Z

1. litera;
2. spółgłoska przedniojęzykowo-zębowa, szczelinowa, twarda, dźwięczna;
3. przyimek o wielu funkcjach w zdaniu;
4. wyraz pełniący funkcję przysłówka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. trzydziesta litera polskiego alfabetu;

przyimek

(2.1) …wskazujący punkt początku ruchu

(2.2) …wskazujący źródło

(2.3) …wskazujący okres

(2.4) …wskazujący składnik, materiał

(2.5) …wskazujący przyczynę

(2.6) …wskazujący miejsce znajdowania się

(2.7) …wskazujący na cel wykonywania czynności

(2.8) …opisujący związek

(2.9) …wskazujący zawartość

(2.10) …wskazujący towarzystwo

partykuła

(3.1) pot. …poprzedzająca liczbę lub określenie czasu, oznaczająca ich przybliżenie

Z z

Z ("zet", minuskuła: z) – dwudziesta szósta litera alfabetu łacińskiego, trzydziesta litera alfabetu polskiego. Litera ta pochodzi od fenickiej (północno-zachodnio-semickiej) litery zaîn, poprzez grecką literę ζ (dzeta, zeta). W języku polskim oznacza spółgłoskę przedniojęzykowo-zębową, szczelinową, dźwięczną [], w języku niemieckim [], a w hiszpańskim [].

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Za

przyimek o wielu funkcjach w zdaniu

przyimek

(1.1) …służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem

(1.2) …służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem

(1.3) …służący do tworzenia wyrażeń, w których dana czynność będzie wykonana po jakimś czasie

(1.4) …służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiana czynność, odnosząca się do całego elementu, została wykonana przez wykorzystanie jego części

(1.5) …służący do tworzenia wyrażeń, w których wyrażenie za przyimkiem określa przyczynę wykonywania czynności

(1.6) …służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku określonym przez wyrażenie za przyimkiem

(1.7) zamiast

(1.8) podczas

(1.9) w głosowaniu: zgodnie z pytaniem; popierając kogoś

(1.10) o czasie: po

(1.11) daw. reg-pl|Kresy. o

przysłówek

(2.1) zbyt, zbytnio

partykuła

(3.1) stpol. czy, czyż

przymiotnik

(4.1) bot. specyficzny epitet gatunku baobab za, nazwa systematyczna|Adansonia za|ref=tak.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

ZoneAlarm
Zespół Aspergera
ZA – kod przypisany Południowej Afryce według standardu ISO 3166-1 alfa-2
- .za – domena internetowa RPA
Za – nazwa organizacji cechowych w średniowiecznej Japonii
Za – rzeka w Maroku.
Za – siglum biblijne Księgi Zachariasza
ZA – zettaamper, jednostka natężenia prądu elektrycznego równa 1021A

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Za-

przedrostek

(1.1) …wyrażający osiągnięcie skutku czynności

(1.2) …wyrażający największe nasilenie czynności lub stanu, wyczerpanie zakresu

(1.3) …tworzący czasowniki pochodne od innych części mowy

(1.4) …występujący jako część składowa przymiotników i rzeczowników utworzonych od wyrażeń przyimkowych

(1.5) …oznaczający umieszczenie, schronienie wewnątrz czegoś

(1.6) …oznaczający pokrycie powierzchni czegoś, przestrzeni

(1.7) …tworzący czasowniki w odniesieniu do ruchu przestrzennego: odległość, kierunek od czegoś, tył czegoś

Źródła:

Wiktionary

Zaabonowanie

Zaadoptować

uznać prawnie cudze dziecko za swoje

czasownik dokonany

(1.1) uznać prawnie za swoje cudze dziecko

(1.2) przyjąć pod swoją opiekę bezpańskiego psa, kota lub rzadziej inne zwierzę domowe

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaadresowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaadresować.

Źródła:

Wiktionary

Zaadsorbować

związać cząstki cieczy lub gazu; dokonać adsorpcji

Źródła:

SJP.pl

Zaaferowanie

przejęcie, rozgorączkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaaferować.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaaferowany

przejęty, rozgorączkowany, zaprzątnięty jakimiś sprawami

przymiotnik

(1.1) całkowicie czymś zajęty

czasownik

(1.1) dokonany od|akcentować.

Źródła:

Wiktionary

Zaakceptowanie

Zaangażowany

Zaaplikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaaplikować.

Źródła:

Wiktionary

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaaresztować.

Źródła:

Wiktionary

czasownik przechodni dokonany (ndk. awizować)

(1.1) urz. wystawić awizo; formalnie powiadomić o nadejściu przesyłki

(1.2) poinformować o czymś w sposób oficjalny

(1.3) bank. finans. oficjalnie zgłosić zamiar dokonania operacji finansowej

czasownik zwrotny dokonany zaawizować się (ndk. awizować się)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitsumer. bóg wojny, patron miasta Kisz

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zababrać

[czytaj: zabajone] zabaglione, zabajone, sabayon;
1. krem z jaj, cukru i wina lub soku owocowego, podawany na ciepło;
2. lody waniliowe z alkoholem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. włoski deser z żółtek, cukru i słodkiego wina;

(1.2) kulin. lody o smaku waniliowym z dodatkiem alkoholu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabajerować

pospolicie: opowiedzieć nieprawdę, przesadzić w opowiadaniu często w celu zaimponowania komuś

Źródła:

SJP.pl

Zabajkale

kraina geograficzna w azjatyckiej części Rosji

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. górska kraina w azjatyckiej części Rosji, położona między Bajkałem na zachodzie a środkowym biegiem Olekmy i połączeniem Szyłki i Argunu na wschodzie

Zabajkale (ros.: Забайкалье, "Zabajkalje") – górska kraina w azjatyckiej części Rosji na wschód od jeziora Bajkał. Rozciąga się prawie 1000 km między Górami Patomskimi i Północnobajkalskimi na północy a granicą Rosji z Mongolią i Chinami na południu oraz ponad 1000 km między Bajkałem na zachodzie a połączeniem Szyłki i Argunu na wschodzie.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabajkalski

→ Zabajkale

przymiotnik

(1.1) związany z Zabajkalem, dotyczący Zabajkala

(1.2) położony na wschód od Bajkału

Patrz:Zabajkale

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabajone

[czytaj: zabaljone] zabaione, zabaglione, sabayon;
1. krem z jaj, cukru i wina lub soku owocowego, podawany na ciepło;
2. lody waniliowe z alkoholem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. włoski deser z żółtek, cukru i słodkiego wina;

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zabaniak

Źródła:

Wiktionary

Zabaniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara więzienna poduszka

Źródła:

Wiktionary

Zabaraszkować

rzadko: zabawić się trochę; pobaraszkować, podokazywać

Źródła:

SJP.pl

Zabardowice

wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława

Zabardowice ( "Seiffersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława.

Wieś znajduje się 5 kilometrów od Oławy.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabartowo

wieś w Polsce

Zabartowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Więcbork.

Od XIV wieku wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Jakuba Apostoła.

Wieś duchowna, własność arcybiskupstwa gnieźnieńskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie nakielskim województwa kaliskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabarwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.3) przen. charakter czegoś

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zabarwienia drewna
zabarwienie minerału

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabarwić

nadać czemuś, komuś kolor

czasownik przechodni dokonany (ndk. zabarwiać)

(1.1) nadać czemuś barwę

(1.2) książk. przen. nadać czemuś pewien charakter, ton

czasownik zwrotny dokonany zabarwić się (ndk. zabarwiać się)

(2.1) nabrać jakiejś barwy

(2.2) książk. przen. przybrać jakiś charakter, nastrój

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabarykadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

1. spotkanie towarzyskie, na którym się tańczy, rozgrywa różnorodne gry lub turnieje; bal;
2. czynności sprawiające przyjemność, bawiące, pozwalające miło spędzać czas; rozrywka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół czynności, które wykonuje się dla przyjemności i wywołania zadowolenia

(1.2) spotkanie towarzyskie z zabawą (1.1)

(1.3) przen. niewydajna, przynosząca mizerne rezultaty praca

SJP.pl
Wiktionary

Zabawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabawiać.

Źródła:

Wiktionary

Zabawiać

1. zajmować kogoś dostarczając mu rozrywki;
2. spędzać gdzieś pewien czas

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabawić)

(1.1) uprzyjemniać czas, dostarczając rozrywki

(1.2) spędzać czas

(1.3) odwracać czyjąś uwagę poprzez rozrywkę

czasownik zwrotny niedokonany zabawiać się (dk. zabawić się)

(2.1) bawić się przez pewien czas

czasownik zwrotny niedokonany zabawiać się

(3.1) robić coś dla przyjemności

(3.2) eufem. uprawiać seks

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabawić

1. zająć kogoś dostarczając mu rozrywki;
2. spędzić gdzieś pewien czas

Źródła:

SJP.pl

Zabawka

1. przedmiot służący do zabawy;
2. przedmiot, którego używanie sprawia komuś przyjemność;
3. ozdoba choinkowa;
4. osoba pozostająca całkowicie pod czyimś wpływem; marionetka;
5. coś, czego nie traktuje się poważnie; igraszka;
6. coś niemającego znaczenia, niesprawiającego trudności; igraszka, błahostka, drobnostka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzecz służąca do zabawy;

Zabawka – przedmiot wykonany głównie do celów zabawowych, przeznaczony do użytku zarówno przez dzieci, jak i osoby dorosłe (w pewnych okolicznościach) oraz dla zwierząt. Zabawka pełni wiele ról, od dostarczania rozrywki, poprzez naukę własności, kończąc na funkcji edukacyjnej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

sklep sprzedający zabawki i artykuły papiernicze

Źródła:

SJP.pl

Zabawkowy

przymiotnik od: zabawka

przymiotnik jakościowy

(1.1) do zabawy

(1.2) przest. błahy, nie mający znaczenia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabawnie

przysłówek sposobu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co zabawne

Źródła:

Wiktionary

Zabawny

wywołujący śmiech

przymiotnik

(1.1) wywołujący rozbawienie, śmiech

1. o niektórych zwierzętach: wydać przeciągły, niski, nosowy głos;
2. wybuchnąć płaczem

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. beczeć)

(1.1) o zwierzętach wydać bekliwy głos

(1.2) wybuchnąć płaczem

(1.3) zafałszować, brzydko zaśpiewać

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabezpieczać.

Źródła:

Wiktionary

Zabezpieczać

czasownik przechodni

(1.1) zapewniać ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym

(1.2) czynić bezpiecznym

(1.3) zapewniać utrzymanie się czegoś w dotychczasowym stanie

(1.4) zapewniać komuś środki do życia

(1.5) zapewniać zaspokojenie roszczenia lub wykonanie kary

(1.6) zajmować decyzją władz jakieś przedmioty

czasownik zwrotny

(2.1) zapewniać sobie ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabezpieczenie

1. to, co zabezpiecza;
2. to, co stanowi gwarancję wypłacalności lub dotrzymania umowy;
3. ogół środków i przedsięwzięć wspierających wojsko podczas działań bojowych

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) coś, co chroni przed czymś

(1.2) odczasownikowy od|zabezpieczyć.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zabezpieczenia elektryczne
Zabezpieczenie elektroenergetyczne
Zabezpieczenie przedlicznikowe
Zabezpieczenia oprogramowania
Zabezpieczenia zamkniętego oprogramowania
Zabezpieczenie biometryczne
Zabezpieczenie drogowe
Zabezpieczenie druku
Zabezpieczenie medyczne imprez masowych
Zabezpieczenie morskich działań bojowych
Zabezpieczenie inżynieryjne sił marynarki wojennej w operacjach
Zabezpieczenie kredytu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabezpieczeniowy

→ zabezpieczenie

Patrz:zabezpieczenie

Źródła:

SJP.pl

Zabezpieczyć

1. zapewnić ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym;
2. uczynić bezpiecznym;
3. zapewnić utrzymanie się czegoś w dotychczasowym stanie;
4. zapewnić komuś środki do życia;
5. zapewnić zaspokojenie roszczenia lub wykonanie kary;
6. zająć decyzją władz jakieś przedmioty

czasownik przechodni dokonany (ndk. zabezpieczać)

(1.1) dokonany od|zabezpieczać.

czasownik zwrotny dokonany zabezpieczyć się (ndk. zabezpieczać się)

wieś w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Krzyżanowice

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odebranie życia człowiekowi lub zwierzęciu

(1.2) przen. przerwanie jakiejś czynności lub zjawiska

(1.3) zamknięcie czegoś przy pomocy młotka i gwoździ

Źródła:

Wiktionary

Zabiec

1. biegnąc, dotrzeć gdzieś;
2. biegnąc, zablokować komuś lub czemuś dostęp do dalszej drogi

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zabiegać)

(1.1) dokonany od|zabiegać.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabieg

1. działanie podjęte w określonym celu;
2. środek zaradczy przeciwdziałający niszczeniu się czegoś;
3. działanie lekarskie mające na celu zapobiegnięcie chorobie lub przeciwdziałanie jej skutkom;
4. potocznie: przerwanie ciąży; aborcja, skrobanka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) działanie w określonym celu

(1.2) med. czynność wykonywana przez lekarza lub pielęgniarkę służąca pomocy pacjentowi,

(1.3) eufem. aborcja

SJP.pl
Wikipedia

Zabiegnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zabiegać)

Zabielanie polega na zebraniu (obrobieniu, oszlifowaniu, frezowaniu) minimalnej ilości metalu po to, by wyrównać powierzchnię. Jeśli element jest kuty czy odlewany, to zabielanie stosuje się w miejscach, gdzie zależy nam na płaskiej powierzchni.

czasownik dokonany

(1.1) dodać do produktu mąkę, mleko lub jego pochodne

Źródła:

Wiktionary

Zabielski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zabielski Hrabia – polski herb hrabiowski;
Antoni Zabielski herbu Trzaska (1842-1916) – powstaniec styczniowy;
Daniel Hrehorowicz Szczytt Zabielski herbu Radwan – podsędek połocki w latach 1617–1635;
Jan Zabielski (ur. 1956) – polski geodeta i samorządowiec;
Janina Zabielska (1906-1962) – polska bibliotekarka, bibliograf, historyk książki;
Jerzy Zabielski (1897-1958) – polski szermierz, medalista olimpijski;
Jerzy Szczyt Zabielski herbu Trzaska – koniuszy brasławski w 1674 roku;
Józef Zabielski (cichociemny) (1902–1981) – podkomisarz Policji Państwowej, żołnierz Wojska Polskiego, oficer Polskich Sił Zbrojnych i Armii Krajowej, rotmistrz kawalerii, cichociemny;
Józef Zabielski (1952-2025) – polski duchowny katolicki;
Katarzyna Agnieszka Zabielska-Koczywąs – polska lekarka weterynarii
Piotr Zabielski (ur. 1959) – polski górnik i polityk, poseł na Sejm PRL IX kadencji;
Romuald Zabielski (ur. 1960) – polski weterynarz, profesor w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie;

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabierakowy

przymiotnik od: zabierak

Źródła:

SJP.pl

Zabieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabierać.

Źródła:

Wiktionary

Zabierać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabrać)

(1.1) brać coś od kogoś, pozbawiać kogoś czegoś

(1.2) idąc lub jadąc dokądś, brać coś lub kogoś ze sobą

(1.3) przenosić coś w inne miejsce, usuwać coś z jakiegoś miejsca

(1.4) prowadzić kogoś gdzieś bez jego woli

czasownik zwrotny niedokonany zabierać się (dk. zabrać się)

(2.1) zaczynać coś robić, przygotowywać się do robienia czegoś

SJP.pl

Zabierzewo

Zabierzewo – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Przybiernów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zabierzowem, dotyczący Zabierzowa

Patrz:Zabierzów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabierzów

nazwa kilku wsi w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zabierzów – wieś w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów
Zabierzów – wieś w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Walce
Zabierzów – część wsi Augustów w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Kowala
Zabierzów – część wsi Racławówka w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Boguchwała
Zabierzów – stacja kolejowa w Zabierzowie, w województwie małopolskim
Zabierzów – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim
Zabierzów – dawna gromada w powiecie krakowskim w województwie krakowskim
Zabierzów Bocheński (gmina), Zabierzów Bocheński, Kmita Zabierzów, Kmita Zabierzów (piłka nożna)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabijacz

1. potocznie: zabijacz czasu - coś, czym można się zająć dla zabicia czasu;
2. dawniej: zabójca;
3. dawniej w myślistwie: pułapka na dzikie zwierzę w postaci specjalnej drewnianej kłody

Źródła:

SJP.pl

Zabijający

→ zabijać

Patrz:zabijać

Źródła:

SJP.pl

Zabijak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. zabójca, morderca

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zabijak – nieofic. kolonia wsi Osiny w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Nowe
Zabijak – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Łysomice
Zabijak – część wsi Cynków w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy
Zabijak – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy
Zabijak – żleb w Dolinie Lejowej w polskich Tatrach
Zabijak, Zabijaczny Żleb – żleb w Dolinie Jałowieckiej w słowackich Tatrach
Zabijak – żleb w Kopach Liptowskich w słowackich Tatrach

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zabijaka

człowiek o awanturniczym usposobieniu, buńczuczny, czupurny; zawadiaka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna skłonny do wszczynania bójek i awantur

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zabijaka – osiedle na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie homelskim
Zabijaka – film z 1967 roku
Zabijaka – film z 2011 roku
Zabijaka zabijaka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabijać.

Źródła:

Wiktionary

Zabijanka

gra komputerowa polegająca na zabijaniu dużej liczby przeciwników

Źródła:

SJP.pl

Zabijać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabić)

(1.1) pozbawiać życia

(1.2) na stałe zamknąć za pomocą młotka i gwoździ

(1.3) środ. inform. zakończyć działanie programu w sposób wymuszony

czasownik zwrotny niedokonany zabijać się (dk. zabić się)

(2.1) trudzić się, doprowadzać do utraty sił i zdrowia

wada drewna; martwica boczna

Zabitka, martwica boczna – wada drewna z grupy wad budowy. Jest to przyobwodowa warstwa obumarłego, zranionego drewna, znajdująca się na pniu, powstała w wyniku miejscowego zniszczenia kambium na skutek: pożaru, silnego nasłonecznienia, działania niskich temperatur, uszkodzeń wywołanych przez zwierzęta - osmykiwanie (czemchanie), spałowanie) lub człowieka oraz innych urazów mechanicznych.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabity

przestarzałe: zagorzały, zawzięty

imiesłów przymiotnikowy bierny

(1.1) pozbawiony życia przez kogoś lub coś

(1.2) miejsce z utrudnioną możliwością dojścia / dojechania

(1.3) zamknięty przez przybicie gwoździ

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

Zabobrze

osiedle w Jeleniej Górze

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaboczyć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Biskupizna, Krajna, Kujawy Zachodnie, Lubelszczyzna północno-zachodnia, Gniezno, Chełmża. zapomnieć

czasownik zwrotny dokonany zaboczyć się

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. spojrzeć na kogoś z wyraźną złością lub gniewem

(2.2) gw-pl|Gdów, Bochnia. wyrazić mimiką lub gestykulacją gniew lub obrazę

(2.3) gw-pl|Gniezno. zamyślić się

1. państwo, które dokonało zaboru, zagarnęło przemocą cudze terytorium; okupant
2. dawniej: ktoś, kto zabrał coś komuś; przywłaszczyciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

SJP.pl
Wiktionary

Zaborczy

usiłujący uzyskać dla siebie jak najwięcej lub chcący podporządkować sobie kogo

przymiotnik jakościowy

(1.1) usiłujący uzyskać dla siebie jak najwięcej korzyści

(1.2) taki, który chce podporządkować sobie kogoś

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z zaborcą lub zaborami politycznymi, dotyczący zaborcy lub zaborów politycznych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaborek

nazwisko

Zaborek – część wsi Klonownica Mała w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Janów Podlaski. Leży nad jeziorem, w okolicy ulicy Kolonia.

Dawniej samodzielna miejscowość i gromada w gminie Janów Podlaski.

Do 2025 roku była to południowa część Janowa Podlaskiego. Wraz z odzyskaniem statusu miasta przez Janów Podlaski 1 stycznia 2026 i określeniem granic miasta, Zaborek nie wszedł w skład miasta, stając się częścią wsi Klonownica Mała.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaborgować

dawniej: wziąć coś na kredyt; zborgować

Źródła:

SJP.pl

Zabornia

1. wieś w Polsce;
2. osiedle w Gdańsku

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zabornia – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Głogów
Zabornia – dawna osada w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Cieszków
Zabornia – osada w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Piaski
Zabornia – osiedle w Gdańsku, w dzielnicy Ujeścisko-Łostowice
Zabornia – część miasta Rabka-Zdrój

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaborowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zaborowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Mniów
Zaborowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Bojanowo

Źródła:

Wikipedia

Zaborowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zaborowo – dzielnica Leszna w woj. wielkopolskim
Zaborowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Górzno
Zaborowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
Zaborowo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Izbica Kujawska
Zaborowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Naruszewo
Zaborowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Grajewo
Zaborowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Stawiski
Zaborowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Kalinowo
Zaborowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Janowiec Kościelny
Zaborowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo
Zaborowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Purda
Zaborowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek

Źródła:

Wikipedia

Zaborowski

→ Zaborów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Albrycht Zaborowski (1638–1711) – szlachcic, luteranin
Andrzej Zaborowski (1931–1991) – etnograf
Antoni Zaborowski (XVIII w.) – cześnik zakroczymski
Andrzej Zaborowski (1926–2002) – polski artysta, malarz, plastyk i architekt
Dariusz Zaborowski (ur. 1978) – perkusista
Ignacy Zaborowski (1754–1803) – pijar, matematyk i geodeta
Jan Zaborowski (ur. 1959) – polityk
Jan Zaborowski (ur. 1915) – sędzia stalinowski
Marcin Zaborowski (ur. 1965) – polski politolog
Maria Jan Zaborowski (1946–2010) – biskup
Melecjusz (Zaborowski) (1869–1946) – biskup
Michał Zaborowski (ur. 1960) – polski artysta malarz

Zaborów

1. przywłaszczenie sobie cudzej własności;
2. bezprawne zajęcie obcego terytorium;
3. terytorium okupowane przez obce państwo;
4. sprawowanie władzy na terenie okupowanym

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zaborów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Ścinawa
Zaborów – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Grabica
Zaborów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów
Zaborów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Zadzim
Zaborów – kolonia w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
Zaborów – wieś w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Szczurowa
Zaborów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Belsk Duży
Zaborów – przysiółek wsi Wólka Łysowska w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Przesmyki
Zaborów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawskim zachodnim, w gminie Leszno
Zaborów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Czudec
Zaborów – część wsi Lubania w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chmielnik
Zaborów Pierwszy – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Tomaszów Mazowiecki

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaborówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zaborówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Belsk Duży
Zaborówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Leszno

Źródła:

Wikipedia

Zaborówiec

1. pozbawić kogoś czegoś;
2. wziąć coś lub kogoś ze sobą w drogę; przyjąć pasażerów lub ładunek;
3. przenieść w inne miejsce;
4. zabrać się - rozpocząć wykonanie czegoś; wyruszyć z osobą jadącą w tym samym kierunku

czasownik przechodni dokonany (ndk. zabierać)

(1.1) zob. zabierać.

czasownik przechodni dokonany

(2.1) przen. książk. spowodować śmierć

czasownik zwrotny dokonany zabrać się (ndk. zabierać się)

(3.1) zob. zabierać się.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabrnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) brnąc, dotrzeć do trudno dostępnego lub niezamierzonego miejsca; zapuścić się

(1.2) przen. znaleźć się w niekorzystnym położeniu lub sytuacji bez wyjścia; uwikłać się

Źródła:

Wiktionary

Zabrocki

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Zabrodzie

nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zabrodzie – część miasta Sokółka
Zabrodzie – wieś w woj. dolnośląskim w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
Zabrodzie – wieś w woj. lubelskim w pow. łukowskim, w gminie Łuków
Zabrodzie – wieś w woj. lubelskim w pow. włodawskim, w gminie Urszulin
Zabrodzie – część wsi Kosyń w woj. lubelskim w pow. włodawskim, w gminie Wola Uhruska
Zabrodzie – wieś w woj. łódzkim w pow. radomszczańskim, w gminie Gidle
Zabrodzie – część wsi Brąszewice w woj. łódzkim w pow. sieradzkim, w gminie Brąszewice
Zabrodzie – część wsi Baba w woj. mazowieckim w pow. ostrołęckim, w gminie Łyse
Zabrodzie – wieś w woj. mazowieckim w pow. ostrołęckim, w gminie Olszewo-Borki
Zabrodzie – część wsi Maków w woj. mazowieckim w pow. radomskim, w gminie Skaryszew
Zabrodzie – wieś w woj. mazowieckim w pow. wyszkowskim, w gminie Zabrodzie
Zabrodzie – część wsi Solina w woj. podkarpackim w pow. leskim, w gminie Solina

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

→ Zabrze; zabrzański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zabrzem, dotyczący Zabrza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabrudzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabrudzić.

(1.2) substancja tworząca brud

Źródła:

Wiktionary

Zabrudzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zabrudzać)

mieszkaniec Zabrza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Zabrza

(1.2) osoba pochodząca z Zabrza, urodzona w Zabrzu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabrzanka

mieszkanka Zabrza

1. pomniejszyć znaczenie czegoś;
2. spowodować, że coś stanie się absurdalne

Źródła:

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabujać.

Źródła:

Wiktionary

Zabujać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. bujać)

(1.1) zakołysać, zachwiać

czasownik zwrotny dokonany zabujać się (ndk. bujać się)

(2.1) zakołysać się, zachwiać się

(2.2) pot. przen. zakochać się

Źródła:

Wiktionary

Zabukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabukować.

Źródła:

Wiktionary

Zabukować

zarezerwować miejsce w pociągu, samolocie, hotelu itp. lub potwierdzić zamówienie; zabookować

czasownik przechodni dokonany

(1.1) zarezerwować miejsce w samolocie, pociągu, hotelu itp.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabuksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabuksować.

Źródła:

Wiktionary

Zabuksować

o kołach samochodu: wielokrotnie obrócić się w miejscu

Źródła:

SJP.pl

Zabulon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) hist. etn. nazwa jednego z dawnych plemięemion Izraela

(2.2) hist. geogr. jeden z regionów Izraela w północnej części tego kraju

Zobacz też: Zabulon – imię męskie.

(1.1) gw-pl|Krakowskie. wścieklizna

Źródła:

Wiktionary

Zabytek

obiekt lub przedmiot mający szczególną wartość ze względu na wiek lub walory estetyczne

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

1. nauka o zabytkach;
2. kierunek studiów w szkole wyższej poświęcony tej nauce

Zabytkoznawstwo – interdyscyplinarna dziedzina nauki, która zajmuje się badaniem, opisem, katalogowaniem oraz wartościowaniem zabytków. Zabytkoznawstwo łączy w sobie elementy historii, historii sztuki, archeologii, architektury oraz konserwatorstwa i ochrony zabytków i koncentruje się na zabytku jako przedmiocie badań: jego identyfikacji, datowaniu, autorstwie, funkcji, formie, materiale, technice, walorach, autentyczności i stanie zachowania.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabytów

Zabytów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Skierbieszów.

SJP.pl
Wiktionary

Zabójca

ten, kto dokonał zabójstwa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto zabił lub zabija

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zabójca – osoba dokonująca zabójstwa
Zabójca (Diary of A Hitman) – film amerykański z 1991 roku
Zabójca(y) – film francuski z 1997 roku
Zabójca – francuski komiks, oryginalnie wydany w 1998 roku
Zabójca (War) – film amerykański z 2007 roku
Zabójca (Rogue) – film australijski z 2007 roku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

kobieta zabójca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. kobieta, która kogoś zabiła lub zabija

Zabójczyni (chiń. 刺客聶隱娘; pinyin "Cìkè Niè Yǐnniáng") – tajwański film akcji z 2015 roku w reżyserii Hou Hsiao-hsiena, zrealizowany w koprodukcji z Chinami, Hongkongiem i Francją.

Światowa premiera filmu miała miejsce 21 maja 2015 roku, podczas 68. MFF w Cannes, w ramach którego obraz brał udział w konkursie głównym. Na tym festiwalu reżyser filmu Hou Hsiao-hsien otrzymał nagrodę za najlepszą reżyserię.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabójstwo

pozbawienie kogoś życia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. morderstwo;

Zobacz też: film fabularny pt. „Zabójstwo”. Na tę stronę wskazuje także „morderstwo”. Zobacz też: morderstwo (ujednoznacznienie)

Na tę stronę wskazuje „morderca”. Zobacz też: morderca (ujednoznacznienie).

Zabójstwo – przestępstwo umyślne uśmiercenia człowieka.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabór

1. przywłaszczenie sobie cudzej własności;
2. bezprawne zajęcie obcego terytorium;
3. terytorium okupowane przez obce państwo;
4. sprawowanie władzy na terenie okupowanym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zabranie czegoś, zajęcie cudzej własności

(1.2) zajęcie obcego terytorium

(1.3) zabory → pot. lm. okupacja Polski, okres w jej dziejach w latach 1772-1795;

(1.4) okupowane terytorium

(1.5) władza na terenie zaboru (1.4)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zabór mienia, przedmiotu, gruntu, nieruchomości – zobacz przywłaszczenie, ekspropriacja, rabunek
- Zabór pojazdu w celu krótkotrwałego użycia
zabór – teren okupowany przez obce państwo
- Zabór austriacki
- Zabór pruski
- Zabór rosyjski
Zabór – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Zabór
Zabór – przysiółek wsi Zawoja, w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Zawoja
Zabór Wielki – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Miękinia
Zabór – dawna gromada
Zabór – rezerwat przyrody

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabóść

przestarzale: zabić czymś ostrym; zakłuć

Źródła:

SJP.pl

Zabębnienie

→ Zabłudów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Zabłudowski – polski logik i filozof
Aron Zabłudowski – polski szachista
Beniamin Zabłudowski – polsko-żydowski kupiec i działacz społeczny
Denys Zabłudowski – ukraiński hokeista
Gabriel Zabłudowski – prawosławny męczennik, święty
Izaak Zabłudowski – białostocki kupiec i filantrop
Tadeusz Zabłudowski – polski historyk, tłumacz, encyklopedysta

Patrz:Zabłudów

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabłudów

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

}|-

Zabłudów ( Заблудаў – "Zabłudaŭ", ‏זאַבלודאָווע‎ – "Zabludowe") – miasto w woj. podlaskim, w powiecie białostockim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zabłudów. Miasto zaliczane jest do aglomeracji białostockiej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabłyskiwać

rzadko o źródłach światła: kolejno zapalać się

Źródła:

SJP.pl

Zabłądzenie

skrót od: zachód, zachodni

skrót

(1.1) = geogr. zachodni

(1.2) = geogr. zachód

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachachmęcać

gmatwać, mącić, komplikować

Źródła:

SJP.pl

Zachachmęcić

zagmatwać, zamącić, skomplikować

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) pot. starając się ukryć jakieś informacje, przedstawiać coś jako trudniejsze do zrozumienia, niż jest w rzeczywistości

(1.2) pot. potajemnie i bez zgody wziąć coś, co należy do innej osoby

(1.3) pot. przez nieuwagę pozostawić coś w nieznanym miejscu

czasownik zwrotny dokonany zachachmęcić się (ndk. brak)

(2.1) pot. stać się trudniejszym do zrozumienia

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Helena Zacharczuk – polska nauczycielka, działaczka społeczna i harcerska
Sergiusz Zacharczuk – prawosławny duchowny, święty
Stiepan Zacharczuk – rosyjski hokeista

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zacharek

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Zacharewicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jacek Paweł Zacharewicz
Jurij Zachariewicz
Marian Zacharewicz
Wacław Zacharewicz
Witold Zacharewicz
Bogdan Zacharewicz Kobułow
Piotr Zacharewicz Biełolikow
Wasilij Zacharewicz Korż

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zachariasz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zachariasz – imię męskie
Zachariasz – kapłan i prorok, ukamienowany na rozkaz króla Joasza
Zachariasz – król Izraela w ok. 753–752 p.n.e.
Zachariasz – autor biblijnej Księgi Zachariasza
Zachariasz – kapłan, ojciec Jana Chrzciciela
św. Zachariasz – papież w latach 741–752
Zachariasz – patriarcha Jerozolimy

Zachciołka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zachcianka

Źródła:

Wiktionary

Zachciywny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mający zachcianki

Źródła:

Wiktionary

Zacheusz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przen. rel. człowiek o powierzchownej religijności, biorący udział we wszelkich festynach i zabawach religijnych, chodzący po odpustach

Zacheusz – imię męskie pochodzenia hebrajskiego, od hebr. "כָּי (Zakkai)", co oznacza „czysty”. Wśród patronów tego imienia – św. Zacheusz, biskup Jerozolimy. Znany jest także Zacheusz z Ewangelii św. Łukasza, który chcąc zobaczyć Jezusa Chrystusa wspiął się w Jerychu na sykomorę.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zacheuszek

zdrobnienie od: Zacheusz (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Zachmurzony

przymiotnik

(1.1) meteorol. pokryty chmurami

(1.2) przen. o niewesołym obliczu

Źródła:

Wiktionary

Zachmurzyć

1. pokryć chmurami, uczynić pochmurnym;
2. zasępić, zasmucić

Źródła:

SJP.pl

Zachodni

przymiotnik od: zachód

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Antarktyki Zachodniej, związany z Antarktyką Zachodnią

Źródła:

Wiktionary

Zachodnioaustralijski

związany z zachodnią Australią, pochodzący z zachodniej Australii, charakterystyczny dla zachodniej Australii itp.

Źródła:

SJP.pl

Zachodnioazjatycki

przymiotnik

(1.1) związany z Azją zachodnią

(1.2) zamieszkujący, występujący w Azji zachodniej

Źródła:

Wiktionary

Zachodniobałtycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do zachodniego Bałtyku, związany z zachodnim Bałtykiem

Zachodnioczeski

przymiotnik

→ zachodnioeuropejski

Patrz:zachodnioeuropejski

Źródła:

SJP.pl

Zachodnioflamandzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Flandrią Zachodnią, dotyczący Flandrii Zachodniej

(1.2) związany z dialektami Flandrii Zachodniej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

związany z zachodnią Małopolską, pochodzący z zachodniej Małopolski, charakterystyczny dla zachodniej Małopolski itp.

Źródła:

SJP.pl

Zachodnioniemiecki

leżący, znajdujący się w zachodnich Niemczech

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z zachodnią częścią Niemiec, tam położony

(1.2) hist. związany z Republiką Federalną Niemiec (używać dla czasów, gdy RFN współistniała z NRD)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachodniopolski

związany z zachodnią Polską, pochodzący z zachodniej Polski, charakterystyczny dla zachodniej Polski itp.

Źródła:

SJP.pl

Zachodniopomorski

dotyczący Pomorza Zachodniego, pochodzący z Pomorza Zachodniego, charakterystyczny dla Pomorza Zachodniego itp.

przymiotnik

(1.1) geogr. hist. dotyczący Pomorza Zachodniego; pochodzący z Pomorza Zachodniego;

zdrobnienie od: zachód

Źródła:

SJP.pl

Zachodzić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zajść)

(1.1) o ciałach niebieskich: znikać za horyzontem, za chmurą

(1.2) odwiedzać kogoś przy okazji

(1.3) zdarzać się, odbywać się, mieć miejsce

(1.4) częściowo przykrywać lub pokrywać się

(1.5) pokrywać się nalotem

(1.6) dochodzić do jakiegoś miejsca

(1.7) daw. starać się (o coś)

czasownik przechodni niedokonany (dk. zajść)

(2.1) podchodzić do kogoś tak, żeby tego nie spostrzegł

Źródła:

Wiktionary

Zachomikować

potocznie:
1. zgromadzić coś na zapas;
2. umieścić plik na portalu chomikuj.pl;
3. zachomikować się - ukryć się, schować się

Źródła:

SJP.pl

Zachorowalność

liczba chorych na określoną chorobę; zapadalność, chorobowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liczba zachorowań na daną chorobę, częstotliwość zachorowań

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sposób bycia, postępowania, działania; reakcja na bodźce, sytuacje;

(1.2) przestrzeganie, dochowanie nakazu, obowiązku

(1.3) utrzymanie czegoś jako obowiązujące

(1.4) odczasownikowy od|zachować.

Zachowanie (ang. "behavior") – skoordynowane postępowanie organizmu w odniesieniu do określonego otoczenia w określonym czasie, różnego rodzaju reakcje na bodźce z otoczenia (układ bodziec – reakcja, ang. "stimulus" – "reaction", S–R), np. wykonywane za pomocą grup mięśni reakcje ruchowe.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

przywiązanie do tradycji lub do istniejącego stanu rzeczy

Źródła:

SJP.pl

Zachowawczy

1. mający na celu utrzymanie dotychczasowego stanu rzeczy; zachowujący;
2. przywiązany do tradycji, niechętny zmianom; konserwatywny, tradycyjny;
3. świadczący o takiej postawie;
4. leczenie zachowawcze - leczenie bez działań chirurgicznych, bezoperacyjne;
5. instynkt zachowawczy - odruch obronny organizmu (zwłaszcza ludzkiego) w sytuacji zagrażającej życiu; instynkt samozachowawczy

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który ma na celu zachowanie dotychczasowego stanu czegoś

(1.2) przywiązany do tradycji lub do istniejącego stanu rzeczy

przymiotnik relacyjny

(2.1) med. taki, który oszczędza i zachowuje leczony organ

Źródła:

czasownik przechodni

(1.1) pozostawiać coś w niezmienionej postaci; w niezmienionym stanie

(1.2) być ciągle w posiadaniu czegoś (także w pamięci)

(1.3) ochraniać coś przed czymś lub przed kimś

(1.4) o tajemnicy: nie wyjawiać

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) powiedzenie zachrypniętym głosem

(1.2) stanie się chrypliwym

wydać lub spowodować chrzęst

Źródła:

SJP.pl

Zachwalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zachwalać.

Źródła:

Źródła:

SJP.pl

Zachwycający

wzbudzać zachwyt; wprawiać kogoś w zachwyt; urzekać

przymiotnik

(1.1) wywołujący zachwyt

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachwycanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zachwycać.

Źródła:

Wiktionary

Zachwycać

wzbudzać zachwyt; wprawiać kogoś w zachwyt; urzekać

czasownik

(1.1) wprawiać kogoś w stan zachwytu; być powodem/obiektem czyjegoś zachwytu

czasownik zwrotny niedokonany zachwycać się (dk. zachwycić się)

(2.1) wyrażać swój podziw wobec czegoś lub kogoś, być olśnionym kimś lub czymś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachwycenie

wzbudzić zachwyt; wprawić kogoś w zachwyt; olśnić

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) psych. uczucie lub stan podziwu

(1.2) daw. rel. stan ekstatycznego uniesienia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachwycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zachwyt

Źródła:

Wiktionary

Zachwycić

wzbudzić zachwyt; wprawić kogoś w zachwyt; olśnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zachwycać)

(1.1) dokonany od|zachwycać.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachwycony

przymiotnik

paproć z rodziny zachylnikowatych; nerecznica

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zachylnikowate

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zachęcać.

Źródła:

Wiktionary

Zachęcać

nakłaniać kogoś do czegoś; przekonywać; namawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zachęcić)

(1.1) próbować wzbudzić w kimś chęć do czegoś

artysta wystawiający swoje dzieła w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych (w Zachęcie)

Źródła:

SJP.pl

Zachłannie

przysłówek

zakrztusić się łykając coś pospiesznie

Źródła:

SJP.pl

Zachłyśnięcie

przypadkowe wciągnięcie podczas wdechu ciała obcego do tchawicy i oskrzeli

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaciekać.

Źródła:

Wiktionary

Zaciekawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaciekawić)

(1.1) wzbudzać ciekawość

czasownik zwrotny niedokonany zaciekawiać się (dk. zaciekawić się)

(2.1) wzbudzać ciekawość w sobie

Źródła:

Wiktionary

Zaciekawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaciekawić.

(1.2) chwilowe zainteresowanie czymś

Źródła:

Wiktionary

Zaciekawić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaciekawiać)

(1.1) wzbudzić ciekawość

czasownik zwrotny dokonany zaciekawić się (ndk. zaciekawiać się)

(2.1) wzbudzić ciekawość w sobie

Źródła:

Wiktionary

Zaciekać

1. o czymś dziurawym: przepuszczać wodę, która powoduje powstawanie zacieków; przeciekać;
2. o cieczy: cieknąc, przedostawać się gdzieś, docierać dokądś

Źródła:

SJP.pl

Zaciekle

przysłówek

(1.1) w sposób gwałtowny i nieustępliwy, z zaciekłością

Źródła:

Wiktionary

Zacieklej

przysłonić cieniem; ocienić

Źródła:

SJP.pl

Zacier

masa, którą poddaje się fermentacji alkoholowej w celu otrzymania spirytusu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. półprodukt, fermentująca mieszanina do produkcji wódki;

Zacier – mieszanina otrzymywana z zalania wodą roztartych ziaren zbóż, ziemniaków lub melasy, w celu poddania jej fermentacji alkoholowej. Ze względu na przeznaczenie wyróżnia się zacier do wyrobu piwa i spirytusu (gorzelniczy).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zacieraczka

maszyna wygładzająca podłogi i ściany poprzez równomierne rozprowadzanie betonu, tynku tip.

