Te

fonetyczna nazwa litery T

zaimek przymiotny

(1.1) nmos. lm. od: ta, to

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) nazwa litery t / T

(2.2) filoz. rel. taoistyczna wewnętrzna natura przedmiotu, istota tej rzeczy, jej przeznaczenie, zdatność;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Te – symbolem chemicznym pierwiastka Tellur
De (Te) – pojęcie taoistyczne
Trzecia Era – W dziełach J.R.R. Tolkiena, Trzecia Era – fikcyjny okres w dziejach Śródziemia.
TE – Type Enforcement
Te (łac. – ciebie) – zobacz: Te Deum
Tydzień Ewangelizacyjny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. zwykle drużyna sportowa, niekiedy inny zespół

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Team – słowacki zespół rockowy założony w 1980 roku
Team – debiutancki album zespołu Team, wydany w 1988 roku
„Team” – trzeci singel nowozelandzkiej piosenkarki Lorde

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

aminokwas niebiałkowy, pochodna glutaminy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teaser

[czytaj: tizer]
1. fragmenty filmu, programu, gry komputerowej itp. emitowane jako zapowiedź; trailer, zwiastun;
2. krótka scenka poprzedzająca czołówkę filmu;
3. środowiskowo: reklama nieujawniająca firmy ani produktu, mająca zaciekawić odbiorcę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reklama mająca na celu jedynie wzbudzenie zainteresowania;

1. instytucja, organizacja zajmująca się wystawianiem utworów scenicznych; też: zespół ludzi pracujących w tej instytucji;
2. budynek, pomieszczenie przystosowane do wystawiania utworów scenicznych;
3. twórczość sceniczna danego autora, kraju, narodu, danej epoki;
4. wystawiane przedstawienie lub przedstawienia;
5. miejsce jakichś wydarzeń.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teatr. dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu);

(1.2) teatr. instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji

(1.3) archit. budynek teatru (1.2);

(1.4) przen. sytuacja, w której ludzie zachowują się w dziwny, niespotykany, niecodzienny sposób

Teatr – rodzaj sztuki widowiskowej, w której aktor lub grupa aktorów na żywo przedstawia sztukę dla zgromadzonej publiczności. Terminem teatr określa się też sam spektakl teatralny lub budynek, w którym odgrywane jest przedstawienie.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teatr.

skrót od: teatralny, teatralnie, teatralność, teatrologia, teatrologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

Źródła:

SJP.pl

Teatralia

Patrz:teatrofil

Źródła:

SJP.pl

Teatrolog

specjalista w zakresie wiedzy o teatrze; teatroznawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie teatrologi

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teatrologia

nauka o teatrze; teatroznawstwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kierunek studiów obejmujący wiedzę o teatrze

Teatrologia – nauka o teatrze, zapoczątkowana na początku XX wieku przez niemieckiego badacza Maxa Hermanna, jako osobna dziedzina studiów powstała pod wpływem zmian w teatrze, związanych z Wielką Reformą Teatru i haseł wzywających do „reteatralizacji” teatru. Działania te potrzebowały wsparcia teoretycznego w procesie odnawiania i ponownego definiowania sztuki teatralnej, wzmacniania autonomii teatru od innych dziedzin sztuki.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teatrologiczny

1. dotyczący nauki o teatrze; teatroznawczy;
2. dotyczący wydziału, kierunku teatrologii

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z teatrologią, dotyczący teatrologii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teatrolożka

→ teatrolog

Patrz:teatrolog

zdrobnienie od: teatr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: teatr

(1.2) przedstawienie lalkowe dla dzieci

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teatyn

członek zakonu opartego na regule św. Augustyna; teatyni - nazwa tego zakonu (założonego w XVI w. we Włoszech)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z katolickiego zgromadzenia opartego na regule św. Augustyna, założonego w XVI w. we włoskim Chieti;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teatynka

Tebaidzki

→ Tebaida

Patrz:Tebaida

Źródła:

SJP.pl

Tebaina

związek organiczny, alkaloid występujący w opium

Tebaina – organiczny związek chemiczny, eter dimetylowy morfiny, alkaloid znajdujący się w opium w ilości około 1%.

W stanie czystym jest białą substancją stałą, nierozpuszczalną w wodzie, rozpuszczalną w eterze i alkoholu. Wykazuje słabe działanie narkotyczne, w przeciwieństwie do innych opiatów bardziej stymulujące niż depresyjne. Nie ma szerszego zastosowania w medycynie, lecz jest wykorzystywana do otrzymywania innych opioidów, m.in. kodeiny, buprenorfiny, etorfiny i naloksonu.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

klapa z półtwardej skóry, będąca częścią siodła, dająca oparcie dla kolan jeźdźca; tabenka, tybinka, tebinka

Źródła:

SJP.pl

Tebenki

dawniej: frędzle i ozdoby skórzane wiszące u siodła; tebinki, tabenki, tybinki

Źródła:

SJP.pl

Teberda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rosji, w północnej części Wielkiego Kaukazu, lewy dopływ Kubania;

Teberda ( Теберда) – miasto w Rosji, na północnych stokach Wielkiego Kaukazu, nad rzeką Teberdą (dopływem Kubania) w Karaczajo-Czerkiesji. Uzdrowisko, miejscowość wypoczynkowa i ważne centrum turystki górskiej. Centrum miejscowości leży na wysokości 1280 m n.p.m. Liczy około 8,65 tys. mieszkańców (2019).

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Teberdyński

przymiotnik relacyjny

miasto w Iranie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północno-zachodnim Iranie;

Tebriz ( ‏تبریز‎, "Tabriz") – miasto w północno-zachodnim Iranie, nad rzeką Talche Rud (uchodzi do jeziora Urmia). Stolica ostanu Azerbejdżan Wschodni. Jest zamieszkane przez 1,4 mln ludzi.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, metalowy, włókienniczy, skórzany, chemiczny, drzewny, szklarski oraz spożywczy.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tebryski

przymiotnik od: Tebriz (miasto w Iranie); tebriski

Źródła:

SJP.pl

Teby

1. starożytne miasto-państwo w Górnym Egipcie;
2. miasto w Grecji

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto w Górnym Egipcie, położone nad Nilem;

(1.2) geogr. miasto w Grecji, w Beocji;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Teby – starożytne miasto w Egipcie
Thebae in Thebaide – historyczna diecezja w Egipcie, a następnie tytularna stolica biskupia w Kościele rzymskokatolickim
Teby – miasto w Grecji
Teby – gmina w Grecji
(Tebe di Grecia) – historyczna diecezja w Grecji (Tesalia), a następnie tytularna stolica arcybiskupia w Kościele katolickim
– historyczna diecezja w Grecji (Ftiotyda, Tesalia), a następnie tytularna stolica biskupia w Kościele katolickim

→ technicyzm

Patrz:technicyzm

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pracownica średniego szczebla z wykształceniem technicznym

Patrz:technik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Technicznie

przysłówek sposobu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest techniczne; cecha tych, którzy są techniczni

Źródła:

Wiktionary

Techniczny

dotyczący techniki

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do techniki, związany z techniką

(1.2) dotyczący techniki wykonywania jakichś czynności lub sposobu realizacji czegoś

(1.3) taki, którego znaczenie mówiący chce pomniejszyć

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Technik

specjalista w danej dziedzinie techniki; absolwent technikum; osoba o średnim wykształceniu technicznym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik średniego szczebla z wykształceniem technicznym

(1.2) ten, kto osiągnął znaczną biegłość, sprawność w wykonywaniu czegoś

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: technika

Technik (gr. "technikos" – „kunsztowny”) – tytuł zawodowy, specjalista w zakresie odpowiedniej dziedziny wiedzy technicznej, mający zwykle średnie zawodowe wykształcenie.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Technika

1. sposób wykonywania prac w jakiejś dziedzinie; metoda;
2. całokształt środków i czynności wchodzących w zakres działalności ludzkiej związanej z wytwarzaniem dóbr materialnych, a także reguły posługiwania się nimi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sposób wytwarzania, produkcji

(1.2) sposób wykonania jakiejś czynności

(1.3) dziedzina działalności, obejmująca wytwarzanie zjawisk i przedmiotów nie występujących naturalnie w przyrodzie;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: technik

(2.2) M., B. i W. lm. od: technikum

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Technikalia

kwestie techniczne dotyczące jakiegoś zagadnienia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kwestie techniczne związane z jakimś zagadnieniem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Technikalny

→ technikum

Patrz:technikum

Źródła:

SJP.pl

Technikolor

system produkcji filmu kolorowego; technicolor

Źródła:

SJP.pl

Technikum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) eduk. średnia szkoła zawodowa

(1.2) eduk. przest. politechnika

Źródła:

SJP.pl

Technofobka

kobieta odczuwająca lęk przed nowoczesnymi technologiami, niechęć do nowinek technicznych

Źródła:

SJP.pl

Technoglobalizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

forma ustroju państwowego oparta na przekonaniu, iż postęp techniczny rozwiąże wszelkie konflikty i problemy społeczne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy;

(1.2) polit. państwo, w którym panuje ustrój technokratyczny

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Technokracja (polityka) – ustrój państwowy oparty na rządach specjalistów
Ruch Technokratyczny – ruch społeczny zapoczątkowany w USA w latach 20.
Technokracja (Mag: Wstąpienie) – organizacja w grze fabularnej Mag: Wstąpienie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

skrót od: technologia, technologiczny

Źródła:

SJP.pl

Technolog

specjalista w zakresie technologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie technologii – procesu wytwarzania, obróbki, uprawy lub hodowli czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) specjalistka w zakresie technologii – procesu wytwarzania, obróbki, uprawy lub hodowli czegoś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Technologia

1. metoda przygotowania i prowadzenia procesu produkcyjnego lub przetwórczego;
2. proces techniczny z zastosowaniem takiej metody;
3. dziedzina nauk technicznych zajmująca się badaniem metod produkcji lub przetwarzania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś

SJP.pl
Wiktionary

Technolożka

→ technolog

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. specjalistka w zakresie technologii, specjalistka od procesu tworzenia czegoś lub obróbki jakiegoś surowca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) okręg, skupiający ośrodki działające w zakresie rozwoju najnowszej techniki, m.in. parki technologiczne i parki naukowe;

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Technopolis

rzeczownik, rodzaj nijaki

1. sfera działalności człowieka polegająca na rozprzestrzenieniu w środowisku naturalnym środków technicznych;
2. obszar objęty taką działalnością

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

technosfera – ingerencja człowieka w przyrodę lub obszar dotknięty taką działalnością
TechnoSphere – internetowe środowisko wirtualne

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Technostres

Technostres (także: stres cyfrowy) – negatywna reakcja psychologiczna wynikająca z interakcji między ludźmi a wprowadzaniem nowych technologii. Podczas gdy ergonomia bada fizyczne reakcje człowieka na maszyny oraz jego dostosowanie do nich, technostres wynika ze zmian w zachowaniach, które są wywołane użytkowaniem nowoczesnych technologii, zarówno w środowisku pracy, jak i domowym.

Źródła:

Wikipedia

Technostruktura

grupa społeczna składająca się ze skupiających całą władzę ekonomiczną najemnych dyrektorów wielkich korporacji i urzędników administracji państwowej wysokiego szczebla

Technostruktura – struktura organizacyjna, w której pracownicy starają się tworzyć standardy pracy, przestrzegają ich wykonywania, zajmują się utrzymywaniem systemów informacyjnych na określonym poziomie itp., a także dążą do standaryzacji, jednoznacznego określenia norm pracy. Jeśli uda się ustandaryzować normy pracy w organizacji, powstaje wówczas biurokracja maszynowa.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

(1.1) prostokątna torba z uchwytem

(1.2) okładka z papieru, tektury lub tworzywa sztucznego służąca do przetrzymywania akt, dokumentów, nut, rysunków itp.

(1.3) dokumenty przechowywane w teczce (1.2)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

teczka – rodzaj torby
teczka papierowa – papierowe opakowanie na dokumenty
Teczka – dramat obyczajowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teczuszka

zdrobnienie od: teczka

Źródła:

SJP.pl

Teczyna

tek, teak;
1. rodzaj drzew z rodziny jasnotowatych; drzewo tekowe;
2. drewno tekowe

Teczyna, drzewo tekowe ("Tectona" L.f.) – rodzaj drzew z rodziny jasnotowatych. Należą do niego trzy gatunki występujące naturalnie w południowej i południowo-wschodniej Azji, gdzie tworzą rozległe lasy monsunowe. Ich siedliskiem są obszary położone na rzędnych do 900 m n.p.m.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ted

imię męskie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ted (film)
Ted (linia lotnicza)
TED (konferencja)
TED Notepad
Ted (procesor tekstu)
Ted (muzyk)
MOS Technology TED
Ted Mosby

Tedzoński

→ Tedzon

Patrz:Tedzon

Źródła:

SJP.pl

Tedżen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowym Turkmenistanie, w wilajecie achalskim;

Na tę stronę wskazuje „Tejen”. Zobacz też: rzeka Tejen.

Tedżen ( Tejen) – miasto w południowym Turkmenistanie, w wilajecie achalskim, na pustyni Kara-kum, nad rzeką Tejen, na wysokości 161 m n.p.m., siedziba etrapu. W 2022 roku liczyło ok. 67,5 tys. mieszkańców.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tedżeński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tedżenem, dotyczący Tedżenu

Źródła:

Wiktionary

Tee

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

(1.1) bot. pot. nazwa systematyczna|Eragrostis tef|ref=tak., miłka abisyńska

(1.2) spoż. mąka z ziaren teffu (1.1)

Źródła:

Źródła:

SJP.pl

Tefl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) eduk. nauczanie języka angielskiego jako języka obcego;

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Teflon

politetrafluoroetylen - tworzywo syntetyczne o niskiej przyczepności i bardzo wysokiej odporności termicznej, stosowane np. przy produkcji smarów i naczyń kuchennych

ogół materiałów i skał piroklastycznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. materiał osadzony na gruncie będący produktem erupcji wulkanicznej, złożony z materiału piroklastycznego – popiołu wulkanicznego, piasku wulkanicznego, lapilli, a niekiedy bomb wulkanicznych;

(1.2) geol. formacja geologiczna z tefry (1.1)

Tefra – utwór złożony z materiału piroklastycznego, będącego produktem erupcji wulkanicznej. Jest to zbiorcze określenie piroklastycznych utworów zlityfikowanych, czyli skał piroklastycznych, jak i niezlityfikowanych.

Tefra może składać się z samego popiołu wulkanicznego, jak też zawierać domieszki grubszych frakcji piroklastycznych: piasku wulkanicznego, lapilli, a nawet bomb wulkanicznych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tefryt

wylewna skała magmowa

Tefryt – wylewna skała magmowa o wyglądzie bazaltu, występująca wśród młodych i współczesnych law. Składa się głównie z plagioklazu, nefelinu, piroksenu i amfibolu.

Wiktionary

Tegoroczny

przymiotnik

(1.1) dotyczący bieżącego roku

Źródła:

Wiktionary

Tegu

miasto w Korei Południowej

Źródła:

SJP.pl

Tegucigalpa

[czytaj: tegus-igalpa] stolica Hondurasu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) adm. jednostka podziału administracyjnego w Indiach lub Pakistanie, wchodząca w skład dystryktu;

Tehsil albo taluk (urdu: تحصیل) – jednostka podziału administracyjnego w Pakistanie. Tehsil jest drugim w kolejności (od najniższego), szczeblem administracji w Pakistanie. Każdy tehsil jest częścią większego okręgu – dystryktu (zila, zilah; urdu: ضلع). Każdy tehsil jest podzielony na kilka rad związkowych (union councils).

