś utrudniającego realizację czegoś, jakiś problem, przeszkoda

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkorbucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szkorbut

Źródła:

Wiktionary

Szkorbut

choroba wywołana niedoborem witaminy C, objawiająca się m.in. owrzodzeniem dziąseł i błony śluzowej oraz wypadaniem zębów; gnilec, cynga

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkorupina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skorupka

Źródła:

Wiktionary

Szkot

lina służąca do ustawiania żagla; szot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. lina do ustawiania żagla pod odpowiednim kątem do kierunku wiatru; lina służąca do ściągania lub luzowania żagla;

(1.2) hist. włók. lekka tkanina półwełniana z lnianą lub bawełnianą osnową; gatunek kamlotu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. handlarz, kramarz, przekupień (zwłaszcza domokrążny)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

1. instytucja oświatowa przekazująca wiedzę oraz podstawowe umiejętności
2. budynek takiej instytucji
3. ludzie związani z tą instytucją
4. grupa ludzi reprezentująca dany kierunek sztuki, nauki itp.; także: metoda przez nich propagowana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. instytucja edukacyjna;

(1.2) uczniowie i pracownicy takiej placówkaacówki

(1.3) wykształcenie

(1.4) kierunek w sztuce lub nauce

(1.5) trening, szkolenie

(1.6) wycisk, pobicie, lanie, manto, bat

(1.7) odłam buddyzmu

(1.8) budynek, w którym mieści się szkoła (1.1)

(1.9) poszerzająca horyzonty sytuacja życiowa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szkoła – jednostka oświatowo-wychowawcza zajmująca się kształceniem, wychowaniem i opieką – zgodnie z podstawą programową i ustawą o oświacie;
szkoła w nauce lub w sztuce – kierunek zbliżonych do siebie idei lub metod dydaktycznych lub twórczych;
szkoła – budynek użyteczności publicznej przeznaczony dla społecznych celów edukacyjnych zgodnie z systemem oświaty;
„Szkoła” – tygodnik wydawany na przełomie XIX/XX wieku we Lwowie;
Szkoła – serial telewizyjny emitowany w TVN i TVN7 w latach 2014–2020.
Szkoła – albański film fabularny z roku 1979
w filozofii:
- szkoła elejska
- szkoła badeńska
- szkoła frankfurcka
- szkoła marburska
- polska szkoła filozofii pedagogiki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szczecina, włosy

Źródła:

Wiktionary

Szkudlarczyk

rodzaj barki; berlinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. hist. płaskodenny, bezpokładowy, żaglowo-wiosłowy statek rzeczny z XVI-XVIII wieku, przystosowany do transportu śródlądowego ładunków masowych;

Szkuta – beznapędowy statek (dawniej żaglowy), płaskodenny, pozbawiony pokrycia w postaci pokładu. Szkuta jest przeznaczona przede wszystkim do transportu śródlądowego ładunków masowych (jednorazowo ładuje się na jej pokład do 100 ton, np. zboża). Transportowano nią również np. powozy.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkutnictwo

budowanie łodzi, kutrów, jachtów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzemiosło zajmujące się budową i naprawą łodzi;

Szkutnictwo – budowanie lub naprawa przez rzemieślników, przemysłowo albo amatorsko małych statków wodnych: łodzi, jachtów lub kutrów z drewna lub tworzyw sztucznych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkutniczy

przymiotnik

(1.1) związany ze szkutnictwem, dotyczący szkutnictwa

Źródła:

Wiktionary

Szkutnik

osoba zajmująca się budową i naprawą łodzi; dawniej: osoba specjalizująca się w wykonywaniu szkut

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żegl. rzemieślnik budujący i naprawiający łodzie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkuty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. włosy

(1.1) związany ze szkółką, dotyczący szkółki

Patrz:szkółka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkła

potocznie o okularach

Źródła:

SJP.pl

Szkło

1. przezroczysta substancja otrzymywana w wyniku stopienia i oziębienia mieszanki krzemianów;
2. szyba, płyta, tafla ze szkła;
3. zbiorowo o szklanych przedmiotach, zwłaszcza naczyniach;
4. (zwykle w l. mn.) soczewka stosowana w okularach, lornetkach

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) twardy, kruchy i przezroczysty materiał produkowany głównie z krzemionki;

(1.2) tafla ze szkła (1.1)

(1.3) odłamek powstały po stłuczeniu czegoś szklanego

(1.4) przen. zbiorowo naczynia szklane; także. jedno takie naczynie

(1.5) pot. szkło (1.4) z alkoholem wewnątrz

(1.6) zwykle w lm. okulary; także. soczewki w przyrządzie optycznym

(1.7) środ. fot. obiektyw fotograficzny

Szkło – nieorganiczny materiał amorficzny. Powstaje w wyniku szybkiego schłodzenia płynu do postaci stanu stałego bez etapu krystalizacji.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szla

rodzaj uprzęży, szleja

Szla – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, w gminie Przasnysz. Usytuowana w pobliżu Puszczy Zielonej oraz dużego kompleksu leśnego ciągnącego się do Jednorożca, pośród rozległych łąk torfowych. Mieszkańcy zajmują się głównie hodowlą bydła mlecznego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szlaban

1. podnoszona i opuszczana bariera na przejazdach kolejowych, granicach państwowych, rogatkach miasta itp.
2. potocznie: zakaz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. ruchoma zapora blokująca ruch samochodów

(1.2) pot. zakaz wychodzenia z domu nakładany na dzieci przez rodziców

(1.3) pot. przen. inny zakaz nakładany na dzieci przez rodziców, zwykle związany z używaniem jakichś urządzeń lub usług

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szlaban – zapora drogowa
szlaban – mebel
Szlaban – osada leśna wsi Dąbrówka Leśna w woj. wielkopolskim w pow. obornickim, w gminie Oborniki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szlabanik

zdrobnienie od: szlaban

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szlaban

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlabanowy

przymiotnik od: szlaban

Źródła:

SJP.pl

Szlachar

ptak z rodziny traczy

→ szlachta

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szlachtą, dotyczący szlachty

przymiotnik jakościowy

(2.1) właściwy dla szlachty

Patrz:szlachta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlacheckość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szlacheckie; cecha tych, którzy są szlacheccy

Źródła:

Wiktionary

Szlachectwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest szlachetne; cecha tego, kto jest szlachetny

Źródła:

Wiktionary

Szlachetny

1. o człowieku: taki, którego cechuje uczciwość, prawość, bezinteresowność, honor, np. szlachetny człowiek; prawy, uczciwy, piękny;
2. świadczący o takich cecha, np. szlachetne czyny; prawy, uczciwy, piękny;
3. taki, który cechuje się idealnymi proporcjami, wyjątkową stylowością i harmonią, wywołuje niezwykłe doznania estetyczne; harmonijny, idealny, doskonały;
4. o roślinach, zwierzętach, przedmiotach itp.: taki, który odznacza się pierwszorzędną jakością; doskonały, wysokogatunkowy, pierwszorzędny;
5. w chemii: gazy szlachetne - grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca VIII grupę główną układu okresowego: hel, neon, argon, krypton, ksenon i radon; helowce;
6. w mineralogii: kamienie szlachetne - kryształy minerałów lub pierwiastków, charakteryzujące się twardością, piękną barwą, połyskiem i odpornością na czynniki chemiczne, stosowane najczęściej do wyrobu biżuterii, np. diament, szafir, szmaragd;
7. w chemii: metale szlachetne - metale odznaczające się dużą odpornością na działanie czynników chemicznych, pięknym kolorem i połyskiem, np. srebro, złoto, platyna;
8. stal szlachetna - stal wzbogacona obecnością innych, cenniejszych metali, np. chromem, niklem, wolframem;
9. w botanice: tytoń szlachetny - jednoroczna roślina z rodziny psiankowatych, osiągająca wysokość do 2 metrów, której liście zawierają najczęściej 1-3% nikotyny;
10. w botanice: borowik szlachetny - gatunek jadalnego grzyba z rodziny borowikowatych, wysoko ceniony ze względu na walory smakowe

przymiotnik

(1.1) taki, który postępuje dobrze, uczciwie, w sposób wspaniałomyślny, prawy, sprawiedliwy, bezinteresowny

(1.2) taki, który odznacza się wysoką jakością

(1.3) charakteryzujący się subtelnością, harmonią

(1.4) bot. zool. drugi człon nazw niektórych gatunków

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlachta

wywodzący się z rycerstwa stan społeczny mający prawa otrzymane od władców i dziedziczne przywileje; także, zbiorowo, o osobach należących do tego stanu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. warstwa społeczna wywodząca się z rycerstwa;

(1.2) hist. ludzie należący do tego stanu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szlachtawa

(1.2) przen. safanduła

Szlafmyca (z niem. "schlafen" − spać, "Mütze" − myca, czapka) − dawne męskie nakrycie głowy zakładane do snu przez osoby sypiające w chłodnej porze roku w nieogrzewanych lub źle ogrzewanych pomieszczeniach. Kobiety do snu używały nocnych czepków.

Szlafmyce miały spiczasty koniec opadający na bok, który ozdobiony był pomponem lub chwostem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szlafmycka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szlafmyca

Źródła:

Wiktionary

Szlafroczek

zdrobnienie od: szlafrok

Źródła:

SJP.pl

Szlafrok

luźny strój domowy, używany zazwyczaj do okrycia przed położeniem się do łóżka lub krótko po wstaniu, zakładany często na piżamę lub nocną koszulę; podomka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. domowy ubiór przypominający lekki płaszcz bez zapięć

Szlafrok ( Schlafrock; także: podomka) – luźny strój domowy w formie zbliżonej do płaszcza lub lekkiej togi związywanej w pasie sznurkiem lub paskiem.

Szlafrok używany jest zazwyczaj jako okrycie na piżamę lub koszulę nocną, przed udaniem się na spoczynek lub krótko po wstaniu. Znajduje także zastosowanie jako ubiór dzienny w szpitalach, dla chorych mogących chodzić. Zazwyczaj nie posiada zapięć i kaptura (choć nie jest to regułą). Często funkcję szlafroka pełni też płaszcz kąpielowy.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szlafsztuba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Mazury, Warmia. bud. archit. sypialnia

Źródła:

Wiktionary

Szlag

dawniej: apopleksja (nagły wylew krwi do mózgu)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. uderzenie, cios

(1.2) daw. apopleksja (obecnie tylko w związkach frazeologicznych)

wykrzyknik

(2.1) przekleństwo

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlaga

nazwisko

Szlaga – osada leśna w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Lubichowo.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szlagbal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sport. palant

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. sport. piłka do palanta

Źródła:

Wiktionary

Szlager

Szlagzana

rzeczownik, rodzaj żeński

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szlifować

(1.2) gw-pl|Łódź. środ. odcinać bułki

Źródła:

Wiktionary

Szlak

1. droga naturalna lub wytyczony trakt;
2. motyw dekoracyjny w formie pasa odcinającego się od tła barwą;
3. w łowiectwie: ślad zwierzęcia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) określona droga podróży lądem, morzem lub w inny sposób

(1.2) turyst. znakowana ścieżka do uprawiania turystyki pieszej, rowerowej, narciarskiej itp.;

(1.3) łow. ścieżka tropów zwierzęcia

(1.4) kolej. trasa, po której jedzie pociąg

(1.5) gw-pl|Łódź. środ. łopata do wsadzania chleba do pieca

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szlak bursztynowy
szlak drogowy
szlak handlowy
szlak kolejowy
szlak turystyczny
- szlak narciarski
- szlak rowerowy
- szlak kajakowy
- szlak konny
- szlak przyrodniczy
- szlak dydaktyczny
- szlak krajoznawczy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szlaka

żużel

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl
Wiktionary

Szlam

luźny osad tworzący się na dnie rzek; muł; nanos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) osad tworzący się na dnie i nieraz brzegach zbiorników wodnych

(1.2) techn. warstwa miękkich zanieczyszczeń, które pokrywają powierzchnię metali użytkowanych

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: szlama

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

muł (geologia) – inaczej szlam
szlam (chemia)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szlama

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. obraź. w świecie Harry’ego Pottera — czarodziej lub czarownica, którego rodzice są mugolami;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szlama (ang. mudblood) – pejoratywne określenie z cyklu książek J.K. Rowling o Harrym Potterze oznaczające osobę o zdolnościach magicznych urodzoną w rodzinie mugoli (osób niemagicznych)
imię męskie:
- Szlama Grzywacz, uczestnik francuskiego ruchu oporu, członek grupy Manukiana
- Szlama Lichtenberg, nauczyciel, łódzki działacz społeczny i syjonistyczny, publicysta
- Szlama Żołnierski, łódzki cyrulik i felczer

rodzaj ptaków z podrzędu śpiewających

SJP.pl

Szlichtada

przestarzale o kuligu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. zob. ślizgawka.

(1.2) przest. przejażdżka mknącymi saniami, sanna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlichtyngowa

miasto w województwie lubuskim, w powiecie wschowskim

określony kształt nadawany kamieniom szlachetnym przez szlifowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jubil. sposób obróbki kamieni szlachetnych

(1.2) jubil. wynik szlifowania kamienia szlachetnego, jego forma i połysk

(1.3) ostateczny kształt nadany rzeczom, ich wykończenie

(1.4) doskonałość w jakiejś ludzkiej zdolności, zawodzie, itp.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szlif laboratoryjny
Szlif (jubilerstwo)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. obrabiarka przeznaczona do obróbki wykańczającej utwardzonych powierzchni przedmiotów;

(1.2) pot. zajęcie szlifierza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szlifiernia

warsztat szlifierski

Wiktionary oraz Wikipedia

Szlifowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szlifować.

Szlifowanie – obróbka wykończeniowa powierzchni za pomocą narzędzi ściernych, w wyniku której uzyskuje się duże dokładności wymiarowe i kształtowe oraz małą chropowatość. Szlifowanie można wykonywać na otworach, wałkach i płaszczyznach.

Maszyny do tego typu obróbki nazywane są szlifierkami, a narzędzia skrawające to ściernice. Materiałem, z którego wykonane są ściernice, najczęściej jest korund, diament, węglik krzemu lub węglik boru.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szlifować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) techn. nadawać gładkość, dokładne wymiary oraz połysk obrabianym przedmiotom z metalu, szkła, drewna przy pomocy narzędzi ściernych, ścierać, wygładzać, polerować

(1.2) przen. udoskonalać, pracować nad ulepszeniem czegoś

Źródła:

Wiktionary

Szlifowy

→ szlif

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szlufka

pionowo umieszczona patka, podtrzymująca pasek w odpowiednim miejscu

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szlug

potocznie: papieros; fajka, dymek, pet, kiep

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. papieros

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szluk

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. doszlusować)

(1.1) pot. dołączać się do kogoś lub czegoś

(1.2) daw. wojsk. zwierać szeregi; zajmować miejsce zwolnione przez żołnierza, który ubył z szeregu

(1.3) pot. zjeżdżać na nartach

(1.4) pot. szybko podążać w określonym kierunku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlęk

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szlęzak

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Szlęzak – polski samorządowiec
Faustyn Szlęzak – polski inżynier, wykładowca i działacz polityczny, poseł na Sejm
Ludwik Szlęzak – polski lekarz
Stanisław Szlęzak – polski dziennikarz, artysta fotograf

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szma

w judaizmie: jedna z głównych modlitw w liturgii synagogalnej; Szema, Szema Jisrael, Szema Israel

Źródła:

SJP.pl

Szmacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szmacić.

Źródła:

Wiktionary

Szmaciak

jadalny, duży grzyb podobny do gąbki lub kalafiora

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szmaciak (tkanina) – rodzaj chodnika,
Szmaciak (grzyb) – rodzaj grzybów (np. szmaciak gałęzisty)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szmaciaki

jadalny, duży grzyb podobny do gąbki lub kalafiora

Źródła:

SJP.pl

Szmacianka

1. szmaciana podkładka pod mysz komputerową;
2. dawniej: piłka zrobiona ze szmatek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) licha lalka wykonana ze szmatek, gałganków

(1.2) licha piłka wykonana ze szmat

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmaciany

zrobiony ze szmat, gałganów

przymiotnik

(1.1) wykonany z materiałów włókienniczych

(1.2) pot. oceniany negatywnie

(1.3) pot. żart. odnoszący się do handlu używanymi ubraniami

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmaciara

1. kobieta źle i nędznie ubrana, zaniedbana;
2. kobieta zajmująca się zbieraniem i handlowaniem szmatami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. rodzaj wyzwiska

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmaciarka

→ szmaciarz

Patrz:szmaciarz

Źródła:

Szmaciarz

1. człowiek handlujący starymi ubraniami; gałganiarz; handlarz starzyzną;
2. człowiek ubrany w łachmany

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek zbierający szmaty i handlujący nimi

traktować kogoś bez poszanowania, okazując zero godności i poniżając

czasownik przechodni

(1.1) pot. posp. poniewierać kimś, okazywać brak szacunku, zmuszać do wykonywania poniżających czynności

czasownik zwrotny szmacić się

(2.1) upadać moralnie, pozbywać się zasad

(2.2) niemoralnie się prowadzić

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmaga

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szmalec

potocznie:
1. pieniądze; szmal, kasa, forsa, hajs;
2. rzadko: półstały tłuszcz jadalny otrzymywany z sadła lub słoniny; smalec

Źródła:

SJP.pl

Szmalik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szmal

Źródła:

Wiktionary

Szmalkaldzki

zawiązany z Schmalkalden (miasto w Niemczech)

przymiotnik

(1.1) związany z miastem Schmalkalden w Niemczech

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. pozn. mańkut, osoba leworęczna

Źródła:

Wiktionary

Szmaragd

1. odmiana berylu, przezroczysty, zielony minerał będący cennym kamieniem szlachetnym;
2. intensywnie zielony kolor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. miner. przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej;

(1.2) jubil. kamień szlachetny, oszlifowany szmaragd (1.1)

(1.3) intensywnie zielony kolor

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem szmaragdowej barwy

Szmaragdowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co szmaragdowe

Źródła:

Wiktionary

Szmaragdowy

mający kolor szmaragdu, zielony

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do szmaragdu, zrobiony ze szmaragdu

(1.2) koloru intensywnie zielonego

Źródła:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kawałek tkaniny, zwykle brudnej

(1.2) liche, bezwartościowe ubranie

(1.3) przen. pogard. wulg. człowiek bezwartościowy

(1.4) przen. wulg. kobieta rozwiązła seksualnie

(1.5) przen. środ. bramka zdobyta po nieudolnej interwencji bramkarza; słaby, lekki strzał nieobroniony przez bramkarza

(1.6) przen. pogard. gazeta, zwłaszcza brukowa lub kolaboracyjna

(1.7) przen. pot. żegl. lm. szmaty: żagle

(1.8) przen. pogard. o jakimś dokumencie, piśmie, legitymacji

(1.9) przen. pot. uczn. ocena niedostateczna

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szmata – kawałek tkaniny, zazwyczaj brudnej
Szmata – singel Maty
Szmata – powieść Tomasza Łapińskiego
Czyściwo

(1.1) na sposób szmatławy

Źródła:

Wiktionary

Szmatławszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: szmatławy

Źródła:

SJP.pl

Szmatławy

pogardliwie:
1. o ubraniu, materiale: nędzny, niechlujny; brudny;
2. bezwartościowy

przymiotnik

(1.1) pot. pejor. o rzeczy: nędzny, zniszczony

(1.2) pot. pejor. o lichej wartości

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmatłać

(1.1) daw. pokryty złotem

Źródła:

Wiktionary

Szmelcować

1. smarować żelazne wyroby gorącą smołą;
2. pokrywać emalią lakierniczą;
3. przetapiać, rozpuszczać, topić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przest. pokrywać lub ozdabiać metale emalią bądź szmelcem

(1.2) przest.; także. gw-pl|Warmia, Górny Śląsk. topić, przetapiać, rozpuszczać

(1.5) daw. rzad. wypalać glinę

(1.6) daw. przen. maścić, smarować, namaszczać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmer

cichy pogłos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cichy, głuchy dźwięk przypominający szeleszczenie

(1.2) jednostajny dźwięk spowodowany nieregularnymi drganiami fal powietrza

Szmer – zjawisko akustyczne wywołane przez nieregularne drgania dźwięku, obejmujące wszelkie odgłosy o nieokreślonej wysokości (huk, trzask, szum). Szmerami są również odgłosy niektórych instrumentów perkusyjnych, np. bębna, trójkąta, gongu, kastanietów itp. Odgłosy wydawane przez te instrumenty nazywa się nieraz potocznie dźwiękami, co z punktu widzenia akustyki jest błędne.