Źródła:

SJP.pl

Zacieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zacierać.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zacieranie (żywność)
Zacieranie (budownictwo)
Zacieranie (stolarstwo)

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zacierać

1. usuwać ślady; zamazywać; trzeć ręce z zimna;
2. tuszować;
3. wypełniać szpary, nierówności (np. szpachlą)

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatrzeć)

(1.1) usuwać ślady

(1.2) przen. ukrywać fakty

(1.3) techn. mieszać

czasownik zwrotny niedokonany zacierać się (dk. zatrzeć się)

(2.1) stawać się niewyraźnym

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaciereczka

zdrobnienie od: zacierka

Źródła:

SJP.pl

Zacierka

1. zupa z drobnymi, twardymi kluskami; ścierka;
2. drobna kluska formowana pocieraniem dłoni lub ścierana na tarce

SJP.pl

Zacierp

roślina drzewiasta z rodziny winterowatych; zacierp Wintera

Zacierp ("Drimys" Forster & G. Forster) – rodzaj roślin z rodziny winterowatych ("Winteraceae"). Obejmuje w zależności od ujęcia albo 6–7 gatunków, albo ok. 30–40. W pierwszym, węższym ujęciu obejmuje tylko gatunki rosnące w Ameryce Środkowej i Południowej, a w szerszym ujęciu także z wysp Oceanii, Australii i południowo-wschodniej Azji, z centrum zróżnicowania na Nowej Gwinei. W węższym ujęciu gatunki z Azji, Australii i Oceanii wyodrębniane są w osobny rodzaj "Tasmannia".

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zacietrzewiać

Zacietrzewić

Zacieśnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zacieśniać)

(1.1) dokonany od|zacieśniać.

Źródła:

Wiktionary

Zacinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zacinać.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zacinać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaciąć)

(1.1) niedokonany od|zaciąć.

czasownik zwrotny niedokonany zacinać się (dk. zaciąć się)

(2.1) niedokonany od|zaciąć się.

Źródła:

Wiktionary

Zacios

1. nacięcie;
2. symbol wycięty na drzewie, służący do oznakowania miejsca, z którego myśliwy oddał strzał do zwierzyny

Źródła:

SJP.pl

Zaciosać

zrobić znak na korze drzewa przeznaczonego do wycięcia

czasownik dokonany (ndk. zaciosywać)

(1.1) zaostrzyć koniec drewnianego pala, kołka itp.

stolarski uchwyt, element obrabiarki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czynność zaciskania

(1.2) techn. przyrząd zaciskający rurę w celu regulacji przepływu cieczy lub gazu

(1.3) techn. uchwyt mocujący, przytrzymujący coś

(1.4) techn. element łączący kilka części czegoś ze sobą

(1.5) elektr. punkt, w którym zewnętrzny obwód prądu zostaje dołączony do źródła prądu

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zacisk – trudne do przejścia zwężenie korytarza jaskiniowego
zacisk – rodzaj połączenia mechanicznego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaciskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaciskać.

Źródła:

Wiktionary

Zaciskarka

urządzenie do montażu końcówek w kablach sieciowych

rzeczownik, rodzaj żeński

Zacisze

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ustronne, ciche miejsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zacisze – część miasta Biłgoraj
Zacisze – część miasta Bydgoszcz
Zacisze – część miasta Częstochowa
Zacisze – część miasta Miłomłyn
Zacisze – część miasta Przecław
Zacisze – część miasta Sulejów
Zacisze – część miasta Warszawa, w dzielnicy Targówek
Zacisze – część miasta Wrocław, w delegaturze Wrocław-Śródmieście
Zacisze – wieś w pow. lubańskim, w gminie Leśna
Zacisze – przysiółek wsi Michałów w pow. polkowickim, w gminie Chocianów
Zacisze – część wsi Brzózki w pow. nakielskim, w gminie Szubin
Zacisze – osada leśna w pow. świeckim, w gminie Osie

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zacisznie

przysłówek

przymiotnik

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaciupać.

Źródła:

Wiktionary

Zaciąg

1. werbowanie chętnych osób do pracy bądź do wojska, werbunek;
2. w rybołówstwie:
a) zarzucenie sieci;
b) to, co zostało złowione w jednorazowym zarzuceniu sieci

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) werbowanie osób chętnych do wojska lub pracy

(1.2) mech. element służący do zaciągania

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaciągacz

narzędzie do ściągania i zaciskania elastycznych elementów

Źródła:

SJP.pl

Zaciąganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaciągać.

Źródła:

Wiktionary

Zaciągać

1. ciągnąc, przesuwać coś na inne miejsce; wlec coś; wieść kogoś dokądś siłą;
2. zasłaniać coś czymś; rozpościerać coś; zaciskać; ściągać;
3. pokrywać czymś jakąś powierzchnię;
4. o wietrze, chłodzie, zapachu itp.: dawać się odczuć; wiać; zawiewać;
5. nakłaniać kogoś do pójścia ze sobą;
6. wymawiać wyrazy ze szczególną, charakterystyczną dla Polaków z terenów wschodnich, intonacją;
7. zaciągać się -
a) wstępować do wojska lub jakiejś organizacji;
b) paląc papierosa lub fajkę, wciągać dym do płuc

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaciągnąć)

(1.1) ciągnąc, zmieniać położenie czegoś, zawlekać coś ciężkiego lub kogoś, najczęściej nieprzytomnego

(1.2) przen. zabierać kogoś gdzieś mimo oporu

(1.3) ciągnąc zaciskać, ściągać

(1.4) zasłaniać coś czymś

(1.5) pokrywać coś czymś

(1.6) druk. przyklejać zszyte arkusze książki do okładki

(1.7) daw. rekrutować, werbować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaciągnąć)

(2.1) pot. o powietrzu, chłodzie, zapachu: dawać się odczuć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(3.1) pot. jęz. wymawiać wyrazy, rozciągając artykulację niektórych głosek w sposób charakterystyczny dla Polaków z terenów wschodnich

czasownik zwrotny niedokonany zaciągać się (dk. zaciągnąć się)

(4.1) wstępować jako ochotnik do jakiejś służby, zwłaszcza do wojska

(4.2) mustrować się

(4.3) paląc tytoń, wciągać dym do płuc

(4.4) o np. niebie, wodzie: pokrywać się, zasnuwać się czymś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaciągnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaciągać)

(1.1) dokonany od|zaciągać.

Źródła:

Wiktionary

Zaciągowy

przymiotnik od: zaciąg

Źródła:

SJP.pl

Zaciąć

1. skaleczyć; zrobić cięcie ostrym przedmiotem;
2. paść z ukosa (np. o deszczu);
3. zacisnąć zęby, aby opanować ból;
4. dawniej: zastrugać;
5. zaciąć się - zepsuć się chwilowo (np. o maszynach);
6. zaciąć się - zatrzymać się podczas mówienia;
7. zaciąć się - uprzeć się

czasownik przechodni dokonany (ndk. zacinać)

(1.1) skaleczyć kogoś ostrym narzędziem

czasownik zwrotny dokonany zaciąć się (ndk. zacinać się)

(2.1) zaciąć (1.1) samego siebie; skaleczyć się ostrym narzędziem

(2.2) przestać mówić, nie mogąc kontynuować

(2.3) nie dać się otworzyć, uruchomić; przestać działać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaciążanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

zacięta postawa; upór; nieustępliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) postawa bycia zaciętym, silnej determinacji

(1.2) świadczący o silnej determinacji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaciętszy

stopień wyższy od przymiotnika: zacięty

Źródła:

SJP.pl

Zacięty

forma czasownika.

(1.1) ims. przymiotnikowy bierny od: zaciąć

przymiotnik

(2.1) taki, który się upiera przy swoich przekonaniach

(2.2) wykonywany z uporem i determinacją

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaciężny

służący w wojsku zarobkowo

przymiotnik

(1.1) pochodzący z zaciągu, służący w wojsku zarobkowo

rzeczownik, rodzaj nijaki

zacnik zielony - gatunek chrząszcza z rodziny poświętnikowatych

Zacnik ("Gnorimus") – rodzaj chrząszczy z rodziny poświętnikowatych i podrodziny kruszczycowatych.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zacność

uczciwość, prawość, dobroć, szlachetność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. albo podn. cecha tych, którzy są zacni

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zacny

1. godny szacunku i zaufania; prawy;
2. młodzieżowo: niezły, niczego sobie; fajny;
3. dawniej:
a) w bardzo dobrym gatunku, pierwszorzędny, cenny;
b) sławetny, znakomity

przymiotnik jakościowy

(1.1) przest. godny szacunku i zaufania, szlachetny, rzetelny, uczciwy, prawy, szacowny, szanowny, czcigodny

(1.2) przest. właściwy komuś takiemu

(1.3) przest. znaczący, znaczny

(1.4) przest. cenny, przedni, znakomity

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zacofanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) opóźnienie w rozwoju pod względem technologicznym, społecznym itd.

1. zaczaić się - książkowo: ukryć się; przyczaić się;
2. potocznie: zrozumieć

Źródła:

SJP.pl

Zaczarowanie

1. rzucić zaklęcie, urok, klątwę na coś lub na kogoś;
2. wzbudzić w kimś zachwyt swoją osobą, zwrócić czyjąś uwagę

rzeczownik, rodzaj nijaki

rodzaj uchwytu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. mechanizm, który służy do tego, aby coś zaczepić

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp., rozk. od: zaczepić

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaczepianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaczepiać.

Źródła:

Wiktionary

Zaczepiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaczepić)

(1.1) mocować coś na czymś wystającym

(1.2) zawadzać o coś podczas ruchu

(1.3) zatrzymywać kogoś, podejmując relację

(1.4) rozpoczynać agresywną prowokację czy bójkę

(1.5) wstępować gdzieś na trochę podczas przemieszczania się

czasownik zwrotny niedokonany zaczepiać się (dk. zaczepić się)

(2.1) zatrzymywać się lub zawisać, zahaczywszy o coś

(2.2) chwytać za coś, przytrzymywać się czego

(2.3) zaczepiać (1.2) siebie nawzajem

(2.4) pot. znajdować tymczasowe mieszkanie lub pracę

Źródła:

Wiktionary

Zaczepienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaczepić.

Źródła:

Wiktionary

Zaczepisty

rzeczownik, rodzaj żeński

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zaczernianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

Źródła:

SJP.pl

Zaczerwienić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaczerwieniać)

(1.1) pokryć czerwonym kolorem

czasownik zwrotny dokonany zaczerwienić się (ndk. zaczerwieniać się)

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaczesywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaczesywać.

Źródła:

Wiktionary

Zaczipować

założyć lub wszczepić czip, oznaczyć coś, zwłaszcza zwierzęta, za pomocą specjalnych układów scalonych; zachipować

Źródła:

SJP.pl

Zaczkowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Zaczkowski – polski samorządowiec i urzędnik
Stanisław Zaczkowski – polski milicjant, polityk i dyplomata

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaczyk

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Zaczyn

1. porcja surowego ciasta pozostawiona z poprzedniego wypieku, dodawana najczęściej do ciasta na chleb;
2. to, co stało się początkiem czegoś, zdarza się po raz pierwszy, coś nowego; zalążek, pierwocina;
3. rozczynione, rozdrobnione ciasto; rozczyn;
4. białka regulujące przebieg procesów życiowych, wytwarzane przez każdy żywy organizm;
5. w budownictwie: mieszanina spoiwa cementu lub gipsu z wodą; zaprawa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zaczyn – składnik zaprawy
zaczyn – dodawana do ciasta na chleb niewielka ilość surowego ciasta pozostawiona z poprzedniego wypieku; zobacz też: zakwas chlebowy
rozczyn

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaczynanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaczynać.

Źródła:

Wiktionary

Zaczynać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zacząć)

(1.1) przystępować do wykonywania jakiejś czynności

(1.2) wykonywać jakąś czynność przed inną

(1.3) wziąć część z nienapoczętej całości

(1.4) pot. zaczepiać, rozdrażniać kogoś

(1.5) wchodzić w pewien stan lub okres

czasownik zwrotny niedokonany zaczynać się (dk. zacząć się)

(2.1) mieć swój początek

Źródła:

Wiktionary

Zaczynianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

→ zaczątek

Patrz:zaczątek

Źródła:

SJP.pl

Zacząć

1. rozpocząć; zapoczątkować;
2. wziąć kawałek z nieużywanej całości;
3. sprowokować poprzez agresywne zachowanie

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaczynać)

(1.1) dokonany od|zaczynać.

czasownik zwrotny dokonany zacząć się (ndk. zaczynać się)

(2.1) dokonany od|zaczynać się.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zad

pośladki u niektórych dużych ssaków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. tylna część tułowia czworonożnego zwierzęcia

(1.2) pot. szerokie i tłuste pośladki człowieka

(1.3) daw. tył, tylna część

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Port lotniczy Zadar
Dolar Zimbabwe

SJP.pl

Zadanie

1. nakazać wykonać coś, nauczyć się czegoś
2. sprawić, że komuś stało się coś złego
3. dać pokarm zwierzętom
4. pot. założyć komuś coś ciężkiego do noszenia
5. dodać nowy składnik, głównie do cieczy, gazu
6. zadać się: pot. zawrzeć znajomość z kimś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) coś, co należy wykonać

(1.2) odczasownikowy od|zadać.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zadanie (matematyka)
zadanie (fizyka)
zadanie (chemia)
zadanie – kontekst wykonywanego programu
- zadanie pierwszoplanowe – zadanie wykonywane w trybie interaktywnym
- zadanie drugoplanowe – zadanie przeznaczone do wykonania w tle
zadanie (quest) – w grach komputerowych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zadaniować

nadawać określone zadania, obowiązki lub cele do realizacji

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

SJP.pl
Wiktionary

Zadar

miasto w Chorwacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Chorwacji, nad Morzem Adriatyckim;

Zadar

SJP.pl

Zadaszenie

przykryć dachem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadaszyć.

(1.2) dach, jako odrębna lub samodzielna konstrukcja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadaszony

przymiotnik relacyjny

(1.1) przykryty dachem

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zadaszyć

Źródła:

Wiktionary

Zadaszyć

przykryć dachem

czasownik przechodni dokonany (ndk. zadaszać)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadawać.

Źródła:

Wiktionary

Zadawać

1. nakazywać wykonać coś
2. sprawiać, że komuś dzieje się coś złego
3. dawać pokarm zwierzętom
4. pot. zakładać komuś coś ciężkiego do noszenia
5. dodawać nowy składnik, głównie do cieczy, gazu
6. zadawać się: pot. utrzymywać znajomość z kimś

czasownik

(1.1) o pytaniach: wypowiadać w celu uzyskania odpowiedzi

(1.2) nakazywać komuś coś robić

(1.3) sprawiać komuś coś złego

(1.4) zootechn. dawać zwierzętom pożywienie

(1.5) przest. zakładać sobie lub komuś jakiś ciężar na ramiona lub plecy

czasownik zwrotny zadawać się

(2.1) znajomić się, często spotykać się, utrzymywać bliskie kontakty z kimś nieodpowiednim

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadać

czasownik przechodni

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: zad

1. poinformować celników o przewozie czegoś przez granicę;
2. zobowiązać się do czegoś;
3. zadeklarować się - opowiedzieć się po jakiejś stronie, dokonać wyboru, publicznie przyznać się do swoich poglądów

czasownik przechodni dokonany (ndk. deklarować)

(1.1) przekazać w oficjalnej wypowiedzi

(1.2) wyrazić gotowość, przyrzec pomoc

(1.3) przedstawić oświadczenie władzom

czasownik zwrotny dokonany zadeklarować się (ndk. deklarować się)

(2.1) zobowiązać się do zrobienia czego

(2.2) wyrazić swoje poparcie lub sprzeciw

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadeklino

Zadeklino – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie pyrzyckim, w gminie Kozielice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Źródła:

Wikipedia

Zadekować

1. ukryć się lub kogoś;
2. schować coś w bezpieczym miejscu

czasownik

(1.1) pot. ukryć by nie było kłopotu

czasownik zwrotny zadekować się

(2.1) pot. ukryć się by nie było kłopotu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadekretowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

tylny, zawsze w odniesieniu do nóg większych ssaków

przymiotnik

kraina historyczna, część Ukrainy Naddnieprzańskiej; Ukraina Lewobrzeżna

Źródła:

SJP.pl

Zadniestrze

wieś na Ukrainie

Zadniestrze, do 1928 Neudorf ( Задністря) – wieś na Ukrainie w rejonie samborskim obwodu lwowskiego, nad Dniestrem.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zadokowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. historyczna dzielnica Katowic lub nazwa kilku polskich wsi;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zadole – część miasta Katowice
Zadole − kolonia wsi Dębowy Gaj w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski
Zadole – kolonia wsi Wola Mysłowska w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Wola Mysłowska
Zadole – część wsi Ratoszyn Pierwszy w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Chodel
Zadole − wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Opole Lubelskie
Zadole – część wsi Stary Bazanów w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Ryki
Zadole − wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Skomlin
Zadole – część wsi Kalina Mała w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Miechów
Zadole – część wsi Niesułowice w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Olkusz
Zadole – część wsi Zederman w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Olkusz
Zadole – część wsi Gromnik w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Gromnik
Zadole – część wsi Sadkowice w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Solec nad Wisłą

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zadominować

zacząć dominować nad czymś; zapanować

Źródła:

SJP.pl

Zadomka

drobny owad z rzędu karaczanów

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zadora – polski herb szlachecki
Zadory – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Czempiń.
Zadora – szczyt (454 m n.p.m.) w północno-zachodniej części Grzbietu Wschodniego Gór Kaczawskich.
Dominik Zadora (ur. 30 kwietnia 1991) – kick-bokser oraz zawodnik muay thai.
Pia Zadora (ur. 4 maja 1954) – amerykańska aktorka filmowa i piosenkarka pochodzenia polskiego.
Krzysztof Zadora (ur. 22 sierpnia 1943, zm. 18 września 2021) – ekonomista.
Stanisław Zadora (ur. 3 października 1949) – polski polityk, poseł na Sejm RP IV i V kadencji.
Lanckorońscy herbu Zadora
Kieżgajłowie herbu Zadora
Lenczewscy herbu Zadora
Łączkowscy herbu Zadora

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zadosyć

dawniej: tyle, ile trzeba, wystarczająco; zadość

Źródła:

SJP.pl

Zadowalająco

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób zadowalający

Źródła:

Wiktionary

Zadowalający

dość dobry, wystarczająco dobry; dostateczny, niezły, wystarczający

przymiotnik

(1.1) wystarczająco dobry

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: zadowalać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadowalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadowalać.

Źródła:

Wiktionary

Zadowalać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zadowolić)

(1.1) zaspokajać potrzeby, odpowiadać czyimś upodobaniom

(1.2) spełniać, zaspokajać seksualnie

czasownik zwrotny niedokonany zadowalać się (dk. zadowolić się)

(2.1) poprzestawać na czymś

(2.2) zaspokajać siebie autoerotycznie

(2.3) zaspokajać erotycznie siebie wzajemnie

Źródła:

Wiktionary

Zadowice

Zadowice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Godziesze Wielkie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

W 1954 w Zadowicach znaleziono dwa autentyczne skarabeusze egipskie w jednej z popielnic (grób 95) na cmentarzysku kultury przeworskiej. Znajdują się obecnie w zbiorach Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi.

Źródła:

Wikipedia

Zadowolenie

dogodzić, zaspokoić wymagania

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uczucie przyjemności wywołane spełnieniem się pragnień lub pomyślnym obrotem sprawy

Zadowolenie – chwilowe uczucie satysfakcji, pełnej afirmacji. W większości przypadków prowadzi do uczucia szczęścia. Zadowolenie nie objawia się stanem euforii, uzewnętrznia się w zależności od sytuacji (poziomu zadowolenia). Zadowolenia może być zarówno brane pod uwagę przy aspektach seksualnych, jak i wręcz przeciwnie, codziennych (dziecko zadowolone z oceny za swoją pracę np. dyktando).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zadowolić

dogodzić, zaspokoić wymagania

czasownik przechodni dokonany (ndk. zadowalać)

(1.1) zob. zadowalać.

czasownik zwrotny dokonany zadowolić się (ndk. zadowalać się)

(2.1) zob. zadowalać się.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadowolony

dogodzić, zaspokoić wymagania

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zadowolić

przymiotnik

(2.1) taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny

moralne lub materialne odszkodowanie za wyrządzoną krzywdę

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadośćuczynić.

(1.2) książk. moralne lub materialne odszkodowanie

(1.3) przest. przyjęcie pojedynku jako satysfakcji za obrazę lub krzywdę moralną

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zadośćuczynić

1. wynagrodzić spowodowaną szkodę lub wyrządzoną krzywdę;
2. spełnić czyjeś życzenie lub wypełnić obowiązek

czasownik przechodni dokonany (ndk. zadośćczynić)

(1.1) wynagrodzić komuś krzywdę; naprawić wyrządzoną szkodę lub przeprosić w sposób wystarczający, aby zrekompensować winę, stratę lub niesprawiedliwość

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadra

1. ostry, odstający od czegoś kawałek, zwłaszcza drewniany; drzazga;
2. przykre wspomnienie, żal, uraza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drzazga

(1.2) książk. dawna uraza, bolesne wspomnienie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zadra – kwartalnik o tematyce feministycznej
Zadra – film muzyczny z 2022 roku
Zadra – powieść fantastyczna Krzysztofa Piskorskiego
Zadra – hybrydowa (stalowo-drewniana) kolejka górska w parku rozrywki Energylandia w Zatorze, w Polsce

Zadrażnić

Źródła:

SJP.pl

Zadreptanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Czesław Zadrożny (1904-1944) – żołnierz Batalionów Chłopskich i Armii Krajowej
Stanisław Zadrożny (1908-1977) – dowódca powstańczej radiostacji „Błyskawica”
Tadeusz Zadrożny (ur. 1939) – polski kolarz

Wiktionary

Zadrzewiać

obsadzać jakiś obszar drzewami

Źródła:

SJP.pl

Zadrzewienie

obsadzić jakiś obszar drzewami

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) obsadzenie terenu drzewami

1. wilgotność najczęściej połączona z wysoką temperaturą oraz brakiem ruchów mas powietrza; duchota, duszność, parność

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nieświeże powietrze, nie do oddychania

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaducha

1. zbyt mała ilość tlenu wodzie, powodująca śnięcie ryb; przyducha;
2. nieświeże powietrze utrudniające swobodne oddychanie; zaduch

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zaduch

1. taki, który pogrążył się w zadumie; zamyślony, zaabsorbowany, nieobecny;
2. taki, który wyraża zadumę, zamyślenie, np. zadumany uśmiech

Źródła:

SJP.pl

Zadumać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaduszać, dusić)

(1.1) pozbawić dopływu powietrza i spowodować przez to czyjąś śmierć

czasownik zwrotny dokonany zadusić się (ndk. zaduszać się, dusić się)

(2.1) ulec śmierci z powodu braku dopływu powietrza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaduszać

1. dusząc, zabijać;
2. gasić ogień; tłumić, ugaszać;
3. nie pozwalać na rozwój czegoś

Źródła:

SJP.pl

Zaduszki

1. impreza o charakterze modlitewnym lub artystycznym organizowana blisko świąt Zaduszek;
2. dawne święto pogańskie poświęcone pamięci zmarłych

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rel. w Kościele katolickim dzień poświęcony pamięci wszystkich zmarłych, przypadający na 2 listopada (po dniu Wszystkich Świętych);

Zobacz też: Zaduszki (ujednoznacznienie).

Zaduszki, Dzień Zaduszny lub Święto Zmarłych, formalnie Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych ( Commemoratio Omnium Fidelium Defunctorum) – w Kościołach łacińskich obchód liturgiczny poświęcony zmarłym, przypadający corocznie na dzień 2 listopada, treściowo połączony z poprzedzającą go uroczystością Wszystkich Świętych. Zaduszki często zbiegają się z ludowymi obrzędami ku czci zmarłych, wywodzącymi się z wierzeń pogańskich lub przedchrześcijańskich.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

zamieszki, kłótnie, walki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pejor. publiczna burda z udziałem wielu osób, często brutalna

(1.2) duża zadymka – zawieja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadymać

Zadymiarka

→ zadymiarz; awanturnica, chuliganka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urządzenie do wytwarzania mgły lub dymu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadymiarski

→ zadymiarz, → zadyma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chwilowe trudności ze złapaniem tchu spowodowane najczęściej zbyt dużym wysiłkiem lub zmęczeniem

(1.2) astma

Zadyszka – jubileuszowy tribute album, wydany 7 października 2011 z okazji X-lecia zespołu happysad. Wydawnictwo składa się dwóch płyt (CD+DVD).

Płyta zawiera utwory zagrane przez zespoły zaprzyjaźnione z grupą happysad, w nowych aranżacjach. Na płycie znalazł się też jeden utwór w wykonaniu happysad – „Manewry szczęścia”, który także został zaprezentowany w nowej aranżacji.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zadziabywać

rzadko: uśmiercać, zadając ciosy czymś ostrym

Źródła:

SJP.pl

Zadziać

potocznie:
1. zapodziać, zgubić
2. zadziać się - wydarzyć się, mieć miejsce, stać się

czasownik przechodni dokonany (ndk. zadziewać)

(1.1) pot. zagubić, zapodziać

(1.2) rzad. załatać dzianiną

(1.3) daw. przywdziać, wdziać

czasownik zwrotny dokonany zadziać się (ndk. zadziewać się)

1. nadrywać brzeg czegoś, zaczepiwszy tym o coś innego;
2. wchodzić z kimś w konflikt, narażać się komuś;
3. unosić, kierować coś ku górze, podnosić;
4. zadzierać się:
a) nadrywać się;
b) być kierowanym ku górze;
c) dawniej, potocznie: narażać się komuś

czasownik przechodni niedokonany (dk. zadrzeć)

(1.1) nadrywać coś, zaczepiwszy tym czymś o coś innego

Zadzim – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Zadzim. Leży ok. 15 km na północny zachód od Szadku, przy starym szlaku handlowym, łączącym Sieradz z Łęczycą.

SJP.pl

Zadziornie

przysłówek

(1.1) w sposób zadziorny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co zadziorne; cecha tych, którzy są zadziorni

Patrz:zadziorny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadziorny

zaczepliwy, szukający problemów, nieustępliwy

przymiotnik

(1.1) skory do kłótni

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadziorowy

→ zadzior

Patrz:zadzior

Źródła:

SJP.pl

Zadziwaczać

Zadziwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadziwić.

Źródła:

Wiktionary

Zadziwić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zadziwiać)

(1.1) dokonany od|zadziwiać.

czasownik zwrotny dokonany zadziwić się (ndk. zadziwiać się)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadzwonić.

Źródła:

Wiktionary

Zadzwonić

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) wydobyć dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka

(1.2) o dzwonie, dzwonku, telefonie wydać dźwięk

(1.3) telekom. nawiązać połączenie telefoniczne

Źródła:

Wiktionary

Zadąbrów

Zadąbrów – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Wieniawa.

Zadżal ( ‏زجل‎, "zaǧal") – krótki utwór rymowany, przeznaczony do śpiewu, opierający się na powtarzaniu w ramach wiersza zasygnalizowanego na początku tematu, popularny w zarabizowanej Hiszpanii, związany z hiszpańsko-arabską kulturą ludową. W utworze takim poeta zamieszczał często motywy autobiograficzne, przedstawiając się z reguły jako biednego.

Źródła:

Zafałszować

czasownik przechodni dokonany (ndk. zafałszowywać)

(1.1) przekształcić lub przedstawić coś w taki sposób, że stało się niezgodne z prawdą

(1.2) sprawić, że produkt stał się gorszej jakości poprzez dodanie do niego mniej wartościowych składników

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. fałszować)

(2.1) muz. zagrać lub zaśpiewać nieczysto

Źródła:

Wiktionary

Zafermentować

1. zacząć fermentować;
2. poddać fermentacji - procesowi rozpadu substancji organicznych; przefermentować, odfermentować

Źródła:

SJP.pl

Zafiksowanie

SJP.pl

Zafundowanie

Zaga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Warmia, Mazury. piła

Źródła:

Wiktionary

Zagacić

dawniej: okryć, zagrodzić mchem, słomą, ziemią itp.; ogacić

Źródła:

SJP.pl

Zagadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagadać.

Źródła:

Wiktionary

Zagadanka

słowa, których ktoś używa z przyzwyczajenia, którymi zagaduje

Źródła:

SJP.pl

Zagadać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zagadywać)

(1.1) pot. zacząć rozmowę

(1.2) pot. zająć czyjąś uwagę rozmową

(1.3) pot. przykryć jakiś problem lub nieprzyjemność rozmową - intencjonalnie lub nie

czasownik zwrotny dokonany zagadać się (ndk. zagadywać się)

(2.1) pot. nieświadomie wydłużyć czas przyjemnej w przebiegu rozmowy między sobą przez zapomnienie o limicie jej czasu lub rzeczy ograniczającej ten czas

Źródła:

Wiktionary

Zagadka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łamigłówka, w której z jednych informacji należy wywnioskować inne

przymiotnik od: zagadka

Wiktionary

Zagaić

rozpocząć z kimś rozmowę

Źródła:

SJP.pl

Zagaj

teren porośnięty drzewami; zagajnik, gaj

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zagaj – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny
Zagaj – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty
Zagaj – część wsi Zagaj w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty
Zagaj – część wsi Maurzyce w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Zduny
Zagaj – część wsi Maków-Kolonia w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Maków
Zagaj – część wsi Brzezie w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Kłaj
Zagaj – przysiółek wsi Nakło w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Lelów
Zagaj – część wsi Lutomirów w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Dąbie
Zagaj – część wsi Szarłatów w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Osiek Mały
Zagaj – osada w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Oborniki
Zagaj – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Dobra
Zagaje, Za Gajem

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagajacz

ten, kto zagaja, przemawia na otwarciu czegoś (np. obrad, zebrania)

Źródła:

SJP.pl

Zagajać

1. rozpoczynać zebranie, obrady itp. wygłoszeniem mowy lub odpowiedniej formuły;
2. rozpoczynać rozmowę

Źródła:

SJP.pl

Zagajenie

Źródła:

SJP.pl

Zagajnik

teren porośnięty drzewami; zagaj, gaj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) leśn. młody, niewielki las

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zagajnik – wywodząca się od gaju potoczna nazwa młodego lasu lub młodnika, także określająca niewielki las, rzadziej zarośla.
Zagajnik – część miasta Częstochowa,
Zagajnik – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim, w gminie Nowogrodziec,
Zagajnik – kolonia w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice,
Zagajnik – wzgórze w Górach Bystrzyckich
Zagajnik – przystanek osobowy we wsi Zagajnik w województwie dolnośląskim
Zagajnik – wieś w rejonie horochowskim
Zagaj, Zagaje, Za Gajem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zagajnikowy

→ zagajnik

Patrz:zagajnik

Źródła:

SJP.pl

Zagajówek

Zagajówek – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Michałów. Ma status sołectwa.

Źródła:

Wikipedia

Zaganiacz

niewielki ptak wędrowny z rodziny pokrzewkowatych

gwałtowne uduszenie w wyniku uciśnięcia narządów szyi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. gwałtowne uduszenie na skutek przerwania dopływu powietrza przez ściśnięcia narządów szyi od zewnątrz;

Zagardlenie – termin z zakresu kryminalistyki i medycyny sądowej, określający specyficzny rodzaj uduszenia gwałtownego przez bezpośredni, mechaniczny ucisk na narządy szyi. Najczęściej spotykanymi mechanizmami zagardlenia są:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zagarnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zagarniać)

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaginać.

Źródła:

Wiktionary

Zaginarka

maszyna używana w budownictwie

Źródła:

SJP.pl

Zaginiona

kobieta, która zaginęła

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zaginiona (The Missing) – włosko-australijski film dramatyczny z 1999 roku
Zaginiona (Oyayubi sagashi) – japoński film dramatyczny z 2006 roku
Zaginiona (The Girl in the Park) – amerykański film dramatyczny z 2007 roku
Zaginiona (Gone) – amerykański film dramatyczny z 2012 roku
Zaginiona – polski serial telewizyjny z 2003 roku stacji TVP1
Zaginiona (Vanished) – amerykański serial telewizyjny z 2006 roku stacji Fox
Zaginiona – powieść Andrzeja Pilipiuka; czwarty tom z cyklu Kuzynki (wydany w 2014 roku)
Zaginiona bez śladu

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaginiony

człowiek, który zaginął; człowiek, o którym nie wiadomo, czy żyje

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który zaginął

przymiotnik

(2.1) utracony, zagubiony w czasie lub przestrzeni

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zaginiony – powieść rumuńskiego pisarza Mihaila Sadoveanu
Zaginiony – rumuński film obyczajowy z 1969 roku w reżyserii Mircei Mureșana, ekranizacja
Zaginiony – amerykański thriller z 1982 roku w reżyserii Costy Gavrasa
Zaginiony – amerykański serial telewizyjny
Zaginiony – brytyjski serial telewizyjny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaginięcie

1. przepaść gdzieś, nie dając znaku życia;
2. zostać zgubionym lub ukradzionym; zginąć, przepaść;
3. przenośnie: ulec zapomnieniu; zginąć

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaginąć.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zaginięcie (powieść)
Chyłka. Zaginięcie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaginąć

1. przepaść gdzieś, nie dając znaku życia;
2. zostać zgubionym lub ukradzionym; zginąć, przepaść;
3. przenośnie: ulec zapomnieniu; zginąć

czasownik nieprzechodni dokonany

czasownik niedokonany (dk. zajrzeć)

(1.1) patrzeć w głąb czegoś

(1.2) pot. wstępować gdzieś na krótko

(1.3) przen. książk. o świetle: wpadać przez okno

Źródła:

Wiktionary

Zagniatać

czasownik niedokonany (dk. zagnieść)

(1.1) kulin. gnieść, ugniatać nadając odpowiednią konsystencję; wyrabiać ciasto

Zagnieść

czasownik dokonany

(1.1) kulin. cuk. połączyć składniki ciasta ugniatając je rękoma

(1.2) utworzyć zagięcie, fałdę na jakimś materiale

długi, wąski pas ziemi uprawnej, ograniczony bruzdami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. długi, wąski pas ornego pola, ograniczony równoległymi bruzdami, składający się z kilku lub kilkunastu skib;

(1.2) daw. powierzchnia ziemi uprawnej trudna do sprecyzowania

(1.3) wojsk. hist. siły i sposób walki kawalerii, która wykonuje wypad w głąb terytorium przeciwnika;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zagon ziemi – pas gruntu rolnego
zagon wojska – pojęcie historyczne oznaczające formę walki jazdy
zagon (miara) – staropolska miara długości i powierzchni
Zagon – żleb w polskich Tatrach
Zagon – niezamieszkana leśniczówka w woj. zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Bobolice,
Zagon na Koziatyn – rajd na głębokie tyły bolszewickie polskiej Dywizji Jazdy 25-26 kwietnia 1920 r.
Zagon na Kowel – rajd z 11-12 września 1920 r.
Zagon na Żytomierz – rajd z dnia 26 kwietnia 1920 r.
Zagoni

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zagonek

zdrobnienie od: zagon

Źródła:

stopień wyższy od przymiotnika: zagorzały

Źródła:

SJP.pl

Zagorzałek

Zagorzyce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zagorzyce – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Radziejów
Zagorzyce – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Miechów
Zagorzyce – wieś w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Sędziszów Małopolski
Zagorzyce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów
Zagorzyce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Bogoria

Źródła:

Wikipedia

Zagorączkować

zacząć mieć podwyższoną temperaturę ciała; zacząć gorączkować

Źródła:

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagotować.

Źródła:

Wiktionary

Zagotowany

1. doprowadzić ciecz do wrzenia;
2. zagotować się - oburzyć się, zbulwersować

Źródła:

SJP.pl

Zagotować

1. doprowadzić ciecz do wrzenia;
2. zagotować się - oburzyć się, zbulwersować

czasownik przechodni

(1.1) doprowadzić jakiś płyn do stanu wrzenia

czasownik zwrotny dokonany

(2.1) znaleźć się w stanie wrzenia

(2.2) przen. gwałtownie zdenerwować się

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagować

Zagościniec – część wsi Strzakły w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Międzyrzec Podlaski
Zagościniec – część wsi Kościeniewicze w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Piszczac
Zagościniec– część wsi Smólsko Duże w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Biłgoraj
Zagościniec – część wsi Olszewnica w woj. lubelskim, w pow. radzyński, w gminie Kąkolewnica
Zagościniec – część wsi Gruszka Zaporska w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Radecznica
Zagościniec – część wsi Nieznanowice w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
Zagościniec – część wsi Baba w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Łyse
Zagościniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Wołomin
- Zagościniec – przystanek kolejowy w powyższej miejscowości
Zagościniec – przysiółek wsi Jeżowe w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Jeżowe
Zagościniec – część wsi Stobiec w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Iwaniska

(1.1) zastawiać gratami; umieszczać gdzieś zbyt wiele przedmiotów

Źródła:

Wiktionary

Zagracić

zastawić pomieszczenie zbyt wieloma meblami, gratami

Źródła:

SJP.pl

Zagradzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagradzać.

Źródła:

Wiktionary

Zagradzać

czasownik

(1.1) stawiać zagrodę; oddzielać; ogradzać jakąś powierzchnię

(1.2) utrudniać swobodne przejście do jakiegoś miejsca

Źródła:

Wiktionary

SJP.pl

Zagraniczny

przymiotnik relacyjny

(1.4) odtworzyć utwór muzyczny za pomocą urządzenia

(1.5) odtworzyć jakąś postać w spektaklu lub filmie, wystawić sztukę lub wyświetlić film

(1.6) zabrzmieć lub wydać dźwięk

(1.7) postąpić w jakiś sposób, dążąc do osiągnięcia własnych celów

(1.8) zachować się nienaturalnie, udając kogoś lub coś

(1.9) o emocjach: uzewnętrznić się

(1.10) wpłynąć na czyjeś postępowanie

(1.11) przybrać na chwilę inny kolor

(1.12) zostać dopasowanym do czegoś

(1.13) przyjąć jakiś kolor za atutowy

(1.14) udać się (np. o przedsięwzięciu)

(1.15) łow. o psach myśliwskich: zaszczekać goniąc zwierzynę

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: zagracić

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagrażanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagrażać.

Źródła:

Wiktionary

Zagrażać

stwarzać sytuację niebezpieczną, narażać na ryzyko

czasownik przechodni niedokonany (dk. zagrozić)

(1.2) wydzielony ogrodzeniem teren dla zwierząt

(1.3) daw. zob. przegroda.

w dawnej Polsce: chłop posiadający jedynie zagrodę, zobowiązany do pańszczyzny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagrodno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zagrodno – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie Zagrodno
Zagrodno – osada w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Kolbudy
Zagrodno – gmina wiejska w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim
Zagrodno – nieistniejący przystanek osobowy w Zagrodnie, w powiecie złotoryjskim, w województwie dolnośląskim

(1.1) dokonany od|zagradzać.

Źródła:

Wiktionary

Zagrodzki

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Zagrodzki – podporucznik, uczestnik powstania warszawskiego
Janusz Zagrodzki – historyk sztuki
Kazimierz Zagrodzki – doktor medycyny weterynaryjnej, pułkownik Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej
Krzysztof Zagrodzki – polski i francuski historyk sztuki
Stanisław Zagrodzki – technolog żywności, profesor Politechniki Łódzkiej

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagros

Zagrożony

1. taki, któremu coś grozi, np. czuć się zagrożonym;
2. taki, za który coś grozi, np. przestępstwo zagrożone dożywociem

przymiotnik

(1.1) taki, któremu coś grozi

(1.2) taki, za który coś grozi

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagruntowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

Zagrzeb

grzebiąc zasypać coś, schować w czymś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Chorwacji;

Zagrzeb (chorw. "Zagreb", wym. ;

niem. hist. "Agram", węg. "Zágráb", wł. "Zagabria") – stolica i największe miasto Chorwacji. Liczy ono 767 tys. mieszkańców (2021), a aglomerację zagrzebską zamieszkuje około 1,1 mln. Historycznie miasto wywodzi się od leżących na sąsiadujących ze sobą wzgórzach osad Gradec i Kaptol, które stanowią jądro dzisiejszego Zagrzebia.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Źródła:

Wiktionary

Zagrzechotać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. grzechotać)

(1.1) wydać z siebie grzechot

(1.2) wywołać grzechotanie przez poruszanie instrumentem lub przedmiotem

Źródła:

Wiktionary

Zagrzejnikowy

Zagrzewo

Zagrzewo (niem. "Sagsau") – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Nidzica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Źródła:

Wikipedia

Zagrzybianie

(1.1) zdrobn. od: zagroda

Źródła:

Wiktionary

Zagubiony

przymiotnik

(1.1) taki, który nie wie, co czynić dalej, jak postępować w niejasnych dlań okolicznościach

(1.2) świadczący o czyichś wahaniach, niewiedzy, jak dalej działać

(1.3) trudny do odnalezienia; z niełatwym sposobem dotarcia

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zagubić

Źródła:

Wiktionary

Zagubić

czasownik przechodni dokonany (ndk. daw. zagubiać)

(1.1) umiejscowić w sposób nie do odnalezienia

(1.2) przen. stracić korzystną cechę lub wartość

czasownik zwrotny dokonany zagubić się (ndk. daw. zagubiać się)

(2.1) zostać zagubionym (1.1)

(2.2) przen. zostać zagubionym (1.2)

Źródła:

Wiktionary

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Zagwarantowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagwarantować.

Źródła:

Wiktionary

Zagwazdać

zabazgrać, zagryzmolić

Źródła:

SJP.pl

Zagwizdanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagwizdać.