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Teichoskopia

relacja o wypadkach rozgrywających się właśnie poza sceną, rozwijana przez postać dramatu obserwującą je bezpośrednio

Teichoskopia – z gr. widzenie z murów (poprzez ścianę) – określenie sceny z III księgi "Iliady" Homera (w której Helena opisuje Priamowi widzianych przez nią z murów Troi bohaterów i wodzów achajskich) i podobnych przedstawień w późniejszych utworach dramatycznych.

wiara w istnienie Boga

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wiara w jednego Boga transcendentnego, osobowego stwórcę świata, stale wpływającego na jego losy;

Teizm (gr. θεoς „bóg”) – wiara w istnienie Boga, bogów lub bogiń, którzy są osobami ingerującymi w losy świata, lub jest on ich dziełem, czuwającymi nad biegiem wydarzeń lub podtrzymującymi świat w istnieniu; pogląd filozoficzno-religijny głoszący, że tacy bogowie istnieją; wiara w Boga lub bogów bez odrzucania objawienia, co jest charakterystyczne dla deizmu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tej

zaimek pełniący w zdaniu różne funkcje

zaimek osobowy

(1.1) reg. pozn. W. ty (charakterystyczna forma zwrotu do znajomych)

(1.2) forma zaimka. → ta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

1. duża teczka;
2. urząd ministra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od: teczka

(1.2) szt. zbiór prac jednego artysty lub wielu artystów na jeden temat

(1.3) druk. zbiór dokumentów i maszynopisów czekających na wydanie

(1.4) polit. publ. stanowisko ministra mającego pod sobą departament lub premiera

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

teka (theca) – różne struktury anatomiczne przypominające puszkę, z greckiego θήκη – 'schowek', 'grób', 'skład', przy czym w literaturze biologicznej słowo theca uznaje się za nowołacińskie, znacznie ...
teka – wydawnictwo o charakterze zbioru, np. Teka Melpomeny, Teka Stańczyka, czasem czasopismo naukowe, np. Teka Komisji Historycznej;
Teka – Grupa Teka, międzynarodowe przedsiębiorstwo specjalizujące się w produkcji i dystrybucji wyposażenia kuchennego;
Teka – właściwie Tomasz Kucharski, polski muzyk;
– hiszpańska drużyna kolarska.

(1.1) związany z Tekińcami, dotyczący Tekińców

Źródła:

Wiktionary

Tekke

w islamie budynek będący siedzibą muzułmańskiego bractwa religijnego; zawija

Źródła:

SJP.pl

Tekla

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

prymitywny gad przypominający krokodyla, wymarły w późnym triasie

Źródła:

SJP.pl

Tekodontozaur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Thecodontosaurus|Morris|ref=tak., rodzaj prozauropoda z rodziny tekodontozaurów;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju tekodontozaurów (1.1)

Tekodontozaur ("Thecodontosaurus") – rodzaj dinozaura będącego jednym z najbardziej bazalnych znanych przedstawicieli kladu Sauropodomorpha. Żył w późnym triasie (ok. 218–207 mln lat temu) na terenach Europy. Długość ciała ok. 2 m, masa ok. 40 kg. Jego szczątki znaleziono w Wielkiej Brytanii.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tekodonty

prymitywny gad przypominający krokodyla, wymarły w późnym triasie

(1.1) odzież. spodnie z teksasu

SJP.pl

Tekst

ciąg zapisanych słów i zdań tworzących pewną całość

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść

(1.2) muz. słowa towarzyszące muzyce w ramach piosenki lub pieśni, zwykle śpiewane

(1.3) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota: stopień czcionki odpowiadający dwudziestu punktom (7,518 mm)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

tekst w teorii literatury – wypowiedź stanowiąca zamkniętą całość z punktu widzenia treści, często utrwalona graficznie.
tekst w tekstologii – utrwalony (najczęściej w postaci pisemnej) ciąg znaków językowych, przyjmowany jako niezmienny i niemogący podlegać przemianom w procesie komunikacji językowej.
tekst w semiotyce – każdy wytwór kultury (tekst kultury) stanowiący całość uporządkowaną według określonych reguł, np. dzieło sztuki, ubiór, zachowanie realizujące jakiś utrwalony wzorzec kulturowy.
tekst w językoznawstwie strukturalistycznym – przedmiot konkretny służący do przekazywania informacji na bazie rozumianego abstrakcyjnie języka; także fizyczny wytwór sytuacji komunikacyjnej.
tekst w muzyce – słowa utworu muzycznego, np. piosenki lub arii.
tekst spójny – koherentna (np. pod względem semantycznym lub formalnym) struktura języka naturalnego.
Text - spółka akcyjna notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.
tekst prawny
tekst jednolity
tekst jawny
tekst poboczny dramatu
tekst autentyczny

Tekstologia

1. dział nauki o literaturze, dążący do stwierdzenia pochodzenia danego tekstu, ustalenia autora oraz czasu powstania;
2. krytyczne opracowanie tekstu literackiego

Tekstologia (łac. "textus" + gr. "-logía" – „nauka o tekście”) – pomocniczy dział nauki o literaturze zajmujący się zagadnieniami związanymi z badaniem i opisem tekstów konkretnych dzieł literackich pod kątem ustalania ich autentyczności, zmian wprowadzanych świadomie przez autora w procesie twórczym, zmian wprowadzanych bez jego wiedzy na skutek niezamierzonych błędów wydawniczych lub też świadomie przez użytkowników rękopisu lub maszynopisu.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tekstotwórczy

1. tworzący tekst;
2. czynnik tekstotwórczy - czynnik łączący składniki w spójną całość

Źródła:

SJP.pl

Tekstować

potocznie: pisać SMS-a; esemesować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) neol. pot. wysyłać wiadomości elektroniczne w postaci tekstu

(1.2) muz. dodawać tekst do utworu instrumentalnego lub wykonywanego wcześniej jako wokaliza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tekstowość

cecha czegoś, co ma postać tekstu

Źródła:

SJP.pl

Tekstowy

przymiotnik

1. najstarsza odmiana drukarskiego pisma gotyckiego;
2. budowa wewnętrzna skały pod względem rozmieszczenia w niej składników mineralnych i stopnia wypełnienia przestrzeni skalnej przez te składniki;
3. siatka pęknięć na wyrobach z ceramiki;
4. w informatyce: powierzchnia ścian trójwymiarowych obiektów graficznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. geol. struktura wewnętrzna czegoś, rozpatrywana w odniesieniu do charakterystyki i ułożenia składników; ;

(1.2) inform. powierzchnia ścian trójwymiarowych obiektów graficznych;

(1.3) druk. najstarszy krój drukarskiego pisma gotyckiego;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

tekstura gotycka (pismo)
tekstura krystaliczna (krystalografia)
tekstura planarna (krystalografia)
tekstura proceduralna (grafika komputerowa)
tekstura skały
tekstura żywności
teksturowanie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teksturalny

→ tekstura; teksturowy

Źródła:

SJP.pl

Teksturat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. półprodukt spożywczy z surowców roślinnych (ziaren soi, grochu itp.) w procesie teksturacji, po której otrzymują fakturę podobną do mięsa

Źródła:

Wiktionary

Teksturowy

→ tekstura; teksturalny

Źródła:

SJP.pl

Tekstylia

wyroby włókiennicze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) materiały włókiennicze

Źródła:

Wiktionary

Tektoniczny

1. → tektonika;
2. rów tektoniczny - wąskie, podłużne zapadlisko w skorupie ziemskiej

przymiotnik

(1.1) geol. związany z tektoniką, odnoszący się do tektoniki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tektonik

specjalista w dziedzinie tektoniki

Tektonik ("Graueria vittata") – gatunek małego ptaka z rodziny trzciniaków (Acrocephalidae), zamieszkujący Afrykę Subsaharyjską. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tektonika

specjalista w dziedzinie tektoniki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. nauka o budowie skorupy ziemskiej oraz o procesach wpływających na nią,

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

tektonika − nauka o budowie skorupy ziemskiej oraz o procesach wpływających na nią
tektonika − sposób spiętrzenia mas w architekturze

Tekturkowy

→ tekturka

podpora architektoniczna będąca posągiem muskularnego mężczyzny dźwigającego na ramionach lub na głowie element architektoniczny, np. balkon; atlant; atlas

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Telamon – w mitologii greckiej syn Ajakosa, ojciec Ajasa Wielkiego
telamon (atlant) – podpora w formie posągu mężczyzny dźwigającego element architektoniczny (np. balkon, belkowanie, gzyms)
telamon – tarcza macedońskiego falangisty
Telamon – planetoida o numerze katalogowym 1749
bitwa pod Telamonem – bitwa pomiędzy starożytnym Rzymem i Celtami

Źródła:

SJP.pl

Teleanaliza

określanie składu chemicznego obiektów niedostępnych bezpośredniej analizie

Źródła:

SJP.pl

Teleangiektazja

grupa trwale rozszerzonych włosowatych naczyń krwionośnych

Teleangiektazje – objaw polegający na obecności poszerzonych drobnych naczyń krwionośnych. W języku potocznym oznacza „pajączki naczyniowe”.

Termin „teleangiektazje” odnosi się do każdego naczynia (tętniczki, żyłki czy naczynia włosowatego) leżącego bezpośrednio pod skórą i przez nią prześwitującego, przyjmującego barwę czerwonawą (w przypadku unaczynienia tętniczego) lub sinoniebieskawą (w przypadku unaczynienia żylnego).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

[czytaj: telebim] duży ekran dla licznej widowni, wykorzystywany najczęściej do przekazu bezpośredniej relacji z koncertu, meczu itp.; telebim, tele-beam

Źródła:

SJP.pl

Telebim

duży ekran dla licznej widowni, wykorzystywany najczęściej do przekazu bezpośredniej relacji z koncertu, meczu itp.; telebeam, tele-beam

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

dział telekomunikacji obejmujący przekazywanie informacji pod postacią danych między urządzeniami służącymi do ich przetwarzania; transmisja danych

Teledacja (również transmisja danych) – system przesyłania danych między urządzeniami je przetwarzającymi, np. komputerami pracującymi w sieci. Również dział telekomunikacji zajmujący się tą tematyką.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

SJP.pl

Teledyktafon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektron. dyktafon do dyktowania na odległość za pośrednictwem sieci telefonicznej

Źródła:

Wiktionary

Teledyktafonowy

→ teledyktafon

Patrz:teledyktafon

Źródła:

SJP.pl

Teledysk

ilustracja filmowa piosenki; klip, wideoklip, clip

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. film. film ilustrujący pojedynczy utwór muzyczny

Teledysk (również wideoklip) – forma sztuki filmowej w połączeniu z utworem muzycznym, inspirowana filmem reklamowym. Z reguły fabuła teledysku nawiązuje do tematu utworu. Rozpowszechniony od początku lat 80., m.in. za sprawą amerykańskiej telewizji muzycznej MTV.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teledyskowy

→ teledysk

przymiotnik

(1.1) dotyczący teleelektryki

Źródła:

Wiktionary

Teleelektryka

Źródła:

Wikipedia

Teleenergetyczny

przeznaczony do przesyłania energii na odległość

Źródła:

SJP.pl

Teleewangelista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

Teleferie

Teleferie – telewizyjny blok programowy dla młodych widzów, emitowany w TVP1 w okresie ferii zimowych, Wielkanocy i wakacji letnich.

Programy te – emitowane w ciągu tygodnia, w godzinach porannych o ok. 9:00 oraz popołudniowych o ok. godz. 16:00 – były często „letnią wersją” stałych programów z okresu roku szkolnego, takich jak „Tik-Tak” czy „Latający Holender” lub „Teleranek”. Towarzyszył im serial lub film.

Źródła:

Wikipedia

Telefon

urządzenie, które służy do prowadzenia rozmów na odległość

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) telekom. techn. aparat umożliwiający prowadzenie rozmów;

(1.2) telekom. połączenie wykonane za pomocą telefonu (1.1)

Telefoniera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mebl. mebel będący połączeniem stolika i krzesła, fotela lub sofki, pierwotnie przeznaczony do odbywania rozmów telefonicznych

Źródła:

Wiktionary

Telefonik

zdrobnienie od: telefon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od telefon

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telefonista

1. pracownik obsługujący centralę telefoniczną;
2. żołnierz zajmujący się obsługą wojskowej linii telefonicznej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) urz. osoba obsługująca centralę telefoniczną

(1.2) wojsk. żołnierz obsługujący wojskową linię telefoniczną

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telefonistka

kobieta obsługująca centralę telefoniczną

SJP.pl
Wiktionary

Telefonizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. stelefonizować)

(1.1) umożliwiać gdzieś korzystanie z telefonii poprzez zainstalowanie sieci telefonicznej lub urządzeń telefonicznych

Źródła:

Wiktionary

Telefonogram

rodzaj wiadomości tekstowej przesyłanej za pośrednictwem telefonu

telefoto;
1. przekazywanie na odległość nieruchomych obrazów za pomocą fototelegrafu; fototelegrafia;
2. fotografia wykonana za pomocą teleobiektywu

Źródła:

SJP.pl

Telega

nazwisko

Telega – wieś w Rumunii, w okręgu Prahova, w gminie Telega. W 2011 roku liczyła 3903 mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telegazeta

tekst odbierany za pomocą telewizora, zawierający aktualizowane co pewien czas wiadomości, reklamy itp.; teletekst

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) telew. teletekst odbierany za pomocą telewizora;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telegazetowy

→ telegazeta

przymiotnik relacyjny

urządzenie do przekazywania informacji tekstowych na odległość za pomocą specjalnego kodu telegraficznego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Wiktionary

Telegrafista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) urz. osoba obsługująca aparat telegraficzny, wysyłający depesze

Źródła:

Wiktionary

Telegrafistka

→ telegrafista

Patrz:telegrafista

Źródła:

SJP.pl

Telegrafować

wysyłać telegram (depeszę); depeszować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) telekom. wysyłać wiadomość przez telegraf

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telegrafowy

→ telegraf

Patrz:telegraf

Źródła:

SJP.pl

1. czcionka komputerowa;
2. komunikator internetowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

dział informatyki zajmujący się teorią i technologią przetwarzania informacji na odległość oraz przesyłania informacji

urządzenie do nadawania filmów ze studia telewizyjnego

Telekino (Telecine) – proces konwersji obrazu z taśmy filmowej na sygnał telewizyjny analogowy (PAL HDTV lub NTSC) bądź cyfrowy. Jest to także nazwa maszyny, służącej temu zadaniu.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telekod

kod bezpieczeństwa stosowany w telefonicznych operacjach bankowych

Źródła:

SJP.pl

Telekom

firma działająca w branży telefonii stacjonarnej, komórkowej, zajmująca się przede wszystkim świadczeniem usług telekomunikacyjnych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

pot. skrót od:
- telekomunikacja
- satelita telekomunikacyjny
w nazwie operatora telekomunikacyjnego:
- Deutsche Telekom
- France Télécom
- Magyar Telekom
- Manx Telecom
- Telekom Austria
- Telecom Italia Mobile
TELECOM PARIS
enhanced Telecom Operations Map

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telekom.

skrót od: telekomunikacja, telekomunikacyjny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

Źródła:

SJP.pl

Telekomunikacja

przekaz dźwięku i obrazu na odległość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. przesyłanie sygnałów dźwiękowych i obrazu na odległość

(1.2) nauk. techn. nauka związana z przekazywaniem sygnałów na odległość

(1.3) dział gospodarki związany z przekazywaniem sygnałów na odległość

Telekomunikacja – dziedzina techniki i nauki, zajmująca się transmisją informacji na odległość przy użyciu środków łączności. Legalna definicja zawarta w polskim prawie telekomunikacyjnym określa telekomunikację jako:

„nadawanie, odbiór lub transmisję informacji, niezależnie od ich rodzaju, za pomocą przewodów, fal radiowych bądź optycznych lub innych środków wykorzystujących energię elektromagnetyczną”.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telekomunikacyjnie

→ telekomunikacyjny

Patrz:telekomunikacyjny

Źródła:

SJP.pl

Telekomunikacyjny

dotyczący telekomunikacji

przymiotnik

(1.1) związany z telekomunikacją, dotyczący telekomunikacji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telekomutacja

Telekonferencyjnie

→ telekonferencyjny

Patrz:telekonferencyjny

Źródła:

SJP.pl

Telekonferencyjny

dotyczący telekonferencji

przymiotnik

(1.1) związany z telekonferencją, dotyczący telekonferencji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telekonkursowy

→ telekonkurs

Patrz:telekonkurs

Źródła:

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Teleman

osoba nałogowo oglądająca telewizję; telemaniak

osoba nałogowo oglądająca telewizję; teleman

Telemaniak (ang. "The Cable Guy") – amerykańska czarna komedia z 1996 roku w reżyserii Bena Stillera.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telemanka

kobieta nałogowo oglądająca telewizję; telemaniaczka

Źródła:

SJP.pl

Telemark

styl lądowania w skokach narciarskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. sposób lądowania w skokach narciarskich, polegający na rozłożeniu rąk na boki i lekkim ugięciem kolan;

(1.2) sport. technika jazdy zjazdowej na nartach polegająca na prowadzeniu pięty na narcie zewnętrznej płasko, natomiast piety na narcie wewnętrznej uniesionej i znajdującej się pod ciałem narciarza z wygiętym kolanem;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Telemark – region administracyjny (fylke) w Norwegii
Telemark – pasmo górskie w Norwegii
telemark – styl lądowania w skokach narciarskich
narciarstwo telemarkowe
Batalion Telemark – norweska zmechanizowana jednostka szybkiego reagowania

SJP.pl

Telematyka

dziedzina techniki zajmująca się wykorzystaniem telekomunikacji w informatyce i informatyki w telekomunikacji; teleinformatyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) inform. telekom. dziedzina wykorzystująca rozwiązania informatyczne i telekomunikacyjne do zbierania danych i zarządzania nimi;

Telematyka – rozwiązania telekomunikacyjne, informatyczne i informacyjne oraz rozwiązania automatycznego sterowania dostosowane do potrzeb obsługiwanych systemów fizycznych – wynikających z ich zadań, infrastruktury, organizacji, procesów utrzymania oraz zarządzania – i zintegrowane z tymi systemami.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telemechanik

specjalista w zakresie telemechaniki

Źródła:

SJP.pl

Telemechanika

specjalista w zakresie telemechaniki

Telemechanika – dziedzina telekomunikacji zajmująca się przesyłaniem sygnałów sterujących na odległość. Telemechanika stanowi zespół urządzeń do zbierania niezbędnych informacji o stanie sieci, które jednocześnie umożliwiają zdalne sterowanie z centrum dyspozytorskiego określonego szczebla. Układy telemechaniki umożliwiają:

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telemedycyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma świadczenia usług medycznych i opieki zdrowotnej; łączy w sobie elementy telekomunikacji, informatyki, medycyny;

Telemedycyna (medycyna na odległość) – forma świadczenia usług medycznych i opieki zdrowotnej łącząca w sobie elementy telekomunikacji, informatyki oraz medycyny. Umożliwia kontakt pacjenta z lekarzem bez konieczności osobistej wizyty w placówce. Pojęcie to obejmuje zdalne konsultacje lekarskie, dostęp do dokumentacji medycznej oraz monitorowanie stanu zdrowia pacjenta na odległość.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Telemedycznie

przysłówek

(1.1) w sposób telemedyczny

Źródła:

Wiktionary

Telemedyczny

1. → telemedycyna;
2. kiosk telemedyczny - stacjonarne stanowisko umożliwiające samodzielne wykonywanie podstawowych badań lekarskich

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z telemedycyną, dotyczący telemedycyny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telemetria

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl

Telenowela

kilkudziesięcio-, a czasem i kilkusetodcinkowy serial telewizyjny o tematyce obyczajowej; opera mydlana, soap opera

rzeczownik, rodzaj żeński

zmierzanie zjawisk w przyrodzie i społeczeństwie do jakiegoś celu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. pogląd filozoficzny, który postuluje obranie celu za główny aspekt analizy rzeczywistości i przebiegu zdarzeń;

Teleologia (gr. "télos" – cel i "logos" – badanie) – teoria porządku celowego i pogląd, że porządek celowy zachodzi aktualnie w danej dziedzinie, zwłaszcza w całej rzeczywistości lub w całej rzeczywistości historycznej; dla tego drugiego znaczenia stosuje się także termin finalizm.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teleologiczny

przymiotnik od: teleologia (np. koncepcja teleologiczna); książ. celowościowy, skierowany ku jakiemuś celowi

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. związany z teleologią, dotyczący teleologii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

→ telepajęczarz

osoba przewidująca przyszłość

Źródła:

SJP.pl

Telepatia

przekazywanie myśli na odległość, bez udziału zmysłów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. rzekoma zdolność do porozumiewania się, przekazując myśli na odległość;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telepatka

→ telepata

Patrz:telepata

Źródła:

SJP.pl

Telepatrzydło

potocznie o telewizorze; telepudło

w fantastyce: urządzenie do przenoszenia w inne miejsce bez zachowania ciągłości istnienia w przestrzeni; teleporter

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sf. urządzenie służące do teleportacji

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

teleportacja
Teleport – konwent fantastyczno-kulturalny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teleportacja

przenoszenie obiektów z jednego miejsca w inne, bez zachowania ciągłości istnienia obiektu w przestrzeni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sf. przemieszczenie się między dwoma punktami przestrzeni bez fizycznego przebywania drogi między nimi;

Teleportacja (z gr. "τῆλε, tele" "odległy" i łac. "portare" "nosić") – hipotetyczny w skali makroskopowej proces przenoszenia obiektów z jednego miejsca w inne, bez zachowania ciągłości istnienia obiektu w przestrzeni. Słowo "teleportacja" zostało po raz pierwszy użyte prawdopodobnie przez Charlesa Forta.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teleportacyjny

→ teleportacja

SJP.pl

Teleprodukcja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) telew. program, film itp. powstały na zamówienie telewizji

Telepyla

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. mityczna kraina Lajstrygonów

Źródła:

Wiktionary

(1.2) techn. urządzenie do telerecordingu (1.1)

Telerecording (znany w USA pod nazwą kinescoping) – metoda zapisu programów telewizyjnych na taśmie filmowej w celu ich zachowania, późniejszego wykorzystania bądź odsprzedaży. Mimo swojej niedoskonałości była to, do czasu wprowadzenia do użytku magnetowidów w roku 1956, jedyna metoda rejestracji programów telewizyjnych.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Telerekording

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. zob. telerecording.

Źródła:

Wiktionary

Telesensacja

potocznie: sensacja telewizyjna

Źródła:

SJP.pl

Telesfor

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

1. przyrząd astronomiczny służący do obserwacji gwiazd, planet, ogólnie: kosmosu
2. amortyzator złożony z dwóch rur, szerszej i węższej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) opt. astr. przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba;

(1.2) pot. techn. element konstrukcyjny, który składa się z rurek wsuwających się jedna w drugą

(1.3) pot. mot. amortyzator teleskopowy

specjalista w dziedzinie teletechniki

Teletechnika – dziedzina techniki, zajmująca się praktycznym zastosowaniem telekomunikacji – dotyczy zagadnień związanych z produkcją, projektowaniem, wykonawstwem i utrzymaniem sieci, urządzeń i systemów teletechnicznych (telekomunikacyjnych).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teletekst

1. system przesyłu informacji w sygnale telewizyjnym, odtwarzanych na ekranie telewizora z dekoderem;
2. tekst odbierany za pomocą telewizora, zawierający aktualizowane co pewien czas wiadomości, reklamy itp.; telegazeta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) telew. system opracowany przez BBC, przeznaczony do przesyłania informacji w formie tekstowej razem z sygnałem telewizyjnym, wymagający specjalnego dekodera w odbiorniku;

rzadko: przenosić w inne miejsce bez zachowania ciągłości istnienia w przestrzeni; teleportować

Źródła:

SJP.pl

Teletubisie

bajkowa postać z popularnego brytyjskiego programu dla najmłodszych dzieci

Teletubisie ( Teletubbies) – brytyjski serial dla dzieci. Był emitowany od 31 marca 1997 do 21 grudnia 2001 na antenie BBC Two i ponownie od 9 listopada 2015 do 12 października 2018 na antenie CBeebies. Został wyprodukowany przez Ragdoll Productions (1997–2001) oraz Darrall MacQueen i DHX Media (2015–2018) na zamówienie BBC. Powstało 365 odcinków w latach 1997–2001 i 120 odcinków w latach 2015–2018. Pomysłodawcami serialu byli Anne Wood i Andrew Davenport.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teletubiś

bajkowa postać z popularnego brytyjskiego programu dla najmłodszych dzieci

Źródła:

SJP.pl

Teleturniej

audycja telewizyjna w formie konkursu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) konkurs odbywający się w studio telewizyjnym

→ teletypista

Patrz:teletypista

Źródła:

SJP.pl

Teleutospor

urządzenie przeznaczone do zdalnego odbioru ruchomego obrazu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego;

Telewizor, również odbiornik telewizyjny (od gr. "tele" „daleko” oraz vīsus „widzenie”, „widok”) – urządzenie elektroniczne pozwalające na odbiór sygnału nadawanego przez telewizyjne stacje nadawcze oraz do przetwarzania ich na obraz odtwarzany na ekranie telewizyjnym.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telewizorek

1. mały telewizor;
2. popularna nazwa koszyczka zanętowego używanego przez wędkarzy

SJP.pl

Telewizyjny

mający związek z telewizją, nadawany w telewizji

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z telewizją

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

zaimek liczebny wskazujący

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. troszeczkę

Źródła:

Wiktionary

Teliga

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Telimena

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Telimena – imię żeńskie
Telimena – postać z poematu Pan Tadeusz Adama Mickiewicza
Telimena – polski dom mody
Telimena – willa w Zakopanem

(1.1) pot. telekonferencja

Źródła:

Wiktionary

Tell

pagórek kryjący w sobie ruiny dawnych pojedynczych budowli lub całych zespołów architektonicznych; tall

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archeol. typ stanowiska archeologicznego w formie ściętego wzgórza utworzonego z nawarstwiających się, wskutek długotrwałego osadnictwa, pozostałości osad ludzkich;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tellur

pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 52, srebrzystobiały półmetal, składnik wielu stopów (symbol Te)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 52; kruchy, srebrzystobiały półmetal o właściwościach trujących;

model Słońca, Ziemi i Księżyca wykorzystywany do celów dydaktycznych

Tellurium – przyrząd będący modelem ruchów Ziemi i Księżyca względem Słońca, służący do pokazywania:

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tellurometr

urządzenie do pomiaru odległości, wykorzystujące promieniowanie elektromagnetyczne

Źródła:

SJP.pl

Tellurowy

→ tellur

przymiotnik relacyjny

sekwencja DNA znajdująca się na końcu chromosomu, niezbędna do utrzymania jego stabilności

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. element strukturalny chromosomu;

(1.2) chem. polimer zdolny do dalszej polimeryzacji;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

telomer – element strukturalny chromosomu zapewniający mu stabilność. Każdy chromosom ma dwa telomery umiejscowione na jego końcach
telomer – w chemii polimerów to zazwyczaj krótki (ale czasami też dłuższy) polimer, posiadający na obu końcach aktywne grupy funkcyjne zdolne do dalszej polimeryzacji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

z greckiego: cel

Telsze

miasto na Litwie

jednostka podziału administracyjnego w Cesarstwie Bizantyjskim

forma zaimka.

(1.1) przest. N. i Ms. m. i n. lp. oraz C. lm. od: ten

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

TEM – Transmission electron microscopy – Elektronowy mikroskop transmisyjny
tem (historia) – bizantyński okręg militarny
TEM – Transverse ElectroMagnetic jeden z rodzaju modów – rozkładów pola elektromagnetycznego.
TEM – jeden z enzymów należących do beta-laktamaz
- Klasyczne beta-laktamazy – TEM-1, TEM-2
- ESBL – TEM-3 do TEM-11
TEM – oznaczenie radzieckich lokomotyw spalinowych:
- TEM1
- TEM2
Tem – pierwsza żona Mentuhotepa II z XI dynastii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tema

rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) daw. temat, wątek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

tema – historyczna jednostka podziału administracyjnego w Cesarstwie Bizantyjskim
Tema – miasto w Ghanie
Tema – oaza na Półwyspie Arabskim, w której znajdowała się świątynia boga Księżyca Sina

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Temacik

zdrobnienie od: temat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od temat

Temacik – singel grupy influencerów Ekipa, który został wydany 30 stycznia 2026 za pomocą wytwórni Ekipa za pośrednictwem Believe Music. Jest to czwarty singel promujący drugi album studyjny grupy, pt. „Multiverse”.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Temaki

odmiana sushi, w której wodorosty nori zwinięte są w rożek nadziewany ryżem, grzybami, warzywami i owocami morza

Źródła:

SJP.pl

Temat

zagadnienie lub zespół zagadnień stanowiących podstawową myśl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła

(1.2) jęz. część wyrazu pozostająca po odrzuceniu końcówki

(1.3) muz. wiodący motyw utworu muzycznego

(1.4) szach. motyw, na którym jest oparte zadanie szachowe

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

temat wyrazu
temat zdania
temat muzyczny
temat rytmiczny

(1.1) zgodnie z tematem

Źródła:

Wiktionary

Tematyczny

→ temat; tematowy

przymiotnik

(1.1) związany z tematem, tematyką, opierający się na temacie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tematyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół zagadnień

(1.1) zdrobn. od temblak

Źródła:

Wiktionary

Temblak

1. opaska lub trójkątna chusta zawieszona na karku chorego
2. pasek z chwaścikiem zawieszony przy rękojeści broni siecznej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. opaska unieruchamiająca chorą rękę;

(1.2) wojsk. opaska na przegubie zapobiegająca upuszczeniu broni siecznej;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

temblak – w medycynie do podwieszania i unieruchomienia zgiętej w łokciu chorej ręki
temblak – rzemień przy broni białej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tembr

barwa dźwięku charakterystyczna dla głosu ludzkiego lub instrumentów muzycznych; timbr; timbre

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. jakość brzmienia dźwięku lub głosu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Temelin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Czechach, w kraju południowoczeskim; 2 km od Temelina znajduje się elektrownia jądrowa;

Wiktionary oraz Wikipedia

Temeszwar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. daw. Timișoara, miasto w zachodniej Rumunii

Źródła:

Wiktionary

Temeszów

Temeszów – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Dydnia. Ma status sołectwa.

Wieś leży pomiędzy Krzemienną i Witryłowem, w dolinie rzeki San (jedne z najpiękniejszych przełomów tej rzeki).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Źródła:

Wikipedia

Temida

przenośnie:
1. wymiar sprawiedliwości; sądownictwo;
2. sprawiedliwość

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. bogini prawa i praworządności;

(1.2) mitrzym. zob. Karmenta.