Źródła:

rodzaj kosmetyku do malowania ust, pomadka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kosmet. kosmetyk używany do barwienia ust

(1.2) kosmet. teatr. kosmetyk używany do wykonania charakteryzacji, makijażu scenicznego aktora

utwór literacki bez wartości artystycznych; kicz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś o niskiej lub żadnej wartości artystycznej, np.: utwór literacki, przedstawienie teatralne, obraz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmiropisarstwo

pisanie miernych utworów pozbawionych wartości artystycznych

Źródła:

SJP.pl

Szmirowaty

o utworze literackim, sztuce teatralnej, filmie itp.: mający cechy szmiry, pozbawiony wartości artystycznej; kiczowaty, tandetny

Źródła:

SJP.pl

Szmirowy

→ szmira

Patrz:szmira

Źródła:

SJP.pl

Szmirus

potocznie: twórca dzieł bez wartości artystycznej, artysta tworzący szmirę, kicz; chałturnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. artysta tworzący dzieła pozbawione walorów estetycznych lub o niskiej wartości

(1.2) środ. teatr. aktor charakteryzujący się brakiem talentu

(1.3) posp. osoba nałogowo nadużywająca alkoholu; pijak

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmit

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jerzy Szmit (ur. 1960) – polski polityk, publicysta, samorządowiec, senator
Zygmunt Szmit (1895-1929) – pierwszy burmistrz Drohiczyna, archeolog
Schmidt
Schmitt
Smis
Smit
Smith (ujednoznacznienie)
Smyth
Szmidt
Szmyd
Szmyt

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szmiyra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. smar

Źródła:

Wiktionary

Szmizjerka

bluzka przypominająca męską koszulę lub sukienka zapinana z przodu na guziki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sukienka podobna w kroju do męskiej koszuli

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

żydowski dowcip

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dowcip lub skecz kabaretowy oparty na humorze żydowskim;

Szmonces (z jid. שמאָנצעס "szmonces" „bzdury, androny, głupstwa, błahostki”) – dowcip żydowski.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. pozn. przekręt, oszustwo

Źródła:

Wiktionary

Szmuchel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara. oszustwo, kradzież

Źródła:

Wiktionary

Szmuctytuł

tytuł książki lub jego skrót, umieszczony na pierwszej stronie książki po okładce, przed kartą tytułową; przedtytuł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poligr. inaczej przedtytuł, tytuł książki (często w formie skróconej) umieszczony na pierwszej stronie książki po okładce, przed kartą tytułową

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmugiel

przemyt, kontrabanda; potocznie:
1. nielegalne przenoszenie lub przewożenie przez granicę państwa dewiz, towarów lub ludzi;
2. dewizy, towary przewożone nielegalnie

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szmuglerstwem, dotyczący szmuglerstwa

Źródła:

Wiktionary

Szmuglerz

szmugler; przemytnik; człowiek zajmujący się szmuglem

Wiktionary

Gerard Szmyd (1885–1938), polski duchowny rzymskokatolicki
Jan Szmyd (ur. 1932), polski historyk filozofii, religioznawca, etyk
Maria Szmyd-Dormus (1923–2013), polska pianistka, profesor sztuk muzycznych
Mariusz Szmyd (1965–2013), polski samorządowiec
Sylwester Szmyd (ur. 1978), polski kolarz szosowy
Wojciech Szmyd (1874–1938), polski duchowny rzymskokatolicki, jezuita
Wojciech Szmyd (1876–1930), polski duchowny rzymskokatolicki
Schmidt
Schmitt
Smit
Smith (ujednoznacznienie)
Smyth

Janusz Szmyt – polski leśnik, prof. dr hab.
Janusz Szmyt – polski dyplomata
Kajetan Szmyt – polski piłkarz
Krzysztof Szmyt – polski śpiewak operowy i pedagog
Wirginia Szmyt – polska działaczka społeczna i didżejka
Schmidt
Schmitt
Smit
Smith (ujednoznacznienie)
Smyth
Szmidt
Szmit

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ignacy Sznajderman (1896–1942), polski lekarz neurolog
Marek Sznajderman (ur. 1929), polski internista
Monika Sznajderman (ur. 1959), polska antropolog kultury
Roman Hryhorowicz Sznejderman

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sznaps

potocznie:
1. wódka;
2. kieliszek wódki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. wódka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sznaps

Źródła:

Wiktionary

przedstawiciel rasy psów stróżujących, występujących w trzech odmianach: mały (długa lub szorstka sierść, szara lub czarna), średni (szorstkowłosy, szary), olbrzymi (długowłosy, czarny)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rasa psa z grupy pinczerów szorstkowłosych, pochodząca z Niemiec;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sznaucer miniaturowy
Sznaucer średni
Sznaucer olbrzym

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sznaucerka

suka rasy sznaucer

Źródła:

SJP.pl

Sznek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mech. przest. wałek z gwintem obracany korbą i poruszający koło zębate

(1.2) reg. drożdżówka w gwarze chełmińskiej

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) lm. D. zob. szneka.

Źródła:

Wiktionary

Szneka

w gwarze poznańskiej: drożdżówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. drożdżówka

(1.2) pot. twarz

(1.3) pot. zabawna mina

(1.5) bud. zob. kielnia.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sznela

jedwabna tkanina na chustki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. tkanina jedwabna służąca do wyrobu chustek i portier, w szczególności popularna na wschodnich ziemiach dawnej Polski

(1.2) daw. wyrób pasamoniczny w postaci skręconego, miękkiego i strzyżonego sznureczka jedwabnego bądź puszystej nici

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sznelcug

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw., dziś przest. gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński, Lwów., kolej. pociąg pospieszny

Źródła:

Wiktionary

Szneler

urządzenie w ręcznej broni palnej, mające za zadanie poluźnienie spustu, tak że lekkie dotknięcie spowoduje wystrzał

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Sznupa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg-pl|Poznań. twarz, gęba

Źródła:

Wiktionary

Sznupać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szukać

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wąchać, wdychać tabakę

Źródła:

Wiktionary

Sznupka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. zdrobn. od sznupa; buzia, pyszczek, mordka

Źródła:

Wiktionary

Sznupok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

1. cienki powróz, postronek kręcony lub pleciony z nici, włókien lnu, konopi itp.;
2. izolowany przewód służący do połączenia źródła energii elektrycznej z jej odbiornikiem, np. sznur od żelazka;
3. duża liczba ludzi lub przedmiotów umieszczonych w szeregu jeden za drugim, np. sznur samochodów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno;

(1.2) grupa ludzi, zwierząt lub przedmiotów ustawionych jeden za drugim

(1.3) pot. izolowany przewód zasilający urządzenie elektryczne

(1.4) noszona na ramieniu pleśćeciona ozdoba będąca częścią munduru galowego

(1.5) daw. wąski, długi pas pola uprawnego

(1.6) daw. jednostka długości historycznie używana w Polsce równa dziesięciu prętom;

(1.7) daw. miara powierzchni równa stu prętom

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sznur – lina
sznur – dawna jednostka miary
Sznur (Al-Masad) – 111 sura Koranu
Sznur (Rope) – film Alfreda Hitchcocka z 1948 r.
Siergiej Sznurow, ps. Sznur – rosyjski muzyk
sznur funkcyjny
sznur modlitewny
sznur muchowy
sznury naramienne w Wojsku Polskim

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sznura

Źródła:

SJP.pl

Sznureczek

1. mały sznurek;
2. jeden z prostszych ściegów ozdobnych wykonywanych igłą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sznur, sznurek

(1.2) krótki, cienki sznurek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sznurek

1. cienki sznur;
2. ludzie lub rzeczy tworzące szereg;
3. środowiskowo: link, odsyłacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: sznur

(1.2) cienka linka zbudowana z włókien; węższy sznur

(1.3) wąski pas ułożony z pojedynczych elementów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sznurem

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) daw. myszkować, szperać, kręcić się, węszyć, penetrować, biegać szybko tu i tam

(1.2) gwara. obszywać lub lamować sznurkiem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sznurkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany ze sznurka

Źródła:

Wiktionary

Sznurowadło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) taśma używana do wiązania (sznurowania) butów;

Sznurowadło (sznurówka) – cienki sznurek używany do wiązania ze sobą obłożyn buta (uniemożliwiając jego spadanie ze stopy) lub do wiązania gorsetu.

przypominający sznur, podobny do sznura

Źródła:

SJP.pl

Sznurować

czasownik

(1.1) łączyć brzegi czegoś przy pomocy sznura, sznurka lub sznurówek

(1.2) związywać coś sznurem lub sznurkiem

(1.3) przewlekać kartki pliku dokumentów sznurek i opatrzyć pieczęcią, aby nie można było dodać kolejnej kartki

(1.4) łow. iść, pozostawiając tropy w jednej linii

czasownik zwrotny sznurować się

(2.1) ściskać się, zawiązując gorset

Źródła:

Wiktionary

Sznurowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Sznury – część miasta Tomaszów Lubelski
Sznury – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeczańskim, w sielsowiecie Miasota
Sznury – wieś na Litwie, w gminie rejonowej Soleczniki
Sznury – opuszczony folwark na Litwie, w rejonie wileńskim, w gminie Ławaryszki

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sznurówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraków. sznurowadło

(1.2) med. sznurowany gorset ortopedyczny

Źródła:

Wiktionary

Sznycel

regionalnie: kotlet mielony

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) kulin. kotlet z bitych i panierowanych plasterastrów mięsa, najczęściej z cielęciny

(1.2) kraków. kotlet mielony

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sznycelek

zdrobnienie od: sznycel

Źródła:

SJP.pl

Sznycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sznyt

Źródła:

Wiktionary

Sznyt

1. przestarzale: elegancja;
2. blizna po samookaleczeniu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. środ. cięcie lub blizna po samookaleczeniu;

(1.2) wygląd albo sposób bycia charakterystyczny dla pewnego środowiska i uznawany przez nie za najwłaściwszy lub elegancki

(1.3) poligr. zob. sznyt formatowy.

(1.4) przest. modny, szykowny krój

(1.5) przest. eleganckie zachowanie czy styl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sznyt (blizna)
sznyt (poligrafia)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sznytka

gwarowo o kanapce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań,Kłecko,Biskupizna,Gniezno,Krajna,Kujawy zachodnie., reg-pl|Łódź,Bydgoszcz,Grudziądz. kromka chleba, kanapka

(1.2) spoż. hand. rodzaj niewielkiej bułki pszennej naciętej pośrodku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. baktryjska litera dodana do alfabetu greckiego służąca do zapisu głoski /ʃ/, czytanej jak polskie "sz";

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ϸ – litera alfabetu greckiego
Szo – jezioro na Białorusi
Szo – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim
Szo – dawny majątek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Psuja.
Szo – dawny folwark na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Psuja.
Szo – dawna kolonia na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Psuja.
szo – tybetańska gra planszowa
SZO-84 – siatkowy zestaw obezwładniający
Sho

Szodon

gorący, słodki sos do deserów, przygotowywany z ubitych żółtek, cukru, białego wina oraz skórki z cytryny lub pomarańczy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cuk. gorący sos do deserów składający się z ubitych żółtek, cukru i białego wina

Sos szodon (fr. "chaudeau") – gęsty, słodki biały sos do deserów kuchni francuskiej podawany na ciepło bądź na zimno. Sporządzany z utartych z cukrem żółtek, roztrzepanych na ciepło z mlekiem lub winem, z ewentualnym dodatkiem skórki cytrynowej lub pomarańczowej. Do gorących deserów podawany jest gorący i spieniony.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szody

używane dzianiny wełniane, przeznaczone do ponownego przerobu

Źródła:

SJP.pl

Szofar

barani róg, na którym trąbi się w synagodze w święto Rosz Haszana; szałfer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. muz. rytualny instrument muzyczny wykonany z rogu zwierzęcia koszernego, najczęściej baraniego, używany podczas niektórych świąt żydowskich;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szofer

kierowca, zwłaszcza zawodowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zawodowy kierowca

(1.2) przest. osoba kierująca pojazdem samochodowym

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szoferak

szofer, kierowca zawodowy

Źródła:

SJP.pl

Szoferka

1. kabina samochodu ciężarowego, w której siedzi kierowca;
2. potocznie: kobieta szofer;
3. potocznie, tylko w liczbie pojedynczej: zawód szofera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. kabina ciężarówki

(1.2) pot. mot. uprawianie zawodu kierowcy

(1.3) pot. kobieta szofer

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szoferski

przymiotnik relacyjny

(1.1) intensywna reakcja psychiczna, która jest wywołana gwałtownym, zazwyczaj negatywnym przeżyciem lub wydarzeniem

(1.2) med. niebezpieczne dla życia zaburzenia czynności organizmu

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

ostra reakcja na stres
wstrząs
szok poporodowy
szok cieplny
szok końcowy
Szok – francusko-włoski dramat kryminalny z 1973 roku
Szok – francuski film kryminalny z 1982 roku
Szok – australijsko–nowozelandzko-brytyjski film z 1985 roku
Szok – polski film z 2018 roku
Szok – niemiecki dramat kryminalny z 2023 roku

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. winda w kopalni

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. górn. szyb kopalniany

Źródła:

Wiktionary

Szolapur

miasto w Indiach

Źródła:

SJP.pl

Szolapurski

→ Szolapur (miasto w Indiach)

Źródła:

SJP.pl

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Olga Szomańska – piosenkarka.
Włodzimierz Szomański – muzyk.
Andrzej Szomański – historyk.

Szombierki (nazwa historyczna: Chruszczów, niem. "Schomberg") – od 1951 roku dzielnica Bytomia, wcześniej siedziba gminy Chruszczów w powiecie bytomskim. Położone są 1,5 km na południowy zachód od centrum miasta wzdłuż szosy prowadzącej z Bytomia do Rudy Śląskiej i Zabrza.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szombierski

nazwisko

(1.1) geogr. miasto w Czechach, w kraju morawsko-śląskim

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szonów – wieś w województwie opolskim, w pow. głubczyckim
Szonów – dawna gromada w pow. głubczyckim
Szonów – miasto w kraju morawsko-śląskim
Szonów – przystanek kolejowy w Szonowie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szop

nadrzewny ssak drapieżny zamieszkujący Amerykę Północną i Południową; najbardziej znany szop pracz myje pokarm przed jedzeniem

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Procyon|ref=tak., rodzaj ssaka z rodziny szopowatych;

(1.2) zool. ssak z rodzaju szopów (1.1)

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: szopa

Szop ("Procyon") – rodzaj ssaków z rodziny szopowatych (Procyonidae).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szopa

1. drewniany budynek do przechowywania m.in. narzędzi, drewna; rzadziej: chwilowe pomieszczenie dla zwierząt gospodarskich;
2. w dawnej Polsce: budynek, w którym zasiadali senatorzy na sejmie elekcyjnym;
3. potocznie:
a) gęste zmierzwione włosy na głowie przypominające strzechę;
b) śmieszne zdarzenie; heca, komedia;

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lekki, drewniany budynek gospodarczy lub magazynowy

(1.2) pot. nieuporządkowana, wzburzona czupryna

(1.3) hist. prowizoryczna budowla, w której zasiadali senatorzy sejmu elekcyjnego

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. kufel

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) D. i B. lp. od: szop

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szopa – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Sierakowice
Andrzej Szopa – polski aktor filmowy i teatralny
Barbara Katarzyna Erber (z domu Szopa) – polska etnograf, historyczka sztuki ludowej, muzeolog, badaczka dziejów kultury materialnej
Bożena Borys-Szopa – polska działaczka związkowa
Iwan Szopa – ukraiński piłkarz
Jan Szopa – polski pedagog
Janusz Szopa – polski matematyk
Jerzy Szopa – polski działacz państwowy, minister żeglugi, dyplomata, inżynier budownictwa okrętowego
Leszek Szopa – dziennikarz
Ludwik Szopa – polski lekarz weterynarii, nauczyciel akademicki
Maja Szopa – polska aktorka teatralna i filmowa
Marek Szopa – profesor fizyki

Szopi, Szopy ( Шопи) – bałkańska grupa etniczno-kulturowa zamieszkująca mezoregion tzw. Szopłuku (Шоплук) na pograniczu Bułgarii, Serbii i Macedonii Północnej.

Przez naukę bułgarską badającą ich etnos od początku XX wieku, określani są jako podgrupa Bułgarów, wyróżniająca się stosunkowo najlepiej zachowanymi cechami i obyczajami starosłowiańskimi. W Serbii jako Šopowi (Шопови) od niedawna (2011) traktowani są jako odrębna narodowość.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szopiasty

podobny do dachu szopy, taki, jak szopa; zmierzwiony, nastroszony

Źródła:

SJP.pl

Szopienice

część Katowic

Szopienice (niem. "Schoppinitz"; notowana również w zapisie "Schopinitz") – część Katowic, położona w północno-wschodnim rejonie miasta, nad Rawą, około 8 km na wschód od centrum, na terenie dzielnicy Szopienice-Burowiec. W latach 1947–1959 samodzielne miasto.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szopienicki

przymiotnik od: Szopienice

Źródła:

SJP.pl

Szopinek

Szopinek – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Zamość.

Wieś jest sołectwem w gminie Zamość. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z roku 2011 wieś miała 747 mieszkańców.