Źródła:

Wiktionary

Zagwozdka

potocznie: problem; trudność; szkopuł

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. problem, dylemat (zwykle niewielki)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagwoździk

zagwoździk brunatny - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

Źródła:

SJP.pl

Zagórki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zagórki – część miasta Białystok
Zagórki − wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Pęczniew
Zagórki – część wsi Biskupice w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz
Zagórki – część wsi Mszana Górna w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Mszana Dolna
Zagórki – część wsi Ceranów w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Ceranów
Zagórki − osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
Zagórki − wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kobylnica
Zagórki – część wsi Snochowice w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Łopuszno
Zagórki − wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie
Zagórki − wieś na Litwie, w starostwie Dziewieniszki

Źródła:

Wikipedia

Zagórnik

wieś w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zagórnik – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Dubienka
Zagórnik – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Andrychów
Zagórna

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jarosław Zagórowski – polski inżynier
Julian Zagórowski – polski prawnik, działacz społeczny
Olgierd Zagórowski – polski historyk
Paweł Zagórowski – polski wojskowy
Zygmunt Zagórowski – polski nauczyciel

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagórski

1. → Zagórz;
2. dawniej: znajdujący się za górami, przybywający z dalekich krajów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksandra Zagórska (1884–1965) – polska działaczka niepodległościowa
Andrzej Zagórski – polski historyk i żołnierz
Aniela Zagórska – polska tłumaczka
Anna Zagórska – polska aktorka, specjalistka techniki mowy
Bogdana Zagórska – polska piosenkarka
Dorota Zagórska (ur. 1975) – polska łyżwiarka figurowa
Ignacy Zagórski – polski numizmatyk
Jerzy Zagórski – polski poeta i prozaik
Karol Roman Zagórski (1886-1940) – generał brygady Wojska Polskiego
Kazimierz Zagórski – polski fotograf
Krzysztof Zagórski – polski piłkarz
Leonard Zagórski – polski pisarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagórz

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Zagórz – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zagórz. Położony w pobliżu ujścia Osławy do Sanu, na Pogórzu Bukowskim. Leży w dawnej ziemi sanockiej.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. krośnieńskiego. W latach 1972–1977 Zagórz był w granicach administracyjnych miasta Sanoka jako dzielnica.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zagórzanin

mieszkaniec Zagórza, Zagórza Śląskiego lub Zagórzan

Źródła:

SJP.pl

Zagórzanka

mieszkanka Zagórza, Zagórza Śląskiego lub Zagórzan

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Barbara Zagórzanka – polska śpiewaczka operowa
Zagórska Struga

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagórzany

mieszkaniec Zagórza, Zagórza Śląskiego lub Zagórzan

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zagórzany– część wsi Hamernia w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Józefów
Zagórzany – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice
Zagórzany – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
Zagórzany – przysiółek wsi Groble w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Jeżowe
Zagórzany – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Solec-Zdrój
Zagórzany – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie mostowskim, w sielsowiecie Łunna
Zagórzany – wieś na Ukrainie w rejonie nowouszyckim obwodu chmielnickiego

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagórzański

przymiotnik od: Zagórzany, Zagórze, Zagórze Śląskie

Źródła:

SJP.pl

Zagórze

obszar za górami

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. geol. obszar wzdłuż łańcucha górskiego po stronie działania sił ruchów górotwórczych

(1.2) pot. obszar za górami

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zagórze – typ jednostki geologicznej i geomorfologicznej
Zagórze – część miasta Daleszyce
Zagórze – część miasta Jastrowie
Zagórze – część miasta Kielce
Zagórze – część miasta Kłobuck
Zagórze – część miasta Łowicz
Zagórze – część miasta Poznań
Zagórze – część miasta Rumia
Zagórze – część miasta Sosnowiec
Zagórze – część miasta Szczawnica
Zagórze – przysiółek wsi Chocianowiec w pow. polkowickim, w gminie Chocianów
Zagórze – część wsi Lipnica w pow. bialskim, w gminie Rokitno

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zagórzyce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zagórzyce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wołów
Zagórzyce – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
Zagórzyce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka
Zagórzyce – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez

Źródła:

Wikipedia

Zagórów

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Zagórów (niem. "Hinterberg") – miasto w województwie wielkopolskim, powiecie słupeckim, położone w pobliżu rzeki Warty, 16 kilometrów od Słupcy. Miasto jest siedzibą władz gminy Zagórów.

Według danych z 31 grudnia 2021 miasto liczyło 2831 mieszkańców.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) substancja, która ma właściwość zagęszczania czegoś

(1.2) maszyna, która coś zagęszcza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pracownik, który coś zagęszcza

Źródła:

Wiktionary

Zagęszczarka

urządzenie do zagęszczania czegoś

Zagęszczarka (np. zagęszczarka wibracyjna, zagęszczarka płytowa, zagęszczarka stopowa) – maszyna stosowana do zagęszczania podłoża (gruntu, nawierzchni) poprzez proces wibrowania. Elementem roboczym jest płyta metalowa wzbudzana przez układ wibracyjny napędzany silnikiem elektrycznym lub spalinowym.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagęszczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zagęścić)

(1.1) zwiększać gęstość

(1.2) przepełniać ludźmi

(1.3) gromadzić gdzieś jednocześnie dużą ilość lub liczbę czegoś

czasownik zwrotny niedokonany zagęszczać się (dk. zagęścić się)

(2.1) stawać się gęstszym

(2.2) zapełniać się ludźmi

(2.3) pojawiać się gdzieś jednocześnie w dużej ilości lub liczbie

Źródła:

Wiktionary

Zagęszczenie

spowodować zwiększenie gęstości

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zagęszczenie (leśnictwo)
zagęszczenie populacji

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagęścić

spowodować zwiększenie gęstości

czasownik przechodni dokonany (ndk. zagęszczać)

(1.1) zwiększyć gęstość substancji, roztworów

(1.2) zgromadzić w jednym miejscu zbyt wiele ludzi

(2.2) skupić się na pewnej niewielkiej powierzchni

(2.3) o miejscach: zapełnić się ludźmi

(2.4) o rzeczach, zjawiskach, wydarzeniach, faktach itp.: pojawić się, nastąpić w dużej ilości w jednym miejscu lub czasie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagłada

całkowite zniszczenie czegoś

Jan Onufry Zagłoba, postać literacka z Trylogii Henryka Sienkiewicza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zagłoba – herb szlachecki
Onufry Zagłoba – postać literacka z Trylogii Henryka Sienkiewicza
Zagłoba – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Wilków
Zagłoba – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Stryków
Zagloba

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zagłodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagłodzić.

Źródła:

Wiktionary

Zagłodzić

głodząc, doprowadzić kogoś do skrajnego wyczerpania lub do śmierci

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sztuczne generowanie szumu, hałasu, żeby główny przekaz nie docierał do odbiorców

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zagłuszanie (akustyka)
Zagłuszanie radiowe (radiotechnika), element walki elektronicznej
Zagłuszanie roślin (rolnictwo)

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zagłuszarka

urządzenie stosowane do zagłuszania audycji radiowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urządzenie do zagłuszania

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagłuszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zagłuszyć)

(1.1) sprawiać, że ktoś lub coś jest gorzej słyszalny przez wydawany przez siebie dźwięk

(1.2) sprawiać, że jakiś zapach jest mniej wyczuwalny przez wydzielany przez siebie aromat

(1.3) książk. przen. sprawiać, że negatywna emocja jest odczuwana mniej intensywnie

(1.4) bot. o roślinach: sprawiać, że wzrost roślin w swoim otoczeniu jest wolniejszy poprzez nadmierne rozrastanie się

(1.5) daw. ogłuszać

→ zagłówek

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagłębiać.

Źródła:

Wiktionary

Zagłębie

teren, na którym występują i są wykorzystywane bogactwa naturalne

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) obszar występowania i eksploatacji złóż kopalin użytecznych;

(1.2) obszar wysoce zindustrializowany

(1.3) obszar intensywnej produkcji rolniczej

(1.5) przen. źródło, miejsce obfitujące w coś

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zagłębie – obszar występowania i eksploatacji złóż kopalin użytecznych
- Donieckie Zagłębie Węglowe
- Górnośląskie Zagłębie Węglowe
  - Górnośląski Okręg Przemysłowy
  - Rybnicki Okręg Węglowy
  - Jaworznicko-Chrzanowski Okręg Przemysłowy
  - Zagłębie Ostrawsko-Karwińskie
- Legnicko-Głogowski Okręg Miedziowy
- Zagłębie Dąbrowskie
- Tarnobrzeskie Zagłębie Siarkowe
- Zagłębie Ruhry
kluby sportowe

(1.1) dokonany od|zagłębiać.

czasownik zwrotny zagłębić się

(1.1) powstrzymanie dalszych zmian lub rozwoju

[czytaj: dzajbatsu] spółka finansowa w Japonii

→ ZAiKS

Patrz:ZAiKS

Źródła:

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaimponować.

Źródła:

Wiktionary

Zaimponować

wzbudzić podziw, uznanie; spodobać się komuś, olśnić, oczarować, urzec

Źródła:

SJP.pl

Zaimportować

czasownik przechodni dokonany (ndk. importować)

Źródła:

Wiktionary

Zainfekować

czasownik przechodni dokonany (ndk. infekować)

(1.1) med. wywołać infekcję

czasownik zwrotny dokonany zainfekować się (ndk. infekować się)

(2.1) med. ulec infekcji

(1.1) spowodowanie, że ktoś się inspiruje

Źródła:

Wiktionary

(1.1) wzbudzić w kimś zainteresowanie

czasownik zwrotny dokonany zainteresować się

(2.1) wzbudzić w sobie zainteresowanie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaintonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaintonować.

Źródła:

Wiktionary

Zaintonować

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) oprawiać w karton

jednostka monetarna Zairu (obecnie: Demokratyczna Republika Konga) w latach 1971-1997

książkowo: powstały, obecny

Źródła:

SJP.pl

Zaistnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stanie się rzeczywistym

Źródła:

Wiktionary

Zaistnieć

czasownik dokonany

SJP.pl
Wiktionary

Zaiwanienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaiwanić.

Źródła:

Wiktionary

Zaiwanić

potocznie: ukraść; podiwanić, podwędzić, podprowadzić

czasownik dokonany (ndk. brak)

(1.1) pot. ukraść coś

(1.2) posp. dużo pożyczyć

czasownik dokonany (ndk. zaiwaniać)

(2.1) zrobić coś szybko, z zapałem

Wiktionary

Zajadek

drapieżny pluskwiak

Źródła:

SJP.pl

Zajadkowate

rodzina owadów z rzędu pluskwiaków

Zajadkowate (Reduviidae) – rodzina pluskwiaków z podrzędu różnoskrzydłych i infarzędu Cimicomorpha, występujących głównie w strefie tropikalnej. Obejmuje około 7 000 opisanych gatunków, głównie drapieżnych, rzadziej ektopasożytów. Mają duże oczy i, zwykle, chwytne odnóża przednie. Pojawiły się w środkowej jurze. Wiele gatunków pożytecznych, inne są wektorami chorób.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zajadkowaty

o cechach zajadkowatych (rodzina owadów)

Źródła:

SJP.pl

Zajadle

przysłówek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zajadłe; cecha tych, którzy są zajadli

Źródła:

Wiktionary

Zajadły

zaciekły, zagorzały, zażarty;
1. występująca za kimś (czymś) lub przeciw komuś (czemuś) z pasją, uporem;
2. gwałtowny i nieustępliwy

przymiotnik

(1.1) uparcie, zawzięcie walczący przeciwko komuś, czemuś; nieustępliwy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajagliczony

taki, który zachorował na jaglicę

Źródła:

SJP.pl

Zajaranie

Źródła:

SJP.pl

Zajawka

potocznie:
1. zapowiedź czegoś;
2. zainteresowanie, pasja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zapowiedź czegoś wyrażona w formie krótkiego komunikatu

(1.2) rad. zwiastun audycji mający formę dżingla

(1.3) pot. ochota, zainteresowanie lub chęć do zrobienia czegoś, pasja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajawkowicz

potocznie: osoba, która ma zajawkę (pasję, obsesję) na jakimś punkcie; entuzjasta, fanatyk

Źródła:

SJP.pl

Zajawkowy

→ zajawka

Patrz:zajawka

Źródła:

SJP.pl

Zajazd

1. niewielki hotel przy ruchliwej drodze; austeria;
2. egzekucja wyroku przez samych zainteresowanych w prawodawstwie staropolskim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. droga, którą podjeżdża się pod dom

(1.2) przest. plac, na którym zatrzymują się podjeżdżające pod dom pojazdy

(1.3) karczma ze stajnią i wozownią dla koni i powozów, a współcześnie parkingiem

(1.6) kolej. ślepe odgałęzienie toru kolejowego zakończone odbojnicą

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zajazd (zwyczaj) – egzekucja wyroku przez samych zainteresowanych w prawodawstwie staropolskim
karczma – rodzaj gospody, restauracji

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zajazdowy

przymiotnik od: zajazd

Źródła:

SJP.pl

Zajaśnieć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. jaśnieć)

(1.1) dokonany od|jaśnieć.

Źródła:

Wiktionary

Zajcew

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksandr Zajcew − radziecki mikrobiolog, wojskowy kolaborant w czasie II wojny światowej, emigracyjny działacz polityczny, publicysta
Aleksandr Zajcew − radziecki łyżwiarz figurowy
Aleksandr Zajcew − rosyjski szachista
Aleksandr Zajcew − radziecki funkcjonariusz organów bezpieczeństwa
Ihor Zajcew − ukraiński piłkarz
Igor Zajcew − rosyjski szachista i trener szachowy
Metody (Zajcew) − prawosławny duchowny, biskup
Michaił Zajcew − radziecki dowódca wojskowy
Nikita Zajcew − rosyjski hokeista
Kostiantyn Zajcew − ukraiński wioślarz
Serhij Zajcew − ukraiński piłkarz i trener piłkarski
Tichon (Zajcew) − prawosławny duchowny, biskup

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zajchowski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Zajda

1. dwuczęściowe drewniane sanie, połączone łańcuchem, wykorzystywane do transportu drzewa;
2. tobołek, zawiniątko

Zajda – polskie nazwisko. Podobne nazwiska: Sayda, Seyda, Sejda, Seida, Zejda.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zajdel

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Halina Doree (z d. Zajdel) (1907–1939) – polska aktorka
Jadwiga Zajdel – polska redaktorka, wdowa po Januszu A. Zajdlu i opiekunka jego spuścizny literackiej
Janusz A. Zajdel (1938–1985) – polski pisarz science fiction,
Jan Zaydel (ur. ok. 1440, zm. po 1524) – patrycjusz i rajca miasta Krosna, domniemany autor tzw. Rocznika krośnieńskiego, opisującego losy XV-wiecznego Krosna.
Jolanta Zajdel-Sarnowicz (ur. 1941) – polska prawniczka, sędzia Trybunału Stanu
Justyna Król-Całkowska (Zajdel-Całkowska) (XX–XXI w.) – polska specjalistka prawa medycznego
Krzysztof Zajdel (ur. 1962) – polski pisarz, poeta, nauczyciel
Katarzyna Zajdel-Kurowska (ur. 1973) – polska ekonomistka, członkini zarządu NBP
Krystian Zajdel (ur. 1968) – polski kolarz szosowy
Lidia Zajdel-Peterkowska (ur. 1936) – polska lekkoatletka
Ludomir Illinicz-Zajdel (ok. 1858–1904) – polski ilustrator i rysownik
Maciej Zajdel (ur. 1974) – polski dyplomata

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. zapierdolić;
a) ukraść;
b) zabić;
2. zacząć śmierdzieć;
3. zajebać się - upić się; zapierdolić się

czasownik przechodni dokonany

(1.1) wulg. ukraść

(1.2) wulg. uderzyć

(1.3) wulg. zabić

czasownik zwrotny dokonany zajebać się

(2.1) wulg. zabić siebie samego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajebioza

wulgarnie: coś świetnego, wspaniałego, znakomitego

Źródła:

SJP.pl

Zajefajny

w slangu młodzieżowym: świetny, wspaniały, znakomity; wyrąbisty, zarąbisty, zaczepisty, wyczepisty

przymiotnik

(1.1) pot. slang. fajny; eufem. od: zajebisty

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajem

dawniej: zastaw zostawiany wierzycielowi przez pożyczającego

Źródła:

SJP.pl

Zajezdnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce nocnego postoju pojazdów komunikacji publicznej;

Zajezdnia (tramwajowa, trolejbusowa lub autobusowa) – baza, zakład eksploatacji pojazdów transportu publicznego. U kolejowych przewoźników pasażerskich (np. metra lub kolei miejskiej) odpowiednikiem zajezdni jest stacja postojowa.

W zajezdni pojazdy stacjonują w czasie obsługi technicznej, w tym napraw, i w czasie wolnym od użytkowania na liniach komunikacyjnych.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zajezierze

obszar za jeziorem

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zajezierze – część miasta Ostróda
Zajezierze – część miasta Szczucin
Zajezierze – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
Zajezierze – część wsi Stara Wieś Trzecia w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bychawa
Zajezierze – część wsi Krynice w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Krynice
Zajezierze – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Sieciechów
Zajezierze – część wsi Śniadków Górny A w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Sobienie-Jeziory
Zajezierze – część wsi Jakubów w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Przysucha
Zajezierze – część wsi Ruda w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Sędziszów Małopolski
Zajezierze – część wsi Żabno w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Radomyśl nad Sanem
Zajezierze – część wsi Jeziórko w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Grębów
Zajezierze – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Chmielno

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zajeść

potocznie:
1. zjeść coś innego w celu zabicia smaku;
2. zmniejszyć napięcie emocjonalne jedzeniem

Źródła:

SJP.pl

Zajeżdżać

czasownik niedokonany

(1.1) jadąc, docierać do miejsca docelowego

Źródła:

Wiktionary

Zajkiewicz

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Zajkowski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Zajkowski – polski judoka
Andrzej Zajkowski – polski drzeworytnik
Antoni Zajkowski – polski judoka, olimpijczyk
Józef Zajkowski – polski nauczyciel, poseł na Sejm
Michal Zajkowski – szwedzki hokeista
Stanisław Zajkowski – polski wojskowy, oficer Armii Czerwonej
Wojciech Zajkowski – polski judoka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zajmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zajmować.

Źródła:

Wiktionary

Zajmować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) użytkować pomieszczenie

(1.2) zapełniać sobą przestrzeń, powierzchnię lub czas

(1.3) rezerwować miejsce

(1.4) przejmować mienie w celu wyegzekwowania należności

(1.5) zainteresować czymś

(1.6) znaleźć się w jakiejś klasyfikacji

(1.7) o ogniu rozprzestrzenić się

czasownik zwrotny niedokonany zajmować się

(2.1) pracować nad czymś

(2.2) opiekować się kimś

(2.3) zapalić się od czegoś

Źródła:

Wiktionary

Zajob

pospolicie:
1. mania na jakimś punkcie, obłęd, dziwactwo, wariactwo, świr;
2. (słowo obraźliwe) osoba o dziwnych upodobaniach, zachowująca się nienormalnie; świr, postrzeleniec, wariat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. slang. nawał pracy, bycie bardzo zajętym, zapracowanym

(1.2) pot. wulg. mania, obsesja na jakimś punkcie

(1.3) pot. wulg. dziwactwo, wariactwo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

1. popatrzeć w głąb czegoś;
2. potocznie: odwiedzić kogoś na krótko, przy okazji, wstąpić gdzieś; wpaść

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zaglądać)

potocznie: ukraść; gwizdnąć, zakosić

SJP.pl
Wiktionary

Zajónc

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zool. zając

Źródła:

Wiktionary

Zając

płochliwe zwierzę wielkości kota, poruszające się szybkimi skokami

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. dziki, roślinożerny ssak polny z długimi uszami;

(1.2) zool. pot. szarak, przedstawiciel jednego z gatunków zajęcy (1.1);

(1.3) icht. tasza, gatunek ryby morskiej

(1.4) środ. sport. słabszy zawodnik lub zespół, którego zadaniem jest utrzymywanie początkowego wysokiego tempa wyścigu dla mobilizowania faworytów do większego wysiłku

(1.5) przen. wielkanocny zwyczaj obdarowywania dzieci upominkami i słodyczami

Zobacz też: zając w innych znaczeniach tej nazwy.

Zając ("Lepus") – rodzaj ssaków z rodziny zającowatych (Leporidae).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zające

płochliwe zwierzę wielkości kota, poruszające się szybkimi skokami

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Leporidae|G. Fischer|ref=tak., rodzina ssaków lądowych z rzędu zajęczaków

forma rzeczownika.

(2.1) M. i W. lm. od: zając

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zające – część wsi Konina w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Niedźwiedź
Zające – przysiółek wsi Zawoja w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Zawoja
Zając, Zającówka, Zajączek, Zajączki, Zajączkowice, Zajączkowo, Zajączków. Zajączkówko

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Leporidae|G. Fischer|ref=tak., rodzina ssaków lądowych z rzędu zajęczaków;

Zobacz też: zając.

Zającowate, zające (Leporidae) – rodzina ssaków z rzędu zajęczaków (Lagomorpha) obejmująca około 60 gatunków.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zającowaty

o cechach zającowatych (rodzina ssaków)

Źródła:

SJP.pl

Zajączek

1. mały zając;
2. ruchoma plamka świetlna odbita od szkiełka lub lusterka;
3. gatunek podgrzybka;
4. popularna nazwa znaku zwycięstwa w postaci uniesionej dłoni z dwoma palcami ułożonymi w literę V

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: zając

(1.2) mały lub młody zając

(1.3) zool. nazwa systematyczna|Nesolagus|ref=tak., rodzaj ssaka z rodziny zającowatych;

(1.4) zool. zwierzę z rodzaju zajączków (1.3)

(1.5) kult. wielkanocny zwyczaj obdarowywania (zwykle dzieci) upominkami i słodyczami, których domniemanym dostarczycielem jest zając

(1.6) ruchome odbicie światła rzucane zwykle przez lusterko

(1.7) pot. bot. grzyb jadalny o aksamitnym kapeluszu;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zajączek – rodzaj ssaka z rodziny zającowatych
zajączek – zjawisko optyczne
zajączek – zwyczaj wielkanocny
podgrzybek zajączek – gatunek grzyba jadalnego
zajączek – inna nazwa gestu Victoria
Zajączek – osada w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Skórcz
Zajączek – skała na Górze Zborów w Podlesicach (Wyżyna Częstochowska)
Zajączek – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Lipinki Łużyckie
Aleksandra Zajączek – dama dworu, żona generała Józefa Zajączka
Edward Zajączek – kapitan Wojska Polskiego
Ignacy Zajączek – działacz polityczny, brat Józefa
Józef Zajączek – książę, namiestnik Królestwa Polskiego, generał polski i francuski

Zajączkowo – część miasta Gdańsk
Zajączkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Chełmża
Zajączkowo – część wsi Czernikowo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Czernikowo
Zajączkowo – część wsi Radonie w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki
Zajączkowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Bakałarzewo
Zajączkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko
Zajączkowo – część wsi Trzebuń w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Dziemiany
Zajączkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kobylnica
Zajączkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Tczew
Zajączkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Milejewo
Zajączkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Grodziczno
Zajączkowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Łukta

Źródła:

Wikipedia

Zajączkowski

nazwisko

Zajączkowski (forma żeńska: Zajączkowska; liczba mnoga: Zajączkowscy) – polskie nazwisko, pochodzące od nazw miejscowości: Zajączkowice i Zajączków.

"Prandota z Jaroszyna ma 1399 r. sumy na wsi Jawidz, w lubelskiem, u Stawiskich (St Pr. P. Pom. VIII), a 1414 r. nabył część Jaroszyna, od Jana z Zajączkowic (A. Radom.)".

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zajączkowy

→ zajączek

przymiotnik

Zajęciowy

przymiotnik od: zajęcie

Źródła:

SJP.pl

Zajęczak

przedstawiciel jednego z rzędów ssaków łożyskowych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Bunolagus|Thomas|ref=tak., rodzaj ssaków z rodziny zającowatych

(1.2) syst. zool. nazwa systematyczna|Bunolagus monticularis|Thomas|ref=tak., gatunek z rodzaju zajęczak (1.1)

(1.1) nieprzyjemne zdarzenie zakłócające przebieg innych zdarzeń

(1.2) odczasownikowy od|zajść.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajść

1. dotrzeć, osiągnąć cel
2. być w ciąży

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zachodzić)

(1.1) dotrzeć gdzieś

(1.2) wstąpić gdzieś

(1.3) wydarzyć się

(1.4) pot. zajść w ciążę

niedopieczone lub niewyrośnięte ciasto

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nieudana, niewypieczona część ciasta lub całe niedopieczone ciasto;

Zakalec – nieudana, niewyrośnięta lub niewypieczona warstwa w cieście lub całe takie ciasto.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakalić

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zabrudzić, zmącić

Źródła:

Wiktionary

Zakamarek

miejsce trudno dostępne, ukryte; zakątek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce trudno dostępne, ukryte

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakamarkowy

→ zakamarek

Patrz:zakamarek

(1.1) odczasownikowy od|zakamuflować.

Źródła:

Wiktionary

Zakamuflować

czasownik dokonany

(1.1) ukryć coś

(1.2) ukryć właściwy sens czegoś

czasownik zwrotny dokonany zakamuflować się

(2.1) ukryć samego siebie

SJP.pl

Zakapiorski

→ zakapior

Patrz:zakapior

(1.1) taki, który jest okryty kapturem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba zakapturzona (1.1)

forma czasownika.

region historyczny na Ukrainie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie, na pograniczu z Polską, Słowacją, Węgrami i Rumunią;

Zakarpacie lub Ukraina Zakarpacka (także "Ruś Podkarpacka", "Ruś Zakarpacka"; Закарпаття, Kárpátalja, Transcarpatia, cz. i Podkarpatská Rus, ruś. „Карпатьска Русь”) – region historyczny na obszarze zachodniej Ukrainy, na pograniczu Polski, Słowacji, Węgier i Rumunii. O jego odrębności decyduje przede wszystkim fakt, że jest to jedyny region na południe od Karpat zamieszkany przez ludność wschodniosłowiańską.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakarpacki

1. → Zakarpacie;
2. obwód zakarpacki - jeden z 24 obwodów Ukrainy

przymiotnik

(1.1) związany z Zakarpaciem, dotyczący Zakarpacia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakasanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakasać.

Źródła:

Wiktionary

Zakasać

podwinąć do góry

czasownik przechodni dokonany

(1.1) o części ubrania: podwijać, zawijać do góry

wydawać przerywany, chrapliwy dźwięk podobny do kaszlu

Źródła:

SJP.pl

Zakasłanie

(1.1) odczasownikowy od|zakatować.

Źródła:

Wiktionary

Zakatowywać

katując, uśmiercać człowieka lub zwierzę

Źródła:

SJP.pl

Zakatrupianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) posp. zabijanie, uśmiercanie

Źródła:

Wiktionary

Zakatrupiać

zabijać, uśmiercać; ukatrupiać

SJP.pl
Wiktionary

Zakaukazie

obszar na południe od Kaukazu, obejmujący Azerbejdżan, Armenię i Gruzję

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. nazwa stosowana w odniesieniu do trzech państw położonych na południe od głównego pasma Kaukazu (tj. Wielkiego Kaukazu): Gruzji, Azerbejdżanu i Armenii;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakaz

polecenie zabraniające czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zabronienie czegoś komuś

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zakaz – środek karny lub zarządzenie czy polecenie zabraniające czegoś
- zakaz prowadzenia pojazdów
- zakaz opuszczania kraju
- zakaz handlu w niedziele i święta
zakaz karny – rodzaj przepisu w prawie karnym
zakaz – znak kulturowy informujący, aby czegoś nie robić
zakaz Pauliego – zasada mechaniki kwantowej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakazać.

Źródła:

Wiktionary

Zakazany

1. niedozwolony, wzbroniony;
2. potocznie: budzący odrazę i strach

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: zakazać

przymiotnik

(2.1) pot. wywołujący strach, budzący odrazę

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakazać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakazywać)

(1.1) zob. zakazywać.

Źródła:

Wiktionary

Zakazić

spowodować wniknięcie drobnoustrojów chorobotwórczych do organizmu, spowodować infekcję

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakażać)

(1.1) dokonany od|zakażać.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) osoba lub rzecz przynosząca wstyd społeczności

(1.2) kulin. niewypieczona część w cieście

Źródła:

Wiktionary

Zakała

(r. męski) mężczyzna przynoszący komuś wstyd

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna przynoszący wstyd grupie lub swemu środowisku

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) osoba lub rzecz przynosząca wstyd społeczności

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakałapućkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakałapućkać.

Źródła:

Wiktionary

Zakałapućkać

potocznie: zagmatwać, zaplątać

czasownik dokonany

(1.1) pot. zagmatwać, zaplątać

czasownik zwrotny zakałapućkać się

(2.1) pot. zaplątać się, zawikłać się, zagmatwać się, zamotać się

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

lekarz od chorób zakaźnych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. lekarz specjalizujący się w leczeniu chorób zakaźnych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakaźność

zdolność do wywoływania infekcji

Zakaźność – łatwość rozprzestrzeniania się patogenu w określonej populacji, determinowana przez zdolność patogenu do wywołania infekcji.

Zakaźność można liczbowo określić przy pomocy współczynnika podającego średnią liczbę osób zarażonych przez 1 chorego w całkowicie nieodpornej populacji (podstawowa liczba odtwarzania ( basic reproduction number).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakaźny

zdolny wywołać zakażenie

przymiotnik

(1.1) med. wywołujący zakażenie

(1.2) odnoszący się do zakażeń

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

spowodować wniknięcie drobnoustrojów chorobotwórczych do organizmu, spowodować infekcję

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu

(1.2) odczasownikowy od|zakazić.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakerzonia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. ziemie leżące na zachód od tzw. linii Curzona;

Źródła:

Wiktionary

Zakerzonie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. ziemie leżące na zachód od tzw. linii Curzona;

Zakerzonie, Zakierzonie, Zak(i)erzoński Kraj, Zak(i)erzonia (od ukr. Закерзоння) – publicystyczna nazwa nadana przez część historyków i publicystów ukraińskich ziemiom leżącym na zachód od linii Curzona, które według nich znajdują się na dawnym etnicznym i historycznym terytorium ukraińskim, to znaczy Łemkowszczyźnie i Nadsaniu oraz części Lubaczowszczyzny, Rawszczyzny, Sokalszczyzny, Chełmszczyzny i Podlasia. Był to teren obejmujący 19 000 km², zamieszkany przez około 1,5 mln osób.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zakerzoński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zakerzonią, pochodzący z Zakerzonii

Źródła:

Wiktionary

Zaketować

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaklejać)

(1.1) załatać lub przykryć coś za pomocą substancji klejącej lub czegoś nią pokrytego

(1.2) skleić, złączyć substancją klejącą lub czymś nią pokrytego

(1.3) zamknąć coś, zaklejając (1.2) otwarcie

(1.4) zasłonić poprzez przylepienie się

czasownik zwrotny dokonany zakleić się (ndk. zaklejać się)

(2.1) pot. zamknąć się przez sklejenie swojego otwarcia

(2.2) pot. ubrudzić się czymś lepkim, klejącym

(2.3) pot. zapchać się podczas jedzenia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaklejarka

urządzenie do zamykania i uszczelniania opakowań

Źródła:

SJP.pl

Zaklepanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaklepać.

Źródła:

Wiktionary

Zaklepać

1. klepaniem rozpłaszczyć coś;
2. zapewnić sobie lub komuś uzyskanie czegoś;
3. w grze w chowanego: uderzyć dłonią w coś, na znak odnalezienia uczestnika gry;
4. zaklepać się - w grze w chowanego: wyjść niepostrzeżenie z kryjówki, dobiec do umówionego miejsca i uderzyć w nie kilka razy dłonią

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie małopolskim;

→ Zakliczyn

→ Zaklików

Patrz:Zaklików

Źródła:

SJP.pl

Zaklików

miasto w Polsce

Zaklików (jid. זאקליקוב, hebr. זקליקוב Zaklikov) – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, Jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Zaklików. Ma status sołectwa.

Zaklików leży na Równinie Biłgorajskiej w północnej części Kotliny Sandomierskiej. Liczy obecnie ok. 3000 mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaklinacz

osoba rzucająca czar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) treser, oswajacz

Zaklinacz – typ szamana funkcjonującego w wielu kulturach pierwotnych, który specjalizuje się w przepędzaniu "złych duchów", które według wierzeń tych kultur powodują choroby i inne nieszczęścia, a także w "odczynianiu" zaklęć.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaklinaczka

→ zaklinacz; szamanka, czarownica

Źródła:

SJP.pl

Zaklinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaklinać.

Źródła:

Wiktionary

Zaklinać

1. rzucać czar;
2. prosić o przebaczenie, pomoc

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakląć)

(1.1) rzucać czar na kogoś

czasownik przechodni

(2.1) prosić o przebaczenie, pomoc

czasownik zwrotny zaklinać się

(3.1) usilnie o czymś zapewniać, przysięgać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakliniec

Zakliniec ("Platycerus") – rodzaj chrząszczy z rodziny jelonkowatych i podrodziny Lucaninae.

Chrząszcze średnich rozmiarów, o długości poniżej 18 mm i metalicznym, opalizująco połyskującym ubarwieniu. Pokrój ciała jest wydłużony i nieco przypłaszczony. Zewnętrzna strona oka nie jest u wykrojona przez wypustkę policzka ("canthus") i oczy są całobrzegie. Tylko trochę kolankowato zgięte czułki mają czteroczłonowe buławki i pozbawione są bruzd na wierzchołkach trzonków.

Źródła:

Wikipedia

Zaklinowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakluczyć.

Źródła:

Wiktionary

Zakluczyć

regionalnie: zamknąć na klucz

1. rzucić czar;
2. wyrazić się wulgarnie

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaklinać)

(1.1) dokonany od|zaklinać.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaklęcie

1. rzucić czar;
2. wyrazić się wulgarnie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) magiczna formułka mająca nadprzyrodzoną moc

(1.2) książk. żarliwa prośba

(1.3) odczasownikowy od|zakląć.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zaklęcie – figura retoryczna
zaklęcie – działanie magiczne
klątwa

Zakochani – polska komedia romantyczna z 2000 roku w reżyserii Piotra Wereśniaka. Film kręcono od 7 kwietnia do 20 maja 1999 roku.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakochanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakochać.

(1.2) rozwinięcie uczucia miłości

Zakochanie – stan związania emocjonalnego z drugą osobą. Charakteryzuje się nieustającymi myślami o tej osobie i pragnieniem przebywania z nią. W przypadku niedostępności obiektu uczuć osoba zakochana nierzadko cierpi.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zakochany

1. taki, który się w kimś zakochał;
2. lubiący coś bardzo, zafascynowany czymś lub kimś

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zakochać się

przymiotnik

(2.1) taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) osoba, która się zakochała

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakochiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakochiwać.

Źródła:

Wiktionary

Zakocony

o samicy niektórych zwierząt: taka, która wydała potomstwo; okocona

Źródła:

SJP.pl

Zakodować

czasownik przechodni dokonany (ndk. kodować)

(1.1) przekształcić informację, komunikat lub dane, zapisując je w określonym systemie znaków (kodzie), w celu ich przetworzenia, przesłania lub utajnienia

(1.2) zabezpieczyć obiekt, urządzenie lub system (np. drzwi, telefon) w taki sposób, aby ich otwarcie lub użycie wymagało wprowadzenia ustalonego ciągu znaków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) długa skarpetka sięgająca ponad kolana

Źródła:

Wiktionary

Zakolczykować

oznaczyć kolczykiem, np. bydło; okolczykować

Źródła:

SJP.pl

Zakole

1. zakręt rzeki lub drogi;
2. kolista łysina nad czołem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miejsce, w którym droga łagodnie zakręca łukiem

(1.2) hydrol. miejsce, w którym rzeka łagodnie zakręca łukiem

(1.3) miejsce nad czołem będące początkiem łysienia

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zakole koryta rzecznego – inaczej meander
Zakole – używana w latach 1977–1981 oficjalna nazwa wsi Dołżyca w woj. podkarpackim, w pow. leskim, w gminie Cisna
Zakole – polski film fabularny z 1988.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakolebać

spowodować zachwianie się czegoś, wprawić w ruch wahadłowy; zakołysać

Źródła:

SJP.pl

Zakolowy

Zakompleksiony

potocznie: taki, który ma kompleksy (poczucie winy, niepewności); wstydliwy, zakompleksiały

przymiotnik

(1.1) mający kompleksy

Źródła:

Źródła:

SJP.pl

Zakonnica

kobieta należąca do zakonu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. członkini zakonu żeńskiego

Zakonnica – kobieta będąca członkinią zakonu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakonniczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: zakonnica

(1.2) rasa gołębia

Źródła:

Wiktionary

Zakonnie

przysłówek

(1.1) w sposób właściwy dla zakonu

Źródła:

Wiktionary

Zakonnik

członek męskiego zakonu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. założycielka wspólnoty zakonnej

Źródła:

Wiktionary

schować coś w wykopanym dole i zasypać ziemią, piaskiem itd.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Polsce u podnóża Tatr;

Zakopane – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. Największa miejscowość w bezpośrednim otoczeniu Tatr, duży ośrodek sportów zimowych, potocznie nazywany "zimową stolicą Polski". W jego granicach administracyjnych znajduje się znaczna część Tatrzańskiego Parku Narodowego (od Doliny Suchej Wody do Doliny Małej Łąki).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakopanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakopać.

Źródła:

Wiktionary

Zakopać

schować coś w wykopanym dole i zasypać ziemią, piaskiem itd.

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakopywać)

(1.1) chowając w wykopanym dole, pokryć ziemią

(1.2) umieścić w czymś sypkim

czasownik zwrotny dokonany zakopać się (ndk. zakopywać się)

(2.1) zagłębić się w czymś sypkim lub miękkim

(2.2) pot. osiedlić się na bezludziu

czasownik

(1.1) pokryć sadzą

(1.2) wypełnić dymem

(1.3) zapalić używkę (papierosa, trawkę, fajkę)

mieszkaniec Zakopanego; Zakopiańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Zakopanego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakopianka

potocznie:
1. szosa z Krakowa do Zakopanego; Zakopianka;
2. linia kolejowa łącząca Kraków z Zakopanem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Zakopanego

(1.2) pot. mot. droga łącząca Kraków z Zakopanem;

Wiktionary

Zakorek

wada drewna

Zakorek – wada drewna z grupy wad budowy. Jest to pasmo kory zarośniętej częściowo lub całkowicie przez drewno. Zakorek powstaje w następstwie: zrastania się rozwidleń gałęzi z pniem (często z mimośrodowością), nabiegów korzeniowych, zrakowaceń, zarastania zabitek.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakorkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakorkować.

Źródła:

Wiktionary

Zakorkowywać

zatykać coś korkiem

Źródła:

SJP.pl

Zakorzenienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakorzenić.

Źródła:

Wiktionary

Zakorzenić

czasownik

(1.1) wpoić komuś coś, coś gdzieś utrwalić

rzadko: doznawać czegoś w życiu, np. zakosztowywać dobrobytu, swobody, szczęścia; kosztować

Źródła:

SJP.pl

Zakotwiczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakraplać.

Źródła:

Wiktionary

Zakraplać

czasownik

(1.1) dozować płyn kroplami

Źródła:

Wiktionary

Zakraszać

dawniej:
1. dodawać tłuszczu do jedzenia; okraszać;
2. zabarwiać, głównie na czerwono

Źródła:

SJP.pl

Zakrawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

1. granice obszaru w którym przebiega proces, zjawisko, funkcja;
2. przedział, okres, interwał, dziedzina;
3. rodzina wszystkich desygnatów pojęcia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) granice zasięgu jakiegoś zjawiska

(1.2) obszar działania, zainteresowań, aktywności itp.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

w metrologii:
- zakres pomiarowy
w biologii, genetyce:
- zakres reakcji
- zakres tolerancji
w logice:
- zakres nazwy
w fotografii:
- zakres przysłon
w ekologii:
- zakres tolerancji ekologicznej
w muzyce:

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakreślać)

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

}|-

Zakroczym – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie nowodworskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zakroczym. W latach 1975–1998 miasto należało do woj. warszawskiego. Leży na prawym brzegu Wisły.