(1.3) książk. przen. prawo, sprawiedliwość, sądownictwo, wymiar sprawiedliwości

(1.4) rzad. imię|polski|ż.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Temida – w mitologii greckiej jedna z tytanid, bogini prawa, praworządności, sprawiedliwości
Temida (Karmenta) – w mitologii rzymskiej nimfa arkadyjska, matka Ewandra
Temida – błędne odkrycie księżyca Saturna, które ogłosił w 1905 William Henry Pickering
Temida – polski serial telewizyjny
TEMIDA – Plan na Rzecz Rozwoju Prawa
Temida Stankiewicz-Podhorecka – polska dziennikarka, krytyk teatralny
Themis – strona ujednoznaczniająca

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Temistokles

ateński mąż stanu (ok. 525-ok. 460 p.n.e.), wybitny polityk i dyplomata, inicjator rozbudowy portu Pireusu, dowódca floty greckiej w bitwie pod Salaminą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. polityk i wódz ateński;

(1.2) rzad. imię|polski|m.;

Temistokles ( Θεμιστοκλῆς; ur. ok. 524 p.n.e. w Atenach, zm. ok. 459 p.n.e. w Magnezji nad Meandrem) – ateński wódz i polityk, piastujący stanowiska archonta i stratega, przywódca stronnictwa demokratycznego, twórca potęgi morskiej Aten w V wieku p.n.e.

Źródła:

Źródła:

SJP.pl

Tempczyk

Tempelhof

dzielnica Berlina

1. zespół stałych cech psychicznych człowieka charakteryzujących jego sposób reagowania na bodźce zewnętrzne, stopień pobudliwości, życie emocjonalne; usposobienie;
2. duża pobudliwość fizyczna i psychiczna, żywe usposobienie, natura pełna energii;
3. wrodzona skłonność, uzdolnienie, pociąg do czegoś; predyspozycja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. charakter człowieka, jego usposobienie, stopień pobudliwości, sposób reagowania itp.

(1.2) duża pobudliwość, żywotność, energiczność, werwa

(1.3) predyspozycja, zdolność do czegoś

1. wielkość fizyczna określająca stopień ogrzania czegoś;
2. potocznie: gorączka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. miara nagrzania ciał;

(1.2) wartość temperatury (1.1) w przyjętej skali

(1.3) pot. gorączka

Temperatura – jedna z podstawowych wielkości fizycznych (parametrów stanu) w termodynamice. Temperatura jest związana ze średnią energią kinetyczną ruchu i drgań wszystkich cząsteczek tworzących dany układ i jest miarą tej energii.

Temperaturę można ściśle zdefiniować tylko dla stanów równowagi termodynamicznej, bowiem z termodynamicznego punktu widzenia jest ona wielkością reprezentującą wspólną własność dwóch układów pozostających w równowadze ze sobą.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

1. ostrzyć ołówek lub kredkę;
2. studzić zapał, ograniczać

Źródła:

SJP.pl

Temperówka

narzędzie do ostrzenia ołówków; ostrzałka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Temperówkowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący temperówki

(1.1) hist. kośc. członek średniowiecznego rycerskiego Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona;

Źródła:

Temple

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Temple – miasto w regionie Akwitania
Temple – miasto w Regionie Centralnym
Temple – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Carroll
Temple – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Cotton
Temple – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Bell
Temple – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Franklin
Temple – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Hillsborough
Temple – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Berks
Temple (ang. Temple Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Franklin
Temple (ang. Temple Town) – gmina w stanie New Hampshire, w hrabstwie Hillsborough
Temple – miejscowość w Kornwalii (Anglia)
Shirley Temple – amerykańska aktorka

Źródła:

Wikipedia

Templewo

Zobacz też: Templewo w innych znaczeniach tej nazwy.

Templewo ( "Tempel") – wieś w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Bledzew.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Źródła:

Wikipedia

Templum

świątynia antyczna

Templum (łac.) – w słownictwie starożytnych Rzymian termin o zróżnicowanym znaczeniu:

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tempo

1. szybkość wykonywania lub dziania się czegoś;
2. rytmiczność, miarowość;
3. szybkość wykonywania utworu muzycznego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) prędkość wykonywania jakiejś czynności, zwykle powtarzanej

(1.2) muz. szybkość utworu muzycznego

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tempo (gazeta) – dziennik sportowy
Tempo (tygodnik) – indonezyjski tygodnik
tempo (muzyka) – jeden z elementów dzieła muzycznego
tempo (szachy) – w terminologii szachowej: pojedyncze posunięcie
TEMPO (chemia) – związek chemiczny, stabilny rodnik nitroksylowy
Tempo – singel Chrisa Browna
Tempo – singel Exo
Tempo – singel Margaret
Tempo – singel Lizzo i Missy Elliot

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tempomat

automat do utrzymywania stałej prędkości pojazdu

SJP.pl
Wiktionary

Temporalny

trwający przez krótki czas; chwilowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) czasowy

japońska potrawa z owoców morza, warzyw, ryb lub rzadziej mięsa, panierowanych i smażonych na głębokim oleju

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. japońska potrawa z jarzyn, grzybów i owoców morza smażonych w cieście naleśnikowym, podawanych ze specjalnym sosem;

Tempura (jap. 天ぷら, てんぷら, 天麩羅, 天婦羅 tenpura) – potrawa kuchni japońskiej, pochodząca z Portugalii.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tempówka

trening polegający na intensywnym wysiłku (np. bieganiu) przeplatanym z niskim wysiłkiem albo odpoczynkiem

Źródła:

SJP.pl

Temu

zaimek pełniący w zdaniu różne funkcje

forma zaimka.

(1.1) C. zob. ten., to

przyimek postpozycyjny

(2.1) …używana po określeniu czasu, oznaczająca, że jakieś wydarzenie odbyło się przed tym odstępem czasu

spójnik

(3.1) gw-pl|Bukowina, Podlasie. dlatego

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Temu – chiński sklep internetowy
Temù – miejscowość i gmina we Włoszech

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ten

zaimek pełniący w zdaniu różne funkcje

zaimek wskazujący, rodzaj męski

(1.1) …na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ten – album zespołu Astral Projection
Ten – album Gabrielli Cilmi z 2010
Ten – album zespołu Girls Aloud z 2012
Ten – album zespołu Kroke
Ten – album zespołu Pearl Jam
Ten Harlem – tytuł czwartej płyty rockowego zespołu Harlem
Ten Miles – singel promo duńskiej grupy muzycznej Infernal
Ten Thousand Fists – trzeci album hardrockowego zespołu Disturbed
Ten New Songs – dziesiąty album studyjny Leonarda Cohena
Ten on One (The Singles) – album niemieckiej piosenkarki Sandry
Ten Commandments – kompilacja przebojów Ozzy'ego Osbourne'a
TEN – Sieci Transeuropejskie (od ang. Trans–European Networks)

Tenardytowy

→ tenardyt

Patrz:tenardyt

Źródła:

SJP.pl

Tencel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

→ Tenczyn, → Tenczynek

SJP.pl

Tendencyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest tendencyjne; cecha tych, którzy są tendencyjni

Tendencyjność – nieobiektywne i stronnicze prezentowanie rzeczywistości, najczęściej (np. w literaturze) w sposób podporządkowany wytycznym jakiejś idei. Przedstawienie takie jest z reguły niezgodnie z faktami i wyraża upodobania oraz punkt widzenia jakiejś osoby, czy grupy, np. w celu wsparcia danego celu politycznego.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tendencyjny

odznaczający się pewną tendencją; stronniczy

przymiotnik

(1.1) stronniczy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tender

1. pojazd połączony na stałe z parowozem, wyposażony w pomieszczenia na paliwo, zbiornik na wodę oraz narzędzia potrzebne do obsługi parowozu w drodze
2. statek pomocniczy do zaopatrywania innych statków w żywność, wodę itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kolej. wagon specjalnej konstrukcji połączony z parowozem do przewozu węgla;

(1.2) mar. statek pomocniczy zaopatrujący inne jednostki pływające

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

tender – w kolejnictwie, wagon specjalnej konstrukcji do przewozu węgla i wody dla parowozu
tender – w żegludze:
- zasobnia węgla na dawnych parowcach
- tender torpedowców
- tender wodnosamolotów
Tender – polski zespół muzyczny, zobacz Tomasz Szwed
Tender – singel zespołu Blur z albumu 13

Patrz:tenebryzm

Źródła:

SJP.pl

Tenebryzm

styl w malarstwie polegający na stosowaniu ciemnego tła i wydobywaniu z niego postaci za pomocą ostrego światłocienia

Źródła:

(1.1) sport. ktoś, kto gra w tenisa ziemnego, sportowo lub rekreacyjnie

(1.2) sport. ktoś, kto gra w tenisa stołowego, sportowo lub rekreacyjnie

Źródła:

Wiktionary

Tenisistka

→ tenisista

rzeczownik, rodzaj żeński

[czytaj: teneS-I lub TEnes-i]
1. stan w USA;
2. rzeka w USA, lewy dopływ Ohio;
3. obce imię męskie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych;

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(2.1) geogr. hydron. rzeka w Stanach Zjednoczonych, główny dopływ rzeki Ohio;

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(3.1) imię|polski|m.

Tennessee () – stan na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych. Graniczy z ośmioma stanami, na północy z Kentucky i Wirginią, na wschodzie z Karoliną Północną, na południu z Georgią, Alabamą, Missisipi, a na zachodzie z Arkansas i Missouri.

Stan odegrał ważną rolę w wojnie secesyjnej, gdzie rozegrano wiele ważnych bitew, w tym bitwę pod Shiloh, która była wówczas najbardziej śmiercionośną bitwą w historii Ameryki. Więcej bitew stoczono jedynie w sąsiedniej Wirginii.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tenno

tytuł cesarza japońskiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. cesarz japoński

Tenno – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Trydent-Górna Adyga, w prowincji Trydent.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 1732 osoby, 61,9 os./km².

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tennyson

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alfred Tennyson – angielski poeta, przedstawiciel postromantyzmu wiktoriańskiego
Hallam Tennyson – brytyjski arystokrata i polityk, gubernator generalny Australii w latach 1903-1904
Tennyson – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Warrick
Tennyson – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Grant

Źródła:

Wikipedia

Tenontozaur

rodzaj dinozaura z grupy iguanodonów; tenantozaur

Tenontozaur, tenantozaur ("Tenontosaurus") – dinozaur; prymitywny przedstawiciel grupy iguanodonów

Żył w epoce wczesnej kredy około 115 milionów lat temu na terenach dzisiejszej Ameryki Północnej. Długość ciała do 7 m, wysokość do 2,2 m, masa ok. 1 t. Jego szczątki znaleziono w USA.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tenor

1. najwyższy głos męski
2. przestarzale: brzmienie lub treść jakiegoś pisma

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. najwyższy głos męski;

(1.2) pot. instrument z taką barwą dźwięku

(1.3) książk. wydźwięk, charakter czegoś

(1.4) gw-pl|Warmia. trąbka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. mężczyzna o najwyższej skali głosu

o cechach tenrekowatych (rodzina ssaków)

przyrząd służący do pomiaru odkształceń liniowych lub naprężeń ciała stałego zachodzących pod działaniem obciążeń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. techn. metrol. miernik naprężeń materiałów;

Tensometr (łac. "tensus" – "napięty", gr. "metréô" – "mierzę") – miernik służący do pomiaru naprężenia. W praktyce mierzy się odkształcenie i oblicza naprężenie w oparciu o przyjęty związek fizyczny (np. prawo Hooke’a).

dawniej:
1. kuszenie, nęcenie;
2. usiłowanie, próba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kuszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tentegować.

Źródła:

Wiktionary

Tentegować

potocznie:
1. wykonywać jakąś czynność;
2. odbywać stosunek seksualny; tentegować się, bzykać się

czasownik przechodni niedokonany (dk. wytentegować)

(1.1) pot. czasownik, który może być określeniem dowolnej czynności

(1.2) eufem. o mężczyźnie: odbywać stosunek seksualny

czasownik zwrotny niedokonany tentegować się

(2.1) eufem. odbywać stosunek seksualny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tentorium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. element struktury szkieletowej wewnątrz głowy owadów i wijów;

Tentorium – element szkieletu wewnętrznego głowy owadów i wijów. Zbudowany jest z systemu apodem, stanowiących punkt zaczepu dla mięśni poruszających aparatem gębowym, czułkami i całą głową.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tentować

dawniej:
1. kusić, nęcić, pociągać do jakiegoś działania;
2. kusić się, starać się, zabiegać o coś

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przest. zachęcać, nęcić, być bardzo atrakcyjnym i pożądanym

(1.2) daw. usiłować zrobić coś, zabiegać o coś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tenues

w językoznawstwie: bezdźwięczne spółgłoski zwarte (w Polsce 'p', 't' i 'k')

Źródła:

SJP.pl

Tenuta

przestarzale o dzierżawie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. ekon. czynsz dzierżawny;

(1.2) hist. królewszczyzna w użytkowaniu starosty niegrodowego

Tenuta – (wł. 'posiadłość, majątek (ziemski); objętość; uniform' z łac. "tenēre" 'trzymać'). Ma dwa znaczenia: „tenuta dzierżawna” – czynsz dzierżawczy (renta dzierżawna), którą dzierżawca przekazuje właścicielowi ziemi.

W innym znaczeniu jest to dzierżawa dóbr królewskich lub książęcych. Dzierżawcę takich dóbr zwano grzecznościowo w Polsce w XVI i XVII w. starostą niegrodowym lub tenutariuszem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tenutariusz

dawniej: dzierżawca dóbr królewskich; posiadacz starostwa bez jurysdykcji; starosta niegrodowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. dzierżawiący królewszczyznę

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tenutariuszka

→ tenutariusz

Patrz:tenutariusz

Teobromina

główny alkaloid nasion kakaowca, wykazujący silne działanie moczopędne i rozkurczające mięśnie gładkie

Teobromina, 3,7-dimetyloksantyna – organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów purynowych. Występuje naturalnie przede wszystkim w ziarnach kakao (ok. 1,8%). W roślinach towarzyszy jej często kofeina, np. w herbacie i yerba mate. Gorzka czekolada zawiera około 10 gramów teobrominy na kilogram, a mleczna – około 5 gramów.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teocalli

[czytaj: teokali] starożytna świątynia w Meksyku

Teocalli (nah. „Bóg-dom”) – mezoamerykańska piramida z umieszczoną na szczycie świątynią. Piramida tego typu zwieńczona jest tarasem; punktem centralnym był wizerunek bóstwa wraz z ołtarzem ofiarnym. Świątynia wieńcząca teocalli była miejscem celebracji wybranych najważniejszych rytuałów religijnych prekolumbijskiego Meksyku.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teocentryczny

związany z teocentryzmem, wynikający z teocentryzmu (np. światopogląd teocentryczny, wizja teocentryczna)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z teocentryzmem, dotyczący teocentryzmu

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla teocentryzmu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teocentryzm

pogląd filozoficzny stawiający Boga w centrum wszechświata, uznający go za najwyższą wartość, za przyczynę i cel istnienia wszelkich bytów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teol. pogląd uznający Boga za najwyższą wartość oraz przyczynę i cel wszystkiego, co istnieje;

Teocentryzm (z gr. "Θεός", theos – "bóg" i z łac. "centrum" – "środek") – pogląd uznający Boga/bogów za przyczynę i cel istnienia wszystkich bytów. Bóg (bogowie) uważany jest za byt zewnętrzny wobec wszechświata, działający stale, wzywający do życia duchowego w łączności ze swoją osobą i reagujący na aktywność ludzi.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teodolit

przyrząd geodezyjny do mierzenia kątów w płaszczyźnie pionowej i poziomej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geod. instrument geodezyjny do pomiaru kątów;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teodolitowy

→ teodolit

Patrz:teodolit

Źródła:

SJP.pl

Teodor

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Teodora

Teodor ( θεός + δῶρον – bóg + dar, tj. „dar boży, darowany przez boga”) – imię męskie pochodzenia greckiego. Por. Diodor.