Szopinek jest wsią podmiejską Zamościa. Rozciąga się na długości 2 km przy drodze krajowej nr 74

Źródła:

Wikipedia

Szoping

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. żart. radosne spędzanie czasu na zakupach

Źródła:

Wiktionary

Szopiński

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baltazar Szopiński (1846–1912) – polski prawnik, kolekcjoner dzieł tatrzańskich
Iwona Sudoł-Szopińska (ur. 1970) – polska lekarka
Jacek Szopiński (ur. 1964) – polski hokeista i trener
Jan Szopiński (ur. 1957) – polski polityk i samorządowiec
Kazimierz Szopiński (ur. 1960) – polski lekarz
Lubomir Szopiński (1913–1961) – polski muzyk, dyrygent i kompozytor
Robert Szopiński (ur. 1961) – polski hokeista i trener
Stanisław Szopiński (1903–1976) – polski wojskowy i działacz społeczny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szopka

1. widowisko sceniczne lub kukiełkowe związane tematycznie z Bożym Narodzeniem; jasełka;
2. kompozycja figuralna przedstawiająca narodzenie Chrystusa, wystawiana w kościele w okresie świąt Bożego Narodzenia; żłóbek, jasełka;
3. widowisko satyryczne, najczęściej kukiełkowe, w którym występują znane postacie z życia politycznego, społecznego i kulturalnego;
4. potocznie: sytuacja, zachowanie itp. niepoważne, obliczone na pokaz; heca, komedia, zamieszanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szopa

(1.2) rel. model stajenki betlejemskiej, zwykle ze żłobkiem i figurkami

(1.3) teatr. rel. widowisko teatralne związane z Bożym Narodzeniem

(1.4) teatr. satyryczne widowisko kukiełkowe, nawiązujące formą do szopki (1.3) bożonarodzeniowej

(1.5) pot. przen. zachowanie pod publiczkę, na pokaz, bez istotnej treści

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szopka – szopka bożonarodzeniowa
Szopka – polana w Pieninach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szopkarka

kobieta tworząca szopki bożonarodzeniowe

rzeczownik, rodzaj żeński

Źródła:

Wiktionary

Szopkować

rzadko: chodzić z szopką w czasie Bożego Narodzenia; wystawiać jasełka

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. folk. chodzić z szopką, z jasełkami

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szopkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) teatr. związany z szopką, odnoszący się do szopki

Szopowate

rodzina ssaków łożyskowych z rzędu drapieżnych, o wydłużonym ciele i średnim lub długim ogonie z ciemnymi i jasnymi pierścieniami, zamieszkujących obszary strefy umiarkowanej i podzwrotnikowej obu Ameryk; należą do niej m.in. szop pracz, panda mała, ostronos meksykański i kinkażu

Szopowate (Procyonidae) – rodzina ssaków łożyskowych z podrzędu psokształtnych (Caniformia) w obrębie rzędu drapieżnych (Carnivora). W zapisie kopalnym są znane od oligocenu.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szopowaty

o cechach szopowatych (rodzina ssaków)

Źródła:

SJP.pl

Szopowy

1. → szop; szopi;
2. → szopa

Patrz:szop; szopi;
2. → szopa

Źródła:

SJP.pl

Szopski

→ Szopi (bałkańska grupa etniczno-kulturowa)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Felicjan Szopski – polski kompozytor, krytyk i pedagog muzyczny
Kazimierz Szopski – polski inżynier, specjalista obróbki plastycznej
Michał Szopski – polski śpiewak operowy
Ser szopski – biały ser bułgarski
Szopska sałata

Szorc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Warmia. fartuch

Źródła:

Wiktionary

Szorciki

zdrobnienie od: szorty

Źródła:

SJP.pl

Szorcówka

wieś w Polsce

Szorcówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Skierbieszów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Skierbieszów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 46 mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Źródła:

Wiktionary

Szorstki

1. chropowaty na powierzchni, niegładki;
2. niemiły w obejściu, niełagodny, surowy, opryskliwy;
3. o dźwięku: nieczysty, brzmiący ostro, przenikliwie

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający niegładką, chropawą powierzchnię

(1.2) o człowieku: przykry, nieprzyjemny w obejściu

(1.3) o dźwiękach, odgłosach: nieczysty, brzmiący przenikliwie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szorstko

przysłówek

o zwierzętach, najczęściej o psach: mający szorstką, twardą sierść

Źródła:

SJP.pl

Szorstkość

rzeczownik, rodzaj żeński

krótkie spodenki, sięgające najwyżej do kolan

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) krótkie spodnie o sportowym kroju

Szorty – rodzaj spodenek noszony głównie przez kobiety, charakteryzujący się niewielką długością i wynikającym z tego brakiem nogawek. Ich nazwa wywodzi się z angielskiego słowa "shorts", które ma jednak szersze znaczenie niż polskie szorty, ponieważ obejmuje także inne rodzaje spodenek z dłuższymi nogawkami, takie jak bermudy, kuloty czy rybaczki. Angielskim odpowiednikiem polskich szortów jest określenie "hotpants".

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szory

rodzaj końskiej uprzęży; szory

Źródła:

SJP.pl

Szos

w dawnej Polsce podstawowy podatek płacony przez mieszczan Korony

Szos – podstawowy podatek od majątku płacony przez mieszczan w dawnej Polsce na rzecz skarbu państwa.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szosa

droga o twardej nawierzchni przeznaczona dla pojazdów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj drogi o utwardzonej powierzchni, po której poruszają się pojazdy

(1.2) środ. rower szosowy

Zobacz też: Szosa w innych znaczeniach tej nazwy.

Szosa (fr. "chaussée") – droga o twardej lub utwardzonej nawierzchni przeznaczona dla ruchu pojazdów.

SJP.pl
Wiktionary

Szostak

nazwisko

Szostakowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Czyże.

Wieś królewska w leśnictwie bielskim w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Źródła:

Wikipedia

Szostakowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Julian Antoni Szostakowski – katolicki ksiądz, teolog
Michaił Szostakowski – radziecki chemik i wynalazca.
Józef Szostakowski – polski poeta, dziennikarz i działacz kulturalny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szostek

nazwisko

Szostek – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Wodynie. Ma status sołectwa.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Andrzeja Boboli w Rudzie Wolińskiej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szostkiewicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Szostkiewicz (1905–1974) – polski zootechnik, rektor Wyższej Szkoły Rolniczej w Olsztynie.
Adam Szostkiewicz (ur. 1952) – polski dziennikarz, tłumacz i publicysta, działacz opozycji w okresie PRL.
Halina Szostkiewicz (1930–2020) – polski socjolog i redaktor publikacji książkowych pochodzenia żydowskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szosyjo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szosa

Źródła:

Wiktionary

Szosza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., wariant imienia Szoszana (Zuzanna)

(1.2) geogr. rzeka w północnej Rosji przeduralskiej;

Szosza (ros. "Шо́ша") – rzeka w północnej Rosji przeduralskiej (obwody twerski i moskiewski), prawy dopływ Wołgi w zlewisku Morza Kaspijskiego. Długość – 163 km, powierzchnia zlewni – 3080 km², średni przepływ 51 km przed ujściem – 8,5 m³/s. Reżim śnieżny. Pokrywa lodowa od listopada/początku stycznia do kwietnia/końca marca.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szoszfal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) skórzany fartuch rzemieślniczy

Źródła:

Wiktionary

Szoszon

członek plemienia Indian Ameryki Północnej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. Ukrainiec

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szoszoni

plemię Indian Ameryki Północnej

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szoszonka

członkini plemienia Indian Ameryki Północnej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członkini indiańskiego plemięemienia z Ameryki Północnej;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szoszoński

związany z Szoszonami, plemieniem indiańskim

przymiotnik relacyjny

(1.1) etn. odnoszący się do Szoszonów, związany z Szoszonami

rzeczownik, rodzaj męski

(2.1) jęz. język z rodziny uto-azteckiej, należący do gałęzi numijskiej, do grupy środkowonumijskiej

Źródła:

płytkie, słone jezioro spotykane w Afryce; wyschnięte dno takiego jeziora; szot

Szott, szot – płytkie zagłębienie bezodpływowe algierskich oraz tunezyjskich pustyń piaszczystych.

Szotty zasłane są materiałem gliniastym i ilastym, pokryte skorupami solnymi i gipsowymi – po deszczu zamieniają się w słone trzęsawiska lub jeziora.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szowinista

1. osoba przyznająca uprzywilejowaną pozycję własnej płci, rasie lub grupie;
2. skrajny nacjonalista o bezkrytycznym stosunku do własnego narodu odnoszący się z pogardą i nienawiścią do innych narodów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik szowinizmu

(1.2) książk. człowiek dyskryminujący innych i przyznający sobie uprzywilejowaną pozycję

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szowinistka

kobieta wyznająca zasady szowinizmu; skrajna nacjonalistka

SJP.pl
Wiktionary

Szowinizm

1. przypisywanie szczególnie wysokiej wartości lub przyznawanie uprzywilejowanej pozycji własnej płci, rasie lub grupie;
2. skrajny nacjonalizm wyrażający się ślepym uwielbieniem dla własnego narodu i w nienawiści i pogardzie dla innych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. skrajna postać nacjonalizmu, w której bezkrytyczne uwielbienie do własnego narodu jest połączone z pogardą i wrogością wobec mniejszości narodowych i innych narodów;

(1.2) socjol. postawa charakteryzująca się nietolerancją i przyznawaniem uprzywilejowanej pozycji własnej płci, rasie czy grupie społecznej

Szowinizm (fr. "chauvinisme") – forma skrajnego nacjonalizmu w postaci bezkrytycznego uwielbienia własnego narodu, wiary w jego wyższość połączonego z wrogością względem innych nacji. W szerszym znaczeniu analogiczne przeświadczenie pewnych grup ludzi względem innych (nie zawężające się do narodów).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szozda

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Szozda – polski inżynier, polityk
Andrzej Szozda – polski artysta fotografik
Stanisław Szozda – polski kolarz szosowy, olimpijczyk
Tadeusz Szozda – polski działacz opozycyjny
Krzysztof Szozda – polski architekt, artysta.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. spoż. wędzona lub solona łopatka wieprzowa; szynka

(1.2) współcz. gw-pl|Górny Śląsk. szynka

(1.3) daw. pogard. o człowieku świnia

(1.4) daw. pogardliwa nazwa Prusaka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szołdra (przyszynka) – Pinna, rodzaj małży morskiej
szołdra – mięsna potrawa z pieczywa
szołdra – regionalna nazwa wędzonej szynki

Szp

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = hist. Służba Zwycięstwu Polski;

Źródła:

Wiktionary

Szpachelka

zdrobnienie od: szpachla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szpachla

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpachla

rzeczownik, rodzaj żeński

zdrobnienie od: szpak

przymiotnik od: szpak

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do szpaka

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla szpaka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpaczę

pisklę szpaka

Źródła:

SJP.pl

Szpada

1. dawna broń sieczna;
2. broń sportowa używana w szermierce;
3. konkurencja szermiercza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. broń boczna kłująca

(1.2) sport. broń szermierska podobna do szpady (1.1)

(1.3) sport. konkurencja z użyciem szpady (1.2)

Szpada (z wł. "spada") – kolna broń biała, powstała w XVII wieku na zachodzie Europy, ewoluując z rapiera jako broń mniejsza, lżejsza i poręczniejsza.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpadel

rodzaj łopaty (do kopania ziemi itp.); rydel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) narzędzie obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania, z metalową częścią roboczą

(1.2) ilość materiału mieszcząca się na szpadlu (1.1)

→ szpadel

Patrz:szpadel

Źródła:

SJP.pl

Szpadnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący szpady

Źródła:

Wiktionary

1. figura gimnastyczna polegająca na wykonaniu siadu rozkrocznego;
2. cienki, mocny sznurek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ćwiczenie gimnastyczne polegające na rozciągnięciu nóg do linii poziomej;

(1.2) rodzaj mocnego sznurka z juty

(1.3) jutowe włókno do uszczelniania połączeń hydraulicznych i gazowych

(1.4) daw. gw-pl|Warszawa. wódka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szpagat – figura gimnastyczna
szpagat – materiał używany we włókiennictwie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Pomorze. kulin. deser z jajek, cukru i żelatyny z dodatkiem kakao lub soku cytrynowego;

Szpajza (z niem. "die Speise – potrawa, danie") – deser (legumina) przygotowywany z jajek kurzych, znany w kuchni śląskiej i pomorskiej (na Kaszubach, Powiślu i Żuławach). Jest to rodzaj kremu zestalanego żelatyną. Charakteryzuje się delikatną, puszystą konsystencją, przypominającą gładką, kremową (galaretkowatą) piankę.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szpajzykamera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. archit. spiżarnia

Źródła:

Wiktionary

Szpak

1. ptak z rzędu wróblowych o czarnym, połyskliwym upierzeniu;
2. koń maści ciemnosiwej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. niewielki i ciemny, prawie czarny ptak;

(1.2) hipol. koń o maści ciemnosiwej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Mazury. słonina

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szpak – ptak z rodziny szpakowatych, najczęściej stosowane w odniesieniu do szpaka zwyczajnego (Sturnus vulgaris)
LWD Szpak – polski samolot
Michał Szpak – polski wokalista i autor tekstów
Marceli Szpak dziwi się światu – serial animowany

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpaki

1. ptak z rzędu wróblowych o czarnym, połyskliwym upierzeniu;
2. koń maści ciemnosiwej

Zobacz też: Szpaki (ujednoznacznienie).

Szpaki (Sturninae) – podrodzina ptaków z rodziny szpakowatych (Sturnidae), obejmująca ponad sto dwadzieścia gatunków. Są to małe lub średnie ptaki, w większości owadożerne, niektóre żywią się również owocami. Wiele gatunków żyje na otwartych przestrzeniach i tworzy duże stada.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szpakowate

1. o ludziach: mający część włosów siwych; o włosach: siwiejący, siwawy;
2. o maści konia: ciemnosiwy lub dereszowaty;
3. o cechach szpakowatych (rodzina ptaków)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zool. rodzina ptaków z rzędu wróblowych;

Szpakowate (Sturnidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca około 120 gatunków.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpakowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szpakowate; cecha tych, którzy są szpakowaci

Źródła:

Wiktionary

Szpakowaty

1. o ludziach: mający część włosów siwych; o włosach: siwiejący, siwawy;
2. o maści konia: ciemnosiwy lub dereszowaty;
3. o cechach szpakowatych (rodzina ptaków)

przymiotnik

(1.1) mający część włosów siwych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpakowicz

nazwisko

1. próbna odbitka korektorska
2. w poligrafii: ciągła ilość znaków w wierszach, dostosowana do wysokości kolumny; łam
3. w garbarstwie: dwoina

potocznie: nietypowy sposób bycia lub ubierania się w celu zaimponowania komuś; bufonada, efekciarstwo, szpanerstwo, snobizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wyróżnianie się poprzez ekstrawagancki sposób bycia lub ubierania się w celu przypodobania się komuś

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Feliks Szpan – polski wojskowy, funkcjonariusz służb bezpieczeństwa
Rachela Szpan – polska aktorka

(1.2) pot. ekstrawagancki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpanerstwo

potocznie: wyróżnianie się poprzez ekstrawagancki sposób bycia lub ubierania się w celu zaimponowania komuś, wywołania wrażenia; bufonada, efekciarstwo, szpan, snobizm

potocznie: popisywać się czymś; chełpić się

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. pokazywać się, popisywać

hodowla szparagów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. miejsce przeznaczone do uprawy szparagów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szparagowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kulin. zupa ze szparagów, zwykle w postaci kremu

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: szparagowy

Źródła:

Wiktionary

Szparagowate

rodzina roślin jednoliściennych z rzędu szparagowców

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

mała szparka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: szpara

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpargał

niepotrzebna, drobna rzecz w stanie nieładu, zwłaszcza zapisany papier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stary dokument, papier lub inna zbędna rzecz będąca w nieładzie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szparka

wąski, ciasny otwór

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. szpara

forma przymiotnika.

(2.1) rodz. ż. od szparki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szparka – rów, dopływ Pisy
aparat szparkowy
Szparki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szparkasa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. gw-pl|Kresy. kasa oszczędnościowa

Źródła:

Wiktionary

Szparki

1. szybki, żwawy, prędki;
2. dawniej: skory do czegoś, popędliwy

przymiotnik

(1.1) żwawy, szybki, prędki

(1.2) przest. skory, popędliwy

forma rzeczownika.

(2.1) M., B., W. lm. od: szparka

Szparki (niem. "Sparken") – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Pisz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Pod koniec lat 60. XX w. była to wieś, położona nad rzeką Pisą, wśród łąk (dawniej mokradła, później osuszone), na skraju Puszczy Piskiej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szparko

przysłówek

(1.1) żwawo

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: szparka

Źródła:

Wiktionary

Szparkowaty

pełen małych szpar

Źródła:

SJP.pl

Szparkość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prędkość

Źródła:

Wiktionary

Szparogi

ozdoba szczytu dachu, zwykle w kształcie baranich rogów i zwierzęcych głów; śparogi, rogacze, rogowniki

Źródła:

SJP.pl

Szparować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) inform. skrót|graf. komp.|grafika komputerowa|w:Grafika komputerowa. wycinać lub usuwać tło wokół obiektu na obrazie cyfrowym; wyodrębniać element graficzny z tła;

(1.2) daw. leśn. zatykać szczeliny pomiędzy polanami w mielerzu cienkimi i krótkimi kawałkami drewna

(1.3) gw-pl|Spisz, Poznań, Bukowina, Region Kozła, Warmia, Grudziądz, Nienadówka, Lwów, Brazylia, Tuligłowy, Bugaj (powiat gorlicki), Trembowla, Wierzbowiec, Soborne, Gniezno, Zagórze, Kraków, Sopotnia Mała, Cieszanów, Śląsk., reg-pl|Kresy południowe. oszczędzać

(1.4) gw-pl|Spisz. zbierać, gromadzić

czasownik zwrotny niedokonany

(2.1) gw-pl|Śląsk. oszczędzać się

Źródła:

Wiktionary

Szparowy

przymiotnik od: szpara

Źródła:

SJP.pl

Szparóg

1. ozdobny koniec jednej ze skrajnych krokwi skrzyżowanych u góry dachu; śparóg;
2. dawniej: ostro zakończone kowadełko do odkuwania wewnętrznych ścian w metalowych przedmiotach z otworami

rzeczownik, rodzaj męski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. podłużna i wąska płytka do uciskania języka w trakcie badania jamy ustnej i gardła

nadrodzina roślinożernych roztoczy; obrzęki, szpecielowate

pot. w l. mn.: graty, klamoty, drobiazgi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. całokształt jakiegoś sprzętu, np. narzędzia, oprzyrządowanie sportowe

(1.2) środ. mot. sprzęt do jeżdżenia, np. motocykl

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpeju

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. fachowiec, specjalista

mechanizm różnicowy w samochodach sportowych o dużej mocy

Szpera (LSD) (z ang. Limited Slip Differential; Sperrdifferenzial) – mechanizm różnicowy o ograniczonym poślizgu wewnętrznym, który ma ograniczyć działanie stożkowego mechanizmu różnicowego. Montowany na osi. Ma to na celu zmniejszyć różnice prędkości kół podczas jazdy po łuku. Najczęściej używa się ich w samochodach sportowych, by podczas zakrętu miały wciąż możliwość przyspieszania. Stosuje się ją w samochodach o dużej mocy.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szperacki

dotyczący szperactwa, szperaczy

Źródła:

SJP.pl

Szperacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ten, kto lubi szperać, zwłaszcza w bibliotekach lub archiwach

dawniej: słonina; sperka, spyrka, szpyrka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. kawałek smażonej słoniny

(1.2) spoż. wędzona słonina

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szperplata

rzeczownik, rodzaj żeński

przysłówek

1. wyglądający ohydnie, odrażająco;
2. budzący odrazę ze względu na swoją nieprzyzwoitość;
3. łamiący przyjęte powszechnie zasady; naganny

przymiotnik

(1.1) książk. wyglądający nieestetycznie, ohydnie, odrażająco

(1.2) książk. budzący odrazę lub obrzydzenie ze względu na swoją nieprzyzwoitość, nieetyczność

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpetota

szpetność;
1. cecha czegoś wyglądającego ohydnie, odrażająco;
2. cecha czegoś budzącego odrazę ze względu na swoją nieprzyzwoitość;
3. cecha czegoś łamiącego przyjęte powszechnie zasady; naganność;
4. coś budzącego odrazę

Źródła:

SJP.pl

Szpic

1. ostra końcówka czegoś, czubek, wierzchołek;
2. rasa psa pasterskiego, występującego w Europie Północnej i Japonii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ostra końcówka czegoś

(1.2) techn. pot. ostro zakończone dłuto

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) kynol. typ psów obejmujący kilkadziesiąt ras o określonych cechach;

SJP.pl

Szpicbergeński

→ Szpicberg (największa wyspa norweska); szpicberski, spitsbergeński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Spitsbergenem, dotyczący Spitsbergenu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpicberski

Szpicelek

zdrobnienie od: szpicel

Źródła:

SJP.pl

Szpicgat

rufa kadłuba zakończona jak dziób, bez pawęży

Szpicgat – konstrukcja rufy kadłuba jachtu lub łodzi zakończona ostro podobnie jak dziób pozbawiona pawęży.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szpiclostwo

potocznie: to, czym zajmuje się szpicel, składanie donosów; donosicielstwo, kapusiostwo, szpiegostwo, kapownictwo

Źródła:

SJP.pl

Szpiclowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

elastyczny pręt pokryty skórą lub rzemienna plecionka, stosowany zwykle przy jeździe konnej, do poganiania konia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jeźdz. krótki skórzany lub rzemienny pejcz do dyscyplinowania konia wierzchowego;

(1.2) jeźdz. uderzenie szpicrutą (1.1)

Na tę stronę wskazuje „palcat (jeździectwo)”. Zobacz też: palcat.