→ Zakroczym

rzeczownik, rodzaj nijaki

Wiktionary

Zakrwawić

1. poplamić krwią;
2. zakrwawić się - zostać poplamionym krwią

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakrwawiać)

(1.1) dokonany od|zakrwawiać.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakrwin

drzewo z rodziny brezylkowatych, występujące na obszarach krajów o klimacie tropikalnym i subtropikalnym; dostarcza kopalu

Źródła:

SJP.pl

kobieta nadzorująca zakrystię i dbająca o porządek w kościele

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ta, która ma nadzór nad zakrystią, kościelna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakrystyjny

→ zakrystia

Patrz:zakrystia

Źródła:

SJP.pl

Zakryszka

rzeczownik, rodzaj żeński

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakryć)

(1.1) zasłaniać, przesłaniać, nie pokazywać

(1.1) med. czop zbitej krwi wewnątrz naczynia krwionośnego, który zatyka je częściowo albo całkowicie

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: zakrzepić

Zakrzep, skrzeplina (łac. "thrombus", od gr. "θρόμβος", grudka skrzepniętej krwi lub ściętego mleka) – czop tworzący się w świetle naczynia za życia organizmu, wskutek wykrzepiania się krwi lub zlepiania i osadzania płytek krwi.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakrzepica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba polegająca na powstawaniu w żyłach zakrzepów blokujących przepływ krwi

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zakrzepica zatok żylnych mózgu (CVST)
zakrzepica żył głębokich
zakrzepica żył wątrobowych
zakrzepica żyły wrotnej

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zakrzepnięty

taki, który zakrzepł; zakrzepły

Źródła:

Źródła:

Wikipedia

Zakrzewko

wieś w Polsce, położona niedaleko Torunia

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zakrzewko – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Łysomice
Zakrzewko – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Gozdowo
Zakrzewko – część wsi Kupin w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Pasłęk
Zakrzewko – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo
Zakrzewko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Zbąszyń
Zakrzewko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Duszniki

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakrzewnia

krzew pochodzący z Azji i Ameryki Płn., hodowany jako roślina ozdobna; krzewuszka; wajgela; wajgelia

Źródła:

SJP.pl

Zakrzewo

nazwa wielu wsi w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zakrzewo – część, dzielnica miasta Elbląg
Zakrzewo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Prusice
Zakrzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Waganiec
Zakrzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Zakrzewo
Zakrzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Stolno
Zakrzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Radzyń Chełmiński
Zakrzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Wielgie
Zakrzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Baruchowo
Zakrzewo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
Zakrzewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Karniewo
Zakrzewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bielsk
Zakrzewo – część wsi Wernerowo w Polsce w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Sierpc

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakrzewski

→ Zakrzew, → Zakrzewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksander Zakrzewski (1799–1866) – polski kartograf i oficer
Aleksander Zakrzewski (1894–1976) – polski anatomopatolog
Aleksander Zakrzewski (1907–1993) – polski fotografik i nauczyciel
Aleksander Zakrzewski (1909-1985) – otorynolaryngolog i nauczyciel akademicki
Andrzej Zakrzewski (ur. 1935) – reżyser filmowy
Andrzej Zakrzewski (1941–2000) – prawnik, historyk, polityk, dziennikarz, publicysta, minister kultury i dziedzictwa narodowego w rządzie Jerzego Buzka
Andrzej Zakrzewski (1950-1996) – polityk, poseł na Sejm RP I kadencji
Ignacy Wyssogota Zakrzewski (1745–1802) – polityk, pierwszy prezydent Warszawy
Jakub Zakrzewski (fizyk) (ur. 1957) – fizyk, profesor
Jan Dołęga-Zakrzewski (1866–1936) – geometra, działacz społeczno–polityczny, publicysta
Jan Zakrzewski (1920-2007) – dziennikarz, pisarz i tłumacz
Juliusz Zakrzewski (1924–1995) – włókiennik, profesor Politechniki Łódzkiej

Patrz:Zakrzew, → Zakrzewo

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakrzeński

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Zakrzowski

Źródła:

SJP.pl

Zakrzywiony

przymiotnik

(1.1) mający wygięty kształt

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zakrzywić

Źródła:

Wiktionary

Zakrzów

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. dzielnica Wrocławia;
3. dzielnica Opola;
4. dzielnica Tarnobrzega

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zakrzów – część miasta Opole
Zakrzów – część miasta Tarnobrzeg
Zakrzów – część miasta Wrocław, w delegaturze Wrocław-Psie Pole
Zakrzów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Twardogóra
Zakrzów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Oława
Zakrzów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Śląska
Zakrzów – przysiółek wsi Witostowice w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Ziębice
Zakrzów – wieś w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Łęczna
Zakrzów – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Łaziska
Zakrzów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Białaczów
Zakrzów – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Wojnicz
Zakrzów – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Stryszów

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakrzówecki

przymiotnik od: Zakrzówek

Źródła:

SJP.pl

Zakrzówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zakrzówek – część miasta Kraków, w delegaturze Kraków-Podgórze
Zakrzówek – część miasta Radomsko
Zakrzówek – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Zakrzówek
Zakrzówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Żelechów
Zakrzówek – przysiółek wsi Podlesie Mleczkowskie w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Zakrzew
Zakrzówek – część wsi Szarbia Zwierzyniecka w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz
Zakrzówek – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz
Zakrzówek – nieczynny kamieniołom na Krzemionkach Zakrzowskich w Krakowie (obecnie Zalew Zakrzówek)
Zakrzówek – użytek ekologiczny w sąsiedztwie nieczynnego kamieniołomu Zakrzówek
Zalew Zakrzówek, Zakrzówek Nowy, Zakrzówek Szlachecki, Zakrzówek-Kolonia, Zakrzówek-Rudy, Zakrzówek-Wieś
Zakrzewo, Zakrzów
Krzemionki Zakrzowskie

rzeczownik, rodzaj nijaki

czasownik

(1.1) kręcąc czymś, zmniejszać dopływ cieczy

(1.2) nadać czemuś ruch obrotowy

(1.3) zmieniać kierunek ruchu

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakręcać)

(1.1) dokonany od|zakręcać.

czasownik zwrotny dokonany zakręcić się (ndk. kręcić się)

(2.1) obrócić się

(2.2) pot. zadbać o własne interesy

(2.3) pot. dołożyć starań, zadbać o coś

(2.4) pot. nawiązać bliższe kontakty

Źródła:

Wiktionary

Zakręcony

1. mający spiralny, półkolisty kształt;
2. potocznie: niesamowity, oceniany w sposób wyjątkowo pozytywny, robiący duże wrażenie; odjazdowy, odlotowy, szałowy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zakręcony (org. Senseless) – amerykański film komediowy z 1998 roku
Zakręcony (org. Bedazzled) – amerykański film komediowy z 2000 roku
Zakręcony (org. Stark Raving Mad) – amerykański serial komediowy z lat 1999-2000

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakręt

część drogi, ścieżki, na której następuje zmiana jej kierunku, łukowate zagięcie łączące proste odcinki lub sąsiadujące z zakrętem w przeciwną stronę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odcinek drogi, na którym zmienia ona kierunek, bieg

(1.2) zmiany kierunku ruchu

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zakręt –
Zakręt – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Wiązowna
Zakręt – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Pułtusk
Zakręt – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Piecki
Zakręt – polski film z 1977 roku
Zakret – część Wilna
Zakręta – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakrętas

wygięta linia; wywijas; zawijas; wykrętas

Źródła:

SJP.pl

Zakrętka

okrągła pokrywka z gwintem do zamykania pojemników; nakrętka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakręcane zamknięcie od słoika

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wprowadzenie najnowszych danych do jakiegoś programu, dokumentu lub bazy danych

Źródła:

Wiktionary

Zaktualizować

uczynić aktualnym, dostosować do współczesności; uaktualnić, uwspółcześnić, zmodernizować, unowocześnić

Źródła:

SJP.pl

Zaktywizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ornit. wydanie dźwięków charakterystycznych dla kukułki

Źródła:

Wiktionary

Zakukać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. kukać)

(1.1) ornit. wydać dźwięki charakterystyczne dla kukułki

(1.2) udać kukułkę wydając naśladujący ją dźwięk

Zakulin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Łyszkowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Źródła:

Wikipedia

Zakulisowo

przysłówek

(1.1) w sposób zakulisowy

Źródła:

Wiktionary

Zakulisowość

to, że coś dzieje się w tajemnicy przed opinią publiczną

Źródła:

SJP.pl

Zakulisowy

1. odbywający się w tajemnicy przed opinią publiczną;
2. znajdujący się za kulisami w teatrze

przymiotnik

czasownik przechodni dokonany (ndk. akumulować)

(1.1) dokonać akumulacji

czasownik zwrotny dokonany zakumulować się (ndk. akumulować się)

(2.1) zostać zakumulowanym

Źródła:

Wiktionary

Zakup

1. nabywanie czegoś;
2. coś kupionego lub co ma być kupione

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czynność kupowania czegoś w sklepie lub w Internecie

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: zakupić

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zakup (czynność) – kupno towarów lub usług w drodze wymiany powierniczej, w zamian za wynagrodzenie pieniężne lub rzeczowe
zakup (obiekt czynności) – towar lub usługa która podlega zakupowi (czynności), coś kupionego lub co ma być kupione

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna, który robi zakupy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakupowiczka

→ zakupowicz; kupująca, klientka, nabywczyni

SJP.pl
Wiktionary

Zakupy

1. nabywanie czegoś;
2. coś kupionego lub co ma być kupione

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) czynność kupowania

forma rzeczownika.

przysłówek

(1.1) wulg. bardzo

wykrzyknik

(2.1) wulg. świetnie!, super!

Źródła:

Wiktionary

Zakurzać

pokrywać, zabrudzać kurzem

Źródła:

SJP.pl

Zakurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakurzyć.

Źródła:

Wiktionary

Zakurzewo

Zakurzewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Grudziądz.

Źródła:

Wikipedia

Zakurzony

1. pokryć kurzem;
2. potocznie: zapalić papierosa lub fajkę

przymiotnik

(1.1) pokryty kurzem; z widoczną warstwą, warstewką kurzu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakurzyć

1. pokryć kurzem;
2. potocznie: zapalić papierosa lub fajkę

czasownik

(1.1) pokryć kurzem

(1.2) pot. zapalić fajkę lub papierosa

czasownik zwrotny zakurzyć się

(2.1) pokryć się kurzem

SJP.pl

Zakwas

1. kultura bakterii używana do zakwaszania różnych produktów spożywczych;
2. porcja surowego ciasta, które pozostawia się z poprzedniego wypieku i dodaje do nowego ciasta zamiast drożdży; zakwaska, zaczyn;
3. bolesne zakwaszenie się środowiska wewnątrz komórek mięśniowych przez kwas mlekowy, powstające w wyniku intensywnej pracy danego mięśnia; zakwasy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. kulin. rozmnożona kultura bakterii stosowana do zakwaszania, np. przy produkcji przetworów mlecznych, pieczywa;

(1.2) zob. zakwasy.

zakwasy (przemysł spożywczy)
zakwasy (medycyna sportowa)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakwaszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakwaszać.

Źródła:

Wiktionary

Zakwaszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakwasić)

(1.1) kulin. poddawać dłuższej fermentacji

(1.2) kulin. poddawać ciasto zwykle krótkotrwałej fermentacji

(1.3) chem. roln. nasycać kwaśnymi związkami chemicznymi

czasownik zwrotny niedokonany zakwaszać się (dk. zakwasić się)

(2.1) kulin. ulegać fermentacji

(2.2) chem. roln. ulegać zakwaszeniu

Źródła:

Wiktionary

Zakwaterowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) turyst. czasowo zajmowane pomieszczenie mieszkalne

Źródła:

Wiktionary

Zakwaterowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakwaterować)

(1.1) przydzielać komuś miejsce do tymczasowego zamieszkania

czasownik zwrotny niedokonany zakwaterowywać się (dk. zakwaterować się)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakwestionować.

Zakwit – w środowisku lądowym powierzchniowa, natomiast w środowisku wodnym objętościowa zmiana zabarwienia spowodowana masowym rozwojem organizmów zwykle mikroskopijnych i nierozpoznawalnych gołym okiem. Wyjątkowo zakwitem określa się również masowe występowanie makroglonów megaplanktonowych, np. gronorostów. Zakwit wody, który przynosi szkody zdrowotne lub środowiskowe określa się jako szkodliwy zakwit.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakwitanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakwitać.

Źródła:

Wiktionary

Zakwitać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakwitnąć)

(1.1) zaczynać kwitnąć; rozwijać się z pąka w kwiat; okrywać się kwiatami

(1.2) zaczynać czas pomyślnego rozwoju

(1.3) pokrywać się pleśńeśnią

(1.4) pokrywać się zakwitem

Źródła:

Wiktionary

Zakwitnąć

czasownik dokonany (ndk. zakwitać)

(1.1) dokonany od|zakwitać.

Źródła:

Wiktionary

Zakąsać

rzadko: zagryźć (na śmierć)

Źródła:

SJP.pl

Zakąska

przekąska, zagryzka;
1. jedzenie spożywane między regularnymi posiłkami; antypast, przystawka;
2. wędliny, ryby, marynaty itp. podawane do alkoholu; zagrycha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) potrawa, niewielkie danie podawane przed głównym posiłkiem lub do wódki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zakąska – jedzenie podawane w małych porcjach między głównymi posiłkami
zakąska – lekkostrawne jedzenie podawane w małych porcjach przed głównym posiłkiem;
zakąska – jedzenie podawane w małych porcjach do wysokoprocentowych napojów alkoholowych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakąskowy

przymiotnik od: zakąska

Źródła:

SJP.pl

Zakątek

1. ciche, spokojne miejsce na uboczu, ustronie;
2. małe pomieszczenie; klitka, zakamarek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce położone na uboczu

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zakątek – część wsi w gminie Inowłódz
Zakątek – park w gminie Niemodlin
Zakątek – przysiółek w gminie Sarnaki
Zakątek – skała na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
Zakątek – wzgórze w gminie Gdańsk
Zakątek – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Narocz.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. rzem. jednostka gospodarcza produkująca, prowadząca sprzedaż lub świadcząca usługi

(1.2) instytucja świadcząca usługi lecznicze lub oferująca opiekę wychowawczą

(1.3) eduk. uczelniana jednostka organizacyjna

(1.4) eduk. instytucja kształcąca w zawodzie

(1.5) umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność

(1.6) założona, podwinięta część czegoś

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zakład – jednostka organizacyjna uczelni lub instytutu naukowego o wąskiej dyscyplinie badań, mniejsza niż instytut
zakład – funkcjonalnie odrębna jednostka, stanowiąca część przedsiębiorstwa (zwanego przedsiębiorstwem macierzystym)
zakład przemysłowy – zespół budynków i urządzeń wraz z terenem, na którym prowadzi się działalność wytwórczą
zakład produkcyjny – jednostka gospodarcza wchodząca w skład przedsiębiorstwa
zakład opieki zdrowotnej – wyodrębniony organizacyjnie zespół osób i środków majątkowych utworzony w celu udzielania świadczeń zdrowotnych i promocji zdrowia
zakład karny – miejsce, w którym osoby skazane wyrokiem sądowym odbywają karę pozbawienia wolności
zakład poprawczy – placówka resocjalizacyjna dla nieletnich
zakład budżetowy – jednostka organizacyjna sektora finansów publicznych
zakład wodny
zakład fryzjerski
zakład - umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną oso...
zakłady bukmacherskie – rodzaj nieformalnej umowy losowej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakładanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakładać.

Źródła:

Wiktionary

Zakładać

czasownik przechodni niedokonany (dk. założyć)

(1.1) organizować i rozpoczynać działalność firmy, instytucji, organizacji itp.

(1.2) ubierać się w coś, ozdabiać się czymś

(1.3) przypuszczać

(1.4) płacić za kogoś, stając się jego wierzycielem

(1.5) montować urządzenie lub instalację

czasownik zwrotny niedokonany zakładać się (dk. założyć się)

(2.1) robić z kimś zakład, umawiać się o nagrodę lub karę za konsekwencje pewnego zdarzenia

Źródła:

Wiktionary

Zakładeczka

zdrobnienie od: zakładka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: zakładka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakładka

1. dowolny przedmiot, służący do założenia strony w książce;
2. zagięcie na ubraniu, powstałe przez założenie materiału i zaprasowanie go lub częściowe zaszycie; fałda (fałd), zapraska, pliska, plisa;
3. w technice: część brzegowa elementu, np. płyty, blachy, zachodząca na drugi podobny element przy ich łączeniu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie

(1.2) inform. pamiętany w przeglądarce internetowej skrót do strony internetowej

(1.3) kraw. plisa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zakładka – używana w celu zaznaczenia miejsca czytania w książce
zakładka – zapisane w przeglądarce internetowej łącze do określonej strony internetowej
zakładka to również potoczne, choć mylące i niepoprawne, określenie
- karty jako elementu GUI
- hiperłącza albo elementu nawigacyjnego (np. menu) na stronie internetowej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakładkowy

→ zakładka

Patrz:zakładka

Źródła:

SJP.pl

Zakładnia

dawniej w rybołówstwie: otwór w lodzie, przez który zaciąga się sieć rybacką

Źródła:

SJP.pl

Zakładniczka

→ zakładnik

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krym. kobieta przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakładowy

przymiotnik od: zakład

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zakładem, dotyczący zakładu

(1.2) związany z zakładaniem, dotyczący zakładania

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakłady

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) fabryka

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: zakład

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakładzik

zdrobnienie od: zakład

Źródła:

SJP.pl

Zakładzinowy

→ zakładziny

Patrz:zakładziny

Źródła:

SJP.pl

Zakładziny

1. położenie kamienia węgielnego pod fundamenty budowy;
2. uroczystość rozpoczęcia budowy

Źródła:

SJP.pl

Zakłamany

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zakłamać

przymiotnik jakościowy

(2.1) o człowieku: nieszczery, fałszywy, obłudny

(2.2) opierający się na kłamstwie

Źródła:

Wiktionary

Zakłamywacz

okazjonalnie: osoba przedstawiająca coś w nieprawdziwym świetle

Źródła:

SJP.pl

Zakłamywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

naruszać ustalony porządek, równowagę; przeszkadzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakłócić)

(1.1) naruszać ustalony porządek, równowagę

(1.2) rzad. mieszać, bełtać

(1.3) daw. waśnić, kłócić

czasownik zwrotny niedokonany zakłócać się (dk. zakłócić się)

(2.1) kłócić się

(2.2) mącić się, mieszać się

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakłócenia

spowodować nieprawidłowość lub nieregularność

Źródła:

SJP.pl

Zakłócenie

spowodować nieprawidłowość lub nieregularność

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) niepożądany sygnał zaburzający pracę czegoś

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zakłócenie w elektroenergetyce
zakłócenie w automatyce
zakłócenia radiowe

Źródła:

SJP.pl

Zalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zalać.

Źródła:

Wiktionary

Zalany

napełnić wodą lub dowolnym innym płynem

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: zalać

przymiotnik

(2.1) pot. kompletnie pijany

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zalas

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zalas – część wsi Pagorzyna w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Lipinki
Zalas – przysiółek wsi Rusocice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Czernichów
Zalas – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Krzeszowice
Zalas – część wsi Słupia w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
Zalas – część wsi Siekierczyna w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
Zalas – część wsi Przyszowa w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Łukowica
Zalas – część wsi Słopnice w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Słopnice
Zalas – część wsi Droginia w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
Zalas – część wsi Łyczanka w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Siepraw
Zalas – część wsi Mszalnica w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Kamionka Wielka
Zalas – część wsi Długołęka-Świerkla w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim w gminie Podegrodzie
Zalas – część wsi Naszacowice w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Podegrodzie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zalasewianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Zalasewa

Źródła:

Wiktionary

Zalasewianka

rzeczownik, rodzaj żeński

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Zalasowej

Źródła:

Wiktionary

Zalasowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Zalasowej

Źródła:

Wiktionary

napełnić wodą lub dowolnym innym płynem

czasownik przechodni dokonany (ndk. zalewać)

(1.1) lejąc płyn przykryć nim coś, pogrążyć w nim, wypełnić nim coś

(1.2) o płynie, rzece itp.: wypełnić, zatopić coś

(1.3) zamoczyć coś częściowo; pokryć, spryskać płynem; o płynie: obficie spłynąć po czymś, po kimś

(1.4) przypadkiem wylewając płyn, zamoczyć, zaplamić coś lub kogoś

(1.5) przen. pojawić się w wielkiej ilości

(1.6) przen. o uczuciach: opanować kogoś całkowicie

(1.7) przen. o świetle, barwie, dźwięku itp.: objąć jakieś miejsca swoim zasięgiem

(1.8) pot. zwykle ndk. zmyślić coś, mocno przesadzić

(1.9) zasklepić, wzmocnić, uszczelnić coś, wypełniając krzepliwą substancją

(1.10) slang. uzupełnić liquid w elektronicznym papierosie

(1.11) mot. podać do silnika zbyt dużą ilość paliwa, co uniemożliwia zapłon

czasownik zwrotny dokonany zalać się (ndk. zalewać się)

rzeczownik, rodzaj nijaki

czasownik przechodni niedokonany (dk. zalecić)

(1.1) przedstawiać coś jako wskazane

(1.2) wskazywać na zalety czegoś

czasownik zwrotny niedokonany zalecać się (dk. brak)

(2.1) próbować zainteresować sobą drugą osobę

(2.2) przest. wyróżniać się czymś bardzo pozytywnym, przyciągać czymś uwagę

Źródła:

Wiktionary

Zalecenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zalecić.

Źródła:

Wiktionary

Zalecić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zalecać)

(1.1) doradzić wykonanie czegoś, przedstawić coś jako wskazane

(1.2) wskazać na zalety czegoś, kogoś

Źródła:

Wiktionary

Zalecki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. wypominki za zmarłych

Zalegalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uznanie czegoś od jakiegoś momentu za legalne

Źródła:

Wiktionary

Zalegalizować

czasownik przechodni dokonany (ndk. legalizować)

(1.1) praw. uprawomocnić coś lub stwierdzić zgodność czegoś z prawem

(1.2) praw. uczynić coś legalnym na podstawie aktu prawnego

Źródła:

Wiktionary

Zalegać

1. wypełniać jakąś przestrzeń lub jakieś miejsce, występując w dużej masie, ilości, liczbie;
2. niepotrzebnie zajmować jakieś miejsce;
3. spóźniać się z wypełnieniem jakiegoś obowiązku;
4. o pracy, opłatach itp.: nie być wykonanym we właściwym czasie;
5. o złożach mineralnych, pokładach czegoś: występować na danym obszarze

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zalec, zalegnąć)

(1.1) zajmować przestrzeń; pokrywać miejsce

(1.1) o jakimś obszarze: sadzić na nim las

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zalesice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zalesice – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Sulejów
Zalesice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Wierzbica
Zalesice – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Przyrów

Źródła:

Wikipedia

Zalesie

dawniej:
1. miejsce za lasem;
2. zagajnik

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zalesie – wieś w pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
Zalesie – osada w pow. lwóweckim, w gminie Lubomierz
Zalesie – wieś w pow. bydgoskim, w gminie Dobrcz
Zalesie – wieś w pow. nakielskim, w gminie Szubin
Zalesie – wieś w pow. sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie
Zalesie – wieś w pow. toruńskim, w gminie Chełmża
Zalesie – wieś w pow. tucholskim, w gminie Cekcyn
Zalesie – wieś w pow. włocławskim, w gminie Chodecz
Zalesie – wieś w pow. żnińskim, w gminie Rogowo
Zalesie – wieś w pow. bialskim, w gminie Zalesie
Zalesie – wieś w pow. krasnostawskim, w gminie Izbica
Zalesie – wieś w pow. krasnostawskim, w gminie Kraśniczyn

Zaleski

→ Zalesie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zaleski – wieś w stanie Ohio
Peresław Zaleski
August Zaleski (1883–1972) – polski polityk i dyplomata, prezydent RP na uchodźstwie
Bogusław Zaleski (ur. 1948) – polski dyplomata
Bolesław Zaleski (1866–1933) – tytularny generał brygady Wojska Polskiego
Bronisław Zaleski (1819 lub 1820 – 1880) – polski i białoruski działacz społeczny, pisarz, publicysta i malarz amator
Filip Zaleski (1836–1911) – prawnik, polityk, c.k. namiestnik Królestwa Galicji i Lodomerii
Jan Zaleski (1868–1932) – polski biochemik
Jan Zaleski (1926–1981) – polski filolog
Janusz Zaleski (ur. 1952) – Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska, Główny Konserwator Przyrody
Janusz Zaleski (ur. 1955) – polski inżynier, były wojewoda wrocławski
Józef Bohdan Zaleski (1802-1886) – poeta

Patrz:Zalesie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaleszany

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zaleszany – wieś w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Zaleszany
Zaleszany – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Michałowo
Zaleszany – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Kleszczele
Zaleszany – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie kamienieckim
Zaleszany – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie kleckim
Zbrodnia w Zaleszanach

Zaleszczotki (Pseudoscorpiones) – rząd drapieżnych pajęczaków, obejmujący zwierzęta bardzo małe (przeważnie od 2 do 8 mm długości), zamieszkujące przede wszystkim strefy tropikalne, ale spotykane też w innych strefach klimatycznych. Żyją pod kamieniami, w ściółce, w strefie odpływu, w starych ulach oraz w starych księgozbiorach.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaleszczycki

→ Zaleszczyki

Patrz:Zaleszczyki

Źródła:

SJP.pl

Zaleszczyki

miasto na Ukrainie

Zaleszczyki ( Заліщики, "Zaliszczyky") – miasto w rejonie czortkowskim, w obwodzie tarnopolskim na Ukrainie. Historycznie leży na Podolu, blisko granicy z Rusią Czerwoną.

Od 1940 do 17 lipca 2020 miasto było siedzibą rejonu zaleszczyckiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaleta

1. pozytywna cecha czyjegoś charakteru; atut, przymiot;
2. pozytywna wartość jakiegoś wyrobu; funkcjonalność, pożytek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dodatnia cecha charakteru

(1.2) cecha podwyższająca wartość przedmiotu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zalew

teren sztucznie zalany

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niekontrolowany, bardzo duży napływ czego

(1.2) hydrol. zatoka o wąskim wylocie, oddzielona od morza mierzeją

(1.3) sztuczny akwen

(1.4) geol. obszar zalany przez wodę

(1.5) hydrol. przedostawanie się masowej ilości wody na ląd naturalnie lub w sposób sztuczny

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: zalewa

Zalew – płytki akwen, który od morza lub oceanu oddziela mierzeja lub wyspy. Zalew zazwyczaj zasilany jest wodami rzecznymi, ale w czasie sztormów również przez wodę morską. Zalewy są zaliczane do wód przejściowych między wodami śródlądowymi a morskimi. Bałtyckie zalewy są rodzajem lagun o wodach stojących bezpływowych.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zalewa

roztwór wodny cukru, soli kuchennej, octu służący do przetworów ; także wywar ścinający się w galaretę, używany do zalewania potraw

rzeczownik, rodzaj żeński

czasownik przechodni niedokonany (dk. zalać)

(1.1) niedokonany od |zalać. (przykrywać coś płynem)

(1.2) niedokonany od |zalać. (lejąc wypełniać coś)

(1.3) przen. niedokonany od |zalać. (pojawiać się w wielkiej ilości)

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) przen. pot. opowiadając, zmyślać coś

czasownik zwrotny niedokonany zalewać się (dk. zalać się)

(3.1) niedokonany od |zalać się. (wylewać coś na siebie)

Zalewo

roztwór wodny cukru, soli kuchennej, octu służący do przetworów ; także wywar ścinający się w galaretę, używany do zalewania potraw

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zależeć.

Źródła:

Wiktionary

Zależeć

czasownik nieprzechodni

(1.1) być uwarunkowanym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uzależnienie, bycie zależnym, niesamodzielnym

(1.2) zjawisko polegające na tym, że jedna rzecz warunkuje, decyduje o innej

(1.3) inform. dodatkowa biblioteka, program bądź skrypt, od którego zależny jest inny program

(1.4) inform. metryka kodu wskazująca stopień powiązania danego modułu z innymi;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

związek
więź
podporządkowanie
podległość
niesamodzielność
prawidłowość
reguła
twierdzenie
zależność lekowa
[https:/wiki/Specjalna:Wszystkie_strony/Zale%C5%BCno%C5%9B%C4%87?from=Zale%C5%BCno%C5%9B%C4%87&to=Zale%C5%BCno%C5%9B%C4%87a&namespace=0 Wszystkie artykuły o nazwach zaczynających się słowem „Zależność...
[https:/wiki/Specjalna:Wszystkie_strony/Zale%C5%BCno%C5%9Bci?from=Zale%C5%BCno%C5%9Bci&to=Zale%C5%BCno%C5%9Bcj&namespace=0 Wszystkie artykuły o nazwach zaczynających się słowem „Zależności”.]

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zależny

1. wyznaczony, określony przez coś;
2. podporządkowany komuś lub czemuś, pozostający pod czyjąś władzą; niesamodzielny

przymiotnik

(1.1) o znaczeniu, wartości, intensywność, parametrach, lub przebiegu zmieniających się wraz ze zmianą innego czynnika

(1.2) występujący pod pewnymi warunkami

(1.3) pod czyjąś władzą lub dużym wpływem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zali

partykuła używana w zdaniach pytajnych; czy

partykuła

(1.1) książk. czy, czyż

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

spełniający warunki pozwalające na przyłączenie do jakiejś grupy, kategorii itp.

Źródła:

SJP.pl

Zaliczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaliczać.

Źródła:

Wiktionary

Zaliczać

1. uznawać coś za wykonane poprawnie;
2. zdawać egzaminy

czasownik niedokonany

(1.1) ujmować do pewnego zbioru, zbiorowości

(1.2) uznawać wypełnienie pewnych zobowiązań

(1.3) pot. zdawać egzamin, sprawdzian lub test

(1.4) pot. wykonywać coś

(1.5) pot. odbywać przelotny stosunek seksualny

czasownik zwrotny niedokonany zaliczać się

(2.1) ujmować samego siebie do pewnej grupy, zbiorowości

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaliczenie

1. uznać coś za wykonane poprawnie;
2. zdać egzamin

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaliczyć.

(1.2) wpis w indeksie potwierdzający że student opanował materiał zajęć

(1.3) egzamin po którym uzyskuje się zaliczenie (1.2)

nazwa kilku wsi w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zalipie – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Platerówka
Zalipie – wieś w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Olesno
Zalipie – część wsi Kruszewo w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Żuromin
Zalipie (Залип'я) – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zalipski

→ Zalipie; zalipiański

Źródła:

SJP.pl

Zalitawia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. potoczna nazwa węgierskiej części Austro-Węgier;

Źródła:

Wiktionary

Zalitawski

pokryty lodem

przymiotnik

(1.1) pokryty lodem

w zegarmistrzostwie: krótkotrwałe uwolnienie mechanizmu bicia bez wzbudzenia źródła dźwięku

Źródła:

SJP.pl

Zalotka

1. rodzaj ważki z rodziny ważkowatych;
2. przyrząd do modelowania rzęs

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kosmet. przyrząd kosmetyczny służący do podkręcania rzęs, kształtem podobny do małych nożyczek, które zamiast ostrz mają zaciskaną na rzęsach końcówkę;

(1.2) ent. nazwa systematyczna|Leucorrhinia|ref=tak., rodzaj owadów ważkowatych;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zalotka – przyrząd kosmetyczny
zalotki – Leucorrhinia, rodzaj owadów ważkowatych

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zalotnica

kokietka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta kokietująca mężczyzn

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zalotnie

przysłówek

mężczyzna starający się o względy lub rękę kobiety

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. mężczyzna zabiegający o względy drugiej osoby, starający się o jej rękę

Wiktionary

Zaludnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

Wiktionary

Zalukać

potocznie: zajrzeć, zaglądnąć

Źródła:

SJP.pl

Zalycki

(1.1) = zamieszkały, zamieszkała

(1.2) = zamężna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zama

starożytne miasto w północnej Afryce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zama – miasto w Numidii, miejsce bitwy z r. 202 p.n.e.
Zama – miasto w Japonii

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zamach

1. szybki, energiczny ruch, szybkie machnięcie;
2. działanie mające na celu wystąpienie przeciwko komuś lub czemuś, zabójstwo, odebranie komuś majątku, praw itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) targnięcie się na czyjąś własność lub czyjeś życie

(1.2) szybkie machnięcie, energiczny ruch zazwyczaj ręką

Zamach – działanie przestępcze mające na celu pozbawienie kogoś np. życia, majątku lub praw.

człowiek, który dokonał zamachu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. osoba dokonująca zamachu

nieduży subregion geograficzny na północy Pogórza Spiskiego; Zamagurze Spiskie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamalować.

Źródła:

Wiktionary

Zamalowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

nazwisko

Zamarski (cz. Zámrsk, niem. Zamarsk) – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Hażlach, w granicach historycznego regionu Śląska Cieszyńskiego, geograficznie zaś na Pogórzu Śląskim. Na obszarze 864,22 ha zamieszkana jest przez 1404 mieszkańców (2018), co daje gęstość zaludnienia równą 162,5 os./km².

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zamartwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamartwiać.

Źródła:

Wiktionary

Zamartwica

SJP.pl
Wiktionary

Zamarznąć

[czytaj: zamar-znąć]
1. zamienić się w lód
2. umrzeć wskutek działania mrozu

czasownik dokonany (ndk. zamarzać)

(1.1) fiz. przejść ze stanu ciekłego w stan stały

(1.2) pokryć się lodem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamarzły

[czytaj: zamar-zły] taki, który zamarzł (zamarznął); zamarznięty, zamarźnięty

Źródła:

SJP.pl

Zamarły

taki, który zamarł

przymiotnik

1. poruszający się energicznie;
2. wykonywany bardzo energicznie, z rozmachem

przymiotnik

(1.1) będący energicznym

(1.2) wykonywany w sposób energiczny

(1.3) odznaczający się swobodą i wielkością

(1.4) bardzo luźny, nieprzylegający do ciała

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamaszyście

przysłówek sposobu

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamówić)

(1.1) zob. zamówić. (np. usługę)

(1.2) zob. zamówić. (chorobę)

Źródła:

Wiktionary

Zamazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamazać.

Źródła:

Wiktionary

Zamazany

→ Zambia

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Zambii, państwa w Afryce

Patrz:Zambia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zambo

mieszaniec rasy żółtej i czarnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. bud. budynek warowny;

(1.2) techn. mechanizm zamykający drzwi, szuflady;

(1.3) kraw. zapięcie garderoby, zob. zamek błyskawiczny..

(1.4) wojsk. element składowy broni palnej;

(1.5) sport. w hokeju: zamknięcie przeciwnika w tercji, gdy drużyna atakująca rozgrywa krążek w tercji przeciwnika nie pozwalając mu wyjść poza niebieską linię

(1.6) środ. zakład penitencjarny lub jego wydzielona część o zaostrzonym rygorze

(1.7) techn. stomat. niewielki element aparatu ortodontycznego przyklejony do zęba, który umożliwia przymocowanie łuku aparatu

Zobacz też: Zamek w innych znaczeniach tej nazwy.

Zamek – zespół elementów warownych i budynków mieszkalnych powiązanych w zamknięty obwód obronny, powstały w ustroju feudalnym jako ośrodek władzy książęcej, siedziba możnowładcy, siedziba rycerza lub placówka militarna. Zasadniczą cechę takiego zespołu stanowi zamknięty obwód obronny, początkowo w postaci wałów lub konstrukcji drewniano-ziemnej, a w następnych okresach murowany.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zameldowany

taki, który się gdzieś zameldował na pobyt stały lub czasowy

Źródła:

SJP.pl

Zameldować

czasownik

(1.1) dokonany od|meldować.

czasownik zwrotny zameldować się

poddać wpływom amerykańskim, rozszerzyć wpływy amerykańskie, nadać czemuś cechy typowo amerykańskie

czasownik przechodni dokonany (ndk. amerykanizować)

(1.1) kult. narzucić kulturę amerykańską, przeprowadzić amerykanizację

czasownik zwrotny dokonany zamerykanizować się (ndk. amerykanizować się)

(1.4) o wzroku bez wyrazu

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zamglić

Źródła:

Wiktionary

Zamgławić

Zamiana

1. zastąpienie kogoś lub czegoś kimś lub czymś innym;
2. przekształcenie się w coś innego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zastąpienie jednej rzeczy lub osoby inną

(1.2) przejście z jednej postaci w drugą

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zamiana – film z 1984
Zamiana – film z 2009
Zamiana – film z 2011
Zamiana – film z 2016
zmiana

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zamianka

zdrobnienie od: zamiana

Zamianka ( Заменка, "Zamienka"; Заменка, "Zamienka") – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie stołpeckim, w sielsowiecie Litwa, na obrzeżach Puszczy Nalibockiej.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zamiar

to, co ktoś planuje zrobić

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chęć zrobienia czegoś; coś, co się zamierza, planowaćanuje

Zamiar (łac. "dolus") – w prawie karnym materialnym element strony podmiotowej przestępstwa; synonim winy umyślnej, tj. świadomego ukierunkowania na osiągnięcie stanu rzeczy określonego w typie czynu zabronionego. W polskim prawie sam zamiar popełnienia przestępstwa nie jest karalny, jednak obecność zamiaru decyduje o uznaniu przestępstwa za umyślne lub nieumyślne (art. 9 k.k.), co może mieć wpływ na wysokość kary.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zamiarowy

→ zamiar

Patrz:zamiar

Źródła:

SJP.pl

Zamiary

to, co ktoś planuje zrobić

Zamiary – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Kiernozia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zamiast

przyimek

(1.1) słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

Zamiatarka – zbudowany na podwoziu samochodu ciężarowego komunalny pojazd specjalny przeznaczony do oczyszczania dróg, ulic, chodników i pasów startowych ze znajdujących się na nich nieczystości (np. pył, liście, drobne odpady komunalne stałe). Zamiatarkami nazywane są również mniejsze konstrukcje od początku zbudowane do tego celu (zamiatarki kompaktowe), przyczepy zamiatające (zamiatarki ciągnione) oraz małe maszyny samojezdne. Pod względem sposobu działania zamiatarki podzielić można na:

Źródła:

Wikipedia

Zamiatać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamieść)

(1.1) oczyszczać jakąś powierzchnię za pomocą miotły, szczotki lub innego podobnego narzędzia

pochodzący, przybyły z innej miejscowości; nietutejszy

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamienić)

(1.1) zobacz. zmieniać

(1.2) zobacz. wymieniać

czasownik zwrotny niedokonany zamieniać się (dk. zamienić się)

(2.1) zobacz. zmieniać się

Źródła:

Wiktionary

Zamienice

Zamienice ( Samitz) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Chojnów.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa legnickiego.

Źródła:

Wikipedia

Zamienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) toponim, nazwa dwóch wsi w Polsce;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zamienie – osada sołecka w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Lesznowola
Zamienie – wieś sołecka w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Mińsk Mazowiecki

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zamienić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamieniać)

(1.1) dokonany od|zamieniać.

Źródła:

Wiktionary

Zamiennia

figura stylistyczna powiązana z przenośnią, polegająca na zastąpieniu jakiejś nazwy inną, pozostającą z poprzednią w związku rzeczywistym (np. "czytam Mickiewicza" zamiast "czytam utwory Mickiewicza"); metonimia

Źródła:

SJP.pl

Zamiennie

przysłówek

(1.1) użyty zamiast czegoś innego

Źródła:

Wiktionary

Zamiennik

coś, co zastępuje inną rzecz

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zamrzeć)

(1.1) tracić życie, żywotność; przestawać funkcjonować

(1.2) stawać się cichszym

(1.3) przestawać się ruszać

(1.4) przestawać być czynnym, obecnym, zauważalnym

Źródła:

Wiktionary

Zamierzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamierzać.

Źródła:

Wiktionary

Zamierzać

mieć zamiar coś zrobić; planować, zamyślać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamierzyć)

SJP.pl
Wiktionary

Zamieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.3) stpol. opuścić, zaniedbać

Wiktionary

Zamieszkiwać

1. zaczynać gdzieś mieszkać, osiedlać się gdzieś;
2. o ludziach: mieszkać gdzieś;
3. o zwierzętach: mieć gdzieś swoje siedlisko

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamieszkać)

(1.1) niedokonany od|zamieszkać.

(1.2) stpol. ociągać (się), opóźniać, spóźniać (się)

(1.3) przest. zatrzymać, przetrzymać coś

(1.5) stpol. zabawić u kogoś; przetrzymać, zabałamucić kogoś; narazić kogoś na spóźnienie

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) o człowieku: mieszkać gdzieś; o zwierzętach: mieć gdzieś siedlisko, zajmować jakiś teren

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamieć

śnieżyca, unoszenie tumanów śniegu przez silny wiatr

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. śnieg podniesiony z powierzchni ziemi i niesiony przez wiatr;

(1.2) meteorol. pył podniesiony z powierzchni ziemi i niesiony przez wiatr;

(1.3) meteorol. piasek podniesiony z powierzchni ziemi i niesiony przez wiatr

forma czasownika.

(2.1) rozk. 2. os. lp. ter. od: zamieść

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

hydrometeory:
- zamieć śnieżna
litometeory:
- zamieć pyłowa
- zamieć piaskowa
Zamieć – powieść autorstwa May Grethe Lerum
Zamieć – powieść Stefana Żeromskiego
Zamieć – powieść autorstwa Kena Folletta
Zamieć (Snow Crash) – powieść autorstwa Neala Stephensona
Zamieć (Whiteout) – amerykański film z 2009

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zamieścić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamieszczać)

(1.1) zob. zamieszczać.

Źródła:

Wiktionary

Zamieść

miotłą usunąć śmiecie, kurz

SJP.pl
Wiktionary

Zamilczeć

1. przestać mówić, uciszyć się;
2. przestarzałe: przemilczeć coś, nie mówić o czymś, np. zamilczeć prawdę

Źródła:

SJP.pl

Zamilknąć

1. przestać mówić, śmiać się, płakać itp.;
2. przestać być słyszalnym;
3. przestać pisać, publikować lub występować publicznie

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zamilkać, milknąć)

Zaminowo (dawn. Zamianowo) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Dziadkowice.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Dołubowie.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Zamioculcas|ref=tak., monotypowy rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych (nazwa systematyczna|Araceae|ref=tak.);

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) znajdowanie dużej przyjemności w zajmowaniu się czymś, interesowaniu się czymś

Źródła:

Wiktionary

Zamknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamknąć.

(1.2) urządzenie do zamykania czegoś

(1.3) zamknięte miejsce

(1.4) zamknięcie się: grub. umilknięcie

(1.5) zamknięcie się w: zawarcie treści w określonych ramach

Źródła:

Wiktionary

Zamknięty

forma czasownika.

(1.1) ims. przymiotnikowy bierny od: zamknąć

przymiotnik

(2.1) ograniczony w przestrzeni

(2.2) bez dostępu, odizolowany

(2.3) nieujawniający swoich odczuć

(2.4) trwający przy swoich poglądach

(2.5) ograniczony do zaproszonych osób

(2.6) o drzwiach, bramie, furtce, oknie, zaworze: blokujący przejście, przepływ

(2.7) o książce, zeszycie, scyzoryku, nożu: złożony

(2.8) o krzywej, łamanej: stanowiący pętlę

(2.9) nieczynny

Źródła:

Wiktionary

Zamknąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamykać)

(1.1) sprawić, że coś przestaje być otwarte, np. okno

(1.2) zabezpieczyć coś przed otwarciem, np. przez przekręcenie klucza w zamku

(1.3) aresztować

(1.4) skończyć działanie firmy/urzędu

(1.5) znaleźć się na końcu, np. listy, kolejki

(1.6) inform. zakończyć działanie (programu, komputera…)

czasownik zwrotny dokonany zamknąć się (ndk. zamykać się)

(2.1) np. o oknie, drzwiach: zostać zamkniętym (1.1), zatrzasnąć się

(2.2) przen. ukryć swoje uczucia, myśli

czasownik zwrotny dokonany zamknąć się (ndk. brak)

(3.1) pot. posp. przestać mówić, być cicho, uciszyć się

Źródła:

Wiktionary

Zamkowy

przymiotnik od: zamek

przymiotnik

(1.1) związany z zamkiem (budowlą)

(1.2) związany z zamkiem (urządzeniem do zamykania)

(1.3) znajdujący się w zamku

(1.4) prowadzący do zamku

(1.5) o mieście: zawierający zamek

czasownik zwrotny dokonany zamontować się (ndk. montować się)

(2.1) dokonany od|montować się.