W Polsce nadawane co najmniej od XIII wieku i zapisywane m.in. w postaci: "Tader", "Chodor" (wschsł.), "Teodor", "Todor", "C(z)ader", "C(z)eder". Odpowiednikiem znaczeniowym tego imienia wśród imion staropolskich jest Dadzbog, Bożydar, Bogdan, Bohdan.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teodora

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Teodor

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Teodora – imię żeńskie
Teodora (zm. 304) – święta katolicka i prawosławna oraz męczennica z Aleksandrii
Flavia Maximiana Teodora – córka cesarza rzymskiego Maksymiliana
Teodora (500-548) – żona Justyniana I Wielkiego
Teodora (zm. 928) – żona Teofilakta, konsula Tusculum
św. Teodora (ok. 800-867) – żona cesarza bizantyjskiego Teofila, regentka Michała III, przeciwniczka ikonoklazmu, święta Kościoła katolickiego
Teodora (981-1056) – cesarzowa Bizancjum w 1042 i od 1055
Teodora Komnena (ur. ok. 1145) – królowa Jerozolimy, kochanka cesarza Andronika I Komnena
Teodora Wielka Komnena (przed 1253 – po 1285) – cesarzowa Trapezuntu
Teodora Angelina – wnuczka cesarza Aleksego III Angelosa
Teodora Lebenthal – polska lekarka pochodzenia żydowskiego, ukochana Bolesława Leśmiana
Teodora Rouppertowa – działaczka społeczna, publicystka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Artur Teodorowicz (ur. 1975) – piłkarz ukraiński
Ewa Teodorowicz-Hellman – szwedzka literaturoznawczyni polskiego pochodzenia
Feliks Teodorowicz – polski biolog
Helena Teodorowicz-Karpowska (1897–1944) – malarka, córka ks. Terencjusza
Iwan Teodorowicz (1875–1937)
Józef Teodorowicz (1864–1938) – arcybiskup obrządku ormiańskiego
Katarzyna Teodorowicz-Lisowska (ur. 1972) – tenisistka
Tadeusz Teodorowicz (1931–1965) – żużlowiec
Terencjusz Teodorowicz (1867–1939) – duchowny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Teodoryk – imię męskie
Teodoryk (zm. 451) – król Wizygotów
Teodoryk Wielki (ur. 451/455, zm. 526) – król Ostrogotów
Teodoryk (zm. 579) – król Bernicji
św. Teodoryk (zm. 633) – kapłan (wspomnienie 1 lipca)
św. Teodoryk (zm. 1377) – zakonnik (wspomnienie 15 października)
św. Teodoryk Endem (ur. 1499, zm. 1572) – franciszkanin (wspomnienie 9 lipca)
św. Teodoryk Balat (ur. 1858, zm. 1900) – chiński męczennik (wspomnienie 9 lipca)
Teodoryk (zm. 1102) – antypapież
Teodoryk – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup-elekt kujawsko-pomorski (1383)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teodorzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Teodory lub z nią związany

Źródła:

SJP.pl

Teodorówka

wieś w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Teodorówka – kolonia w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Biłgoraj
Teodorówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Frampol
Teodorówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Pniewy
Teodorówka – część wsi Korytnica, w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Korytnica
Teodorówka – kolonia w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Rudniki
Teodorówka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dukla
Teodorówka – dawna gromada w powiecie biłgorajskim
Teodorówka – wieś w obwodzie rówieńskim
Teodorowo
Teodorów
Teodorówka-Kolonia

(1.3) geogr. hist. grecka polis w miejscu współczesnej Teodozji (1.2)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Teodozja – miasto na Ukrainie
Teodozja – imię żeńskie
Teodozja (zm. ok. 823) – cesarzowa bizantyńska, żona Leona V Armeńczyka
Teodozja z Cezarei – męczennica chrześcijańska i święta Kościoła katolickiego i prawosławnego
Teodozja (Dina Iosifowna Sołomianska, 1903-1992) – rosyjska emigracyjna działaczka religijna, mniszka prawosławna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teodozjański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą o imieniu Teodozjusz, jak np. cesarze rzymscy Teodozjusz I i Teodozjusz II

Źródła:

Wiktionary

Teodozjusz

1. Teodozjusz I Wielki (347-395), cesarz rzymski od 379;
2. Teodozjusz II (ok. 401-450), cesarz wschodniorzymski od 408, wnuk Teodozjusza I Wielkiego;
3. imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teodozjuszowy

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: Teofila

Teofil – imię pochodzenia greckiego. Oznacza „miły Bogu”. Istnieją liczni święci o tym imieniu. Święty Łukasz, autor jednej z Ewangelii oraz Dziejów Apostolskich tym imieniem (Łk 1,3) (Dz 1,1) zwraca się do swojego czytelnika rozpoczynając napisane przez siebie księgi.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teofila

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) D. i B. lp. od: Teofil

Teofila – żeński odpowiednik imienia Teofil. Oznacza „miłującą Boga”. Za odpowiedniki znaczeniowe uznaje się m.in. imiona Bogumiła i Amadea.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teofilek

zdrobnienie od: Teofila (imię żeńskie)

Źródła:

SJP.pl

Teofilina

alkaloid roślinny o działaniu zbliżonym do kofeiny

Teofilina (1,3-dimetyloksantyna) – organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów purynowych. Występuje naturalnie m.in. w ziarnach kakao ("Theobroma cacao"), w liściach herbaty ("Camellia sinensis") i yerba mate ("Ilex paraguariensis"). Znajduje zastosowanie w leczeniu astmy oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.

Źródła:

(1.1) rel. zbiór wyobrażeń i opowieści na temat pochodzenia bóstw

(1.2) dział teologii i mitologii zajmujący się badaniem pochodzenia Boga;

Teogonia (gr. θεογονία "theogonia") – część teologii lub mitologii zajmująca się kwestią pochodzenia bogów i herosów. Jest to najczęściej pieśń przedstawiająca narodziny bogów. Religioznawstwo współczesne traktuje kwestie teogonii symbolicznie, uznając opisywane przez nią zdarzenia jako wyraz wielu funkcji sfery sacrum. Przykładem teogoni jest Teogonia Hezjoda, opisująca powstanie i losy bogów greckiego panteonu, a także teogonie indyjskie zawarte w Puranach.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teogoniczny

grecki poeta z Syrakuz (około 310 p.n.e. - około 250 p.n.e.)

Teokryt (gr. Θεόκριτος "Theokritos", około 310 p.n.e. – około 250 p.n.e.) – grecki poeta z Syrakuz, uważany za twórcę sielanki. Przebywał w Aleksandrii na dworze Ptolemeusza II Filadelfosa.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teol.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. rel. specjalista w dziedzinie teologii

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) filoz. rel. specjalistka w dziedzinie teologii

Teolog – osoba zajmująca się systematycznym, opartym na metodach filozoficznych, historycznych i in., studium twierdzeń religijnych uznawanych za objawione dotyczących Boga oraz Jego relacji do świata, w myśl maksymy "fides quaerens intellectum" - "wiara szukająca zrozumienia". Najczęściej związana z chrześcijaństwem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teologia

nauka o Bogu lub bogach, interpretująca i uzasadniająca twierdzenia danej religii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teol. teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów);

→ teorbanista

Patrz:teorbanista

Źródła:

SJP.pl

Teoremat

twierdzenie należące do systemu dedukcyjnego, wyprowadzone za pomocą dedukcji z aksjomatów systemu, do którego należy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) log. twierdzenie pochodne, który występuje w obrębie systemu dedukcyjnego i jest wyprowadzone za pomocą wnioskowania dedukcyjnego z aksjomatów tego systemu

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Teoremat – w logice to twierdzenie pochodne, występujące w obrębie systemu dedukcyjnego
Teoremat – film Pier Paolo Pasoliniego z 1968 r.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teorematyczny

→ teoremat

przymiotnik

(1.1) dotyczący teorematu

Patrz:teoremat

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest teoretyczne

Źródła:

Wiktionary

Teoretyczny

1. oparty na teorii naukowej, a nie na doświadczeniu;
2. hipotetyczny

przymiotnik

(1.1) niesprawdzony w praktyce, oparty tylko na teorii

(1.2) mało prawdopodobny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teoretyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

SJP.pl
Wiktionary

Teoria

1. koncepcja oparta na poznaniu i zrozumieniu istotnych czynników kształtujących pewną sferę rzeczywistości;
2. gałąź nauki, sztuki, technologii itp. w przeciwieństwie do praktyki zajmująca się kwestiami ogólnymi, założeniami; metodologia;
3. teza mająca coś tłumaczyć, lecz niedająca się udowodnić naukowo lub w praktyce zweryfikować

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu;

(1.2) log. zbiór wzajemnie niesprzecznych zdań logicznych;

(1.3) pot. teza tłumacząca coś, ale nie udowodniona (w nauce takie użycie uważane jest za błąd, patrz uwagi)

(1.4) pot. abstrakcja, nie mająca odniesienia do praktyki

(1.5) pot. teoretyczna (w przeciwieństwie do praktycznej) część nauczania bądź egzaminu

Teoria (z gr. "theoría" – oglądanie, rozważanie) – system pojęć, definicji, aksjomatów i twierdzeń, ustalających relacje między tymi pojęciami i aksjomatami, tworzący spójny system pojęciowy, opisujący jakąś wybraną dziedzinę fizyczną lub abstrakcyjną.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teorikon

ateński zasiłek dla ubogich obywateli na opłacenie ich wstępu na wydarzenia kulturalne pobierany w IV i V w. p.n.e.

(1.1) techn. kształtownik o przekroju poprzecznym zbliżonym do litery T;

Teownik – rodzaj kształtownika o przekroju poprzecznym zbliżonym do litery T. Z teowników wykonywane są elementy konstrukcji maszyn, budowli i tym podobne.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teownikowy

→ teownik

1. filozoficzno-religijny nurt myślowy badający tajemnice świata nadprzyrodzonego przez mistyczny kontakt z Bogiem
2. nazwa dla różnych ruchów filozoficzno-religijnych rozwijających się zwłaszcza na przełomie wieków XIX i XX

Teozofia (gr. "theos" „bóg” i "sophia" „mądrość”) – światopogląd religijno-filozoficzny głoszący możliwość uzyskania bezpośredniego kontaktu człowieka ze światem nadprzyrodzonym i poznania jego tajemnic przede wszystkim przez mistyczne objawienie, w węższym znaczeniu jeden z przejawów tendencji połączenia różnych religii (synkretyzm) głoszony przez Towarzystwo Teozoficzne, założone w 1875 roku przez Helenę Bławatską w Nowym Jorku.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teozoficzny

przymiotnik

(1.1) związany z teozofią

Źródła:

Wiktionary

Teozofio

Tepito

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. dzielnica miasta Meksyk, mająca opinię niebezpiecznej, z szemranym handlem, własną kulturą, dialektem i unikalnym sposobem bycia

Źródła:

Wiktionary

Tepować

uderzać lekko pędzlem po świeżo zamalowanej powierzchni obrazu w celu uzyskania chropowatości

Źródła:

SJP.pl

Tepsa

potocznie, z odcieniem lekceważenia o Telekomunikacji Polskiej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. pot. Telekomunikacja Polska

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tequila

[czytaj: tekila] wódka meksykańska z soku agawy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mocny meksykański napój alkoholowy produkowany ze sfermentowanego soku agawy niebieskiej;

– wysokoprocentowy, meksykański napój alkoholowy, produkowany ze sfermentowanego soku agawy niebieskiej ("Agave tequilana"). Nazwa pochodzi od miasta Tequila, centrum produkcji trunku.

W 2006 roku uprawy agawy oraz zabytkowe zakłady przetwórcze w regionie Tequili zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ter

mieszanina smoły, kalafonii i tłuszczu używana jako smar ochronny

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ter – rzeka w Hiszpanii
Ter – wieś rozproszona w gminie Ljubno w Słowenii
TER – marka francuskich kolei państwowych

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tera

(architektura) świątynia buddyjska w Japonii, złożona z ośmiu budowli sakralnych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. rodzaj buddyjskiej świątyni w Japonii

→ terabit

Patrz:terabit

Źródła:

SJP.pl

Teraflop

jednostka mocy obliczeniowej komputera równa bilionowi flopów; teraflops

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. jednostka mocy obliczeniowej komputera równa 10¹² (bilion) flopów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teraflops

jednostka mocy obliczeniowej komputera równa bilionowi flopsów; teraflop

Źródła:

SJP.pl

Teraherc

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) bud. środ. specjalista zajmujący się wykładaniem płytkami terakotowymi ścian lub podłóg

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terakota

1. palona, nieszkliwiona glina;
2. wyrób z nieszkliwionej gliny, porowaty, o barwie czerwonej lub żółtej;
3. nazwa koloru brązowoczerwonego

1. specjalista w stosowaniu jakichś zabiegów medycznych, zwykle lekarz;
2. psychoterapeuta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. specjalista od prowadzenia jakiejś terapii;

(1.2) psych. psychoterapeuta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terapeutka

→ terapeuta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. specjalistka od prowadzenia jakiejś terapii

(1.2) psych. psychoterapeutka

Patrz:terapeuta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

pojazd oferujący pomoc psychologiczną lub terapeutyczną

Źródła:

SJP.pl

Terapsyd

przedstawiciel rzędu wymarłych gadów z gromady synapsydów; gad ssakokształtny

Źródła:

SJP.pl

Terapsydy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. med. nauka o wadach rozwojowych i potwornościach u organizmów żywych;

Teratologia (z gr. "téras" = "potwór" i "lógos" = "nauka") – nauka, która zajmuje się badaniem potworności, nieprawidłowości oraz wad rozwojowych. Powiązana jest ściśle z anatomią porównawczą i patologiczną, embriologią i genetyką. Badania teratologii mają wielkie znaczenie dla poznania prawidłowego rozwoju organizmów, ponieważ u potworków widoczne są szczególnie wyraźnie określone właściwości rozwojowe.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teratologiczny

Terawatogodzina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektr. ilość energii elektrycznej równa pracy wykonywanej przez prąd o mocy 1 terawata w ciągu jednej godziny; miliard kilowatogodzin

Źródła:

Wiktionary

Teraz

w tej chwili

przysłówek

(1.1) w tej chwili, obecnie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Teraz – jednoaktowa komedia Aleksandra Fredry
Teraz (oryg. À tout de suite) – film z 2004 roku, reż. Benoît Jacquot
Teraz – piosenka zespołu IRA
Teraz – album Doroty Osińskiej
Teraz – album zespołu Lady Pank
Teraz – album Te-Trisa i Pogze
Teraz! – polska partia polityczna założona przez Ryszarda Petru istniejąca w latach 2018-2019
Teraz – mołdawski blok wyborczy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terazki

przysłówek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czas obecny; to, co dzieje się teraz

(1.2) odprzym. cecha tego, co jest teraźniejsze; cecha tych, którzy są teraźniejsi

Teraźniejszość – część linii czasu dziejąca się obecnie (w liniowej koncepcji czasu). W tym sensie teraźniejszości przeciwstawia się przeszłość oraz przyszłość.

W filozofii istnieje pozycja zwana prezentyzmem, według której teraźniejszość jest jedynym z trzech wymienionych stanów (przeszłość, przyszłość, teraźniejszość), który rzeczywiście istnieje. Terminy, które stosuje się do mówienia o pozostałych stanach, są konwencjami i nie należy z nich wyciągać konsekwencji ontologicznych.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Teraźniejszy

przymiotnik

(1.1) odbywający się teraz

(1.2) gram. dotyczący czasu teraźniejszego

Źródła:

Wiktionary

Terb

pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65, metal należący do lantanowców, wykorzystywany m.in. jako składnik materiałów magnetycznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65;

Terb (Tb, łac. "terbium") – pierwiastek chemiczny, lantanowiec.

Jest to jeden z czterech pierwiastków, których nazwy zostały utworzone od szwedzkiej miejscowości Ytterby (są to: erb, itr, iterb, terb). Został odkryty w 1843 r.