Szpicruta (także: palcat, pejcz) – rzemienna plecionka lub pręt pokryty skórą, służący jako pomoc jeździecka do poganiania konia.

Szpicruta przykładana jest na łopatkę lub zad wierzchowca. Nie zalecane jest jej używanie tuż za łydką jeźdźca – na słabiźnie. Szpicrutę powinni stosować jeźdźcy, potrafiący już panować nad koniem za pomocą łydek i dosiadu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpicrutka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szpicruta

(1.2) jeźdz. mała szpicruta

Źródła:

Wiktionary

Szpicyfinder

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. spryciarz

Szpiczasto

przysłówek

(1.1) ostro, z ostrym, wąskim zakończeniem, w kształcie szpica

Źródła:

Wiktionary

Szpiczasty

zwężający się na końcu w szpic; spiczasty; śpiczasty

przymiotnik jakościowy

1. przestępstwo polegające na przekazywaniu organom władzy obcego państwa wiadomości będących tajemnicą państwową lub wojskową;
2. potocznie: to, czym zajmuje się szpieg, składanie donosów; donosicielstwo, kapusiostwo, szpiegostwo, szpiclostwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

SJP.pl
Wiktionary

Szpiegowo

Szpiegowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Dobrzyń nad Wisłą przy drodze wojewódzkiej nr 562.

Źródła:

Wikipedia

Szpiegowski

dotyczący szpiega lub szpiegostwa; donosicielski, szpiclowski, kapusiowaty

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szpiegostwem, dotyczący szpiegów lub szpiegostwa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpiegówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. kobieta zajmująca się szpiegostwem

Źródła:

Wiktionary

Szpigat

Szpikowski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szpikowy

Szpilać

czasownik

(1.1) środ. przest. grać w karty

(1.2) reg-pl|Kresy Południowe., gw-pl|Lwów. grać na instrumencie

(1.3) reg-pl|Kresy Południowe. rzad. dokuczać

(1.1) kraw. mały, cieniutki pręt zakończony główką z metalu lub kolorowego plastiku, służący do mocowania np. tkaniny

(1.2) obuw. cienki i wysoki obcas w bucie

(1.3) obuw. kobiecy but ze szpilką (1.2)

(1.4) turyst. pręt zakończony oczkiem lub zgięciem do mocowania namiotu do podłoża

(1.5) bot. wąski, ostry liść u drzew iglastych

(1.6) gwara. mot. śruba posiadająca z obu stron gwint

Szpilka – cienki odcinek sztywnego drutu (zwykle ok. 3 cm) zakończona z jednej strony metalową lub plastikową główką, a z drugiej ostrą końcówką. Dzięki temu łatwo można nią spinać tkaniny, kartki papieru itp. Szpilką w odróżnieniu od igły nie da się szyć, niemniej jednak jest ona bardzo pomocna w krawiectwie. Ozdobna odmiana szpilki to szpila.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpilkarz

w dawnej Polsce: rzemieślnik wyrabiający igły, szpilki i haftki; iglarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący szpilki

(1.2) przest. kupiec handlujący szpilkami

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpilki

1. obuwie damskie na wysokich, cienkich obcasach;
2. potocznie:
a) odczucie bólu lub kłucia;
b) mrowienie, drętwienie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. ból lub nieprzyjemne odczucie jakby ktoś wbijał szpilki w ciało

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) M. B. W. lm. od szpilka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szpilka – metalowy pręcik ostro zakończony, z główką na drugim końcu, wykorzystywany m.in. w krawiectwie
szpilki – damskie obuwie na wysokim obcasie
Szpilki – zespół muzyczny grający disco polo
„Szpilki” – ilustrowany tygodnik satyryczny (1935–1994)
szpilki, igły – liście roślin iglastych
Szpilki – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie lidzkim
Szpilki – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie dzierżyńskim, w sielsowiecie Demidowicze
Szpilki – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie dzierżyńskim, w sielsowiecie Fanipol
szpila
Artur Szpilka – polski pięściarz

przymiotnik

(1.1) bot. mający ostre, kłujące liście

(1.2) mający szpilki, drewniane ćwieczki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpilman

w średniowiecznych Niemczech: wędrowny śpiewak, muzyk, aktor, kuglarz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Szpilman (ur. 1956) – polski kompozytor, producent muzyczny i lekarz stomatolog (syn Władysława)
Halina Szpilman (1928–2020) – polska lekarka, bohaterka książki Żona pianisty. Halina Szpilman (żona Własyława)
Leon Szpilman (Leo Spellman) (1913–2012) – kanadyjsko-polski pianista i kompozytor pochodzenia żydowskiego (kuzyn Władysława)
Władysław Szpilman (1911–2000) – polski pianista, kompozytor i aranżer pochodzenia żydowskiego (ojciec Andrzeja, kuzyn Leona)
Przemysław Yisroel Szpilman – polski działacz społeczności żydowskiej, dyrektor Cmentarza żydowskiego na Woli w Warszawie w latach 2002–2020
(9973) Szpilman – planetoida
Nagroda Szpilmana
Studio Koncertowe Polskiego Radia im. Władysława Szpilmana (dawne studio S1)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szpilować

szpilkować;
1. dawniej: kłuć, ranić ostrym narzędziem;
2. w gwarze obozów koncentracyjnych: podawać zastrzyk z fenolu, benzyny lub innej trucizny;
3. zamykać drewnianymi szpilkami końce osłonek wyrobów wędliniarskich

Źródła:

SJP.pl

Szpina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. klamra

Źródła:

Wiktionary

Szpinaczek

zdrobnienie od: szpinak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szpinak

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpinak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Spinacia|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny komosowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju szpinak (1.1)

(1.3) ogrod. roln. nazwa systematyczna|Spinacia oleracea|ref=tak., szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach

(1.4) spoż. jarzyna z liści szpinaku (1.3)

(1.5) kulin. potrawa przyrządzana ze szpinaku (1.4)

Szpinak ("Spinacia" L.) – rodzaj roślin z rodziny szarłatowatych (dawniej w komosowatych) obejmujący trzy gatunki, pochodzące ze środkowo-zachodniej Azji. Spośród nich szeroko znanym, cenionym jako roślina warzywna i uprawianym na całym niemal świecie jest szpinak warzywny ("Spinacia oleracea" L.), zarazem gatunek typowy rodzaju.

Źródła:

Szpindlowy

→ szpindel

Patrz:szpindel

Źródła:

SJP.pl

Szpinecik

zdrobnienie od: szpinet

Źródła:

SJP.pl

Szpinet

dawny instrument muzyczny, odmiana klawesynu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. muz. instrument muzyczny popularny w XVI-XVIII w., będący mniejszą odmianą klawesynu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpinetowy

→ szpinet

Patrz:szpinet

Źródła:

SJP.pl

Szpion

potocznie: szpieg

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. szpieg

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpital

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji;

(1.2) daw. gw-pl|Poznań. stałe miejsce pobytu osób starszych, niepełnosprawnych itd.

Szpital – jedna z najważniejszych jednostek organizacyjnych w systemie opieki zdrowotnej. W szpitalu udziela się świadczeń zdrowotnych w warunkach zamkniętych. Najważniejszym zadaniem szpitali jest leczenie pacjentów, ale oprócz tego zajmują się opieką zdrowotną ludzi zdrowych, np. szpitale położnicze.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szpitalik

zdrobnienie od: szpital

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały szpital

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

→ szpitalnik

Patrz:szpitalnik

Źródła:

SJP.pl

Szpitalniczy

→ szpitalnik

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szpitalnictwem, dotyczący szpitalnictwa

(1.2) związany ze szpitalnikami, dotyczący szpitalników

Patrz:szpitalnik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpitalnik

1. tytularna godność rycerza sprawującego pieczę nad szpitalami;
2. zakonnik szpitalny;
3. człowiek chory przebywający w szpitalu;
4. dawniej: człowiek ubogi mieszkający w przytułku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. członek zakonu szpitalnego

(1.2) daw. rel. tytuł rycerza szpitalnego zarządzającego szpitalami

w żeglarstwie: połączenie dwóch lin wykonane przez wplecenie pokrętek jednej liny między pokrętki drugiej; splot

Źródła:

SJP.pl

Szplin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań, Gniezno, Kujawy Zachodnie, Region Kozła. ekspr. wariat, postrzeleniec, narwaniec

(1.2) środ. przestęp. agresywny przestępca przebywający wcześniej w szpitalu psychiatrycznym

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) gw-pl|Poznań, Gniezno, Kujawy Zachodnie, Bydgoszcz. bzik, wariactwo; osobliwe zachowanie, sprawiające wrażenie drobnego szaleństwa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) środ. przestęp. krzyk, hałas

Źródła:

Szponiaste

1. opatrzony szponami, przypominający szpony;
2. o cechach szponiastych (rząd ptaków)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Accipitriformes|Vieillot|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

forma przymiotnika.

(2.1) plural|szponiasty.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szponiastonóg

rodzaj afrykańskiego ptaka z rodziny kurowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Pternistis|Wagler|ref=tak., ptak z podrodziny bażantów, występujący w Afryce;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szponiasty

1. opatrzony szponami, przypominający szpony;
2. o cechach szponiastych (rząd ptaków)

przymiotnik

(1.1) mający szpony

(1.2) przypominający szpon

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szponka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zdrobn. od szpon

(1.2) kloc drewniany o przekroju trójkątnym

(1.3) wypukły dekielek osłaniający na suficie miejsce zawieszenia żyrandola

(1.4) poziomy element płotu, do którego mocuje się sztachety

(1.5) drewniana zatyczka zabezpieczająca, by płachta nie wyleciała ze szmigi wiatracznej

(1.6) poprzeczna listewka do przekładania suszonych desek

Źródła:

Wiktionary

Szponnik

rodzaj ptaków z rodziny pliszkowatych

Źródła:

SJP.pl

Szpono

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. szpon.

Źródła:

Wiktionary

Szponowaty

wada polegająca na odchyleniu osi odcinków kończyny do wewnątrz w stosunku do osi symetrii ciała

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szpotawe; cecha tych, którzy są szpotawi

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpotawy

zniekształcony z powodu szpotawości

Źródła:

SJP.pl

Szpotański

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jacek Szpotański (1927–2019) – polski inżynier elektryk
Janusz Szpotański (1929–2001) – polski poeta, satyryk, krytyk literatury i szachista
Kazimierz Tadeusz Szpotański (1887–1966) – polski inżynier i przedsiębiorca
Maria „Maja” Szpotańska (ur. 1978) – polski pilot oraz kierowca rajdowy
Stanisław Szpotański (1880–1936) – pisarz, dyplomata, dziennikarz
Tadeusz Szpotański (1883-1944) – polski działacz polityczny, społeczny i związkowy, wiceprezydent m.st. Warszawy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szpotlawy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. niezdarny

potocznie: mówić po niemiecku; szwargolić, szwargotać

czasownik niedokonany

(1.1) żart. mówić po niemiecku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szprengowaty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. zdrojowy

Źródła:

Wiktionary

Szprewa

rzeka w Niemczech; Sprewa

Źródła:

SJP.pl

Szpring

lina do cumowania statku, mocowana do nabrzeża na wysokości śródokręcia, działająca odwrotnie do cumy; spring

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mar. lina cumownicza działająca odwrotnie do cumy;

mała ryba morska z rodziny śledziowatych; szprotka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. mała morska ryba

Szprot, sardynka norweska ("Sprattus sprattus") – gatunek małej ryby morskiej z rodziny śledziowatych (Clupeidae).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szprotawa

1. miasto w Polsce;
2. rzeka w zachodniej Polsce

Szprotawa ( Sprottavia, Sprottau) – miasto w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Szprotawa. Położone nad Bobrem i Szprotawą.

Według danych GUS z 31 grudnia 2021 r. Szprotawa liczyła 10 954 mieszkańców.

mała ryba morska z rodziny śledziowatych; szprot

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Sprattus sprattus|ref=tak., mała ryba morska, podobna do śledzia, żyjąca w europejskich morzach

(1.2) gw-pl|Warszawa. dziewczyna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szprudel

dawniej: gorące źródło wody mineralnej

Źródła:

SJP.pl

Szprudowo

Szprudowo – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Gniew przy trasie drogi krajowej nr 91.

Wieś królewska w 1664 roku należała do starostwa gniewskiego.

W okresie międzywojennym stacjonował w miejscowości komisariat Straży Granicznej.

Źródła:

Wikipedia

Szpryca

1. przyrząd służący do wstrzykiwania lub rozpryskiwania płynów albo wyciskania półpłynnej masy, np. kremu;
2. bryzgi wody powstałe z fal poruszonych przez statek, spadające na pokład;
3. potocznie: porcja, dawka narkotyku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. strzykawka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. pręt łączący piastę koła z jego obręczą

(1.2) element naciągu czaszy parasola

(1.3) pot. żart. szczupła, zgrabna dziewczyna

Szprycha – również ramię koła, element (pręt) łączący piastę z wieńcem koła.

nośnik wyrobów nawijanych, np. drutu lub przewodów, w postaci walca z tarczami po bokach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) walec z krążkami na końcach, służący do nawijania sznura, kabla itp.

(1.2) elektr. korpus, szkielet cewki

wykrzyknik

(2.1) pot. hasło do ucieczki

Szpula (z niem. "Spule") – drewniany, metalowy lub plastikowy przedmiot o walcowatym kształcie z tarczami po bokach (na obu końcach walca), służący do nawijania na niego elastycznych materiałów, jak na przykład: drut, linka, przewód elektryczny, sznurek, żyłka. Umożliwia przechowywanie i wygodny dostęp do materiału poprzez odwijanie ze szpuli. Tarcze zabezpieczają nawinięty materiał przed zsunięciem się.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpularnia

dział fabryki włókienniczej, w którym nawija się nici na szpule

Źródła:

SJP.pl

Szpuleczka

zdrobnienie od: szpulka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: szpulka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpuleczkowy

→ szpuleczka

Patrz:szpuleczka

Źródła:

SJP.pl

Szpulka

1. mały walec drewniany lub plastikowy do nawijania nici albo drutu;
2. nić albo drut itp. nawinięte na mały walec

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Szpunar – prawnik cywilista, rektor Uniwersytetu Łódzkiego
Eugeniusz Szpunar – metaloznawca
Ignacy Szpunar – wojskowy
Jerzy Szpunar – aktor filmowy i teatralny
Jan Szpunar – biathlonista
Maciej Szpunar – prawnik
Magdalena Szpunar – socjolog, profesor Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, poetka
Stanisław Szpunar – uczestnik II wojny światowej, więzień KL Auschwitz-Birkenau, kawaler orderów
Walenty Szpunar – geodeta i astronom

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szpuncik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szpunt

Źródła:

Wiktionary

Szpunt

zatyczka do otworu w beczce; czop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. stożkowy kołek, zatyczka do otworów wylewowych w beczce

Szrajba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. pozn. - podpis

Źródła:

Wiktionary

Szrama

blizna po zagojeniu się rany, zwykle szpecąca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) blizna po zagojeniu się rany, zwykle szpecąca

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szramka

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hist. średniowieczny plac turniejowy

(1.2) hist. palisada wokół placu turniejowego

(1.3) daw. walka, rywalizacja

forma rzeczownika|rodzaj=niemęskoosobowy.

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. M. lm. od: szrank

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szrapnel

pocisk artyleryjski zaopatrzony w ładunek wybuchowy i zapalnik czasowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. pocisk artyleryjski zawierający metalowe odłamki, które rozpryskują się podczas wybuchu zapalnika czasowego;

Szrapnel – pocisk artyleryjski używany do rażenia ludzi; także potoczna nazwa odłamka. Nazwa pochodzi od nazwiska wynalazcy, angielskiego generała-majora Henry'ego Shrapnela. Pocisk zawiera lotki (np. w postaci ołowianych kulek lub strzałek), wyrzucane z pocisku za pomocą ładunku prochowego, przy wykorzystaniu zapalnika czasowego. Po wyrzuceniu z korpusu lotki rozlatują się stożkowo na odległość 150–200 m.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szrapnelowy

przymiotnik od: szrapnel

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bogumił Szreder – polski polityk i samorządowiec, rolnik, poseł na Sejm
Feliks Szreder – katolicki zakonnik, teolog, biblista, tłumacz
Leszek Szreder – polski oficer
Marcin Adam Szreder – polski przedsiębiorca i zawodnik K-1
Mirosław Szreder – polski ekonomista

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szreniawa – wieś w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Sława
Szreniawa – część wsi Łączkowice w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Masłowice
Szreniawa – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Gołcza
Szreniawa – osada w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
Szreniawa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Fałków
Szreniawa – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Komorniki
- Szreniawa – stacja kolejowa tamże
Szreniawa – dawna gmina wiejska w woj. kieleckim i woj. krakowskim
Szreniawa – dawna gromada w pow. szumowskim
Szreniawa – rzeka, lewy dopływ Wisły
Szreniawa – potok, dopływ Kaczawy
Szreniawa – herb szlachecki

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szreniawski

→ Szreniawa (dopływ Wisły)

Źródła:

SJP.pl

Szrenica

szczyt górski w Karkonoszach

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szreńsk

Szreńsk – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Szreńsk. Leży na Mazowszu, nad rzeką Mławką.

Siedziba gminy Szreńsk oraz rzymskokatolickiej parafii św. Wojciecha. Dawniej prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1383 roku położone było w XVI wieku w województwie płockim, zdegradowane w 1869 roku.

Źródła:

Wikipedia

osad z kryształów lodu powstały z zamarzniętej mgły

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) warstwa kryształków lodu powstałych z zamarzającej pary wodnej osadzająca się na przedmiotach;

(1.2) przen. książk. siwizna

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Obok miejscowości przepływa Przylepnica, dopływ Mławki.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szronowy

→ szron

Patrz:szron

Źródła:

SJP.pl

Szrot

potocznie:
1. wysypisko złomu, miejsce składowania odpadów;
2. wrakowisko, złomowisko samochodowe; autoszrot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. złomowisko, na którym można kupić używane części samochodowe

(1.2) pot. przedmiot o niskiej jakości

Szrot (też autoszrot) – potoczna nazwa stacji demontażu pojazdów samochodowych, na której zazwyczaj można także kupić używane części samochodowe.