Źródła:

Wiktionary

Zamora

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zamora – miasto w Hiszpanii
Zamora – miasto w Ekwadorze
Zamora – kanton w Ekwadorze
Zamora – miasto w Meksyku
Zamora – prowincja w Hiszpanii
Zamora – rzeka w południowym Ekwadorze
Zamora – rodzaj kosarzy.
Zamora – stacja kolejowa w Zamorze w Hiszpanii
Zamora Barinas – wenezuelski klub piłkarski
Trofeo Zamora – nagroda przyznawana najlepszemu bramkarzowi Primera División
Niceto Alcalá-Zamora (1877–1949) – hiszpański polityk
Ricardo Zamora (1901–1978) – hiszpański piłkarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zamordowana

kobieta zamordowana

Źródła:

SJP.pl

Zamordowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okrutne zabicie kogoś

Źródła:

nazwisko

przymiotnik

(1.1) taki, który znajduje się lub pochodzi z terenów leżących za morzem

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jan W. Zamorski (ur. 1949) - geolog i żeglarz
Kordian Józef Zamorski (1880-1983) – generał
Krzysztof Zamorski (historyk) (ur. 1952) – historyk
Krzysztof Zamorski (muzyk) (ur. 1934) – muzyk
Zbigniew Zamorski (fl. ca 1925–1932) – tłumacz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zamorze

nazwisko

Zamorze – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Pniewy.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wieś szlachecka położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zamotyczać

(1.1) geogr. adm. miasto w Polsce, w południowej części województwa lubelskiego;

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) posiadanie dużego majątku, życie w dostatku; bogactwo

Źródła:

Wiktionary

Zamożny

dysponujący dużym majątkiem; bogaty, majętny

przymiotnik jakościowy

(1.1) dysponujący dużym majątkiem

(1.2) przest. obfitujący w dużą ilość czegoś

pomieszczenie umożliwiające zamrażanie artykułów spożywczych i przechowywanie ich w niskiej temperaturze; zamrażalnia, zamarzalnia

Źródła:

SJP.pl

Zamrażać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamrozić)

(1.1) znacznie schładzać coś, doprowadzając do stopniowego zamarznięcia

(1.2) ekon. wstrzymywać realizację, użytkowanie, sprzedaż czegoś

taki, który pokrył się wielką liczbą czegoś; zarojony

Źródła:

SJP.pl

Zamrozić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamrażać)

(1.1) obniżyć temperaturę, powodując zamarznięcie czegoś; silnie schłodzić

(1.2) zaprzestać użytkowania

czasownik zwrotny dokonany zamrozić się (ndk. zamrażać się)

(2.1) zostać zamrożonym

Źródła:

Wiktionary

Zamrożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamrozić.

Źródła:

Wiktionary

pierścień ciemno zabarwionego drewna występujący pod wpływem mrozu na przekroju pnia po ścięciu; twardziel mrozowa

Źródła:

SJP.pl

Zamsz

wyprawiona, miękka skóra z delikatnym meszkiem

Zamtuzowy

→ zamtuz

Patrz:zamtuz

Źródła:

SJP.pl

Zamtuźnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna korzystający z usług prostytutek

Źródła:

Wiktionary

Zamulacz

1. młodzieżowo:
a) osoba zanudzająca otoczenie; nudziarz;
b) pokarm osadzający się w przewodzie pokarmowym i opóźniający trawienie;
c) coś wywołującego otępienie, zmęczenie lub smutek; zmulacz;
2. w górnictwie: osoba zatrudniona przy zamulaniu wyrobisk; zmulacz

Źródła:

SJP.pl

Zamulaczka

→ zamulacz

Źródła:

SJP.pl

Zamykać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamknąć)

(1.1) zob. zamknąć. (np. okno)

(1.2) zob. zamknąć. (np. kluczem)

(1.3) zob. zamknąć. (aresztować)

(1.4) zob. zamknąć. (kończyć działanie)

(1.5) zob. zamknąć. (listę, kolejkę)

czasownik zwrotny niedokonany zamykać się (dk. zamknąć się)

(2.1) dosł. zob. zamknąć się. (np. o oknie)

(2.2) przen. zob. zamknąć się. (ukrywać uczucia)

Źródła:

Wiktionary

Zamysł

1. pomysł, pierwotna idea; plan;
2. stan zatopienia się w myślach; zaduma

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. to, co ktoś zamierza uczynić

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

SJP.pl

Zamyślony

1. pogrążony w myślach;
2. wyrażający zamyślenie, zadumę, np. zamyślone spojrzenie

czasownik

(1.1) dokonany od|zamącać.

Źródła:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sytuacja zakłócenia porządku

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sandały

Źródła:

Wiktionary

Zandecki

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Zandol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. miner. piaskowiec

Źródła:

Wiktionary

Zandr

bardzo płaski, rozległy stożek napływowy powstały w wyniku działalności wód polodowcowych, zbudowany ze żwirów i piasków; sandr; piaszczysko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. zob. sandr.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zandrowy

→ zandr; sandrowy

Źródła:

SJP.pl

Zandżan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północno-zachodnim Iranie, nad rzeką Zandżan;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zandżan – miasto w Iranie
Zandżan – ostan w Iranie
Zandżan – rzeka w Iranie

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zandżański

przymiotnik relacyjny

czasownik przechodni

(1.1) dać się widzieć jako niebieska plama na jakimś tle

(1.2) rzad. zafarbować coś na niebiesko

czasownik zwrotny zaniebieścić się

(2.1) zaniebieścić (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaniechanie

zaprzestać czegoś lub zrezygnować z czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaniechać.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaniechać

zaprzestać czegoś lub zrezygnować z czegoś

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaniechiwać)

(1.1) nie podjąć działania lub ulec rezygnacji

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zarzucić, porzucić, zostawić

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaniechiwać

zaprzestawać, odstępować od czegoś, rezygnować

Wiktionary

Zanieczyszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stan bycia zanieczyszczonym

(1.2) substancja lub przedmiot, który zanieczyszcza

Źródła:

Wiktionary

Zanieczyszczony

przymiotnik

(1.1) taki, który nie jest czysty

(1.2) taki, który nie jest jednorodny ani przejrzysty

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zanieczyścić

Źródła:

Wiktionary

Zanieczyścić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zanieczyszczać)

(1.1) dokonany od|zanieczyszczać.

Źródła:

Wiktionary

Zaniedbanie

→ zaniedbany

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaniedbać.

(1.2) coś, co powinno być zrobione, a nie zostało zrobione

Patrz:zaniedbany

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaniedbany

przymiotnik

(1.1) będący w stanie zaniedbania

możliwy do zaniedbania

Źródła:

SJP.pl

Zaniedbywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaniedbywać.

Zaniedbywanie – forma przemocy wobec innych, w wychowaniu i opiece nad drugim człowiekiem to brak ingerencji w potrzeby fizyczne i psychiczne (np. dziecka). Zaniedbywanie obejmuje celowe lub nieświadome niewykonywanie niezbędnych czynności opiekuńczych i wychowawczych, wobec osoby podlegającej opiece, przez osobę do tego zobowiązaną (np. z racji władzy rodzicielskiej).

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zaniedbywać

czasownik

(1.1) nie troszczyć się

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Zaniewski (ur. 1939) – poeta, prozaik, autor tekstów piosenek
Iwo Zaniewski (ur. 1956) – polski malarz, fotografik, reżyser
Jerzy Zaniewski (1891–) – oficer artylerii Wojska Polskiego
Jerzy Zaniewski (1901–) – oficer kawalerii Wojska Polskiego
Mariusz Zaniewski (ur. 1977) – polski aktor
Teodor Leon Zaniewski (1897–1975) – pułkownik saprów
Zbigniew Zaniewski (ur. 1940) – polski naukowiec, cybernetyk

SJP.pl

Zanik

stopniowe zmniejszanie się, zamieranie, zanikanie czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaniknąć)

komiczny sługa, błazen z włoskiej komedii dell'arte

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Marco Zanni – włoski polityk, europoseł
Mirko Zanni – włoski sztangista, olimpijczyk
Reto Zanni – szwajcarski piłkarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zannualizowany

przeliczony z krótszego okresu na skalę całego roku

Źródła:

SJP.pl

Zanocować

przespać gdzieś noc

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. nocować)

(1.1) zostać w jakimś miejscu na nocleg

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zanokcica

w medycynie: ropne zapalenie tkanki podskórnej palca ręki oraz stopy; paronychia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. syst. nazwa systematyczna|Asplenium|L.|ref=tak., rodzaj roślin należących do rodziny zanokcicowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju zanokcica (1.1)

(1.3) med. rodzaj ropowicy, zapalenie ropne związane z zakażeniem wałów paznokciowych, wokół paznokci palców dłoni lub stóp;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zanokcica – choroba ludzkich paznokci
Zanokcica (Asplenium) – rodzaj paproci z rodziny zanokcicowatych
Zanokcica - choroba bydła i owiec
Jaskinia Zanokcica

Zanokcicowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Aspleniaceae|Newman|ref=tak., rząd paproci z gromady paprotników;

Źródła:

Wiktionary

Zanonimizować

przekształcić informacje w celu ukrycia tożsamości i uniemożliwienia identyfikacji danej osoby

Źródła:

SJP.pl

Zanosić

czasownik

(1.1) przemieszczać coś

czasownik zwrotny zanosić się

(2.1) szykować się

(2.2) być czegoś pełnym

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zanudzać.

Źródła:

Wiktionary

Zanudzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zanudzić)

(1.1) powodować nudę, nudzić

czasownik zwrotny niedokonany zanudzać się (dk. zanudzić się)

(2.1) odczuwać nudę, nudzić się

Źródła:

Wiktionary

Zanulować

rzadko: unieważnić, anulować

Źródła:

SJP.pl

Zanurkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zanurzać.

Źródła:

Wiktionary

Zanurzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zanurzyć)

(1.1) zagłębiać coś w czymś ciekłym, sypkim lub miękkim

(1.2) wkładać coś w głąb czegoś

czasownik zwrotny niedokonany zanurzać się (dk. zanurzyć się)

przymiotnik od: zanurzenie

Źródła:

SJP.pl

Zanurzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zanurzać)

(1.1) dokonany od|zanurzać.

czasownik zwrotny dokonany zanurzyć się (ndk. zanurzać się)

(2.1) dokonany od|zanurzać się.

Źródła:

Wiktionary

Zanussi

[czytaj: zanus-i] nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Zanza

afrykański instrument muzyczny z grupy idiofonów szarpanych; mbira, kalimba

Zanza (znana też jako mbira, canca, sansi, insimbi, kalimba) – instrument muzyczny należący do grupy idiofonów szarpanych. Jest to instrument przede wszystkim afrykański, ale spotykany również w innych częściach świata.

Sztuka wyrobu i gry na mbirze/sansi w Zimbabwe i Malawi wpisana została w 2020 roku na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zanzibar

1. wyspa koralowa na Oceanie Indyjskim;
2. miasto w Tanzanii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Oceanie Indyjskim, u wybrzeży Afryki;

(1.2) geogr. adm. miasto w Tanzanii, położone na wyspie Zanzibar (1.1);

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zanzibar – wyspa na Oceanie Indyjskim
Zanzibar – archipelag na Oceanie Indyjskim
Zanzibar – miasto w Tanzanii, na wyspie Zanzibar
Sułtanat Zanzibaru – historyczne państwo istniejące w latach 1856–1964 w Afryce Wschodniej
Zanzibar – autonomiczna część Tanzanii
Zanzibar – węgierski zespół muzyczny

Patrz:Zanzibar

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zanęcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zanęcać.

Źródła:

Wiktionary

Zanęta

pokarm dla ryb wrzucany do wody w celu zwabienia ich w rejon łowiska; pokarm pozostawiany w celu zwabienia zwierzyny lub ptaków; przynęta

Zanęta – śladowe ilości pokarmu o dużej wartości aromatycznej podawane w łowisko przez wędkarzy, w celu przywabienia i utrzymania w nim ryb. Zanęta ma różny skład i konsystencję, w zależności od poławianego gatunku.

Zanętę z powodzeniem można wykonać samodzielnie.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zanętowy

→ zanęta

Patrz:zanęta

(1.1) dokonany od|obserwować.

Źródła:

Wiktionary

Zaoceaniczny

Źródła:

SJP.pl

Zaocznie

przysłówek

(1.1) urz. w czasie nieobecności osoby zainteresowanej

(1.2) w systemie zaocznym

Źródła:

Wiktionary

Zaoczny

przymiotnik

Źródła:

SJP.pl

Zaogrodzie

obszar za ogrodem

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zaogrodzie – część wsi Krzywowólka w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Sławatycze
Zaogrodzie – część wsi Międzyleś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Tuczna
Zaogrodzie – część wsi Tuczna w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Tuczna
Zaogrodzie – część wsi Wola Gręboszowska w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Gręboszów
Zaogrodzie – część wsi Łobzów w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
Zaogrodzie – część wsi Czyżów w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Stopnica

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaokrąglanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaokrąglać.

Zaokrąglanie – w zapisie pozycyjnym danej liczby zastąpienie zerami pewnej liczby końcowych cyfr znaczących, tj. niezerowych.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaopatrzyć)

(1.1) stale dostarczać komuś potrzebnych mu rzeczy

(1.2) wyposażać w coś

(1.3) dodawać ozdobniki do tekstu lub melodii

czasownik zwrotny niedokonany zaopatrywać się (dk. zaopatrzyć się)

(2.1) gromadzić potrzebne rzeczy

Źródła:

Wiktionary

Zaopatrzenie

1. dostarczyć coś niezbędnego, potrzebnego
2. wyposażyć w odpowiednie urządzenia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dostarczenie komuś potrzebnych mu rzeczy

(1.2) środki lub towary konieczne do działania jednostki organizacyjnej (np. do produkcji, sprzedaży)

(1.3) dział jednostki organizacyjnej realizujący zaopatrzenie (1.1)

Zaopatrzenie – wszystkie środki materiałowo-techniczne wykorzystywane do wyposażenia, wsparcia i utrzymania wojska.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaopatrzeniowiec

pracownik działu zaopatrzenia przedsiębiorstwa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się zaopatrzeniem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaopatrzeniowy

przymiotnik od: zaopatrzenie

Źródła:

SJP.pl

Zaopatrzony

imiesłów

(1.1) taki, który otrzymał zaopatrzenie, wyposażenie; dostał potrzebne środki

Zaoranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaorać.

Źródła:

Wiktionary

Zaorany

orząc, przewrócić warstwy ziemi na drugą stronę

Źródła:

SJP.pl

Zaorać

orząc, przewrócić warstwy ziemi na drugą stronę

czasownik przechodni dokonany (ndk. orać)

(1.1) dokonany od|orać.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaorka

(1.1) czynić ostrym, spiczastym, kłującym

(1.2) czynić wyrazistym

(1.3) w stosunku do przepisów, reguł, sankcji: czynić mniej liberalnymi, bardziej ograniczającymi lub grożącymi wyższymi karami

(1.4) w stosunku do sytuacji, konfliktu, polemiki: wzmacniać ich intensywność

czasownik zwrotny niedokonany zaostrzać się (dk. zaostrzyć się)

(2.1) o sytuacji, konflikcie, polemice: wzmacniać intensywność, eskalować

(2.2) o zmysłach: poprawiać swoją czułość

Źródła:

Wiktionary

Zaostrzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaostrzać)

(1.1) dokonany od|zaostrzać.

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaoszczędzić)

czasownik dokonany (ndk. owocować)

(1.1) wydać, zrodzić owoce

(1.2) przen. przynieść wymierne efekty

Źródła:

Wiktionary

Zapacać

powodować przesiąkanie (ubrania) potem

Źródła:

SJP.pl

Zapach

1. bodziec odbierany przez zmysł węchu
2. przyjemna woń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) węchowe wrażenie zmysłowe;

(1.2) substancja dająca określony, charakterystyczny zapach (1.1)

(1.3) olejek eteryczny dodawany do ciast

(1.4) fiz. jedna z liczb kwantowych przypisywanych kwarkom i leptonom;

Zapach (łac. "odor", ang. "odor" lub "odour", "smell", fr. "odeur", niem. "Geruch") – w najogólniejszym sensie:

W języku polskim przez zapach rozumie się często woń przyjemną, jest np. nazwą olejków dodawanych do potraw, ale używa się tego słowa również w sensie woni obojętnej lub przykrej – nieprzyjemne zapachy są nazywane smrodem, odorem lub fetorem.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapachowiec

pracownik działu fabryki perfum, w którym komponuje się zapachy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kompozytor zapachów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapachowy

→ zapach

przymiotnik

(1.1) dotyczący zapachu, posiadający (ładny) zapach

Patrz:zapach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapaciać

potocznie:
1. zabrudzić czymś mokrym, mazistym; zababrać, zaciapać, zapaćkać, zapaprać;
2. zatkać otwór czymś mazistym; zaciapać, zapaćkać;
3. żartobliwie: zapłacić;
4. zapaciać się - zabrudzić się czymś mokrym, mazistym

Źródła:

SJP.pl

Zapaczkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapaczkować.

Źródła:

Wiktionary

Zapad

w gwarze myśliwskiej przylot głuszca na tokowisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zapaść

(1.2) przest. upadek

(1.3) przest. zapadlina, zapadlisko

(1.4) daw. zachód (moment zniknięcia za horyzontem)

(1.5) daw. geogr. zachód (kierunek)

(1.6) daw. zapadnięcie, zapadanie

SJP.pl

Zapadlisko

teren zapadnięty; zapadlina

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zagłębienie w gruncie, które powstało wskutek zapadnięcia się niższych warstw;

Zapadlisko – fragment skorupy ziemskiej obniżony wzdłuż uskoków. Zapadliska powstają często na przedpolu gór o budowie płaszczowinowej. Wyróżnia się zapadliska przedgórskie (np. Zapadlisko przedkarpackie) lub na obszarze orogenu zapadlisko śródgórskie (np. Zapadlisko Saary, Zapadlisko Zakarpackie).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapadliskowy

przymiotnik od: zapadlisko

Źródła:

SJP.pl

Zapadni

przymiotnik

(1.1) daw. zachodni

Źródła:

Wiktionary

Zapadnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mechanicznie opuszczana lub podnoszona część podłoża

(1.2) rzad. zapadlina, zagłębienie terenu

(1.3) przest. pułapka, zasadzka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zapadnia – rodzaj pułapki w fortyfikacjach
zapadnia sceniczna – urządzenie sceniczne w teatrze
Zapadnia – wieś na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, w rejonie brusiłowskim

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zapadniowy

przymiotnik od: zapadnia

Źródła:

SJP.pl

Zapadnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce zapadłe

Źródła:

Wiktionary

Zapadły

1. oddalony od ludzi, cywilizacji;
2. taki, który osunął się w głąb czegoś; zapadnięty;
3. o miejscu na ciele: wklęśnięty, najczęściej na skutek starości lub choroby; zapadnięty

przymiotnik

(1.1) oddalony od większych skupisk ludzkich

forma czasownika.

(2.1) ims. od: zapadać

(2.2) 3 os. lm. przesz. od: zapadać

Źródła:

(1.1) wkładać w opakowanie w celu podarowania komuś lub dla zabezpieczenia

(1.2) wkładać w pakunek (np. w walizkę, kufer) celem podróży albo transportu

(1.3) pot. umieszczać siłą

czasownik zwrotny niedokonany zapakowywać się (dk. zapakować się)

(2.1) wkładać swoje rzeczy w pakunek do podróży, zabrania gdzieś

Źródła:

Wiktionary

Zapalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapalać.

Źródła:

Wiktionary

Zapalarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyrząd służący do zapalania gazu w kuchenkach (zwykle iskrą elektryczną)

(1.2) techn. górn. urządzenie (często przenośne) wytwarzające impuls elektryczny, służące do uruchamiania zapalników elektrycznych; stosowane przy robotach saperskich lub strzelniczych (np. w kopalniach)

Źródła:

Wiktionary

Zapalać

powodować zapłon

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapalić)

(1.1) zob. zapalić. (ogień)

(1.2) zob. zapalić. (światło)

(1.3) zob. zapalić. (silnik, radio)

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zapalić)

(2.1) pot. o silniku zob. zapalić.

czasownik zwrotny niedokonany zapalać się (dk. zapalić się)

(3.1) zob. zapalić się. (płomieniem)

(3.2) zob. zapalić się. (o świetle)

(3.3) książk. zob. zapalić się. (do jakiegoś przedsięwzięcia)

(1.1) med. reakcja tkanki organicznej na infekcję, podrażnienie;

(1.2) odczasownikowy od|zapalić.; sprawienie, że coś płonie, coś jest pochłaniane przez ogień

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapaleniec

książkowo: osoba ożywiona jakąś ideą, pełna zapału do działania; entuzjasta, zagorzalec, pasjonat, miłośnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. ktoś, kto z zapałem oddaje się jakiemuś hobby, zajęciu czy działalności

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapaleńszy

dawny stopień wyższy od przymiotnika: zapalony (namiętny, zagorzały)

Źródła:

SJP.pl

Zapaliczka

roślina z rodziny baldaszkowatych, występująca w rejonie śródziemnomorskim i środkowej Azji; roślina lecznicza i ozdobna

Zapaliczka ("Ferula") – rodzaj roślin z rodziny selerowatych. Obejmuje ponad 200 gatunków. Najwięcej z nich występuje w południowo-zachodniej i centralnej Azji, ale przedstawiciele rodzaju rosną na rozległym obszarze od basenu Morza Śródziemnego wraz z północną Afryką i południową Europą, po Chiny. Zasiedlają zwykle obszary suche, miejsca nasłonecznione, zbiorowiska trawiaste i stoki wzgórz. Kwiaty zapylane są głównie przez muchówki.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapalić

spowodować zapłon

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapalać)

(1.1) wzniecić ogień

(1.2) sprawić, że coś zaczyna się świecić, zaczyna dawać światło

(1.3) pot. uruchomić, np. silnik samochodu, radio, telewizor

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zapalać)

(2.1) pot. o silniku zacząć pracować

czasownik zwrotny dokonany zapalić się (ndk. zapalać się)

(3.1) zacząć się palić, zająć się płomieniem

(3.2) zacząć się świecić

(3.3) książk. nabrać chęci, zapału do jakiegoś przedsięwzięcia

(3.4) książk. o uczuciu opanować kogoś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapalniczka

kieszonkowy przyrząd do krzesania ognia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mały pojemniczek z gazem (lub z benzyną) służący do zapalania, niecenia ognia;

urządzenie powodujące detonację ładunku materiału wybuchowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. wojsk. urządzenie do odpalania ładunku wybuchowego

Zapalnik – urządzenie zapalające lub powodujące wybuch materiału wybuchowego. Dzięki niemu fala detonacyjna przechodzi na główny materiał wybuchowy, który sam trudno detonuje.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zapalne

Źródła:

Wiktionary

Zapalny

przymiotnik

(1.1) o właściwościach zapalających

(1.2) med. dotyczący zapalenia

(1.3) stanowiący zarzewie konfliktu lub mogący nim się stać

(1.4) skłonny do nieobliczalnych zachowań

Źródła:

Wiktionary

Zapalony

spowodować zapłon

przymiotnik

(1.1) wykonujący coś z zapałem

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy bierny od czas. zapalić (włączyć światło)

(2.2) ims. przymiotnikowy bierny od czas. zapalić (wzniecić płomień)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapalski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Kazimierz Zapalski – polski wojskowy
Mikołaj Zapalski – polski paleontolog

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapamiętale

przysłówek

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapamiętać.

Źródła:

Wiktionary

Zapamiętać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. panować, zapanowywać)

(1.1) zdołać kontrolować, podporządkować swojej woli

(1.2) zacząć rządzić jakimś terytorium

(1.3) nastąpić w określonym czasie lub przestrzeni

(1.4) zdobyć przewagę

(1.5) nastać

Źródła:

Wiktionary

Zapaplać

czasownik

(1.1) zagadać

Źródła:

Wiktionary

Zaparafować

1. podpisać się parafą (parafką);
2. podpisać uzgodniony tekst dokumentu;
3. zabezpieczyć dokumenty poprzez numerację stron i przeciągnięcie przez nie sznurka, którego końce pieczętuje się

Źródła:

SJP.pl

Zaparcie

nazwisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

1. urządzenie kuchenne do przyrządzania kawy lub herbaty; ekspres;
2. pojemniczek z dziurkami do parzenia i filtrowania herbaty lub ziół; zaparzaczka

Zaparzacz, zaparzacz tłokowy – niewielkie, proste urządzenie kuchenne bez źródła zasilania, służące do zaparzania kawy. Ma formę naczynia (najczęściej szklanego), do którego wsypuje się grubiej zmieloną kawę, wlewa się zagotowaną oddzielnie wodę i zamyka naczynie pokrywką z przymocowanym tłokiem z sitkiem. Do naczynia jest zainstalowany uchwyt, dodatkowo chroniący dłoń przed wysoką temperaturą. Zaparzacz może być również używany do zaparzania herbaty.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaparzaczka

1. pojemniczek z dziurkami do parzenia i filtrowania herbaty lub ziół; zaparzacz;
2. wilgotny kawałek płótna, przez który prasuje się tkaninę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyrząd do zaparzania herbaty

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaparzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaparzać.

Źródła:

Wiktionary

Zaparzarka

przyrząd do parzenia kawy i herbaty; zaparzacz

Źródła:

SJP.pl

Zaparzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaparzyć)

(1.1) traktować coś wrzątkiem, np. przygotowując napar

czasownik zwrotny niedokonany zaparzać się (dk. zaparzyć się)

(2.1) być traktowanym wrzątkiem

(2.2) być traktowanym ciepłem i wilgocią

Źródła:

Wiktionary

Zaparzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaparzać)

(1.1) dokonany od|zaparzać.

Źródła:

Wiktionary

Zapas

1. pewna ilość czegoś przechowywana do czasu, gdy będzie potrzebna; rezerwa;
2. dużo czegoś, więcej, niż potrzeba w danej chwili, np. zapas sił; nadmiar;
3. element wymienny zastępujący zużyty odpowiednik;
4. szeroki obrębek u dołu lub pasek materiału w szwach ubrania pozwalający na jego powiększenie; zakład

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) naddatek ponad niezbędną ilość

(1.2) coś zgromadzonego na później

(1.3) pot. mot. koło zapasowe

(1.4) lm. zapasy sport. walka wręcz przez stosowanie chwytów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapasać

1. zawiązać sobie coś w pasie; przypasać;
2. włożyć na kogoś pas, obwiązać kogoś w pasie; opasać; przepasać

Źródła:

SJP.pl

Zapaseczka

zdrobnienie od: zapaska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: zapaska

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapasienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapaść.

Źródła:

Wiktionary

Zapasiewicz

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Józef Zapasiewicz – polski urzędnik
Zbigniew Zapasiewicz – polski działacz społeczny, ojciec Zbigniewa
Zbigniew Zapasiewicz – polski aktor, reżyser i pedagog

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapasik

zdrobnienie od: zapas

Źródła:

SJP.pl

Zapaska

wiejski fartuch z wełny, dawniej zastępujący spódnicę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. wiejski fartuch kobiecy, zakładany na spódnicę

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zapaska (ubiór)
Zapaska – ukraiński duet

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapaski

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co intensywnie zużywa zapasy

Źródła:

Wiktionary

Zapasowy

przymiotnik od: zapas

przymiotnik

(1.1) stanowiący zapas (na wszelki wypadek)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapasteryzować

zniszczyć bakterie i inne drobnoustroje w produktach spożywczych i farmaceutycznych, podgrzewając taki produkt do określonej temperatury; spasteryzować

Źródła:

SJP.pl

Zapastowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapastować.

Źródła:

Wiktionary

Zapastowywać

obsmarowywać, nacierać coś pastą

Źródła:

SJP.pl

Zapasy

sport walki, którego celem jest położenie przeciwnika na łopatki; mogą być w stylu klasycznym lub wolnym

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) sport. konkurencja polegający na fizycznym zmaganiu się dwóch zawodników lub zawodniczek;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: zapas

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapasywać

wkładać za pas

Źródła:

SJP.pl

Zapaszek

1. zdrobnienie od: zapach;
2. słaby, lekko wyczuwalny zapach, zwykle nieprzyjemny

Zapałczanka

drewno przeznaczone do wyrobu zapałek i pudełek na zapałki

Zapałczanka – sortyment drewna nadający się do skrawania obwodowego, przeznaczony na patyczki i pudełka zapałczane. Najczęściej jest to drewno świerkowe, osikowe, topolowe, olchowe, brzozowe, bukowe, w postaci dłużyc, kłód lub wyrzynków.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapałczany

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę;

(1.2) środ. harc. pionowy element stelażu dużego namiotu typu harcerskiego, podtrzymujący jego boki, w formie metalowej rurki zakończonej plastikowym łebkiem

(1.3) środ. harc. poziomy element stelaża łóżka polowego, tzw. kanadyjki, mający formę drewnianej lub metalowej rurki (czasem zakończonej plastikowym łebkiem) i służący do rozpierania materiału z obu stron;

Zapałka – służący do rozpalania ognia, specjalnie w tym celu przygotowany patyczek z drewna (rzadziej – pasków tektury), dodatkowo nasączony w całości lub części substancją ułatwiającą spalanie i na jednym końcu pokryty masą ulegającą zapłonowi wskutek tarcia; końcówka taka nazywana jest główką (lub łebkiem) zapałki.

Źródła:

Zapałowy

→ zapał

Patrz:zapał

Źródła:

SJP.pl

dawny stopień wyższy od przymiotnika: zapaśny

Źródła:

SJP.pl

Zapaśnik

sportowiec uprawiający zapasy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sportowiec uprawiający zapasy (bez względu na styl)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zapaśnik – sportowiec uprawiający zapasy
Zapaśnik (ang. The Wrestler) – amerykański film z 2008 r. w reżyserii Darrena Aronofsky'ego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapaśny

dawniej:
1. zapasowy;
2. przenośnie: bogaty w wiedzę, pomysły itp.

Źródła:

SJP.pl

Zapaść

1. zagłębić się w czymś miękkim (np. w fotelu);
2. wklęsnąć;
3. opaść, spaść;
4. ukryć się;
5. zachorować;
6. nadejść, nastąpić;
7. pozostawić silne wrażenie;
8. zapaść się - osunąć się lub stać się wklęsłym;
9. zapaść się - zagłębić się w czymś miękkim

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan ostrej niewydolności krążenia połączony z nagłym spadkiem ciśnienia krwi

(1.2) bardzo zły stan czegoś, znacznie obniżenie wydolności czegoś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zapadać)

(2.1) dokonany od|zapadać.

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapasać)

(3.1) dokonany od|zapasać.

czasownik zwrotny zapaść się

(4.1) dokonany od|zapadać się.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapchajdziura

potocznie: kobieta lub rzecz zastępująca kogoś lub coś; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym; zatkajdziura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prowizoryczny element niskiej jakości stworzony w celu wypełnienia wolnej przestrzeni

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapchać.

Zapewne

1. prawdopodobnie, może;
2. niewątpliwie, naturalnie

partykuła

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapewnić)

(1.1) oświadczać komuś, że coś jest lub będzie na pewno

(1.2) powodować, że coś będzie się stawać lub sprawiać, że ktoś będzie coś uzyskiwał

Wiktionary

Zapewnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapewniać)

(1.1) dokonany od|zapewniać.

Źródła:

Wiktionary

Zapełniacz

coś mało wartościowego, mającego na celu wyłącznie wypełnienie jakiejś luki

Źródła:

SJP.pl

Zapełnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapełniać.

Źródła:

Wiktionary

Zapełniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapełnić)

(1.1) sprawiać, że coś staje się pełne

(1.2) pozbywać się jakiegoś braku

czasownik zwrotny niedokonany zapełniać się (dk. zapełnić się)

(2.1) stawać się pełnym czegoś

Źródła:

Wiktionary

Zapełnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapełniać)

(1.1) zająć coś całkowicie czymś lub kimś

czasownik zwrotny dokonany zapełnić się (ndk. zapełniać się)

rzeczownik, rodzaj nijaki

1. wydać dźwięk charakterystyczny dla koguta;
2. potocznie:
a) zachwycić się czymś, bardzo się ucieszyć;
b) powiedzieć coś cienkim, ostrym głosem

czasownik przechodni dokonany (ndk. piać)

(1.1) ornit. o kogucie wydać głośny dźwięk

(1.2) wydobyć z siebie wysoki, donośny głos

(1.3) pochwalić z przesadą

(1.4) żart. zaśpiewać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapiec

1. piekąc zarumienić coś z wierzchu;
2. wywołać piekący ból;
3. połączyć przy udziale wysokiej temperatury

Źródła:

SJP.pl

Zapiecek

miejsce, legowisko za piecem lub na piecu w dawnych wiejskich izbach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce za piecem lub na piecu

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Miejsce za piecem lub na piecu w dawnej wiejskiej izbie, zimą wykorzystywane do spania
Ulica Zapiecek w Warszawie
Galeria „Zapiecek” – galeria sztuki w Warszawie
Nazwa wsi, z której pochodzą bliźniacy w książce Kornela Makuszyńskiego O dwóch takich, co ukradli księżyc. Na kanwach książki powstał film pod tym samym tytułem.
Nazwa osiedla mieszkaniowego w Tomaszowie Mazowieckim
Nazwa osiedla mieszkaniowego we Włocławku
Przypiecek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapiecki

miejsce, legowisko za piecem lub na piecu w dawnych wiejskich izbach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. danie zapiekane w piekarniku, składającego się z różnych składników;

(1.2) kulin. polski fast food z połówki bułki zapiekanej z dodatkami i żółtym serem, podawany z sosami;

Zobacz też: zapiekanka – rodzaj fast foodu.

Zapiekanka – w podstawowym znaczeniu jest to rodzaj jednogarnkowej potrawy – mieszaniny różnych produktów (makaronów, mięsa, jarzyn, serów) zapiekanych razem w piekarniku, często z dodatkiem sosów.

Zapiekankami są m.in. takie potrawy jak:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapiekankowy

przymiotnik od: zapiekanka

przymiotnik

(1.1) dotyczący zapiekanek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapiekany

taki, który przyrządzono przez zapiekanie

Źródła:

SJP.pl

Zapiekaron

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. kulin. zapiekany makaron

Źródła:

Wiktionary

Zapiekać

czasownik zwrotny zapieprzyć się

(2.1) wulg. mocno się upić

(2.2) wulg. odurzyć się narkotykami do nieprzytomności

Źródła:

Wiktionary

Zapieraczka

Zapierdalać

zapieprzać; wulgaryzm, zwykle w znaczeniach:
a) robić coś bardzo szybko;
b) ciężko pracować;
c) kraść

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapierdolić)

(1.1) wulg. kraść

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zapierdolić)

(2.1) wulg. bić, uderzać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(3.1) wulg. ciężko pracować

(3.2) wulg. szybko się przemieszczać

(3.3) wulg. śmierdzieć

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapierdol

wulgarnie: długa, ciężka praca; zapierdziel, zapiernicz, zapieprz

Źródła:

SJP.pl

Zapierdolenie

Źródła:

SJP.pl

Zapinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapinać.

Źródła:

Wiktionary

Zapinać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapiąć)

1. zapisanie lub zarejestrowanie czegoś;
2. to, co zostało zapisane lub zarejestrowane;
3. umieszczenie kogoś na liście uczestników lub członków czegoś;
4. rozporządzenie w testamencie wydane przez spadkodawcę;
5. to, co zostało przeznaczone komuś w testamencie;
6. rozporządzenie prawne

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zapisanie, rejestracja czegoś

(1.2) trwały ślad powstały na skutek rejestracji lub zapisania

(1.3) sposób zapisywania

(1.4) praw. rozporządzenie w testamencie o przeznaczeniu komuś czegoś w spadku;

(1.5) praw. punkt umowy, ustawy, rozporządzenia

(1.6) zapisy: okres czasu, kiedy można zapisać się na pewną listę

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

synonim rejestracji, np.:
- zapis dźwiękowy, nagranie dźwiękowe
- zapis graficzny
zapis – rodzaj rozporządzenia testamentowego
Zapis – pismo literackie

(1.1) drobna notatka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapiska

notatka, zapisek

Źródła:

SJP.pl

przymiotnik od: zapis

Źródła:

SJP.pl

Zapisywacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto zapisuje

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapisywać.

Źródła:

Wiktionary

Zapisywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapisać)

(1.1) trwale coś pisać, notować, zwykle krótką informację

(1.2) inform. zachowywać dane w pamięci

(1.3) wypełniać coś pismem, literami

(1.4) oddawać coś komuś w spadku tworząc testament

(1.5) o lekarzu: wskazywać komuś leki tworząc receptę

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Mościska. zaniedbany, chorowity

Źródła:

Wiktionary

Zapiątek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) neol. zob. weekend.

Źródła:

Wiktionary

Zapiąć

złączyć dwie części (zazwyczaj ubrania) guzikiem, haftką, zatrzaskiem itp.

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapinać)

SJP.pl

Zapiździały

przymiotnik

(1.1) wulg. zapóźniony, prymitywny, niefajny, zdegenerowany

Źródła:

Wiktionary

Zaplamiać

robić na czymś plamy, pokrywać plamami; plamić

Źródła:

SJP.pl

Zaplamić

zrobić plamy na czymś; poplamić

czasownik przechodni dokonany (ndk. plamić)

(1.1) dokonany odamić.

czasownik zwrotny dokonany zaplamić się (ndk. plamić się)

(2.1) dokonany odamić się.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaplanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaplanować.

Źródła:

Wiktionary

Zaplanować

ułożyć plan, opracować projekt czegoś; obmyślić, uplanować

czasownik przechodni dokonany (ndk. planować)

(1.1) poczynić plan, postanowić w jakich warunkach coś wykonać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaplecze

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pomieszczenie pomocnicze

(1.2) pomocniczy zespół osób lub środków

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zaplecze – pomieszczenie lub teren
zaplecze – element grzbietowej strony ciała sześcionogów

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zaplecznik

część zbroi rycerskiej

Źródła:

SJP.pl

Zapleczowy

→ zaplecze

Patrz:zaplecze

Źródła:

SJP.pl

Zaplemnić

złożyć plemniki w pobliżu komórek jajowych

Źródła:

SJP.pl

Zaplombować

(1.1) odczasownikowy od|zapobiegać.

Źródła:

Wiktionary

Zapobiegawczo

przysłówek sposobu

(1.1) chcąc zapobiec czemuś

Źródła:

Wiktionary

Zapobiegawczy

przymiotnik

(1.1) przeznaczony do zapobiegania czemuś niekorzystnemu

(1.2) med. służący do zapobiegania chorobom

Źródła:

Wiktionary

Zapobiegać

czasownik nieprzechodni

(1.1) nie dopuszczać (do czegoś), nie pozwalać (na coś), zabezpieczać się (przed czymś)

Źródła:

Wiktionary

Zapobiegliwiej

stopień wyższy od przysłówka: zapobiegliwie

Źródła:

SJP.pl

Zapobiegliwość

→ zapobiegliwy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto jest zapobiegliwy

Patrz:zapobiegliwy

Źródła:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapobieżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapobiec.

(1.1) pot. zaproponowanie czegoś

(1.2) urz. oświadczenie, doniesienie

Źródła:

Wiktionary

Zapodawać

potocznie:
1. proponować, przedstawiać;
2. donosić na kogoś;
3. wykonywać solo utwór muzyczny lub jego część

Źródła:

SJP.pl

Zapodać

potocznie:
1. zaproponować, przedstawić;
2. donieść na kogoś;
3. wykonać solo utwór muzyczny lub jego część

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapodawać)

młodzieżowo: zatańczyć pogo - taniec punków

Źródła:

SJP.pl

Zapojka

regionalnie: napój do popijania alkoholu; popitka, zapitka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. napój do popijania alkoholu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapolarny

przymiotnik

(1.1) znajdujący się za kręgiem polarnym

Źródła:

Wiktionary

Zapole

1. regionalnie: miejsce na zboże w stodole; sąsiek, zasiek;
2. regionalnie: miejsce w spichrzu do przechowywania ziaren i nasion

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zapole – część wsi Żeszczynka w woj. lubelskim, w pow. bielskim, w gminie Sosnówka
Zapole – kolonia w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Nowa Brzeźnica
Zapole – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brzeźnio
Zapole – część wsi Bolesław w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Bolesław
Zapole – część wsi Zasadne w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Kamienica
Zapole – część wsi Swoszowa w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Szerzyny
Zapole – część wsi Jodłówka-Wałki w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tarnów
Zapole – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki
Zapole – część wsi Studnie w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Głowaczów
Zapole – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Tłuszcz
Zapole – przysiółek wsi Cmolas w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Cmolas
Zapole – część wsi Wilcza Wola, w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Dzikowiec

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapolice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zapolice – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kodrąb
Zapolice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zapolice
Zapolice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Trzebiatów
Zapolice – gmina wiejska
Zapolice (gromada)
Zapole

Źródła:

Wikipedia

Zapolicki

przymiotnik od: Zapolice

Źródła:

SJP.pl

Zapolowa

→ zapolowy

Patrz:zapolowy

Źródła:

SJP.pl

Zapolować

1. wziąć udział w polowaniu;
2. w łowiectwie: zamęczyć podczas polowania; zagonić, wycieńczyć;
3. potocznie: postarać się zdobyć czyjeś względy lub coś trudnego od osiągnięcia

Źródła:

SJP.pl

Zapolowy

baseballista grający na zapolu (części boiska najbardziej oddalonej od bazy domowej)

Zapolowy (ang. outfielder, w skrócie OF) – w baseballu zawodnik drużyny broniącej, który gra na zapolu, części boiska najbardziej oddalonej od bazy domowej.