Występuje w skorupie ziemskiej w ilości 1,1 ppm. Jego najważniejszym minerałem jest monacyt (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr,Tb)PO4, najczęściej pozyskiwany z tzw. piasków monacytowych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terbowy

→ terb

przymiotnik

zespół składający się z trzech wykonawców; trio

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) trzech muzyków

(1.2) trzech ludzi, którzy razem coś robią

1. główny interwał w akordach systemu dur-moll
2. dawniej: sześćdziesiąta część sekundy
3. jedna z trzech części meczu
4. trzecia pozycja obronna w szabli w szermierce
5. stopień czcionki o wielkości szesnastu punktów typograficznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. interwał o wielkości 3 lub 4 półtonów;

(1.2) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający szesnastu punktom (6,0144 mm)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

tercja (interwał) – interwał w muzyce
tercja (akustyka) – interwał w akustyce
tercja – w liturgii chrześcijańskiej jedna z godzin mniejszych, względnie jedna z godzin modlitwy w ciągu dnia
tercja (hokej) – część gry lub część pola gry w hokeju na lodzie
tercja – w drukarstwie stopień czcionki (jej wielkość), wynoszący 16 punktów; czcionka dwa razy mniejsza to petit, a dwa razy większa to dwutercja
tercja (czas) – jednostka czasu odpowiadająca sześćdziesiątej części sekundy
tercja kątowa – jednostka miary kąta płaskiego odpowiadająca sześćdziesiątej części sekundy kątowej
tercja (geografia) – jednostka geograficzna, sześćdziesiąta część sekundy geograficznej
tercja (automatyka) – pasmo częstotliwości pomiędzy częstotliwościami, których stosunek równa się pierwiastek trzeciego stopnia z dwóch. Trzy kolejne tercje stanowią oktawę.

→ tercyna

Patrz:tercyna

Źródła:

SJP.pl

Tere-Fere

potoczne wyrażenie wypowiadane, gdy powątpiewamy w prawdziwość czyichś słów (np. Tere fere, znowu zmyślasz.), lekceważymy czyjąś wypowiedź (np. Tere fere, gadaj zdrów.), przekomarzamy się z kimś (np. Tere fere, złap mnie!) itp.; tere fere

Źródła:

SJP.pl

Terebiniec

Terebiniec – kolonia w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Werbkowice.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Przedkaukaziu, płynąca przez Rosję i Gruzję, uchodząca deltą do Morza Kaspijskiego;

Terek (gruz. თერგი, "Tergi"; ros. Терек, "Tieriek"; czecz. Теркa, "Terka") – rzeka na Kaukazie Północnym. Jej długość wynosi 623 km; dorzecze zajmuje powierzchnię 43,2 tys. km².

Źródła znajdują się w Wielkim Kaukazie na stokach Pasma Głównego (Wododziałowego). Rzeka przepływa przez terytorium Gruzji i Rosji (Osetia Północna, Czeczenia i Dagestan). W Pasmie Bocznym tworzy przełom zwany Wąwozem Darialskim (dł. ok. 3 km, głębokość do 1000 m).

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Terekia

ptak z rodziny bekasowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Xenus cinereus|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

Wikipedia

Teren

1. obszar, miejsce;
2. potocznie: prowincjonalne ośrodki partii politycznej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pewien określony obszar ziemi

(1.2) obszar będący w sferze czyichś wpływów, zainteresowania czy działania

(1.3) przen. dziedzina czyjejś aktywność

(1.4) pot. władza, ośrodek prowincjonalny wobec władzy, ośrodka centralnego

(1.5) arena pewnych określonych wydarzeń

imię zdrobnienie od: Teresa (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Teresa

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Brwinów;

Terenia – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Brwinów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terenik

1. zdrobnienie od teren;
2. potocznie: jazda konna w terenie, poza ujeżdżalnią lub placem treningowym

Źródła:

SJP.pl

Terenin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tereni lub z nią związany

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Terenin – kolonia w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wierzbica
Terenin – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Pabianice

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tereniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tereni lub z nią związany

Źródła:

SJP.pl

Terenowiec

1. osoba pracująca w terenie; działacz terenowy;
2. osoba uprawiająca sportowo jazdę samochodem terenowym po nieutwardzonych trasach; off roadowiec, off-roadowiec, offroadowiec, offroader, off-roader

SJP.pl

Terenówka

potocznie:
1. samochód przystosowany specjalnie do jazdy w terenie; samochód terenowy;
2. liga (klasa) terenowa;
3. ogół działań mających miejsce w terenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. pot. samochód przystosowany do jazdy w utrudnionych warunkach terenowych

(1.2) typ gry fabularnej

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Terenówka – rodzaj gry fabularnej
samochód terenowy

Źródła:

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia żeńskiego Teresa

(1.2) geogr. przysiółek w Polsce w województwie wielkopolskim, w gminie Margonin;

Tereska – przysiółek w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie chodzieskim, w gminie Margonin.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa pilskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terespol

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie lubelskim;

(1.2) geogr. wieś w województwie wielkopolskim, w gminie Rakoniewice;

SJP.pl

Tereszpol

gmina wiejska w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tereszpol-Kukiełki – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Tereszpol
Tereszpol-Zaorenda – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Tereszpol, siedziba gminy
Tereszpol-Zygmunty – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Tereszpol
Tereszpol – gmina w województwie lubelskim
Terespol
Gromada Tereszpol

(1.1) związany z Terezinem, dotyczący Terezina

Źródła:

Wiktionary

Terezjański

Tergum (l. mn.: terga) – grzbietowa część poszczególnych segmentów ciała stawonogów z wyjątkiem głowy. Przednia krawędź tergum nazywa się podstawą ("base"), zaś tylna wierzchołkiem ("apex" lub "margin"). Terga tułowiowe u owadów tworzą notum. Najsilniej zesklerotyzowaną część tergum tworzą skleryty zwane płytkami grzbietowymi lub tergitami.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terier

nieduży pies różnej maści, klasyfikowany pierwotnie jako pies myśliwski, obecnie jako domowy; terrier

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. typ psa należącego pierwotnie do grona psów myśliwskich – norowców;

Terier – typ psa należącego pierwotnie do grona psów myśliwskich – norowców, polujących także na powierzchni (praca w nagance z innymi psami). Wykorzystywane były do polowań na zwierzęta takie jak: borsuki, wydry, lisy czy szczury. Obecnie większość ras terierów nie pełni już funkcji myśliwskich.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terierek

samica teriera

SJP.pl
Wiktionary

Terijaki

teriyaki;
1. japońska technika kulinarna polegająca na grillowaniu bądź pieczeniu mięsa lub ryb w specjalnej marynacie;
2. japoński sos na bazie sosu sojowego

Źródła:

SJP.pl

Terinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. salaterka

Źródła:

Wiktionary

Teriodont

przedstawiciel grupy gadów z rzędu terapsydów; gad ssakozębny

Źródła:

SJP.pl

Teriodonty

grupa gadów z rzędu terapsydów; gady ssakozębne

Teriodonty, dawniej nazywane gadami ssakozębnymi (Theriodontia) – grupa owodniowców z rzędu terapsydów z gromady Synapsida.

To bezpośredni przodkowie ssaków, gdyż w ich budowie występuje szereg cech charakterystycznych dla ssaków:

Pojawiły się w permie i wymarły pod koniec triasu a jedynie bardzo nieliczne żyły jeszcze w jurze.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teriolit

zwierzęca skamieniałość

Źródła:

SJP.pl

Teriolog

specjalista w dziedzinie teriologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) biol. zoolog zajmujący się ssakami

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) biol. specjalistka w dziedzinie teriologii

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teriologia

dział zoologii, nauka o ssakach; mammologia; mastologia

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terka

nazwisko

Zobacz też: Terka – uroczysko-dawna miejscowość w województwie warmińsko-mazurskim.

Terka (ukr. Терка) – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Solina. Ma status sołectwa. Leży nad Solinką.

odgłos terkotania, grzechotania, cykotania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. odgłos wytwarzany poprzez jednostajne miarowe uderzanie

(1.2) lekcew. monotonne szybkie mówienie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terkotka

element kołowrotka wędkarskiego

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terkotliwy

1. wydający suchy, jednostajnie przerywany dźwięk; terkoczący, terkocący;
2. pejoratywnie: mówiący dużo i szybko; gadatliwy

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Franciszek Terlikowski – nauczyciel, filolog klasyczny
Konstanty Terlikowski – sędzia i adwokat
Tomasz Terlikowski – pisarz i publicysta katolicki
Włodzimierz Terlikowski – malarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terlików

Termalit

materiał termoizolacyjny, który otrzymuje się w wyniku wypalania mieszaniny ziemi okrzemkowej, krzemionki, szamotu i materiałów spalających się podczas wypalania

Termalit – wyroby termalitowe produkowane z ziemi okrzemkowej, należą do ceramiki ogniotrwałej. Najczęściej były formowane w kształtki o wymiarach cegły i używane do wykonywania izolacji pieców i kotłów.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termaloj

magnetycznie miękki stop niklu, miedzi i żelaza, specjalny materiał o wysokiej przewodności cieplnej, używany w systemach zarządzania ciepłem

Źródła:

SJP.pl

Termedia

(zwykle w liczbie mnogiej) dawniej: awantura, kłopot, ceregiela

Termedia – wydawnictwo medyczne zajmujące się publikacją czasopism i książek o charakterze naukowym i edukacyjno-poglądowym dla środowiska medycznego. Organizuje również zjazdy, kongresy i konferencje.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termenvox

Termia

jednostka ciepła równa jednej megakalorii

→ termidorianin

1. okres, czas, w którym dana czynność powinna być wykonana;
2. wyraz albo połączenie wyrazowe o ustalonym znaczeniu naukowym lub technicznym; nazwa naukowa;
3. nauka rzemiosła u majstra;
4. dawniej: posiedzenie sądu, rozprawa sądowa; rok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyrażenie lub wyraz o specyficznym znaczeniu

(1.2) czas przeznaczony na wykonanie czegoś

(1.3) określony moment zdarzenia

(1.4) hist. nauka rzemiosła

1. duży budynek, w którym ludzie oczekują na samolot, statek lub autobus
2. budynek, w którym ładuje się towary przeznaczone do transportu
3. prosty komputer, który wszystkie programy uruchamia z serwera, z którym jest połączony

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. urządzenie do zdalnego sterowania komputerem;

(1.2) inform. program komputerowy, umożliwiający zdalne korzystanie z innego komputera

(1.3) lotn. mar. kolej. część lotniska, portu itp., gdzie samoloty, statki, autobusy itp. zaczynają lub kończą podróż

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

terminal komputerowy – urządzenie pozwalające człowiekowi na zdalną pracę z komputerem lub systemem komputerowym
Terminal – emulator terminali będący częścią środowiska Xfce
terminal pasażerski – budynek lub zespół budynków będących wydzieloną częścią portu lotniczego lub morskiego przeznaczoną do obsługi ruchu pasażerskiego i świadczącą usługi na rzecz pasażerów
terminal promowy – miejsce przybycia promu w celu wysadzenia/zaokrętowania pasażerów oraz ładunku
terminal cargo – wydzielona część portu lotniczego lub morskiego świadcząca usługi załadunku, wyładunku i magazynowania towarów przesyłanych drogą lotniczą lub morską
terminal kontenerowy
terminal towarowy
terminal POS – urządzenie do akceptacji płatności poprzez kartę płatniczą lub telefon z NFC
Terminal – film z 2004 roku w reżyserii Stevena Spielberga
symbol terminalny – w gramatyce formalnej to symbol, który może wystąpić w generowanym słowie języka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

w medycynie: związany z ostatnim etapem choroby, poprzedzającym śmierć pacjenta; przedśmiertny, agonalny

Źródła:

SJP.pl

Terminalowy

→ terminal

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z terminalem, dotyczący terminalu

(2.1) astr. linia pomiędzy oświetloną (dzienną) a nieoświetloną (nocną) stroną ciała niebieskiego (zwykle planetaanety lub księżyca);

(2.2) elektron. inform. element w sieciach komputerowych opartych na kablu koncentrycznym służący do zakończenia linii;

(2.3) biol. odcinek genu, na którym kończy się proces transkrypcji

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

terminator – uczeń pobierający nauki rzemiosła pod okiem mistrza. Kończąc naukę, uzyskuje tytuł czeladnika. Zasady przyjmowania, długości nauki i wymaganych umiejętności do zakończenia nauki określały...
terminator – linia oddzielająca część oświetloną ciała niebieskiego od części nieoświetlonej
Terminator – urządzenie elektryczne montowane na zakończeniach okablowania komunikacyjnego
terminator – element sieci komputerowej służący do zakończenia linii (szczególnie Ethernet 10BASE2).
terminator – odcinek genu, na którym kończy się proces transkrypcji.
Terminator – seria filmów
- Terminator
- Terminator 2: Dzień sądu
- T2 3D: Battle across Time
- Terminator 3: Bunt maszyn
- Terminator: Ocalenie
- Terminator: Genisys

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terminatorka

1. uczennica odbywająca naukę pod kierunkiem majstra;
2. potocznie: terminowanie, termin

Źródła:

SJP.pl

Terminatorski

przymiotnik

(1.1) dotyczący terminatora

Źródła:

Wiktionary

Terminatorstwo

zajęcie terminatora - ucznia odbywającego naukę rzemiosła pod kierunkiem majstra

Źródła:

SJP.pl

Terministyczny

→ terminizm

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbiór słów z danej dziedziny, np. nauki, sztuki, wojskowości

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

terminologia – nazewnictwo
- terminologia brydżowa
- terminologia curlingu
- terminologia tańca klasycznego
- terminologia teorii gier
terminologia – zbiór terminów
leksykografia terminologiczna

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Terminologiczny

→ terminologia

przymiotnik

(1.1) dotyczący terminologii

Patrz:terminologia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wiktionary

Termisil

rodzaj bardzo twardego szkła laboratoryjnego

Źródła:

SJP.pl

Termistor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektron. typ opornika, w którym opór zmienia się w znaczący sposób wraz ze zmianą temperatury, a znajomość tej zależności pozwala na użycie go jako czujnika temperatury;

Termistor – rezystor półprzewodnikowy o rezystancji silnie zależnej od temperatury, tzn. w dużo większym stopniu niż w przypadku standardowych oporników. Najczęściej półprzewodnikowy lub metalowy. Wykonuje się je z tlenków: manganu, niklu, kobaltu, miedzi, glinu, wanadu i litu. Od rodzaju i proporcji użytych tlenków zależą właściwości termistora.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Termit

robak drzewny, owad podobny do mrówki, żyjący w krajach tropikalnych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. owad społeczny krajów tropikalnych;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) techn. mieszanina glinu z tlenkami metali stosowana w pirotechnice i spawalnictwie;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

termity – rząd owadów
termit (pirotechnika) – materiał pirotechniczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Termitiera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. gniazdo termitów mające kształt wysokiej kolumny, gniazda na drzewie lub w formie kanałów w drzewie i ziemi

Termitiera – gniazdo zbudowane i zamieszkiwane przez termity.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Termitowy

1. → termit (owad); termici;
2. → termit (mieszanina)

Źródła:

SJP.pl

Termity

robak drzewny, owad podobny do mrówki, żyjący w krajach tropikalnych

Termity (Isoptera, Termitoidae) – infrarząd (lub alternatywnie epirodzina) owadów społecznych z rzędu karaczanów.