Polska nazwa wywodzi się od niemieckiego słowa Schrott, oznaczającego (dosłownie: „odcięty kawałek”) złom.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szrotowy

potocznie: nienadający się już do użytku, zdezelowany

Źródła:

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = hist. Socjalistyczny Związek Studentów Polskich;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szt

skrótowiec

(1.1) = spalinowy zespół trakcyjny;

Źródła:

Wiktionary

Szt.

skrót od:
1. sztuka;
2. sztabowy; sztab.

skrót, rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) = sztuka (jednostka)

(1.2) = sztuka (twórczość)

(1.3) zob. funt. szt..

skrót, przymiotnik

(2.1) = sztabowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztab

główny organ dowodzenia sił zbrojnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. organ dowodzący jednostką wojskową na różnych szczeblach;

(1.2) specjalna grupa ludzi powołana do kierowania jakimś przedsięwzięciem

(1.3) grupa specjalistów, pozostająca w czyjejś dyspozycji

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: sztaba

Sztab – główny organ dowodzenia występujący w oddziałach i związkach wszystkich rodzajów sił zbrojnych oraz na szczeblu centralnym. Na czele sztabu stoi szef sztabu podlegający bezpośrednio dowódcy. W okresie pokoju głównym zadaniem sztabu jest organizowanie szkolenia wojsk i zapewnienie im warunków utrzymania wysokiego stopnia gotowości bojowej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztab.

skrót od: sztabowy; szt.

skrót

(1.1) = sztabowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztaba

1. płaska metalowa belka używana do zamykania drzwi;
2. metal szlachetny uformowany w bryłę o prostokątnej podstawie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wąska, gruba płyta metalowa

(1.2) jubil. bryła metalu szlachetnego o prostokątnej podstawie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztabik

(1.2) mała sztaba

(1.3) uformowana bryłka cennego metalu o określonej wadze i próbie

Źródła:

Wiktionary

Sztablatura

warstwa tynku położona na ścianie w celu uzyskania gładkiej powierzchni

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze sztabem, dotyczący sztabu

Źródła:

Wiktionary

Sztabskapitan

stopień oficerski w carskiej Rosji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. hist. dawny niższy stopień oficerski pomiędzy rangą porucznika i kapitana, też: osoba z tym tytułem;

Sztabskapitan (ros. штабс-капитан, "sztabs-kapitán") – stopień oficerski pośredni między rangą porucznika i kapitana. Odpowiednikiem w kawalerii był sztabsrotmistrz ("sztabrótmistr").

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztabsoficer

oficer sztabowy lub oficer wyższej rangi w dawnym wojsku polskim

Źródła:

SJP.pl

Sztabsoficerski

→ sztabsoficer

wąska deska będąca częścią ogrodzenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wąska deska będąca częścią pionowego obicia płotu

(1.2) metalowy pręt stanowiący element konstrukcyjny płotu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

1. upiększenie pejzażu poprzez wprowadzenie do niego postaci ludzkich, zwierząt, niewielkich scen rodzajowych w celu ożywienia lub pogłębienia treści obrazu;
2. elementy stanowiące uzupełnienie lub ozdobę czegoś, będące tłem do wyeksponowania pewnych walorów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. elementy i środki zastosowane np. w dziele literackim, teatralnym czy w sytuacji życiowej, nie najistotniejsze dla idei dzieła lub w danej sytuacji, a jedynie uzupełniające lub ozdabiające coś

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztafirować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przest. warszawa., reg. pozn., białystok. stroić (zwłaszcza ozdobnie), muskać starannie

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

1. ludowy taniec austriacki
2. rodzaj żywej polki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. kolar. kolarz torowy jadący za nadającym mu tempo motocyklem

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) muz. powolny, parowy taniec ludowy z Alp styryjskich w takcie 3/4, przypominający walca i wywodzący się z lendlera, tańczony w umiarkowanym tempie, zazwyczaj z postawaniem oraz z towarzyszącymi przyśpiewkami

(2.2) muz. szybki taniec należący do dawnego polskiego folkloru miejskiego, przyswojony jako odmiana żywej polki, wyróżniający się w choreografii charakterystycznym podrywaniem nogi

(2.3) daw. muz. gw-pl|Kujawy, Poznańskie, Krakowskie. rodzaj szybkiego walca tańczonego w metrum 3/8

(2.4) muz. melodia lub utwór muzyczny przeznaczony do sztajera (2.1-3)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) daw. żegl. górna część steru w polskich statkach rzecznych

(3.2) hist. slang. środ. partyzanckie: pistolet produkcji austriackiej

(3.3) środ. więz. i przestęp. bimber

(3.4) gw-pl|Warmia, Mazury. podatek

Sztajer – powolny ludowy taniec styryjski w metrum 3/4, z przyśpiewkami. "Sztaler, a raczej sztajer, snadź od Niemców przejęty, podobny do walca, tylko go szerzej tańcują, w każdy kąt izby dolatując".

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztajerczak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Beskid Sądecki, Gorce. średniej wielkości dzwonek wykonany z blachy lub ze spiżu

Źródła:

Wiktionary

Sztajerek

zdrobnienie od: sztajer

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztamajza

szerokie dłuto stolarskie

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

→ sztampa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest sztampowe; cecha tych, którzy są sztampowi

1. chorągiew, często z wyhaftowanym godłem lub hasłem, będąca znakiem jakiegoś kraju, oddziału wojskowego lub organizacji;
2. miejsce, ława przy piecu; przypiecek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chorągiew o ustalonych barwach, często ze znakiem (godłem), która jest symbolem zorganizowanej zbiorowości (np. organizacji, związku lub narodu);

(1.2) przen. idea lub wartość, na którą ktoś publicznie się powołuje

1. sprzęt sportowy używany w podnoszeniu ciężarów;
2. drążek metalowy służący do przenoszenia ruchu obrotowego z zespołu napędowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. ciężar podnoszony w zawodach ciężarowców;

(1.2) pot. karton papierosów

Sztanga – sprzęt sportowy służący do wykonywania nim ćwiczeń siłowych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztangielka

mała, lekka sztanga do ćwiczeń

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl
Wiktionary

Sztangowy

przymiotnik relacyjny

stos worków, skrzyń, desek itp., ułożonych na przekładkach warstwami jedne na drugich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ładunek poukładanego warstwami towaru, np. drewna, worków, skrzyń;

Sztapel (niem. "Stapel") – ogólnie ładunek (np. skrzynie, worki, paczki, deski) ułożony warstwami.

W szczególności nazwę tę stosuje się do stosu tarcicy ułożonej w sposób regularny, zwykle w prostopadłościan warstwami na przekładkach, spoczywającego na poziomych legarach lub na stojakach. Dzięki ułożeniu w sztaple możliwe jest obsychanie zgromadzonego drewna i łatwy pomiar jego kubatury.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztaplarka

mechaniczne urządzenie służące do przewożenia towarów i układania ich w sztaple

Sztaplarka – urządzenie techniczne do transportu i układania ładunku w stos. Używane głównie w portach i magazynach.

Do sztaplowania często używany jest wózek widłowy nazywany stąd potocznie sztaplarką. Często są to wysoko wyspecjalizowane urządzenia lub elementy ciągów technologicznych.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sztapler

robotnik układający worki, skrzynie, deski itp., w sztaple

Źródła:

SJP.pl

Sztaplowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) układanie towaru w sztaple

Sztaufer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. smarownica kapturkowa do smaru stałego

Źródła:

Wiktionary

gruby justunek żeliwny służący do wypełniania w formie drukarskiej marginesów i świateł w tekście; obsadnik

Źródła:

SJP.pl

Szteker

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. wtyczka

Źródła:

Wiktionary

Szteklin

Szterować

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przeszkadzać

Źródła:

Wiktionary

Sztetl

miasteczko zamieszkałe głównie przez Żydów; sztetł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. etn. małe skupisko miejskie zachowujące tradycyjną obyczajowość żydowską, przed II wojną światową główny ośrodek demograficzny Żydów aszkenazyjskich w Europie Wschodniej;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. rylec

Źródła:

Wiktionary

Sztiglować

Sztof

miara ciał płynnych równa 1/10 wiadra

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. materiał (np. na sukienkę)

(1.2) rosyjska miara objętości płynów równa 1,23 litra

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztok

dawniej: pień, kłoda; dziś tylko w wyrażeniu: upić się, zalać się w sztok - upić się do utraty przytomności

wyrobisko skalne prowadzące ze stoku w głąb góry, służy do rozpoznania złoża

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sztucznie wykonany podziemny korytarz prowadzący ze stoku góry do jej wnętrza, poziomo lub pod niewielkim nachyleniem;

Sztolnia – wyrobisko korytarzowe, o małym przekroju poprzecznym, drążone w górotworze ze zbocza góry, poziomo lub pod niewielkim wzniosem w głąb góry do złóż kopaliny użytecznej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

(1.1) przest. krawędź, miejsce stykania się dwóch powierzchni

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Kazimierz Sztorc (* 1939), polski szlifierz i polityk
Józef Sztorc (* 1950, Wola Rzędzińska), polski polityk, przedsiębiorca
Andrzej (Stefan) Sztorc (* 1953, Wola Rzędzińska), polski polityk, samorządowiec

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztorcem

dawniej: krawędź, kant czegoś

przysłówek sposobu

(1.1) tworząc kąt prosty z jakąś powierzchnią

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: sztorc

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztorcować

1. w bilardzie: uderzenie kuli;
2. potocznie:
a) coś świetnego, godnego podziwu; odlot;
b) stosunek płciowy;
c) szybkie działanie;
3. slangowo: wstyd, obciach;
4. przestarzale: uderzenie, pchnięcie;
5. dawna hazardowa gra w karty;
6. w gwarze przestępczej: potocznie: mały przedmiot przypominający klucz, którym można otworzyć zamek w samochodzie; łamak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. uderzenie kijem kuli bilardowej

(1.2) wulg. stosunek płciowy

(1.3) przest. gwałtowne zetknięcie się, zderzenie; uderzenie, pchnięcie;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) karc. rodzaj hazardowej gry w karty

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sztos – określenie
Sztos – polski film w reżyserii Olafa Lubaszenki (1997)
Sztos – ścieżka dźwiękowa do filmu
Sztos – singel Grzegorza Hyżego
Sztos 2 – polski film w reżyserii Olafa Lubaszenki (2011)

Wiktionary oraz Wikipedia

Sztrandowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żegl. celowe wprowadzenie statku na przybrzeżną mieliznę w celu ratowania statku lub załogi;

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sztrasa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. i gw-pl|Górny Śląsk. kara

(1.2) gw-pl|Bukowina. mandat

Źródła:

Wiktionary

Sztrofa

rzeczownik, rodzaj żeński

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sztrykować.

Źródła:

Wiktionary

Sztrykować

czasownik

SJP.pl
Wiktionary

Sztubacki

1. lekceważąco: właściwy osobom młodym i niedojrzałym;
2. dawniej: dotyczący ucznia gimnazjum lub szkoły średniej; uczniowski

Źródła:

SJP.pl

Sztubackość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest sztubackie; cecha tych, którzy są sztubaccy

Źródła:

Wiktionary

Sztubak

dawniej: uczeń szkolny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

narzędzie służące do spożywania posiłków np. widelec, nóż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przedmiot służący do jedzenia: nóż, widelec lub łyżka;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztucki

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Sztuczka

nazwisko

SJP.pl

Sztucznie

przysłówek

(1.1) bez udziału natury

(1.2) w udawany sposób, nienaturalnie

Źródła:

Wiktionary

Sztuczniej

stopień wyższy od przysłówka: sztucznie

Źródła:

SJP.pl

Sztuczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sztuczny

Źródła:

SJP.pl

Sztuczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co syntetyczne

(1.2) cecha tego, co jest imitacją

(1.3) cecha tego, co nienaturalne lub kogoś, kto zachowuje się nienaturalnie

Źródła:

Wiktionary

Sztuczny

1. niezgodny z naturą, zachowujący się w nienaturalny sposób;
2. stworzony przez człowieka

przymiotnik

(1.1) imitujący coś naturalnego, wytworzony przez człowieka

(1.2) niezgodny z naturą

danie z duszonej pieczeni wołowej szpikowanej słoniną, podawane na ciepło z sosem od duszenia jako danie obiadowe albo na zimno jako przystawka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. marynowana wołowina naszpikowana słoniną, następnie pieczona lub duszona;

Sztufada (od wł. "stufato" „duszone mięso”) – danie kuchni polskiej, najprawdopodobniej pochodzące od dania "boeuf à la mode" kuchni francuskiej. Współcześnie ma postać duszonej pieczeni z wołowiny szpikowanej słoniną, podawanej na ciepło z sosem od duszenia jako danie obiadowe albo na zimno jako przystawka.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztuk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań. daw. kawał, dowcip

(1.2) gw-pl|Kraków. łomot, stukot

Źródła:

Wiktionary

Sztuka

1. twórczość artystyczna człowieka;
2. utwór dramatyczny przeznaczony do wystawiania na scenie;
3. zdolność, biegłość w robieniu czegoś;
4. działania będące odbiciem czyjejś zręczności, umiejętności, sprytu;
5. część czegoś, kawałek, np. mięsa;
6. pewna ilość tkaniny sprzedana w całości;
7. jednostka, jeden egzemplarz, rzecz, zwierzę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. twórczość artystyczna

(1.2) umiejętność wymagająca szczególnych zdolności

(1.3) pojedynczy przedmiot, egzemplarz, element

(1.4) teatr. utwór sceniczny, przedstawienie

(1.5) daw. jednostka sprzedaży tkanin

(1.6) o osobie posiadającej określone cechy

(1.7) pot. dziewczyna

(1.8) daw. kawałek, szmat, kęs

(1.9) gwara muzyków rockowych koncert

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztukamięs

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. gotowana wołowina jako danie

Źródła:

Wiktionary

Sztukas

bojowy samolot nurkujący marki Stukas, używany podczas drugiej wojny światowej; Stukas

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. lekki niemiecki bombowiec Junkers-87 z okresu drugiej wojny światowej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztukateria

ozdoby rzeźbiarskie typowe dla dekoracji wnętrz w okresie baroku, rokoka i klasycyzmu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. rzeźbiarskie ozdoby przestrzenne sufitu i ścian we wnętrzach, wykonane zwykle z gipsu lub stiuku;

Sztukateria – stiuki i inne elementy dekoracyjne (np. putta, ornamenty, gzymsy wewnątrz pomieszczeń) wykonane z gipsu lub żywicy poliestrowej, często odlewane i montowane do podłoża (do ścian, sufitów). Stosowane w architekturze od starożytności, upowszechniły się w okresie renesansu i baroku.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztukateryjny

przymiotnik od: sztukateria

Źródła:

SJP.pl

Sztukator

artysta lub rzemieślnik zajmujący się wykonywaniem sztukaterii i innych prac ze stiuku; stiukarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba wykonująca zawodowo pracę z zakresu sztukaterii

Sztukator – osoba zajmująca się tworzeniem lub odtwarzaniem elementów sztukaterii (stiuków i innych elementów dekoracyjno-stylizacyjnych wykonane z gipsu) wnętrz i elewacji budynków.

Sztukator wytwarza swoje dzieła na miejscu lub w swojej pracowni następnie montując je jako gotowe elementy. Zawód ten został spopularyzowany w okresie renesansu i baroku.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztukatorstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bud. rzemiosło zajmujące się sztukaterią

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba pokazująca spektakularne sztuczki magiczne, akrobatyczne, czy cyrkowe

(2.1) szturchać jeden drugiego

Źródła:

Wiktionary

Szturm

1. intesywne natarcie wojska dla zdobycia np. umocnionego obiektu, miasta; atak; natarcie;
2. dawniej: przejście w ataku do walki wręcz;
3. przenośnie: atak, uderzenie na coś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. atak zbrojny

(1.2) wtargnięcie, zajęcie

(1.3) daw. nawałnica, sztorm

(1.4) gw-pl|Mazury. burza

Szturm – etap działania taktycznego w postaci bezpośredniego, skoncentrowanego i gwałtownego uderzenia piechoty na silnie bronione pozycje przeciwnika w celu ich zdobycia.

Współcześnie w terminologii polskojęzycznej określenie szturm stosowane jest zazwyczaj w odniesieniu do działań historycznych, a w nomenklaturze Wojska Polskiego zostało zastąpione terminem atak (mającym jednak szersze znaczenie).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szturmak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. rodzaj europejskiego hełmu renesansowego z bocznymi osłonami, używanego w XVI–XVII wieku przez rajtarów i piechotę;

(1.2) hist. wojsk. ręczna broń palna z rozszerzonym zakończeniem lufy, strzelająca siekańcami, używana w Europie w XVII–XVIII wieku;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) daw. pogard. także gw-pl|Kresy. służąca tępa i niezdarna, popychadło

Szturmak (także: burgoneta, hełm burgundzki, szturmowy; niem. "sturmhaube", wł. "casquetto") – renesansowy hełm najczęściej o konstrukcji otwartej (niekiedy także półotwartej lub zamkniętej), wywodzący się konstrukcyjnie ze średniowiecznej łebki (w niektórych ozdobnych formach nawiązujący również do hełmów antycznych).

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szturman

oficer nawigacyjny; sztorman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mar. oficer okrętowy nawigujący statek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szturmański

→ szturman

Patrz:szturman

Źródła:

SJP.pl

Szturmem

1. intesywne natarcie wojska dla zdobycia np. umocnionego obiektu, miasta; atak; natarcie;
2. dawniej: przejście w ataku do walki wręcz;
3. przenośnie: atak, uderzenie na coś

przysłówek

(1.1) dokonując szturmu

(1.2) energicznie, przebojowo

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: szturm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztućce – przybory ręczne służące do jedzenia oraz do przygotowania potraw. Sztućce są elementem zastawy stołowej. W zależności od kształtu i wielkości przeznaczone są do różnych czynności konsumpcyjnych. Rodzaje sztućców przypisane są odpowiednim potrawom. Nazwa sztućce pochodzi od włoskiego słowa stuccio.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztwierć

Sztyblety

1. krótki but męski z nierozcinaną cholewką, z wszytymi po bokach cholewki kawałkami gumy;
2. dawniej: wierzchnia część buta, skóra na podbiciu obuwia

Sztyblety – skórzane buty z cholewą ponad kostkę i płaskim obcasem, używane oryginalnie w jeździectwie. Słowo „sztyblet” pochodzi od niemieckiego słowa "Stiefletten <" "Stiefel". Inne określenia to: kamasze, rollingstonki, beatlesówki, a także chelsea.