W meczu występuje zawsze trzech zapolowych:

W zapisie meczowym lewozapolowego zapisuje się jako numer 7, środkowozapolowego jako 8, zaś prawozapolowego jako 9.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapolski

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abraham Zapolski – polski urzędnik
Dominik Zapolski – polski malarz
Jan Zapolski – katolicki duchowny
Kazimierz Aleksander Zapolski – polski urzędnik
Stanisław Zapolski – polski urzędnik
Zygmunt Zapolski – polski urzędnik
Jam Zapolski – miasteczko w obwodzie pskowskim Rosji

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapominalska

potocznie: kobieta, która często o czymś zapomina

Źródła:

SJP.pl

Zapominalski

potocznie: osoba, która często o czymś zapomina

przymiotnik

(1.1) taki, który ma skłonność do łatwego / szybkiego zapominania czegoś przez roztargnienie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) mężczyzna lub chłopiec łatwo zapominający coś przez roztargnienie

Źródła:

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapomoga

1. pomoc finansowa udzielana bezzwrotnie osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, losowej; wsparcie, zasiłek;
2. potocznie: bardzo niska pensja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomoc finansowa udzielana bezzwrotnie osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, losowej

Zapomoga − doraźna, bezzwrotna pomoc finansowa udzielana osobom fizycznym zwykle w związku ze zdarzeniem losowym.

Zapomogi mogą być udzielane przez zakłady pracy (z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych), organizacje charytatywne czy też organizacje samopomocowe (ze składek członków).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapomogowy

przymiotnik od: zapomoga

przymiotnik

(1.1) dotyczący zapomogi, związany z zapomogą

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapona

dawniej:
1. ozdobne zapięcie, klamra, fibula;
2. zasłona, kotara

Zapona – ozdobna zapinka w postaci broszy, agrafy, klamry, haftki lub guza, służąca do spinania płaszczy, opończy, kap, futer, niekiedy drobniejszych elementów odzieży (np. pasów); używana też jako element dekoracyjny, np. jako pektorał lub do zdobienia kołpaków.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapora

przeszkoda uniemożliwiająca przejście na drugą stronę; blokada; bariera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przeszkoda fizycznie uniemożliwiająca przejście, przedostanie się, lub zmianę położenia czegoś w przestrzeni

(1.2) stała budowla hydrotechniczna umożliwiająca piętrzenie wody;

(1.3) wojsk. zespół środków służących do powstrzymania ruchu wojsk nieprzyjaciela

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zapory wojskowe:
- zapora inżynieryjna – zespół środków i budowli służących do powstrzymania ruchu wojsk nieprzyjaciela
- zapora balonowa – zespół balonów osłaniających cel przed wrogimi samolotami
- zapora graniczna – oddział służący do zatrzymywania ściganych osób
zapora wodna – przegroda służąca do spiętrzania wody
zapora sieciowa – sposób zabezpieczania sieci i systemów przed intruzami
Zapora – powieść szwedzkiego pisarza Henninga Mankella wydana w roku 1998.
Zapora – polski film dokumentalny z 2016 r. poświęcony Hieronimowi Dekutowskiemu
Zapora – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Czersk
Zbiornik Zapora – sztuczny zbiornik wodny na rzece Brdzie w Polsce
Zapora Akosombo
Zapora Austin

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapornica

zabezpieczenie na drzwiach pozwalające uchylić je na bezpieczną szerokość

Źródła:

SJP.pl

Zaporoski

1. → Zaporoże;
2. obwód zaporoski - jeden z 24 obwodów Ukrainy

przymiotnik

(1.1) dotyczący Zaporoża, związany z Zaporożem, pochodzący z Zaporoża (krainy)

(1.2) dotyczący Zaporoża, związany z Zaporożem, pochodzący z Zaporoża (miasta)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaporowski

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Zaporowy

przymiotnik od: zapora

1. obszar nad dolnym Dnieprem, na którym Kozacy zakładali swoje obozy; Dzikie Pola, Sicz;
2. miasto na Ukrainie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. obszar nad dolnym Dnieprem, na południowo-wschodnich krańcach Rzeczpospolitej, obecnie w granicach Ukrainy;

(1.2) geogr. miasto nad Dnieprem w południowo-wschodniej części Ukrainy;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zaporoże – kraina historyczna
Zaporoże – miasto, stolica obwodu zaporoskiego
Zaporoże – współczesny obwód zaporoski na Ukrainie
Zaporoże – okręt podwodny
Zaporożje

Zapotekijski

→ Zapotek; zapotecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zapotekami, dotyczący Zapoteków

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapotekowie

lud indiański w Meksyku zamieszkujący środkowo-wschodnią część obecnego stanu Oaxaca

Zapotekowie – grupa rdzennych mieszkańców Meksyku, zamieszkujących środkowo-wschodnią część obecnego stanu Oaxaca.

Obecnie ich populacja liczy około 400 tys., większość posługuje się językiem hiszpańskim, w użyciu jest też silnie rozdrobniony dialektalnie język zapotecki z rodziny oto-mangueskiej.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapotrzebowanie

urzędowo, środowiskowo: zamówić, wydać polecenie dostarczenia sobie czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapotrzebować.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapowiadać.

Źródła:

Wiktionary

Zapowiadać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapowiedzieć)

(1.1) dawać zapowiedź – zwiastować, przewidywać coś co nastąpi w przyszłości, dawać znaki charakteryzujące zdarzenie, które ma nastąpić

Źródła:

Wiktionary

Zapowiednik

1. w językoznawstwie: wyraz wprowadzający zdanie podrzędnie złożone;
2. w Rosji i krajach byłego ZSRR: teren pod ochroną ze względu na cechy przyrodnicze, gatunki zwierząt lub roślin;
3. dawniej: zapowiedź

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zapowiednik – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Złoczew
Zapowiednik – osada w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Skarszewy
Zapowiednik – część miasta Łukowa
Zapowiednik – jezioro w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Włoszakowice, leżące na terenie Pojezierza Sławskiego
zapowiednik – forma ochrony przyrody w krajach byłego ZSRR

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapowiedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapowiedzieć.

Źródła:

Wiktionary

Zapowiedzi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

archaicznie: człowiek chory zakaźnie

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: zapowietrzyć

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. osoba chora zakaźnie

przymiotnik

(3.1) gwara. obraź. rodzaj wyzwiska

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapoznany

taki, o którym nie pamięta się należycie, dostatecznie; niedoceniony

Źródła:

SJP.pl

Zapoznawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) proces wprowadzania kogoś w nową sytuację, zagadnienie lub środowisko, polegający na przekazywaniu informacji; może się także odnosić do kontaktów interpersonalnych

Źródła:

Wiktionary

Zapoznawać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapoznać)

(1.1) przekazywać komuś informacje na pewien temat

(1.2) przekazywać komuś imię, nazwisko lub inne informacje o kimś innym, sprawiając, że te osoby zawierają znajomość

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaprasować)

(1.1) niedokonany od|zaprasować.

Źródła:

Wiktionary

Zapraszający

zachęcający do wejścia dokądś lub zajęcia jakiegoś miejsca

Źródła:

SJP.pl

Zapraszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapraszać.

Źródła:

Wiktionary

Zapraszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaprosić)

(1.1) proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny

(1.2) zachęcać kogoś do zrobienia czegoś lub skorzystania z czegoś

Źródła:

Wiktionary

Zaprawa

1. spoiwo używane do łączenia elementów muru lub do tynkowania;
2. działanie wdrażające kogoś do czegoś;
3. coś, czym zaprawia się potrawy dla dodania smaku lub zapachu; zaprawka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. półpłynny, krzepliwy lepik mineralny służący w budownictwie za spoinę lub okładzinę;

(1.2) czynności przygotowujące do czegoś, przygotowanie do czegoś

(1.6) plast. substancja stosowana jako podkład pod farbę, lakier, politurę itp.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zaprawa – spoiwo do murowania i do tynkowania
zaprawa nasienna – środek chemiczny stosowany w rolnictwie i ogrodnictwie
Jan Zaprawa − polski wojskowy
bejca

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaprawdę

przestarzałe: partykuła podkreślająca prawdziwość komunikowanego w zdaniu sądu, odnosząca się do treści całego zdania, zwykle je otwierająca; naprawdę, rzeczywiście, istotnie, doprawdy

partykuła

(1.1) podn. …podkreślająca prawdziwość przedstawianego w zdaniu sądu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaprawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaprawić)

(1.1) niedokonany od|zaprawić.

czasownik zwrotny niedokonany zaprawiać się (dk. zaprawić się)

(2.1) niedokonany od|zaprawić się.

Źródła:

Wiktionary

Zaprawiony

wdrożyć kogoś do czegoś

Źródła:

SJP.pl

Zaprawić

wdrożyć kogoś do czegoś

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaprawiać)

(1.1) roln. pokryć nasiona, ziarna lub sadzonki środkiem chemicznym chroniącym przed chorobami i szkodnikami

(1.2) kulin. poddać produkty spożywcze obróbce zabezpieczającej przed psuciem, przygotować zapasy

(1.3) przest. przygotować rolę pod zasiew, użyźnić lub zaorać

(1.4) książk. nasycić określoną emocją, nadać specyficzny charakter, ton lub wyraz

(1.5) przest. negatywnie nastawić do kogoś, podburzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaprawiać, przest. zaprawować)

(2.1) wzbogacić potrawę lub płyn odpowiednim dodatkiem w celu zmiany smaku, zapachu, barwy lub konsystencji

(2.2) przest. wypełnić ubytek masą murarską, trwale osadzić element w murze lub zatkać otwór

(2.3) przest. poddać obróbce piec hutniczy, tkaninę (przed farbowaniem) lub skórę

(2.4) przyuczyć do wykonywania określonych czynności, wyrobić pożądane nawyki, sprawność lub odporność na trudności

czasownik zwrotny dokonany zaprawić się (ndk. zaprawiać się)

(3.1) pot. wprowadzić się w stan silnego upojenia alkoholowego

czasownik zwrotny dokonany zaprawić się (ndk. zaprawiać się, przest. zaprawować się)

(4.1) nabyć biegłości poprzez regularne powtarzanie, oswoić się z nową sytuacją, odbyć pierwsze próby

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaprawka

1. zdrobnienie od: zaprawa;
2. coś, czym zaprawia się potrawy dla dodania smaku lub zapachu; zaprawa

Źródła:

SJP.pl

Zaprawkowy

→ zaprawka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaprezentować.

Źródła:

Wiktionary

Zaprezentować

czasownik przechodni dokonany (ndk. prezentować)

(1.1) dokonany od|prezentować.

Źródła:

Wiktionary

Zapro

młodzieżowo: zaproszenie

Źródła:

SJP.pl

Źródła:

SJP.pl

Zaprosiny

dawniej: zaproszenie

Źródła:

SJP.pl

Zaprosić

zapłodnić samicę świni lub dzika

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapraszać)

(1.1) dokonany od|zapraszać.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaproszenie

zapłodnić samicę świni lub dzika

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia

(1.2) kartka papieru wyrażająca taką informację

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zaproszenie – program telewizyjny
Zaproszenie – album Kasi Klich
Zaproszenie (L'Invitation) – szwajcarsko-francuski film z 1973
Zaproszenie – polski film z 1986
Zaproszenie (The Invitation) – amerykański film z 2015
Zaproszenie (The Invite) – amerykański film z 2026
zaproszenie dla cudzoziemca – dokument urzędowy
zaprószenie ognia

(1.1) odczasownikowy od|zaprowadzać.

Źródła:

Wiktionary

Zaprowadzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaprowadzić)

(1.1) prowadzić do określonego miejsca

(1.2) podpowiadać drogę

(1.3) o pewnej sytuacji lub postępowaniu: stawać się przyczyną czegoś

Zaprzaństwo

wyparcie się czegoś, zapieranie się, odszczepieństwo

dający się zaprzeczyć

Wiktionary

Zaprzeczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaprzeczyć.

(1.2) wypowiedź zaprzeczająca czemuś, przeczenie, negacja

(1.3) przeciwieństwo

Zaprzeczenie – nieświadomy mechanizm obronny w psychologii i psychoanalizie. Klasyfikowany jako niedojrzały lub prymitywny mechanizm obronny.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaprzysięgać.

Źródła:

Wiktionary

Zaprzysięgły

Zaprzyszły

czas zaprzyszły - czas wyrażający czynność przyszłą, która nastąpi przed inną czynnością przyszłą lub przed określonym czasem w przyszłości

Źródła:

SJP.pl

Zaprząc

zaprzęgnąć;
1. przypiąć zwierzę pociągowe do wozu, kieratu, pługa itp.;
2. potocznie: zmusić do ciężkiej pracy, nauki itp.;
3. zaprząc się - przypiąć samego siebie do pługa, wozu itp.

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaprzęgać)

(1.1) przywiązać zwierzę pociągowe do pojazdu za pomocą uprzęży

(1.2) pot. zmusić do ciężkiej pracy

czasownik zwrotny zaprząc się

(2.1) przypiąć siebie do pojazdu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaprząg

zaprzęg;
1. kierowany przez woźnicę pojazd razem ze zwierzęciem pociągowym przywiązanym uprzężą, np. koniem;
2. zwierzęta przywiązane uprzężą do pojazdu;
3. zespół połączonych ze sobą pasów zakładanych na konia; uprząż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. zaprzęg.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaprzątać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaprzątnąć)

(1.1) książk. skupiać czyjąś uwagę

Źródła:

Wiktionary

Zaprzęg

zaprząg;
1. kierowany przez woźnicę pojazd razem ze zwierzęciem pociągowym przywiązanym uprzężą, np. koniem;
2. zwierzęta przywiązane uprzężą do pojazdu;
3. zespół połączonych ze sobą pasów zakładanych na konia; uprząż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zwierzęta pociągowe ciągnące pojazd

(1.2) mot. pojazd zaprzężony w konie lub inne zwierzęta pociągowe;

(1.3) uprząż lub pojazd razem z uprzężą

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaprzęgać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaprząc, zaprzęgnąć)

(1.1) przywiązywać uprzężą w celu przewiezienia kogoś lub wykonania pracy na roli

(1.2) pot. zmuszać kogoś do wykonywania niełatwej albo ciężkiej pracy

czasownik zwrotny niedokonany zaprzęgać się (dk. zaprząc się, zaprzęgnąć się)

(2.1) zaprzęgać samego siebie

→ zaprzęg

przymiotnik

(1.1) zootechn. zdatny do zaprzęgu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) zootechn. osoba odpowiadająca za zaprzęgi i konie cugowe

Patrz:zaprzęg

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaprzężny

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. zootechn. zdatny do zaprzęgu

Źródła:

Wiktionary

Zaprószyć

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapukać.

Źródła:

Wiktionary

Zapukać

czasownik nieprzechodni

(1.1) puknąć w coś kilka razy, by zwrócić czyjąś uwagę, zwykle do drzwi

(1.2) pot. zwrócić się do kogoś w jakiejś sprawie

Źródła:

Wiktionary

Zapunktować

czasownik

(1.1) zostać ocenionym korzystnie i zyskać akceptację dzięki wykonaniu określonej czynności lub z powodu posiadania określonej cechy

Źródła:

Wiktionary

Zapunktowywać

w malarstwie: uzupełniać zniszczone części obrazu, pokrywając je farbą

Źródła:

SJP.pl

Zapust

młode drzewa rosnące dziko na terenie dawnego lasu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) leśn. młody zagajnik rosnący na miejscu ściętego drzewostanu

(1.2) dziś tylko w lm. zob. zapusty.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zapust – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Choceń
Zapust – część wsi Korczowa, w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Radymno
Zapust – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Ostroróg

(1.1) daw. ktoś, kto przebrany chodzi po domach w zapusty

(1.2) przest. przen. człowiek lubiący dobre życie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapustny

→ zapusty; zapustowy

przymiotnik

(1.1) przest. związany z zapustami

(1.2) przen. wesoły, biesiadny, gotowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

1. ostatnie dni karnawału (okresu od święta Trzech Króli do Środy Popielcowej); ostatki, mięsopusty, mięsopust, kusaki, kuse dni;
2. zabawy związane z obchodzeniem tego karnawału;
3. wtorek przed Środą Popielcową

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. ostatnie dni karnawału; zwyczaje ludowe związane z obchodzeniem tych dni, zabawa organizowana w tym okresie;

(1.2) reg. ostatnie dni przed adwentem

(1.3) reg. zob. zapusty weselne.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapuszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapuszczać.

Źródła:

Wiktionary

Zapuszczać

czasownik niedokonany

(1.1) fryz. nie obcinać, nie strzyc owłosienia

Zapychanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. przeniesienie pyłku na znamię słupka

(1.2) zanieczyszczenie gazu cząsteczkami ciała stałego

Zapylenie – proces dokonujący się w kwiatach roślin nasiennych, polegający na przeniesieniu pyłku i jego rozwoju zakończonym zapłodnieniem komórki jajowej. W przypadku nagonasiennych pyłek przenoszony jest bezpośrednio na zalążek, u okrytonasiennych – na znamię słupka. Zapłodnienie poprzedzone jest rozluźnieniem kontaktu między komórkami tkanki stygmatoidalnej budującej znamię kwiatu oraz rozwojem pyłku, z którego wyrasta łagiewka pyłkowa przenosząca komórki plemnikowe do woreczka zalążkowego.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zapyskować

potocznie: odezwać się do kogoś niegrzecznie, zuchwale

Źródła:

SJP.pl

Zapytanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. oficjalna wypowiedź zawierająca pytanie

(1.2) inform. fraza powodująca wygenerowanie raportu z bazy danych

Źródła:

Wiktionary

Zapytać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapytywać)

(1.1) zadać pytanie

czasownik zwrotny dokonany zapytać się (ndk. zapytywać się)

przymiotnik

(1.1) taki, który jest mało rozwinięty

Źródła:

Wiktionary

Zapęd

1. rozpęd, rozmach;
2. uniesienie, poryw

Źródła:

SJP.pl

Zapędowo

Zapędowo – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Czersk. Wieś borowiacka, leży na obszarze Tucholskiego Parku Krajobrazowego, na południowy zachód od Czerska przy drodze Rytel - Raciąż.

czasownik przechodni dokonany (ndk. płacić)

(1.1) dokonany od|płacić.

Źródła:

Wiktionary

Zapładniacz

potocznie: ten, kto zapładnia

Źródła:

SJP.pl

1. zapłacenie należnych pieniędzy;
2. należność za coś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zapłacenie należnych pieniędzy

(1.2) należność za coś

(1.3) odpłacenie się

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapłocie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zapłocie – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Dobra
Zapłocie – część miasta Krosno
Zapłocie – część miasta Opole
Zapłocie – część miasta Przedecz
Zapłocie – część miasta Wyśmierzyce
Zapłocie – część wsi Celiny w pow. łukowskim, w gminie Trzebieszów
Zapłocie – część wsi Czarnożyły w pow. wieluńskim, w gminie Czarnożyły
Zapłocie – część wsi Wierzchlas w pow. wieluńskim, w gminie Wierzchlas
Zapłocie – część wsi Łaziska w pow. lipskim, w gminie Ciepielów
Zapłocie – część wsi Grabowiec w pow. lipskim, w gminie Rzeczniów,
Zapłocie – część wsi Osówka w pow. lipskim, w gminie Sienno
Zapłocie – przysiółek wsi Stare Zawady w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk

Zapłodnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapładniać)

(1.1) dokonany od|zapładniać.

Źródła:

Wiktionary

Zapłon

początek procesu spalania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. fiz. rozpoczęcie procesu spalania;

(1.2) fiz. mot. układ umożliwiający zapłon (1.1)

Zapłon – w ogólnym znaczeniu jest to proces chemiczny, w którym energia termiczna produkowana przez daną reakcję chemiczną jest wystarczająca do podtrzymywania tej reakcji.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zapłonnik – element elektroniczny mający za zadanie wytworzyć wysokie napięcie poprzez skokowe przerywanie obwodu dławika.
zapłonnik – urządzenie mające spowodować zapłon ładunku miotającego lub napędowego

Źródła:

SJP.pl

Zarabianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarabiać.

Źródła:

Wiktionary

Zarabiać

1. otrzymywać zapłatę za wykonaną pracę;
2. osiągać zyski;
3. zagniatać ciasto;
4. potocznie: otrzymywać ciosy, kary, wyroki itp.

czasownik przechodni niedokonany (dk. zarobić)

(1.1) dostawać regularnie pieniądze za wykonywaną pracę

(1.2) pracować zarobkowo

(1.3) pot. zasługiwać na coś swoim postępowaniem, dostawać to, co się komuś należy

(1.4) pot. naprawiać uszkodzenie w dzianinie, zwykle w pończosze

(1.5) łączyć ze sobą składniki czegoś, zwykle ciasta, i zagniatać je

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarabie

1. dzielnica Myślenic (miasto powiatowe w województwie małopolskim), położona na prawym brzegu Raby;
2. część Gdowa (wieś w powiecie wielickim, województwie małopolskim), położona za Rabą;
3. część Dobczyc (miasto w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim)

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zarabie − część miasta Dobczyce
Zarabie − część miasta Mszana Dolna
Zarabie − część miasta Myślenice
Zarabie – część wsi Kasinka Mała w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Mszana Dolna
Zarabie – część wsi Niezdów w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Dobczyce
Zarabie – część wsi Osieczany w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
Zarabie – część wsi Stróża w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Pcim
Zarabie – część wsi Gdów w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
Zarabie – część wsi Książnice w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
Zarabie – część wsi Nieznanowice w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
Zarabie – część wsi Winiary w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów

Źródła:

SJP.pl

Zarastanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarastać.

Źródła:

Wiktionary

Zarastać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zarosnąć)

(1.1) (o roślinności) pokrywać coś rozrastając się

(1.2) (o zaroście, owłosieniu) pokrywać jakąś część ciała

staroperska religia oparta na mazdaizmie, głosząca ustawiczną walkę dobra i zła jako podstawę istnienia świata; zaratustryzm; zaratustrianizm; zoroastryzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. jedna z religii monoteistycznych;

Zaratusztrianizm ("zoroastryzm", awest. "Daēnā Vañuhi"; ‏آيين زرتشتی‎, "Âjin-e Zaratoszt-i") – powstała w starożytności religia, której założycielem i twórcą podstawowych założeń zawartych w Gatach był według tradycji perski mistyk i reformator Zaratusztra. Należy do najstarszych znanych religii świata, której początki są skrajnie datowane między XV a VI w. p.n.e.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaratusztrianka

→ zaratusztrianin; zaratustrianka

Źródła:

SJP.pl

Zaratusztriański

→ zaratusztrianizm; zaratustriański, zoroastryjski, zoroastrycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z zaratusztrianizmem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaratyt

minerał barwy szmaragdowozielonej, uwodniony węglan niklu występujący w serpentynitach; spotykany na Wyspach Szetlandzkich

Zaratyt – rzadki minerał z klasy węglanów. Po raz pierwszy znaleziony w Galicji w Hiszpanii w 1851 i nazwany na cześć hiszpańskiego dyplomaty i dramaturga Antonio Gil y Zárate (1793–1861).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaraz

1. w tej chwili; natychmiast;
2. nie zwlekając, nie odkładając na później;
3. tuż po czymś;
4. potocznie: za chwilę; niedaleko od czegoś

partykuła

(1.1) w krótkim czasie

(1.2) bardzo blisko

przysłówek

(2.1) zarazem

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: zaraza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaraza

1. choroba zakaźna występująca masowo; epidemia, mór;
2. przenośnie: drań, szuja;
3. przenośnie: zepsucie, demoralizacja;
4. roślina pasożytnicza o łuskowatych liściach, wyrastająca na korzeniach i łodygach różnych roślin

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) masowa choroba zakaźna; epidemia

(1.2) niebezpieczne zjawisko, trudne do zwalczenia

(1.3) pot. rodzaj wyzwiska

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

epidemia
epizootia
zaraza (Orobanche) – rodzaj obejmujący ok. 150 gatunków roślin pasożytniczych
Zaraza – miasto w Wenezueli
Zaraza – kanadyjsko-polski zespół muzyczny
Zaraza – album polskiego duetu producenckiego: DJ-a B i Szczura
Zaraza – album Kazika Staszewskiego
Zaraza – polski film fabularny z 1971 roku
Zaraza – hiszpański serial telewizyjny
Zaraza – powieść Grahama Mastertona
Zaraza – trylogia historyczna Jerzego Cepika
Zaraza – demon występujący w mitologii słowiańskiej

(1.2) przen. rozprzestrzenić pewną swoją cechę lub pomysł

czasownik zwrotny dokonany zarazić się (ndk. zarażać się)

(2.1) przejąć od kogoś chorobę

(2.2) przen. przejąć od kogoś jakąś cechę lub pomysł

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarazkowy

Źródła:

SJP.pl

Zaraźliwy

1. taki, którym można się zarazić;
2. łatwo udzielający się innym

przymiotnik

(1.1) med. wet. łatwo szerzący się między organizmami

(1.2) przen. łatwo udzielający się innym

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarażalność

Zarażenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarazić.

Nie mylić z: zakażenie. Zobacz też: skażenie.

Zarażenie ( contaminatio, z łac. contaminare „być w kontakcie”, z łac. con-, com- „naprzeciw, razem” + łac. tangere „dotykać”) – przeniesienie biologicznego czynnika zaraźliwego (łac. contagion) od nosiciela (człowieka lub zwierzęcia) na wrażliwą na taki czynnik osobę lub zwierzę.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zarażony

1. spowodować przedostanie się do organizmu drobnoustrojów chorobotwórczych;
2. wpłynąć na kogoś tak, że przejmie nasze poglądy, zachowania lub zainteresowania

Źródła:

SJP.pl

Zardzewiały

1. pokryty lub przeżarty rdzą;
2. przenośnie: zastały, niesprawny wskutek braku ruchu, ćwiczeń

przymiotnik jakościowy

(1.1) zniszczony przez rdzę

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zareagowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zareagować.

Zarechotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarechotać.

Źródła:

Wiktionary

Zarechotać

czasownik dokonany

(1.1) o żabie: wydać gardłowy dźwięk

(1.2) zaśmiać się chrapliwie

Źródła:

Źródła:

SJP.pl

Zarekomendowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarekomendować.

Źródła:

Wiktionary

Zarekomendować

polecić kogoś lub coś komuś

Źródła:

SJP.pl

Zarekwirować

zabrać coś komuś z nakazu władz

czasownik

(1.1) dokonany od|rekwirować.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaremba

nazwisko

Zaremba – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ok. 11 tys. osób. Tradycyjna forma dla żony Zaremby to Zarembina, a córki Zarembianka.

(1.1) odczasownikowy od|zarezerwować.

Źródła:

Wiktionary

Zarezerwować

czasownik przechodni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ktoś, kto jest zarobiony

(1.2) pot. ktoś, kto dużo zarabia, dla kogo najważniejsze jest zarabianie

(1.3) pot. pogard. sponsor, mężczyzna mający utrzymankę (sponsorówkę)

Źródła:

Wiktionary

Zarobek

przymiotnik od: zarobek

przymiotnik

(1.1) przym. od zarobek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarobowy

→ zarób

Patrz:zarób

Źródła:

SJP.pl

Zarodek

1. nowy organizm ludzki lub zwierzęcy rozwijający się po zapłodnieniu w organizmie matki lub w jaju; embrion
2. u roślin nasiennych: część nasienia będąca zawiązką młodej rośliny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. organizm powstały z podziałów zygoty

(1.2) bot. zawiązek rośliny rozwijający się w nasieniu

(1.3) przen. początkowy etap lub stadium

Zarodek lub z greckiego embrion ("ἔμβρυον") – organizm roślinny lub zwierzęcy (także ludzki) we wczesnym etapie rozwoju zwanym okresem zarodkowym. Okres ten zaczyna się podziałem zygoty i u różnych organizmów kończy w różnym czasie. Zarodek występuje u zwierząt wielokomórkowych produkujących gamety, a więc począwszy od niektórych gąbek i jamochłonów, natomiast o zarodku wśród roślin mówimy począwszy od paprotników (u mszaków dorosłą rośliną jest gametofit, a sporofit nigdy nie jest samodzielny).

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zarodkowy

przymiotnik od: zarodek

wytwarzający zarodniki

Źródła:

SJP.pl

Zarodnikotwórczy

Źródła:

SJP.pl

Zarogów

Zarogów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie miechowskim, w gminie Miechów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego. Integralne części miejscowości: Helenów-Januszyn, Kopanina, Laskowiec, Piotrowice, Zagaje Zarogowskie.

Źródła:

owłosienie, najczęściej kojarzone z występowaniem na twarzy jako broda, wąsy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) owłosienie w dolnej części twarzy

Zarost ("szczecina", "szczeć") – rodzaj owłosienia twarzy, występujący u przedstawicieli obu płci człowieka rozumnego, zlokalizowany w obrębie jego ust, policzków, żuchwy, podbródka i szyi. Ten rodzaj włosów ulega ciągłemu wzrostowi, począwszy od momentu pokwitania aż do śmierci organizmu.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zarostowy

→ zarost

Patrz:zarost

Źródła:

SJP.pl

1. osoba mająca zbyt wysokie mniemanie o sobie, przechwalająca się swoimi zaletami i dokonaniami; megaloman, samochwała;
2. świadczący o takiej postawie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. obraź. człowiek zachowujący się w sposób zarozumiały

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarozumialej

stopień wyższy od przysłówka: zarozumiale

Źródła:

SJP.pl

Zarozumialski

zarozumiały, bufoniasty, nadęty, pyszny;
1. nadmiernie pewny siebie i uważający się za lepszego od innych;
2. świadczący o takiej postawie, np. zarozumialski ton

Źródła:

SJP.pl

Zarozumialstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. bycie zarozumiałym

Źródła:

Wiktionary

Zarozumialszy

stopień wyższy od przymiotnika: zarozumiały; bardziej zarozumiały

Źródła:

SJP.pl

Zarozumiałość

zadufanie w sobie; zuchwałość; nadmierne wychwalanie swojej osoby

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wygórowane mniemanie o sobie połączone z arogancją i przecenianiem swoich zalet albo zasług

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarozumiały

nadmiernie wychwalający swoją osobę; zadufany w sobie; zuchwały

przymiotnik

(1.1) mający zbyt wysokie mniemanie o sobie, nadmiernie wychwalający swoją osobę

(1.2) świadczący o wysokim mniemaniu o sobie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarościały

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zardzewiały

Źródła:

Wiktionary

Zarościk

zdrobnienie od: zarost

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zarost

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarośla

dawniej: zarośla - gęste skupisko roślin; zarośl, zaroślina, zarostek

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gęste skupisko krzewów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zarośla – typ formacji roślinnej
Zarośla – osada wsi Okoniny Nadjeziorne, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Śliwice
Zarośla – część wsi Sierosławice w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
Zarośla – część wsi Dąbrowa w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Pawłów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaroślak

rodzaj ptaków z rodziny pasówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zaroślak – część wsi Kijewo Królewskie, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Królewo Królewskie
Zaroślak – część miasta, osiedle Gdańska
Zaroślak – osada leśna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Ruciane-Nida
Zaroślak – skała w Rudawach Janowickich
Zaroślak – skała w miejscowości Wierzchowie na Wyżynie Olkuskiej
Zaroślak – skały w Karkonoszach
Zaroślak – szczyt w Górach Bardzkich
Zaroślak – szczyt w Górach Izerskich
Zaroślak – szczyt w Karkonoszach
Zaroślak – północny stok Howerli w Czarnohorze
Zaroślak kolumbijski – gatunek ptaka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaroślarka

1. rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek;
2. zaroślarka pospolita - europejski gatunek ślimaka

Zaroślarka ("Paraxerus") – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zarośle

dawniej: zarośla - gęste skupisko roślin; zarośl, zaroślina, zarostek

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. skupisko krzewów lub bylin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zarośle – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Bobrowo
Zarośle – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Zbiczno.
Zarośle – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Rogóźno
Zarośle – osada wsi Brzozowe Błota, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Śliwice
Zarośle – część wsi Dokudów Drugi w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Biała Podlaska
Zarośle – część wsi Majaczewice w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Burzenin
Zarośle – część wsi Żarki w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Libiąż
Zarośle – część wsi Śródborze w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Glinojeck
Zarośle – część wsi Ostrybór w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Wilga
Zarośle – część wsi Łaziska w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Ciepielów
Zarośle – część wsi Ławy w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Rzekuń
Zarośle – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Dziemiany

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Źródła:

Wikipedia

Zarszyński

Źródła:

SJP.pl

Zaruściały

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zardzewiały

Źródła:

Wiktionary

Zarwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

niezbyt wyraźny kształt czegoś lub postaci a także linia wyznaczająca ten kształt; plan lub projekt w fazie początkowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogólny kształt jakiegoś obiektu

(1.2) podstawy jakiegoś pomysłu lub zagadnienia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

→ zarys

Patrz:zarys

SJP.pl
Wikipedia

Zarzecze

obszar za rzeką

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. obszar znajdujący się za rzeką

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zarzecze – część miasta Augustów
Zarzecze – część miasta Bełżyce
Zarzecze – część miasta Katowice
Zarzecze – część miasta Kłodzka
Zarzecze – część miasta Koprzywnica
Zarzecze – część miasta Krzeszowice
Zarzecze – część miasta Sochaczewa (dawniej Chodakowa)
Zarzecze – część miasta Stargard
Zarzecze – część miasta Szprotawa
Zarzecze – część miasta Szczekociny
Zarzecze – wieś w pow. chełmskim, w gminie Chełm
Zarzecze – zniesiona osada leśna w pow. chełmskim, w gminie Chełm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zarzeczny

znajdujący się za rzeką

Źródła:

SJP.pl

Zarzeka

1. wieś w Polsce;
2. wieś na Ukrainie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zarzeka – część wsi Nowa Ruda w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Serokomla
Zarzeka – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Wąwolnica
Zarzeka – część wsi Kaczórki w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminy Krasnobród
Zarzeka – część wsi Boczów w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
Zarzeka – część wsi Komorów w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Majdan Królewski
Zarzeka – część wsi Kulno w woj. podkarpackim, w pow. leżajskim, w gminie Kuryłówka
Zarzeka – część wsi Słupie w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Bakałarzewo
Zarzeka – osada w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Baćkowice
Zarzeka – wieś w rejonie sokalskim (obwód lwowski)
Zarzeka – dawna nazwa przystanku kolejowego Skoki-Borowa w Skokach, w województwie lubelskim.

Źródła:

zupa jarzynowa z kiszoną kapustą; zarzutka

Źródła:

SJP.pl

Zarzucanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarzucać.

Źródła:

Wiktionary

Zarzucać

czasownik

(1.1) rzucając zaczepić o coś

(1.2) rzucając zawiesić coś

(1.3) o połowie ryb siecią lub wędką: wrzucać do wody

(1.4) rzucić coś niedbale, byle gdzie i nie móc tego później znaleźć

(1.5) posądzać

(1.6) założyć ubranie na ramiona, nie wkładając rąk w rękawy

(1.7) o pojeździe: ześlizgnąć się tylnymi kołami w bok

[czytaj: sarsuela] hiszpański utwór sceniczny, łączący recytację ze śpiewem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. liter. tradycyjna forma muzyczna liryczno-dramatyczna pochodzenia hiszpańskiego, z odgrywanymi scenkami mówionymi, śpiewem, niekiedy także tańcem;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zarzut

oskarżenie, wskazanie nagannego czynu lub wady

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

SJP.pl

Zarzygiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarzynać.

Źródła:

Wiktionary

Zarzynać

zabijać coś z użyciem ostrego narzędzia

czasownik przechodni niedokonany (dk. zarżnąć, zarznąć)

(1.1) zabijać ostrym narzędziem

(1.2) pot. niszczyć poprzez nieprawidłowe użytkowanie lub wykonanie

(1.3) pot. doprowadzać kogoś do kłopotów finansowych

czasownik zwrotny niedokonany zarzynać się (dk. zarżnąć się, zarznąć się)

(2.1) kaleczyć się ostrym przedmiotem

(2.2) pot. doprowadzać się do wyczerpania

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarząd

1. jednostka organizacyjna kierująca działalnością innych;
2. zespół ludzi uprawnionych do kierowania działalnością jednostki organizacyjnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nadrzędna jednostka organizacyjna kierująca działalnością innych

(1.2) zespół ludzi uprawnionych do kierowania działalnością instytucji

(1.3) pot. osoba lub osoby na najwyższych stanowiskach w instytucji

(1.4) zarządzanie czymś

Zarząd – jednostka organizacyjna kierująca działalnością innych podporządkowanych jej organizacji lub jednostek organizacyjnych. Zespół ludzi uprawnionych do kierowania działalnością jednostki organizacyjnej lub jednostek organizacyjnych, np. zarząd spółki kapitałowej.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zarządca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zarządzająca czymś

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zarządca (prawo gospodarcze) – zarządca przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego ustanowiony przez prokuratora, sąd lub organ administracji publicznej
zarządca sukcesyjny przedsiębiorstwem osoby fizycznej
zarządca nieruchomości
zarządca infrastruktury kolejowej
zarządca informacji osobistej
zarządca pakietów

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zarządczy

(1.1) praw. akt normatywny, niestanowiący źródła powszechnie obowiązującego prawa, wydany na podstawie ustaw przez organ jednoosobowy;

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. mikrobiol. protoplazma

(1.2) przest. przen. zalążek, początek czegoś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarównać

przestarzale: usunąć nierówności; wyrównać

Źródła:

SJP.pl

Zarówno

składnik spójnika złożonego

stać się różowym; zróżowieć, zróżowić się, zaróżowić się, poróżowieć

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miejsce bardziej różowe niż jego otoczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarąbać.

Źródła:

Wiktionary

Zarąbać

potocznie: zabić kogoś lub coś siekierą

Źródła:

SJP.pl

Zarąbistość

→ zarąbisty

Patrz:zarąbisty

Źródła:

SJP.pl

Zarąbisty

w slangu młodzieżowym: świetny, wspaniały, znakomity; wyrąbisty, wyczepisty, zaczepisty, zajefajny

przymiotnik

(1.1) slang. młodz. eufem. zajebisty

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarąbywać

zabijać siekierą, bronią sieczną; szlachtować

Źródła:

SJP.pl

Zaręba

nazwisko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zaręba – potok, dopływ Glinka (dopływ Wody Ujsolskiej) w Beskidzie Żywiecko-Orawskim
Zaręba – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
Zaręba – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubańskim, w gminie Siekierczyn
Zaremba

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zarębice

Zarębice – wieś w Polsce w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Przyrów.

Źródła:

Wikipedia

Zarębiec

Zarębski

przymiotnik od: Zaręba, Zarębki, Zaręby, Zaręby Kościelne, Zaręby Leśne

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrzej Zarębski
Jan Zarębski
Jarosław Zarębski
Juliusz Zarębski
Krzysztof Zarębski
Maciej Zarębski
Zbigniew Zarębski
Ewa Zarębska
Marta Zarębska
Renata Zarębska
Nowa Wieś Zarębska
Pieńki Zarębskie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaręczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaręczać.

Źródła:

Wiktionary

Zaręczynowy

przymiotnik od: zaręczyny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zaręczynami, dotyczący zaręczyn

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaręczyny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kult. obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie;

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zaręczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. ręczyć lub zaręczać)

(1.1) wziąć za kogoś lub za coś odpowiedzialność

(1.2) zapewnić, że coś jest prawdą

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaręczać)

(2.1) doprowadzić do czyichś zaręczyn

czasownik zwrotny dokonany zaręczyć się (ndk. zaręczać się)

(3.1) przyrzec sobie nawzajem zawarcie małżeństwa

Źródła:

Wiktionary

Zarękawek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. ochraniacz na rękaw od dłoni do łokcia stosowany przez urzędników

(1.2) przest. mufka

(1.3) daw. rodzaj mankietu koszuli ozdobnie wykładanego na rękaw ubrania

Źródła:

Wiktionary

Zarżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wydanie głosu przez konia

(1.2) przen. parsknięcie dzikim śmiechem

Źródła:

Wiktionary

Zarżeć

1. o koniu: wydać charakterystyczny głos;
2. przenośnie: zaśmiać się głośno

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. rżeć)

(1.1) o koniu wydać dźwięk rżenia

(1.2) przen. parsknąć dzikim śmiechem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasada

1. reguła
2. związek chemiczny barwiący papierek lakmusowy na niebiesko, o charakterystycznej grupie wodorotlenowej OH

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reguła rządząca czymś

(1.2) chem. związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zasada w chemii
zasada w fizyce
arché – zasada (prazasada) w filozofii przedsokratejskiej
reguła
zasada językowa
zasada nieoznaczoności
zasada Pareta
zasada pomocniczości
zasada antropiczna
zasada trzech jedności
zasada zachowania energii
zasada proporcjonalności

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zasadniczo

przysłówek

SJP.pl

Zasadowy

przymiotnik od: zasada

Źródła:

SJP.pl

Zasiadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasiadać.

Źródła:

Wiktionary

Zasiadany

taki, w którym uczestnicy przyjęcia obsługiwani są przy stolikach przez kelnerów, np. kolacja zasiadana, bankiet zasiadany

Źródła:

SJP.pl

Zasiadać

zajmować gdzieś miejsce

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zasiąść)

(1.1) siadać gdzieś na dłużej; zajmować miejsce

(1.2) siadając, zaczynać coś robić

(1.3) piastować urząd; obejmować funkcję; zajmować stanowisko

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasiadka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łow. czaty, zasadzka

(1.1) odczasownikowy od|zasiać.

Źródła:

Wiktionary

Zasiać

1. rzucić nasiona w glebę;
2. wywołać coś, np. niepokój

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|siać. (rzucać nasiona w glebę)

Źródła:

SJP.pl

Zasiek

zasieka;
1. miejsce na zboże w stodole; sąsiek, zapole;
2. wydzielone miejsce do przechowywania różnych rzeczy;
3. przeszkoda ze ściętych drzew, gałęzi krzewów;
4. ogrodzenie z drutu kolczastego;
5. w sporcie: pozycja obronna polegająca na umieszczeniu w jednym miejscu wielu zawodników;
6. potocznie: wszystkie trudności ograniczające realizację jakiegoś zadania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. zapora lub ogrodzenie z drutu kolczastego, zwykle prowizoryczne

(1.2) roln. miejsce na zboże, siano lub słomę w stodole

(1.3) rzad. ogrodzenie lub przeszkoda ze ściętych drzew

(1.4) daw. znak zaciosany na czymś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasieka

zasiek;
1. miejsce na zboże w stodole; sąsiek, zapole;
2. wydzielone miejsce do przechowywania różnych rzeczy;
3. przeszkoda ze ściętych drzew, gałęzi krzewów;
4. ogrodzenie z drutu kolczastego;
5. w sporcie: pozycja obronna polegająca na umieszczeniu w jednym miejscu wielu zawodników;
6. potocznie: wszystkie trudności ograniczające realizację jakiegoś zadania

Źródła:

SJP.pl

Zasieki

rodzaj wojskowej zapory z drutu kolczastego

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) wojsk. zapora lub ogrodzenie z drutu kolczastego, zwykle prowizoryczne;

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zasiew

1. zasianie czegoś; siew;
2. obsiane pole

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie, które dostarcza energię elektryczną o określonych parametrach do innego urządzenia

Zasilacz – urządzenie służące do dopasowania dostępnego napięcia do wymagań zasilanego urządzenia. Ze względu na sposób zmiany wielkości napięcia wyróżnić można:

czasownik przechodni niedokonany (dk. zasilić)

(1.1) dostarczać coś niezbędnego, uzupełniać braki

(1.2) elektron. dostarczać energii do układu

Źródła:

Wiktionary

Zasilikonować

uszczelnić lub pokryć silikonem

Źródła:

SJP.pl

Zasilić

uzupełnić braki, zaopatrzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zasilać)

(1.1) dostarczyć czegoś niezbędnego

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. roln. zasiany

Źródła:

Wiktionary

Zasioty

przymiotnik

zająć gdzieś miejsce

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zasiadać)

(1.1) usiąść wygodnie, na dłużej

(1.2) usiadłszy, zacząć coś wykonywać

(1.3) wziąć udział w pracach jakiegoś gremium; stać się uczestnikiem zgromadzenia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasię

dawniej: natomiast; zasie

Źródła:

SJP.pl

Zasięg

obszar występowania lub działania jakiegoś zjawiska albo czyjegoś wpływu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obszar występowania lub działania jakiegoś zjawiska albo czyjegoś wpływu

(1.2) odległość na jaką może dotrzeć pojazd lub pocisk

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zasięg (biogeografia)
Zasięg pojazdu
Zasięg broni
Zasięg (programowanie)
Zasięg (telekomunikacja)
Zasięg (fizyka)
Zasięg nominalny

Zasięgowo

→ zasięgowy

Patrz:zasięgowy

Źródła:

SJP.pl

Zasięgowy

przymiotnik od: zasięg

Źródła:

SJP.pl

Zasiłek

1. świadczenie pieniężne przyznawane z ubezpieczenia społecznego, np. w razie choroby, utraty pracy lub śmierci kogoś z rodziny;
2. pomoc finansowa udzielana bezzwrotnie osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, losowej; wsparcie, zapomoga

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) świadczenie pieniężne przyznawane osobom w trudnej lub szczególnej sytuacji materialnej

należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaskakiwać.

Źródła:

Wiktionary

Zaskakiwać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaskoczyć)

(1.1) atakować znienacka

(1.2) występować nieoczekiwanie

(1.3) sprawiać niespodziankę

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaskoczyć)

(2.1) techn. zaczynać prawidłowo działać

(2.2) pot. zaczynać rozumieć

czasownik zwrotny zaskakiwać się

(3.1) powodować zaskoczenie względem siebie nawzajem

(3.2) wywoływać zdziwienie własnym postępowaniem

Źródła:

Wiktionary

Zaskakująco

Zaskarżyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaskarżać)

(1.1) wystąpić do sądu ze skargą na kogoś lub coś

(1.2) odwołać się do urzędu wyższej instancji od decyzji sądu lub innych władz

Źródła:

Wiktionary

Zasklep

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. posiadające sufit pomieszczenie niemieszkalne usytuowane częściowo w ziemi (np. piwnica)

(1.2) ent. powłoka osłonna larw niektórych owadów

(1.3) pszcz. woskowe wieczko na komórce pszczelego plasterastra;

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: zasklepić

Zasklep – wieczko komórki plastra wytwarzane przez robotnice pszczele na komórkach z miodem lub czerwiem.

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zasklepianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

1. wznieść nad czymś sklepienie;
2. o ranie: zagoić się

przymiotnik

(1.1) pszcz. zamknięty w komórkach plasterastra woskowym wieczkiem (czerw)

(1.2) pszcz. zamknięty w komórkach plasterastra woskowym wieczkiem (czerw, miód)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasklepić

1. wznieść nad czymś sklepienie;
2. o ranie: zagoić się

Źródła:

SJP.pl

Zaskoczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaskoczyć.

(1.2) zdziwienie wywołane przez coś czego się nie spodziewamy, czego nie oczekujemy, z czym się nie liczymy

(1.3) mech. moment rozruchu silnika

Źródła:

Wiktionary

Zaskoczony

zdumiony, zdziwiony;
1. taki, który się czemuś dziwi;
2. wyrażający zdziwienie

1. zaskoczenie;
2. postępowanie niezgodne z normą; wybryk, wyskok;
3. w łowiectwie: ślad skoków kluczącego zająca

Źródła:

SJP.pl

Zaskowyczeć

czasownik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zaskórniak

Źródła:

Wiktionary

Zaskórniak

niewielka suma pieniędzy odłożona w tajemnicy przed kimś na szczególne wydatki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pewna kwota pieniędzy schowana na specjalne wydatki, na czarną godzinę lub ukryta przed innymi członkami rodziny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaskórnie

→ zaskórny

Patrz:zaskórny

Źródła:

SJP.pl

Zaskórnik

gromadząca się w porach ciemna grudka utworzona z wydzieliny gruczołów łojowych i obumarłych komórek naskórka; wągier; wągr

zabić, uderzając batem, biczem, rzemieniem itp.

Źródła:

SJP.pl

Zasmakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasmakować.

Źródła:

Wiktionary

Zasmarkany

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od zasmarkać

przymiotnik relacyjny

(2.1) z widocznymi oznakami zakatarzenia

(2.2) pot. o dziecku: wzbudzający dezaprobatę

(2.3) posp. o pogodzie, interesie: nie mający dobrych cech

Źródła:

Wiktionary

Zasmażanie

czasownik przechodni dokonany (ndk. zasmucać)

(1.1) wzbudzić w kimś smutek

czasownik zwrotny dokonany zasmucić się (ndk. zasmucać się)

(2.1) dokonany od|zasmucać się.

Źródła:

Wiktionary

Zasmyczyć

czasownik dokonany

pogrążyć się we śnie; usnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zasypiać)

(1.1) przejść w stan snu, spania; zacząć spać

(1.2) eufem. peryfr. podn. umrzeć

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasobniczek

zdrobnienie od: zasobnik

Źródła:

SJP.pl

Zasobnie

przysłówek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojemnik, zbiornik

Zasobnik – pojęcie używane w wielu dziedzinach techniki. Najczęściej pojemnik służący do czasowego przechowywania rzeczy, cieczy czy gazów. W zależności od potrzeb jednorazowy lub wielokrotnego użytku. Wykonywany najczęściej z metalu, tworzyw sztucznych.

SJP.pl
Wiktionary

Zasobochłonność

→ zasobochłonny

Patrz:zasobochłonny

Źródła:

SJP.pl

Zasobochłonny

zużywający duże ilości surowców

Źródła:

SJP.pl

Zasobooszczędność

→ zasobooszczędny

→ zasobożerny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zasobożerne; cecha tych, którzy są zasobożerni

Patrz:zasobożerny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasobożerny

zużywający duże ilości zasobów (np. pamięci, energii, surowców naturalnych)

przymiotnik

(1.1) wymagający znacznej ilości zasobów do prawidłowego funkcjonowania, zwłaszcza w kontekście informatycznym

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasoby

1. pewna ilość czegoś nagromadzona w celu wykorzystania w przyszłości; zapas, rezerwa, zasoby;
2. posiadane doświadczenie, wiedza, umiejętności

rzeczownik, liczba mnoga, rodzaj niemęskoosobowy

(1.1) ogół stanu posiadanego, w tym środków czy osób

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zasoby naturalne
Zasoby (psychologia)
Zasoby przyrody
- Zasoby wodne
Zasoby (zarządzanie)
Wspólne zasoby
Zasoby programu
Zasób (ekonomia)
Zasoby ludzkie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zasolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

1. nie obudzić się w porę;
2. zaniedbać coś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zasypiać)

(1.1) obudzić się później niż się zamierzało, nie obudzić się na czas

SJP.pl
Wiktionary

Zaspokajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaspokajać.

Źródła:

Wiktionary

Zaspokajać

zaspakajać;
1. sprawiać, by ktoś poczuł się zadowolony, spełniać wymagania, dawać to, czego pragnie druga osoba;
2. zaspokajać się -
a) zadowalać się czymś;
b) doprowadzać się do orgazmu; onanizować się, masturbować się

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaspokoić)

(1.1) niedokonany od|zaspokoić.

czasownik zwrotny niedokonany zaspokajać się (dk. zaspokoić się)

(2.1) niedokonany od|zaspokoić się.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaspokoić

1. sprawić, by ktoś poczuł się zadowolony, spełnić wymagania, dać to, czego pragnie druga osoba;
2. zaspokoić się -
a) zadowolić się czymś;
b) doprowadzić się do orgazmu

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaspokajać)

(1.1) zadowolić kogoś, dając mu to, czego potrzebuje lub pragnie

(1.2) daw. praw. spłacić, uregulować dług

(1.3) daw. przywrócić spokój, uspokoić, uwolnić od niepokoju

czasownik zwrotny dokonany zaspokoić się (ndk. zaspokajać się)

(2.1) daw. uspokoić się, pozbyć się niepokoju

1. sfinansować coś z własnych środków, często w zamian za zareklamowanie własnej działalności;
2. potocznie:
a) pomóc komuś finansowo;
b) wziąć utrzymankę lub utrzymanka

Źródła:

SJP.pl

Zasraniec

czasownik zwrotny dokonany zasromać się

przysłówek

(1.1) dając do myślenia

Źródła:

Wiktionary

Zastanawiający

zwracający uwagę, dający do myślenia; intrygujący

Wiktionary

Zastanowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zastanowić.

Źródła:

Wiktionary

Zastanowić

czasownik

(1.1) dokonany od|zastanawiać.

Źródła:

Wiktionary

Zastany

taki, który istniał wcześniej, który się zastało

Źródła:

SJP.pl

Zastava

marka serbskich samochodów; Zastawa

Zastava Automobili AD ( Застава аутомобили АД, wcześniej "Zavodi Crvena Zastava" – z serbskiego "Zakłady Czerwony Sztandar") – były serbski (wcześniej jugosłowiański) producent pojazdów i broni z siedzibą w mieście Kragujevac. Prócz samochodów przedsiębiorstwo produkowało m.in. karabiny oparte na modelu SKS.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zastaw

1. przedmiot stanowiący zabezpieczenie spłaty długu;
2. zastawienie czegoś;
3. czasowe posiadanie przez wierzyciela czegoś pozostawionego jako zabezpieczenie długu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. rzecz, pieniądz stanowiąca zabezpieczenie spłaty długu

(1.2) ekon. czasowe posiadanie przedmiotu stanowiącego zabezpieczenie spłaty długu; także: oddanie czegoś jako zabezpieczenie długu

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: zastawa

forma czasownika.

(3.1) rozk. od: zastawić

Zobacz też: Zastaw w innych znaczeniach tej nazwy.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zastawa

1. komplet naczyń stołowych oraz sztućców;
2. dawniej: tama, zapora, bariera;
3. najbliższa rękojeści część głowni broni białej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. komplet naczyń stołowych i sztućców

(1.2) etn. ludowy zwyczaj zagradzania drogi panu młodemu i żądania od niego alkoholu i ciasta

(1.3) mot. pojazd marki Zastava;

(1.4) daw. tama, zapora, bariera

czasownik przechodni niedokonany (dk. zastawić)

(1.1) pokrywać jakieś miejsce, stawiając tam dużo rzeczy

(1.2) uniemożliwiać dostęp do czegoś poprzez stawianie siebie lub czegoś

(1.3) urządzać zasadzkę, umieszczać pułapkę, sieci, itp.

(1.4) przekazywać w zastaw

Wiktionary

Zastawka

1. to, co zagradza dostęp do czegoś, dzieli coś; ruchoma przegroda;
2. błoniasta fałda w sercu zapobiegająca cofaniu się krwi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. błoniasty fałd zapobiegający cofaniu się płynu

(1.2) techn. melior. urządzenie do regulacji ilości, poziomu wody

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

w medycynie:
- zastawki – błoniaste fałdy warunkujące kierunek przepływu krwi
- zastawki serca:
  - zastawka dwudzielna – zastawka w sercu zapobiegająca cofaniu się krwi z lewej komory do lewego przedsionka
  - zastawka trójdzielna – zastawka w sercu zapobiegająca cofaniu się krwi z prawej komory do prawego przedsionka
  - zastawka aorty – zastawka w sercu zapobiegająca cofaniu się krwi z aorty do lewej komory
  - zastawka pnia płucnego – zastawka w sercu zapobiegająca cofaniu się krwi z tętnicy płucnej do prawej komory
- zastawka zatoki wieńcowej – płatek wsierdzia
- zastawka krętniczo-kątnicza – fałd błony śluzowej jelita
- zastawki cewki tylnej – nadmiernie przerośnięte fałdy błony śluzowej
zastawka – rodzaj zamknięcia w hydrotechnice i melioracjach
Zastawek, Zastawki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zastawkowy

przymiotnik od: zastawka

Źródła:

SJP.pl

Zastawniczka

→ zastawnik

Patrz:zastawnik

Źródła:

SJP.pl

Zastawniczy

przestarzale: dotyczący zastawu - posiadania rzeczy; zastawowy

Źródła:

SJP.pl

Zastawnik

osoba otrzymująca coś w zastaw

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Mikołaj Zastawnik (ur. 1966) – polski futsalista
Tadeusz Zastawnik (1922–2012) – polski inżynier, ekonomista i menedżer
Zastaw – ograniczone prawo rzeczowe, ustanawiane w celu zabezpieczenia wierzytelności

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zastawno

Zastawno (niem. "Schönberg") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Młynary.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą gromady Zastawno, po jej zniesieniu w gromadzie Młynary. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Źródła:

Wikipedia

Zastawny

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jan Zastawny – polski agronom, nauczyciel i polityk, profesor nauk rolniczych.
Władysław Zastawny – polski ekonomista, nauczyciel akademicki
Wołodymyr Zastawny – ukraiński piłkarz

Zastoina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. utrudniony odpływ krwi z narządu lub żyły

Źródła:

Wiktionary

Zastoinowy

przymiotnik od: zastoina

przymiotnik

(1.1) dotyczący zastoiny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zastoisko

1. jezioro utworzone z zatamowanych wód płynących w kierunku przeciwnym do lodowca;
2. masy zimnego powietrza zatrzymujące się z powodu własnego ciężaru w dolinach i kotlinach

Zastoisko, jezioro zastoiskowe – rodzaj jeziora lodowcowego utworzonego na przedpolu lodowca w wyniku zatamowania naturalnego odpływu wód lodowcowych przez jęzor lub czoło lodowca.

(1.1) zatrzymać

Źródła:

Wiktionary

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wzięcie udziału w strajku

Źródła:

Wiktionary

Zastraszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

pełen obaw, lęku; zastrachany, zalękniony

Źródła:

SJP.pl

Zastrugaczka

regionalnie: temperówka; zastrugiwaczka, ostrzałka, strugaczka, podstrugiwaczka, strugawka, ostrzynka, strugarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) temperówka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zastrugiwaczka

potocznie: narzędzie do ostrzenia ołówków i kredek; zastrugaczka, temperówka, ostrzałka, strugaczka, podstrugiwaczka, strugawka, ostrzynka, strugarka

Źródła:

SJP.pl

Zastrużka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg-pl|Częstochowa. temperówka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ukośny element konstrukcyjny, mogący przenosić siły ściskające lub rozciągające:
- zastrzał – drewniana belka w konstrukcjach szkieletowych,
- zastrzał – element konstrukcyjny samolotu,
zastrzał – zapalenie ropne dłoniowej części ręki.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zastrzec

czasownik przechodni dokonany (ndk. zastrzegać)

(1.1) dokonany od|zastrzegać.

Wiktionary

Zastrzelenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zastrzelić.

Źródła:

Wiktionary

Zastrzelić

czasownik

1. przerwa w jakiejś czynności; brak aktywności; stagnacja;
2. utrudniony przepływ krwi żyłami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) długotrwały brak postępu

(1.2) med. upośledzony odpływ płynu ustrojowego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zastów

Zastów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego. 1 stycznia 2013 r. fragment wsi Zastów o powierzchni 4,63 ha został włączony do Krakowa ().

Źródła:

Wikipedia

Zastąpienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wykonanie obowiązków za kogoś

(1.2) wykorzystanie czegoś zamiast innej rzeczy

(1.3) umiejscowienie czegoś w zamian tam, gdzie znajdowało się coś innego

(1.4) stanięcie jako przeszkoda

Źródła:

Wiktionary

Zastąpić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zastępować)

(1.1) dokonany od|zastępować.

Źródła:

Wiktionary

Zastębnowywać

przeszywać tkaninę ściegiem tworzącym nieprzerwaną linię

Źródła:

SJP.pl

Zastęp

najmniejsza część drużyny harcerskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) harc. kilkuosobowa grupa harcerska kierowana przez zastępowego, stanowiąca część drużyny i zwykle wykonująca wspólnie zadania;

(1.2) pododdział straży pożarnej;

(1.3) jeźdz. grupa jeźdźców na koniach

(1.4) książk. grupa osób, która ma wspólne zadanie, jest w podobnej sytuacji, albo ma podobne zapatrywania

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zastępować.

Źródła:

Wiktionary

Zastępować

czasownik przechodni

(1.1) pełnić cudzą rolę zamiast tej osoby lub rzeczy

(1.2) zamieniać coś na coś

(1.3) przest. stawać przed kimś i zatrzymywać go

czasownik zwrotny zastępować się

(2.1) pełnić nawzajem swoje funkcje

Źródła:

Wiktionary

Zastępowy

przymiotnik od: zastęp

Źródła:

SJP.pl

Zastępstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wypełnianie obowiązków za kogoś, w czyimś imieniu

książkowo: zasumować się - zmartwić się

Źródła:

SJP.pl

Zasunąć

czasownik przechodni dokonany

zasuwanie; zasunięcie

Źródła:

SJP.pl

Zasuwa

1. zamknięcie zasuwane;
2. urządzenie w maszynach służące do automatycznego zamykania, regulowania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. zamek złożony z ruchomej sztabki wsuwanej do odpowiedniego otworu

(1.2) techn. urządzenie służące do regulacji przepływu cieczy i gazów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zasuwa (hydrotechnika)
śluza wodna
drzwi wodoszczelne
zasuwa (okucie)
Zawór suwakowy - potocznie zwany zasuwą
zasuwa ołtarza

(1.1) odczasownikowy od|zasuwać.

Źródła:

Wiktionary

Zasuwać

1. zakrywać, zasłaniać coś;
2. zamykać coś za pomocą zasuwki;
3. potocznie: szybko iść, jechać; ciężko pracować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zasunąć)

(1.1) rozpościerać coś lub przesuwać, aby coś zamknąć lub zakryć

(1.2) przesuwając umieszczać coś w głębi, wkładać do czegoś

(1.3) łączyć dwie części zamka błyskawicznego, zamykać suwak

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) posp. iść, biec, szybko poruszać się

(2.2) posp. prędko robić coś, ciężko, intensywnie pracować

czasownik zwrotny niedokonany zasuwać się (dk. zasunąć się)

(3.1) być zasuwanym (1.1-3)

(3.2) mieć zdolność do bycia zasuwanym (1.1-3)

(3.3) zapinać swoją garderobę, śpiwór, namiot na zamek błyskawiczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasuwka

1. zamek zbudowany z ruchomej sztabki wsuwanej do otworu;
2. sztabka w zamku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: zasuwa

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zasypać

Źródła:

Wiktionary

Zasyfianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

potocznie: zanieczyścić, zabrudzić (ubrudzić) czymś; zafajdać (ufajdać), zababrać (ubabrać), zapaprać (upaprać), zaświnić (uświnić)

czasownik przechodni dokonany (ndk. syfić, zasyfiać)

(1.1) pot. zanieczyścić

(1.2) pot. wprowadzić gdzieś niepożądane elementy

czasownik zwrotny dokonany zasyfić się (ndk. syfić się, zasyfiać się)

(2.1) pot. zanieczyścić się

1. dokonać asymilacji czegoś lub kogoś; wchłonąć w siebie, zlać w jedno;
2. zasymilować się - ulec procesowi asymilacji; ulec wchłonięciu przez jakąś społeczność

czasownik przechodni dokonany (ndk. asymilować)

(1.1) przystosować do otoczenia

(1.2) pobrać z otoczenia

czasownik zwrotny niedokonany zasymilować się (ndk. asymilować się)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasypiać.

Źródła:

Wiktionary

Zasypianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) piosenka do zasypiania

(1.2) lalka, pluszak do przytulenia przy zasypianiu

Źródła:

Wiktionary

Zasypiać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zasnąć)

(1.1) zob. zasnąć.

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaspać)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasypywać.

Źródła:

Wiktionary

Zasypywać

czasownik

(1.1) odczasownikowy od|zaszantażować.

Źródła:

Wiktionary

Zaszantażować

czasownik przechodni dokonany (ndk. szantażować)

(1.1) dokonany od|szantażować.

Źródła:

Wiktionary

Zaszargiwać

rzadko: mocno zabrudzać; zachlapywać

Źródła:

SJP.pl

Zaszarżowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaszarżować.

Źródła:

Wiktionary

Zaszarżować

1. gwałtownie zaatakować;
2. zaryzykować, narażając się na stratę lub niebezpieczeństwo

czasownik

(1.1) rozpocząć szarżę

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaszczać.

(1.1) med. wprowadzać do organizmu szczepionkę

(1.2) ogrod. osadzać drzewa szlachetnymi pędami lub pączkami

(1.3) przen. propagować nowe idee, wprowadzać nowe prądy

(1.4) daw. zamykać drzwi na zaszczepkę

czasownik zwrotny niedokonany zaszczepiać się (dk. zaszczepić się)

(2.1) med. poddawać się szczepieniu

(2.2) daw. zamykać się na zaszczepkę

Źródła:

Wiktionary

Zaszczepić

podać szczepionkę

czasownik przechodni dokonany (ndk. szczepić, zaszczepiać)

(1.1) med. wet. podać do organizmu szczepionkę

(1.2) ogrod. podnieść wartość hodowanej rośliny poprzez łączenie jej z odmianą szlachetną

(1.3) przen. rozwinąć w kimś zainteresowanie czymś czy pewne cechy

czasownik zwrotny dokonany zaszczepić się (ndk. szczepić się, zaszczepiać się)

zdrobnienie od: zaszczyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zaszczyt

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaszczycić

sprawić komuś zaszczyt wyróżniając go w jakiś sposób

Źródła:

SJP.pl

Zaszczyt

coś z czego można być dumnym; wyróżnienie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) coś, co jest powodem do dumy; wyróżnienie, docenienie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaszczytciel

Źródła:

Wikipedia

Zaszczyty

coś z czego można być dumnym; wyróżnienie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) wysokie stanowiska zawodowe, odznaczenia, honory wraz ze związanymi z nimi przywilejami

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: zaszczyt

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaszczywać

wulgarnie: zamaczać lub zalewać coś moczem

Źródła:

SJP.pl

Zaszemranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaszemrać.

Źródła:

Wiktionary

Zaszemrać

1. wydać cichy, jednostajny dźwięk;
2. mówić cicho i niewyraźnie;
3. cicho wyrazić swoje niezadowolenie

czasownik dokonany

(1.1) wydać szemrzący dźwięk, dokonany od|szemrać.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaszeregowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaszeregować.

Źródła:

Wiktionary

Zaszewka

fałdka w ubraniu dopasowująca je do figury

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaszkodzić

zadziałać na czyjąś niekorzyść, źle wpłynąć na kogoś lub coś, narazić na szkodę

forma czasownika.

rzeczownik, rodzaj nijaki

czasownik przechodni dokonany

(1.1) zabić kogoś sztyletem lub nożem

Źródła:

Wiktionary

Zaszufladkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

zapisać coś za pomocą szyfru; przekazać wiadomość, posłużywszy się szyfrem

czasownik przechodni dokonany (ndk. szyfrować, zaszyfrowywać)

(1.1) wyrazić szyfrem

Zaszłapać

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) daw. nastąpić, nadeptać, zawadzić nogą, zaplątać, splątać (w coś)

(1.2) daw. zaplątać się, uwikłać się (także uczuciowo), zadurzyć się, zakochać się

Źródła:

Zasów (do 14 lutego 1968 "Zassów") – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, w gminie Żyraków. Ma status sołectwa.

Miejscowość jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Stanisława Biskupa Męczennika należącej do dekanatu Radomyśl Wielki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Źródła:

Wikipedia

Zasępienie

Zasławski

→ Zasław

1. kotara;
2. zakrycie czegoś;
3. działanie obronne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tkanina ograniczająca ilość światła wpadającego do pomieszczenia;

(1.2) sport. ustawienie się zawodnika drużyny atakującej w celu odgrodzenia drogi obrońcy do zawodnika z piłką;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zasłona – tkanina wieszana m.in. przy oknach.
zasłona – sposób ustawienia zawodnika w koszykówce.
zasłona – część konstrukcyjna hełmu chroniąca twarz.
Zasłona – powieść Milana Kundery.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zasłonak

czasownik przechodni dokonany (ndk. zasłaniać)

(1.1) dokonany od|zasłaniać.

SJP.pl
Wiktionary

Zasłonowy

przymiotnik od: zasłona

Źródła:

SJP.pl

Zasłuchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godny docenienia, wartościowy rezultat czyjegoś działania

Źródła:

Wiktionary

Zasługiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasługiwać.

Źródła:

Wiktionary

Zasługiwać

1. stawać się godnym czegoś, swoimi cechami, postępowaniem itp. zdobywać sobie prawo do czegoś;
2. zasługiwać się - zyskiwać szacunek, uznanie tym, co się zrobiło

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zasłużyć)

(1.1) być godnym czegoś, mieć prawo do jakiejś wartości; zdobywać sobie prawo do czegoś zgodnie z tym, co się zrobiło

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasłużenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasłużyć.

przysłówek

osoba zasłużona

przymiotnik

(1.1) książk. obdarzany szacunkiem i uznaniem ze względu na swe dokonania czy zasługi

(1.2) książk. taki, na który ktoś zasłużył, zapracował sobie; należący się komuś lub czemuś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) książk. osoba zasłużona (1.1)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasłużyć

1. stać się godnym czegoś, swoimi cechami, postępowaniem itp. zdobyć sobie prawo do czegoś;
2. zasłużyć się - zyskać szacunek, uznanie tym, co się zrobiło

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zasługiwać)

(1.1) dokonany od|zasługiwać.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasłynąć

okryć się chwałą; zabłysnąć

Źródła:

SJP.pl

Zat.

skrót

(1.1) = geogr. zatoka

Rozróżnia się zataczarki uproszczone, służące tylko do zataczania frezów krążkowych (są to obrabiarki bez posuwu wzdłużnego suportu narzędziowego) oraz zataczarki uniwersalne (z posuwem wzdłużnym), przystosowane do zataczania frezów ślimakowych, a ponadto do toczenia przedmiotów o przekroju niekołowym oraz gwintów.

Źródła:

Wikipedia

Zataczać

czasownik niedokonany

(1.1) tocząc, przesunąć coś okrągłego, walcowatego lub mającego koła

(1.2) zakreślić kolistą linię lub przesunąć się po kolistej linii

(1.3) o drodze, rzece itp.: przybierać w miejscu skrętu kształt kół, łuku lub półkola

Źródła:

Wiktionary

Zataić

ukryć informację, nie ujawnić wbrew obowiązkowi

czasownik przechodni dokonany (ndk. tamować)

(1.1) zatrzymać przepływ czegoś poprzez postawienie tamy, przeszkody

Źródła:

Wiktionary

Zatamowywać

tamować; rzadko:
1. uniemożliwiać odbywanie się ruchu na jakimś terenie lub zapobiegać przesuwaniu się czegoś;
2. powstrzymywać lub opóźniać czyjeś reakcje fizjologiczne lub rozwój czegoś

Źródła:

SJP.pl

Zatankowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatankować.

Źródła:

Wiktionary

(1.2) wypełniać cieczą pomieszczenie

czasownik

czasownik przechodni dokonany (ndk. tańczyć)

(1.1) choreogr. wykonać taniec

(1.2) poruszyć się szybko i bezwładnie

czasownik zwrotny dokonany zatańczyć się

(2.1) zapomnieć w tańcu o obowiązkach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. roln. techn. brona siewna

Źródła:

Wiktionary

Zategować

potocznie: naprawić, poprawić lub prowizorycznie doprowadzić coś do działania

Źródła:

SJP.pl

Zateizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatelefonować.

Źródła:

Wiktionary

Zatelefonować

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. telefonować)

(1.1) dokonany od|telefonować.

Źródła:

Wiktionary

Zatelegrafować

wysłać depeszę, telegram, zawiadomić kogoś o czymś telegraficznie; zadepeszować

Źródła:

SJP.pl

Zatem

książkowo: spójnik przyłączający zdanie albo wyrażenie mu równoważne, przedstawiające skutek tego, o czym wcześniej była mowa albo wniosek wynikający z treści poprzedniego zdania (np. Nie dostarczono wszystkich materiałów, zatem musieliśmy skierować sprawę do sądu.); a zatem, więc

spójnik

(1.1) książk. spójnik przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim. Czasami w połączeniu z a: a zatem.

Zatoczkowate

rodzina ślimaków płucodysznych z rzędu nasadoocznych

Zatoczkowate (Planorbidae) – rodzina ślimaków płucodysznych z rzędu nasadoocznych (Basommatophora) obejmująca gatunki o zróżnicowanym kształcie i wielkości muszli (dyskowate, jajowato-stożkowate i czapeczkowate), drobnym ciele, nitkowatych czułkach i oczach położonych u ich nasady. Ślimaki te zamieszkują płytkie zbiorniki wody słodkiej. Spotykane w akwariach, gdzie są niechciane ze względu na szybkie rozmnażanie i przybieranie rozmiaru plagi.. Są żywicielami pośrednimi różnych gatunków przywr.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

część oceanu, morza lub jeziora wcinająca się w ląd

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd;

(1.2) anat. przestrzeń pneumatyczna w kościach twarzoczaszki;

(1.3) rozszerzenie na pewnym odcinku drogi, służące jako przystanek autobusu lub miejsce do parkowania

(1.4) techn. kieszeń w obudowie do zamontowania określonego podzespołu

(1.5) daw. zakole rzeki

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zatoka – część brzegu zbiornika wodnego
Zatoka – część miasta Miłomłyn
Zatoka – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
Zatoka – wieś w rejonie jaworowskim obwodu lwowskiego
Zatoka – osiedle typu miejskiego w obwodzie odeskim
zatoki nosowe
- zatoka szczękowa
- zatoka sitowa
- zatoka czołowa
- zatoka klinowa
naczynie włosowate zatokowe
zatoka autobusowa lub przystankowa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zatokowaty

1. przypominający kształtem zatokę;
2. piestrzyca zatokowata - gatunek grzyba z rodziny piestrzycowatych

Źródła:

SJP.pl

Zatokowo

przysłówek

(1.1) bot. z wycięciami w kształcie zakoli

Źródła:

Wiktionary

Zatokowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z zatoką, dotyczący zatoki

(1.2) geogr. związany z Zatoką Perską

(1.3) hist. polit. związany z wojną w Zatoce Perskiej

1. przeszkoda zatrzymująca normalny bieg wody;
2. nagromadzenie spraw przeszkadzających w normalnym funkcjonowaniu;
3. zamknięcie naczynia krwionośnego przez obce ciało, zakrzep

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) powstanie przeszkody w jakimś ruchu, zablokowanie przepływu

(1.2) med. zaczopowanie naczynia krwionośnego przez wędrujące ciało obce, np. zakrzep

(1.3) utrudnienie funkcjonowania poprzez nagromadzenie się pewnych spraw

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zator:
Zator – miasto
Zator – część wsi Biała Góra w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Stromiec
Zator – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Puszcza Mariańska
Zator – część wsi Uników w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów
Zator – gmina miejsko-wiejska
Korek drogowy
zator lodowy

Zatory

1. przeszkoda zatrzymująca normalny bieg wody;
2. nagromadzenie spraw przeszkadzających w normalnym funkcjonowaniu;
3. zamknięcie naczynia krwionośnego przez obce ciało, zakrzep

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) toponim; nazwa kilkunastu dzielnic i osiedli polskich miast

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zatorze – część miasta Leszno
Zatorze – część miasta Morąg
Zatorze – część miasta Nowa Sól
Zatorze – część wsi Sadowie, w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca
Zatorze – część wsi Kacice, w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Słomniki
Zatorze – część wsi Uniejów-Kolonia, w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Charsznica
Zatorze – część wsi Rupin, w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Baranowo
Zatorze – część wsi Sośnica, w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Radymno
Zatorze – część wsi Walawa, w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Orły
Zatorze – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Biała Piska
Zatorze – dzielnica Elbląga
Zatorze – osiedle Ełku

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jerzy Zatoński
Witold Zatoński
Alexander Zatonski
Dmitrij Zatonski
Dmytro Zatonski
Wołodymyr Zatonski

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zatrat

zranienie górnej krawędzi kopyta u konia

Zatrat – rana w okolicy korony kopyta konia, powstała na skutek np. ścigania się konia (następowanie tylnymi kończynami na piętki przednich) strychowania, najczęściej jednak wskutek skaleczenia jej źle umocowaną podkową drugiej kończyny z ostrymi hacelami. Zaniedbanie zatratu może spowodować poważną chorobę kopyta.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zatrata

1. zagłada, całkowite zniszczenie czegoś;
2. zanik czegoś

Źródła:

SJP.pl

Zatratowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatroskać.

Źródła:

Wiktionary

Zatroskany

przymiotnik

(1.1) przejęty troską o kogoś lub coś

Źródła:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatrudnić.

(1.2) liczba zatrudnionych

taki, który gdzieś pracuje, wykonuje płatne zajęcie

przymiotnik

(1.1) mający zatrudnienie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) człowiek posiadający zatrudnienie

czasownik przechodni dokonany (ndk. zatruwać)

(1.1) dodać do czegoś trucizny, uczynić coś trującym; pokryć przedmiot substancją toksyczną

(1.2) ekol. zanieczyścić środowisko naturalne (glebę, wodę, powietrze) szkodliwymi substancjami

(1.3) med. spowodować chorobę lub śmierć organizmu poprzez wprowadzenie do niego trucizny lub substancji szkodliwej

(1.4) stomat. włożyć do zęba środek chemiczny powodujący dewitalizację (obumarcie) miazgi i nerwu

(1.5) przen. wywrzeć negatywny wpływ na psychikę, relacje międzyludzkie lub atmosferę; uczynić życie uciążliwym, wprowadzić niepokój

czasownik zwrotny dokonany zatruć się (ndk. zatruwać się)

SJP.pl

Zatrwożyć

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. zapięcie ubrania, składające się z dwóch części wchodzących jedna w drugą

(1.2) techn. automatyczne zamknięcie drzwi lub pojemników; zamek sprężynowy lub magnetyczny działający na zasadzie zapadki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

zamykać coś gwałtownie (z trzaskiem)

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatrzasnąć)

(1.1) zamykać gwałtownie i głośno

(1.2) zamykać coś w taki sposób, że nie da się tego otworzyć klamką lub nie można się przez to wydostać

czasownik zwrotny niedokonany zatrzaskiwać się (dk. zatrzasnąć się)

(2.1) zamykać się gwałtownie i głośno

(2.2) zamykać się w taki sposób, że nie można zostać otwartym klamką lub nie można się skądś wydostać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatrzaskowy

przymiotnik od: zatrzask

przymiotnik

(1.1) działający na zasadzie zatrzasku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

dawniej: mocno trzepiąc, zaprawiać czymś potrawę

Źródła:

SJP.pl

Zatrzeć

1. zatuszować coś;
2. pocierając coś, sprawić, by stało się to niewidoczne lub zamazane

czasownik przechodni dokonany (ndk. zacierać)

(1.1) dokonany od|zacierać.

czasownik zwrotny dokonany zatrzeć się (ndk. zacierać się)

(2.1) dokonany od|zacierać się.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatrzymana

kobieta pozbawiona wolności na określony czas

Źródła:

SJP.pl

Zatrzymanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) unieruchomienie czegoś

(1.2) przerwanie jakiegoś procesu

(1.3) zachowanie czegoś dla siebie

(1.4) praw. zaaresztowanie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zatrzymanie – zatrzymanie w prawie karnym procesowym, środek przymusu
zatrzymanie – zatrzymanie w terminologii brydżowej
zatrzymanie pojazdu – pojęcie w ruchu drogowym
nagłe zatrzymanie krążenia – termin kardiologiczny

Źródła:

(1.3) zachować coś dla siebie

(1.4) aresztować

czasownik zwrotny niedokonany zatrzymywać się (dk. zatrzymać się)

(2.1) stawać w miejscu

(2.2) przerywać podróż (na odpoczynek, nocleg, zwiedzanie)

Źródła:

Wiktionary

Zatrząsać

1. silnie, gwałtownie poruszać czymś; wstrząsać;
2. powodować drżenie ciała;
3. wywoływać silne emocje; wstrząsać;
4. dominować nad czymś

Źródła:

SJP.pl

Zatrząść

czasownik przechodni dokonany (ndk. trząść)

(1.1) dokonany od|trząść.

czasownik zwrotny dokonany zatrząść się (ndk. trząść się)

(2.1) dokonany od|trząść się.

Źródła:

Wiktionary

Zatrzęsienie

potocznie: bardzo dużo, wiele; mnóstwo, mrowie, chmara

Zatwarnica (ukr. "Затварниця", "Zatwarnycia") – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Lutowiska. Leży w dolinie potoku Głębokiego w pobliżu jego ujścia do Sanu.

W skład sołectwa "Zatwarnica" wchodzą także Krywe i Hulskie.

Źródła:

Wikipedia

Zatwarowate

rodzina tropikalnych roślin dwuliściennych z rzędu ślazowców, do której należą m.in. kakaowiec i kola; orzesznikowate

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatwierdzać.

Źródła:

Wiktionary

Zatwierdzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatwierdzić)

[czytaj: zatłitować] potocznie: zamieścić wpis na Twitterze; ćwierknąć, tweetnąć, twittnąć, twitnąć, zatweetować, zatwittować

Źródła:

SJP.pl

Zatwittować

[czytaj: zatłitować] potocznie: zamieścić wpis na Twitterze; ćwierknąć, tweetnąć, twittnąć, twitnąć, zatweetować, zatwitować

Źródła:

SJP.pl

Zatwór

1. deska lub płyta dzieląca ul na części;
2. dawniej: zawora, zasuwa

SJP.pl
Wiktionary

Zatyczkowy

przymiotnik od: zatyczka

Źródła:

SJP.pl

Zatykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatykać.

Źródła:

Wiktionary

Zatykarka

maszyna do zatykania otworu spustowego wielkiego pieca

Źródła:

SJP.pl

Zatykać

1. zapychać jakiś otwór, dziurę
2. umieszczać, umocowywać coś gdzieś
3. zatykać się - stawać się zatkanym, zapchanym

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatkać)

(1.1) wkładać coś w otwór, zamykając go

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatknąć)

(2.1) umieszczać coś w jakimś miejscu (np. na słupie, na dachu)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatynkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatynkować.

(1.1) odczasownikowy od|zatytułować.

Źródła:

Wiktionary

Zatytułować

taki, na którym można polegać; pewny

przymiotnik jakościowy

(1.1) godny zaufania, cieszący się czyimś zaufaniem, pewny

SJP.pl

Zauralski

przymiotnik

przedstawiciel podrzędu roślinożernych dinozaurów z rzędu gadziomiednicznych

Zauropodomorfy (Sauropodomorpha) – grupa długoszyjnych, roślinożernych dinozaurów z rzędu gadziomiednicznych wśród których były największe zwierzęta, jakie kiedykolwiek chodziły po Ziemi.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zauroposejdon

olbrzymi zauropod żyjący we wczesnej kredzie na terenach dzisiejszej Ameryki Północnej

Zauroposejdon ("Sauroposeidon") – rodzaj olbrzymiego zauropoda z grupy Titanosauriformes żyjącego we wczesnej kredzie na terenie dzisiejszej Ameryki Północnej. Został opisany w 2000 roku przez Mathew Wedela i współpracowników w oparciu o cztery kręgi szyjne (OMNH 53062) odkryte w datowanych na apt-alb osadach formacji Antlers w Atoka County na południu stanu Oklahoma.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zauropsyd

przedstawiciel jednej z głównych gromad kręgowców

Źródła:

SJP.pl

Zauropsydy

przedstawiciel jednej z głównych gromad kręgowców

Zauropsydy (Sauropsida) – jeden z dwóch głównych kladów owodniowców (obok synapsydów), który rozdzielił się na dwie główne linie ewolucyjne: anapsydy, charakteryzujące się czaszką pozbawioną otworów skroniowych, oraz diapsydy, w których czaszce rozwinęły się dwie pary otworów skroniowych (po dwa – górny i dolny – za każdym okiem), przez które przewleczone są silne mięśnie szczęk.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

→ zauszny

Patrz:zauszny

Źródła:

SJP.pl

Zausznik

człowiek zaufany; powiernik, przyjaciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. powiernik, potajemnie dostarczający różnych informacji

(1.2) pot. dawny przyjaciel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) opt. część okularów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

przysłówek

(1.1) w sposób zauważalny

Źródła:

Zawada – część miasta Czaplinek
Zawada – część miasta Elbląg
Zawada – część miasta Jaworzno
Zawada – część miasta Nowy Sącz
Zawada – część miasta Orzesze
Zawada – część miasta Wodzisław Śląski
Zawada – część miasta Zielona Góra
Zawada – wieś w powiecie oleśnickim, w gminie Syców
Zawada – wieś w powiecie bydgoskim, w gminie Sicienko
Zawada – kolonia w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
Zawada – część wsi Stępowo w pow. rypińskim, w gminie Rypin
Zawada – część wsi Gajewo w pow. świeckim, w gminie Nowe

Zawadiacko

przysłówek

(1.1) w sposób zawadiacki

Źródła:

Wiktionary

Zawadiackość

skłonność do wywoływania awantur; buńczuczność, czupurność, zaczepność, zuchowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest zawadiackie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawadiak

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zawadzić)

(1.1) przemieszczając się, trącać coś, zahaczać o coś

(1.2) utrudniać przemieszczanie się

(1.3) stanowić ciężar dla kogoś; przysparzać kłopotu

(1.4) wstępować gdzieś przy okazji

przymiotnik od: Zawada, Zawady, Zawadzkie

Zawadzki (forma żeńska: Zawadzka; liczba mnoga: Zawadzcy) – polskie nazwisko. Pochodzi od staropolskiego "zawada", przeszkoda w terenie, przedmiot lub człowiek, który przeszkadza, zawadza. Pod koniec XX wieku w Polsce nosiło je 37,6 tys. osób.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawadzkie

przymiotnik od: Zawada, Zawady, Zawadzkie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Zawadzkie ( Zawadzki) – miasto na Górnym Śląsku, w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zawadzkie. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. opolskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 6358 mieszkańców.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawadówka

wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. górny bieg Lubaczówki, rzeki o źródłach na Ukrainie a uchodzącej w Polsce do Sanu;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zawadówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Chełm
Zawadówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Rejowiec
Zawadówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Urszulin
Zawadówka – dawna część wsi Dąbrowica w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Szczucin
Zawadówka – przysiółek wsi Toporzysko w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Jordanów
Zawadówka – kolonia wsi Smerdyna w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Staszów
Zawadówka – wieś w rejon monasterzyskim
Zawadówka – wieś w rejonie turczańskim
Zawadówka – wieś w rejonie tepłyckim
Zawadówka – dawna wieś w rejonie rohatyńskim
Zawadówka – nazwa wsi Żerdenka w latach 1977–1981
Zawadówka – nazwa górnego biegu rzeki Lubaczówka

część doliny rzecznej odcięta od rzeki wałami przeciwpowodziowymi

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zawale – historyczna część miasta Tarnów
Zawale – przysiółek wsi Wołowice w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Czernichów
Zawale (Pogórze Rożnowskie)
Zawale Niegosławskie
Zawale – część miasta Luboml, dawniej wieś
Zawale (rejon kamieniecki)
Zawale (obwód iwanofrankiwski)
Zawale (obwód tarnopolski)

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawalidroga

(r. żeński)
1. coś, co utrudnia swobodne poruszanie; przeszkoda
2. pot. kobieta, przeszkadzająca innym, będąca ciężarem; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przeszkoda na drodze; coś, co utrudnia swobodne poruszanie się

(1.2) osoba przeszkadzająca innym

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zawalidroga (skała)
Zawalidroga (szczyt)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawalik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

potocznie:
1. zająć jakąś przestrzeń czymś wielkim, masą czegoś;
2. przenośnie: o czymś ciężkim, masie czegoś: zająć jakąś przestrzeń;
3. dać komuś bardzo dużo do pracy;
4. nie dotrzymać terminu, nie wykonać czegoś dobrze;
5. przenośnie: zapełnić jakąś przestrzeń dużą liczbą czegoś

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|zawalać., zająć jakąś przestrzeń czymś wielkim, masą czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawarować.

Źródła:

Wiktionary

Zawartka

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Zawartość

rzeczownik, rodzaj żeński

zakonserwować produkty żywnościowe w wekach

Źródła:

SJP.pl

oficjalnie: przekazywać informację, wiadomość

czasownik przechodni niedokonany (dk. zawiadomić)

(1.1) przekazywać komuś wiadomość lub informację o czymś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawiadomienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawiadomić.

(1.2) wypowiedź pisemna zawiadamiająca (pismo, list);

(1.3) jęz. wypowiedzenie nieczasownikowe, do którego nie można wprowadzić czasownika w forma osobowej;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zawiadomienie – wypowiedzenie, w którego obręb nie można wprowadzić orzeczenia
zawiadomienie – forma wypowiedzi
Zawiadomienie o niepopełnionym przestępstwie – przestępstwo przeciwko wymiarowi sprawiedliwości

Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zawiadomić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zawiadamiać)

(1.1) przekazać komuś wiadomość lub informację o czymś

Źródła:

Wiktionary

Zawiadować

dawniej: zawiadywać

Źródła:

SJP.pl

Zawiadowca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kolej. ten, kto kieruje ruchem kolejowym

okucie do mocowania drzwi, okien lub różnego rodzaju pokryw, umożliwiające ruch, składające się zazwyczaj z dwóch członów połączonych przegubowo, z których jeden jest przytwierdzony do skrzydła (okna, drzwi), drugi do ościeżnicy lub bezpośrednio do wewnętrznej powierzchni otworu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien

(1.2) pot. ruchome połączenie kości

Zawias – okucie umożliwiające ruch, składające się zazwyczaj z dwóch członów połączonych przegubowo, z których jeden jest przytwierdzony do skrzydła (okna, drzwi), drugi do ościeżnicy lub bezpośrednio do wewnętrznej powierzchni otworu drzwiowego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawiasa

1. część pnia, której się nie przecina podczas ścinania drzewa; niedopił;
2. dawniej, dziś regionalnie: zawias

Zawiasa – nieprzepiłowana część pnia, pas drewna pomiędzy rzazem podcinającym i ścinającym. Jej prawidłowa szerokość powinna wynosić około 1/10 średnicy pnia w miejscu cięcia.

Źródła:

→ Zawichost

→ Zawidów

czasownik niedokonany

(1.1) daw. zazdrościć komuś

(1.2) daw. nienawidzić kogoś, czegoś

czasownik zwrotny dokonany zawidzieć się

(2.1) daw. przywidzieć się

(2.2) daw. spodobać się

Źródła:

Wiktionary

Zawidzki

→ Zawidz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jan Zawidzki – polski fizykochemik
Marian Zawidzki – polski oficer, urzędnik i dziennikarz
Stefan Zawidzki – polski harcerz

Patrz:Zawidz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawidów

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Zawidów ( Židźin, Seidenberg) – miasto na Łużycach Górnych, w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim.

W latach 1945–1954 siedziba wiejskiej gminy Zawidów. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego. Obecnie miasto stanowi samodzielną gminę miejską Zawidów.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawiecha

zwiecha; potocznie:
1. chwilowy brak uwagi, odpłynięcie myślami;
2. zawieszenie się oprogramowania komputerowego

Źródła:

SJP.pl

Zawiedziony

1. taki, który doznał zawodu, rozczarowania; rozczarowany, rozgoryczony;
2. właściwy takiej osobie, np. zawiedziona mina

przymiotnik jakościowy

Źródła:

Wiktionary

Zawieratka

roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach w kształcie kielicha

Źródła:

SJP.pl

Zawierać

1. doprowadzać coś do skutku;
2. zamieszczać w czymś;
3. przedstawiać jakieś treści w wypowiedzi, książce, filmie itp.;
4. zawierać się -
a) być składnikiem czegoś lub znajdować się w obrębie czegoś;
b) o jakiejś idei, treści, myśli: być wyrażonym w wypowiedzi, książce, filmie itp.

czasownik przechodni niedokonany

1. silny wicher, zwykle połączony z opadami śniegu; zawieja; śnieżyca;
2. przenośnie: wojna, rozruchy, zamieszki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. gwałtowny i porywisty wiatr

(1.2) przen. burzliwe wydarzenie polityczne czy historyczne

(1.3) przen. trudna, skomplikowana sytuacja pełna zawirowań

(1.4) przen. coś unoszącego się w dużej ilości w sposób bezładny

(1.5) daw. człowiek porywczy

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bogusław Zawierucha − rzymskokatolicki ksiądz, honorowy obywatel miasta Skierniewic
Danuta Szmit-Zawierucha − polska pisarka, varsavianistka, dziennikarka
Rafał Zawierucha − polski aktor teatralny i filmowy

(1.1) niedokonany od|zawierzyć.

czasownik przechodni niedokonany (dk. zawierzyć)

(2.1) niedokonany od|zawierzyć.

czasownik zwrotny niedokonany zawierzać się (dk. zawierzyć się)

(3.1) niedokonany od|zawierzyć się.

Źródła:

Wiktionary

Zawierzyć

1. zaufać komuś;
2. powierzyć, pożyczyć coś komuś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zawierzać)

(1.1) książk. zaufać; uwierzyć

1. umieścić coś gdzieś (wieszając);
2. zająć, zasłonić jakąś powierzchnię (wieszając coś);
3. wstrzymać coś na jakiś czas;
4. pozbawić kogoś praw na jakiś czas

czasownik dokonany

(1.1) powiesić coś wysoko

(1.2) przerwać na jakiś czas wykonywanie danej czynności

(1.3) przerwać na jakiś czas formalne spotkanie

(1.4) formalnie pozbawić na jakiś czas prawa wykonywania zawodu lub sprawowania funkcji

(1.5) telekom. przerwać na chwilę połączenie telefoniczne

(1.6) praw. przerwać na jakiś czas wykonywanie działalności gospodarczej w danej formie prawnej

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawieszać.

Źródła:

Wiktionary

Zawieszać

1. umieszczać coś gdzieś (wieszając)
2. zajmować, zasłaniać jakąś powierzchnię (wieszając coś)
3. wstrzymywać coś na jakiś czas; pozbawiać kogoś praw na jakiś czas

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) powiesić coś na czymś; umiejscowić coś wyżej

(1.2) wstrzymać, zatrzymać jakieś działanie, by później do niego wrócić

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawieszenie

1. umieścić coś gdzieś (wieszając);
2. zająć, zasłonić jakąś powierzchnię (wieszając coś);
3. wstrzymać coś na jakiś czas;
4. pozbawić kogoś praw na jakiś czas

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawiesić.

(1.2) mot. układ elementów, które łączą koła z podwoziem pojazdu;

(1.3) inform. stan programu, systemu lub komputera w którym nie reaguje on na sygnały zewnętrzne

(1.4) zool. faza ruchu zwierzęcia, w której żadna z nóg nie dotyka podłoża;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zawieszenie pojazdu – podzespół łączący koła z resztą pojazdu
zawieszenie – faza ruchu konia
zawieszenie – konstrukcja w topologii
warunkowe zawieszenie wykonania kary – orzeczenie kary z warunkowym zaniechaniem jej wykonania
zawieszenie broni – wstrzymanie działań wojennych
zawieszenie – na określony czas lub do zakończenia procedury dyscyplinarnej/wyjaśniającej wstrzymanie praw i/lub obowiązków np. zawieszenie w prawach ucznia/studenta, zawieszenie członkostwa np. w sto...
suspens
suspensa
zawiesie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawieszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. element konstrukcyjny, na którym zawieszony jest kolejny element zamocowany przegubowo

(1.2) typogr. jednoliterowy wyraz na końcu linii tekstu; błąd łamania publikacji

(1.3) jubil. zob. wisiorek.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zawieszka – część samczych narządów genitalnych u motyli
zawieszka – część odznaczenia
Zawieszka – turnia w polskich Tatrach Zachodnich

Zawietrzny

przymiotnik

wioząc, dostarczyć kogoś lub coś do jakiegoś miejsca

czasownik przechodni dokonany (ndk. zawozić)

(1.1) przywieźć coś lub kogoś w jakieś miejsce

okręcać coś wokół czegoś

czasownik przechodni niedokonany (dk. zawinąć)

(1.1) otaczać ze wszystkich stron

(1.2) zaginać brzegi lub koniec czegoś

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zawinąć)

(2.1) wpływać do portu

czasownik zwrotny niedokonany zawijać się (dk. zawinąć się)

(3.1) okrywać siebie ze wszystkich stron

(3.2) zaginać się nieco lub owijać się wokół czegoś

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawijka

1. wyrostek na liściu paproci, zakrywający zarodnie;
2. chusta okrywająca głowę i szyję, noszona przez kobiety w dawnej Polsce zamiast czepca; podwika

→ zawilec

Patrz:zawilec

Źródła:

SJP.pl

Zawilczaneczka

wąsateczka zawilczaneczka - gatunek motyla z rodziny wąsikowatych

Źródła:

SJP.pl

Zawile

przysłówek

(1.1) w sposób zawiły

Źródła:

Wiktionary

Zawilec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Zawisnąć

czasownik

(1.1) dokonany od|zawisać.

Źródła:

Wiktionary

Zawistnie

przysłówek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co zawistne; cecha tych, którzy są zawistni

Źródła:

Wiktionary

Zawistny

książkowo:
1. czujący silną niechęć, nienawiść do kogoś z powodu jego sukcesów, powodzenia, kierujący się tym uczuciem; pełen zawiści, bardzo zazdrosny;
2. będący wyrazem tego uczucia, np. zawistne spojrzenie

przymiotnik

(1.1) pełen zawiści, odczuwający zawiść; także. świadczący o zawiści

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawistować

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zawisza – imię
Zawisza – nazwisko
Zawisza Czarny – jacht Związku Harcerstwa Polskiego
Zawisza Czarny – dramat Juliusza Słowackiego
Zawisza – najmłodsza grupa harcerzy Szarych Szeregów
Stowarzyszenie Harcerstwa Katolickiego Zawisza – organizacja harcerska
Zawisza Sulechów – klub sportowy z Sulechowa
Zawisza Bydgoszcz – wielosekcyjny bydgoski klub sportowy
- Zawisza Bydgoszcz – klub piłkarski
Zawisza Czarny z Garbowa – słynny polski rycerz
Zawisza Kurozwęcki – regent Królestwa Polskiego, biskup krakowski
Zawisza Oleśnicki Czerwony – polski rycerz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawiszyce

Zawiszyce ( Sabschütz)– wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce, na Płaskowyżu Prudnicko-Głubczyckim.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik).

Źródła:

Wikipedia

Zawiszyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zawiszyn – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Rojewo
Zawiszyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Jadów
Zawiszyn – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Dubeninki

(1.1) odczasownikowy od|zawitać.

Źródła:

Wiktionary

Zawitać

przybyć dokądś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) książk. przybyć w jakieś miejsce lub do kogoś

(1.2) książk. przen. rozpocząć trwanie w jakimś miejscu, nastać lub stać się zauważalnym

(1.3) przest. zostać powitanym

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawiązać.

Źródła:

Wiktionary

Zawiązać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zawiązywać)

(1.1) zrobić węzeł, pętlę, kokardę

czasownik przechodni niedokonany (dk. zawiązać)

(1.1) wiążąc, łączyć końce czego w węzeł, kokardę, pętlę

(1.2) powodować powstanie czegoś

(1.3) bot. tworzyć zawiązek kwiatu, liścia, owocu

czasownik zwrotny niedokonany zawiązywać się (dk. zawiązać się)

(2.1) tworzyć się samorzutnie lub być organizowanym

(2.2) bot. powstawać jako zawiązek kwiatów, liści, owoców

Źródła:

Wiktionary

Zawiła

1. kręty, zygzakowaty, wijący się;
2. trudny do zrozumienia, skomplikowany

Źródła:

SJP.pl

Zawiłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co zawiłe

(1.2) zawiła rzecz, sprawa

Źródła:

Wiktionary

Zawiły

1. kręty, zygzakowaty, wijący się;
2. trudny do zrozumienia, skomplikowany

przymiotnik

(1.1) kręty

(1.2) trudny do zrozumienia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawiścić

czasownik niedokonany

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zawiść – pojęcie w psychologii
Zawiść – dzielnica miasta Orzesze
Zawiść – dzielnica miasta Tychy
Zawiść – wieś w województwie opolskim
Zawiść – film
Zawiść – dawna kolonia na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Słoboda.

(1.1) przenieść z wysiłkiem, ciągnąc po ziemi albo z trudem

(1.2) zmusić kogoś, by poszedł gdzieś, często używając siły

(1.3) nieświadomie przenieść coś niepożądanego w inne miejsce

(1.4) meteorol. lekko zasnuć, pokryć cienką warstwą mgły lub chmur

czasownik zwrotny dokonany zawlec się (ndk. zawlekać się, wlec się)

(2.1) dotrzeć gdzieś z wysiłkiem, ledwo się poruszając

czasownik przechodni dokonany (ndk. wnioskować)

(1.1) dokonany od|wnioskować.

Źródła:

Wiktionary

Zawoalować

1. zakryć twarz woalem;
2. ukryć prawdę, przedstawić coś nie wprost

czasownik przechodni dokonany

(1.1) książk. zakryć coś (zwłaszcza twarz lub dekolt) woalem

(1.2) książk. przen. przedstawić coś nie wprost, nadać czemuś aluzyjny charakter

Źródła:

Zawodnik

osoba biorąca udział w zawodach sportowych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. uczestnik zawodów

(1.2) sport. uczestnik gry zespołowej

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawodność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zawodne; cecha tych, którzy są zawodni

Źródła:

Wiktionary

Zawodny

taki, na którym nie można polegać, mogący zawieść; niepewny

przymiotnik

(1.1) o człowieku taki, za którego nie jest się pewnym

(1.2) o rzeczy, mechanizmie taki, który może nie zadziałać, mieć awarię

(1.3) o marzeniach, planach taki, który może się nie ziścić

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Janusz Zawodny – polski politolog i historyk, wojskowy
Roman Zawodny – polski fizyk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawodowiec

1. osoba pracująca zawodowo;
2. osoba uprawiająca jakąś dziedzinę zawodowo (nie jako amator)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się czymś zawodowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zawodowiec (Il mercenario) – hiszpańsko-włoski film z 1968 roku w reżyserii Sergio Corbucciego
Zawodowiec (Le Professionnel) – francuski film z 1981 roku w reżyserii Georges'a Lautnera
Zawodowiec (Profesionalac) – serbski film z 2003 roku w reżyserii Dušana Kovačevicia
Zawodowiec (Playing for Pizza) – powieść Johna Grishama wydana w 2007 roku.

SJP.pl

Zawodowy

przymiotnik od: zawód

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zawodem, pracą

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawody

1. impreza sportowa podczas której zawodnicy rywalizują ze sobą;
2. rywalizacja

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) impreza sportowa, podczas której zawodnicy rywalizują ze sobą

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od zawód

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zawód (praca)
Konkurencja (sport)

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawodzić.

Źródła:

Wiktionary

Zawodzić

czasownik

(1.1) wzbudzać lub wydawać przeciągłe dźwięki zwykle śpiewem lub wyjąc

potocznie: szkoła zawodowa (średnia lub zasadnicza)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. szkoła zawodowa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawoja

wieś w Polsce

→ Zawoja

Patrz:Zawoja

Źródła:

SJP.pl

Zawonia

wieś w Polsce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zawonia – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Zawonia
Zawonia – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Chlewiska
Zawonia – gmina wiejska

(1.4) formuła powitania lub pożegnania

SJP.pl

Zawołżański

→ Zawołże

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zawołżem, dotyczący Zawołża

Patrz:Zawołże

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawołże

obszar w Federacji Rosyjskiej

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Zawołże – region w Rosji europejskiej
Zawołże – miasto w obwodzie niżnonowogrodzkim Rosji europejskiej
Zawołże – wieś w obwodzie jarosławskim Rosji europejskiej
Zawołże – wieś w obwodzie samarskim Rosji europejskiej
Zawołże – dawna nazwa miasta Zawołżsk w obwodzie iwanowskim Rosji europejskiej
Niskie Zawołże
Wysokie Zawołże

(1.1) odczasownikowy od|zawracać.

Źródła:

Wiktionary

Zawracać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zawrócić)

(1.1) zmieniać kierunek swojego ruchu na przeciwny

(1.2) zmieniać kierunek ruchu czegoś lub kogoś na przeciwny

(1.3) nie wpuszczać i odsyłać z powrotem

Źródła:

Wiktionary

Zawrat

przełęcz w Tatrach

przymiotnik

(1.1) oszałamiający, godny podziwu lub niezwykły, nieprzeciętny

Źródła:

Wiktionary

Zawrzeć

1. doprowadzić coś do skutku;
2. umieścić w czymś;
3. przedstawić jakieś treści w wypowiedzi, książce, filmie itp.

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wrzeć)

(1.1) fiz. kulin. o momencie wejścia w stan wrzenia (o substancji w stanie płynnym)

(1.2) przen. o momencie wejścia w stan bardzo mocnego wzburzenia emocjonalnego

czasownik przechodni dokonany (ndk. zawierać)

(2.1) dokonany od|zawierać.

(2.2) przest. zamknąć

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

czasownik przechodni niedokonany (dk. zawstydzić)

(1.1) sprawiać, że ktoś czuje zawstydzenie, wstyd, zakłopotanie

taki, który odczuł wstyd; zażenowany, zakłopotany, onieśmielony

przymiotnik

(1.1) odczuwający zawstydzenie, wstyd

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zawstydzić

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawsze

w ciągu całego czasu, który się ogarnia myślą; wciąż, stale, na okrągło, nieustannie, ciągle

zaimek przysłowny upowszechniający

(1.1) w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy

partykuła

(2.1) mimo wszystko, jednak, tak czy owak

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawszela

skorupiak z rzędu obunogów pasożytujący na skórze waleni, głównie wielorybów; wesz wielorybia

rzeczownik, rodzaj nijaki

SJP.pl

Zawzięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. odczasownikowy od|zawziąć.

przysłówek

(2.1) z zawziętością

Źródła:

Wiktionary

Zawzięciej

stopień wyższy od przysłówka: zawzięcie

Źródła:

SJP.pl

Zawziętość

1. oddanie się czemuś z wielkim zapałem;
2. uparte trwanie przy swoich poglądach, uczuciach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skłonność do upierania się przy swoich racjach, uczuciach, forsowanie za wszelką cenę swoich decyzji nawet wbrew rozsądkowi

(1.2) skłonność do oddawania się jakimś zajęciom z wielkim zapałem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawziętszy

stopień wyższy od przymiotnika: zawzięty

Źródła:

SJP.pl

Zawzięty

1. oddający się czemuś z zapałem;
2. uparcie trwający przy swoich decyzjach, uczuciach

przymiotnik

(1.1) skłonny do upierania się przy swoich racjach, uczuciach; forsujący własne decyzje, często nawet wbrew rozsądkowi

(1.2) skłonny do oddawania się jakimś zajęciom całym sobą

(1.3) o sytuacjach, czynnościach: taki, który jest obiektem czyjejś pasji, zaciętości, którego ktoś nie chce poniechać

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawód

1. zajęcie, którego ktoś się wyuczył, wykonywane w celach zarobkowych;
2. niespełnienie się czyichś marzeń, planów;
3. uczucie doznane z tego powodu; rozczarowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czynność, którą ktoś wykonuje, by zdobyć pieniądze

(1.2) niemiłe uczucie, gdy ktoś / coś nie spełniło naszych oczekiwań

(1.3) lm. zob. zawody.

Zawód – zbiór zadań (zespół czynności) wyodrębnionych w wyniku społecznego podziału pracy, będących świadczeniami na rzecz innych osób, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami przez poszczególne osoby i wymagających odpowiednich kwalifikacji (wiedzy i umiejętności), zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu stanowi źródło dochodów. Szczególnym rodzajem zawodu jest profesja.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawój

nakrycie głowy z udrapowanego materiału, wzorowane na wschodnich turbanach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. turban

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawójka

ślimak słodkowodny z rodziny zawójkowatych; chroniony

Źródła:

SJP.pl

Zawójkowate

rodzina słodkowodnych ślimaków skrzelodysznych

Zawójkowate (Valvatidae) – szeroko rozprzestrzeniona rodzina obejmująca drobne, słodkowodne ślimaki skrzelodyszne. Liczy około 70 gatunków. W Polsce w różnych typach wód śródlądowych występują przedstawiciele czterech gatunków należących do tej rodziny.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawór

mechanizm regulujący przepływ czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie do zamykania otworów;

Zawór – urządzenie do zamykania otworów, wylotów, do regulowania przepływu płynów (cieczy lub gazów) przez przewody, jak i zapobieganiu ich cofania. Również do regulacji ciśnienia, jak i kontrolowanego uwalniania ciśnienia.

Rozróżniamy dwa główne rodzaje zaworów: kulowy i tłokowy.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawędrować

czasownik dokonany

→ zawężać

Patrz:zawężać

Źródła:

SJP.pl

Zawładać

mała firanka sięgająca zwykle do połowy szyby; dyskretka

rzeczownik, rodzaj żeński

stopień wyższy od przysłówka: zazdrośnie

Źródła:

SJP.pl

Zazdrośniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zazdrosny; bardziej zazdrosny

Źródła:

SJP.pl

(1.1) odczasownikowy od|zaznaczać.

Źródła:

Wiktionary

Zaznaczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaznaczyć)

(1.1) wskazywać coś poprzez wykonanie znaku

(1.2) czynić wyraźniejszym

czasownik zwrotny niedokonany zaznaczać się (dk. zaznaczyć się)

(2.1) stawać się wyraźnym

Źródła:

Wiktionary

Zaznaczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaznaczyć.

Źródła:

Wiktionary

Zaznaczyć

1. wskazać coś;
2. zrobić na czymś znak;
3. podkreślić coś, stwierdzić z naciskiem

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaznaczać)

(1.1) dokonany od|zaznaczać.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaznajamianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaznajamiać.

Źródła:

Wiktionary

Zaznajomić

poinformować, przekazać wiedzę, uświadomić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaznajamiać)

(1.1) przekazać wiedzę o czymś

(1.2) skłonić do zawarcia znajomości z kimś

czasownik zwrotny dokonany zaznajomić się (ndk. zaznajamiać się)

(2.1) uzyskać wiedzę o czymś

(2.2) zawrzeć znajomość z kimś

Źródła:

Źródła:

SJP.pl

Zazulka

zdrobnienie od: zazula (regionalnie: kukułka)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. zazula

(1.2) przest. biedronka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

ozłocić, zezłocić;
1. nadać czemuś złoty kolor; pozłocić;
2. zazłocić się - pokryć się złotym kolorem

Źródła:

SJP.pl

Zaćma

choroba oka objawiająca się zmętnieniem soczewki, połączona z częściową lub zupełną utratą wzroku; katarakta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. defekt soczewki powodujący pełną lub częściową utratę wzroku;

Zaćma (katarakta, cataracta) – wrodzona lub degeneracyjna choroba oczu, prowadząca do zmętnienia soczewki. Jest jedną z przyczyn ślepoty. Polega na powstawaniu plamek lub zmętniałych obszarów na zwykle przezroczystej soczewce oka, co utrudnia promieniom świetlnym przedostanie się do siatkówki, a w konsekwencji prowadzi do upośledzenia ostrości wzroku. Im większe zmętnienia na soczewce oka, tym większe pogorszenie ostrości wzroku następuje u chorego.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaćmienie

przyciemnić światło; zmniejszyć blask czegoś; osłabić pamięć

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) astr. zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;

(1.2) chwilowa utrata zdolności jasnego myślenia

(1.3) daw. choroby oczu o różnej etiologii, z objawami pogorszenia widzenia

(1.4) odczasownikowy od|zaćmić.

Zaćmienie – zjawisko astronomiczne polegające na tym, że cień jednego ciała niebieskiego pada na powierzchnię drugiego. Możliwe jest ono, gdy w jednej linii znajdują się oba ciała oraz źródło światła, którym jest zazwyczaj gwiazda jako ciało świecące światłem własnym lub inny obiekt świecący światłem odbitym.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Źródła:

Wiktionary

Załadowany

o broni z dołączonym magazynkiem z nabojami: gotowy do strzału

Źródła:

SJP.pl

Załadować

czasownik przechodni dokonany (ndk. załadowywać)

(1.1) dokonany od|załadowywać.

Źródła:

Załakowo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Załkòwò) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Sierakowice. Leży 8 km od Sierakowic, 30 km od Kartuz, 40 km od Kościerzyny, 70 km od Gdańska.

Wieś jest siedzibą sołectwa Załakowo, w którego skład wchodzą również Skrzeszewo i Olszewko. W 2025 sołectwo liczyło 775 mieszkańców

Źródła:

Wikipedia

Załam

miejsce załamania, zagięcia czegoś; zagięcie; załom

Źródła:

SJP.pl

Załamanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miejsce, w którym coś jest zgięte, przełamane lub ma wgłębienie

(1.2) osłabienie lub całkowita utrata odporności psychicznej; stan silnego smutku, depresji

(1.3) odczasownikowy od|załamać.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

załamanie w fizyce
załamanie w psychologii
Załamanie – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Hermanowicze.

czasownik przechodni niedokonany (dk. załatwić)

(1.1) podejmować różne działania w celu doprowadzenia czegoś do skutku

(1.2) obsługiwać kogoś

(1.3) pot. pozbawiać możliwości działania lub unicestwiać; wyrządzać komuś krzywdę

czasownik zwrotny niedokonany (dk. załatwić się)

(2.1) pot. oddawać mocz lub stolec

(2.2) pot. radzić sobie z czym, robić coś

(2.3) pot. rozprawiać się z kimś nawzajem

(2.4) pot. znajdować się w niekorzystnej sytuacji z własnej winy

Źródła:

Wiktionary

Załatwienie

1. grupa ludzi obsługująca samolot, statek, pociąg itp.;
2. ogół pracowników zakładu produkcyjnego, handlowego itp.

rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński

(1.1) grupa ludzi obsługująca jakiś pojazd

(1.2) ogół pracowników zakładu, instytucji, firmy itp.

(1.3) daw. zabezpieczenie w postaci rękojmi, poręczenia

(1.4) daw. pomoc dziedzica udzielana chłopom, zwrotna w postaci pańszczyzny lub innych świadczeń

(1.5) daw. przeszkoda, zawada

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

załoga – w żegludze
załoga – w wojsku
załoga – w dawnym prawie polskim
załoga – inwentarz przekazywany chłopu lassycie przy pierwszym osadzeniu na roli
Załoga – robotnicza organizacja konspiracyjna o charakterze narodowym
Załoga – film polski z 1951 roku
Załoga – pismo konspiracyjne

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Załogant

członek załogi łodzi, statku, samolotu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żegl. członek załogi jachtu, statku

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Załogantka

→ załogant

Patrz:załogant

Źródła:

SJP.pl

Załogowiec

środek transportu wymagający obecności załogi

Źródła:

SJP.pl

Załogowy

przymiotnik od: załoga

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z załogą, dotyczący załogi

obszar, który się załamał, miejsce załamania się czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce załamania lub zagięcia czegoś

(1.2) linia, wzdłuż której następuje wyraźna zmiana

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Załom – część Szczecina
Szczecin Załom – przystanek kolejowy
Załom – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów
Załom – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Człopa
Jaskinia Załom – dawna nazwa Jaskini na Ścianie
załom – formy terenu oddzielające od siebie sąsiadujące ze sobą terasy rzeczne
Załom – górnołużycka nazwa miejscowości Sohland an der Spree

(1.1) odczasownikowy od|założyć.

(1.2) teza stanowiąca punkt wyjścia do dalszych rozważań i dalszego toku rozumowania

(1.3) archit. kompozycja, układ różnych obiektów w planowanieanowaniu przestrzennym

(1.4) pot. podwinięta, podgięta część czegoś

Źródła:

Wiktionary

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z założycielem lub założycielami

Źródła:

Wiktionary

Założyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakładać)

(1.1) włożyć ubranie/okulary

(1.2) położyć coś na czymś

(1.3) twierdzić, że coś się stanie; prorokować, dywagować o przyszłości

(1.4) uznawać, że coś jest czymś innym; przyjmować coś za coś

(1.5) zapłacić za kogoś i oczekiwać od niego zwrotu pieniędzy

(1.6) stworzyć szkołę, klub, partię polityczną; ufundować; zapoczątkować działalność

Źródła:

Wiktionary

Załucki

nazwisko

Źródła:

SJP.pl

Załupek

schorzenie najczęściej nabyte, występujące u mężczyzn, polegające na niemożności sprowadzenia napletka z powrotem na żołądź prącia; parafimoza

Załusin – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Bedlno.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa płockiego.

Źródła:

Wikipedia

Załuska

1. przymiotnik od: Załuski; załusecki;
2. przymiotnik od: Załuż

Źródła:

SJP.pl

Załuski

1. przymiotnik od: Załuski; załusecki;
2. przymiotnik od: Załuż

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Załuski – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Błędów
Załuski – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Czerwin
Załuski – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Załuski
Załuski – wieś w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Szczuczyn
Załuski – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Nidzica
Załuski – osiedle w Warszawie
Załuski – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim
Andrzej Chryzostom Załuski (ok. 1650–1711) – biskup kijowski, płocki i warmiński
Andrzej Stanisław Załuski (1695–1758) – biskup płocki, łucki, chełmiński i krakowski, współzałożyciel Biblioteki Załuskich
Bogdan Załuski (1924–1977) – polski polityk, przewodniczący Prezydium MRN w Białymstoku
Józef Załuski (1702–1774) – biskup kijowski
Józef Bonawentura Załuski (1787–1866) – polski generał i pamiętnikarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Załusków

nazwisko

czasownik przechodni dokonany (ndk. załączać)

(1.1) dokonany od|załączać.

Załężanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Załęża

Źródła:

Wiktionary

Załężanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Załęża

Źródła:

Wiktionary

Załęże

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. nazwa dzielnicy kilku polskich miast

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku polskich wsi

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Załęże – część miasta Katowic
Załęże – część miasta Krosna
Załęże – część miasta Rzeszowa
Załęże – część wsi Korczyna w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Korczyna
Załęże – część wsi Nieszkowice Małe w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
Załęże – część wsi Uszew w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Gnojnik
Załęże − zniesiona nazwa osady leśnej w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Koniecpol
Załęże – osiedle w Rzeszowie
Załęże – przysiółek wsi Stany w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Bojanów
Załęże − wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
Załęże − wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Wieczfnia Kościelna
Załęże − wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Osiek Jasielski

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. znowu

(1.3) gw-pl|Poznań. potem, następnie, później

(1.4) gw-pl|Poznań. wzmocnienie spójników i przysłówków

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaśby

po staropolsku: gdzież tam

Źródła:

SJP.pl

Zaścianek

1. miejscowość lub środowisko zacofane pod pewnym względem; partykularz, prowincja, zapadły kąt;
2. w dawnej Polsce: wieś, osada zamieszkana przez drobną szlachtę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wieś zamieszkana przez drobną szlachtę utrzymującą się z uprawy roli;

(1.2) hist. społeczność rolniczej osady szlacheckiej

(1.3) pejor. środowisko ludzi przeciwnych postępowi

(1.4) przen. miejscowość zacofana pod jakimś względem

(1.5) daw. prowizoryczny karcer w kącie pomieszczenia

SJP.pl

Zaślaz

roślina zielna lub krzew z rodziny ślazowatych; klonik, abutilon

Zaślaz, klonik ("Abutilon" Mill.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych. Obejmuje ok. 120, 150, 177 gatunków. Rośliny te występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej całego świata, z dużym zróżnicowaniem w Australii (48 gatunków). W Europie rośnie tylko jeden gatunek – zaślaz pospolity "A. theophrasti", w Polsce jako antropofit lokalnie zadomowiony. Rośliny te rosną w różnych siedliskach od lasów po otwarte miejsca skaliste.

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: zaślepić

przymiotnik

(2.1) książk. bezkrytyczny wobec czyichś wad, niedostrzegający ewidentnych faktów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaślepić

1. o silnym uczuciu: sprawić, aby ktoś stał się niezdolny do racjonalnego rozumowania;
2. zatkać czymś otwór

Źródła:

SJP.pl

Zaślepka

rzeczownik, rodzaj żeński

Źródła:

SJP.pl

Zaślubiać

→ zaśniad

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaśnieżać.

Źródła:

Wiktionary

Zaśnieżony

pokryty śniegiem

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zaśnieżyć

1. śpiewna intonacja w mowie
2. początek melodii, pieśni
3. zaśpiewanie, śpiew

w żeglarstwie: znajdujący się za śrubą (elementem napędowym statku)

Źródła:

SJP.pl

Zaświadczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaświadczać.

Źródła:

Wiktionary

Zaświadczać

czasownik niedokonany

(1.1) potwierdzać coś oficjalnie

(1.2) dawać dowód czegoś; być dowodem czegoś, stawać się świadectwem czegoś

Źródła:

Wiktionary

Zaświadczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokument potwierdzający coś

(1.2) odczasownikowy od|zaświadczyć.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

zaświadczenie urzędowe
- zaświadczenie wydane na podstawie przepisów szczególnych
  - zaświadczenie o samodzielności lokalu
  - Zaświadczenia dotyczące gospodarstwa rolnego:
  - wielkości gospodarstwa rolnego,
  - wielkości dochodu z gospodarstwa rolnego,
  - niezalegania w podatku rolnym
  - zaświadczeniem na przewozy drogowe na potrzeby własne
  - zaświadczenia na międzynarodowy transport drogowy osób
  - zaświadczenie o niekaralności
  - zaświadczenie o bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego
- zaświadczenie wydane na wniosek osoby, która ma interes prawny w potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego

Źródła:

SJP.pl

Zaświecenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaświecić.

Źródła:

Wiktionary

Zaświecić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaświecać)

(1.1) sprawić, że coś zacznie świecić lub palić się

(1.2) włączyć oświetlenie

(1.3) zacząć świecić

(1.4) błysnąć, rozświetlić się

czasownik zwrotny dokonany zaświecić się (ndk. świecić się)

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. świtać)

1. w prawie: zażalić (się) - wnieść zażalenie w stosunku do decyzji organu wymiaru sprawiedliwości;
2. dawniej: rozżalić - wywołać uczucie żalu, smutku

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) oficjalna skarga

(1.2) praw. odwołanie się od postanowienia sądu pierwszej instancji lub prokuratora

Zażalenie – jednolita nazwa środków odwoławczych od orzeczeń wpadkowych (tzn. nierozstrzygających co do istoty sprawy) stosowanych w różnych postępowaniach (sądowych i pozasądowych).

Instytucja zażalenia jest znana wszystkim systemom prawnym rodziny prawa kontynentalnego, zaś system "common law" przewiduje środki o podobnej naturze. Dalsze uwagi są oparte na prawie polskim.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zażaleniowy

→ zażalenie

przysłówek

rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych

Zażartkowate (Nabidae) – rodzina pluskwiaków z podrzędu różnoskrzydłych. Obejmuje około 500 opisanych gatunków. Rozprzestrzeniona jest kosmopolitycznie. Przedstawiciele są głównie drapieżnikami, zwykle generalistycznymi. Dość licznie występują w agrocenozach, odgrywając pożyteczną rolę w zwalczaniu szkodników. W zapisie kopalnym znane są od jury.

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

taki, który odczuł wstyd; onieśmielony, zakłopotany, zawstydzony

przymiotnik

(1.1) taki, który odczuł zażenowanie

(1.2) będący wyrazem zażenowania

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zażenować

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zażeranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zażyć.

Źródła:

Wiktionary

Zażyczyć

wyrazić swoje życzenie, żądanie; zażyczyć sobie, zażądać, zapragnąć * występuje wyłącznie w połączeniu "zażyczyć sobie"

czasownik

(1.1) wyrazić życzenie

Wiktionary

Zażydzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) opanowanie środowiska przez element żydowski

Źródła:

Wiktionary

Zażydzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zażydzać)

(1.1) pogard. umożliwić opanowanie środowiska przez Żydów

czasownik zwrotny dokonany zażydzić się (ndk. zażydzać się)

(2.1) pogard. stać się zdominowanym przez Żydów

Źródła:

Wiktionary

Zażyle

przysłówek

obrzęd ludowy rozpoczynający żniwa

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) etn. zwyczaj ludowy związany z początkiem żniw;

Zażynki – słowiański ludowy obyczaj związany z początkiem żniw.

Żniwa rozpoczynały się, kiedy ziarno było odpowiednio twarde, a słoma miała właściwy odcień. Głos przepiórki wyznaczał czas rozpoczęcia zbiorów, czyli zażynków. Ścięcie pierwszych kłosów odbywało się zawsze w dzień poświęcony Matce Boskiej – sobotę lub środę, nigdy natomiast w uważane za pechowe pozostałe dni.

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zażyrować

poręczyć zapłatę sumy wekslowej; podżyrować

Źródła:

(1.3) doświadczyć, zaznać czegoś przyjemnego

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zażyłość

bliskie stosunki łączące dobrych znajomych lub przyjaciół; komitywa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bardzo bliskie relacje międzyludzkie

(1.2) przen. bardzo bliski stosunek z jakąś rzeczą czy dobrem

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zażyły

1. o stosunkach, znajomości itp.: bliski, przyjacielski, poufały;
2. o człowieku: taki, którego łączy z kimś bliska znajomość, przyjacielskie stosunki

czasownik

(1.1) stpol. zapalić

Źródła:

Wiktionary