Nazwa Isoptera jest połączeniem gr. "iso"- czyli równy, i -"ptera", czyli skrzydła – co oznacza równoskrzydłe owady dorosłe (w przeciwieństwie do mrówek, których formy uskrzydlone mają przednią parę skrzydeł większą od drugiej pary skrzydeł). Przechodzą przeobrażenie niezupełne. Termity mają aparat gębowy gryzący. Typowa wielkość termita waha się od 4 do 11 mm długości.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termizacja

obróbka cieplna surowego mleka częściowo niszcząca bakterie (ogrzewanie 15–30 sekund w temperaturze 57–68°C)

przedrostek

(1.1) …tworzący pierwszy człon wyrazów związanych z ciepłem lub temperaturą

Źródła:

Wiktionary

Termoanemometr – rodzaj przyrządu pomiarowego, który służy do pomiaru prędkości przepływu powietrza. Nagrzewany prądem czujnik jest chłodzony określonym strumieniem powietrza, co powoduje zmianę proporcji natężenia prądu oraz oporności włókna.

Termoanemometr jest zwykle stosowany w laboratoriach aerodynamicznych do prowadzenia różnorodnych badań związanych z aerodynamiką.

Źródła:

Wikipedia

Termoareometr

areometr połączony z termometrem

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termobarokomora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. urządzenie, wewnątrz którego mogą być odtwarzane różne temperatury i ciśnienia, używane m.in. do symulowania warunków panujących w powietrzu

Źródła:

Wiktionary

Termobarometr

przyrząd służący do wyznaczania wysokości punktu nad poziomem morza za pomocą pomiaru temperatury wrzenia wody w tym punkcie; hipsotermometr

Źródła:

SJP.pl

Termobaryczny

Termodyfuzja, dyfuzja termiczna, zjawisko Soreta, efekt Soreta, termoforeza, termomigracja, termotransport – proces termomechaniczny wywołany różnicą temperatur w ośrodku. Polega na przemieszczaniu się cząstek w mieszaninie lub roztworze (czyli dyfuzji) zgodnie z gradientem temperatur, co prowadzi do powstania określonego dla danych warunków gradientu stężeń.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termodyfuzyjny

→ termodyfuzja

Patrz:termodyfuzja

Źródła:

SJP.pl

Termodylucja

rozcieńczeniowa metoda pomiaru przepływu krwi

Źródła:

SJP.pl

Termodynamiczny

gumowy worek napełniany gorącą wodą, służący do miejscowego ogrzewania ciała

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gumowy worek, służący do miejscowego ogrzewania lub ochładzania ciała;

(1.2) fiz. przyrząd do pomiaru m.in. ciepła właściwego cieczy

proces wytwarzania energii termicznej w celu utrzymania stałej temperatury ciała

SJP.pl

Termograwimetryczny

środkowa warstwa wód słodkich i słonych, charakteryzująca się dużym spadkiem temperatury

zdolność, właściwość kurczenia się w czasie obróbki cieplnej

Źródła:

SJP.pl

Termolama

Termolokacyjny

→ termolokacja

Patrz:termolokacja

Patrz:termomagnetyzm

Źródła:

SJP.pl

Termometr

przyrząd do mierzenia temperatury

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd do pomiaru temperatury;

modernizacja mająca na celu zmniejszenie zapotrzebowania na energię cieplną w budynku; termorenowacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. bud. przedsięwzięcie mające na celu zmniejszenie zapotrzebowania budynku na energię cieplną

Źródła:

Wikipedia

Termonastyczny

→ termonastia

Patrz:termonastia

Źródła:

SJP.pl

Termoobieg

równomierna cyrkulacja ciepłego powietrza w piekarniku

Źródła:

SJP.pl

Termoodporność

→ termoodporny

czujnik temperatury wykorzystujący zjawisko termoelektryczne; termoelement; termoogniwo

Termopara, termoogniwo, termoelement, ogniwo termoelektryczne – element obwodu elektrycznego składający się z dwóch różnych przewodników, wykorzystujący zjawisko Seebecka, zachodzące na ich styku. Termopara jest wykorzystywana jako czujnik temperatury, rzadziej jako źródło zasilania o bardzo niskim napięciu i relatywnie wysokim prądzie.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termopauza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. warstwa atmosfery Ziemi oddzielająca termosferę od egzosfery;

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Termopile

przenośnie: symbol poświęcenia życia w imię honoru narodowego

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

SJP.pl

Termoplastycznie

Termopunktura

technika leczenia za pomocą przyżegań; moksoterapia

Wiktionary oraz Wikipedia

Termoregulacyjny

dotyczący termoregulacji

przymiotnik relacyjny

(1.1) fizj. techn. odnoszący się do termoregulacji, związany z termoregulacją

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Termoregulować

utrzymywać optymalną dla organizmu temperaturę ciała

Źródła:

→ termoskop

Patrz:termoskop

Źródła:

SJP.pl

Termosonda

sonda służąca do pomiaru temperatury

Źródła:

SJP.pl

Termosowy

→ termos

Patrz:termos

Źródła:

SJP.pl

Termostat

urządzenie do utrzymywania określonej temperatury

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie służące do utrzymywania pewnej stałej temperatury w zamkniętej przestrzeni;

Termostat – urządzenie lub element urządzenia utrzymujący ("-stat") zadaną temperaturę ("termo-") poprzez aktywne działanie.

Nazwa jest używana na określenie urządzeń utrzymujących stałą temperaturę w pewnym zakresie i czasie dzięki dobrej izolacji cieplnej np. termos, wykorzystujące substancje o dużym cieple właściwym (łaźnia wodna) lub cieple przemiany zachodzącym w określonej temperaturze.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Termostatyczny

→ termostatyka

reakcja ruchowa swobodnie poruszających się organizmów na bodziec kierunkowy - ciepło, dodatnia w kierunku źródła ciepła lub ujemna w kierunku przeciwnym

Termotaksja – jedna z taksji, reakcja ruchowa swobodnie przemieszczających się organizmów jednokomórkowych na temperaturę panującą w ich otoczeniu.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termoterapeutyczny

Termotransferowy

→ termotransfer

Patrz:termotransfer

Wikipedia

Termowizyjnie

→ termowizyjny

Patrz:termowizyjny

Źródła:

SJP.pl

Termowizyjny

→ termowizja

przymiotnik

(1.1) związany z termowizją, dotyczący termowizji

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ternar

dawna polska moneta srebrna wartości trzech denarów; trzeciak

Źródła:

SJP.pl

Ternate

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) język używany na indonezyjskiej wyspie Ternate, przedstawiciel grupy północnohalmaherskiej;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ternate (Włochy)
Ternate (miasto)
Ternate (Moluki)
Ternate (Małe Wyspy Sundajskie)
Ternate (lud)
język ternate
Sułtanat Ternate

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ternateński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ternate (wyspą lub miejscowością), dotyczący Ternate

Źródła:

Wiktionary

Ternew

duży, silny pies o gęstej sierści, używany do ratowania tonących

Źródła:

SJP.pl

Terni

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, położone w Umbrii;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w środkowej części kraju, w regionie Umbria;

Terni – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Umbria nad Nerą, w prowincji Terni.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 103 964 osoby, 492,7 os./km².

→ terpenoid

Patrz:terpenoid

Źródła:

SJP.pl

Terpenoidy

związek organiczny, pochodna terpenu zawierająca dodatkową grupę funkcyjną

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terpentyna

bezbarwna ciecz wysączana z żywic drzew iglastych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. łatwopalna ciecz o intensywnym zapachu, będąca mieszaniną terpenów; składnik żywic drzew i krzewów iglastych;

przymiotnik relacyjny

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Terpiłowski – herb szlachecki
Janusz Terpiłowski (strona ujednoznaczniająca)
Jerzy Terpiłowski – polski pisarz, eseista, dramaturg, tłumacz
Konrad Terpiłowski – polski chemik
Lech Terpiłowski – polski pianista jazzowy, publicysta, krytyk muzyczny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terpsychora

mitologia grecka: muza tańca, przedstawiana z lirą

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. muza tańca i pieśni chóralnej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Terpsychora (gr. i łac. Terpsichore) – w mitologii greckiej jedna z menad
Terpsychora (gr. i łac. Terpsichore) – w mitologii greckiej muza tańca i pieśni chóralnej
Terpsichore – rodzaj paproci z rodziny paprotkowatych
HMS „Terpsichore” – nazwa okrętów Royal Navy
(81) Terpsichore – planetoida o numerze katalogowym 81
Terpsichori Chrisulaki-Wlachu – operatorka radiowa pracująca dla greckiego ruchu oporu podczas II wojny światowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dziedzina mechaniki zajmująca się interakcją kół i gosienic pojazdów z różnego rodzaju podłożami

Źródła:

Wiktionary

Terrano

model samochodu marki Nissan

Źródła:

SJP.pl

Terrariowy

→ terrarium

Patrz:terrarium

Źródła:

SJP.pl

Terrarium

pomieszczenie przeznaczone do hodowli i obserwacji niewielkich kręgowców lądowych (np. jaszczurek, żab), przystosowane do ich wymagań w naturalnych środowiskach

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zbiornik lub pomieszczenie przeznaczone do hodowli lądowych płazów, gadów lub pajęczaków;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terraryjny

→ terrarium

Patrz:terrarium

Źródła:

SJP.pl

dziedzina wiedzy związana z hodowaniem zwierząt w terrariach

należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.

Terrarystyka – dziedzina działalności obejmująca hodowlę małych zwierząt utrzymywanych w terrariach. Do zwierząt terrarystycznych należą głównie płazy, gady i owady, ewentualnie też ssaki.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terrazzo

mieszanina wody, cementu i grysu stosowana do wylewki posadzek lub schodów; lastryko, lastriko, lastrico, terazzo

Terrazzo – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Werona.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 2384 osoby, 119,2 os./km².

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terrański

związany z Terranami (rasą występującą w serii gier StarCraft)

Źródła:

SJP.pl

Terrestialny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) działanie z zastosowaniem przemocy mające na celu zastraszenie drugiego człowieka

Terror (łac., dosł. strach, groza) – stosowanie przemocy, gwałtu, ucisku, okrucieństwa w celu zastraszenia, zniszczenia przeciwnika; okrutne, krwawe rządy.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terrorysta

organizator lub uczestnik aktów terrorystycznych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek dokonujący aktu terrorystycznego, siejący terror, terroryzujący

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terrorystka

→ terrorysta

rzeczownik, rodzaj żeński

SJP.pl
Wiktionary

Terroryzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Tertulian, właśc. Quintus Septimius Florens Tertullianus (ur. między 150 a 160 w Kartaginie, zm. między 230 a 240 tamże) – wczesnochrześcijański egzegeta, teolog, filozof i pisarz. Poglądy jego wywarły wpływ na całą zachodnią teologię III wieku. Nauczanie Tertuliana jest cennym źródłem dla teologii, szczególnie dla teologii dogmatycznej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tertulianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tertuliana lub z nim związany

Źródła:

SJP.pl

Teruel

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Hiszpanii, w Aragonii;

(1.2) geogr. adm. comarca w Hiszpanii, w Aragonii ze stolicą w Teruel (1.1);

(1.3) geogr. adm. prowincja w Hiszpanii, w Aragonii ze stolicą w Teruel (1.1);

(1.4) geogr. miasto w Kolumbii

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = krajowy rejestr urzędowy podziału terytorialnego kraju;

TERYT, Krajowy Rejestr Urzędowy Podziału Terytorialnego Kraju – rejestr urzędowy podziału terytorialnego Polski, prowadzony przez Główny Urząd Statystyczny.

Został wprowadzony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 roku ().

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Terytorializm

Terytorializm – forma instynktownych zachowań u zwierząt polegająca na obronie terytorium (obszaru uznanego za własny). Objawia się wzmożoną agresją wobec przedstawicieli własnego lub innych gatunków. Częściej obserwowany u samców, szczególnie w okresie godowym.

Źródła:

Wikipedia

Terytorialność

cecha czegoś związanego z terytorium

rzeczownik, rodzaj żeński

obszar o określonych granicach, teren wyodrębniony ze względu na pewne cechy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. adm. obszar w określonych granicach;

(1.2) ekol. teren występowania osobnika lub gatunku;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

terytorium – u niektórych zwierząt obszar broniony przed innymi osobnikami tego gatunku
terytorium – termin w grze „go”
terytorium państwowe – część powierzchni Ziemi, na której dane państwo sprawuje wyłączną kontrolę
terytorium – nazwa jednostki podziału administracyjnego niektórych państw świata
- terytorium narodowe – w Argentynie
- terytorium federalne – w Australii
- terytorium związkowe i Narodowe terytorium stołeczne – w Indiach
- terytorium – w Kanadzie
- terytorium federalne – w Malezji
- terytorium federalne – w Pakistanie
terytorium stowarzyszone
terytorium zależne

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tes

skrót od: list do Tesaloniczan (1, 2) - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Nowego Testamentu

skrót

(1.1) = bibl. List do Tesaloniczan

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

TES (ang. transcutaneous electrical stimulation) – przezskórna stymulacja nerwów
TES – kod IATA portu lotniczego Tesenej
The Elder Scrolls

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tesalia

1. kraina historyczna w Grecji;
2. miasto w Kolumbii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. kraina historyczna w Grecji;

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Tesla

jednostka indukcji magnetycznej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. miar. jednostka indukcji magnetycznej;

(1.2) mot. samochód marki Tesla

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Nikola Tesla (1856–1943) – serbski wynalazca
Tesla – jednostka indukcji magnetycznej
(2244) Tesla – planetoida
Tesla – amerykański producent samochodów elektrycznych
Tesla – czechosłowackie zakłady elektroniczne
Tesla – czeska marka baterii
Tesla – amerykański zespół rockowy
Tesla Girls – trzeci singiel angielskiego zespołu Orchestral Manoeuvres in the Dark
Nvidia Tesla – procesor karty graficznej firmy Nvidia
Tesla – album studyjny brytyjskiego producenta muzycznego Flux Paviliona

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teslomierz

miernik indukcji magnetycznej

Teslomierz – przyrząd do pomiaru indukcji magnetycznej bądź natężenia pola magnetycznego. Składa się z przetwornika pola magnetycznego w sygnał elektryczny oraz układu do pomiaru sygnału.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tesmoforie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. archit. element mozaiki, kostka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzad. Ticino, kanton w Szwajcarii;

Źródła:

Wiktionary

Tessytura

zasięg głosu dominujący w utworze muzycznym; tessitura

Źródła:

SJP.pl

Tessyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tessynem, dotyczący Tessynu, pochodzący z Tessynu (Ticino) (kantonu w Szwajcarii)

Źródła:

Wiktionary

Test

1. rodzaj pisemnego sprawdzianu, egzamin; zestaw odpowiednio przygotowanych pytań;
2. badanie, próba;
3. kontrolny obraz w odbiorniku telewizyjnym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) próba podejmowana, aby uzyskać odpowiedź na postawione pytania

(1.2) eduk. egzamin, sprawdzian

(1.3) techn. obraz próbny w telewizorze

(1.4) inform. kod utworzony w celu sprawdzenia poprawności działania fragmentu programu

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

test – egzamin
test statystyczny
test psychologiczny
test oprogramowania
test – polecenie systemu Unix
Test – rzeka w Anglii
Test – polska grupa muzyczna
Test – album polskiej grupy muzycznej Test
Test – album polskiej grupy muzycznej Macca Squad
Test na życie – film z 2013 roku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Testamencik

zdrobnienie od: testament

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od testament

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Testament

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem;

(1.2) książk. przen. dzieło zawierające przesłanie dla przyszłych pokoleń

Źródła:

SJP.pl

Tester

osoba sprawdzająca dobrowolnie na sobie działanie jeszcze niewprowadzonego do użytku leku lub kosmetyku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie, przyrząd do testowania

(1.2) kosmet. próbka kosmetyku rozdawana dla wypróbowania klientom sklepu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) med. człowiek zajmujący się sprawdzaniem działania leku, który jest dopiero w fazie testów