Mają zapewnić wygodę i prawidłowe ułożenie nogi w strzemieniu. Wysokość ponad kostkę chroni ją przed obcieraniem. Elastyczna guma po bokach cholewy ułatwia zakładanie.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sztyca

część ramy rowerowej w postaci metalowej rurki, do której umocowane jest siodełko rowerowe lub kierownica, umożliwiająca regulację ich wysokości

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rurka, do której mocowane jest siodełko rowerowe

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztych

1. technika graficzna polegająca na ryciu rysunku na metalowej płycie, wypełnieniu go farbą i odbiciu na papierze;
2. rycina wykonana dowolną techniką rytowniczą;
3. ostry, szpiczasty koniec broni białej;
4. cios zadany ostrym, szpiczastym narzędziem;
5. potocznie:
a) spłaszczona blacha łopaty osadzona na trzonku;
b) kopanie łopatą w ziemi;
6. krótka, złośliwa uwaga lub odpowiedź;
7. smuga światła lub cząstek lasera;
8. dawniej: handel wymienny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) koniec broni białej

(1.2) szt. rycina wykonana w metalowej płycie i odbita na papierze

(1.3) stpol. cios

(1.4) karc. karty wzięte przez gracza na jednym etapie rozgrywki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

sztych (broń)
sztych (miara)
sztych (sztuka)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztycharka

→ sztycharz

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl
Wiktionary

Sztyft

1. cienki gwóźdź z małą główką lub bez niej; cienki metalowy pręt; ćwiek drewniany;
2. długie gęsie lub kacze pióro o asymetrycznej, wąskiej i sztywnej chorągiewce, wykorzystywane w wyrobach galanteryjnych;
3. dezodorant o stałej konsystencji, znajdujący się podłużnym pojemniku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cienki, metalowy lub drewniany trzpień

(1.2) miękka substancja lecznicza, kosmetyczna, klejąca itp. uformowana w pręcik, osadzona w etui umożliwiającym wysuwanie

(1.3) wkład do ołówka, pisaka itp.

(1.4) zootechn. długie pióro gęsie lub kacze o chorągiewce asymetrycznej, wąskiej i sztywnej, wchodzące w skład zewnętrznej pokrywy skrzydeł, używane do wyrobu galanterii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztyftowy

→ sztyft

Patrz:sztyft

Źródła:

SJP.pl

Sztyga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miar. daw. 20 sztuk

zdrobnienie od: sztylet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sztylet

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztylecikowaty

przypominający kształtem mały sztylet

Źródła:

SJP.pl

Sztylet

1. biała broń krótka o ostrzu przekroju trójkątnego;
2. zecerskie narzędzie do wyciągania czcionek lub materiału justunkowego, gruba igła stalowa w drewnianej rękojeści;
3. pióro gęsie z pokrywy skrzydła

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) krótka broń biała o cienkim ostrzu;

(1.2) zool. rodzaj gęsiego pióra

(1.3) druk. zecerski szpikulec do operowania czcionkami przy składzie

Sztylet (staropol. "tulich", stiletto) – krótka kolna broń biała, używana głównie w XVI - XIX w. Zróżnicowana w formie (zwłaszcza względem kręgów kulturowych) najczęściej posiadająca jednak stosunkowo krótką, wąską głownię, przystosowaną do kłucia.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztyletowaty

przypominający kształtem sztylet

przymiotnik

(1.1) przypominający sztylet

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztylpa

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. wysoki but skórzane do jazdy konnej;
2. dawniej: wysoka cholewka nakładana na krótki but

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jeźdz. obuw. wysoki but do jazdy konnej

Źródła:

SJP.pl

Sztyry

liczebnik główny

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. cztery

Źródła:

Wiktionary

Sztywna

potocznie:
1. kobieta nieżywa;
2. kobieta kompletnie pijana

Źródła:

SJP.pl

Sztywniacki

przymiotnik od: sztywniak

potocznie: osoba poważna, niespontaniczna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. pot. człowiek niespontaniczny, ustawicznie spięty, trzymający się zasad kurczowo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) środ. kajak nieskładany

(2.2) daw. sztywny, półkolisty kapelusz męski

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztywniara

potocznie: kobieta poważna, niespontaniczna, oschła; sztywniaczka

Źródła:

SJP.pl

Sztywnie

przysłówek

czasownik niedokonany

przysłówek

(1.1) w sztywny sposób

Źródła:

Wiktionary

Sztywnolistny

przymiotnik

(1.1) bot. mający sztywne liście

Źródła:

Wiktionary

Sztywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co sztywne

Sztywność – siła konieczna do uzyskania jednostkowego przemieszczenia. Odwrotność podatności.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sztywny

potocznie:
1. człowiek nieżywy; trup;
2. człowiek pijany

przymiotnik

(1.1) niepoddający się wyginaniu, odporny na zginanie, zmiany

(1.2) przen. nieumiejący się bawić lub wyluzować

(1.3) pot. nieżywy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. trup

(2.2) pot. człowiek kompletnie pijany

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szu

wyraz, zwykle powtórzony, naśladujący odgłos powstający przy tarciu, ocieraniu się czegoś itp.; szur

skrótowiec

(1.1) = wojsk. Siły Zbrojne Ukrainy;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szu – bóstwo egipskie
Szu – miasto w Kazachstanie
Szu (Czu) – rzeka w Kazachstanie i Kirgistanie
Siły Zbrojne Ukrainy

Źródła:

SJP.pl

Szubert

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Awit Szubert, polski malarz, portrecista, fotograf zawodowy, pionier fotografii Tatr
Dariusz Szubert – polski piłkarz
Eugeniusz Szubert – polski wojskowy, podpułkownik
Eugeniusz Szubert – polski wojskowy, major
Franz Schubert – austriacki kompozytor
Karol Stanisław Schubert – generał dywizji Wojska Polskiego
Konrad Szubert – inżynier leśnik
Leon Szubert – polski rzeźbiarz
Michał Szubert – polski biolog i botanik
Rudi Schuberth (Szubert)
Wacław Szubert – polski ekonomista i prawnik
Schubert, Schuberth

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szubiakowski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szubienica

najczęściej drewniana konstrukcja, na której w czasach starożytnych i średniowiecznych wieszano skazańców; stryk

SJP.pl
Wiktionary

Szubrawski

Źródła:

SJP.pl

Szucherny

przymiotnik

1. zdrobnienie od: szufla
2. narzędzie zecerskie do formowania, przenoszenia i przechowywania składów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łopatka z krótkim uchwytem do przerzucania sypkich materiałów, zagarniania śmieci, itp.

(1.2) ilość materiału mieszcząca się na szufelce (1.1)

(1.3) druk. blacha do formowania, przenoszenia i przechowywania tekstu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szufla

1. rodzaj łopaty o wywiniętych ścianach bocznych, służąca do nabierania materiałów sypkich; także zawartość takiej łopaty;
2. część poroża łosia lub daniela; łopata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łopata z ostro wygiętymi do góry krawędziami bocznymi blaszanego lub plastikowyastikowego ostrza i styliskiem zakończonym uchwytem w kształcie litery D lub T

mała szuflada

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl
Wiktionary

Szuflak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. łow. samiec łosia lub daniela

Źródła:

Wiktionary

Szufle

1. rodzaj łopaty o wywiniętych ścianach bocznych, służąca do nabierania materiałów sypkich; także zawartość takiej łopaty;
2. część poroża łosia lub daniela; łopata

Źródła:

SJP.pl

Szuflisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

czasownik

(1.1) przerzucać szuflą

(1.2) przen. szybko, łapczywie jeść coś łyżką

Źródła:

Wiktionary

Szugnański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szugnanem, dotyczący Szugnanu (krainy historycznej Afganistanu i Tadżykistanu)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język szugnański;

Źródła:

Wiktionary

Szuja

nikczemnik, oszust, łajdak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) pogard. osoba zła, nikczemna, podła; drań

(1.2) gwara. pogard. grubianin, prostak

rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński

(2.1) przest. pogard. łajdaki, motłoch

rzeczownik, rodzaj żeński

nazwisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szują, dotyczący Szui (miasta w Rosji)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Szujski – rosyjski bojar
Dymitr Szujski – naczelny wojewoda wojsk moskiewskich
Józef Szujski – polski historyk, jeden z krakowskich stańczyków
Piotr Szujski – rosyjski kniaź, dowódca wojskowy
Wasyl IV Szujski – car Rosji w latach 1606-1610
Władysław Szujski - bajończyk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szukacz

1. dawne urządzenie używane w automatycznych łącznicach telefonicznych;
2. dawniej:
a) poszukiwacz, tropiciel;
b) prześladowca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. telekom. urządzenie stosowane w automatycznych łącznicach telefonicznych, którego ruchami sterował abonent, wykręcając tarczą numerową aparatu telefonicznego numer wywoływanego abonenta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. człowiek szukający czegoś

(2.2) daw. przen. prześladowca, tropiciel

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szukalice

Szukalice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Żórawina.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego. We wsi znajduje się stadnina kłusaków francuskich wraz z torem treningowym.

Źródła:

Wikipedia

Szukalski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Charles Szukalski (1945-2000) – polski rzeźbiarz związany z Antwerpią
Stanisław Szukalski (1893–1987) – polski rzeźbiarz i malarz działający w USA, twórca pseudonauki o nazwie zermatyzm
Tomasz Szukalski (1947–2012) – polski saksofonista
(12259) Szukalski (1989 SZ1) – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

SJP.pl

Szulak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) białystok. jastrząb

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrij Szulak – włościanin, galicyjski poseł
Ołena Szulak – ukraińska polityk i przedsiębiorczyni
Petro Szulak – ukraiński generał
Petr Šulák – czeski polityk
Andrea Szulák – węgierska piosenkarka
Korszun

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szulakiewicz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szulawa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) karc. gracz hazardowy oszukujący w grze karcianej

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szulerem, dotyczący szulera albo szulerstwa

Źródła:

Wiktionary

Szulik

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Marcin Szulik (ur. 1977) – polski piłkarz
Jan Szulik (1893–1942) – komisarz plebiscytowy w Raciborzu, brał udział w III powstaniu śląskim, poseł na sejm II RP
Dariusz Szulik (ur. 1983) – polski siatkarz
Jan Grzegorz Szulik (ur. 1954) – polski działacz społeczny
Małgorzata Mańka-Szulik (ur. 1955) – polska nauczycielka i działaczka samorządowa, dr nauk społecznych, prezydent Zabrza (od 2006)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szuliński

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szulkin

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Lucjan Szulkin – polski dyplomata
Michał Szulkin – polski historyk, brat Pawła
Paweł Szulkin – polski fizyk, ojciec Piotra
Piotr Szulkin – polski reżyser

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szulkowski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szulowski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szum

1. przeciągły, długi szmer, hałas;
2. zamieszanie, zamęt; rozgłos;
3. przestarzale: piana, szumowina

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przeciągły, jednostajny szmer; hałas, zakłócający odbiór;

(1.2) głuchy, jednostajny dźwięk

(1.3) przen. zamieszanie, zamęt, rozgłos, sensacja

(1.4) fot. plamkaamki, kreski na zdjęciu pojawiające się na obszarach jednolitego koloru;

(1.5) kulin. niepożądana piana gromadząca się na powierzchni potrawy podczas gotowania

(1.6) gw-pl|Bukowina. piana powstała podczas prania

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szum – rzeka na Roztoczu
Szum – wodospad w Dolinie Będkowskiej
Szum – wieś w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Wołczyn
Szum – osada leśna w województwie opolskim, w powiecie namysłowskim, w gminie Pokój
Szum – dawny folwark na Białorusi w obwodzie grodzieńskim
Szum (Choum) – miasto w Mauretanii
Szum – czasopismo
Szum – kabaret
Szum – album
Szum – singel zespołu Go_A
Szum – singel Kaśki Sochackiej
szum elektryczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szumadia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina geograficzna w środkowej Serbii

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szuman

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szumienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szumieć.

(1.2) odczasownikowy od|szumić.

Źródła:

Wiktionary

Szumieć

wydawać charakterystyczny dźwięk o nieregularnym kształcie fali

czasownik

(1.1) powodować szum

(1.2) wprowadzać zamieszanie, burzyć się, buntować się

(1.3) hucznie bawić się

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szumik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szum

W pobliżu wsi znajduje się rozległe starorzecze Bugu. Jest ono bardzo atrakcyjne pod względem wędkarskim i turystycznym.

Źródła:

Wikipedia

Szumina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. piana

Szumina ( Шумина, "Szumyna") – wieś w rejonie samborskim (wcześniej w rejonie starosamborskim) obwodu lwowskiego Ukrainy. Miejscowość liczy około 203 mieszkańców. Podlega murowańskiej silskiej radzie.

W 1921 liczyła około 180 mieszkańców. Przed II wojną światową należała do powiatu starosamborskiego.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szuminka

wieś w Polsce

Szuminka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Włodawa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Szumlin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Joniec.

rzeczownik, rodzaj żeński

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szumowiny

Bogumił Szumski (1896-1957) – pułkownik kawalerii Wojska Polskiego
Henryk Szumski (1941-2012) – polski generał
Jakub Szumski (ur. 1992) – polski piłkarz
Jan Szumski – ujednoznacznienie
Jerzy Szumski (1951-2000) – pseudonim Jerzego Ignaciuka
Jerzy Wilhelm Szauman Szumski (zm. w 1794 roku) – sędzia grodzki brasławski
Jurij Szumski (1887-1954) – radziecki aktor
Ołeksandr Szumski (1890-1946) – ukraiński komunista
Stanisław Szumski – ujednoznacznienie
Tomasz Szumski (XVIII w.) – oboźny wileński

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szumy

1. przeciągły, długi szmer, hałas;
2. zamieszanie, zamęt; rozgłos;
3. przestarzale: piana, szumowina

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szumy sejsmiczne;
Szum – rzeka na Roztoczu;
szumy – określenie progów rzecznych;
szum – rodzaj sygnału, np. akustycznego;
szum – wada obrazu rejestrowanego cyfrowo
Szumy – dawna wieś na Litwie, obecnie część wsi Krakszle
Szumy (lub Szum) – dawny folwark na Białorusi w obwodzie grodzieńskim
Szumy – osiedle na Ukrainie, w obwodzie donieckim
Szumy – wieś na Ukrainie, w obwodzie winnickim

ciupas; dawniej:
1. transport więźniów pod strażą;
2. administracyjne wysłanie kogoś pod strażą do miejsca urodzenia; szupas;
3. odprawa, odmowa;
4. jednoczesne wyrzucenie przez dwóch grających w karty albo w kości jednakowej liczby oczek

Źródła:

SJP.pl

Szupasem

Źródła:

SJP.pl

Szupasować

w czasie zaborów: odsyłać winowajcę pod strażą do miejsca, w którym będzie sądzony

Źródła:

SJP.pl

Szupasowy

→ szupas

→ szupinka

Patrz:szupinka

Źródła:

SJP.pl

Szupo

funkcjonariusz niemieckiej policji porządkowej utworzonej w 1920 roku

Źródła:

SJP.pl

Szupowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. funkcjonariusz niemieckiej policji prewencyjnej

Źródła:

Wiktionary

Szupszyński

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szur

wyraz, zwykle powtórzony, naśladujący odgłos powstający przy tarciu, ocieraniu się czegoś itp.; szu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pejor. radykał, zwykle zwolennik teorii spiskowych lub denializmów, fanatyk w kwestiach politycznych i ideologicznych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szur – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Krasnobród
Szur – nieistniejąca wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Łomża
Szur – biblijny region w północno-zachodniej części półwyspu Synaj

czasownik

(1.1) w aspekcie dokonanym: szurnąć → pot. rzucić coś szybko, wyrzucić coś lub kogoś (np. z pracy)

(1.2) w aspekcie dokonanym: szurnąć → pot. uderzyć kogoś

(1.3) poruszać czymś wydając dźwięk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szurek

potocznie: głosicielka teorii spiskowych

Źródła:

SJP.pl

Szurf

płytki szybik poszukiwawczy w kopalni

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) geol. niewielki wykop lub szybik wykonywany w trakcie robót geologiczno-górniczych

Szurf – niewielki (z reguły ok. 1 m x 2 m) wykop na powierzchni ziemi, wykonywany przez geologów podczas prac poszukiwawczych. Wykonanie go ma na celu usunięcie warstwy gleby i odsłonięcie skały znajdującej się bezpośrednio pod nią. Po dokonaniu oględzin, wykonaniu dokumentacji fotograficznej i określonych badań oraz pobraniu próbek szurf musi zostać zasypany.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szurganiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szurkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Poniec
Szurkowo – przysiółek wsi Nowy Dwór w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Krzywiń

Źródła:

Wikipedia

Szurkowski

nazwisko

Źródła:

Źródła:

SJP.pl

Szurza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. brat żony

(1.2) stpol. krewniak, powinowaty

Źródła:

Wiktionary

Szurzy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

1. szybki zjazd na nartach prosto w dół;
2. potocznie: szybki ruch w jakimś kierunku, wykonany np. w czasie jazdy lub biegu;
3. dawniej: eksces, wybryk, wyskok

Źródła:

SJP.pl

Szusblech

Źródła:

SJP.pl

Szuszalewo

Szuszalewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka.

(1.2) reg. pozn. coś drobnego

Wikipedia

Szuwaks

1. dawniej: czarna pasta do butów; szwarc;
2. dawniej: czarna farba do wąsów lub włosów;
3. środowiskowo: amfetamina; amfa, biel;
4. środowiskowo: marihuana; marycha, trawka, gandzia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. czarna pasta do butów

(1.2) slang. amfetamina

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szuwaksować

dawniej: nacierać buty szuwaksem (czarną pastą); szwarcować

Źródła:

SJP.pl

Szuwar

zbiorowisko roślinne, złożone z wysokich przeważnie jednoliściennych roślin np. trzcin, sitowi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zarośla okalające brzegi jeziora, mokradła

SJP.pl

Szw.

skrót od: szwedzki

skrót

(1.1) = szwedzki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwa

zredukowana samogłoska występująca w językach semickich i indoeuropejskich

rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) fonet. średnio centralna samogłoska zaznaczana w międzynarodowym alfabecie fonetycznym symbolem IPA4|ə.;

forma rzeczownika.

(2.1) rzad. D. lp. od szew

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szwab

1. pogardliwie o Niemcu; szkop (Szkop), prusak, pluder, helmut, Szwab;
2. regionalnie: karaluch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. Niemiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy/męskorzeczowy

(2.1) ent. reg. karaluch, karaczan;

Szwaby – część miasta Przeworsk
Szwaby – część miasta Skawina
Szwaby – część wsi Jamno w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Łowicz
Szwaby – część wsi Mikluszowice w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Drwinia
Szwaby – część wsi Buczków w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Rzezawa
Szwaby – część wsi Dębno w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Dębno
Szwaby – część wsi Poręba Żegoty w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Alwernia
Szwaby – część wsi Odwiśle w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Igołomia-Wawrzeńczyce
Szwaby – część wsi Głogoczów w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
Szwaby – część wsi Las w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Przeciszów
Szwaby – część wsi Kurów w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Stryszawa
Szwaby – część wsi Podstolice w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Wieliczka

siostra współmałżonka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) siostra żony lub męża

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Szwajcarią, dotyczący Szwajcarii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwajcarskość

→ szwajcarski

Patrz:szwajcarski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. med. grzybica stóp

Źródła:

Wiktionary

Szwajsować

gwarowo: spawać; szwejsować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. spawać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwalnia

duży zakład krawiecki lub dział fabryki odzieżowej

SJP.pl
Wiktionary

Szwargotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. niezrozumiała mowa w obcym języku, zwłaszcza niemieckim

Źródła:

Wiktionary

Szwargotać

1. mówić w niezrozumiałym języku;
2. mówić po niemiecku; szwargolić, szprechać

czasownik niedokonany (dk. brak)

(1.1) mówić niezrozumiale w obcym języku, zwłaszcza niemieckim

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwarny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. ładny, przystojny, urodziwy

Źródła:

Wiktionary

Szwałek

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szwecja

państwo w Europie ze stolicą w Sztokholmie; Królestwo Szwecji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;

(1.2) geogr. wieś koło Wałcza, miejsce spływów kajakowych;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szwecki

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szwecyjo

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Szwecja

Źródła:

Wiktionary

Szwed

1. klucz nastawny;
2. dawniej, gwarowo: duża skwarka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. klucz francuski

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szwed – człowiek narodowości szwedzkiej
Szwed – część wsi Kadzidło
Aleksander Szwed – polski polityk
Aleksandra Szwed – aktorka
Dariusz Szwed – przewodniczący partii Zieloni 2004
Franciszek Szwed – działacz polskiego ruchu narodowego
Paweł Szwed – aktor
Rafał Szwed – piłkarz grający na pozycji obrońcy, jednokrotny reprezentant Polski
Stanisław Szwed – działacz samorządowy i poseł na sejm w latach 1938-39
Stanisław Szwed – poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej III i V kadencji
Tadeusz Szwed – fotograf, fotoreporter prasowy
Tomasz Szwed – piosenkarz country

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szweda

1. klucz nastawny;
2. dawniej, gwarowo: duża skwarka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Konrad Szweda (1912–1988) – ksiądz rzymskokatolicki, publicysta, więzień obozów koncentracyjnych
Piotr Szweda (1933–2008) – generał dywizji Wojska Polskiego
Bogdan Szweda (1967–2019) – polski muzyk bluesowy, gitarzysta, wokalista i kompozytor
Bernard Szweda (ur. 1951) – polski polityk, samorządowiec, przedsiębiorca, poseł
Paweł Szweda (ur. 1953) – polski lekkoatleta, średniodystansowiec, medalista mistrzostw Polski
Wiesław Szweda (ur. 1954) – polski polityk, ekonomista, poseł
Katarzyna Szweda (ur. 1990) – polska poetka i tłumaczka
Andrzej Szweda-Lewandowski (ur. 1972) – polski biolog, leśnik i urzędnik państwowy
Szwed

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szwederowo

Szwederowo (niem. "Schwedenberg", "Schwedenhöhe") – jednostka urbanistyczna (osiedle) miasta Bydgoszczy, położona w jego południowej części, granicząca z bydgoskim miastem lokacyjnym, druga po Fordonie pod względem liczby mieszkańców.

Źródła:

Wikipedia

Szwedka

potocznie:
1. kula ortopedyczna z podparciem na łokieć;
2. rodzaj kurtki z ortalionu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kula rehabilitacyjna z podparciem na łokieć

(1.2) pot. rodzaj kurtki, wiatrówki z ortalionu ze ściągaczami w pasie i na mankietach

(1.3) pot. środ. kolej. elektryczny zespół trakcyjny EN57 produkowany w Polsce

Szwedka – potok (również rzeka) w woj. małopolskim przebiegający przez gminy Ryglice oraz Tuchów. Ma długość 22,52 km i zlewnię o powierzchni 72,95 km². Szwedka jest prawobrzeżnym dopływem Białej Tarnowskiej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szwedkowicz

(1.3) spisany, stworzony w języku szwedzkim

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwedzkość

→ szwedzki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co szwedzkie; szwedzki charakter czegoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

Szwelice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Karniewo.

Wieś duchowna położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie makowskim ziemi różańskiej województwa mazowieckiego. W 1785 roku wchodziła w skład klucza czarnostowskiego biskupstwa płockiego.

Źródła:

Wikipedia

Szwendanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

szybki obrót kamery filmowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

SJP.pl

Szwestera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. siostra

Źródła:

Wiktionary

Szweykowski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szwicować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Lwów, Cieszanów., także. środ. przestęp. pracować ciężko, w pocie czoła

(1.2) gw-pl|Śląsk, Lwów. pocić się

(1.3) gw-pl|Lwów. męczyć się

(1.4) środ. przestęp. i więz. przebywać w areszcie

(1.5) daw. garb. trzymać skórę w zaparowanym pomieszczeniu w celu ułatwienia usunięcia z niej włosów

(1.6) gw-pl|Cieszanów. żyć w biedzie

Źródła:

Wiktionary

Szwiec

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. śrpol. szewc

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

przekręt, oszustwo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. nieuczciwy interes

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pogard. szwab, szkop

SJP.pl
Wiktionary

Szwong

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zamach, rozbieg

Źródła:

Wiktionary

Szwung

gwarowo, potocznie: zapał, entuzjazm

SJP.pl

1. w budownictwie: obudowany lub nieobudowany pionowy kanał, w którym porusza się dźwig; szacht windowy, wieża wyciągowa;
2. w górnictwie: pionowe lub pochyłe wyrobisko, prowadzące z powierzchni do złoża w głąb ziemi, wyposażone w różnego rodzaju urządzenia do opuszczania i wywożenia na powierzchnię górników, wydobywania kopalin, odwadniania złoża, przewietrzania kopalni itp.; szacht;
3. w górnictwie: otwór wiertniczy przygotowany do wydobywania ropy naftowej (szyb naftowy) lub do eksploatacji gazu ziemnego (szyb gazowy); odwiert;
4. w technice: wnętrze wielkiego pieca hutniczego; szacht;
5. dawniej: kopalnia;
6. dawniej: latawiec (zabawka dziecięca);
7. dawniej: lecenie, latanie; lot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pionowy sztuczny kanał w ziemi, budynku, itp.

(1.2) górn. szyb (1.1) wraz z instalacją naziemną, niezbędną do prowadzenia wydobycia lub innych podziemnych prac

(1.3) pionowa komora grzejna pieca

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: szyba

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szyb (górnictwo)
szyb (w budynkach)
szyb naftowy
Szyb – skała w Górach Złotych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyba

płyta ze szkła przymocowywana do ramy lub uchwytu, wstawiana zwykle w okno lub drzwi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płyta ze szkła;

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyber

1. zasuwa do regulacji ciągu powietrza w kominie;
2. typ zasuwanych drzwiczek pieca;
3. łopata o długim trzonku służąca do wkładania pieczywa do pieca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zasuwa w kominie regulująca przepływ powietrza

małe wyrobisko górnicze służące do rozpoznawania złoża przez poszukiwaczy

niewielka szyba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała szyba

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: szybki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szybka – część miasta Radziejów
Szybka – część wsi Czołówek w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Radziejów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szybki

1. prędki;
2. niezwłoczny

przymiotnik jakościowy

(1.1) poruszający, odbywający się z dużą prędkością

(1.2) pokonujący dużą odległość w krótkim czasie

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: szybka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szybko

przysłówek sposobu

(1.1) z dużą prędkością

(1.2) tak, że pokonuje dużą odległość w krótkim czasie

Szybkostrzelność

cecha broni palnej określająca liczbę możliwych do oddania strzałów w jednostce czasu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. liczba strzałów możliwa do oddania z broni w danej jednostce czasu;

Szybkostrzelność – liczba strzałów, jaką dana broń palna może oddać w ciągu określonego czasu (najczęściej minuty).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szybkostrzelny

rodzaj złączki do kabli

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fot. plastikowy lub metalowy element przykręcany od spodu do aparatu, a następnie zatrzaskiwany w głowicy statywu

przymiotnik

(1.1) charakteryzujący się wysoką szybkością; działający szybko

Źródła:

Wiktionary

Szybkość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha charakteryzująca obiekty poruszające się szybko lub dziejące się szybko

(1.2) fiz. wartość skalarna charakteryzująca ruch i prędkość;

Szybkość – termin niejednoznaczny określający tempo zmian w czasie lub wielkość fizyczną.

Przykłady stosowania terminu "szybkość":

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szybolet

hasło rozpoznawcze zawierające wyrazy lub zgłoski, których cudzoziemiec nie potrafi wymówić; szibolet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hasło rozpoznawcze ułożone tak, by zawierało zgłoski, których nie potrafi poprawnie wypowiedzieć cudzoziemiec;

SJP.pl
Wiktionary

Szybowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) geogr. wieś w Polsce w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik;

Szybowice ( Schnellewalde) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na pograniczu Gór Opawskich i Obniżenia Prudnickiego, będącego częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią struga Potoczyna.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szybowiec

statek powietrzny poruszający się w powietrzu bez użycia napędu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szybowski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szybowy

1. związany z szybem, np. piec szybowy, wieża szybowa;
2. związany z szybą

przymiotnik

(1.1) związany z szybem, dotyczący szybu

(1.2) związany z szybą, dotyczący szyby

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) górn. górnik ładujący wózki z urobkiem do szybu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szybrowy

1. w żeglarstwie: miecz szybrowy - ruchomy płat nośny pozwalający na skuteczną żeglugę na kursach ostrych;
2. → szyber

1. wieś w województwie małopolskim;
2. wieś w województwie śląskim

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szyce – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, siedziba gminy Wielka Wieś
Szyce – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Pilica
Szyce – dawna gromada
Szyce – agromisteczko w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Jody

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szych

nić bawełniana owinięta metalowym drucikiem, używana do haftowania

Źródła:

SJP.pl

Szycha

dygnitarz, ważna osobistość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zgrub. od szyszka

(1.2) pot. osoba bardzo ważna i wpływowa, na wysokim stanowisku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szychowiak

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Julia Szychowiak − polska poetka
Mirka Szychowiak − polska poetka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szychowice

Źródła:

SJP.pl

Szychta

1. zmiana robocza w kopalni
2. dawniej: warstwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. środ. górn. czas pracy jednej zmiany górników w kopalni

(1.2) środ. górn.

(1.4) przest. stos bali, desek układanych końcami na krzyż

(1.5) przest. kuglarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyciaczuang

miasto w Chinach; Shijiazhuang

Źródła:

SJP.pl

Szycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

maszyna dziewiarska

Szydełkarka – maszyna dziewiarska realizująca technikę dziania określaną jako "technikę szydełkowania w układzie rządkowym". Szydełkarki wytwarzają dzianiny rządkowe. Szydełkarki pracują igłami języczkowymi, chociaż niektórzy producenci maszyn wprowadzają maszyny pracującymi igłami dwudzielnymi.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szydełkarski

→ szydełkarstwo, → szydełkarz

1. metalowy lub plastikowy pręcik z haczykiem na jednym końcu, służący jako narzędzie do robienia dzianiny;
2. zdrobnienie od: szydło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ręk. cienki pręcik wykonany z metalu, kości, drewna lub plastiku, z haczykowatym zakończeniem, służący do wytwarzania wyrobów tekstylnych;

(1.2) fryz. cienki przyrząd do wyciągania włosów spod czepka podczas wykonywania usługi farbowania lub robienia dredów

Szydełko – narzędzie zakończone haczykiem, służące do ręcznego wyrobu dzianiny poprzez przeciąganie nici przez pętelki (szydełkowanie). Dwa podstawowe typy szydełek to klasyczne (krótkie, proste) i tunezyjskie (długie jak druty do robótek, zakończone ogranicznikiem zapobiegającym zsuwaniu się robótki).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szydełkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szydełkować.

→ szydełko

przymiotnik

(1.1) rzem. wykonany szydełkiem, związany z robótkami wykonywanymi szydełkiem

Szydło

przedmiot służący do przekłuwania twardego tworzywa; duża igła do szycia grubego materiału

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ostry kolec na trzonku;

(1.2) gruba igła

(1.3) łow. ostro zakończona część poroża

Szydło – narzędzie szewskie. Ma kształt cienkiego sztywnego ostrza osadzonego w uchwycie. Służy do przekłuwania skóry podczas szycia. Ostrze może być wyposażone w otwór do przewlekania nici, jak w igle do szycia. W zależności od przeznaczenia, końcówka ostrza może mieć różną grubość i kształt – np. proste i zakrzywione.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szydłobus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w centralnej Polsce, w województwie mazowieckim;

(1.1) geogr. miasto w południowej Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce

Zobacz też: Szydłów w innych znaczeniach tego słowa.

Szydłów – miasto w południowej Polsce, położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, siedziba gminy Szydłów.

Miasto królewskie w powiecie wiślickim województwa sandomierskiego w drugiej połowie XVI wieku. Prawa miejskie w latach 1329–1869 oraz ponownie od 1 stycznia 2019.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szydłówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szydłówek – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Lutomiersk
Szydłówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Szydłowo
Szydłówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Szydłowiec
Szydłówek – dzielnica Kielc

Źródła:

Wikipedia

Szyfer

odmiana łupku

Źródła:

Wiktionary

Szyfonowy

zrobiony z szyfonu

Źródła:

SJP.pl

Szyfr

1. ciąg liczb i/lub innych symboli stanowiących kod dostępu;
2. zapis tekstu za pomocą systemu umownych znaków, stosowany w celu zatajenia treści

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kod znaków, znany tylko niektórym osobom, umożliwiający im komunikację i zabezpieczający przekazywane informacje przed poznaniem przez inne osoby;

(1.2) kod, zazwyczaj ciąg cyfr, umożliwiający otwarcie niektórych zamków lub uruchomienie niektórych urządzeń

(1.3) pot. niezrozumiały tekst, niewyraźne pismo

Szyfr (inaczej kryptograficzny algorytm szyfrujący) – funkcja matematyczna wykorzystywana do szyfrowania tekstu jawnego lub jego deszyfrowania. Zazwyczaj jedna funkcja wykorzystywana jest do szyfrowania, a inna do deszyfrowania wiadomości. Wiadomość przed zaszyfrowaniem nazywana jest tekstem jawnym, zaś wiadomość zaszyfrowaną nazywamy szyfrogramem. Proces zamiany tekstu jawnego na szyfrogram nazywamy szyfrowaniem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyfrant

osoba, która szyfruje, nadaje, odbiera i odczytuje tajną korespondencję podaną szyfrem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) urz. wojsk. osoba, która zajmuje się nadawaniem, odbieraniem i odczytywaniem tajnej korespondencji podanej szyfrem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyfrantka

→ szyfrant

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: szyfrant

Patrz:szyfrant

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyfrator

narzędzie do kodowania wiadomości; koder

Źródła:

SJP.pl

Szyfrogram

1. informacja zapisana za pomocą szyfru; kryptogram;
2. łamigłówka, w której litery odgadywanych wyrazów ustawione w kolejności według odpowiadających im liczb tworzą rozwiązanie; szyfrowanka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zaszyfrowana wiadomość;

(1.2) rodzaj zadania umysłowego z zaszyfrowanym rozwiązaniem;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szyfrogram – pojęcie z zakresu kryptografii
szyfrogram – rodzaj rozrywki umysłowej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyfrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

SJP.pl

Szyicki

→ szyita

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z szyitami lub szyizmem

Patrz:szyita

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyita

1. członek odłamu wyznawców islamu uznającego Koran za jedyne źródło objawienia, a odrzucającego Sunnę;
2. żartobliwie: osoba z bardzo rozwiniętymi mięśniami szyi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca szyizmu, szyickiego nurtu w islamie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyitka

→ szyita

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. wyznawczyni szyizmu, szyickiego nurtu w islamie

Patrz:szyita

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyityzm

szyizm;
1. doktryna religijna szyitów;
2. szyicki ruch religijny

Źródła:

Wiktionary

Szyjewski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szyjka

1. zdrobnienie od: szyja
2. górna, zwężająca się część butelki, karafki itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szyja

(1.2) górna, wąska część butelki, dzbanka lub konewki

(1.3) muz. pot. gryf

(1.4) med. zob. szyjka macicy.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szyjka macicy
Inna nazwa gryfu instrumentów muzycznych

szyk (niem. Schick) – ustalony porządek ustawienia ludzi, zwierząt, pojazdów, wojsk
Szyk – rozmieszczenie żołnierzy, pododdziałów, wozów bojowych, okrętów, samolotów dla wykonywania wspólnych czynności
- Szyk bojowy
Szyk – wieś w woj. małopolskim, pow. limanowskim, gminie Jodłownik
Artur Szyk – artysta polski żydowskiego pochodzenia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szykana

1. (zwykle w liczbie mnogiej) nękanie, dokuczanie komuś, utrudnianie komuś działania, ciągłe stawianie przeszkód;
2. sztuczna przeszkoda na torze wyścigu samochodowego, drodze, wymuszająca zmniejszenie prędkości

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) celowe utrudnianie komuś czegoś lub dręczenie go

(1.2) mot. celowe zwężenie lub przeszkoda na drodze, która zmusza kierowców do zwolnienia

(1.3) przest. złośliwa uwaga

(1.4) daw. wybieg prawniczy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szykanowanie

(1.1) odczasownikowy od|szykować.

Źródła:

Wiktionary

Szykować

1. przygotowywać, przyrządzać
2. szykować się - przygotowywać się

czasownik niedokonany

(1.1) przygotowywać i/lub planować

(1.2) przygotowywać kogoś do wykonania danej czynności

czasownik zwrotny szykować się

(2.1) przygotowywać się do wykonania danej czynności

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szykownie

przysłówek

elegancki, gustowny (np. szykowna kreacja, szykowna kobieta)

przymiotnik

(1.1) elegancki, zachowujący się lub ubierający się elegancko

(1.2) świadczący o elegancji lub dobrym guście

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. ładny

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. sprawny, zaradny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szykoń

szykoń metaliczny, szykoń czarny - gatunki chrząszczy z rodziny biegaczowatych

1. tablica nad sklepem, zakładem rzemieślniczym informująca o firmie, rodzaju sprzedawanych towarów lub wykonywanych usług
2. przenośnie: nazwa wykorzystywana dla jakichś celów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tablica informacyjna z nazwą umieszczona nad wejściem do sklepu lub zakładu usługowego

(1.2) publ. przen. nazwa, hasło wykorzystywane w działaniu; instytucja, w imieniu której się występuje

(1.3) bud. okucie drzwiowe otaczające klamkę lub przykrywające zamek

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. daszek u czapki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyldak

nazwisko

Szyldak (niem. "Schildeck") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szyldoza

pogardliwie: wypełnianie miejsc publicznych wszelkiego rodzaju reklamami, np. bilbordami, szyldami reklamowymi itp.; reklamoza

Źródła:

SJP.pl

Szyldwach

wartownik, strażnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. żołnierz stojący na warcie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyldziarski

→ szyldziarz, → szyldziarstwo

(1.1) monet. waluta kilku krajów afrykańskich;

(1.2) hist. monet. waluta Austrii;

(1.3) hist. moneta angielska;

Szyling – oficjalna jednostka monetarna w Kenii, Somalii, Tanzanii i Ugandzie. Jako odrębna waluta występuje też w nieuznawanym przez społeczność międzynarodową Somalilandzie.

Do czasu reformy monetarnej (15 lutego 1971) szyling był też monetą występującą w Wielkiej Brytanii. Szyling równał się 1/20 funta szterlinga, a sam dzielił się na 12 pensów.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szylingowy

Patrz:szylkretka

Źródła:

SJP.pl

Szylkretowy

1. zawierający szylkret, zrobiony z szylkretu (np. szylkretowe grzebienie, guziki)
2. żółw szylkretowy - gatunek tropikalnego żółwia morskiego

przymiotnik

(1.1) mający cechy lub zrobiony z szylkretu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyllukowie

lud afrykański zamieszkujący tereny na lewym brzegu Nilu Białego w Sudanie Południowym

Szyllukowie ("Szylluk") – grupa etniczna zamieszkująca tereny na lewym brzegu Nilu Białego w Sudanie Południowym, odłam Nilotów z północnej grupy ludów Luo. W 1993 roku ich liczebność wynosiła ok. 430 tysięcy. Posługują się językiem szylluk z grupy nilo-saharyjskiej.

Szymaniszki – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie brzezińskim, w gminie Brzeziny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Źródła:

Wikipedia

Szymaniuk

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anatol Szymaniuk – polski duchowny prawosławny
Antoni Szymaniuk – polski artysta plastyk
Herman Szymaniuk – białoruski partyzant i działacz komunistyczny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szymankiewicz

Źródła:

SJP.pl

Szymanowski

nazwisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Szymanowa, związany z Szymanowem

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Szymanowski (1938–2001), polski tłumacz z języków włoskiego i francuskiego
Aleksander Marian Korwin-Szymanowski (1913–1987), architekt
Andrzej Bolesław Szymanowski (1938–1995), polski polityk
Alexander Szymanowski (ur. 1988), argentyński piłkarz polskiego pochodzenia
Antoni Jan Szymanowski (ur. 1951), piłkarz (obrońca), reprezentant Polski, brązowy medalista
Antoni Szymanowski (1914–1985), polski historyk, działacz podziemny i redaktor
Ernst Biberstein (1899–1986), urodził się jako Ernst Schzymanowski (Szymanowski), zbrodniarz hitlerowski
Feliks Korwin-Szymanowski (1791–1867), oficer napoleonski, kawaler Legii Honorowej i dyrektor Banku Krajowego
Feliks Maria Mateusz Szymanowski (1875–1943), inżynier, architekt i kapłan mariawicki
Franciszek Korwin-Szymanowski (1930–1988), slawista i tłumacz literatury bułgarskiej
Henryk Mieczysław Szymanowski (ur. 1952), piłkarz polski, reprezentant Polski, mistrz Polski
Hienadź (Genadiusz) Szymanowski (1891–1981), białoruski polityk okresu II RP

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szymany

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szymany – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Grajewo
Szymany – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Wąsosz
Szymany – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo
Szymany – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Szczytno
- Port lotniczy Olsztyn–Mazury – port lotniczy znajdujący się w pobliżu wsi
Szymany – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Dobra
Szymany – dawna gromada w powiecie grajewskim
Szymany – dawna gromada w powiecie szczycieńskim
Szymany – stacja kolejowa w Szymanach w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycienieckim
Szymany – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie lidzkim
Szymany – dawna wieś. Tereny na których leżała znajdują się w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Jazno
Szymany – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Kniahinin

Źródła:

Wikipedia

Szymanów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szymanów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Malczyce
Szymanów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Dobromierz
Szymanów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Wisznia Mała
Szymanów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
Szymanów – osada w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Rozprza
Szymanów – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Ujazd
Szymanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Jasieniec
Szymanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Lipsko
Szymanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria
Szymanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Teresin
Szymanów – część wsi Łubno w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Dynów
Szymanów – część wsi Goździelin w woj. świętokrzyskim, w pow.ostrowieckim, w gminie Bodzechów

Źródła:

Wikipedia

Szymanówka

wieś w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szymanówka – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Ożarów
Szymanówka – wieś w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Oporów
Szymanówka – wieś na Ukrainie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szymaszek

SJP.pl

Szymcio

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Szymon

Źródła:

Wiktionary

Szymczak

nazwisko, np. Mieczysław Szymczak (1927-1985), polski językoznawca

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alicja Szymczak (ur. 1947) – historyk, doktor habilitowany
Andrzej Szymczak (ur. 1948) – piłkarz ręczny, olimpijczyk
Bohdan Szymczak (ur. 1961) - pisarz science fiction
Edward Szymczak (ur. 1948) – trener lekkiej atletyki, specjalista w skoku o tyczce
Henryk Szymczak (lekarz wojskowy) (ur. 1930-2003) – lekarz wojskowy, oficer Marynarki Wojennej, długoletni komendant 7. Szpitala Marynarki Wojennej w Gdańsku
Jacek Szymczak (1974-2015) – reżyser, operator filmowy, fotograf, producent
Jadwiga Szymczak (1929-2010) – ekonomistka, profesor zwyczajny
Jan Szymczak (ur. 1946) – profesor historii, prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego
Józef Szymczak (ur. 1946) – matematyk, doktor nauk technicznych
Krzysztof Szymczak (ur. 1951) – żeglarz, olimpijczyk
Mieczysław Szymczak (1927-1985) – językoznawca, profesor Uniwersytetu Warszawskiego
Paweł Szymczak (ur. 1978) – łucznik, olimpijczyk z Atlanty

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szymczuk

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szymczyk

nazwisko

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szymona

imię męskie

Szymona (hebr. שמעון "Szim'eon" – "Bóg wysłuchał") – imię żeńskie, żeński odpowiednik imienia Szymon, pochodzenia biblijnego. Innym, bardziej rozpowszechnionym w Polsce żeńskim odpowiednikiem imienia Szymon jest Ksymena, zapośredniczona przez język hiszpański.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szymonek

1. zdrobnienie od: Szymon (imię męskie); Szymek, Szymuś;
2. nazwisko

1. zdrobnienie od: Szymon (imię męskie); Szymek, Szymuś;
2. nazwisko

Szymonków (niem. "Simmenau")– wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Wołczyn.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szymonostwo

Szymon z żoną; Szymonowie

Źródła:

SJP.pl

Szymonowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) przest. żona Szymona

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: Szymonowo

forma przymiotnika.

(3.1) ż. lp. od: Szymonowy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Pan|ref=tak., człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska;

(1.2) samiec szympansa (1.1)

Zobacz też: Szympans (film).

Szympans ("Pan") – rodzaj dużych ssaków naczelnych z podrodziny Homininae w obrębie rodziny człowiekowatych (Hominidae). Obejmuje dwa gatunki występujące w Afryce. Rodzaj "Pan" jest najbliżej spokrewniony z rodzajem "Homo". Karol Linneusz w swojej pracy "Systema Naturae" (10. edycja, 1758) zaklasyfikował szympansa w rodzaju "Homo" pod nazwą systematyczną "Homo nocturnus" – nocny człowiek. Dopiero w 1775 Blumenbach wprowadził nazwę "Simia troglodytes".

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szympansi

→ szympans

przymiotnik relacyjny

(1.1) właściwy szympansowi, związany z szympansem, dotyczący szympansa

Patrz:szympans

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szympansica

samica szympansa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. samica szympansa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szymula

(1.1) techn. specjalnie wyprofilowana sztaba przeznaczona do poruszania się po niej lub pod nią pojazdów lub przedmiotów;

(1.2) med. urządzenie do wsparcia lub usztywnienia kończyny albo kręgosłupa

(1.3) inform. wewnętrzne połączenie elektroniczne, po którym transmitowane są dane

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szyna – profil metalowy o przekroju dwuteownika lub zbliżonym
szyna – w medycynie
Szyna DIN – standard (EN 50022, BS 5584) szyny montażowej do montażu modułowej aparatury elektrycznej
trzecia szyna – forma zasilania dolnego pociągów elektrycznych
szynoprzewód – element przewodzący elektrycznie do przekazywania prądu o dużej wartości
szyna wyrównawcza – szyna łącząca urządzenie piorunochronne z urządzeniami w budynku
szyna sterująca – połączenie między jednostką centralną i pamięcią oraz układem wejścia-wyjścia
szyna adresowa – połączenie między jednostką centralną i pamięcią
szyna danych – część magistrali odpowiedzialna za transmisję właściwych danych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szynal

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. gwóźdź

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szynczek

niewielki szynk; knajpka

Źródła:

SJP.pl

Szynczyce

Szynczyce – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Czarnocin.

Liczba mieszkańców we wsi Szynczyce w 2011 roku wynosiła 218.

W latach 1954–1957 wieś była siedzibą władz gromady Szynczyce, po jej zniesieniu w gromadzie Czarnocin.

Źródła:

Wikipedia

Szynd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

szczyt w Beskidzie Śląskim

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. szczyt w Beskidzie Śląskim;

(1.2) geogr. wzniesienie w Górach Bardzkich;

Szyndzielnia (1029 m n.p.m., 1028 m) – szczyt w Paśmie Klimczoka i Szyndzielni w Beskidzie Śląskim, wznoszący się tuż na północ od Klimczoka,

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyndzioł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. gw-pl|Śląsk Cieszyński. gont

Źródła:

Wiktionary

Szyneczka

zdrobnienie od: szynka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: szynka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szynel

długi płaszcz rosyjski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. odzież. wojsk. długi, zimowy płaszcz męski dopasowany do sylwetki, jednorzędowy lub dwurzędowy, wykonany z grubej wełny lub sukna, sięgający do kolan lub niżej, noszony w XIX i na początku XX wieku w carskiej Rosji, początkowo wojskowy, później także cywilny

Szynel (ros. шинель) – zimowy, dopasowany do figury płaszcz, wykonany z grubego sukna lub wełny. Popularny element umundurowania wojskowego i urzędniczego w XIX i XX wieku (zwłaszcza w Rosji).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szynion

1. wysoki czepek kobiecy z białego płótna, noszony w Polsce za panowania Augusta II;
2. dawna fryzura damska z przyprawionych włosów, w szczególności przyprawiany warkocz

Źródła:

SJP.pl

Szynk

przestarzale: piwiarnia, knajpa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. gastr. miejsce sprzedaży i degustacji napojów alkoholowych;

(1.2) przest. gastr. sprzedaż napojów alkoholowych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szynka

mięso wieprzowe (z tylnej części wieprza); wędlina z tego mięsa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin;

Szynszyla

gryzoń z rodziny szynszylowatych o srebrzystoszarej sierści, żyjący gromadnie w Ameryce Południowej, ceniony ze względu na futro; czinczila

rzeczownik, rodzaj żeński

politeistyczny kult religijny w Japonii; sintoizm; shintoizm; szynto; sinto; szinto; szintoizm; shinto

Źródła:

SJP.pl

Szynwaga

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Acipenser nudiventris|Lovetsky|ref=tak., gatunek ryby z rodziny jesiotrowatych, która żyje w dorzeczu Dunaju, Morzu Czarnym, Morzu Azowskim oraz w południowej części Morza Kaspijskiego i w Jeziorze Aralskim;

Szyp ("Acipenser nudiventris, Huso nudiventris") – gatunek ryby z rodziny jesiotrowatych (Acipenseridae).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szypa

typ łopaty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. szeroka łopata służąca do zgarniania piasku, śniegu itp.

forma rzeczownika.

(2.1) D. B. lp. od szyp

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyper

1. dowódca małego statku wodnego
2. właściciel statku rybackiego

wieś w Polsce

Szypliszki (lit. "Šipliškė") – wieś w Polsce położona na Pojezierzu Wschodniosuwalskim (zachodnia część Pojezierza Litewskiego), w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Szypliszki.

Miejscowość jest siedzibą gminy Szypliszki.

Miejscowość od wschodu omija droga ekspresowa S61. Do 2022 roku przebiegała tędy droga krajowa nr 8.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szypot

płycizna rzeki o stosunkowo szybkim prądzie; bystrze

Źródła:

SJP.pl

Szypowice

Szypowice – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Kroczyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Źródła:

Wikipedia

Szypowski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szypr

chypre;
1. kompozycja zapachowa łącząca zapachy drzewne, zwierzęce i kwiatowe;
2. perfumy o takim zapachu

łodyżka, na której osadzony jest owoc lub kwiat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. łodyżka, na której osadzony jest owoc lub kwiat;

Szypułka (ang. "pedicel, pedicle", łac. "pedicellus, pedunculus") – u roślin nieulistniona część pędu, na której wyrasta kwiat, a następnie owoc. Przez szypułkę są one zaopatrywane w wodę wraz z solami mineralnymi i substancje organiczne. U części gatunków roślin owoc oddziela się od szypułki po dojrzeniu, u niektórych pozostaje trwale złączony z szypułką.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szypułkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mechaniczny proces oddzielania owocu jadalnego od jego niejadalnej części, np. ogonka

Źródła:

Wiktionary

przymiotnik

Szystowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Grabowiec.

Wieś jest sołectwem w gminie Grabowiec. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 208 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Mikołaja w Grabowcu.

Źródła:

Wikipedia

Szysz

nazwisko

Szysz ( Шиш) – rzeka w Rosji w obwodzie omskim, prawy dopływ Irtyszu. Ma długość 378 km i powierzchnię zlewni 5270 km².

Przy ujściu Szyszu do Irtyszu położona jest wieś Ustʹ-Szysz. Słownik encyklopedyczny Brockhausa i Efrona z lat 1890 - 1907 podaje, że osadnictwo w dolnym biegu rzeki rozpoczęło się niedługo przed powstaniem publikacji.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szyszak

1. rodzaj hełmu rycerskiego;
2. ptak afrykański; turak; chełmiak; bananojad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) średniowieczny hełm zakończony stożkiem na górze;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szyszak – rodzaj hełmu
szyszak – gatunek ptaka z rodziny turakowatych
Szyszak – zespół muzyczny pochodzący z Karkonoszy, grający folk, neofolk, poezję śpiewaną

→ szyszka

Patrz:szyszka

Źródła:

SJP.pl

Szyszkowiec

1. rodzaj jaszczurek z rodziny szyszkowcowatych;
2. rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mykol. nazwa systematyczna|Strobilomyces|Berk.|ref=tak., rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych o kapeluszu pokrytym grubymi i odstającymi łuskami

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szyszkowiec – jaszczurka z rodzaju Cordylus lub ogólnie o przedstawicielu rodziny szyszkowcowatych (Cordylidae), w szczególności:
- szyszkowiec zwyczajny
- szyszkowiec olbrzymi
- szyszkowiec karryjski
- szyszkowiec tropikalny
szyszkowiec (Strobilomyces) – rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych
Szyszkowiec – wieś w województwie pomorskim w powiecie chojnickim, w gminie Czersk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyszkowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Szyszkowski – polski aktor filmowy, telewizyjny i teatralny, scenarzysta oraz lektor
Bohdan Szyszkowski – polski chemik
Bolesław Szyszkowski – polski działacz robotniczy
Hilary (właśc. Eduard Szyszkowski) – prawosławny biskup
Jakub Szyszkowski – polski lekkoatleta
Jan Szyszkowski – pułkownik piechoty Wojska Polskiego
Jerzy Wojtczak-Szyszkowski – polski filolog klasyczny, latynista
Marcin Szyszkowski – rzymskokatolicki biskup, książę siewierski
Mikołaj Szyszkowski – rzymskokatolicki biskup, książę warmiński
Mikołaj Szyszkowski – podkomorzy wieluński, sędzia ziemski wieluński, sekretarz królewski
Piotr Szyszkowski – polski szlachcic, poseł na Sejm, urzędnik staropolski
Stanisław Szyszkowski – polski polityk, rolnik, poseł na Sejm

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szyszkowy

→ szyszka

Patrz:szyszka

Źródła:

SJP.pl

Szyszkówka

rodzaj grzybów z rodziny obrzękowcowatych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szyszkówka – rodzaj grzybów
Szyszkówka – część wsi Klonowo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Lubiewo
Szyszkówka – część wsi Kąclowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Grybów
Szyszkówka – część wsi Maszkowice w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko
Szyszkówka – część wsi Spytkowice w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Spytkowice
Szyszka, Szyszki, Szyszkowa, Szyszków

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

1. łączyć nićmi jakiś materiał; wytwarzać coś poprzez zszywanie;
2. przelatywać; przeszywać powietrze; pędzić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) kraw. wykonywać odzież, ubrania, także wyszycie, haft na czymś

(1.2) łączyć brzegi czegoś (np. tkaniny, skóry) za pomocą igły i nici

(1.3) daw. nadawać szybki lot przebijający (przeszywający) powietrze

(1.4) przest. pokrywać, poszywać czymś jakąś powierzchnię

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyłak

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Szyłele

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu tauroskim.

Szyłele (lit. "Šilalė") – miasto na zachodzie Litwy, położone w okręgu tauroskim, 30 km na północ od Taurogów. 6 tys. mieszkańców (2007). Nazwa miasta pochodzi od litewskiego słowa lasek[].

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szyłka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowej Syberii, płynąca przez Kraj Zabajkalski w Rosji;

(1.2) geogr. miasto w Rosji w Kraju Zabajkalskim, położone nad rzeką Szyłką (1.1);

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szyłka – rzeka w Rosji
Szyłka – miasto w Rosji w Kraju Zabajkalskim
ZSU-23-4 Szyłka – samobieżny artyleryjski zestaw przeciwlotniczy

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szyłokarczma

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) łow. jeleń lub kozioł sarny o porożu z sześcioma odnogami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) hist. srebrna moneta o wartości 6 groszy bita w Polsce i na Litwie w XVI–XVIII w.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

szóstak – moneta srebrna, bita w Polsce i na Litwie w latach 1528–1765.
Szóstak – jezioro na Poj. Mazurskim (Szostak, Orzechowskie, Sonntag See)
Szóstak – kolonia w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Pietrowice Wielkie
Szóstak – osada w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Pietrowice Wielkie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szósteczka

zdrobnienie od: szóstka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szóstka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szóstka

1. cyfra oznaczająca liczbę 6;
2. grupa sześciu osób lub przedmiotów;
3. potocznie o czymś, co oznaczone jest liczbą 6;
4. szkolna ocena celująca;
5. szóstka Weidera - zestaw sześciu ćwiczeń na mięśnie brzucha; A6W, a6w

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa cyfry 6

(1.2) eduk. uczn. ocena w szkole, zazwyczaj najwyższa z dostępnych

(1.3) pot. anat. stomat. ząb trzonowy, pomiędzy przedtrzonowcem a innym trzonowcem

(1.4) pot. to, co ma numer 6, jest oznaczone liczbą 6, np. dom, autobus, bieg (w skrzyni biegów)

(1.5) harc. podstawowa jednostka w gromadzie zuchowej licząca sobie zwyczajowo sześć osób

(1.6) daw. pot. dziesięć centów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

6 – cyfra i liczba
TV6 – polska stacja telewizyjna
szóstka – oznaczenie zębu przedtrzonowego człowieka
szóstka – gra bilardowa
Szóstka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim
Szóstka – dawna gmina wiejska na Lubelszczyźnie
Szóstka – dawna gromada w pow. radzyńskim
Szóstka w Lotto – trafienie wszystkich typowanych liczb
Szóstka – karta do gry
Szóstka – polski serial telewizyjny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szóstkowicz

potocznie: uczeń o celujących ocenach

Źródła:

SJP.pl

Szóstkowiczka

→ szóstkowicz

Patrz:szóstkowicz

Źródła:

SJP.pl

Szóstkowy

→ szóstka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) harc. zuch wybrany spośród szóstki, który jej przewodniczy, składa meldunki oraz odpowiada za jej pracę

przymiotnik

należący do szóstej ligi

Źródła:

SJP.pl

Szósty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 6

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 6

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) dzień miesiąca po piątym

SJP.pl
Wiktionary

Szłapak

koń chodzący szłapią

Źródła:

SJP.pl

Szłapać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przest. pomału iść powłócząc, szurając nogami

(1.2) daw. o koniu idącym powoli, ociężale; także jechać konno w ten sposób

Źródła:

Wiktionary

Szłapcug

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żart. chodzenie pieszo