(2.2) inform. osoba weryfikująca działanie oprogramowania

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Testerka

→ tester

czasownik

(1.1) badać z wykorzystaniem testu

(1.2) sprawdzać

(1.3) praw. sporządzać testament

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adolf Tetmajer (Adolf Tettmayer von Przerwa,1813-1892) – poseł do Sejmu Krajowego Galicji
Jadwiga Tetmajer-Naimska (1891–1975) – polska malarka
Jan Kazimierz Przerwa-Tetmajer (1901–1920) – podporucznik kawalerii Wojska Polskiego, oficer 8 pułku ułanów, kawaler Virtuti Militari, syn Włodzimierza
Józef Przerwa-Tetmajer (1804–1880) – polski poeta, matematyk i działacz niepodległościowy
Karol Przerwa-Tetmajer (1784–1875) – polski poeta i dramatopisarz
Kazimierz Przerwa-Tetmajer (1865–1940) – polski pisarz
Leon Przerwa-Tetmajer (1800–1881) – polski posiadacz ziemski i działacz niepodległościowy
Ludwig Tetmajer (1850–1905) – szwajcarski inżynier, pionier materiałoznawstwa
Michał Przerwa-Tetmajer (ujednoznacznienie)
Włodzimierz Tetmajer (1861–1923) – polski malarz, pisarz i polityk (działacz ludowy i niepodległościowy), ojciec Jana Kazimierza
Tettmayer (herb szlachecki) – herb rodziny Tetmajerów
Przełęcz Tetmajera – przełęcz w Tatrach

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetra

1. lekka tkanina bawełniana, używana w kuchni lub do szycia pieluch;
2. wyrób z tetry - tkaniny;
3. nazwa zwyczajowa tetrachlorometanu (czterochlorku węgla);
4. ryba akwariowa z rodziny kąsaczowatych, np. tetra cesarska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. luźna tkanina, zwykle bawełniana, materiał na pieluchy

(1.2) pot. chem. tetrachlorometan

(1.3) pot. icht. nazwa kilku gatunków drobnych ryb z rodziny kąsaczowatych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

tetra- – gr. „cztero-”, afiks uwielokrotniający, stosowany w nazwach związków chemicznych
tetra – luźna tkanina, najczęściej bawełniana.
tetra – nazwa zwyczajowa tetrachlorometanu (czterochlorku węgla); zob. też gaśnica tetrowa – gaśnica zawierająca tetrę jako czynnik gaśniczy
TETRA – Terrestrial Trunked Radio – system cyfrowej łączności radiotelefonicznej.
tetra cesarska (Nematobrycon palmeri)
tetra czarna (Gymnocorymbus ternetzi)
tetra czerwona (Hyphessobrycon flammeus)
tetra szklana (Moenkhausia oligolepis)
Tetra Pak – system aseptycznego pakowania ciekłych produktów spożywczych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tetra-

w matematyce: wielokrotne potęgowanie elementu przez siebie

Tetracja (znana też jako "iterowane potęgowanie", "superpotęgowanie", "wieża wykładnicza" lub "hiper-4") – działanie dwuargumentowe będące wielokrotnym potęgowaniem elementu przez siebie.

Słowo "tetracja" wymyślił angielski matematyk Reuben Louis Goodstein łącząc tetra- (cztery) i iteracja. W praktyce tetracja jest używana do zapisu bardzo dużych liczb. Poniżej przedstawione są pierwsze cztery hiperoperatory:

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetracyklina

antybiotyk z grupy tetracyklin, stosowany w licznych chorobach zakaźnych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. żółty krystaliczny antybiotyk o szerokim spektrum działania

Tetracyklina – organiczny związek chemiczny, antybiotyk tetracyklinowy, wytwarzany przez niektóre szczepy "Streptomyces" o szerokim spektrum przeciwbakteryjnym. Jest stosowany głównie w leczeniu trądziku.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tetrada

1. zbiór czterech elementów;
2. rzadko w informatyce: półbajt;
3. kompleks zbudowany z czterech chromatyd pochodzących z dwóch chromosomów homologicznych

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

tetrada – rzadko używana nazwa półbajtu (czwórki bitów)
tetrada Fallota – cztery wady w zespole Fallota
tetrada chromatyd

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetradrachma

antyczna moneta o wartości 4 drachm

Źródła:

SJP.pl

Tetradymit

minerał, siarkotellurek bizmutu; stosowany do otrzymywania bizmutu i telluru

Tetradymit – minerał z gromady siarczków.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetraedr

jedna z pięciu brył platońskich; czworościan foremny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. bryła geometryczna, której podstawa oraz ściany są trójkątami

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tetraedryczny

→ tetraedr

przymiotnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

→ tetragram

Patrz:tetragram

Źródła:

SJP.pl

hormon tarczycy, aminokwas zawierający jod; tyroksyna

Źródła:

SJP.pl

Tetrakok

bakteria chorobotwórcza

Źródła:

SJP.pl

Tetrakozaktyd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. farm. syntetyczny hormon, analog ludzkiej kortykotropiny

Źródła:

Wiktionary

Tetralina

węglowodór aromatyczny powstający przez uwodornienie naftalenu pod ciśnieniem, stosowany jako rozpuszczalnik i dodatek do paliwa w silnikach spalinowych; tetrahydronaftalen, czterohydronaftalen

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tetralogiczny

wiersz czterostopowy; czterostopowiec

Tetrapodia (gr. "tetrapodía" – "człon czterostopowy") – typ wiersza złożonego z czterech identycznych stóp w każdym wersie.

Tetrapodia może być samodzielnym wersem lub członem średniówkowym. Na przykład tetrapodia jambiczna może wchodzić w skład wersu ośmiostopowego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetrapody

przedstawiciel grupy kręgowców obejmującej płazy, gady, ptaki i ssaki; czworonóg

Źródła:

SJP.pl

Tetrapylon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. hist. monumentalna brama o czterech wejściach, stawiana w starożytności na skrzyżowaniach dróg lub na forach;

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tetrarcha

tytuł nadawany w starożytności władcy tetrarchii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. władca tetrarchii;

Tetrarcha (gr. τετράρχης tetrarches, od "tettares" – cztery, "archo" – rządzę) – tytuł nadawany w starożytności władcy tetrarchii.

Nosił go zarządzający lub panujący nad jedną z czterech części jakiegoś kraju. W okresie cesarstwa Rzymianie stosowali ten tytuł także w odniesieniu do panujących w mniejszych państwach azjatyckich – np. Heroda Antypasa.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tetrarchia

w starożytnym Rzymie: system współrządów 4 cesarzy wprowadzony przez Dioklecjana

strofa czterowierszowa lub utwór czterowierszowy; czterowiersz; kwartyna

czasownik

(1.1) reg. pozn. robić coś pracowicie, męczyć się (nad czymś), paprać

Źródła:

Wiktionary

Tetri

zdawkowa moneta gruzińska (100 tetri = 1 lari)

Źródła:

SJP.pl

Tetris

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) grykomp. sowiecka gra logiczna;

Zobacz też: polski raper o pseudonimie Te-Tris oraz album "Tetris" zespołu Ziyo.

Tetris – komputerowa gra logiczna stworzona przez Aleksieja Pażytnowa i jego współpracowników, Dimitrija Pawłowskiego i Wadima Gierasimowa. Pojawiła się na rynku po raz pierwszy 6 czerwca 1984 roku w Związku Radzieckim.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tetroda

lampa próżniowa z czterema elektrodami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektron. lampa elektronowa posiadająca cztery elektrody: anodę, dwie siatki i katodę;

Tetroda – rodzaj lampy elektronowej posiadającej cztery elektrody: anodę, katodę i dwie siatki umieszczone pomiędzy anodą i katodą.

→ tetryk

Patrz:tetryk

Źródła:

SJP.pl

Tetryczny

przestarzałe: o zgryźliwym usposobieniu, właściwym marudzie, mantyce

Źródła:

SJP.pl

Tetryk

człowiek zgryźliwy, zgorzkniały, zrzędliwy; zrzęda, mantyka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek zgryźliwy, zgorzkniały, zrzędliwy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tetrykowaty

przymiotnik jakościowy

Tetum (Tetun) – grupa etniczna
tetum (tetun) – język austronezyjski

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tetyczny

stwierdzający, ustanawiający coś

Źródła:

SJP.pl

Tetyda

1. bogini, matka herosa Achillesa;
2. jeden z księżyców Saturna;
3. praocean

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. nimfa; córka Nereusa i żona Peleusa; matka Achillesa; jedna z nereid;

(1.2) mitgr. bogini i uosobienie żeńskiej płodności morza;

(1.3) geol. praocean rozdzielający Europę i Afrykę;

(1.4) astr. księżyc Saturna;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tetyda – w mitologii greckiej jedna z Nereid, matka Achillesa
Tetyda – w mitologii greckiej jedna z tytanid, matka Okeanid
Tetyda – księżyc Saturna
Tetyda – praocean
Jowisz i Tetyda – obraz J.-A.-D. Ingres’a
Tethys – strona ujednoznaczniająca
Thetis – strona ujednoznaczniająca

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tetys

bogini, matka herosa Achillesa; Tetyda

Źródła:

SJP.pl

Teukros

w mitologii greckiej:
1. król Teukrów, syn Skamandra;
2. uczestnik wojny trojańskiej, syn Telamona

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Teukros (łac. Teucer, Teucrus) – w mitologii greckiej król Teukrów, syn Skamandra
Teukros (łac. Teucer, Teucrus) – w mitologii greckiej uczestnik wojny trojańskiej, syn Telamona
Teucer – planetoida o numerze katalogowym 2797

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teurg

mag praktykujący teurgię

Źródła:

SJP.pl

Teurgia

forma magii mająca zmusić bóstwo do jakiegoś działania, popularna w okresie hellenizmu i w średniowieczu

1. niemiecki, pruski, germański;
2. dawniej: krzyżacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Teutonami

jednostka miary w systemie międzynarodowej numeracji włókien; teks

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Tex (film) w reżyserii Tima Huntera
Tex (powieść) S.E. Hinton
TeX system komputerowy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Texaco

[czytaj: TEksako] marka paliw i olejów oraz dawny koncern naftowy

Texaco ("Texas Company") – amerykański koncern petrochemiczny działający w latach 1901–2001.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Texarkana

miasto w USA

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Texarkana – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Miller
Texarkana – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Bowie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Texarkański

→ Texarkana

Patrz:Texarkana

Źródła:

SJP.pl

Texas

gruba, sztywna tkanina bawełniana wykorzystywana najczęściej do szycia odzieży o kroju sportowym; teksas

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Texas – angielska nazwa stanu Teksas (USA)
Texas – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marathon
Gmina Texas () w stanie Arkansas, w hrabstwie Craighead
Gmina Texas () w stanie Arkansas, w hrabstwie Lee
Gmina Texas () w stanie Illinois, w hrabstwie De Witt
Gmina Texas () w stanie Michigan, w hrabstwie Kalamazoo
Gmina Texas () w stanie Missouri, w hrabstwie Dent
Gmina Texas () w stanie Ohio, w hrabstwie Crawford
Gmina Texas () w stanie Pensylwania, w hrabstwie Wayne
Gmina Texas () w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marathon
Hrabstwo Texas w stanie Missouri
Hrabstwo Texas w stanie Oklahoma

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Texel

bezroga owca holenderska; teksel

Texel – nizinna wyspa w Holandii, wysunięta najdalej na zachód w grupie Wysp Zachodniofryzyjskich. Całe terytorium wyspy oraz otaczające je wody stanowią gminę miejską Texel, wchodzącą w skład prowincji Holandia Północna. Oddzielona na północy cieśniną od wyspy Vlieland. Siedziba władz mieści się w Den Burg. Burmistrzem w kadencji 2014-2018 jest Francine Giskes.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tey

były kabaret

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Great Tey – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Essex
Josephine Tey – szkocka pisarka, autorka powieści detektywistycznych, historycznych i sztuk teatralnych
Kabaret Tey – polski kabaret
Little Tey – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Essex
Marks Tey – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Essex

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tez

forma rzeczownika.

(1.1) D. lm. od: teza

Źródła:

Wiktionary

Teza

1. założenie, które ktoś zamierza uzasadnić;
2. twierdzenie lub część twierdzenia wymagające dowodu;
3. w utworze literackim: rozwiązanie problemu przedstawione czytelnikowi przez autora; przesłanie, idea

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) twierdzenie dla którego należy przedstawić uzasadnienie

(1.2) filoz. pierwszy etap trójfazowego cyklu rozwojego w dialektyce Hegla

(1.3) liter. rozwiązanie problemu podsunięte czytelnikowi przez autora

(1.4) mat. część twierdzenia, którą należy udowodnić przy danych założeniach

(1.5) log. założenie lub twierdzenie, które wymaga dowodu

Teza (gr. "θέσις" [thésis] – ’umieszczenie, rozmieszczenie, złożenie, kompozycja’, od "τίθημι" [títhēmi] "– ’"umieścić, położyć, kłaść, postawić’) – twierdzenie, dla którego przedstawia się uzasadnienie. W ujęciu matematycznym jest to część twierdzenia, którą należy udowodnić, opierając się na przyjętym założeniu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tezaurus

thesaurus;
1. dzieło obejmujące kompletny zbiór wiadomości z danej dziedziny wiedzy;
2. leksykon lub słownik obejmujący całe słownictwo danego języka;
3. słownik synonimów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. dzieło, które obejmuje całość określonej wiedzy, dorobku intelektualnego

(1.2) jęz. słownik, który obejmuje pełne słownictwo jakiegoś języka

Tezaurus – słownik odzwierciedlający strukturę pola semantycznego danego języka informacyjno-wyszukiwawczego, obejmujący deskryptory, ich relacje oraz reguły stosowania.

Tezaurusy tworzy się dla języków deskryptorowych, w których to językach znajdują się deskryptory związane relacjami paradygmatycznymi oraz askryptory.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) rel. aztecki bóg zła, ciemności i zemsty

Tezcatlipoca (także Metzli; nah. "Dymiące Zwierciadło" lub "Pan Dymiącego Zwierciadła") – w azteckim panteonie bóstwo zła, ciemności i zemsty, którego rodowód nie jest do końca jasny. Według mitycznych przekazów był bogiem-stwórcą i Słońcem Ziemi ("Nahui Ocelotl") w pierwszej epoce świata oraz jednym z czterech synów boga-kreatora Ometeotl ("Dwa Bóg"), dwoistego stworzyciela świata składającego się z męskiego pierwiastka Ometecuhtli ("Pan Dwoistości") i żeńskiego Omecihuatl ("Pani Dwoistości").

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tezeusz

w mitologii greckiej: królewicz i heros ateński

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. heros ateński i pogromca Minotaura, syn Egeusza (albo Posejdona) i Ajtry;

(1.2) imię|polski|m.;

Tezeusz (gr. Θησεύς Thēseús, łac. Theseus) – w mitologii greckiej królewicz i heros ateński.

przymiotnik

(1.1) lwów. olbrzymi

Źródła:

Wiktionary

Teścia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. teściowa

Źródła:

Wiktionary

Teścik

zdrobnienie od: test

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od test

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teściowa

matka żony lub męża

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. matka żony

(1.2) matka żony lub męża

ojciec żony lub męża

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. ojciec żony

(1.2) ojciec żony lub męża

(1.3) środ. biochem. testosteron

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) reg. teściowa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Też

partykuła:
1. uwydatniająca różne rodzaje wypowiedzi; także, również;
2. wzmacniająca wyraz (zwykle spójnik) jej towarzyszący;
3. mająca charakter ekspresywny, ujemnie zabarwiająca wyraz, do którego się odnosi, wyrażająca np. lekceważenie

partykuła

(1.1) zob. również.

forma zaimka.

(2.1) M., B. i W. nmos. od: tenże

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary