a

1. pierwsza litera alfabetu polskiego;
2. samogłoska ustna;
3. szósty dźwięk w diatonicznym szeregu podstawowym; la;
4. spójnik;
5. partykuła;
6. wykrzyknik; aa, aaa;
7. oznaczenie przedrostka "atto-";
8. symbol ara, jednostki powierzchni gruntu;
9. skrót od: avancer;
10. symbol przyspieszenia liniowego

SJP.pl

spójnik używany przy wprowadzaniu

(1.1) …uzupełniania

(1.2) …przeciwstawności

(1.3) …wynikania

(1.4) …objaśnień

partykuła

(2.1) …wzmacniająca

wykrzyknik

(3.1) wyraz zaskoczenia, zdziwienia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(4.1) jęz. pierwsza litera polskiego alfabetu;

Wiktionary

A (minuskuła: a) – pierwsza litera alfabetu łacińskiego i alfabetów na nim opartych, w tym alfabetu polskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ala ma Asa (psa o imieniu As), a As ma kość.

(1.2) Jego „prawa ręka”, Wołodymyr Horbulin, ukuł wtedy hasło, że w polityce zagranicznej Kuczma jest nacjonalistą, w wewnętrznej — liberałem, a w społecznej — socjaldemokratą.

(1.2) Ala lubi Asa, a ja (go) nie (lubię).

(1.3) As pogryzł Alę, a to oznacza wściekliznę.

(1.4) Ala ma Asa, a jest to mądry pies.

(2.1) A nie mówiłem!

(3.1) A, to znowu on!

(4.1) To małe a napisałeś okropnie koślawo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a, AS: a

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

od A do Z • od a do zet • ABC

etymologia.

(1.1-2) W polszczyźnie od XIII wieku; ogsłow. (por. czes. a 'i', rzadziej 'a', ros. а 'a, ale, lecz, i', serb.-chorw. a 'a, i', scs. a 'a, ale, i, chociaż, jakkolwiek') z etym|prasłow|*a. – partykuła wzmacniająca i nawiązująca, prapokrewne z litew. õ 'i, a' oraz staroind. ât 'potem, i, tak'.

uwagi.

(4.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (4.1) 30px

* angielski: (1.1) and; (1.2) but; (1.3) which; (1.4) that

* chakaski: (1.1) чи

* chiński standardowy: (1.1) 然后 (ránhòu)

* czeski: (1.1) a, ale

* duński: (1.1) og; (1.2) men, og; (1.3) og

* esperanto: (1.1) kaj, sed; (4.1) a

* estoński: (2.1) aga

* francuski: (1.1) et; (1.2) et; (1.3) et; (1.4) et; (3.1) ah!; (4.1) a

* górnołużycki: (1.1) a

* hiszpański: (1.1) y; (1.2) y; (1.3) y; (1.4) y; (4.1) a ż.

* islandzki: (1.1) og; (1.2) en, og; (1.3) og

* kaszubski: (1.1) ë; (1.2) a

* koreański: (3.1) 아이구

* łaciński: (3.1) a; (4.1) a

* łotewski: (1.1) un; (1.2) bet

* niderlandzki: (1.1) en

* niemiecki: (1.1) und; (1.2) aber, und; (1.3) und; (4.1) A n.

* nowogrecki: (1.1) και; (1.2) και; (1.3) και; (1.4) και

* polski język migowy: PJM-ukryj| (4.1) 50px, w zapisie SignWriting: {{PJM|A.}}

* rosyjski: (1.1) а; (1.2) а; (1.3) а; (1.4) а; (2.1) а

* szwedzki: (1.1) och; (1.2) men, och; (1.3) och

* ukraiński: (1.1) а; (1.2) а; (1.3) а; (1.4) а; (2.1) а

źródła.

== a (język afar.) ==

wymowa.

IPA|ʌ.

znaczenia.

litera

(1.1) a, minuskuła pierwszej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) majuskuła: A

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

znaczenia.

wykrzyknik

(1.1) nie (wyraża brak zgody)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) a-a-a

Wiktionary

a-a-a

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca nucenie przy kołysaniu do snu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nucąc a-a-a, próbowała ją uśpić.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) a-a

Wiktionary

a-dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku "a"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji A-dur (1.1)

Wiktionary

A-dur – durowa gama muzyczna, której toniką jest a.

Jej dźwięki to: a, h, cis, d, e, fis, gis. Tonacja A-dur zawiera trzy krzyżyki.

Pokrewną jej molową tonacją paralelną jest fis-moll, jednoimienną molową – a-moll.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Trębacz z łatwością przetransponował utwór do tonacji A-dur.

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku "a"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji a-moll (1.1)

Wiktionary

a-moll – tonacja muzyczna oparta na skali molowej, której toniką jest dźwięk a. Gama a-moll w odmianie naturalnej zawiera dźwięki: a, h, c, d, e, f, g. W zapisie tonacji a-moll, podobnie jak w C-dur, nie występują znaki przykluczowe. Równoległą gamą durową jest C-dur, jednoimienną durową – A-dur.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wolfgang Amadeusz Mozart skomponował „Marsz turecki” w tonacji a-moll.

(2.1) Akord a-moll składa się z dźwięków a, c, e.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈa‿mɔl, AS: a‿mol

Wiktionary

a.

1. skrót od: ana (napis na receptach: po równo);
2. skrót od: albo;
3. skrót od: anno (w roku)

SJP.pl

skrót, spójnik

(1.1) = albo

skrót, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Wikipedia

a.c.

skrót od łacińskiego: ante Christum - przed Chrystusem; a.Ch., a.Chr.

SJP.pl

skrót

A4 – znormalizowany format arkusza papieru (210×297 mm)
A4 – kod IATA linii lotniczych Southern Winds
A4 – w systemie GMDSS obszar morza nie wchodzący w skład obszarów A1, A2 i A3; w praktyce większość obszarów podbiegunowych
A4–A1 – niemiecka rakieta znana powszechnie pod nazwą V2
A-4 Skyhawk – amerykański pokładowy samolot szturmowy
Autostrada A4
Audi A4 – samochód osobowy
A04 – kod grupy leków przeciwwymiotnych i przeciw nudnościom w systemie ATC
A 4 – torpedowiec
Apple A4 – procesor firmy Apple

Wikipedia

a6w

zestaw sześciu ćwiczeń na mięśnie brzucha; a6w, szóstka Weidera

SJP.pl

skrót

(1.1) = sport. aerobiczna szóstka Weidera

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) szóstka Weidera; war. A6W

Wiktionary

aa

1. wykrzyknienie sygnalizujące różne stany emocjonalne, m.in. że mówiący dowiedział się właśnie czegoś, co zmienia jego ocenę sytuacji (np. "Aa, tu cię boli."); aaa
2. rodzaj lawy blokowej z rzadkimi, dużymi pęcherzykami gazowymi

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …wyrażający zaskoczenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) geol. typ spływającej lawy bazaltowej o chropowatej, poszarpanej powierzchni;

skrótowiec

(3.1) = ad acta, (złożyć) do akt (/archiwum)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aa – wieś w Estonii
Aa – nazwa rzek
Aa – rzeka we Francji
Aa – rzeka w Szwajcarii
Aa – rzeka w Holandii
Aa – rzeka w Belgii
Aa – podrodzaj lądowych ślimaków
Aa – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych
Aa! – japońska J-popowa grupa muzyczna
Aa (Big A Little a) – amerykańska grupa rockowa
aa – jeden z głównych typów spływającej lawy
język afar (kod aa) – język afroazjatycki

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

(3.1) odłożyć ad acta

etymologia.

(2.1) etym|haw|ʻaʻā. → kamienna lawa, palić się, płomień

uwagi.

(3.1) Mimo powszechności formy źle|a/a. w pismach urzędowych, źródła normatywne uznają taki zapis za nieprawidłowy.

tłumaczenia.

* angielski: (2.1) aa, a'a

* francuski: (2.1) aa

* hawajski: (2.1) ʻaʻā

* islandzki: (2.1) apalhraun

* niemiecki: (2.1) Aa-Lava

źródła.

== aa (język alemański.) ==

wymowa.

znaczenia.

przyimek

(1.1) na, przy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: at‿ˈakta, AS: at‿akta

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

(3.1) odłożyć ad acta

etymologia.

(2.1) etym|haw|ʻaʻā. → kamienna lawa, palić się, płomień

uwagi.

(3.1) Mimo powszechności formy źle|a/a. w pismach urzędowych, źródła normatywne uznają taki zapis za nieprawidłowy.

tłumaczenia.

* angielski: (2.1) aa, a'a

* francuski: (2.1) aa

* hawajski: (2.1) ʻaʻā

* islandzki: (2.1) apalhraun

* niemiecki: (2.1) Aa-Lava

źródła.

== aa (język alemański.) ==

wymowa.

znaczenia.

przyimek

(1.1) na, przy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) a dem aa

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

(3.1) odłożyć ad acta

etymologia.

(2.1) etym|haw|ʻaʻā. → kamienna lawa, palić się, płomień

uwagi.

(3.1) Mimo powszechności formy źle|a/a. w pismach urzędowych, źródła normatywne uznają taki zapis za nieprawidłowy.

tłumaczenia.

* angielski: (2.1) aa, a'a

* francuski: (2.1) aa

* hawajski: (2.1) ʻaʻā

* islandzki: (2.1) apalhraun

* niemiecki: (2.1) Aa-Lava

źródła.

== aa (język alemański.) ==

wymowa.

znaczenia.

przyimek

(1.1) na, przy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

(1.1) a dem aa

synonimy.

Wiktionary

aa-owiec

członek klubu Anonimowych Alkoholików; aowiec

SJP.pl

aaa

1. wykrzyknik wyrażający głównie poznanie czegoś, co zmienia sytuację (np. "Aaa, rozumiem, rozumiem."); aa;
2. wykrzyknik mający charakter usypiający, kołysankowy

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca ziewanie

(1.2) onomatopeja imitująca krzyk

(1.3) wyraz zaskoczenia, zdziwienia (w przedłużonym wariancie)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alfred Angelo Attanasio – amerykański autor fantasy i science fiction
Zespół Allgrove’a – (zespół AAA) rzadki, uwarunkowany genetycznie zespół o dziedziczeniu autosomalnym recesywnym
American Academy of Actuaries – (ang. AAA) organizacja reprezentująca i zrzeszająca amerykańskich aktuariuszy
American Anthropological Association – amerykańska organizacja zrzeszająca antropologów
American Automobile Association – amerykański ogólnokrajowy automobilklub
Archives of American Art – archiwum w Waszyngtonie, poświęcone historii sztuk plastycznych w Stanach Zjednoczonych
Asistencia Asesoría y Administración – meksykańska federacja wrestlingowa
Azjatyckie Stowarzyszenie Lekkoatletyczne – międzynarodowa organizacja zrzeszająca narodowe związki lekkoatletyczne z krajów azjatyckich
Anti-Austerity Alliance – antykapitalistyczna partia polityczna w Irlandii
Antykomunistyczny Sojusz Argentyński (hiszp. Alianza Anticomunista Argentina, AAA lub Triple A – szwadron śmierci w Argentynie
AAA – japońska grupa muzyczna
Amazing Atomic Activity – ósmy studyjny album polskiej grupy Acid Drinkers

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Maciek ziewnął: – Aaa… – zarażając wszystkich.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aa

Wiktionary

aachen

[czytaj: achen] miasto niemieckie; w polskich tekstach należy używać spolonizowanej nazwy: Akwizgran

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Akwizgran.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aachen (pol. Akwizgran) – miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia
- Aachen Hauptbahnhof, Aachen-Rothe Erde, Aachen Schanz, Aachen West – stacje i przystanki kolejowe w Akwizgranie
Akwizgran – powiat w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, funkcjonujący w latach 1972–2009
Aachen – powiat w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, funkcjonujący w latach 1815–1971
Hans von Aachen – niemiecki malarz
Maria Johanna von Aachen – niemiecka aktorka
Udo z Aachen – postać fikcyjna
Achen
Städteregion Aachen

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) aak

* niderlandzki: (1.1) aak

* niemiecki: (1.1) Aak

* ukraiński: (1.1) аа́к m.

źródła.

== aak (język grenlandzki.) ==

thumb|aak (1.1)

wymowa.

IPA|²a:k.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biol. krew

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaːk, AS: •ak

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) aak

* niderlandzki: (1.1) aak

* niemiecki: (1.1) Aak

* ukraiński: (1.1) аа́к m.

źródła.

== aak (język grenlandzki.) ==

thumb|aak (1.1)

wymowa.

IPA|²a:k.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biol. krew

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

* czeski: (1.1) aak

* niderlandzki: (1.1) aak

* niemiecki: (1.1) Aak

* ukraiński: (1.1) аа́к m.

źródła.

== aak (język grenlandzki.) ==

thumb|aak (1.1)

wymowa.

IPA|²a:k.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) biol. krew

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aalborg

miasto w Danii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Danii;

Wiktionary

Aalborg, Ålborg (wym.,) – miasto w Danii, siedziba regionu Jutlandia Północna i gminy Aalborg. W języku duńskim funkcjonują dwie równoprawne formy pisowni: Aalborg i Ålborg.

Jest to czwarte pod względem wielkości miasto Królestwa Danii (po Kopenhadze, Aarhus i Odense) i drugie co do wielkości miasto Półwyspu Jutlandzkiego. Położone jest w najwęższym punkcie fiordu Limfjorden, łączącego Morze Północne z cieśniną Kattegat i odcinającego od lądu północną część Jutlandii – Nørrejyske Ø.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aalborg to czwarte pod względem wielkości miasto Danii.

(1.1) Grenlandzcy rybacy poławiają dorsza, którego zamrażają i wysyłają do Aalborga.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aalen – miasto w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Ostalb
^ Aalen – stacja kolejowa w Aalen
Aalen – wspólnota administracyjna w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Ostalb
aalen – piętro stratygraficzne środkowej jury
Ahlen
Alen

Wikipedia

aalst

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. belgijskie miasto w prowincji Flandria Wschodnia, położone nad rzeką Dender

Wiktionary

Aalst (fr. "Alost") – miasto w północno-zachodniej Belgii, w Regionie Flamandzkim, w prowincji Flandria Wschodnia, w okręgu Aalst. Leży nad rzeką Dender. Położone jest pomiędzy Brukselą a Gandawą.

Miasto jest ważnym ośrodkiem przemysłu włókienniczego i maszynowego (maszyny włókiennicze). Poza tym rozwinięty jest przemysł chemiczny i skórzano-obuwniczy. Dominuje handel chmielem (wielkie plantacje w okolicy) i kwiatami. Jest także popularnym ośrodkiem turystycznym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W wieku 77 lat zmarł w belgijskim Aalst jeden z najsłynniejszych trenerów piłkarskich na świecie, Holender Rinus Michels.

Wiktionary

aalto

[czytaj: alto] nazwisko

SJP.pl

aam

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dawna niemiecka i holenderska miara objętości cieczy;

Wiktionary

Aam – jednostka miary.

(1.1) geogr. rzeka w Niemczech;

(1.2) geogr. Aare, rzeka w Szwajcarii;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aar – rzeka, dopływ Renu
Aar – rzeka, dopływ Renu
AAR
Aar-Einrich
De Aar

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aar jest dopływem Renu.

(1.2) W szwajcarskich górach jest jedna kaskada / gdzie Aar wody błękitnymi spada.

Wiktionary

aara

[czytaj: Ara] rzeka w Szwajcarii; Aare, Aar

SJP.pl

aardvark

czcionka komputerowa

SJP.pl

aare

[czytaj: Ar] rzeka w Szwajcarii; Aar, Aara

SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Szwajcarii, lewy dopływ Renu;

Wiktionary

Aare (niem. "Aare", fr. "Aar", ret. "Ara") – rzeka w Szwajcarii, lewy i najdłuższy dopływ Renu na terenie Szwajcarii – 295 km (płynie w całości w jej granicach), i drugi lewy w skali całej rzeki pod względem długości po Mozeli, a jednocześnie najbardziej zasobny w wodę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aare jest najdłuższym dopływem Renu na terenie Szwajcarii.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Aar, Aara

Wiktionary

aargau

miasto w Szwajcarii; Arni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. zob. Argowia.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aargau (pol. Argowia) – kanton
Aargau – planeta z uniwersum Gwiezdnych wojen

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kanton Aargau jest podzielony na jedenaście okręgów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈːrɡaw, AS: •argau̯

Wiktionary

aarhus

miasto w Danii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Danii;

Wiktionary

Aarhus (od 1948 do 1 stycznia 2011 obowiązywał zapis Århus;) – drugie pod względem wielkości miasto Danii. Ważny port morski i węzeł kolejowy. Aarhus położony jest na Półwyspie Jutlandzkim w regionie Jutlandia Środkowa (d. okręg Århus Amt). Siedziba gminy Aarhus, a także polskiego konsulatu honorowego. Miasto leży na trasie Europejskiego Szlaku Gotyku Ceglanego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Głębokie przybrzeże Fredericii pozwala na zawijanie do jej portu statkom oceanicznym: już dzisiaj stała się ona głównym centrum importu paliw, obok Kopenhagi i Aarhus.

Wiktionary

aaron

1. postać biblijna;
2. biskup krakowski w latach 1046-1059

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) śrpol. bot. obrazki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aaron – biskup krakowski 1046–1059
Aaron – opat klasztoru Sankt Martin w Kolonii
Aaron – herb
Aaron – hebrajskie imię męskie
Aaron – postać biblijna
Thomas Dean Aaron – amerykański golfista
Petru Aaron, biskup unicki
Aaron ben Elijah Karaita – znany przedstawiciel filozofii karaickiej
Aaron ben Jaakow z Karlina (inaczej Aaron z Karlina, Aaron Wielki z Karlina) – założyciel dynastii cadyków z Karlina
Aaron ben Josef ha-Lewi z Barcelony – talmudysta żyjący na przełomie XIII/XIV wieku
Aaron ben Meir z Brześcia Litewskiego (ok. 1750-1807) – znany talmudysta z Brześcia
Aaron ben Mosze ha-Lewi Horowic zwany Cadykiem Starosielskim (inaczej Horowic Aaron ben Mosze ha-Lewi ze Starego Sioła) – cadyk, przedstawiciel kierunku chabad

Wikipedia

aaronek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Aaron

Wiktionary

(1.1) = bibl. Księga Abdiasza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ab – w mitologii egipskiej koncepcja serca-duszy
Ab – jedenasty miesiąc kalendarza żydowskiego
Ab – cząstka wyrazowa w hebrajskich imionach
ab – w standardzie ISO 639 kod języka abchaskiego
Ab – powszechnie używany skrót od wyrazu przeciwciało (ang. antibody)
Ab – siglum biblijne Księgi Abdiasza
AB

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ab 1,20

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ːbˈdʲjaʃa, AS: ḱśẽŋg• abdʹi ̯aša

Wiktionary

aba

szeroki płaszcz w krajach muzułmańskich; abaja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) arabski szeroki luźny płaszcz bez rękawów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aba – miasto w Nigerii
Aba – miejscowość na Węgrzech
Abaj – również Aba, starożytne miasto w Fokidzie
Aba – miasto w Karii
Aba – żeńskie imię afrykańskie oznaczające urodzona w czwartek
Aba – imię węgierskie oznaczające ojciec
wersja aramejskiego imienia i tytułu Boga – Abba
Aba – rzeka w Rosji, w dorzeczu Obu
Aba – rodzaj płaszcza
Aba – ród węgierski
Aba – król węgierski
Aba – władczyni miasta Olba

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ubrał brązową abę i poszedł do meczetu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaba, AS: aba

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

etym|arab|عباءة.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|abaja.

źródła.

== aba (język angielski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-aba.wav. audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-aba2.wav.

znaczenia.

rzeczownik policzalny lub niepoliczalny

(1.1) aba (arabski płaszcz)

odmiana.

(1.1) lp. aba; lm. abas

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

(1.1) abaya

antonimy.

hiperonimy.

(1.1) garment

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abaja

Wiktionary

abachit

bardzo elastyczna, wielowarstwowa elektroda, stosowana w fotowoltaice

SJP.pl

abachum

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

Wymowa:

IPA: ˌabaˈt͡sɨsta, AS: abacysta

Wiktionary

abadan

miasto w Iranie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe w Iranie;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Trudno jest znaleźć jakiekolwiek zdjęcie Abadanu z Abadanką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbadãn, AS: abadãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abadańczyk mos., Abadanka ż.

przym. abadański

Wiktionary

abadanka

mieszkanka Abadanu (miasta w Iranie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) związany z Abadanem, dotyczący Abadanu

Wiktionary

Patrz:

Abadan

Wymowa:

IPA: ˌabaˈdãj̃sʲci, AS: abadãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abadan mrz., Abadańczyk mos., Abadanka ż.

Wiktionary

abaddon

1. anioł zagłady opisany w Apokalipsie świętego Jana;
2. polski zespół

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abaddon – anioł zagłady opisany w Apokalipsie św. Jana
Abaddon – polski zespół grający muzykę punkową i hardcore
Abaddon – fiński muzyk tworzący muzykę SID-ową, członek zespołu Damage
Abbadona

Wikipedia

abadyci

odłam islamu powstały w 674 roku; ibadyci

SJP.pl

abadyta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zob. ibadyta.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ibadyta

Wiktionary

abaja

szeroki płaszcz w krajach muzułmańskich; aba

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. kult. wierzchnie okrycie noszone w krajach muzułmańskich;

Wiktionary

Abaja, aba ( ‏عَبَايَة‎) – wierzchnie okrycie noszone w krajach muzułmańskich, z wyglądu przypominają długą sukmanę bez rękawów.

twarde, wodoodporne włókno z liści banana manilskiego, służące np. do wyrobu wysokogatunkowych lin okrętowych, sieci rybackich lub papieru; manila

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie;

Wiktionary

Abaka, manila – lekkie, twarde i wytrzymałe włókno wydzielane z pochew liściowych banana manilskiego ("Musa textilis" Nee). Jego długość wynosi 0,7–3,6 m. Charakteryzuje się odpornością na działanie drobnoustrojów i wody morskiej. Stosowana jest do wyrobu plecionek, grubych tkanin, lin okrętowych (lepsze gatunki) oraz papieru i płyt budowlanych (gorsze gatunki).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Włókna abaki, znane powszechnie jako konopie manilskie, są wyjątkowo wszechstronne w zastosowaniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbaka, AS: abaka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) manila

Wiktionary

abakan

(od nazwiska M. Abakanowicz) przestrzenny, monumentalny gobelin o reliefowej, bogatej fakturze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tkanina artystyczna o urozmaiconej fakturze, wyglądająca jak płaskorzeźba;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abakan – rzeka w Rosji
Abakan – rosyjskie miasto leżące u ujścia rzeki Abakan
Abakan – rosyjski port lotniczy
abakan – nazwa stepu w Kraju Krasnojarskim
Abakan – program komputerowy przetwarzający grafikę
Abakan – kompozycje przestrzenne Magdaleny Abakanowicz
Projekt Abakan – współczesny rosyjski karabin szturmowy

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abakanowicz – polskie nazwisko
Magdalena Abakanowicz – polska rzeźbiarka, laureatka licznych nagród
Piotr Abakanowicz – podpułkownik, pilot Wojska Polskiego, członek Narodowych Sił Zbrojnych
Bruno Abakanowicz – matematyk, wynalazca i elektrotechnik polski
Abakanowiczowie herbu Abdank – polska rodzina szlachecka pochodzenia tatarskiego, gałąź rodu Krzeczowskich
Abakan (instalacja) – rodzaj tkaniny artystycznej będącej monumentalną kompozycją przestrzenną zbliżoną do rzeźby, autorstwa Magdaleny Abakanowicz

Wikipedia

abakawir

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy;

Wiktionary

→ Abakan

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. dotyczący Abakanu, związany z Abakanem (miastem lub rzeką)

rzeczownik

(2.1) jęz. makrojęzyk z podgrupy północno-wschodniej (syberyjskiej) albo – według innej klasyfikacji – północnej (a dawniej wschodniej) języków tureckich, używany nad rzeką Abakan w Kraju Krasnojarskim

Wiktionary

Patrz:

Abakan

Przykłady

(1.1) Abakańskie ogiery cieszyły się […] powodzeniem na Ałtaju, gdzie z ich pomocą ulepszono i uszlachetniono miejscową rasę koni, prawie wyradzającą się i zdrobniałą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabaˈkãj̃sʲci, AS: abakãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

rzecz. abakowanie n.

Wiktionary

abakuk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Abakuk jest moim przyjacielem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbakuk, AS: abakuk

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Habakuk

Wiktionary

abakus

1. kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny
2. u starożytnych Greków i Rzymian: deska do liczenia, pierwowzór liczydła; abak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;

(1.2) przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

abakus (architektura) – czworoboczna płyta będąca najwyższą częścią głowicy kolumny
Abakus (klub) – pierwszy polski klub mikrokomputerowy
abakus (liczydło) – przodek liczydła i maszyn liczących
abakus (wyposażenie wnętrz) – prostokątne płyty i tablice, używane w starożytności jako stoły bufetowe i ozdobne.
abakus (stolik) – stolik do gier

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. mors. zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową;

Wiktionary

postać mitologiczna

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abaris – postać w mitologii greckiej. Był mieszkańcem Kaukazu, przebywał na dworze Cefeusza, króla Etiopii i został zabity przez Perseusza wraz z etiopskimi wodzami.
Abaris – postać w mitologii greckiej. Był jednym z Dolionów, został zabity przez Jazona podczas bitwy Dolionów z Argonautami.
Abaris – jeden z Hiperboreadów.
Abaris – żołnierz występujący w Eneidzie Wergiliusza (IX. 344). Pochodził z armii Turnusa, króla Rutulów. Został zabity przez Trojańczyka Euryalosa

Wikipedia

abarognozja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. brak odczuwania ciężaru przedmiotów trzymanych w ręku;

Wiktionary

Abarognozja ( abarognosis) – zmniejszenie lub całkowity brak czucia ucisku oraz odczuwania ciężaru przedmiotów trzymanych w rękach w sytuacji, gdy podstawowe zmysły są nienaruszone. Abarognozja spowodowana jest uszkodzeniem przeciwległego płata ciemieniowego.

Wikipedia

abarot

przysłówek sposobu

(1.1) gwara. więz. z powrotem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabat, AS: abat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abatysa ż., abbowie m., abbuś m.

Wiktionary

abatacept

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) W Elizabetpolu są prócz tego w obiegu dawne monety gandżyńskie: dżewatchański rubel albo besz-abaz (71 kop. sr.) on-szagi (42 kop.) besz-szagi (21 kop.) abaz (17 kop.).

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abass, abazi, abbaz

Wiktionary

abaza

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. język abazyński

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abaza – miasto w Rosji, w Chakasji
Aleksandr Abaza
Aleksiej Abaza
Aziz Abaza
Mykoła Abaza
Ołena Abaza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego;

Wiktionary

Abazja ( abasia, αβασία) – objaw kliniczny polegający na niemożności chodzenia, poruszania całością lub częścią kończyny dolnej, niedowładzie lub całkowitym porażeniu spowodowanym urazem, czasami łączy się z innym objawem – astazją. Objaw występuje jako element zaburzeń dysocjacyjnych lub schorzeń neurologicznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chorzy z abazją zachowują pełną czynność kończyn dolnych w pozycji horyzontalnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbazʲja, AS: abazʹi ̯a

Wiktionary

abazyjczycy

rdzenna ludność północnego Kaukazu, blisko spokrewniona z Czerkiesami; Abazyni, Abazyńczycy

SJP.pl

abazyjski

przymiotnik

(1.1) zob. abazyński.

Wiktionary

Powiązane:

przym. abazyński

rzecz. abazyński mrz., abaza n.

Wiktionary

abazyni

rdzenna ludność północnego Kaukazu, blisko spokrewniona z Czerkiesami; Abazyjczycy, Abazyńczycy

SJP.pl

Abazyni, Abazowie, Abazyjczycy, Abazyńczycy (abaz. абаза, "abaza"; ros. абазины, "abaziny") – rdzenna ludność (grupa etniczna) północnego Kaukazu, blisko spokrewniona z Czerkiesami. Zamieszkują północne stoki Kaukazu, głównie w Karaczajo-Czerkiesji (ok. 27,5 tys. osób), a także w niewielkich grupach w Adygei w okolicach Kisłowodzka. Około 60% to ludność wiejska.

Wikipedia

abazyńczycy

rdzenna ludność północnego Kaukazu, blisko spokrewniona z Czerkiesami; Abazyni, Abazyjczycy

SJP.pl

abazyński

język abazyński - język kaukaski używany przez Abazyńczyków, jeden z języków urzędowych Rosji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Abazyńczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język należący do północno-zachodniej (abchasko-adygejskiej) grupy języków kaukaskich;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Abchaski jest blisko spokrewniony z językiem abazyńskim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abaza n., Abazyńczyk mos., Abazynka ż.

rzecz.

:: zdrobn. abażurek mrz.

przym. abażurowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) umbrelka, przest. umbra

Wiktionary

abażura

rzeczownik, rodzaj żeński

rzecz. abażurek m.

Wiktionary

abażurowy

→ abażur

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zaopatrzony w abażur; związany z abażurem; taki jak abażur, przypominający abażur

Wiktionary

Patrz:

abażur

Przykłady

(1.1) Włosy gęste, złotawe, prześlicznie utrzymane, fryzowane w modne abażurowych kształtów sploty, odsłaniały kark równie młodzieńczy, pełny i biały.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abażur mrz.

Wiktionary

abb

[czytaj: a-be-BE] Asea Brown Boveri - przedsiębiorstwo

SJP.pl

ABB Ltd ("Asea Brown Boveri") – międzynarodowy koncern z siedzibą główną w Zurychu. Działa w takich branżach jak automatyka, robotyka i energetyka; producent stacji i systemów elektroenergetycznych, aparatury elektrycznej, aparatur rozdzielczych wysokich, średnich oraz niskich napięć.

Wikipedia

abba

dawniej: tytuł biskupów lub uczonych

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

ABBA – zespół muzyczny
abba, ojcze – słowo pochodzenia aramejskiego,
Abba – rodzaj pająków
abba – manga autorstwa Tsutomu Nihei
Abba'el – król państwa Jamchad w Syrii
Abba – strumień w Australii, w stanie Australia Zachodnia

Wikipedia

abbacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. opactwo, klasztor

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈːat͡sʲja, AS: a•bacʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abbacyja

Wiktionary

abbacyja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. opactwo, klasztor

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abbacja

Wiktionary

abbandonasi

określenie wykonawcze: swobodnie, bez skrępowania; abbandonatamente

SJP.pl

abbandonatamente

określenie wykonawcze: swobodnie, bez skrępowania; abbandonasi

SJP.pl

abbas

nazwisko

SJP.pl

Abbas (Abbas Ibn Abd Al Muttalib, ur. ok. 565, zm. ok. 653) – wódz arabski, stryj proroka Mahometa.

Wikipedia

abbasyda

członek dynastii 37 kalifów, panującej w latach 750-1258 w imperium muzułmańskim, mającym stolicę w Bagdadzie

SJP.pl

abbasydzi

członek dynastii 37 kalifów, panującej w latach 750-1258 w imperium muzułmańskim, mającym stolicę w Bagdadzie

SJP.pl

Wikipedia

abbasydzki

→ Abbasyda, → Abbasydzi

SJP.pl

Patrz:

Abbasyda, → Abbasydzi

abbazia

[czytaj: abacja] dawniej: Abacja (miasto w Chorwacji)

SJP.pl

abbe

nazwisko, m.in. Ernst Abbe (1840-1905), fizyk niemiecki

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Dorota Abbe (ur. 1973) – polska aktorka
Ernst Abbe (1840–1905) – niemiecki fizyk
Henryk Abbe (1920–2003) – polski aktor
(5224) Abbe – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
Abbe – krater na Księżycu
Abe
Abee

Wikipedia

abbeville

[czytaj: abWIL] miasto we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Francji nad Sommą;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abbeville – miejscowość i gmina we Francji
Abbéville-la-Rivière – miejscowość i gmina we Francji
Abbéville-lès-Conflans – miejscowość i gmina we Francji
Abbeville-Saint-Lucien – miejscowość i gmina we Francji
Okręg Abbeville – okręg w północno-wschodniej Francji
Abbeville – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Henry
Abbeville – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Wilcox
Abbeville – miasto w stanie Luizjana, w parafii Vermilion
Abbeville – miejscowość w stanie Missisipi, w hrabstwie Lafayette
Abbeville – miasto w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Abbeville
hrabstwo Abbeville (ang. Abbeville County) – hrabstwo w stanie Karolina Południowa
Abbeville – w Kanadzie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Bordeaux ciało zabójcy wieszano za nogi, w Abbeville włóczono je po ulicach, w Lille zmarłego wieszano, zmarłą palono.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abwilczyk mos., Abwilka ż.

przym. abwilski

Wiktionary

abbot

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Charles Greeley Abbot (1872–1973) – amerykański astrofizyk i astronom
George Abbot (1562–1633) – duchowny anglikański, arcybiskup Canterbury
John Abbot (1751–1840 lub 1841) – amerykański entomolog i ornitolog
Robert Abbot (1560–1617) – duchowny anglikański, biskup Salisbury
Henry Abbot – XVI-wieczny męczennik angielski
Abbot – krater na Księżycu
Abbot – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Piscataquis
FV433 Abbot – brytyjska samobieżna haubicoarmata kalibru 105 mm
USS „Abbot” – nazwa amerykańskich okrętów

Wikipedia

abbott

nazwisko, m.in.: Berenice Abbott, amerykańska artystka fotografik

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abbott – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Hill
gmina Abbott () – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Potter
Abbott – marka samochodu
Abbott Laboratories – amerykańskie przedsiębiorstwo farmaceutyczne
Tony Abbott – australijski polityk
Diane Abbott – brytyjska polityk
Jeff Abbott – amerykański pisarz
– amerykański producent teatralny, reżyser filmowy, dramaturg i scenarzysta
William Louis Abbott – amerykański lekarz, odkrywca i ornitolog

Wikipedia

abbowie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

nazwisko, m.in. Ernst Abbe (1840-1905), fizyk niemiecki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) tytuł honorowy we francuskim Kościele katolickim;

Wiktionary

abc

[czytaj: a-be-CE] ABC;
1. podstawowe, najważniejsze zasady, informacje z jakiejś dziedziny; abecadło, alfabet, elementarz;
2. książka z podstawowymi, najważniejszymi zasadami, informacjami z jakiejś dziedziny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przen. podstawy czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

abc – sieć sklepów
abc – zagadnienie z teorii liczb
ABC

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Prezentować będziemy w kolejnych odcinkach abc makrobiotyki (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿bɛ‿ˈt͡sɛ, AS: a‿be‿ce

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) a b c, ABC

Wiktionary

abcalong

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spłata

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. rata

Wiktionary

abcas

rzeczownik

(1.1) daw. obcas

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abzas

Wiktionary

abchaski

→ Abchazja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Abchazją, dotyczący Abchazji lub jej mieszkańców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język używany w Abchazji;

Wiktionary

Patrz:

Abchazja

Przykłady

(1.1) Podczas wojny domowej w Gruzji władze rosyjskie przyczyniły się w decydującym stopniu do przetrwania niezależnego państwa abchaskiego poprzez wsparcie militarne i finansowe.

mieszkaniec Abchazji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Abchazji;

Wiktionary

Przykłady

Powiązane:

rzecz. abchaski mrz., Abchaz mos., Abchazka ż., abchaskość ż.

przym. abchaski

Wiktionary

abchazka

mieszkanka Abchazji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Abchazji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈxaska, AS: apχaska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abchazja ż., abchaskość ż., abchaski mrz.

:: fm. Abchaz mos.

przym. abchaski

Wiktionary

abcug

dawniej:
1. odstęp między szeregami;
2. w kartach: wyjście, pociągnięcie; dziś zwykle w potocznym wyrażeniu "w krótkich abcugach" lub "w szybkich abcugach" - szybko, natychmiast

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. odstęp, odległość, dystans

(1.2) daw. karc. wyjście, pociągnięcie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Idą marszałki, damy, urzędniki, / W równych abcugach: pierwszy, drugi, czwarty (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈapt͡suk, AS: apcuk

Wiktionary

Powiązane:

czas. abcugować

Wiktionary

abcugować

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) daw. potrącić lub potrącać z pensji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szczęsny nakazał tu wprost, aby „abszejty wstrzymane były, a dla łatwiejszego tych utrzymania forszus… nie jest im abcugowany”.

Wiktionary

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek przeciwpłytkowy będący fragmentem Fab przeciwciała monoklonalnego przeciw receptorowi GPIIb/IIIa na powierzchni ludzkich płytek krwi;

polski herb szlachecki; Habdank, Abdaniec, Awdaniec

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abdank – polski herb szlachecki.
Abdank II – polski herb szlachecki.
Abakanowiczowie herbu Abdank
Abczyńscy herbu Abdank
Abłamowiczowie herbu Abdank
Abramowiczowie herbu Abdank
Białobrzescy herbu Abdank
Buczaccy herbu Abdank
Gasztołdowie herbu Abdank
Grocholscy herbu Abdank
Jazłowieccy herbu Abdank
Kowalscy herbu Abdank

Wikipedia

abdankowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. miejscowość w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Macedonia-Tracja;

(1.2) geogr. hist. starożytne miasto, kolonia grecka w południowej Tracji nad Morzem Egejskim, niedaleko ujścia rzeki Nestos

(1.3) geogr. hist. starożytne miasto portowe, kolonia kartagińska, znajdująca się na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego; ; obecnie odpowiada miejscowości

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abdera – współczesna miejscowość i starożytne miasto na terenie obecnej Grecji
Abdera – gmina w Grecji, w regionie Macedonia Wschodnia i Tracja
Abdera – Abra, kolonia fenicka na Półwyspie Iberyjskim
Abdera – dawne biskupstwo w rzymskiej prowincji Rhodopeia

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wedle świadectwa przekazanego przez Plutarcha filozof z Abdery jednoznacznie ujmował wzajemny stosunek sztuki oraz przyrody: człowiek stał się uczniem zwierząt i naśladując pająka, jaskółkę, łabędzia czy słowika, znalazł metody tkania, budowania, śpiewu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abderyta mos., abderytka ż.

przym. abderycki

Wiktionary

abderycki

→ Abdera

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Abderą, dotyczący Abdery, pochodzący z Abdery

Wiktionary

Patrz:

Abdera

Wymowa:

IPA: ˌabdɛˈrɨt͡sʲci, AS: abderycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abdera ż., abderyta mos., abderytka ż.

Wiktionary

abderyta

przenośnie: głupek, prostak, nieuk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. etn. mieszkaniec miasta Abdera w Tracji uchodzący w opinii starożytnych Greków za uosobienie głupoty, filisterstwa i kołtuństwa

(1.2) książk. przen. głupiec, prostak, nieuk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabdɛˈrɨta, AS: abderyta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abdera ż.

:: fż. abderytka ż.

przym. abderycki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) głupiec, prostak, nieuk

Wiktionary

abderytka

przenośnie: kobieta niewykształcona, prostaczka, nieuk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. mieszkanka miasta Abdera w Tracji

(1.2) książk. przen. kobieta głupia, niewykształcona, prostaczka, nieuk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abdera ż.

:: fm. abderyta mos.

przym. abderycki

Wiktionary

abdest

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Abdest stanowi ważny przedmiot różnicy i nienawiści między Sunnitami i Szyitami, z których jedni twierdzą, że wodę lać trzeba od palców do łokcia, drudzy zaś że przeciwnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabdɛst, AS: abdest

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wudu

Wiktionary

abdiasz

prorok biblijny; Obadiasz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna, prorok;

(1.2) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abdiasz (prorok)
Abdiasz (imię) – imię pochodzenia hebrajskiego
Abdiasz z Melku – postać fikcyjna

Wikipedia

Przykłady

(1.1) O Abdiaszu nie ma prawie żadnych wiadomości, jego krótka księga nie zawiera żadnych danych o autorze, poza pierwszym wersem, głoszącym, że jest ona „widzeniem Abdiasza”.

(1.2) Mam na imię Abdiasz i pochodzę z Libanu.

Wiktionary

Powiązane:

przym. Abdiaszowy

Wiktionary

abditorium

skrzynia na relikwie w kościołach rzymsko-katolickich

SJP.pl

abdomen

1. w anatomii: brzuch;
2. w zoologii: odwłok

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. brzuch

(1.2) zool. odwłok

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

w anatomii: brzuch (jama brzuszna, mięśnie brzucha)
w zoologii: odwłok u owadów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: abˈdɔ̃mɛ̃n, AS: abdõmẽn

Wiktionary

Powiązane:

przym. abdominalny

Wiktionary

abdominalny

1. brzuszny;
2. odwłokowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. brzuszny

(1.2) zool. odwłokowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabdɔ̃mʲĩˈnalnɨ, AS: abdõmʹĩnalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abdomen mrz.

Wiktionary

abdominoplastyka

operacyjna korekcja nadmiaru i wiotkości skóry brzucha

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chirurgiczny zabieg kosmetyczny poprawiający wygląd brzucha poprzez skrócenie mięśni oraz usunięcie nadmiaru tłuszczu i skóry;

Wiktionary

Abdominoplastyka ( abdominoplasty), nazywana również plastyką brzucha – rozległy zabieg mający na celu likwidację wystającego fałdu brzusznego poprzez napięcie mięśni poprzecznych brzucha przy jednoczesnym pozbyciu się nadmiaru skóry i tkanki tłuszczowej. W wyniku przeprowadzenia zabiegu znacznej poprawie ulega wygląd brzucha, minusem operacji jest poprzecznie przebiegająca sporych rozmiarów blizna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W przypadku całkowitej abdominoplastyki stosuje się znieczulenie ogólne, czyli pełne uśpienie pod kontrolą anestezjologa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabdɔ̃ˈmʲĩnɔˈplastɨka, AS: abdõmʹĩnoplastyka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) apronektomia, plastyka brzucha

Wiktionary

abdon

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abdon (imię) – semickie imię męskie
Abdon – sędzia biblijny
Abdon – miasto biblijne
Abdon – wieś w Anglii

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na cmentarzu św. Poncjana znajdują się freski przynajmniej z VII w. przedstawiające Boga, jako starca koronującego kwiatami męczenników Abdona i Sennena.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabdɔ̃n, AS: abdõn

Wiktionary

abdukcja

1. w fizjologii: odchylenie kończyny od osi ciała; odwodzenie;
2. u Arystotelesa: rozumowanie oparte na sylogizmie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. odchylenie kończyny od osi ciała;

(1.2) log. rodzaj sylogizmu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

abdukcja – ruch kończyny
rozumowanie abdukcyjne

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Według tradycyjnego rozumienia abdukcja jest zwykłym sylogizmem, zawiera jednak pewną miarę niepewności, co jest sytuacją częstą nie tylko w myśleniu naukowym, ale w myśleniu w ogóle.

Wiktionary

→ abdukcja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. anat. związany z abdukcją

Powiązane:

rzecz. abdukcja ż.

Wikipedia

abdykacja

zrzeczenie się władzy przez panującego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; Gloger.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wiadomość o abdykacji Jana Kazimierza i o niepodobieństwie odsieczy doszła przez szlachtę do niewiast […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabdɨˈkat͡sʲja, AS: abdykacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abdykowanie n.

czas. abdykować dk./ndk.

IPA: ˌabdɨkɔˈvãɲɛ, AS: abdykovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abdykacja ż.

czas. abdykować dk./ndk.

przym. abdykacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rezygnowanie, ustępowanie, zrzekanie się

Wiktionary

abdykować

zrzec lub zrzekać się tronu

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. abdykować)

(1.1) polit. zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji

(1.2) przen. rezygnować z czegoś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. abdykować)

(2.1) polit. zrzec się władzy monarszej; dokonać abdykacji

(2.2) przen. zrezygnować z czegoś

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Król abdykował na rzecz swojego brata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabdɨˈkɔvat͡ɕ, AS: abdykovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abdykowanie n., abdykacja ż.

przym. abdykacyjny

Wiktionary

abdżad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. ogólna nazwa pism alfabetycznych stosowanych do zapisu niektórych języków, posiadających lub stosujących tylko znaki na oznaczenie spółgłosek;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Samogłoski krótkie są w piśmie arabskim pomijane, dlatego jest ono klasyfikowane jako abdżad.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabd͡ʒat, AS: abǯat

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pismo spółgłoskowe

Wiktionary

abe

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Åbe – walońska nazwa gminy Aubel
Abe − rzeka
Abe − wodospad
Abbe
Abee

Wikipedia

abecadlarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. początkowa uczennica

(1.2) daw. lekcew. nauczycielka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Marysia jest abecadlarką, całymi dniami siedzi nad elementarzem.

(1.2) Idę dziś na wywiadówkę. Porozmawiam sobie z tą abecadlarką Jasia na temat zbyt trudnych prac domowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛt͡saˈdlarka, AS: abecadlarka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abecadło, abecadlarz, abecedariusz, abecadlnik

przym. abecadłowy, abecadlny

przysł. abecadłowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) belferka

Wiktionary

abecadlarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. początkowy uczeń

(1.2) daw. lekcew. nauczyciel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) przest. skorowidz

Wiktionary

Przykłady

IPA: ˌabɛˈt͡sadlʲɲik, AS: abecadlʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abecadlarka ż., abecadlarz mos./mrz., abecadło n., abecedariusz mos./mrz.

przym. abecadłowy, abecadlny

przysł. abecadłowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) elementarz

Wiktionary

abecadlny

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. ułożony według kolejności liter w abecadle

Wiktionary

Przykłady

rzecz. abecadlarka ż., abecadlarz mos./mrz., abecadlnik mrz., abecadło n., abecedariusz mos./mrz.

rzecz. abecadlarka ż., abecadlarz mos./mrz., abecadlnik mrz., abecadło n., abecedariusz mos./mrz.

przym. abecadlny

przysł. abecadłowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alfabetyczny

Wiktionary

abecedariusz

w literaturze: utwór, najczęściej o charakterze żartobliwym, w którym kolejne wyrazy, wersy lub strofy zaczynają się od kolejnych liter alfabetu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) początkowy uczeń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) skorowidz

(2.2) liter. wiersz, w którym kolejne elementy zaczynają się kolejnymi literami alfabetu;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jan jest abecedariuszem.

(2.1) W abecedariuszu nie ma wszystkich nazwisk.

postać biblijna; syn Adama i Ewy, zamordowany przez swego brata Kaina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

(1.2) bibl. drugi syn Adama i Ewy, brat Kaina

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abel – imię męskie
Abel z Metzu – święty Kościoła katolickiego
Abel z Reims – święty Kościoła katolickiego
Abel – postać biblijna, syn Adama, brat Kaina
Abel – król duński w latach 1250–1252
Abel – arcybiskup lubelski i chełmski
Abel (przed 1757–1831) – rosyjski mnich
Abel Tasman – żeglarz holenderski
Caspar Abel – niemiecki teolog, historyk i poeta
Christian Ferdinand Abel – wirtuoz gry na violi da gamba
Clamor Heinrich Abel – niemiecki kompozytor i muzyk
Frederick Abel – angielski chemik i wynalazca

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja przyjaciółka uparła się, żeby swojego syna nazwać Abel.

(1.2) A Abel był pasterzem owiec, a Kain oraczem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabɛl, AS: abel

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Abel; (1.2) Abel

* arabski: (1.1) هابيل m.

* baskijski: (1.1) Abel

* czeski: (1.1) Ábel, Abel

* esperanto: (1.1) Habelo

* fiński: (1.1) Aapeli

* francuski: (1.1) Abel m.

* hiszpański: (1.1) Abel m.

* islandzki: (1.1) Abel

* jidysz: (1.2) הבֿל m. (hewl)

* łaciński: (1.1) Abel m.

* niderlandzki: (1.1) Abel

* niemiecki: (1.1) Abel m.

* norweski (bokmål): (1.1) Abel; (1.2) Abel

* norweski (nynorsk): (1.1) Abel; (1.2) Abel

* nowogrecki: (1.1) Άβελ m.

* portugalski: (1.1) Abel m.; (1.2) Abel m.

* rosyjski: (1.1) Авель m.

* słowacki: (1.1) Ábel m.; (1.2) Ábel m.

* słoweński: (1.1) Abel m.

* starogrecki: (1.1) Ἀβέλ m., Ἅβελ m.; (1.2) Ἀβέλ m., Ἅβελ m.

* szwedzki: (1.1) Abel

* ukraiński: (1.1) А́вель m.; (1.2) А́вель m.

* węgierski: (1.1) Ábel; (1.2) Ábel

* włoski: (1.1) Abele m.; (1.2) Abele m.

źródła.

== Abel (język angielski.) ==

wymowa.

amer. IPA|ˈeɪ.bəl.

homofony|able.

audio|LL-Q1860 (eng)-Naomi Persephone Amethyst (NaomiAmethyst)-Abel.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|angielski|m. Abel

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) Abel; (1.2) Abel

* arabski: (1.1) هابيل m.

* baskijski: (1.1) Abel

* czeski: (1.1) Ábel, Abel

* esperanto: (1.1) Habelo

* fiński: (1.1) Aapeli

* francuski: (1.1) Abel m.

* hiszpański: (1.1) Abel m.

* islandzki: (1.1) Abel

* jidysz: (1.2) הבֿל m. (hewl)

* łaciński: (1.1) Abel m.

* niderlandzki: (1.1) Abel

* niemiecki: (1.1) Abel m.

* norweski (bokmål): (1.1) Abel; (1.2) Abel

* norweski (nynorsk): (1.1) Abel; (1.2) Abel

* nowogrecki: (1.1) Άβελ m.

* portugalski: (1.1) Abel m.; (1.2) Abel m.

* rosyjski: (1.1) Авель m.

* słowacki: (1.1) Ábel m.; (1.2) Ábel m.

* słoweński: (1.1) Abel m.

* starogrecki: (1.1) Ἀβέλ m., Ἅβελ m.; (1.2) Ἀβέλ m., Ἅβελ m.

* szwedzki: (1.1) Abel

* ukraiński: (1.1) А́вель m.; (1.2) А́вель m.

* węgierski: (1.1) Ábel; (1.2) Ábel

* włoski: (1.1) Abele m.; (1.2) Abele m.

źródła.

== Abel (język angielski.) ==

wymowa.

amer. IPA|ˈeɪ.bəl.

homofony|able.

audio|LL-Q1860 (eng)-Naomi Persephone Amethyst (NaomiAmethyst)-Abel.wav.

znaczenia.

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|angielski|m. Abel

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

abel-mechola

według Starego Testamentu, jest to miejscowość gdzie mieszkał prorok Elizeusz

SJP.pl

Wikipedia

abelard

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

ozdobna roślina z rodziny przewiertniowatych, np. abelia wielokwiatowa, abelia koreańska

SJP.pl

Zobacz też: "Abelia" – rodzaj roślin.

Abelia – rzadkie imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego, oznaczające "oddech, tchnienie". W języku francuskim jest żeńską formą imienia Abel. Może występować w postaciach Abella i Abelle.

Wikipedia

abelit

mieszanina wybuchowa złożona z azotanu amonu, trinitrotoluenu i soli kuchennej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. materiał wybuchowy składający się z azotanu amonu, trinitrotoluenu, soli kamiennej i innych składników;

Wiktionary

Abelit – mieszanina wybuchowa amonowo-saletrzana (amatol) złożona z azotanu amonu, trotylu, dwunitrobenzenu i soli kamiennej. Swą nazwę zawdzięcza brytyjskiemu chemikowi i wynalazcy Frederickowi Augustusowi Abelowi. Jest używany i stosowany w górnictwie jako kruszący materiał wybuchowy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abelitu używa się w górnictwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbɛlʲit, AS: abelʹit

Wiktionary

abelita

członek sekty wczesnochrześcijańskiej powstałej w IV wieku w Afryce

SJP.pl

abelizaur

przedstawiciel rodziny dinozaurów gadziomiednicznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) paleont. rodzaj dinozaura żyjącego w późnej kredzie w Ameryce Południowej (Argentyna);

Wiktionary

Abelizaur ("Abelisaurus") – rodzaj dinozaura z rodziny abelizaurów żyjącego, w późnej kredzie w Ameryce Południowej (Argentyna). Był dwunożnym mięsożercą, mierzącym prawdopodobnie około 7-9 metrów długości. Wielkość określana jest tylko na podstawie badań nad czaszką, jedyną znaną częścią szkieletu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jedna jedyna znaleziona czaszka abelizaura jest niekompletna (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛˈlʲizawr, AS: abelʹizau̯r

przymiotnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

(1.2) geogr. nazwy kilku innych miejscowości na świecie

Wiktionary

Wikipedia

IPA: ˌabɛrˈdɨ̃ŋka, AS: aberdỹŋka

Wiktionary

aberdyńczyk

(1.1) erud. odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość;

(1.2) astr. pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;

(1.3) opt. wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;

(1.4) genet. zmiana w strukturze chromosomów występująca samorzutnie w warunkach naturalnych, a także wywoływana sztucznie działaniem promieniowania jonizującego, różnych związków chemicznych itp., powodująca dziedziczne zmiany cech organizmu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

aberracja chromosomowa,
aberracja (genetyczna lub fenotypowa) – osobnik (lub osobniki) różniący się od pozostałych przedstawicieli gatunku,
aberracja optyczna,
aberracja w psychologii,
aberracja światła – w astronomii jest to zjawisko polegające na pozornym ruchu położenia kątowego ciał niebieskich.
aberracja chromatyczna
zmienność

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dewiacja jest aberracją.

(1.2) Aberracja dobowa ciała astralnego.

(1.3) Aberrację zmniejsza się, stosując zamiast pojedynczej soczewki zespół soczewek wykonanych z różnych gatunków szkła (…)

(1.4) Aberracje popromienne chromosomów mogą być potęgowane przez czynniki zewnętrzne, np. temperaturę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛrˈːat͡sʲja, AS: abe•racʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aberracyjność ż.

przym. aberracyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anomalia, dewiacja, odchylenie, nienormalność, nieprawidłowość, zboczenie

(1.2) aberracja astronomiczna, aberracja gwiezdna, aberracja światła, anomalia, odchylenie

(1.3) aberracja optyczna, chromatyzm

(1.4) aberracja chromosomowa

Wiktionary

aberracyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest aberracyjne; cecha tych, którzy są aberracyjni

Wiktionary

Przykłady

(1.1) On nie zachowuje się normalnie. Mamy tu do czynienia z jakąś aberracyjnością.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aberracja ż.

przym. aberracyjny

przysł. aberracyjnie

Wiktionary

aberracyjny

przymiotnik od: aberracja (np. aberracyjne pomysły; odchylenie aberracyjne; czynniki aberracyjne; aberracyjne podwojenie odcinka chromosomu)

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) nieprawidłowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mam dość jego aberracyjnego zachowania!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɛrːaˈt͡sɨjnɨ, AS: abe•racyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aberracja ż., aberracyjność ż.

Wiktionary

(1.1) aberroskop

Wiktionary

aberroskop

diagnostyczne urządzenie laserowe służące do pomiaru aberracji układu optycznego oka; aberrometr

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) diagnostyczne urządzenie laserowe służące do pomiaru aberracji układu optycznego oka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aberrometr

Wiktionary

abertam

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. rodzaj sera wytwarzanego z mleka owczego w Czechach;

Wiktionary

Abertam – rodzaj sera wytwarzanego z mleka owczego w Czechach. Produkuje się go w Karlowych Warach.

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. pejor. głupek

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. anomalia, nieprawidłowość

Wiktionary

abgarowicz

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abgarowiczowie – rodzina ormiańska
Abgarowicz (herb szlachecki)
Kajetan Abgarowicz (1856-1909) – pisarz
Kazimierz Abgarowicz (1888-1968) – polski filolog klasyczny
Łukasz Abgarowicz (ur. 1949) – polityk

Wiktionary

abhorencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. niezgoda na coś, sprzeciw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapxɔˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: apχorẽncʹi ̯a

Wiktionary

abi

skrótowiec

(1.1) = praw. administrator bezpieczeństwa informacji

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Åbî – walońska nazwa miejscowości Auby-sur-Semois
Abi – rzeka
Abi – miejscowość
Abi – niemieckie czasopismo
Abi – imię żeńskie
ABI

Wikipedia

Wymowa:

IPA: a‿bɛ‿ˈi, AS: a‿be‿i

Wiktionary

abiasz

imię, m.in.: Abiasz, król Judy; Abijjam

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. biblijne imię męskie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abiasz – syn Bechera, wnuk Beniamina
Abiasz – kapłan za czasów króla Dawida
Abiasz – syn sędziego Samuela
Abiasz – kapłan, któremu przydzielono ósmą grupę kapłańską.
Abiasz – królewicz izraelski, syn Jeroboama I
Abiasz – zm. ok. 911 p.n.e., król Judy
Abiasz – imię męskie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ojciec, Zachariasz, był z kapłańskiego rodu Abiasza , a matka, Elżbieta, z rodu Aarona.

Wiktionary

abiatar

postać biblijna, arcykapłan, syn Achimeleka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. arcykapłan za czasów króla Dawida;

Wiktionary

Abiatar – postać biblijna ze Starego Testamentu.

Syn Achimeleka, kapłana za czasów króla Saula. Kiedy królem został Dawid, Abiatar został arcykapłanem wspólnie z Sadokiem. Po śmierci Dawida brał udział w spisku, by osadzić na tronie Adoniasza, a nie Salomona. Został ukarany wygnaniem. Abiatar mieszkał w Nob, opodal Jerozolimy. Jego losy są przedstawione w Pierwszej i Drugiej Księdze Samuela oraz Pierwszej Księdze Królewskiej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten przez swoich posłańców - kapłanów Sadoka i Abiatara - przekonał lud, aby przywrócić mu rządy.

Wiktionary

abidżan

miasto w Wybrzeżu Kości Słoniowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

Wiktionary

Abidżan (fr. "Abidjan") – największe miasto, główny ośrodek gospodarczy, naukowo-kulturalny i turystyczny Wybrzeża Kości Słoniowej, położony na południu kraju, do 1983 roku stolica państwa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Między Lagos i Abidżanem żyje w nich 70 mln ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabʲid͡ʒãn, AS: abʹiǯãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abidżańczyk mos., Abidżanka ż.

przym. abidżański

Wiktionary

abidżanka

mieszkanka Abidżanu (miasta w Wybrzeżu Kości Słoniowej)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

[czytaj: Abigejl]
1. imię żeńskie;
2. nazwa polskiego zespołu metalowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Abigail, Abigajl – imię żeńskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od hebrajskiego imienia אביגיל "Awigajil" znaczącego „radość ojca”, „mój ojciec się uradował”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kiedy Abigail spostrzegła Dawida, szybko zsiadła z osła i upadłszy na twarz przed Dawidem, oddała mu pokłon aż do ziemi.

Wiktionary

Powiązane:

zdrobn. Abi

Wiktionary

abihu

postać biblijna ze Starego Testamentu, syn Aarona

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|polski|m.;

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abila – nazwa miasta Abel Bet-Maaka (Abel, Abel-Maim, Abilena, Abilena Lizaniasza) w okresie hellenistycznym
Abila – nazwa Abel-Szitim (Szitim) w czasach rzymskich

Wikipedia

abilena

region położony na północny zachód od Damaszku

SJP.pl

abimelek

król izraelski

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abimelek – król Geraru (Księga Rodzaju)
Abimelek – syn Gedeona
Abimelek – sługa Jeremiasza (4 Księga Barucha)

Wikipedia

abiogeneza

według popularnego w starożytności i średniowieczu poglądu: samorzutne powstanie niższych organizmów z nieorganicznej lub organicznej materii nieożywionej (np. much ze zgniłego mięsa, żab z mułu rzecznego); samorództwo, autogonia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

Abioza – całkowite zatrzymanie wszelkich procesów życiowych.

Wiąże się to także z całkowitą inaktywacją enzymów oraz zlikwidowaniem (zabiciem lub usunięciem) wszelkich mikroorganizmów.

Proces ten jest wykorzystywany w zapewnianiu bezpieczeństwa zdrowotnego żywności. Prowadzi do zahamowania rozwoju mikroorganizmów w pożywieniu, a także do wydłużenia lagfazy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈbʲjɔza, AS: abʹi ̯oza

Wiktionary

abiram

postać biblijna

SJP.pl

abisag

postać biblijna ze Starego Testamentu; Abiszag

SJP.pl

abisal

strefa wód morskich i oceanów rozciągająca się od ok. 1700 do ok. 6000 metrów poniżej lustra wody; bezświetlna, o niskiej temperaturze i wysokim ciśnieniu wody; abysal; strefa głębinowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. najgłębsza strefa wód oceanicznych poniżej 1700 m wraz z dnem, charakteryzująca się brakiem światła słonecznego;

Wiktionary

Abisal, abysal, strefa głębinowa, strefa abysalna (od gr. "ábyssos" – bezdenna głębia, otchłań) – strefa głębokościowa mórz, oceanów i głębokich jezior pomiędzy strefą batialną a hadalną (głębokości od ok. 1700 m pod poziomem lustra wody). Jest najuboższa w składniki pokarmowe, pozbawiona światła, charakteryzuje się niską temperaturą (ok. 3 °C) i wysokim ciśnieniem wody (ok. 300-600 atmosfer).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Fauna abisalu cechuje się zanikiem lub nadmiernym rozwojem narządów wzroku w postaci organów świetlnych, wytworzeniem delikatnych narządów dotyku oraz niezwykłymi kształtami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbʲisal, AS: abʹisal

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abysal mrz.

rzecz. abisal, abysal

przym. abysalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abysalny, pot. głębinowy, głębokomorski, głębokowodny, denny

Wiktionary

abisalowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z abisalem, dotyczący abisalu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abisal m.

Wiktionary

abisobental

część składowa abisalu, głębokie dno basenu oceanicznego sięgające przeciętnie 2000-6000 m głębokości; abysobental

SJP.pl

abisobiont

abisofil; zwierzę żyjące w abisalu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) zool. zwierzę żyjące w strefie abisalu;

Wiktionary

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Warszawa. żyd

Wiktionary

abisynia

dawna nazwa Etiopii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. daw. Etiopia;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Abisynia jest wprawdzie państwem chrześcijańskiem, ale południowe dzikie plemięemiona są albo pogańskie, albo wyznają islam (…). sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲiˈsɨ̃ɲja, AS: abʹisỹńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abisyńczyk mos., abisyńczyk mzw., Abisynka ż., abisynka ż.

przym. abisyński

Wiktionary

abisyniak

gatunek ptaka z rodziny krukowatych

SJP.pl

Abisyniak ("Zavattariornis stresemanni") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny krukowatych (Corvidae). Występuje endemicznie na południu Etiopii, zasiedlając niewielki obszar wzdłuż jednego z pasm Wyżyny Abisyńskiej. Zagrożony wyginięciem ze względu na ocieplanie się klimatu i niewielki areał występowania.

Wikipedia

abisynka

1. rodzaj studni;
2. herbatnik;
3. mieszanka kawy zbożowej i cykorii;
4. pompa ręczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Nannaethiops., rodzaj ryb z rodziny prostnikowatych (abisynowatych)

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Triticum abyssinicum|ref=tak., gatunek pszenicy

(1.3) pot. studnia abisyńska, studnia z pompą rurową wbijana lub wkręcana, służąca do dobywania niewielkiej ilości wody z głębokości 5-7 m, napędzana ręcznie dźwignią

(1.4) daw. ciemnobrązowy herbatnik produkowany przez Zakłady Przemysłu Cukierniczego „22 Lipca” w Warszawie

(1.5) daw. rodzaj kawy zbożowej mieszanej z cykorią

Wiktionary

Przykłady

(1.3) U moich dziadków na wsi wodę noszono wiadrami ze starej abisynki na podwórzu.

(1.4) Do zamówionej kawy dawaliśmy klientom zawsze abisynkę lub wafelek.

(1.5) Pamiętam z dzieciństwa smak abisynki z mlekiem do bułki z dżemem na śniadanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲiˈsɨ̃nka, AS: abʹisỹnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abisynka ż., Abisynia ż., abisynowate nmos., Abisyńczyk mos.

przym. abisyński

przysł. abisyńsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) pszenica abisyńska

(1.3) studnia abisyńska

Wiktionary

abisyńczyk

potocznie: kot abisyński

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

Wikipedia

abiszaj

postać biblijna ze Starego Testamentu

SJP.pl

Abiszaj – postać biblijna ze Starego Testamentu.

Spokrewniony z królem Dawidem, brat Joaba; jeden z generałów Dawida. Patrz: 1 Sm 26,6-12 i 2 Sm 10,910; 16,9.11-12; 18,2.

Wikipedia

abitella

odmiana włoskiego sera twarogowego z okolic Piemontu

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) odmiana włoskiego sera twarogowego z okolic Piemontu

Wiktionary

abituria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. rzad. świadectwo dojrzałości, matura

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wszyscy uczniowie otrzymali abiturię.

(1.1) (…) kredytów za religię nie wlicza się do ogólnej liczby 160 kredytów, wymaganych do abiturii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲiˈturʲja, AS: abʹiturʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abiturientka ż., abiturient mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) matura

Wiktionary

abituriencki

przymiotnik

(1.1) związany z abiturientami (maturzystami); przeznaczony dla nich

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Świetnie się bawiłam na balu abiturienckim.

Wiktionary

abiturient

książkowo: uczeń kończący szkołę, zwykle średnią, dopuszczony do matury

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. uczeń kończący szkołę średnią, przystępujący do matury;

Wiktionary

Abiturient – maturzysta, osoba, która zbliża się do ukończenia szkoły średniej i została dopuszczona do matury.

Abiturient po ukończeniu szkoły średniej staje się absolwentem i ma wówczas wykształcenie średnie. Zdanie egzaminu maturalnego umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości, które jest rzeczą dodatkową w stosunku do wykształcenia średniego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W naszej szkole do matury przystąpiło stu abiturientów.

(1.1) Prawdziwa matura rozpocznie się 4 maja. Tego dnia abiturienci będą zdawać egzamin z języka polskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabʲiˈturʲjɛ̃nt, AS: abʹiturʹi ̯ẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abituria ż.

rzecz. abituria ż.

:: fm. abiturient mos.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) maturzystka

Wiktionary

abituryna

książkowo: przyzwyczajenie, rutyna, codzienność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. rzad. rutyna, przyzwyczajenie

Wiktionary

abiudykacja

odmowa uznania praw własności, orzeczona przez sąd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. postanowienie odpowiedniego sądu o odmowie przyznania prawa własności

Wiktionary

Abiudykacja (z łac. "abiudicare" – "odsądzić") – wyrok, pozbawiający stronę prawa do rzeczy. Przeciwieństwem jest adiudykacja, czyli przyznanie komuś tego prawa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌabʲjudɨˈkat͡sʲja, AS: abʹi ̯udykacʹi ̯a

Wiktionary

abiuracja

publiczne wyparcie swoich zapatrywań

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. publiczne wyrzeczenie się swoich przekonań

Wiktionary

Abiuracja (łac. "abiurare", „odprzysięgać się”, „wypierać”) − publiczne wyparcie się swoich dotychczasowych przekonań, zwłaszcza na tle religijnym. Procedura znana już w starożytności, ale szczególnie rozwinięta w średniowieczu, w czasach nasilonych walk z heretykami.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌabʲjuˈrat͡sʲja, AS: abʹi ̯uracʹi ̯a

Wiktionary

abkracer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. daw. żelazna wycieraczka do butów

Wiktionary

abl.

skrót od: ablativus, ablatiwus

SJP.pl

ablacja

1. niszczenie powierzchni lądu albo lodowca wskutek działania czynników zewnętrznych (deszczu, słońca);
2. w chirurgii: usunięcie (całkowite lub częściowe) jakiegoś organu, tkanek lub ciała obcego;
3. sposób chłodzenia powierzchni statków kosmicznych, umożliwiający im przekraczanie bariery cieplnej w czasie powrotu na Ziemię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. niszczenie powierzchni lądu albo lodowca wskutek działania czynników zewnętrznych

(1.2) geol. ablacja deszczowa: spłukiwanie zwietrzeliny skalnej przez spływające po stoku wody opadowe

(1.3) med. chirurgiczne usunięcie (całkowite lub częściowe) jakiegoś organu, tkanek lub ciała obcego

(1.4) astronaut. sposób chłodzenia powierzchni statków kosmicznych, umożliwiający im przekraczanie bariery cieplnej w czasie powrotu na Ziemię

(1.5) astr. niszczenie warstw powierzchniowych meteorytu podczas przejścia przez atmosferę

(1.6) astronaut. niszczenie materiału powierzchniowego w komorze zapłonowej statku kosmicznego podczas jego wejścia w atmosferę

(1.7) lotn. topienie się powierzchni statku powietrznego

(1.8) lotn. badania nad zmniejszeniem obciążeń cieplnych powstałych w czasie lotu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

ablacja – proces topnienia lodowca lub śniegu
ablacja – usuwanie się powierzchniowych warstw meteoroidu (lub statku kosmicznego podczas jego przechodzenia przez atmosferę)
ablacja – chłodzenie powierzchni szybkich statków przemieszczających się w gęstych warstwach atmosfery
ablacja deszczowa – proces geologiczny polegający na spłukiwaniu (zmywaniu) zwietrzeliny skalnej przez wody opadowe
ablacja laserowa – technika obróbki
ablacja – procedura medyczna, polegająca na usunięciu określonej tkanki lub narządu
ablacja termiczna – metoda leczenia nowotworów
ablacja kriogeniczna – metoda leczenia nowotworów oraz arytmii serca
ablacja przezskórna – metoda leczenia zaburzeń rytmu serca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: abˈlat͡sʲja, AS: ablacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablatyw mrz.

przym. ablacyjny

przysł. ablacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) topnienie

(1.2) spłukiwanie

(1.3) amputacja

(1.4) chłodzenie ablacyjne

Wiktionary

ablacyjnie

przysłówek sposobu

(1.1) geol. med. astronaut. lotn. w sposób ablacyjny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablacja ż., ablatyw mrz.

przym. ablacyjny

Wiktionary

ablacyjny

przymiotnik od: ablacja (np. warstwa ablacyjna, chłodzenie ablacyjne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geol. med. astronaut. lotn. związany z ablacją, dotyczący ablacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablacja ż., ablatyw mrz.

przysł. ablacyjnie

Wiktionary

ablaktacja

1. sposób szczepienia roślin polegający na nacięciu i połączeniu gałązek dwóch obok siebie rosnących drzew, krzewów i odcięciu zrazu dopiero po ich zrośnięciu się;
2. zaprzestanie karmienia młodego zwierzęcia przez matkę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. ogrod. metoda szczepienia roślin przez złączenie rosnących obok siebie roślin;

(1.2) zool. zaprzestanie karmienia młodego przez matkę

Wiktionary

Ablaktacja (zbliżenie) – metoda szczepienia drzew owocowych, roślin ozdobnych i winorośli, poprzez połączenie dwóch rosnących obok siebie roślin (podkładki i zrazu), a po ich zrośnięciu, odcięcie jednej z nich (zrazu) od własnego systemu korzeniowego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W czasie procesu ablaktacji łączy się dwie rosnące koło siebie rośliny, a po zrośnięciu odcina się jedną od systemu korzeniowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌablakˈtat͡sʲja, AS: ablaktacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablaktowanie n.

czas. ablaktować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

Wymowa:

IPA: abˈlɛɡat, AS: ablegat

Wiktionary

ableger

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. gw-pl|Śląsk Cieszyński. odnóżka

Wiktionary

ablegier

w ogrodnictwie: odkład, sadzonka powstała przez ukorzenienie bocznego pędu; aplegier

IPA: ˌablɛɡrɔˈvãɲɛ, AS: ablegrovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ablegier mrz., ablegierek mos./mrz.

(1.1) socjol. dyskryminacja, niechęć, pogarda lub wrogość skierowane wobec osób uważanych za niepełnosprawne;

Wiktionary

Ableizm (z -able w disable – niepełnosprawny oraz -ism w racism, sexism), in. handicapizm/handikapizm, (z handicap – niepełnosprawność, przeszkoda) – dyskryminacja, niechęć, wrogość względem osób niepełnosprawnych. Ableizm definiuje osoby niepełnosprawne przez ich niepełnosprawność, charakteryzując je jako gorsze i podrzędne wobec osób pełnosprawnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Różne rodzaje dyskryminacji (seksizm, hetero-seksizm, rasizm, klasizm, ageizm, ableizm oraz specyzm) wywodzą się z tych samych, fałszywych założeń stojących u podstaw kultury patriarchalnej.

Wiktionary

Powiązane:

przym. ableistyczny

(1.1) U dawnych Słowian były znane niektóre formy ablucji jeszcze przed wprowadzeniem chrześcijaństwa (…).

(1.2) Ze snu przedniego zbudzon przez pachołka,
Zdjął imćpan burmistrz przyodziewek z kołka,
Wzuł żółte buty o podkówkach srebrnych,
Dokonał zacnie ablucyj potrzebnych
I przy kagańcu, co się żywo pali,
Począł dokładnie ubierać się daléj. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈlut͡sʲja, AS: ablucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. ablucyjny

rzecz. ablucyjny ż.

Wiktionary

ablucje

potocznie: mycie się; ablucja

(1.1) Jego syna nie można spokojnie wykąpać; chyba cierpi na ablutofobię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌablutɔˈfɔbʲja, AS: ablutofobʹi ̯a

Wiktionary

ablutomania

natręctwo, mania ciągłego mycia się

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chorobliwie częste mycie rąk;

Wiktionary

Ablutomania ( folie de lavement) – jeden z najczęstszych i najbardziej znanych objawów zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego, polegający na niepowstrzymanej potrzebie zbyt częstego mycia rąk. W cięższych przypadkach może doprowadzić do powstania ran na rękach.

Wikipedia

1. wyrzeczenie się czegoś w imię wartości wyższych;
2. niedbałość o własny wygląd i własne wygody;
3. brak podstawowych wiadomości na jakiś temat; ignorancja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. wyrzeczenie się, rezygnacja z korzyści dla dobra innych

(1.2) książk. zaniedbanie czegoś np. wyglądu, niedbałość, niechlujstwo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Córka, istota wątła, słaba, bez tchu; stokrotka polna przeniesiona do piwnicy, posiadała kilka dzielnych cnót matki, ale ani zbliżała się do niej w sile abnegacji.

(1.2) Przeraża mnie jego abnegacja, zupełnie przestał o siebie dbać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabnɛˈɡat͡sʲja, AS: abnegacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. negacja ż., abnegat mos., abnegatka ż.

przym. abnegacki

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) niechlujstwo, tumiwisizm

Wiktionary

abnegacki

→ abnegat

SJP.pl

Patrz:

abnegat

człowiek wyrzekający się wygód, korzyści, niedbający o siebie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który nie dba o swój wygląd

(1.2) człowiek nieposiadający podstawowej wiedzy z danej dziedziny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten człowiek wygląda na abnegata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈnɛɡat, AS: abnegat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. negacja ż., abnegacja ż.

:: fż. abnegatka ż.

przym. abnegacki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) flejtuch, pot. pejor. niechluj; pot. pejor. brudas, fleja, kocmołuch, niedbalec

(1.2) ignorant

Wiktionary

abnegatka

1. kobieta wyrzekająca się czegoś w imię wartości wyższych;
2. kobieta niedbająca o własny wygląd i własne wygody;
3. kobieta niemająca podstawowych wiadomości na jakiś temat; ignorantka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta niedbająca o swój wygląd

Wiktionary

Przykłady

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

(1.1-3) etym|prasł|*abo.; źródłosłów dla źródło dla|ros|або.

(1.4) pol. gw. księstwo łowickie a + bo

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|albo.

(1.2) zobtłum|czy.

(1.3) zobtłum|może.

(1.4) zobtłum|bo.

źródła.

== abo (język angielski.) ==

wymowa.

audioAU|En-au-abo.ogg.

austral. IPA|ˈæb.əʉ., SAMPA|"{b.@.}, enPR|ă'bō.

bryt. enPR|ă'bō., IPA|ˈæb.əʊ., SAMPA|"{b.@U.

amer. enPR|ă'bō., IPA|ˈæb.oʊ., SAMPA|"{b.oU.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) austral. slang. obraź. aborygen

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

rzecz. abolicjonizm mrz., abolicjonista mos., abolicjonistka ż.

przym. abolicyjny, abolicjonistyczny

przysł. abolicyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) unieważnienie, zniesienie

(1.2) umorzenie

Wiktionary

abolicjonista

1. zwolennik abolicjonizmu, ruchu społecznego domagającego się zniesienia jakiegoś prawa;
2. w XVIII-XIX w.: zwolennik ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik abolicjonizmu, ruchu społecznego domagającego się zniesienia jakiegoś prawa

(1.1) zwolenniczka abolicjonizmu, ruchu społecznego domagającego się zniesienia jakiegoś prawa

Wiktionary

abolicjonizm

1. ruch społeczny domagający się zniesienia jakiegoś prawa
2. osiemnasto- i dziewiętnastowieczny ruch domagający się zniesienia niewolnictwa i dyskryminacji rasowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, który dążył do zniesienia niewolnictwa;

(1.2) ruch społeczny, domagający się zniesienia jakiegoś prawa

Wiktionary

Abolicjonizm (z abolitio „zniesienie, umorzenie” i "-izm" z gr. ισμός "ismos" „wiedza”) – w XVIII i XIX w. ruch społeczno-polityczny i ideowy w Europie (głównie w Wielkiej Brytanii oraz Francji) i obu Amerykach (głównie w Stanach Zjednoczonych), stawiający sobie za zadanie zniesienie niewolnictwa i związanego z nim handlu ludźmi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abolicjonizm był ruchem społeczno-politycznym i ideowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔlʲiˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥, AS: abolʹicʹi ̯o̊̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abolicja ż., abolicjonista mos., abolicjonistka ż.

przym. abolicjonistyczny, abolicyjny

Wiktionary

abolicyjny

przymiotnik od: abolicja (np. ruch abolicyjny, dekret abolicyjny)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) praw. związany z abolicją, dotyczący abolicji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abolicja ż., abolicjonista mos., abolicjonistka ż., abolicjonizm mrz.

przysł. abolicyjnie

przym. abolicjonistyczny

Wiktionary

abominacja

uczucie wstrętu, niechęci, obrzydzenia; odraza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. obrzydzenie, wstręt, odraza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moja mama czuje silną abominację za każdym razem, gdy widzi mysz.

abominacja

Przykłady

(1.1) Od początku do końca jest więc taki sam – abominacyjny i obleśny, czyniąc z własnych kompleksów oręż przeciw światu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔ̃mʲĩnaˈt͡sɨjnɨ, AS: abõmʹĩnacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abominacja ż.

Wiktionary

rzecz. abonament mrz., abonent mos., abonentka ż., abonowanie n., zaabonowanie n.

czas. abonować ndk., zaabonować dk.

przym. abonamentowy, abonencki

Wiktionary

abonament

opłata, ustanowiona zwykle umową, za systematyczne otrzymywanie produktu lub korzystanie z usługi; także: prawo otrzymywania (korzystania) wynikające z takiej umowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu);

(1.2) regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism

rzecz. abonamencik mrz., abonament mrz., abonent mos., abonentka ż., abonowanie n., zaabonowanie n.

czas. abonować ndk., zaabonować dk.

przym. abonencki

Wiktionary

abondance

[czytaj: abądąs] francuska rasa bydła mleczno-mięsnego

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abondance – gmina
Abondance – francuska rasa bydła
Abondance – francuski ser
Opactwo w Abondance

Wikipedia

abonencki

→ abonent

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba płacąca stałą opłatę, abonament;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szczęściem były dla niego naukowe zajęcia, kupowanie książek, abonowanie pism periodycznych (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: abõnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abonamencik mrz., abonament mrz., abonent mos., abonentka ż., zaabonowanie n.

czas. abonować ndk., zaabonować dk.

przym. abonamentowy, abonencki

Wiktionary

abonować

korzystać z czegoś lub otrzymywać coś w zamian za uiszczanie stałej opłaty abonenckiej, płacenie abonamentu

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) korzystać z abonamentu – usługi otrzymywania produktu w zamian za uiszczanie regularnej opłaty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Walter Kridl, recepcjonista z hotelu „Kärntnerhof” usiadł za ladą i odruchowo sięgnął po gazety, które abonował właściciel hotelu pan Alfred Anhauser.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: abõnovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abonament mrz., abonamencik mrz., abonent mos., abonentka ż., abonowanie n., zaabonowanie n.

czas. zaabonować dk.

przym. abonamentowy, abonencki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) subskrybować

Wiktionary

aboralny

przymiotnik

(1.1) biol. przeciwgębowy, leżący po przeciwnej stronie ciała w stosunku do oralnego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔˈralnɨ, AS: aboralny

Wiktionary

Powiązane:

przym. oralny

Wiktionary

aborcja

przerwanie ciąży; zabieg, skrobanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

Wiktionary

Aborcja ( abortus lub abortio „poronienie zamierzone, wywołanie poronienia”) – zamierzone zakończenie ciąży w wyniku interwencji zewnętrznej, np. działań lekarskich, w j. łacińskim "abortus provocatus". Przeważnie w efekcie dochodzi do śmierci zarodka lub płodu ludzkiego (łac. "nasciturus").

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dla części ludzi aborcja jest zwyczajnym zabiegiem, inni uważają ją za dzieciobójstwo.

(1.1) Inną istotną formą kontroli urodzeń jest aborcja. Większość muzułmańskich uczonych zezwala na aborcję, chociaż różny jest w ich opinii moment rozwoju płodu, w którym aborcja staje się zakazana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbɔrt͡sʲja, AS: aborcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aborcjonista m., aborcjonistka m., abort m., aborter m.

czas. abortować ndk./dk.

przym. aborcjonistyczny, aborcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) interrupcja; pot. skrobanka, abort, łyżeczkowanie; przest. spędzenie płodu

Wiktionary

aborcjonalista

zwolennik prawa do przerywania ciąży; aborcjonista

SJP.pl

aborcjonista

1. osoba przeprowadzająca zabieg przerwania ciąży; aborter;
2. zwolennik prawa do przerywania ciąży; aborcjonalista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik dopuszczalności aborcji

(1.2) dokonujący aborcji, zob. aborter.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wszystkie grupy – małżeństwa, jak i związki homoseksualne, zwolennicy naturalnych metod planowanieanowania rodziny i antykoncepcji, obrony dziecka poczętego i aborcjoniści – starają się mieć swoich reprezentantów w świecie polityki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aborcja ż., aborter m.

:: fż. aborcjonistka

przym. aborcjonistyczny, aborcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) proaborcjonista, aborter

Wiktionary

aborcjonistka

1. kobieta poddająca się zabiegowi przerwania ciąży; aborterka;
2. kobieta przeprowadzająca zabieg przerwania ciąży; aborterka;
3. zwolenniczka dopuszczalności zabiegu przerywania ciąży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwolenniczka dopuszczalności aborcji

(1.2) med. przeprowadzająca aborcję

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aborcja, aborter

:: fm. aborcjonista

przym. aborcjonistyczny, aborcyjny

Wiktionary

aborcjonistyczny

→ aborcjonista

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) mający cechy aborcjonisty

Wiktionary

Patrz:

aborcjonista

Powiązane:

rzecz. aborcjonistka ż., aborcjonista mos., aborcja ż.

Wiktionary

aborcjonizm

popieranie prawa do przerywania ciąży

SJP.pl

aborcyjny

→ aborcja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. związany z aborcją

Wiktionary

Patrz:

aborcja

Przykłady

(1.1) Ruta wywołuje działanie poronne, z tego też względu dawniej była używana jako środek aborcyjny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabɔrˈt͡sɨjnɨ, AS: aborcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

abordażowy

dotyczący abordażu, służący dokonaniu abordażu (np. oddział abordażowy, broń abordażowa)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. mar. związany z abordażem, przeznaczony do abordażu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Załoga zatrzymanego statku otworzyła zawory denne celem samozatopienia, lecz wysłany z krążownika oddział abordażowy zapobiegł temu i uratował jednostkę jako zdobycz wojenną.

Wiktionary

abortus;
1. przerwanie ciąży, poronienie;
2. przedwcześnie urodzony, martwy płód

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. poronienie

(1.2) rzad. przerwanie ciąży

(1.3) rzad. skrobanka

Wiktionary

Abort – zatrzymanie działania programu lub procesu.

Operacja abort najczęściej podejmowana jest przez system operacyjny w przypadku, gdy przez określony czas nie będzie mógł komunikować się z procesem (timeout). Nadzorowanie przebiegu działania programu przez człowieka może doprowadzić do przerwania tego działania, jeśli działanie to trwa za długo lub otrzymywane są błędne dane wyjściowe.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈabɔrt, AS: abort

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aborcja ż.

przym. aborcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abortus, poronienie

(1.2) aborcja

(1.3) pot. skrobanka, łyżeczkowanie, abrazja, aborcja

Wiktionary

aborter

osoba przeprowadzająca zabieg przerwania ciąży; aborcjonista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik dopuszczalności aborcji

(1.2) dokonujący aborcji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aborcjonista mos., aborcjonistka ż.

:: fż. aborterka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aborcjonista

(1.2) aborcjonista

Wiktionary

aborterka

aborcjonistka;
1. kobieta poddająca się zabiegowi przerwania ciąży;
2. kobieta przeprowadzająca zabieg przerwania ciąży

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pejor. ginekolożka wykonująca zabieg aborcji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aborter mos., aborcja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) autochton, tubylec; daw. krajowiec

Wiktionary

aborygenek

rdzenna mieszkanka danego obszaru; autochtonka, tuziemka, tubylka, tubylczyni

SJP.pl

aborygeni

rdzenny mieszkaniec danego obszaru; autochton, tubylec, tuziemiec

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

aborygeni – termin, którym określa się ludy rdzenne różnych regionów
Aborygeni – zbiorcza nazwa rdzennych ludów Australii
- Aborygeni – tradycyjna nazwa rdzennych ludów kontynentu australijskiego, Tasmanii i niektórych przyległych wysp
  - Aborygeni australijscy – rdzenna ludność kontynentu australijskiego
  - Aborygeni tasmańscy – rdzenna ludność Tasmanii
- Rdzenna ludność Wysp w Cieśninie Torresa
Aborygeni tajwańscy – zbiorcza nazwa rdzennych ludów Tajwanu
Aborygenowie (łac. Aborigines) – według mitologii rzymskiej rdzenna ludność środkowej Italii
„Aborygen” – piosenka zespołu Wilki

Wikipedia

aborygenka

rdzenna mieszkanka danego obszaru; autochtonka, tuziemka, tubylka, tubylczyni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rdzenna mieszkanka Australii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Trzeba bowiem pamiętać, że Freeman przede wszystkim czuła się Aborygenką, a dopiero potem Australijką.

Wiktionary

Powiązane:

(1.1) stpol. albowiem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) A gdy się ociągał, uięli mężowie oni rękę iego, i rękę żony iego, i rękę dwu córek iego, (abowiem mu Pan folgował,) i wywiedli go, i postawili go przed miastem. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbɔvʲjɛ̃m, AS: abovʹi ̯ẽm

Wiktionary

abowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Abowem, dotyczący Abowa, krainy na Słowacji

(1.2) daw. związane z miastem Åbo (współcz. Turku)

Wiktionary

Powiązane:

Wiktionary

abp

skrót od: arcybiskup (odczytywany jako cały, odmienny wyraz); arcybp

SJP.pl

skrót

(1.1) = rel. arcybiskup

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adblock Plus
Arcybiskup
białko wiążące aldosteron
białko wiążące androgeny
holter ciśnieniowy
ciśnienie tętnicze
białka wiążące aktynę

(1.1) geol. o klifie: uleganie niszczeniu wskutek działania fal

(1.2) med. łyżeczkowanie jamy macicy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abrazja ż.

czas. abradować ndk.

przym. abrazyjny

Wiktionary

abradować

powodować abrazję

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) geol. powodować abrazję, niszczyć klif wskutek działania fal

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abradowanie n., abrazja ż.

przym. abrazyjny

Wiktionary

abraham

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pięćdziesiąte urodziny, pięćdziesiątka

(1.1) rel. wywodzący się od Abrahama

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ateiści tacy jak Sam Harris argumentują, że poleganie religii abrahamicznych na boskim autorytecie skłania je w kierunku autorytaryzmu i dogmatyzmu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abraham mos., abraham mrz., abrahamizm mrz.

przym. Abrahamowy, abrahamowy

Wiktionary

nazwisko

SJP.pl

Abrahamowicz ("Abramowicz") – polski herb szlachecki, odmiana herbu Jastrzębiec.

Wikipedia

abrahamowiny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

Synonimy:

(1.1) abrahamiczny

Wiktionary

abrakadabra

potocznie: coś niejasnego, niezrozumiałego; chińszczyzna, czarna magia

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) słowo nieokreślonego znaczenia, rzekoma magiczna formuła;

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) przen. coś niezrozumiałego; wypowiedź bezsensowna lub zagmatwana

Wiktionary

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abram – pierwotne imię patriarchy biblijnego Abrahama
Abram – biskup koptyjski
Abram – miejscowość w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim
Abram – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Wielki Manchester
Abram – jednostka osadnicza w USA, w stanie Teksas, w hrabstwie Hidalgo
Abram – wieś w Rumunii, w okręgu Bihor, w gminie Abram
Abram – gmina w Rumunii, w okręgu Bihor

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie będziesz więc odtąd nazywał się Abram, lecz imię twoje będzie Abraham, bo uczynię ciebie ojcem mnóstwa narodów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabrãm, AS: abrãm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abramowice lm nm.

:: zdrobn. Abramek mos.

przym. Abramowy

Wiktionary

abramczuk

nazwisko

SJP.pl

abramczyk

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abramczyk – polskie nazwisko
Barbara Morcinek-Abramczyk – glottodydaktyczka, literaturoznawczyni.
Mikoła Abramczyk – białoruski publicysta i polityk emigracyjny,
Józef Abramczyk ps. Tomasz – żołnierz Batalionów Chłopskich,
Halina Abramczyk – polska fizyczka i chemiczka
Rüdiger Abramczik – niemiecki piłkarz i trener
Enea Abramczyk Astoria Bydgoszcz
Abramczyk Polonia Bydgoszcz

Wikipedia

abramek

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Abram

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Abramek (ur. 1962) – polski kompozytor, producent muzyczny, multiinstrumentalista
Wiktor Abramek (ur. 1947) – polski inżynier budownictwa

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abramku, pomóż babci przywiesić mezuzę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abram mos., Abramowice nmos.

przym. Abramowy

Wiktionary

abramow

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksandr Abramow (1913-1993) – rosyjski trener piłkarski;
Andriej Abramow (1935-1994) – rosyjski bokser;
Barbara Abramow-Newerly (1909-1973) – polska aktorka i reżyser teatralna, żona Igora Newerlego;
Fiodor Abramow (1870-1963) – rosyjski wojskowy, emigracyjny działacz antykomunistyczny;
Fiodor Abramow (1920-1983) – rosyjski i radziecki pisarz, literaturoznawca, publicysta;
Igor Abramow-Newerly (1903-1987) – polski pisarz i pedagog;
Jarosław Abramow-Newerly (ur. 1933) – polski pisarz, kompozytor, dziennikarz, syn Igora Newerlego;
Konstantin Abramow (1920-2001) – radziecki historyk;
Konstantin Abramow (1912-1998) – radziecki generał pułkownik;
Konstantin Abramow (1906-1952) – radziecki generał major;
Nikołaj Abramow (1950-2005) – radziecki piłkarz i trener;
Nikołaj Abramow (1897-1964) – radziecki kontradmirał, dowódca polskiej Marynarki Wojennej od sierpnia do grudnia 1945 roku;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abramowice – część miasta Lublin
Abramowice – przysiółek wsi Szczyrzyc w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
Abramowice – wieś zaginiona w dawnym pow. sieradzkim, wzmiankowana od XIV do XVI w..
Abramowice Kościelne
Abramowice Prywatne
Abramów, Abramy, Jebramki, Mieczki-Abramy
Ulica Abramowicka w Lublinie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ciekawostką jest, że Szpital Neuropsychiatryczny im. prof. Mieczysława Kaczyńskiego, powszechnie znany jako szpital w Abramowicach, oraz pętla trolejbusowa Abramowice nie znajdują się na terenie tej dzielnicy, ale w dzielnicy Dziesiąta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabrãmɔˈvʲit͡sɛ, AS: abrãmovʹice

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abramowicz – polski herb szlachecki, odmiana herbu Lubicz
Adam Abramowicz (ujednoznacznienie)
Alaksandr Abramowicz (1944–2018) – białoruski prawnik i polityk,
Andrzej Abramowicz (ujednoznacznienie)
Alfred Abramowicz (1919-1999) – amerykański biskup katolicki polskiego pochodzenia,
Bronisław Abramowicz (1837–1912) – polski malarz,
Danny Abramowicz (ur. 1945) – amerykański futbolista i trener polskiego pochodzenia,
Dmitrij Abramowicz (1873-1955) – rosyjski, a następnie radziecki historyk literatury i literaturoznawca,
Edward Abramowicz – polski polityk, poseł na Sejm Ustawodawczy,
Herkulan Abramowicz (1805–1873) – oficer wojsk rosyjskich, dyrektor teatru w Wilnie,
Ignacy Abramowicz (1793–1867) – rosyjski generał,
Jan Stanisławowicz Abramowicz (?-1602) – wojewoda smoleński i miński, jeden z przywódców kalwinizmu w Wielkim Księstwie Litewskim

Wikipedia

abramowski

przymiotnik od: Abramów

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Abramowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabrãˈmɔfsʲci, AS: abrãmofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abramów m., Abramowianin m., Abramowianka ż.

Wiktionary

abramowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Abrama

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zwróciłeś uwagę na coraz dłuższe frędzle w Abramowym talicie?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abram mos., Abramek mos.

Wiktionary

abramski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Jan Abramski (1922-2003) – polski duchowny katolicki
Krzysztof Abramski (ur. 1948) – polski inżynier elektroniki, profesor nauk technicznych
Paweł Abramski (ur. 1947) – polski polityk, prawnik, poseł

Wikipedia

abramy

wieś w województwie mazowieckim, gmina Kałuszyn

SJP.pl

Zobacz też: Abramy (rejon miadzielski).

Abramy – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Kałuszyn.

Wieś prywatna Królestwa Kongresowego, położona była w 1827 roku w powiecie siennickim, obwodzie stanisławowskim województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

abramów

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lm. od Abram

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abramów – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Goraj
Abramów – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Abramów
Abramów – część wsi Bychawka Druga-Kolonia w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bychawa
Abramów – dawna gmina
Abramów – dawna gromada
Abramów – szczyt w Beskidzie Żywieckim
Abramów – potok, dopływ Ciapkowa
Abramowice, Abramy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Weekend spędzimy u babci w Abramowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈrãmuf, AS: abrãmuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abramowianin m., Abramowianka ż.

przym. abramowski

Wiktionary

abraxas

dawny talizman (amulet) z wizerunkiem Abraxasa - bóstwa gnostyckiego późnej starożytności; abraksas

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abraxas – polska grupa rockowa
Abraxas – symboliczny termin pojawiający się dawnych masońskich rytuałach stopni wyższych
Abraxas – bóstwo z mitologii perskiej, określenie Najwyższego Bóstwa
Abraxas – album muzyczny Carlosa Santany z 1970 r.
Abraxas gemma

Wikipedia

abrazja

1. w geologii: proces niszczenia brzegów przez fale;
2. w medycynie: usunięcie z jamy macicy tkanek zmienionych chorobowo, jaja płodowego lub jego resztek; skrobanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. ścieranie podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez wodę;

(1.2) med. usuwanie próchnicy przy użyciu strumienia powietrza wzbogaconego ładunkiem ścierniwa o różnej granulacji;

(1.3) med. w ginekologii: zabieg łyżeczkowania macicy

(1.4) techn. proces zużycia ściernego związany z ubytkiem powierzchniowym elementów maszyn lub urządzeń wskutek oddziaływania na niego luźnych lub umocowanych zarówno suchych, jak i wilgotnych ziarn mineralnych

(1.5) kosmet. złuszczanie naskórka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

abrazja (stomatologia)
abrazja (ginekologia) – inaczej łyżeczkowanie macicy
abrazja (geologia)
abrazja (technika)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abrazja może prowadzić do powstawania klifów.

(1.2) Abrazją powietrzną pierwszy zainteresował się dr Robert Black.

(1.3) Lekarz stwierdził, że pacjentka powinna zostać poddana zabiegowi abrazji.

(1.4) Maszyna na skutek abrazji przestała być wydajna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈrazʲja, AS: abrazʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abradowanie n.

czas. abradować ndk.

skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

abbreviatura;
1. skróty stosowane w notacji muzycznej (np. b - bemol, # - krzyżyk);
2. system skrótów stosowany w starożytnych i średniowiecznych pismach;
3. w poligrafii: znak zastępujący jakiś wyraz (np. $)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. system skrótów najczęściej używanych wyrażeń, stosowany w starożytności i średniowieczu;

(1.2) muz. skrót zapisu muzycznego

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Abrewiacja”. Zobacz też: skrót.

Abrewiatura, abrewiacja (śrdw.-łac. "abbreviatura", "abbreviatio"; od łac. "brevis" – "krótki") – umowny skrót używany w starożytnych i średniowiecznych tekstach w celu skrócenia ich zapisu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Liczne abrewiatury w tym średniowiecznym manuskrypcie utrudniają odczytanie tekstu.

Wiktionary

IPA: ˌabrɛvʲjɔˈlɔɟja, AS: abrevʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abrewiolog m.

przym. abrewiologiczny

Wiktionary

abricoter

[czytaj: abrikoTE] podkład pod masę czekoladową z dżemu morelowego

SJP.pl

abriktozaur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Abrictosaurus|Hopson., rodzaj dwunożnego, roślinożernego dinozaura z rodziny heterodontozaurów, ornitopod wyglądem przypominający heterodontozaura;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

abrogacyjny

→ abrogacja

SJP.pl

Patrz:

abrogacja

abrogowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. uchylenie aktu prawnego lub wyroku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abrogacja ż.

czas. abrogować ndk.

Wiktionary

abrogować

znieść lub znosić ustawę, przepis prawny, wyrok itp.

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

nagłe przerwanie muzyki w celu osiągnięcia odpowiedniego wrażenia dramatycznego

SJP.pl

abruzja

region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim;

Wiktionary

Abruzja (wł. "Abruzzo") – region administracyjny we Włoszech, leżący w centralnej części Półwyspu Apenińskiego, nad Morzem Adriatyckim. Graniczy z regionami Marche, Lacjum i Molise.

Ważniejsze miasta: Pescara (główny port), Chieti, Teramo.

Większą część powierzchni obejmują Apeniny Środkowe (Corno Grande 2912 m n.p.m. oraz Monte Amaro 2795 m n.p.m.). Głównymi rzekami są Vomano, Pescara, Sangro i Trigno. W Apeninach znajduje się jezioro Fucino.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Abruzja jest regionem rolniczo-przemysłowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈruzʲja, AS: abruzʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abruzyjczyk mos., Abruzyjka ż.

przym. abruzyjski

Wiktionary

abruzyjczyk

mieszkaniec Abruzji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Abruzji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Paolo jest Abruzyjczykiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabruˈzɨjt͡ʃɨk, AS: abruzyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abruzja ż.

:: fż. Abruzyjka ż.

przym. abruzyjski

Wiktionary

abruzyjka

obywatelka Abruzji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Abruzji

Wiktionary

Przykłady

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Bukowina. morela

Wiktionary

abrys

dawniej: szkic, rysunek, projekt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. wstępny szkic, zarys

(1.2) daw. (w XVIII i na pocz. XIX w.) plan architektoniczny

Wiktionary

(1.1) mot. układ przeciwpoślizgowy;

(1.2) slang. żart. (= Absolutny Brak Sutków) mały biust

(1.3) slang. żart. (= Absolutny Brak Szyi) ktoś bardzo umięśniony

(1.4) slang. żart. (= Absolutny Brak Szyi) ktoś ubrany w dres

Wiktionary

Zobacz też: ABS.

Abs (arab. عبس) – miasto w Jemenie, w muhafazie Hadżdża. W 2004 roku liczyło 15 568 mieszkańców. W mieście znajduje się port lotniczy Abs.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Długość drogi hamowania pojazdu wyposażonego w system ABS w porównaniu do identycznego pojazdu bez tego systemu uzależniona jest od kilku czynników.

(1.2) Nie łudź się, nie masz u niego szans. On nie umawia się z ABS-ami.

(1.3) Na siłce jest mnóstwo ABS-ów.

(1.4) Nie chodzę tam wieczorami. Boję się, że napatoczy się jakiś ABS.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: a‿bɛ‿ˈːs, AS: a‿b•‿es

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) układ przeciwpoślizgowy

(1.2) deska

(1.3) paker

(1.4) dresiarz

Wiktionary

absalom

obca forma polskiego imienia Absalon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna, syn króla Dawida;

(1.2) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Absalom (czasem w formie Absalon) – hebrajskie imię męskie
Absalom – w Biblii: jeden z synów Dawida
Absalom Whitley 1937 – synonim rodzaju ryb Pantolabus

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wieść o śmierci Absaloma bardzo zasmuciła Dawida.

(1.2) Nazywam się Absalom Winkler i jestem zegarmistrzem z Lubartowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈsalɔ̃m, AS: apsalõm

Wiktionary

absalon

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zob. Absalom.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Absalon, inaczej Absalom – imię męskie
Absalon – biskup duński (1128–1201; zob. też Kanut VI)
Absalon (Absalom) – syn króla izraelskiego, Dawida, przeciwstawiający się ojcu; postać biblijna
Julien Absalon – francuski kolarz górski
Okręty wsparcia typu Absalon

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po kilkudniowej absencji chorobowej prezydent wrócił do pracy. - Powoli wraca do obowiązków.

(1.1) Kadrowa odnotowała absencję pracownika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈsɛ̃nt͡sʲja, AS: apsẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absenteista mos., absenteistka ż., absenteizm mrz., absentowanie n.

czas. absentować się ndk.

Powiązane:

rzecz. absencja ż., absenteista mos., absenteistka ż., absentowanie n.

czas. absentować się ndk.

przym. absencyjny

Wiktionary

absentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. uchylanie się

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absencja ż., absenteizm m., absenteista m., absenteistka ż.

(1.2) Po rozmowach z ojcem zawsze odczuwała absmak.

Wiktionary

1. w prawie, przestarzale: uwolnienie od oskarżenia;
2. w religii: odpuszczenie grzechów; także formuła, za pomocą której udziela się rozgrzeszenia;
3. książkowo: wybaczenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów;

(1.2) przest. uwolnienie, wyrok sądowy uwalniający oskarżonego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Konający otrzymał absolucję.

(1.1) to, co istniało samo przez się, absolutny duch, Bóg;

(1.2) zob. olejek absolutny.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) stpol. dyktator, despota

modulant

(3.1) uczn. zupełnie

Wiktionary

(2.1) niekwestionowanie, nie budząc zastrzeżeń

(2.2) filoz. obiektywnie, niezależnie od czegoś, bezwzględnie

(2.3) hist. polit. mając nieograniczoną władzę, posiadając władzę absolutną

Wiktionary

Absolutnie – solowy album muzyczny polskiego gitarzysty i wokalisty Tadeusza Nalepy.

Nagrania na LP zarejestrowano w Studiu "Tonpress" w Warszawie. Muzykę do wszystkich utworów napisał Tadeusz Nalepa, teksty piosenek – Bogdan Loebl. Winylowy LP i CD zostały wydane przez Polskie Nagrania „Muza” w 1991. Na płycie winylowej jest tylko dziesięć nagrań, wydanie kompaktowe poszerzono o utwory "Co tam jest" i "Ucisz lęki".

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Absolutnie się na to nie zgadzam!

(2.1) Analizy statystyczne są absolutnie niezbędną częścią zarówno epidemiologicznych, jak i biologicznych badań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɔˈlutʲɲɛ, AS: apsolutʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) całkowicie, bezwzględnie, bezwarunkowo, kategorycznie, totalnie, w zupełności, w całej rozciągłości, zupełnie

Wiktionary

absolutniej

stopień wyższy od przysłówka: absolutnie

SJP.pl

absolutność

1. niezależność od jakichkolwiek warunków; bezwzględność;
2. dawniej: samowładność, niepodleganie żadnej władzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bezwzględność, niezależność od wszelkiego uwarunkowania

(1.2) daw. samowładność, niepodleganie żadnej władzy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) swawola

Wiktionary

absolutny

1. całkowity, zupełny (np. absolutna cisza);
2. dotyczący absolutu, istniejący niezależnie i obiektywnie (np. prawda absolutna);
3. odnoszący się do absolutyzmu (np. władca absolutny)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) całkowity, zupełny, bezwzględny

(1.2) niekwestionowany

(1.3) filoz. istniejący obiektywnie

(1.4) polit. oparty na zasadach absolutyzmu lub rządzący według tych zasad

(1.5) fiz. o temperaturze: wyrażona w skali Kelvina

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Używanie Mocy w celu wpływania na świecki wszechświat nieuchronnie korumpuje, więc wszyscy użytkownicy jasnej strony albo stają się drobiazgowymi żandarmami, albo uciekają się do taoistycznej medytacji w poszukiwaniu absolutnej prawdy.

(1.4) Iwan jest władcą absolutnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɔˈlutnɨ, AS: apsolutny

Wiktionary

Powiązane:

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) całkowity, kompletny, zupełny, totalny, pełny

(1.2) niewątpliwy, niepodważalny, bezwzględny, bezdyskusyjny, bezwyjątkowy, wszechstronny

(1.4) absolutystyczny, samowładny, nieograniczony, wszechwładny, despotyczny, autokratyczny, dyktatorski, dążący do samowładztwa

(1.5) bezwzględny

Wiktionary

absolutorium

1. akt parlamentu uznający na podstawie sprawozdania prawidłowość wykonania przez rząd budżetu za rok poprzedni,
2. ukończenie studiów wyższych bez uzyskania dyplomu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ofic. zatwierdzenie sprawozdania z działalności, zwykle finansowej;

(1.2) ofic. zwolnienie od odpowiedzialności

(1.3) ofic. ukończenie studiów wyższych bez dyplomu;

Wiktionary

Absolutorium (łac. "absolutorium" – zwolnienie, unieważnienie) – określenie aktu prawnego, który dokonywany jest poprzez organ uprawniony (np. parlament) na podstawie przedstawionego sprawozdania rachunkowego. Udzielenie absolutorium oznacza stwierdzenie prawidłowości działania finansowego organu wykonawczego (w tym przypadku rządu) w określonym przedziale czasowym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rada nadzorcza otrzymała absolutorium.

(1.2) Prezes zyskał absolutorium od zarządu.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolutysta

zwolennik absolutyzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik absolutyzmu – ustroju państwowego

(1.2) filoz. zwolennik absolutyzmu – doktryny filozoficznej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

:: fż. absolutystka ż.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolutystka

zwolenniczka absolutyzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. zwolenniczka absolutyzmu – ustroju państwowego

(1.2) filoz. zwolenniczka absolutyzmu – doktryny filozoficznej

Wiktionary

Powiązane:

:: fż. absolutysta mos.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolutystyczny

dotyczący absolutyzmu, odnoszący się do sfery absolutu

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) polit. oparty na zasadach absolutyzmu (ustroju państwowego)

(1.2) filoz. nacechowany absolutyzmem (doktryną filozoficzną)

Wiktionary

Powiązane:

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolutyzacja

traktowanie czegoś jako rzeczy absolutnej, bezwzględnie słusznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) traktowanie czegoś jako rzeczy absolutnej, niezmiennej, stałej, bezwzględnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɔlutɨˈzat͡sʲja, AS: apsolutyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwenckość ż., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolutyzm

1. forma rządów, w której nieograniczona władza należy do jednego człowieka i jest sprawowana poza jakąkolwiek kontrolą społeczną; samowładztwo, jedynowładztwo, autokratyzm, autokracja, autarchia (rzadziej);
2. w filozofii: pogląd zakładający niezmienność, wieczność i niezależność od człowieka takich wartości, jak dobro, piękno, prawda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. monarchia nieograniczona;

(1.2) filoz. pogląd, według którego takie wartości, jak prawda, dobro, piękno są niezmienne, wieczne i niezależne od człowieka;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

absolutyzm w filozofii
- absolutyzm poznawczy
- absolutyzm moralny
absolutyzm władzy
- absolutyzm klasyczny
- monarchia absolutna
- absolutyzm oświecony
- samodzierżawie

Wiktionary

absolwencki

związany z absolwentami (np. staż absolwencki, ankieta absolwencka)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z absolwentami, dotyczący absolwentów; przeznaczony dla absolwentów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Pepsi on Stage prócz koncertów odbywają się także między innymi konferencje, imprezy rozdania nagród, zjazdy absolwenckie.

Wiktionary

Powiązane:

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolwenckość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co absolwenckie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absolucja ż., absolut mos./mrz., absolutność ż., absolutorium n., absolutysta mos., absolutystka ż., absolutyzacja ż., absolutyzm mrz., absolutyzowanie n., absolwent mos., absolwentka ż., absolwowanie n., zabsolutyzowanie n.

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolwent

osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię lub kurs

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs;

Wiktionary

Absolwent (z absolvens „kończący”) – osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię lub kurs.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. udzielanie rozgrzeszenia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɔlvɔˈvãɲɛ, AS: apsolvovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. absolutyzować ndk., absolwować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

przysł. absolutnie

Wiktionary

absolwować

przestarzale:
1. rozgrzeszać;
2. uwalniać od oskarżenia

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) rel. udzielać absolucji, rozgrzeszenia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zostałem absolwowany przez księdza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɔlˈvɔvat͡ɕ, AS: apsolvovać

Wiktionary

Powiązane:

czas. absolutyzować ndk., zabsolutyzować dk.

przym. absolutny, absolutoryjny, absolutystyczny, absolwencki

Wiktionary

absorbat

składnik gazowy pochłaniany przez ciecz lub ciało stałe w procesie absorpcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. składnik gazowy pochłaniany przez absorbent podczas absorpcji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Absorbat był doprowadzany do skrubera od dołu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈsɔrbat, AS: apsorbat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absorpcja ż., absorpcyjność ż., absorber m., absorbent m., sorpcja ż., sorbent mrz., sorbowanie n., adsorbat mrz., adsorbent mrz., adsorber mrz., adsorpcja ż.

czas. absorbować, adsorbować

przym. adsorpcyjny

Wiktionary

absorbent

ciecz lub ciało stałe pochłaniające składnik gazowy w procesie absorpcji; pochłaniacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. substancja, która pochłania wgłębnie (absorbuje) inną (absorbat)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podczas eksperymentu absorbent był doprowadzany do skrubera od góry.

(1.1) Nadmanganian potasu jest absorbentem etylenu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈsɔrbɛ̃nt, AS: apsorbẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absorbancja ż., absorbat mrz., absorber mrz., absorbowanie n., absorpcja ż., absorpcyjność ż., adsorbat mrz., adsorbent mrz., adsorber mrz., adsorbowanie n., adsorpcja ż., desorber mrz., desorpcja ż., resorbowanie n., sorbat mrz., sorbent mrz., sorbowanie n., sorpcja ż., zaabsorbowanie n., zaadsorbowanie n., zabsorbowanie n., zresorbowanie n.

czas. absorbować ndk., adsorbować ndk., resorbować ndk., sorbować ndk., zaabsorbować dk., zaadsorbować dk., zabsorbować dk., zresorbować dk.

rzecz. absorpcja ż., absorpcyjność ż., absorbat m., absorbent m., sorpcja ż., adsorbat mrz., adsorbent mrz., adsorber mrz., adsorpcja ż.

czas. absorbować, adsorbować

rzecz. absorpcja ż., absorbent mrz., adsorbat mrz., adsorbent mrz., adsorber mrz., adsorpcja ż.

czas. adsorbować, absorbować ndk.

przym. absorpcyjny, adsorpcyjny

Wiktionary

absorbować

1. pochłaniać całkowicie czyjąś uwagę, zajmować komuś czas;
2. wiązać chemicznie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) chem. fiz. pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie

(1.2) przen. całkowicie pochłaniać czyjeś myśli, uwagę, czas; zajmować kogoś

(1.3) pozyskiwać i wykorzystywać środki finansowe

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Przedmioty barwy czarnej łatwo absorbują promienie słoneczne.

(1.1) To pokrycie nie absorbuje promieni słonecznych.

(1.2) Studia bardzo go absorbują.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɔrˈbɔvat͡ɕ, AS: apsorbovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absorbat m., absorbent m., absorber m., absorbowanie n., absorpcja ż., sorpcja ż., sorbent mrz., sorbowanie n., adsorbat mrz., adsorbent mrz., adsorber mrz., adsorpcja ż.

przym. absorpcyjny, adsorpcyjny

czas. adsorbować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wchłaniać, pochłaniać, chłonąć

(1.2) interesować, zaprzątać, zajmować, pochłaniać, angażować, frapować

Wiktionary

absorbujący

żywo kogoś zajmujący, pochłaniający czyjąś uwagę

SJP.pl

absorpcja

wchłanianie; m.in. chem. pochłanianie gazu przez ciecz, fiz. pochłanianie promieniowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. chem. proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;

(1.2) opt. proces pochłaniania energii fali przez ciało;

(1.3) ekon. adm. wykorzystanie zasobów finansowych lub gospodarczych

(1.4) jęz. proces łączenia się przyrostka z zakończeniem podstawy słowotwórczej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

fizyka
- absorpcja neutronów
- absorpcja rentgenowska
- absorpcja promieniowania alfa
- absorpcja promieniowania beta
- absorpcja ze stanów wzbudzonych
- absorpcja termiczna
- absorpcja (optyka) – proces pochłaniania energii fali przez ciało
- pochłanianie (akustyka) – proces absorbowania energii fali dźwiękowej przez ciała fizyczne
chemia fizyczna
- absorpcja (chemia fizyczna) – zjawisko oraz proces pochłaniania substancji gazowej w całą objętość substancji ciekłej lub stałej, lub też substancji ciekłej w całą objętość substancji stałej.
absorpcja krajowa – popyt krajowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oddychanie jest procesem absorpcji tlenu do krwi.

(1.1) Należy pamiętać, że adsorpcja jest zjawiskiem różnym od absorpcji, która polega na przenikaniu substancji z jednej fazy w głąb innej w procesie dyfuzji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apˈsɔrpt͡sʲja, AS: apsorpcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adsorpcja ż., adsorber mrz., adsorbent mrz., adsorbat mrz., absorber m., absorbancja ż., absorpcyjność ż., absorbat m., absorbent m., sorpcja ż., absorbowanie n.

czas. absorbować, adsorbować

przym. absorpcyjny, adsorpcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pochłanianie, wchłanianie

(1.3) absorbowanie, wykorzystanie, zużytkowanie

Wiktionary

absorpcjometria

metody chemicznej analizy instrumentalnej oparte na badaniu i pomiarach absorpcji promieniowania w zakresie od ultrafioletu do podczerwieni (spektrofotometria, kolorymetria)

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

absorpcjometria – metody analizy spektralnej, w których mierzony jest stopień absorpcji promieniowania elektromagnetycznego przez analit.
absorpcjometria – w radiologii, pomiar stopnia rozproszenia przez tkanki promieniowania emitowanego przez radioizotopy.

Wikipedia

absorpcyjność

1. wchłanialność substancji lub energii;
2. w ekonomii: zdolność do korzystania z zewnętrznych zasobów finansowych lub gospodarczych

SJP.pl

absorpcyjny

→ absorpcja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z absorpcją

Wiktionary

Patrz:

absorpcja

Przykłady

(1.1) (…) stałość rozczynów koloidalnych, ich lepkość, działanie absorpcyjne i zdolność do pęcznienia zależne są (…) od jakości i ilości obecnych jonów (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsɔrpˈt͡sɨjnɨ, AS: apsorpcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adsorpcja ż., adsorber mrz., adsorbent mrz., adsorbat mrz., absorbent mrz., sorbowanie n., sorbent mrz., absorpcja, absorber, absorbowanie

czas. absorbować, adsorbować

Wymowa:

IPA: ˌapstraxɔˈvãɲɛ, AS: apstraχovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., abstrakcjonizm mrz., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary

abstrahować

1. pomijać coś w rozmowie na rzecz czegoś ważniejszego, świadomie czegoś nie uwzględniać;
2. tworzyć ogólne pojęcia, wyodrębniać cechy istotne od nieistotnych w danym zjawisku czy przedmiocie

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) filoz. dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego

1. pogląd, twierdzenie słabo związane z rzeczywistością, nieoparte na faktach;
2. coś niekonkretnego, trudnego do zrozumienia;
3. pomysł niemożliwy do zrealizowania;
4. pojęcie niemające odpowiednika w konkretnym przedmiocie, np. piękno; abstrakt;
5. tworzenie takich pojęć; abstrahowanie;
6. dzieło sztuki niemające bezpośredniego odniesienia do form i przedmiotów obserwowanych w naturze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nierealny pogląd

(1.2) coś trudnego do zrealizowania lub zdefiniowania

(1.3) pojęcie ogólne

(1.4) proces tworzenia pojęć ogólnych;

(1.5) szt. kompozycja barw i kształtów bez widocznego związku z rzeczywistością;

(1.6) inform. proces upraszczania problemu realizowany m.in. przez separowanie interfejsu i implementacji;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

abstrakcja (sztuka)
abstrakcja (programowanie)
abstrakcja (filozofia)
abstrakcja (matematyka)
abstrakcja (psychologia)
abstrakcja geometryczna
abstrakcja teoretyczna

przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary

abstrakcjonistka

1. artystka tworząca według zasad abstrakcjonizmu;
2. kobieta operująca abstrakcjami w rozumowaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) artystka tworząca dzieła zgodnie z założeniami abstrakcjonizmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wymień trzy malarki-abstrakcjonistki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonizm mrz., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

:: fm. abstrakcjonista mos.

czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

przysł. abstrakcyjnie

Wiktionary

abstrakcjonistyczny

przymiotnik od: abstrakcjonizm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) szt. kierunek w sztuce XX wieku, w którym charakterystyczne jest wyeliminowanie wszelkich bezpośrednich odniesień do form lub przedmiotów obserwowanych w naturze;

Powiązane:

rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakt mrz., abstrakcjonizm mrz., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

(1.1) nie mający związku z rzeczywistością

(1.2) niezrozumiały lub niewykonalny

(1.3) będący wynikiem wydzielenia cech ogólnych

(1.4) typowy dla abstrakcjonizmu

1. pojęcie oderwane, abstrakcyjne; abstrakcja;
2. streszczenie dokumentu pierwotnego, mające służyć jak najszerszemu jego zobrazowaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. pojęcie ogólne utworzone w wyniku abstrahowania, niemające odpowiednika w konkretnym rzeczywistym przedmiocie

(1.2) książk. zwięzły wyciąg z tekstu naukowego lub dokumentu, publikowany najczęściej w języku angielskim

Wiktionary

Abstrakt – streszczenie publikacji naukowej lub książki, w którym w formie maksymalnie skondensowanej z jak największą liczbą słów kluczowych, zawarte są podstawowe informacje o tezie artykułu, metodyce przeprowadzonych badań, najważniejszych wynikach oraz wnioskach. Jest publikacją pojawiającą się okresowo w celu skrótowego przedstawienia wyników badań w jakiejś dziedzinie nauki w jednym lub kilku krajach. Abstrakt liczy zwykle od 150 do 600 słów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈapstrakt, AS: apstrakt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstrahowanie n., abstrakcyjność ż., abstrakcja ż., abstrakcjonista mos., abstrakcjonistka ż., abstrakcjonizm mrz., wyabstrahowanie n., wyabstrahowywanie n.

czas. abstrahować ndk., wyabstrahować dk., wyabstrahowywać ndk.

przym. abstrakcyjny, abstraktowy, abstrakcjonistyczny

przysł. abstrakcyjnie

świadome powstrzymywanie się od czegoś, przede wszystkim od używania alkoholu, tytoniu, narkotyków itp.; wstrzemięźliwość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;

(1.2) ekon. powstrzymywanie się od konsumpcji

Wiktionary

Abstynencja ( abstinentia ‘powściągliwość’) – powstrzymywanie się od czegoś, najczęściej od przyjmowania substancji psychoaktywnych (psychotropowych, powodujących czasowe zmiany postrzegania, nastroju, świadomości i zachowania), często skutkującego uzależnieniem – tzw. używek (np. alkoholu, narkotyków, papierosów), także leków.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Czy piwo bezalkoholowe przerywa abstynencję?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nt͡sʲja, AS: apstỹnẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstynent m., abstynentka ż.

przym. abstynencyjny, abstynencki

Wiktionary

abstynencki

taki, którego założeniem jest powstrzymywanie się od picia alkoholu

SJP.pl

przymiotnik

mężczyzna powstrzymujący się od picia alkoholu; także: ktoś powstrzymujący się od czegoś innego (zwykle powszechnie czynionego i przyjemnego)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba nie pijąca napojów alkoholowych

(1.2) osoba wstrzemięźliwa, powściągliwa, powstrzymująca się od czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Marek jest abstynentem, nie pije nawet szampana.

(1.2) On jest abstynentem seksualnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: apsˈtɨ̃nɛ̃nt, AS: apstỹnẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstynencja ż.

:: fż. abstynentka ż.

przym. abstynencki, abstynencyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niepijący

Wiktionary

abstynentka

kobieta powstrzymująca się od picia alkoholu; także: kobieta powstrzymująca się od czegoś innego (zwykle powszechnie czynionego i przyjemnego)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta nie pijąca napojów alkoholowych

(1.2) kobieta wstrzemięźliwa, powściągliwa, powstrzymująca się od czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od czasu wypadku Julia jest abstynentką, nie pije nawet szampana.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abstynencja ż.

:: fm. abstynent mos.

przym. abstynencki, abstynencyjny

Wiktionary

absurd

1. to, co jest pozbawione sensu; niedorzeczność, nonsens;
2. w logice: wyrażenie wewnętrznie sprzeczne;
3. w filozofii: bezsensowność świata i ludzkiego życia wydającego się zmierzać donikąd

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia

(1.2) log. wyrażenie wewnętrznie sprzeczne;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

absurd – pojęcie w filozofii
Absurd – niemiecki zespół muzyczny
Absurd – polski zespół muzyczny
Absurd – album muzyczny polskiego zespołu Absurd
Absurd – singel zespołu Guns N’ Roses
Teatr absurdu – rodzaj teatru

Wikipedia

Przykłady

(1.1) „W oparach absurdu” to dzieło dwóch polskich humorystów.

(1.1) „To jakiś absurd!” – krzyczał wściekły klient, gdy aresztowano go za próbę kradzieży trzech słoików majonezu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈapsurt, AS: apsurt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absurdalność ż., absurdalista m., absurdalizacja ż., absurdalizowanie n.

:: zdrobn. absurdzik m.

czas. absurdalizować ndk.

przym. absurdalny

Wiktionary

absurdalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczynienie czegoś absurdalnym, sprowadzenie do absurdu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absurd mrz., absurdalista mos., absurdalność ż., absurdyzm mrz.

czas. absurdalizować ndk.

przym. absurdalny, absurdystyczny

przysł. absurdalnie, absurdystycznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób absurdalny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Obaj doskonale wiemy, że posądzenie państwa o handel narkotykami brzmi absurdalnie, ale z drugiej strony…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapsurˈdalʲɲɛ, AS: apsurdalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absurdyzm mrz., absurdalizacja ż., absurd m., absurdzik m., absurdalność ż., absurdalizowanie n.

przym. absurdalny

Powiązane:

rzecz. absurdyzm mrz., absurd m., absurdalizowanie n., absurdalizacja ż.

przym. absurdalny

przysł. absurdalnie

czas. absurdalizować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bezsensowność, bezsens, nonsens

Wiktionary

absurdalny

bezsensowny, nielogiczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu

(1.2) log. wewnętrznie sprzeczny

(1.3) pot. ogromny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) NFZ w absurdalny sposób rozlicza się ze szpitalami.

(1.3) Zapłaciłam za tę taksówkę absurdalną sumę.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. zob. absurd.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pojmuję bić się za kobietę, bo sama się nie obroni; ale o kobietę! Absurdum!

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) współcz. absurd

Wiktionary

absurdyczny

przymiotnik

(1.1) daw. absurdalny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) ta absurdyczna zasada rycerskiego honoru, nakazuje ludziom wierzącym w nią, dla pierwszej lepszej nędzoty bić się jak gladjatorom. sic.

Wiktionary

absurdysta

1. zwolennik absurdyzmu (poglądu uznającego rzeczywistość za absurdalną);
2. artysta akcentujący w swej sztuce absurdalność otaczającej nas rzeczywistości

SJP.pl

absurdyzm

pogląd uznający rzeczywistość za absurdalną oraz kierunek w sztuce usiłujący tę absurdalność pokazać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. pogląd filozoficzny, zgodnie z którym rzeczywistość jest pozbawiona sensu, a ludzkie próby jej zrozumienia są daremne;

(1.2) liter. przedstawianie sytuacji absurdalnych, pozbawionych logiki i sensu

Wiktionary

Absurdyzm – pogląd uznający rzeczywistość za absurdalną, a ludzkie działania mające na celu zrozumienie rzeczywistości za niemogące osiągnąć swego celu. Jest związany z nihilizmem i egzystencjalizmem.

Absurdyzm został poruszony m.in. w mikropowieści "Obcy" francuskiego pisarza i noblisty Alberta Camusa, przedstawiającej losy człowieka wyobcowanego w świecie zła i hipokryzji.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. absurd mrz., absurdalista mos., absurdalizacja ż., absurdalność ż.

czas. absurdalizować ndk.

przym. absurdalny, absurdystyczny

przysł. absurdalnie, absurdystycznie

Wiktionary

absurdzik

zdrobnienie od: absurd

SJP.pl

absyd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Powiązane:

rzecz. absynt m.

przym. absyntowy

Wiktionary

absynt

nalewka spirytusowa na piołunie i innych ziołach; piołunówka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. nalewka spirytusowa na piołunie i innych ziołach aromatycznych;

Wiktionary

(1.2) stpol. obramowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

rzecz. absztyfikowanie n.

czas. absztyfikować się ndk.

przym. absztyfikancki

Wiktionary

(1.1) zob. głosować.

Wiktionary

abszyt

1. dawniej: zwolnienie ze służby;
2. regionalnie: kwitek, świadectwo, dokument

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zwolnienie ze służby, głównie wojskowej

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wyrok sądowy

Wiktionary

Abszyt – akt dymisji; termin używany zwłaszcza w dawnej biurowości wojskowej, z niemieckiego "Abschied" (pożegnanie).

W dawnej Polsce zwolnienie ze służby wojskowej, z niemieckiego "Abschied", "Abschied nehmen". Na Śląsku abszyt oznaczał także wyrok sądu. W języku potocznym funkcjonowało natomiast powiedzenie: dać abszyt, co oznaczało „odprawić kogoś z kwitkiem“, również w przypadku starań o rękę niewiasty.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈapʃɨt, AS: apšyt

Wiktionary

Powiązane:

czas. abszytować

rzecz. abszytowanie n.

przym. abszytowy

Wiktionary

abszytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. zwalnianie ze służby, przede wszystkim wojskowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapʃɨtɔˈvãɲɛ, AS: apšytovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abszyt m.

czas. abszytować

Wiktionary

abszytować

dawniej:
1. zwalniać ze służby, zwykle wojskowej, dymisjonować;
2. abszytować się - zwolnić się ze służby, zwykle wojskowej

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) daw. dawać abszyt; odprawiać, zwalniać ze służby, głównie wojskowej

czasownik zwrotny niedokonany abszytować się (dk. brak)

(2.1) daw. uzyskiwać abszyt; zwalniać się z wojska, ze służby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌapʃɨˈtɔvat͡ɕ, AS: apšytovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abszyt mrz., abszytowanie n.

przym. abszytowy

Wiktionary

abszytowy

dawniej: związany ze zwolnieniem ze służby

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. zwykle wojsk. zwolniony ze służby, dotyczący zwolnienia ze służby

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abszyt mrz.

czas. abszytować

Wiktionary

abt

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = ang. Abdominal, Buttocks, Thighs → brzuch, uda, pośladki (rodzaj ćwiczeń fizycznych ujędrniających mięśnie brzucha, ud i pośladków)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) ABT jest polecane dla rzeźbienia i wzmacniania ciała.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) BNP

Wiktionary

abucht

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. wędlina spożywana przez żołnierzy w terenie ok. XVII wieku albo rodzaj salcesonu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Abuchtem zwano w żołnierskim języku kawałki wędzonego mięsa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabuxt, AS: abuχt

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ambucht (błędnie, u Piekarskiego w 1665 r.)

Wiktionary

abudża

stolica Nigerii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Nigerii;

Wiktionary

Abudża (ang. "Abuja") – miasto w Nigerii, od 1991 stolica tego państwa, leży w stanie Federalne Terytorium Stołeczne. Siedziba rządu federalnego Nigerii, w której znajdują się najważniejsze instytucje państwowe, zabytki i budynki rozsiane po ponad 50 dystryktach. 12 grudnia 1991 r. miasto zastąpiło Lagos (najludniejsze miasto w Nigerii) jako stolicę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Szkoła podstawowa […] w Abudży […] otrzymała dar w postaci trzystu laptopów […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbud͡ʒa, AS: abuǯa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abudżańczyk mos., Abudżanka mos., Abudżyjka ż.

przym. abudżański, abudżyjski

Wiktionary

abudżanka

mieszkanka Abudży (stolicy Nigerii); Abudżyjka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abudżański

Wiktionary

abugida

w językach indyjskich (np. bengalski, tybetański): alfabet, w którym jedna litera oznacza sylabę z samogłoską domyślną; alfabet sylabiczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. alfabet sylabiczny

Wiktionary

abulia

chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈbulʲja, AS: abulʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abulik m., abuliczka ż.

przym. abuliczny

Wiktionary

abuliczka

kobieta cierpiąca na abulię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta cierpiąca na abulię

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌabuˈlʲit͡ʃka, AS: abulʹička

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abulia ż.

:: fm. abulik mos.

przym. abuliczny

Wiktionary

abuliczny

dotyczący abulii (np. abuliczne objawy, abuliczne osłabienie woli)

SJP.pl

przymiotnik

Wiktionary

abundancja

1. w astrofizyce: częstość występowania danego pierwiastka chemicznego we wszechświecie;
2. abundancja izotopu, abundancja naturalna – procentowa zawartość danego izotopu pierwiastka w pierwiastku występującym naturalnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan, w którym czegoś jest więcej niż potrzeba

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

biologii do określania ilości gęstości występowania organizmów na jakimś obszarze
astrofizyce do określania częstości występowania pierwiastków we wszechświecie
abundancja izotopu w fizyce jądrowej i chemii oznacza procentową zawartość danego izotopu w naturalnie występującym pierwiastku
Abundancja – imię
(151) Abundantia – planetoida

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Życie w abundancji widać ją krzepi…

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dostatek, nadmiar, obfitość, przeładowanie, przepych

Wiktionary

abundiusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. kość słoniowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabur, AS: abur

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ebor, ebur

Wiktionary

abutilon

roślina zielna lub krzew z rodziny ślazowatych; zaślaz, klonik

SJP.pl

abuz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) w twórczości Adama Mickiewicza: nadużycie

Wiktionary

abuzabijczyk

mieszkaniec Abu Zabi (miasta); Zabijczyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) odnoszący się do miasta Abu Zabi

[czytaj: abwera] niemiecki wywiad i kontrwywiad w latach 1921-1944; abwera, Abwehra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. niemiecki wywiad i kontrwywiad działający przed i w trakcie drugiej wojny światowej;

Wiktionary

Abwehra, właśc. Abwehr (niem. "Abwehr" – „obrona”) – nazwa niemieckiego organu wywiadu i kontrwywiadu wojskowego w latach 1921–1944.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hans Kloss, w którego postać wcielił się Stanisław Mikulski, był podwójnym agentem, polskiego wywiadu i Abwehry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈvɛra, AS: abvera

Wiktionary

Powiązane:

przym. abwehrowski

Wiktionary

abwehrowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Abbeville, dotyczący Abbeville

(1.2) związany z kulturą abwilską (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Przejawiło ono w wykształceniu protopięściaków, a następnie pięściaków typu abwilskiego oraz w rozwoju narzędzi odłupkowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: abˈvʲilsʲci, AS: abvʹilsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Abbeville n., Abwilczyk mos., Abwilka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abewilski, abbewilski, daw. szelski

(1.2) abewilski, abbewilski

Wiktionary

aby

1. spójnik łączący zdania; żeby;
2. partykuła:
a) wyrażające życzenie (np. Aby do wiosny!); byle ;
b) wyrażająca wątpliwość (np. Aby nie za późno na tłumaczenia?)

SJP.pl

spójnik międzyzdaniowy

(1.1) …wprowadzający zdanie podrzędne: celu

(1.2) …wprowadzający zdanie podrzędne: skutku

(1.3) …wprowadzający zdanie podrzędne: dopełnienia

(1.4) stpol. choćby

partykuła

(2.1) gw-pl|Mazowsze, Małopolska, Wielkopolska, księstwo łowickie. jedynie, tylko, zaledwie

(2.2) gw-pl|księstwo łowickie. chociaż

Wiktionary

Aby – wieś w Anglii, w hrabstwie Lincolnshire, w dystrykcie East Lindsey. Leży 45 km na wschód od Lincoln i 198 km na północ od Londynu. Aby jest wspomniana w Domesday Book (1086) jako "Abi".

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyciągnąłem rękę, aby się przywitać z przyjacielem.

(1.2) Za stary jestem, aby chodzić po górach.

(1.3) Nie chciałbym, abyś cierpiała z mojej winy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈabɨ, AS: aby

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

aby-aby • aby tylko • aby zbyć • czy aby • przysłowiowe: żeby, aby, to byłyby żaby

etymologia.

tłumaczenia.

zobtłum|żeby.

* białoruski: (1.1) абы, каб; (1.2) абы, каб; (1.3) абы, каб

* chiński standardowy: (1.1) 来 (lái)

* esperanto: por ke

* francuski: (1.1) afin de, pour, à, si seulment

* hiszpański: a fin de que

* jidysz: (1.1) כּדי (kedej)

* kaszubski: (1.1) cobë, bë, żebë; (1.2) cobë, bë, żebë; (1.3) cobë, bë, żebë

* łaciński: (1.1) ut, uti

* ukraiński: (1.1) щоб; (1.2) аби; (1.3) щоб

* wilamowski: dos

źródła.

== aby (język czeski.) ==

wymowa.

audio|LL-Q9056 (ces)-HondaCivic175-aby.wav. audio|LL-Q9056 (ces)-Akronos123-aby.wav. audio|LL-Q9056 (ces)-Ghost4Man-aby.wav.

znaczenia.

spójnik

(1.1) aby, żeby

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) żeby, ażeby, by, iżby

(2.1) gw. księstwo łowickie jaby, jyno

Wiktionary

aby-aby

nie przykładając się, niestarannie; aby tylko, byle jak

SJP.pl

przysłówek sposobu

(1.1) pot. byle jak, bez większej staranności

(1.2) gwara pałucka: ledwie, ledwo, z ledwością, z trudem

partykuła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈbɨsal, AS: abysal

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. abisal

Synonimy:

(1.1) abisalny, pot. głębinowy, głębokomorski, głębokowodny

Wiktionary

abzac

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obcas

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Abzac (Żyronda) – francuska gmina w regionie Akwitania
Abzac (Charente) – francuska gmina w regionie Poitou-Charentes

Wikipedia

abélard

imię męskie

SJP.pl

ac

symbol aktynu, pierwiastka chemicznego

SJP.pl

skrót

(1.1) = akr

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Chemia
- Ac – symbol aktynu (pierwiastka)
- Ac – grupa acetylowa
- AC – natowskie oznaczenie cyjanowodoru
- AC – adenylocyklaza
Matematyka
- AC (z ) – skrót używany na oznaczenie aksjomatu wyboru (w teorii mnogości)
Technika
- AC (z ang. ) – prąd przemienny, oznaczenie stosowane także dla urządzeń przystosowanych do tego typu zasilania, w odróżnieniu od prądu stałego (DC)
- AC (z ang. ) – klimatyzacja
AC (z ) – „przed narodzeniem Chrystusa” (przed naszą erą, p.n.e.)
AC – ubezpieczenie autocasco

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ale mój mężu, dalibóg wbijają acanu jakieś duby w głowę, a ty wierzysz.

(1.1) Panie Rzecki… panie Ignacy!… co acan najlepszego wyrabiasz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈat͡sãn, AS: acãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acanka ż., acanna ż., acaństwo mos.

:: fż. acani ż.

:: zdrobn. acanek m.

Wiktionary

acanek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zdrobn. od: acan (zwrot grzecznościowy)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acan mos., acanna ż., acaństwo n., acpan mos., acpani mos., aćpan mos., aćpani ż., asan mos., asani ż., asanna ż., asaństwo n., aspan mos., aspani ż., aspanna ż., wacan ż., wacani ż., wacanna ż., waćpan mos., waćpani ż., waćpanna ż., waćpaństwo n., wasan mos., wasani ż., wasanna ż., wasaństwo n., waspan mos., waspani ż., waspanna ż., waspanowanie n., waszmość pan mos., waszmość pani ż., waszmość panna ż., waszmość państwo n.

:: fż. acani ż., acanka ż.

czas. waspanować ndk.

acanka

dawniej: tytuł grzecznościowy, skrót od wyrażenia "waszmość pani", zwykle jako zwrot kierowany wprost do rozmówczyni, odpowiadający dzisiejszemu "pani", "wy" (czasem z odcieniem lekceważenia)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. fż. od: acan

Wiktionary

Powiązane:

Wiktionary

acariasis

[czytaj: akarias-is] narośle spowodowane przez bardzo drobne pajęczaki (Acarina), pasożytujące na roślinach

SJP.pl

acaństwo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

Synonimy:

(1.1) femmina accabadora

Wiktionary

accel.

skród od: accelerando

SJP.pl

accelerando

[czytaj: aczczelerando] określenie wykonawcze: przyśpieszając

SJP.pl

rzeczownik

(1.1) muz. w notacji muzycznej oznaczenie przyspieszenia tempa;

(1.2) muz. fragment utworu muzycznego wykonywanego w taki sposób

przymiotnik

(2.1) muz. (określenie wykonawcze) przyspieszający, coraz szybszy

przysłówek sposobu

(3.1) muz. (określenie wykonawcze) przyspieszając, coraz szybciej

Wiktionary

Accelerando (wł. "przyspieszając") – w notacji muzycznej oznaczenie przyspieszenia tempa. Przyspieszenie następuje stopniowo na przestrzeni jednego lub kilku taktów. Powrót do oryginalnego tempa może nastąpić przez stopniowe zwalnianie "ritardando" lub raptownie po znaku "a tempo".

Wikipedia

Wymowa:

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akuzatiwus mrz., akuzatyw mrz.

skr. A.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akuzatiwus, akuzatyw

Wiktionary

acedia

apatia, obojętność, beztroska, wyczerpanie; akedia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. stan apatii, smutku i wyczerpania, w średniowieczu uważany za grzech;

Wiktionary

Acedia (gr. "akēdía", "akedeía" – „brak troski o własny byt i istnienie, obojętność” od "kēdía" (troska) lub według Hipokratesa i Galena "aciditas", czyli "kwaśność" czarnej żółci, melancholia) – w teologii wypalenie religijne, apatia (psychologia) i obojętność, tzw. choroba mnichów, „depresja” duchowa, niekiedy utożsamiana również z lenistwem lub gnuśnością.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ludzie znajdujący się w stanie acedii przestają cieszyć się tym, co posiadają i czym żyją.

Wiktionary

acefalia

wada rozwojowa płodu, polegająca na niewykształceniu głowy lub wykształceniu jej w formie szczątkowej; bezgłowie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. letalna wada wrodzona płodu o charakterze malformacji, polegająca na niewykształceniu głowy lub wykształceniu jej w formie zredukowanej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

acefalia (medycyna)
acefalia (biologia)

acenaften

trójpierścieniowy węglowodór aromatyczny występujący w smole węglowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny, policykliczny węglowodór aromatyczny

Wiktionary

Acenaften – organiczny związek chemiczny, policykliczny węglowodór aromatyczny, składnik smoły węglowej.

Jest to bezbarwny, krystaliczny trójpierścieniowy węglowodór aromatyczny. Pochodne acenaftenu są stosowane do syntez organicznych m.in. leków, barwników, tworzyw sztucznych, środków grzybobójczych i owadobójczych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌat͡sɛ̃ˈnaftɛ̃n, AS: acẽnaftẽn

Wiktionary

acenokumarol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. med. farm. organiczny związek chemiczny, lek przeciwzakrzepowy będący pochodną kumaryny, antagonista witaminy K;

Wiktionary

Acenokumarol – organiczny związek chemiczny, lek przeciwzakrzepowy będący pochodną kumaryny, antagonista witaminy K. Hamuje syntezę protrombiny w wątrobie. Stosowany w leczeniu i prewencji powikłań zakrzepowo-zatorowych w takich jednostkach chorobowych jak m.in. migotanie przedsionków oraz zakrzepica żył głębokich.

gatunek rośliny z rodziny malpigiowatych, o jadalnych czerwonych owocach; malpigia granatolistna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. pot. nazwa systematyczna|Malpighia glabra|L.|ref=tak., malpigia granatolistna

(1.2) kulin. owoc aceroli (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Często pijam herbatę z acerolą, bo to podobno zdrowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌat͡sɛˈrɔla, AS: acerola

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nadgwiazdka granatolistna, wiśnia z Barbados

Wiktionary

acerra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skrzynka z brązu lub marmuru, służąca w starożytnym Rzymie do przechowywania kadzidła do ofiar;

(1.2) mały, przenośny ołtarzyk, ustawiany przed zmarłym, na którym palono perfumy, używany też jako przenośny ołtarz w czasie uroczystości pogrzebowych;

Wiktionary

Acerra (łac. "Acerrae") – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Neapol, nad rzeką Cianis.

Według danych z 2026 r. gminę zamieszkiwało 58 585 osób, 822,2 os./km².

Wikipedia

acesulfam

acesulfam k, acesulfam potasowy - związek chemiczny stosowany jako słodzik (symbol E950)

SJP.pl

acetabularia

glon morski z gatunku zielenic

Synonimy:

(1.1) aldehyd octowy

Wiktionary

acetalowy

→ acetal

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. związany z acetalem, odnoszący się do acetali

Wiktionary

Patrz:

acetal

Przykłady

(1.1) Tworzywa acetalowe wykorzystywane są w przemyśle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌat͡sɛtaˈlɔvɨ, AS: acetalovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acetal m.

Wiktionary

acetamid

związek organiczny, amid kwasu octowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny z grupy amidów o wzorze sumarycznym C₂H₅NO, pochodna kwasu octowego, bezbarwne krystaliczne ciało stałe, wykorzystywany w przemyśle tworzyw sztucznych, w spawalnictwie oraz do produkcji lakierów i materiałów wybuchowych;

Wiktionary

związek organiczny, pochodna aniliny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny o wzorze sumarycznym wzór chemiczny|C8H9NO., pochodna aniliny, bezbarwna substancja krystaliczna, wykorzystywany do produkcji leków i barwników;

Wiktionary

Acetanilid, antyfebryna – organiczny związek chemiczny, acetylowa pochodna aniliny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Acetanilid słabo rozpuszcza się w wodzie.

acetat

acetobacter

[czytaj: acetobakter] rodzaj bakterii kwasu octowego

SJP.pl

Wikipedia

acetobakteria

kwasolubna bakteria

SJP.pl

acetofenon

najprostszy keton alifatyczno-aromatyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny z grupy ketonów o wzorze sumarycznym C₈H₈O, najprostszy keton alkilo-aromatyczny, ciecz o przyjemnym zapachu, wykorzystywany do produkcji leków, substancji zapachowych oraz jako rozpuszczalnik;

Wiktionary

związek organiczny, najprostszy keton alifatyczny, bezbarwna, lotna ciecz znajdująca szerokie zastosowanie w przemyśle i gospodarstwie domowym, np. jako zmywacz do paznokci

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C₃H₆O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

Wiktionary

Aceton, propan-2-on – organiczny związek chemiczny z grupy ketonów, najprostszy keton alifatyczny. Ma ostry, charakterystyczny zapach. Miesza się w każdych proporcjach z wodą, etanolem, eterami i innymi ketonami o niskiej masie cząsteczkowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zniszczyłam sobie paznokcie usuwając z nich lakier zmywaczem z acetonem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈt͡sɛtɔ̃n, AS: acetõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acetonemia ż.

przym. acetonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) propanon, dimetyloketon, dwumetyloketon

Wiktionary

acetonemia

gromadzenie się we krwi ciał acetonowych świadczące o nieprawidłowej przemianie materii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. gromadzenie się we krwi ciał acetonowych, świadczące o nieprawidłowej przemianie materii

Wiktionary

rzecz. acetylen mrz., acetylenownia ż., acetylacja ż., acetylenek mrz., acetylowanie n.

czas. acetylować ndk.

przym. acetylenowy, acetylowy

Wiktionary

Synonimy:

czas. acetylować ndk.

przym. acetylenowy, acetylowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) etin, etyn, narcylen

(1.2) alkin

Wiktionary

acetylenek

sól acetylenu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) związek otrzymany z acetylenu w wyniku zastąpienia w nim wodoru metalem;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acetyl mrz., acetylacja ż., acetylen mrz., acetylenownia ż., acetylowanie n.

czas. acetylować ndk.

przym. acetylenowy, acetylowy

Wiktionary

acetylenki

sól acetylenu

SJP.pl

Wiktionary

Acetylocholina, ACh – organiczny związek chemiczny, ester kwasu octowego i choliny. Jest neuroprzekaźnikiem syntetyzowanym w neuronach cholinergicznych. Występuje w: połączeniach nerwowo-mięśniowych, synapsach przedzwojowych układu współczulnego, zakończeniach zazwojowych układu przywspółczulnego, a także w różnych strukturach mózgowia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Neuroprzekaźniki, takie jak acetylocholina, serotonina, dopamina, endorfina, regulują sen i czuwanie, nadają ton marzeniom i barwę halucynacjom, stymulują nastrój i ułatwiają bieg myśli.

Wiktionary

acetylocholinoesteraza

esteraza acetylocholinowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. enzym, który rozkłada acetylocholinę na cholinę;

reakcja chemiczna polegającą na wprowadzeniu do cząsteczki związku chemicznego grupy acetylowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. reakcja podstawiania atomu wodoru w cząsteczkach związku organicznego grupą acetylową (CH3CO–);

Wiktionary

Nie mylić z: Acylowanie.

Acetylowanie, acetylacja – reakcja chemiczna typu acylowania, polegająca na podstawieniu atomu wodoru w cząsteczce związku organicznego przez grupę acetylową. Zwykle acetylowaniu ulegają związki chemiczne zawierające ugrupowanie z labilnym atomem wodoru (np. –O–H, >N–H, –S–H).

Wikipedia

Powiązane:

czas. acetylować ndk.

rzecz. acetyl mrz., acetylen mrz., acetylenek mrz., acetylacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) acetylacja

Wiktionary

acetylować

wprowadzać (wprowadzić) do cząsteczki związku chemicznego grupę acetylową

SJP.pl

acetylowy

grupa acetylowa - rodzaj grupy funkcyjnej typu acylowego wywodzącej się z kwasu octowego; acetyl

SJP.pl

ach

wykrzyknik wyrażający podziw, zachwyt

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie

w użyciu rzeczownikowym, rodzaj nijaki

(2.1) zwykle w wyrażeniu: achy i ochy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ach – rzeka, dopływ Innu
Ach – rzeka, dopływ Singoldu
Ach – rzeka, dopływ Blau
ach – byt duchowy w mitologii starożytnego Egiptu
ACh − acetylocholina
Advanced Combat Helmet – hełm United States Army
Aach

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ach, jakże chciałbym tam być!

Achab (?-851 p.n.e.), król Izraela od roku 873

SJP.pl

imię męskie

SJP.pl

Achacy – imię męskie najprawdopodobniej pochodzenia greckiego. W takim przypadku pochodzi ono od wyrazu "achátēs" – „agat”. Może również pochodzić od greckiego imienia Ἀκακίος "Akakios" (od ἀκακός "akakos" – „niewinny”, „nieznający zła”), albo od greckiego wyrazu ἀγαθός "agathos" – „dobry”. Jego żeńskim odpowiednikiem są Achacja i Akacja.

Wikipedia

achaj

potocznie: zachwycać się przesadnie; wykrzykiwać "ach"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek plemięemienia starożytnej Achai

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po wstępnych walkach Achajowie wyprawili do Troi posłów, Menelaosa i Odyseusza, żeby za wydanie Heleny i zabranego przez nią dobytku ofiarować pokój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaxaj, AS: aχai ̯

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Achaja ż., Achajczyk m.

:: fż. Achajka ż.

przym. achajski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Achajczyk

Wiktionary

achaja

kraina historyczna w Grecji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina w Grecji;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Achaj

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Achaja – nomos i kraina historyczna w Grecji.
Achaja – prowincja rzymska
Achaja – średniowieczne księstwo założone przez uczestników IV krucjaty po zdobyciu Bizancjum
Achaja – powieść Andrzeja Ziemiańskiego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W skład Peloponezu wchodzą mniejsze krainy: Achaja, Arkadia, Argolida, Elida, Mesenia i Lakonia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈxaja, AS: aχai ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Achaj mos., Achajczyk mos., Achajka ż.

rzecz. Achaja ż., Achaj m.

:: fż. Achajka ż.

achajowie

starożytne plemię greckie; Achajczycy

SJP.pl

Achajowie (stgr. Ἀχαιοί "Achaioí") – ogólne określenie Greków walczących pod Troją, używane przez Homera (rzadziej stosowane: Argiwi/Argiwowie i Danajowie) w jego eposach "Iliada" i "Odyseja".

Według tradycyjnych poglądów historyków było to pierwsze plemię greckie, które przybyło na obszary kontynentalnej Grecji około 2000 lat p.n.e., podbijając Tesalię i miejscowych Pelazgów, jednak teza ta została odrzucona wraz z teorią o trzech inwazjach ludów greckich (achajskiej, jońskiej, doryckiej).

Wikipedia

achajski

przymiotnik od greckiej krainy historycznej: Achaja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odrzecz. Achaja, Achaj, Achajczyk, Achajka

Powiązane:

rzecz. Achalciche n.

Wiktionary

achanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. wyrażanie zachwytu w egzaltowany sposób

Wiktionary

Powiązane:

czas. achać ndk.

Wiktionary

achates

imię postaci z mitologii greckiej oraz rzymskiej

SJP.pl

Achates – w mitologii greckiej oraz rzymskiej: mieszkaniec Troi, żołnierz, bliski przyjaciel lub giermek Eneasza, darzący go bezwzględnym zaufaniem i przywiązaniem, zabójca Protesilaosa (pierwszego wojownika achajskiego).

Od imienia tej postaci powstał rzeczownik pospolity oznaczający poplecznika, stronnika, wzorowego przyjaciela.

Wikipedia

IPA: ˈaxat͡ɕ, AS: aχać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ach mrz., achanie n., och mrz.

wykrz. ach, och

Wiktionary

acheiropita

obraz z podobizną twarzy Marii, Chrystusa lub świętych, uważany za powstały w cudowny sposób; achiropita, acheiropoieta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

potocznie: ścięgno Achillesa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) środ. pot. zob. ścięgno Achillesa.

Wiktionary

Achilles (gr. Ἀχιλλεύς, "Achilleús"; Achilles) – w mitologii greckiej heros i bohater wojny trojańskiej (wódz Myrmidonów).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Achilles to częste miejsce kontuzji biegaczy.

(1.1) Jeden z badaczy zwraca nawet uwagę na płeć i dowodzi, że mężczyźni częściej niż kobiety przeciążają „achillesa” w stosunku 6:1.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈxʲilːɛs, AS: aχʹi•les

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Achilles mos., Achillesek mos., Achil mos., achillesowość ż.

Achimaas – postać biblijna ze Starego Testamentu, arcykapłan.

Syn Sadoka, arcykapłana. Ryzykował życiem jako szpieg dla króla Dawida w czasie rebelii Absaloma. 2 Sm 17,17 nn.; 18.

Wikipedia

achimelech

brak kwasu solnego (chlorowodoru) w soku żołądkowym; występuje przy raku żołądka i niedokrwistości złośliwej

SJP.pl

Achlorhydria, bezkwaśność – brak kwasu solnego w soku żołądkowym. Stan ten występuje w przypadku zanikowego nieżytu żołądka, nowotworach żołądka oraz w chorobie Addisona-Biermera (niedokrwistość złośliwa). Spowodowany zanikiem komórek śluzówki żołądka odpowiedzialnych za wytwarzanie tego kwasu.

Wikipedia

achmatowa

Anna Achmatowa (właściwie Anna A. Gorienko) (1889-1966), poetka rosyjska

SJP.pl

achnąć

rzadko: zachwycić się czymś przesadnie, wykrzyknąć "ach"

SJP.pl

acholia

ustanie wydzielania żółci przez wątrobę

SJP.pl

Acholia – określenie całkowitego lub częściowego braku odpływu żółci do jelita cienkiego, spowodowanego przeszkodami mechanicznymi (tymi samymi, które wywołują żółtaczkę mechaniczną). Chorobę tę diagnozuje się poprzez odbarwione, gliniaste (tzw. „acholiczne”) stolce o bardzo nieprzyjemnym zapachu. Zawierają one wiele niewchłoniętych kwasów tłuszczowych.

Wikipedia

acholiczny

→ acholia

SJP.pl

Patrz:

acholia

achondroplazja

choroba wrodzona, której istotą jest zaburzenie kostnienia śródchrzęstnego, jedna z najczęstszych przyczyn karłowatości (niskiego wzrostu) u ludzi; chondrodystrofia, chondrodysplazja, karłowatość chondrodystroficzna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wrodzona choroba genetyczna kości, dziedziczona autosomalnie dominująco (jako mutacja genu FGFR3), należąca do grupy dysplazji szkieletowych, która powoduje ograniczony wzrost kości długich i niskorosłość przy prawidłowej wielkości tułowia i głowy

Wiktionary

Achondroplazja, chondrodystrofia – genetycznie uwarunkowana, wrodzona choroba (o dziedziczeniu autosomalnym dominującym) prowadząca do nieprawidłowego kostnienia śródchrzęstnego, co powoduje zaburzenie rozwoju pewnych kości w organizmie i karłowatość.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Leczenie achondroplazji jest objawowe i wspomagające rozwój fizyczny.

Wiktionary

Powiązane:

przym. achondroplastyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) karłowatość chondrodystroficzna

Wiktionary

achondryt

meteoryt kamienny pozbawiony kulistych krystalicznych skupień

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. astr. meteoryt kamienny składający się głównie z piroksenów i plagioklazów

Wiktionary

rodzaj obiektywu redukującego aberrację chromatyczną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) opt. fot. fiz. układ optyczny, zestaw dwóch soczewek zrobionych z gatunków szkła o różnej dyspersji połączonych razem;

Wiktionary

Achromat, dublet achromatyczny – układ optyczny (np. obiektyw) składający się z dwóch soczewek, skupiającej i rozpraszającej, wykonanych z gatunków szkła o różnej dyspersji (np. szkła kronowego i flintowego) połączonych razem. Pozwala na korekcję aberracji chromatycznej dla światła o dwóch określonych długościach fal (zazwyczaj dla światła czerwonego i niebieskiego). Dla innych długości fal aberracja nie zostaje całkowicie wyeliminowana, lecz znacznie zmniejszona – jest to tzw. chromatyzm wtórny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: axˈrɔ̃mat, AS: aχrõmat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. achromatoptyk mos., achromatop mos., achromatopsja ż., achromatyczność ż., achromatyna ż., achromatyzacja ż., achromatyzm mrz.

przym. achromatyczny, achromatyzacyjny

Wiktionary

achromatop

w medycynie: osobnik niezdolny do odróżniania okiem niektórych barw; daltonista, dyschromatop

SJP.pl

achromatopsja

niezdolność do odróżniania okiem niektórych barw; daltonizm, dyschromatopsja, barwoślepota

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. duża lub całkowita niemożność rozpoznawania barw;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. achromatoptyk mos., achromat mrz., achromatop mos., achromatopsja ż., achromatyczność ż., achromatyna ż., achromatyzacja ż., achromatyzm mrz.

przym. achromatyzacyjny

Wiktionary

achromatyna

trudno barwliwy element jądra komórkowego

SJP.pl

achromatyzacja

zmniejszenie aberracji chromatycznej przez zestawienie soczewek o odpowiednio dobranych parametrach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) opt. proces usuwania lub korygowania aberracji chromatycznej poprzez zestawienie soczewek o odpowiednio dobranych parametrach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. achromatyzm mrz., achromatyczność ż., achromatoptyk mos., achromat mrz., achromatopsja ż.

przym. achromatyczny

Wiktionary

achromatyzacyjny

przymiotnik od: achromatyzacja

SJP.pl

achromatyzm

właściwość układów optycznych polegająca na tym, że załamując światło nie rozkładają go na części składowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zob. achromatopsja.

(1.2) fiz. opt. zob. achromatyczność.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Achromatopsja – wada wzroku
Achromatyzm (grafika) – przedstawienie elementu graficznego tylko w dwóch barwach (czerń i biel)

Wikipedia

Powiązane:

Najczęściej pod achterdekiem znajduje się ładownia rufowa nazywana achterpikiem.

Wikipedia

achterluk

otwór w pokładzie na rufie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. stalowa lina biegnąca od topu masztu do rufy, zapobiegająca wyginaniu się masztu do przodu;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Forsztag i achtersztag nie są zaliczane do wanty.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aftersztag

Wiktionary

achtliczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pieszcz. achtlik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. achtlik mrz.

Wiktionary

achtlik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ósma (1/8) część czegoś

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński, Zaolzie. jednostka objętości: jedna ósma (1/8) litra

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. kieliszek wódki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. achtliczek mrz.

Wiktionary

achtopol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Bułgarii, położone na wybrzeżu Morza Czarnego, przy granicy z Turcją;

Wiktionary

Achtopol (bułg. Ахтопол, "Achtopoł"; gr. Αγαθούπολις, "Agatupolis") – najbardziej wysunięte na południe miasto-kurort nad Morzem Czarnym w Bułgarii. Miasto położone jest na skalistym półwyspie u podnóża łańcucha górskiego Strandża. Znajduje się 14 km na południe od Carewa i 5 km na północ od ujścia rzeki Weleka.

Wikipedia

achtuba

rzeka w Rosji (długość 537 km), lewa odnoga dolnej Wołgi uchodząca do Morza Kaspijskiego

SJP.pl

(1.1) acid house, acidhouse'owy

Wiktionary

acidjazzowy

→ acid jazz [czytaj: as-iddżezowy lub es-iddżezowy]

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) muz. mający cechy acid jazzu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. acid jazz

Wikipedia

aciu

wykrzyknik

(1.1) gw-pl|Augustów,Litwa. infant. dziękuję

(1.2) gw-pl|Polesie, Zaklików, Wielącza. …używany przy odpędzaniu świń

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) gw-pl|Litwa. infant. kulturalna forma powitania, pożegnania lub podziękowania

przysłówek

(3.1) gw-pl|Kramsk. infant. na dwór, na zewnątrz, na spacer

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Daj aciu temu panu.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. aću

Wiktionary

ackerman

[czytaj: Akerman] nazwisko, m.in. Nathan Ward Ackerman (1908-1971) - psychiatra amerykański, pionier terapii rodzinnej

SJP.pl

Ackerman – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missisipi, siedziba administracyjna hrabstwa Choctaw.

Wikipedia

ackermann

[czytaj: Akerman] nazwisko, m.in. Konrad Ernst Ackermann (1712-1771) - aktor niemiecki

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anton Ackermann – niemiecki polityk komunistyczny
Else Ackermann – niemiecka polityk
Franz Ackermann – niemiecki malarz
Friedrich Ackermann – nadburmistrz Szczecina w latach 1907–1931
Gustav Adolph Ackermann – niemiecki prawnik
Jens Ackermann – niemiecki polityk, członek FDP
Josef Ackermann – szwajcarski bankier i menedżer
Klaus Ackermann – niemiecki piłkarz
Louise-Victorine Ackermann – francuska poetka
Konrad Ernst Ackermann – niemiecki aktor i dyrektor teatru
Max Ackermann – niemiecki malarz abstrakcjonista
Ronny Ackermann – niemiecki narciarz

Wikipedia

acmiola

[czytaj: akmiola] handlowa nazwa dźwiękowego stołu montażowego do produkcji filmu

SJP.pl

acodin

[czytaj: akodin] nazwa handlowa leku przeciwkaszlowego zawierającego dekstrometorfan

SJP.pl

aconcagua

[czytaj: akonkagua] najwyższy szczyt Ameryki, w Andach Południowych, w Argentynie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. szczyt w Andach;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aconcagua jest najwyższym szczytem Andów.

Wiktionary

aconitum

[czytaj: akonitum] trująca bylina z rodziny jaskrowatych, mająca zastosowanie w farmacji; akonit, tojad

SJP.pl

acosta

[czytaj: aKOSta] nazwisko

SJP.pl

acpan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. waszmość pan.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tu się kończy moje przewodnictwo. Dalej sobie acpanowie radźcie sami…

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. acpani ż.

Wiktionary

acpani

staropolski tytuł grzecznościowy kierowany do kobiety, skrót zwrotu: waszmość pani

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. waszmość pani.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zobaczywszy dziedziczkę, huknął swym grubym głosem: — A acpani tu co robisz? co to za konszachty, do stu djabłów!

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. acpan m.

Wiktionary

acre

[czytaj: AKre] stan w Brazylii

SJP.pl

Acre () – jest jednym z 26 stanów Brazylii, położonym w zachodniej części kraju w Regionie Północnym. Od zachodu graniczy z Peru, od południa z Boliwią, od północy ze stanem Amazonas, od wschodu ze stanem Rondônia.

W 2010 roku stan liczył 733 559 mieszkańców; dla porównania, w 1970 było ich 203,9 tys. Eksploatacja lasów równikowych (kauczukowiec). Powierzchnia równinna.

Wikipedia

acro-joga

rzeczownik, rodzaj żeński

[czytaj: ekting ałt] w psychoanalizie: zachowanie uzewnętrzniające konflikty przeżywane przez daną osobę, mające na celu odreagowanie; wyładowanie

SJP.pl

Acting-out – zachowanie, nad którym osoba nie ma kontroli, a które rozładowuje nagromadzone napięcie wywołane nieuświadomionymi impulsami i życzeniami ale nie jest skierowane na potrzebę i bodziec, które to uczucie wywołują. Rozładowanie napięcia odbywa się w sposób patologiczny i dekonstruktywny.

Wikipedia

actio

[czytaj: aktio] w prawie rzymskim: środek procesowy przysługujący osobie pokrzywdzonej, której uprawnienia zostały naruszone

(1.1) ekol. organizm kwasolubny

Wiktionary

Wikipedia

acydofilia

dążenie organizmów do przebywania w miejscu, gdzie jest kwaśna gleba lub zakwaszona woda

SJP.pl

acydofilność

→ acydofilny; kwasolubność

SJP.pl

acydofilny

1. o organizmach roślinnych lub zwierzęcych: żyjący i najlepiej rozwijający się w środowisku kwaśnym; acidofilny;
2. mleko acydofilne - fermentowany napój z mleka krowiego; mleko acidofilne

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. o roślinach i zwierzętach: najlepiej rozwijający się w glebach lub wodach kwaśnych, unikające wapna

(1.2) zob. mleko acydofilne.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) acidofilny, kwasolubny

Wiktionary

acydofit

roślina żyjąca tylko w środowisku kwaśnym; acidofit, kalcyfob

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina acydofilna, kwasolubna, rosnąca na glebach kwaśnych

Wiktionary

acydofob

kalcyfit, roślina wapieniolubna unikająca siedlisk kwaśnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina unikająca podłoża kwaśnego;

Wiktionary

Acydofob – organizm nierozwijający się w siedlisku zakwaszonym, z reguły acydofobami są rośliny wapieniolubne. Acydofoby często są alkalifilami.

Wikipedia

Przykłady

brak okresowości, stałej powtarzalności wybranej cechy procesów, zjawisk itp.; niecykliczność

SJP.pl

Acykliczność to własność preferencji i innych relacji dwuczłonowych, która wymaga aby przeciwsymetryczna część relacji nie zawierała cykli.

Wikipedia

acykliczny

1. książkowo: niepodlegający cyklicznym (powtarzalnym) zmianom; niecykliczny;
2. związek acykliczny - związek organiczny o niezamkniętym łańcuchu węglowym; związek alifatyczny, związek łańcuchowy, związek tłuszczowy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) niecykliczny

(1.2) mat. nieposiadający cykli

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. cykl mrz., cykliczność ż., acykliczność ż.

przym. cykliczny

przysł. cyklicznie, acyklicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niecykliczny

Wiktionary

acyklowir

organiczny związek chemiczny stosowany jako lek przeciwwirusowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek przeciwwirusowy na zakażenia herpeswirusami; analog guanozyny

Wiktionary

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. reakcja chemiczna polegająca na podstawieniu grupy acylowej do cząsteczki związku chemicznego w miejsce atomu wodoru;

Wiktionary

Nie mylić z: Acetylowanie.

Acylowanie, acylacja – reakcja chemiczna polegająca na wprowadzeniu do cząsteczki związku chemicznego grupy acylowej. Acylowanie jest ważną reakcją w chemii organicznej, wykorzystywaną do otrzymywania pochodnych acylowych (np. ketonów, estrów lub amidów), zabezpieczania innych grup funkcyjnych (szczególnie grup aminowych i grup hydroksylowych).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. acyl m., acylacja ż.

czas. acylować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) acylacja

Wiktionary

acylować

wprowadzać grupę acylową do cząsteczki

SJP.pl

acylowy

→ acyl

SJP.pl

Patrz:

acyl

acz

dawniej: aczkolwiek

SJP.pl

spójnik

(1.1) przest. książk. spójnik wyrażający łączność treści przeciwstawnych lub znacznie różniących się

(1.1.1) … może łączyć dwa zdania podrzędnie złożone, także gdy zdanie podrzędne jest wtrącone

(1.1.2) … może wprowadzać wyrażenie uzupełniające lub wtrącone

(1.1.3) … może łączyć części zdania, przede wszystkim okoliczniki lub przydawki

Wiktionary

Przykłady

(1.1.1) W kościele w miasteczku Turku jest dzwonek, który acz nie ma najmniejszej skazy ani znaku uszkodzenia, przecież żadnego nie wydaje głosu.

(1.3) śrpol. …wprowadzający wypowiedzenie okolicznikowe przyczyny; bo, ponieważ

(1.4) śrpol. …wprowadzający współrzędne wypowiedzenie wynikowe; przecież, wszak

partykuła

(2.1) śrpol. …wprowadzająca dodatkową informację na omawiany temat; i to, na dodatek

(2.2) śrpol. …wyrażająca nadzieję mówiącego; oby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈat͡ʃʲt͡ɕi, AS: ačʹći

Wiktionary

aczkole

spójnik

(1.1) stpol. chociaż, aczkolwiek

(1.2) stpol. jeżeli zaś, jeśli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: at͡ʃˈkɔlɛ, AS: ačkole

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aczkakole, aczkoli, aczkolić, aczle

(1.2) aczkoliby

Wiktionary

aczkolwiek

spójnik łączący wyrażenia przeciwstawne, nieoczekiwane w tym zestawieniu

SJP.pl

spójnik

(1.1) … wprowadzający treść przeciwstawną lub znacznie się różniącą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nikt nie wierzył słowom świadka, aczkolwiek była to prawda.

(1.1) Pogoda dzisiaj, aczkolwiek rano padało, jest wyśmienita.

(1.1) Przyznał się do winy, aczkolwiek niechętnie.

(1.1) Pomysł ten, aczkolwiek błyskotliwy, jednak nie spodoba się szefowi.

(1.1) Był gruby, aczkolwiek zwinny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: at͡ʃˈkɔlvʲjɛk, AS: ačkolvʹi ̯ek

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) jednak, ale, choć, mimo że

Wiktionary

aczle

spójnik

(1.1) stpol. choć, chociaż

(1.2) stpol. aczkolwiek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈat͡ʃlɛ, AS: ačle

Wiktionary

aczytalny

przymiotnik jakościowy

Powiązane:

rzecz. Aczyńsk mrz.

Wiktionary

do... (ad 1, ad 2 itd.)

SJP.pl

przyimek

(1.1) w odniesieniu do

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

.ad – domena internetowa przypisana dla Księstwa Andory
ad (łac.), do – słowo rozpoczynające odnośniki do punktów wymienionych wcześniej w tekście, np. Ad 1.
Ad – mityczny lud arabski
A.D. () – roku Pańskiego, równoważne oznaczeniu n.e. (naszej ery)
AD – oznaczenie kodowe państwa Andora (według ISO 3166-1)
AD – autoryzowany doradca rynku NewConnect
AD – kategoria odznaczenia Dame of Order of Australia
AD () – choroba Alzheimera
AD (ang. ) – depresja atypowa
AD (ang. ) – hierarchiczna baza danych dla systemów Windows
„AD” – akronim czasopisma „Architectural Digest”, używany zamiennie z pełną nazwą
A/D (ang. ) – przetwornik analogowo-cyfrowy

przym. dauhański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Doha, przest. Dauha, hist. Al-Bida

Wiktionary

ad.

skrót od: adiunkt

SJP.pl

ada

1. imię żeńskie;
2. zdrobnienie od imion żeńskich: Adrianna, Adriana, Adela, Adelajda, Adelina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) zdrobn. Adelajda, Adela, Adelina, Adriana, Adrianna

(1.3) astr. planetoida o numerze katalogowym 523;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ada – imię żeńskie
Ada – władczyni Karii
Ada – język programowania
(523) Ada – planetoida w Układzie Słonecznym
Ada – małej wielkości krater uderzeniowy na Marsie
Ada albo Żar – powieść Vladimira Nabokova
Ada – albański film z 2013 roku
Ada – postać biblijna, żona Lamecha
Ada – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych
deaminaza adenozyny
AdA – pierwszy na świecie zderzacz cząstek i antycząstek
ADA – American Dental Association

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) choreogr. liryczny taniec dwojga solistów, przechodzenie z pozy do pozy oraz podnoszenie tancerki przez partnera;

(1.2) muz. powoli wykonywany utwór muzyczny lub jego część

(1.3) muz. powolne tempo

przymiotnik

(2.1) muz. wolny, powolny

przysłówek sposobu

(3.1) muz. wolno, powoli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdad͡ʒʲjɔ, AS: adaǯʹi ̯o

Wiktionary

adagietto

[czytaj: adadżjetto] określenie wykonawcze: dość wolno; tempo nieco szybsze niż adagio

SJP.pl

przysłówek

(1.1) muz. dość wolno; tempo wykonania utworu nieco szybsze niż adagio

Wiktionary

adagio

adadżio;
1. tempo muzyczne powolne, szybsze niż lento i wolniejsze niż andante;
2. utwór muzyczny utrzymany w tempie adagio;
3. wolny, liryczny taniec w balecie klasycznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. zob. adadżio.

przymiotnik

(2.1) muz. zob. adadżio.

przysłówek

(3.1) muz. zob. adadżio.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adagio (muzyka) – w muzyce tempo wolne (66-76 BPM); zobacz też: tempo
Adagio (balet) – rodzaj tańca baletowego
Adagio 62126 – polski radioodbiornik
Adagio (francuska grupa muzyczna) – grupa muzyczna z Francji (progresywny, symfoniczny metal)
Adagio (brazylijska grupa muzyczna) – grupa muzyczna z Brazylii (doom, death metal)
Adagio (program komputerowy) – program komputerowy działający w sieci Gnutella2

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈdad͡ʒʲjɔ, AS: adaǯʹi ̯o

Wiktionary

adagissimo

[czytaj: adaDŻIss-imo] określenie wykonawcze: jak najwolniej

SJP.pl

adagium

1. dawniej: przysłowie;
2. sentencja, formuła bliska przysłowiu, przekazująca myśl ogólną; klasyczną realizacją adagiów są "Adagia" Erazma z Rotterdamu

SJP.pl

Wikipedia

adaks

ssak parzystokopytny z rodziny wołowatych, zaliczany do antylop; addaks

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Addax|Laurillard|ref=tak., rodzaj ssaka parzystokopytnego z podrodziny antylopowców;

(1.2) zool. antylopa z rodzaju adaks (1.1)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Garnitur chromosomowy adaksa tworzy 29 par chromosomów.

(1.2) Naszymi adaksami opiekują się dzieci z Cieszyna.

Wiktionary

adalat

nazwa handlowa leku stosowanego w nadciśnieniu i dławicy piersiowej, zawierającego nifedypinę

SJP.pl

adalberg

nazwisko

SJP.pl

adalbert

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Adalbert, Adelbert – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów oznaczających "adal" (ród szlachecki) i "beraht" (jasny, błyszczący), oznaczało „pochodzącego ze szlachetnego rodu”. Występuje w wielu odmianach, np.: Albert, Olbracht.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) I ten rodził się gdzieś w Saksonii, uczył po świecie a przybył praktyczne studja kończyć przy słynnym Adalbercie, którego naukę wysoko cenił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdalbɛrt, AS: adalbert

Wiktionary

adalin

nazwa handlowa historycznego leku uspokajającego i nasennego, zawierającego karbromal

SJP.pl

Adalin – wieś w Rumunii, w okręgu Sălaj, w gminie Dragu. W 2011 roku liczyła 193 mieszkańców.

Wikipedia

adalina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. farm. ureid kwasu bromodwuetylooctowego, biały krystaliczny proszek, środek uspokajający i łagodnie nasenny

Wiktionary

adaltonid

krystaliczny związek chemiczny niespełniający prawa stałości składu; związek niestechiometryczny, bertolid

SJP.pl

adam

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. według Księgi Rodzaju imię pierwszego człowieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;

(1.2) imię|polski|m.;

(1.3) daw. gw-pl|Warszawa. milicjant

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. miasto w mintakacie Al-Mintakat ad-Dachilijja w Omanie

(2.2) geogr. wzniesienie na terenie Czech w Górach Orlickich;

(2.3) rel. miasto biblijne leżące nieopodal Sartan, utożsamiane z miejscowością Tall ad-Damija w Jordanii;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Adam i Ewa umieszczeni przez Boga w raju, zostali z niego wypędzeni ponosząc karę za uległość szatanowi i nieposłuszeństwo Bogu (…), a także utracili nieśmiertelność; (…) synami Adama i Ewy byli Abel, Kain i Set; (…).

(1.1) Już Adam dostał to czego chciał, za jedno żebro Bóg kobietę mu dał.

(1.2) Mam na imię Adam i jestem nauczycielem z Warszawy.

(1.2) Na 24 grudnia przypadają imieniny Adama i Ewy.

(1.2) Ewa wyszła za mąż za Adama.

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adamastor – jeden z bohaterów utworu Luísa de Camõesa Luzjady.
Adamastor – krążownik portugalskiej marynarki wojennej
Adamastor – zegarek firmy Swatch

Wikipedia

adamaszek

dwustronna tkanina jedwabna lub bawełniana o błyszczącym wzorze na matowym tle

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; Gloger.

(1.2) stpol. aksamit

Wiktionary

wyżyna w Afryce Zachodniej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyżyna w Afryce;

(1.2) geogr. region w Kamerunie;

(1.3) hist. historyczne państwo na terenie dzisiejszego środkowego Kamerunu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adamawa – wyżyna w Afryce Zachodniej na terytorium Kamerunu
Adamawa – historyczne państwo na terenie dzisiejszego środkowego Kamerunu
Adamawa – region Kamerunu
Adamawa – stan Nigerii

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyżyna Adamawa stanowi obszar źródłowy dla rzek Benue, Sanaga i Logon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadãˈmava, AS: adãmava

Wiktionary

adamczak

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alicja Adamczak (ur. 1949) – polska prawniczka
Damian Adamczak (ur. 1991) – polski żużlowiec
Jacek Adamczak (ur. 1955) – polski reżyser
Janusz Adamczak (ur. 1964) – polski generał
Kazimierz Adamczak (1954-1994) – polski żużlowiec
Małgorzata Adamczak (ur. 1971) – polska polityk
Mirosław Adamczak (ur. 1954) – polski polityk
Monique Adamczak (ur. 1983) – australijska tenisistka
Robert Adamczak – polski pianista
Stanisław Adamczak (ur. 1948) – polski inżynier, profesor nauk technicznych
Stefan Adamczak (1892-1939) – polski lekkoatleta

Wikipedia

adamczewski

nazwisko

SJP.pl

adamczuk

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Dariusz Adamczuk (ur. 1969) – polski piłkarz
Tomasz Lucjan Adamczuk (1953–1993) – polski polityk ludowy, rolnik, poseł na Sejm PRL IX kadencji i senator III kadencji

Wikipedia

adamczyk

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Adamczyk (ur. 1950) – polski judoka
Aleksander Adamczyk (ur. 1959) – polski aktor, mim oraz artysta kabaretowy
Andrzej Adamczyk (ur. 1959) – polski polityk
Arkadiusz Adamczyk (ur. 1969) – polski historyk i politolog
Bartosz Adamczyk (ur. 1973) – polski aktor teatralny i telewizyjny
Bogdan Adamczyk (ujednoznacznienie)
Dariusz Adamczyk (ur. 1975) – polski lekkoatleta
Edward Adamczyk (1921–1993) – polski lekkoatleta
Eryk Adamczyk (ur. 1933) – polski prawnik
Ferdynand Adamczyk (1896–1988) – polski działacz plebiscytowy na Górnym Śląsku
Franciszek Adamczyk (ujednoznacznienie)
Izabela Adamczyk (ur. 1986) – polska judoczka

Wikipedia

adamek

1. zdrobnienie od: Adam (imię męskie);
2. nazwisko polskie

SJP.pl

Zobacz też: Adamek w innych znaczeniach tej nazwy.

Adamek – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Stąporków. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia

adamellit

magmowa skała głębinowa, odmiana granitu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odmiana granitu;

Wiktionary

Adamellit (inaczej granit monzonitowy) – kwaśna skała głębinowa, jedna z odmian granitu.

Skład: biotyt, hornblenda, kwarc, mika, niekiedy złoto, plagioklaz, skaleń potasowy, rzadziej też piroksen.

Wikipedia

adamiec

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adamiec – polskie nazwisko
Daniel Adamiec – polski pięściarz
Franciszek Adamiec – działacz społeczny i kulturalny. Popularyzator tradycji Śląska Opolskiego
Iwona Adamiec-Wójcik – polska naukowiec, profesor nauk technicznych, profesor zwyczajny Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej
Janusz Adamiec – polski hokeista, trzykrotny olimpijczyk
Józef Adamiec – polski piłkarz, grający na pozycji obrońcy
Krystyna Adamiec – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna
Marek Adamiec – historyk literatury, krytyk literacki, pracownik naukowy Uniwersytetu Gdańskiego
Marian Adamiec – działacz państwowy, wicewojewoda słupski
Michał Adamiec – działacz społeczny, poseł na Sejm PRL V kadencji
Polikarp Adamiec – polski pilot szybowcowy i samolotowy, urzędnik administracji publicznej
Tomasz Adamiec – polski judoka, brązowy medalista mistrzostw Europy

Wiktionary

adamitka

→ adamita; adamianka

SJP.pl

adamiuk

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adamiuk – polskie nazwisko
Antoni Adamiuk – polski biskup rzymskokatolicki,
Emilian Adamiuk – lekarz okulista pochodzenia białoruskiego,
Wołodymyr Adamiuk – ukraiński piłkarz.

Wikipedia

adamkiewicz

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Albert Adamkiewicz – polski lekarz patolog, neurolog i neuroanatom
Franciszek Adamkiewicz – polski inżynier, polityk
Jadwiga Adamkiewicz-Janowska – polska lekkoatletka
Jan Krzysztof Adamkiewicz – polski poeta
Jerzy Adamkiewicz – polski dyplomata
Maciej Adamkiewicz – polski przedsiębiorca
Maciej Adamkiewicz – polski koszykarz
Małgorzata Adamkiewicz – polska przedsiębiorczyni
Marek Adamkiewicz – polski działacz opozycyjny w PRL
Marek Adamkiewicz – polski filozof i etyk, profesor Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie

Wikipedia

adamkowski

nazwisko

SJP.pl

adamkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Adamka lub z nim związany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adamowice – część miasta Strzelce Opolskie
Adamowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Kutno
Adamowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Gołcza
Adamowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów
Adamowice – wieś w woj. śląskim, w pow. rybnickim, w gminie Lyski
Adamowice – gromada
Adamek, Adamierz, Adamka, Adamki, Adamkówka, Adamowizna, Adamowo, Adamów, Adamówek, Adamówka, Adamów-Kolonia, Adampol, Adamy

Wikipedia

IPA: ˌadãmɔˈvʲit͡sʲci, AS: adãmovʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adamowice nmos., Adamowiczanin m., Adamowiczanka ż.

Wiktionary

adamowicz

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Ferdynand Adamowicz
Aleś Adamowicz
Aleksander Adamowicz
Anna Adamowicz
Bogusław Adamowicz
Bolesław Adamowicz
Bracia Adamowicz
Elżbieta Adamowicz
Irena Adamowicz
Jerzy Adamowicz
Józef Adamowicz
Leszek Adamowicz

Wikipedia

adamowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pl-reforma2026|Adamowiczanin. (mieszkaniec Adamowic)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadãmɔvʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: adãmovʹičãńĩn

Wiktionary

adamowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pl-reforma2026|Adamowiczanka. (mieszkanka Adamowic)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadãmɔvʲiˈt͡ʃãŋka, AS: adãmovʹičãŋka

Wiktionary

adamowie

Adam z małżonką; Adamostwo

SJP.pl

adamowo

nazwa kilkunastu wsi w Polsce

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adamowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Jabłonowo Pomorskie
Adamowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Chrostkowo
Adamowo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Więcbork
Adamowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Czerwonka
Adamowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo
Adamowo – część wsi Chrcynno w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Nasielsk
Adamowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Joniec
Adamowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Nowe Miasto
Adamowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Mochowo
Adamowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Długosiodło
Adamowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Bieżuń
Adamowo – część wsi Guty w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Szczuczyn

Wikipedia

adamowski

przymiotnik od: Adamów

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Adamowa, związany z Adamowem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Dariusz Adamowski – polski poeta, tłumacz
Leon Adamowski – poseł Sejmu I kadencji 1952-1956

przym. Adamowy

Wiktionary

adampol

wieś w Turcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa miejscowości w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adampol – część miasta Świdnik
Adampol – osada w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Wyryki
Adampol – kolonia w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Wyryki
Adampol – osada leśna w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Wyryki
Adampol – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Korytnica
Adampol – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Jadów
Adampol – gromada
Adampol – dawny folwark na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Nowosiółki.
Adampol – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim, w sielsowiecie Dory
Polonezköy (Adampol) – wieś w Turcji
Adampol – wieś na Ukrainie w obwodzie chmielnickim
Adamek, Adamierz, Adamka, Adamki, Adamkówka, Adamowice, Adamowizna, Adamowo, Adamów, Adamówek, Adamówka, Adamów-Kolonia, Adamy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) — Przepraszam pana — odezwał się nadchodzący — czy nie możesz mi pan powiedzieć, jak daleko znajduję się od Adampola?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdãmpɔl, AS: adãmpol

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adampolanin m., Adampolanka ż.

przym. adampolski

Wiktionary

adampolanin

mieszkaniec Adampolu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adams – amerykańska firma projektująca i konstruująca samochody wyścigowe
ADAMS – japoński zespół muzyczny
Adams – krater marsjański
USS „Adams” – nazwa amerykańskich okrętów
Wyspa Adams – jedna z siedmiu wysp tworzących archipelag Auckland
(1996) Adams – planetoida z pasa głównego asteroid
Bryan Adams – kanadyjski piosenkarz
Douglas Adams – brytyjski pisarz science-fiction
Gerry Adams – irlandzki polityk, przywódca Sinn Féin
John Adams – 2. prezydent USA
John Adams – amerykański kompozytor
John Couch Adams (1819-1892) – angielski astronom

Wikipedia

adamski

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adamski (ur. 1967) – pseudonim Adama Tinleya, brytyjskiego muzyka house i techno
Adam Adamski (ur. 1976) – polski kulturysta i model
Andrzej Adamski (ur. 1939) – polski szachista
Edward Adamski (ujednoznacznienie)
Feliks Adamski (1897–1940) – polski żołnierz, kawaler VM, ofiara zbrodni katyńskiej
Filip Kamil Adamski (ur. 1983) – niemiecki wioślarz
Franciszek Adamski (ujednoznacznienie)
Ignacy Adamski (1886–1940) – polski lekarz, major WP i ofiara zbrodni katyńskiej
Ireneusz Adamski (ur. 1974) – polski piłkarz, obrońca
Jakub Adamski (ur. 1987) – polski lekkoatleta, sprinter
Jan Adamski (ujednoznacznienie)
Jerzy Adamski (ujednoznacznienie)

Wikipedia

adamson

nazwisko

SJP.pl

adamstown

[czytaj: Adamstałn] stolica Wysp Pitcairn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męski, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Pitcairnu;

(1.2) nazwy kilku miejscowości na świecie;

Wiktionary

Adamstown – jedyna miejscowość na wyspie Pitcairn, wchodzącej w skład Wysp Pitcairn – brytyjskiego terytorium zależnego. W Adamstown w 2008 mieszkało 48 mieszkańców – cała populacja wyspy. Niektórzy mieszkańcy wyspy emigrują do Nowej Zelandii, przez co liczba mieszkańców wyspy spada.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W zeszłym roku popłynęliśmy do Adamstown – najmniejszej stolicy na świecie.

Wiktionary

adamsyt

związek chemiczny zawierający arsen, gaz bojowy o działaniu drażniącym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. wojsk. związek arsenoorganiczny stosowany jako duszący bojowy środek trujący z podgrupy sternitów;

Wiktionary

Adamsyt (chlorek fenarsazyny) – arsenoorganiczny związek chemiczny stosowany jako gaz łzawiący, drażniący bojowy środek trujący z podgrupy sternitów. Nazwa pochodzi od nazwiska amerykańskiego chemika Rogera Adamsa, który go po raz pierwszy otrzymał.

(1.1) chem. związany z adamsytem, zawierający adamsyt

Wiktionary

Patrz:

adamsyt

Powiązane:

rzecz. adamsyt mrz.

Wiktionary

adamus

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adam Adamus (ur. 1949) – polski piłkarz
Andrzej Adamus (1949-2004) – polski wydawca
Artur Adamus (ur. 1971) – polski piłkarz
Dariusz Adamus (ur. 1957) – polski lekkoatleta
Henryk Adamus (1880-1950) – polski kompozytor
Jagoda Adamus (1958-2014) – polska profesor sztuk plastycznych
Jan Adamus (1896-1962) – polski historiograf
Marian Adamus (ur. 1924) – polski filolog
Sławomir Adamus (ur. 1961) – polski piłkarz
DJ Adamus
Adamus Polonus
Adamusy

Wikipedia

adamów

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

forma rzeczownika.

(2.1) D. B. lm. od Adam

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adamów – kolonia w pow. chełmskim, w gminie Rejowiec
Adamów – wieś w pow. łęczyńskim, w gminie Cyców
Adamów – wieś w pow. łukowskim, w gminie Adamów
Adamów – wieś w pow. zamojskim, w gminie Adamów
Adamów – kolonia w pow. bełchatowskim, w gminie Bełchatów
Adamów – osada w pow. bełchatowskim, w gminie Kleszczów
Adamów – wieś w pow. brzezińskim, w gminie Brzeziny
Adamów – część wsi Kręcieszki w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
Adamów – wieś w pow. kutnowskim, w gminie Kutno
Adamów – część wsi Janów w pow. kutnowskim, w gminie Oporów
Adamów – część kolonii Nowa Żelazna w pow. łęczyckim, w gminie Daszyna
Adamów – wieś w pow. opoczyńskim, w gminie Opoczno

Wikipedia

IPA: ˌadãmufˈt͡ʃãɲĩn, AS: adãmufčãńĩn

Wiktionary

adamówczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

nazwa dwóch wsi w województwie mazowieckim

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adamówek – część wsi Świerzyny w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zapolice
Adamówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Czosnów
Adamówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów
Adamówek – część wsi Russówek w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Żelazków
Adamówek – część miasta Ozorków
Adamek, Adamierz, Adamka, Adamki, Adamkówka, Adamowice, Adamowizna, Adamowo, Adamów, Adamówka, Adamów-Kolonia, Adampol, Adamy

Wikipedia

adamówka

wieś w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adamówka – część miasta Sochaczew
Adamówka – część miasta Staszów
Adamówka – część wsi Wronowice w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice
Adamówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Żółkiewka
Adamówka – część wsi Wola Karczewska w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Wiązowna
Adamówka – część wsi Tuczempy w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Jarosław
Adamówka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Adamówka
Adamówka – część wsi Czyżowice w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Bejsce
Adamówka – osada leśna w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Rytwiany
Adamówka – wieś w obwodzie chmielnickim, w rejonie derażniańskim
Adamówka – wieś w obwodzie chmielnickim, w rejonie wońkowieckim
Adamówka – wieś w obwodzie chmielnickim, w rejonie kamienieckim

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wakacje spędzam każdego roku u babci w Adamówce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadãˈmufka, AS: adãmufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adam mrz./mos., Adamówczanin, Adamówczanka

przym. adamówecki

Wiktionary

adana

miasto w Turcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Turcji;

(1.2) geogr. prowincja w Turcji;

Wiktionary

Adana – miasto w Azji, w południowej Turcji nad rzeką Seyhan, ośrodek administracyjny ilu Adana.

Adana to ośrodek przemysłowo-handlowy (tekstylia) w regionie uprawy bawełny i pszenicy oraz węzeł drogowy.

Znajduje się tam stacja kolejowa Adana, port lotniczy i uniwersytet.

Wikipedia

IPA: aˈdãŋka, AS: adãŋka

Wiktionary

adapciak

środowiskowo: wyjazd integracyjny dla nowych studentów

SJP.pl

adaptabilność

zdolność komórek, tkanek i narządów organizmu do reagowania przystosowawczego na wszelkie zmiany warunków jego środowiska zewnętrznego i wewnętrznego; przystosowawczość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. zdolność do fizjologicznego reagowania przystosowawczego komórek, tkanek, narządów organizmu na zmiany warunków jego środowiska;

Wiktionary

Adaptabilność, przystosowawczość – zdolność do adaptacji fizjologii komórek, tkanek oraz narządów do zmian warunków środowiska wewnętrznego i zewnętrznego.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) przystosowawczość

Wiktionary

adaptabilny

zdolny do reagowania na zmiany warunków środowiska

SJP.pl

adaptacja

1. przystosowanie czegoś do innego użycia niż było przeznaczone;
2. przystosowanie, przetworzenie dzieła literackiego na utwór innego rodzaju, np. powieści na film, a także utwór w ten sposób przystosowany;
3. przystosowywanie się do określonych warunków

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przystosowanie do nowego sposobu użytkowania, przeróbka

(1.2) efekt (dzieło, przedmiot, budynek) dokonanej adaptacji (1.1)

(1.3) biol. przystosowanie się organizmu do nowych warunków;

(1.4) dostosowanie się organów do sytuacji

(1.5) psych. przystosowanie się do nowej sytuacji

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

adaptacja (biologia)
adaptacja (psychologia)
- adaptacja sensoryczna
adaptacja (socjologia)
adaptacja (architektura)
adaptacja (sztuka)
- adaptacja filmowa
Adaptacja – film z 2002 roku w reżyserii Spike’a Jonze’a z Nicolasem Cage’em w roli głównej
Adaptacja (zespół muzyczny)

(1.1) taki, który potrafi się zmieniać, dostosowywać do wymagań albo do otoczenia

(1.2) techn. układ albo algorytm, który potrafi sam przestrajać swoje parametry

(1.3) środ. taki, który dokonuje adaptacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Podobne problemy adaptacyjne przeżywały kobiety, które wykonywały zawody zastrzeżone dotąd dla mężczyzn, jak elektromonter, suwnicowy czy chirurg.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adaptatorka ż., adaptacja ż., adaptowanie n.

czas. adaptować ndk.

rzecz. adaptatorka ż., adaptacja ż., adaptowanie n.

czas. adaptować

przym. adaptatorski

Wiktionary

adaptatorka

kobieta dokonująca adaptacji, najczęściej artystka (reżyser, pisarka), która adaptuje utwór literacki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: adaptator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adaptacja ż., adaptowanie ż.

:: fm. adaptator m.

czas. adaptować ndk.

przym. adaptacyjny, adaptatorski

Wiktionary

adaptatorski

związany z adaptatorem lub adaptatorką (np. doświadczenie adaptatorskie, ingerencja adaptatorska)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z adaptatorem, dotyczący adaptatora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adaptacja ż., adaptator m., adaptatorka ż., adaptowanie ż.

czas. adaptować ndk.

przym. adaptacyjny

Wiktionary

adaptatywny

radiacja adaptatywna - jedna z form rozprzestrzeniania się zwierząt w celu zasiedlenia nowych środowisk i osiągnięcia przystosowania ewolucyjnego

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) posiadający umiejętność łatwej adaptacji do zmiennych warunków

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adaptacja ż.

przym. adaptacyjny

Wiktionary

adapter

1. urządzenie w gramofonie do odczytywania dźwięku z płyt gramofonowych;
2. potocznie: gramofon;
3. urządzenie lub program łączące dwa różne urządzenia, standardy, formaty, w celu zapewnienia ich prawidłowej współpracy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. główka odtwarzająca w gramofonie elektrycznym, zastępująca membranę – wkładka gramofonowa

(1.2) pot. techn. gramofon

(1.3) techn. element urządzenia umożliwiający zastosowanie go do innych celów, niż zostało ono przewidziane

(1.4) roln. wymienny zespół roboczy w maszynach rolniczych, np. część przystosowująca kombajn rolniczy do zbioru kukurydzy

Wiktionary

Adapter (w języku angielskim także "adaptor"), potocznie przejściówka; element adaptujący tj. przystosowujący – element umożliwiający zastosowanie urządzenia do innych celów niż zostało to pierwotnie przewidziane.

(1.1) med. nietoksyczna substancja pochodzenia roślinnego mająca zwiększać odporność na stres i wspomagać utrzymanie homeostazy organizmu;

Wiktionary

Adaptogen, ziele adaptacyjne, substancja adaptogenna ( adaptō ‘przystosować się’; γένος "genos" ‘ród’, ‘pochodzenie’) – substancja pochodzenia naturalnego lub surowiec roślinny o korzystnym dla zdrowia nieswoistym działaniu, pomagające w adaptacji organizmu do szeroko pojętego obciążenia stresem, wspomagające utrzymanie homeostazy organizmu i niewykazujące działania modulującego ani skutków ubocznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Adaptogeny nie są magicznym rozwiązaniem na każdy problem. Nie zastąpią leków, działają raczej jako wsparcie.

Wiktionary

Powiązane:

przym. adaptogenny

przysł. adaptogennie

Wiktionary

adaptogenny

zwiększający zdolności adaptacyjne organizmu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący adaptogenu, związany z adaptogenem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adaptogen m.

Wiktionary

adaptometr

przyrząd do badania zdolności przystosowania się wzroku do ciemności

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. przyrząd okulistyczny badający zdolność przystosowywania się wzroku do ciemności;

Wiktionary

Adaptometr – urządzenie służące do badania adaptacji pręcików w siatkówce. Badania takie przeprowadza się w całkowitej ciemności, po uprzednim wpatrywaniu się badanego w źródło mocnego światła. Trwa ono około godziny. W jego trakcie stopniowo zmniejsza się natężenie światła, określając tym samym zdolność oka do jego rozpoznawania.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) J. B. Feldman z Filadelfii opisał przyrząd, zwany adaptometrem, za którego pomocą można stwierdzić kurzą ślepotę w ciągu kilku minut.

Wiktionary

adaptor

osoba dokonująca adaptacji, najczęściej artysta (reżyser, pisarz), który adaptuje utwór literacki; adaptator

SJP.pl

adaptorowy

→ adaptor

SJP.pl

Patrz:

Synonimy:

(1.1-3) adaptacja

Wiktionary

adaptować

1. dokonywać (dokonać) adaptacji (np. Wobec braku środków na założenie galerii w centrum miasta, zaczęli adaptować opuszczone hale na przedmieściach. Adaptował powieść na potrzeby telewizji.);
2. adaptować się - przystosowywać się do nowych warunków (np. Rośliny szybko adaptowały się do surowego klimatu.)

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany lub dokonany (dk. zaadaptować)

(1.1) dostosować/dostosowywać do innego użytku

(1.2) biol. o organizmach: przystosować się/przystosowywać się w ciągu rozwoju ewolucyjnego do zmienionych warunków środowiska

(1.3) dostosować/dostosowywać utwór literacki, np. do pokazania go na ekranie, na scenie

czasownik zwrotny niedokonany adaptować się (dk. zaadaptować się)

(2.1) przystosować się do nowej sytuacji, nowych warunków

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nasz domek zrobił się dla nas za ciasny, więc adaptowaliśmy strych.

(1.1) Szkoła adaptowała pawilon na halę.

(2.1) Tomek z łatwością adaptował się w nowej szkole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadapˈtɔvat͡ɕ, AS: adaptovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adaptatorka ż., adaptowanie ż., zaadaptowanie ż., adaptacja ż., adaptator m.

czas. zaadaptować dk.

niepisane prawo muzułmańskie opierające się na zwyczaju albo umowie ustnej, obowiązujące na jakimś terenie

SJP.pl

Na tę stronę wskazuje „adat”. Zobacz też: Magnetofon ADAT.

Adat ( ‏ﻋﺎﺪة‎ "ʿāda") – prawa zwyczajowe lub tradycje, na których opiera się funkcjonowanie wielu społeczności lokalnych.

Słowo adat pochodzi z języka arabskiego i oznacza przyzwyczajenia, czyny, zasady powtarzane przez długi okres. Używane było przez społeczności, które przyjmowały islam, dla odróżnienia dawnych, lokalnych praktyk od nowych, implementowanych wraz z nową religią.[]

Wikipedia

adaukt

imię męskie

SJP.pl

Adaukt – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od łac. "Adauctus", od czasownika "adaugeo", 'powiększam, pomnażam'.

Wikipedia

adańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(zwykle w lm - adasie) potocznie: but marki Adidas; Adidas

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. wśród szoferów młotek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adaś – skocznia narciarska, nazwana na cześć Adama Małysza
pomnik Adama Mickiewicza w Krakowie – potocznie zwany Adasiem

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈadaɕ, AS: adaś

Wiktionary

adblock

[czytaj: adblok] rozszerzenie do przeglądarki internetowej blokujące reklamy; adblocker

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adblock Plus – wtyczka dla przeglądarek wydana w 2006 roku
AdBlock – wtyczka dla przeglądarek wydana w 2009 roku

Wikipedia

adblocker

[czytaj: adbloker] rozszerzenie do przeglądarki internetowej blokujące reklamy; adblock

rzadko:
1. jon lub elektrycznie obojętna cząsteczka połączone w związkach kompleksowych z jonem centralnym za pomocą specjalnego typu wiązania chemicznego; ligand;
2. składnik sumy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. jon lub elektrycznie obojętna cząsteczka połączone w związkach kompleksowych z jonem centralnym za pomocą specjalnego typu wiązania chemicznego;

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ligand

Wiktionary

addenda

rzadko:
1. jon lub elektrycznie obojętna cząsteczka połączone w związkach kompleksowych z jonem centralnym za pomocą specjalnego typu wiązania chemicznego; ligand;
2. składnik sumy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dodatki i uzupełnienia do tekstu publikowanego, takie jak aneksy i appendiksy

(1.2) załączniki do pisma urzędowego lub podania

Wiktionary

Addenda (z łac. "addere" 'dodawać') – dodatki i uzupełnienia do tekstu publikowanego, takie jak aneksy i appendiksy.

W przypadku książki dodatki takie mogą przyjmować formę przypisów, które zawierają źródła treści zawartych w publikacji. Aneks wyjaśnia lub aktualizuje informacje, zwłaszcza te, które wykryte były zbyt późno, aby poprawić pracę główną. Może także informować czytelnika o występujących błędach (errata).

Wikipedia

addendum

addenda;
1. dodatek uzupełniający treść dzieła książkowego, np. przypis, aneks, załącznik;
2. objaśnienie, komentarz wyjaśniający jakiś tekst

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wszelkie dodatki uzupełniające treść dzieła książkowego – przypisy, dodatki, załączniki, suplementy, aneksy itp.

(1.2) załączniki do pisma urzędowego (np. do umowy, podania)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Addenda – dodatki i uzupełnienia do tekstu publikowanego.
Zeitgeist: Addendum – film (2008)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: adˈːɛ̃ndũm, AS: a•dẽndũm

Wiktionary

addio

[czytaj: addijo] żegnaj, bądź zdrów

SJP.pl

addisabebczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pl-reforma2026|Addisabebczyk. (mieszkaniec Addis Abeby; osoba z tego miasta)

Wiktionary

addisabebka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pl-reforma2026|Addisabebka. (mieszkanka Addis Abeby; kobieta z tego miasta)

Wiktionary

addisabebski

przymiotnik relacyjny

ruch kończyny skierowany ku środkowej osi ciała; przywodzenie

SJP.pl

Addukcja (przywodzenie) – ruch kończyny w kierunku osi ciała lub jego części. Przykładem może być ruch palców kończyny górnej w czasie zamykania dłoni lub ruch całej kończyny w stronę klatki piersiowej. W kończynie dolnej są to ruchy palców w stronę stopy.

Wikipedia

addukcyjny

→ addukcja

SJP.pl

Patrz:

addukcja

addukt

połączenie dwóch lub więcej związków chemicznych np. na skutek powstawania wiązań wodorowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. indywiduum cząsteczkowe powstałe przez połączenie najczęściej dwóch oddzielnych indywiduów w taki sposób, że nie dochodzi do utraty atomów w obrębie cząsteczek tworzących je;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mechanizm aktywacji oksaliplatyny i karboplatyny jest podobny do mechanizmów innych pochodnych platynaatyny, które wywołują efekty cytotoksyczne przez formowanie adduktów DNA.

(1.1) Z temiż fenolami dają ciemno zabarwione krystaliczne produkty addycji, zwane chinhydronami od połączenia benzochinonu z hydrochinonem: wzór chemiczny|C6H4O2C6H4(OH)2.. Podobne addukty tworzą chinony i z szeregiem innych związków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. addycja, addytywność, addycyjność, addukcja, adduktor

przym. addytywny, addycyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) związek addycyjny, związek addytywny

Wiktionary

adduktor

mięsień przywodzący; przywodziciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. mięsień przywodzący kończynę do osi ciała;

przym. addycyjny

przysł. addycyjnie

rzecz. addukt mrz.

Wiktionary

addycyjny

powstały w wyniku sumowania składników; addytywny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wynikający z sumy czegoś, z połączenia składowych

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czy stosujecie silikon addycyjny do wykonywania odlewów i form do wytwarzania modeli?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. addycyjność ż., addukt mrz., addycja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. addytywny

Wiktionary

addytywnie

→ addytywny

SJP.pl

Patrz:

addytywny

addytywność

jedna z własności całki oznaczonej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co addytywne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

addytywność – w architekturze oznacza typ struktury obiektu, w którym poszczególne elementy składowe są wyraźnie rozpoznawalne,
addytywność – w fizyce,
addytywność – własność funkcji matematycznych polegająca, na zachowywaniu dodawania w zbiorze wartości,
addytywność – własność funkcji arytmetycznych w teorii liczb,
addytywność funkcji o wartościach rzeczywistych określonych na ciałach zbiorów.
podaddytywność
funkcja addytywna

Wikipedia

Powiązane:

przym. addytywny

rzecz. addukt mrz.

Wiktionary

addytywny

powstały w wyniku sumowania składników; addycyjny

SJP.pl

przymiotnik

→ ADHD

SJP.pl

Patrz:

ADHD

adekwatnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób adekwatny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zadania były przydzielane adekwatnie do wykonywanego zawodu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adekwatność ż.

przym. adekwatny

przysł. adekwatnie

Wiktionary

adekwatny

odpowiedni, zgodny z czymś

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dokładnie czemuś odpowiadający

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie potrafiłem znaleźć adekwatnego przykładu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɛˈkfatnɨ, AS: adekfatny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adekwatność ż.

przysł. adekwatnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zgodny, odpowiedni, analogiczny, stosowny

Wiktionary

adela

1. imię żeńskie
2. zdrobnienie od: Adelajda, Adelina (imiona żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Adela – imię żeńskie pochodzenia germańskiego. Jest ono skróconą formą dwuczłonowych imion takich jak Adalberga, Adalgunda, Adelajda, Adelinda, tj. imion z pierwszym członem "adal" oznaczającym „szlachetny ród”, „szlachetny stan”. Skrócenie to powstało na gruncie języka francuskiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Moja babcia miała na imię Adela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdɛla, AS: adela

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adelajda

:: zdrobn. Adelcia, Adelka

Wiktionary

adelaida

imię żeńskie

SJP.pl

adelaide

[czytaj: Adelejt] miasto w Australii; Adelajda

SJP.pl

Adelaide (wym.), egzonim wariantowy: Adelajda – miasto w Australii, stolica stanu Australia Południowa, położone nad Zatoką Świętego Wincentego będącą częścią Oceanu Indyjskiego, u ujścia rzeki Torrens. Piąte co do wielkości miasto w Australii z liczbą ludności wynoszącą 1,45 mln mieszkańców. Miasto leży w strefie klimatu subtropikalnego typu śródziemnomorskiego, temperatury w dzień wahają się od 15 °C w lipcu do około 29 °C w styczniu.

Wikipedia

adelajda

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. miasto w Australii;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adelajda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego
Adelajda – księżniczka z dynastii Ludolfingów, opatka
Adelajda – pierwsza żona Dypolda III, hrabiego Vohburga, Nabburga i Cham
Adelajda – polski egzonim wariantowy miasta Adelaide w Australii
Adelaide (ujednoznacznienie)
Święta Adelajda

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adelina – imię żeńskie pochodzenia germańskiego
Adelina – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice
Adelina – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Chodel
Adelina – specjalny obszar ochrony siedlisk sieci Natura 2000, na terenie województwa lubelskiego

Wiktionary

Aden (arab. عدن, Adan) – miasto w południowo-zachodnim Jemenie, nad Zatoką Adeńską (Morze Arabskie), ok. 170 km na wschód od cieśniny Bab al-Mandab.

Jest głównym ośrodkiem administracyjnym muhafazy Adenu.

Liczba ludności Adenu w 2026 roku szacowana była na 1 194 160 osób. W 2004 miasto liczyło 588 938 mieszkańców (drugie pod względem liczby ludności miasto Jemenu, po Sanie). W przeciągu 17 lat (od 1987 do 2004 roku) w Adenie odnotowano intensywny ponad 71% wzrost liczby mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zamach na Bali nastąpił dokładnie w drugą rocznicę zdetonowania przez terrorystów samobójców bomby przy burcie amerykańskiego niszczyciela "Cole" w jemeńskim porcie Aden.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈadɛ̃n, AS: adẽn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adeńczyk mos., Adenka ż.

przym. adeński

Wiktionary

adenauer

[czytaj: adenałer] nazwisko niemieckie, m.in. Konrad Adenauer (1876-1967) - niemiecki polityk, prawnik

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Konrad Adenauer (1876-1967) – polityk niemiecki, kanclerz RFN
Gina-Maria Adenauer (ur. 1985) – niemiecka zawodniczka startująca w wyścigach samochodowych

Wikipedia

adenina

związek organiczny, zasada purynowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. związek organiczny, składnik nukleotydów tworzących kwasy nukleinowe;

Wiktionary

adenina

Powiązane:

rzecz. adenina ż.

Wiktionary

IPA: ˌadɛ̃ˈnɔ^jit, AS: adẽno^i ̯it

Wiktionary

Powiązane:

przym. adenoidalny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) migdałek gardłowy

Wiktionary

adenoidalny

→ adenoid

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z adenoidem, dotyczący adenoidu

Wiktionary

Patrz:

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chirurgiczny zabieg laryngologiczny polegający na usunięciu lub ścięciu przerośniętego migdałka gardłowego;

Wiktionary

Adenotomia, adenoidektomia – chirurgiczny zabieg laryngologiczny polegający na usunięciu (przycięciu) przerośniętego migdałka gardłowego. Zabieg przeprowadza się głównie u dzieci powyżej 3 roku życia, w znieczuleniu ogólnym z intubacją. Często jest przeprowadzany razem z tonsillotomią (tonsylotomią, przycięciem migdałków podniebiennych) lub tonsillektomią (tonsylektomią, całkowitym usunięciem midałków podniebiennych).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) - Adenotomia może być niebezpieczna, jeśli np. jest przeprowadzana w znieczuleniu miejscowym lub w znieczuleniu ogólnym, ale bez intubacji, czyli bez wprowadzania do tchawicy specjalnej rurki umożliwiającej oddychanie podczas zabiegu.

Wiktionary

adenowirus

wirus szeroko rozpowszechniony w przyrodzie, występujący w wielu odmianach, u człowieka najczęściej wywołujący łagodne infekcje dróg oddechowych o objawach przeziębienia; mastadenowirus

SJP.pl

adenowirusowy

→ adenowirus

SJP.pl

Patrz:

adenowirus

adenozyna

naturalny nukleozyd występujący we wszystkich komórkach organizmu, odgrywa ważną rolę w wielu procesach biochemicznych, jest m.in. nośnikiem energii, przekazuje informację genetyczną, rozszerza naczynia krwionośne, stosowany jako lek przeciwko arytmii serca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. nukleozyd purynowy złożony z adeniny i rybozy, pełniący ważne funkcje biologiczne, m.in. jako składnik ATP, ADP, AMP oraz jako neuroprzekaźnik; wzór chemiczny|C10H13N5O4.;

Wiktionary

Adenozyna – organiczny związek chemiczny z grupy nukleozydów, zbudowany z adeniny połączonej z pierwszym węglem pierścienia rybozy wiązaniem β-"N"9-glikozydowym.

→ adenozyna

SJP.pl

Patrz:

adenozyna

adept

1. człowiek kształcący się w jakiejś dziedzinie;
2. zwolennik doktryny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która się kształci, szczególnie osoba zdobywająca wiedzę praktyczną

(1.2) zwolennik jakiejś idei, doktryny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

adept – osoba kształcąca się
adept – zwolennik jakiejś idei
Adept – skała na Zamku Ogrodzieniec w miejscowości Podzamcze
Adept – szwedzki zespół muzyczny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Młodzi adepci sztuki barmańskiej pobierali nauki od mistrza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈadɛpt, AS: adept

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. adeptka ż.

Wiktionary

adeptka

1. kobieta kształcąca się w jakiejś dziedzinie;
2. zwolenniczka doktryny filozoficznej, kierunku politycznego itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. szt. fant. kobieta zdobywająca wiedzę, w szczególności praktyczną, tajemną lub magiczną

Aden

Powiązane:

rzecz. Aden mrz., Adeńczyk mos., Adenka ż.

Wiktionary

adh

hormon syntetyzowany w podwzgórzu, działający kurcząco na naczynia krwionośne, zwiększający ciśnienie krwi i zatrzymujący wodę w ustroju; antydiuretyna, hormon antydiuretyczny, wazopresyna

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Hormon antydiuretyczny – hormon
Dehydrogenaza alkoholowa – enzym
Atypowa hiperplazja przewodowa (od ang. Atypical ductal hyperplasia) – łagodne schorzenie piersi
Port lotniczy Ałdan – kod IATA, portu lotniczego Ałdan, koło Jakucka (Rosja)

Wikipedia

adhan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu;

Wiktionary

Adhan (arab. أذان "adhan") – wezwanie wyznawców islamu do modlitwy (salat), która należy do obowiązków każdego muzułmanina. Adhan został przyjęty przez twórcę i proroka Mahometa ok. roku 624. Wygłaszany jest z minaretu przez muezina, który pięć razy w ciągu dnia wzywa do modlitwy. Wypowiadanie i deklamacja adhan składa się z 7 formuł:

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Marrakesz – kościół obok meczetu w dzielnicy Gueliz, dzwony obok adhanu, a dalej hotele w całości wypełnione żydami i serwujące koszerne jedzenie podczas święta Paschy.

Wiktionary

adhd

skrót od: Attention Deficit Hyperactivity Disorder - zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = med. psych. Attention Deficit Hyperactivity Disorder → zespół nadpobudliwości psychoruchowej

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nawet jeśli uzna się istnienie ADHD, pozostaje pytanie, jak leczyć?

Wiktionary

adherencja

1. stawanie po czyjejś stronie, popieranie kogoś;
2. w biologii: zdolność grzybów, bakterii do przylegania do korzystnego dla nich podłoża

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) solidaryzowanie się z kimś, popieranie kogoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adherencja (ochrona zdrowia)
Adherencja (mikrobiologia)

(1.2) […] kluczowym problemem w stworzeniu modelu skóry jest produkcja trójwymiarowych rusztowań, które zapewnią komórkom odpowiednie warunki do adhezji, proliferacji i różnicowania.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adhezyjność ż.

przym. adhezyjny

Wiktionary

Adhokracja (ang. "adhocracy") – określenie organizacji charakteryzującej się tymczasowością (łac. "ad hoc „do tego”") i zredukowaną do minimum strukturą formalną, na którą składają się zespoły powoływane w celu realizacji konkretnego zadania lub rozwiązania konkretnego problemu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W niestabilnych warunkach otoczenia najbardziej sprawdzają się struktury proste i tzw. adhokracja, czyli organizacje składające się z zespołów powoływanych ad hoc (…).

Wiktionary

Powiązane:

rzad. adhokrata m., adhokratyczność ż.

przym. adhokratyczny

przysł. adhokratycznie

Wiktionary

adhortacja

papieski dokument skierowany do kapłanów i wiernych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zachęta

(1.2) daw. upomnienie

Wiktionary

Adhortacja ( adhortatio – upomnienie, napomnienie, zachęta) – dokument zwyczajnego nauczania papieskiego o charakterze duszpasterskim, adresowany do określonej grupy osób (na przykład zakonników, rodzin) albo do całego Kościoła. Najczęściej stanowi podsumowanie Synodu Biskupów i zestawienie wniosków, jakie wypływają z synodu. Adhortacje wydawane są co kilka lat po zakończeniu danego synodu.

Wikipedia

Powiązane:

przym. adhortacyjny

Wiktionary

adhortacyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z adhortacją, dotyczący adhortacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adhortacja ż.

Wiktionary

adi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|m. Adrian

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

adi – tytuł religijny
Adi – szczyt w Pirenejach
Adi – wieś w Izraelu
ADI (dietetyka) – (od ang. acceptable daily intake) – dopuszczalne dzienne spożycie

proces adiabatyczny, przemiana adiabatyczna: proces termodynamiczny, podczas którego nie zachodzi wymiana ciepła między układem a otoczeniem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem

Wiktionary

(1.1) filoz. rzecz, pojęcie, które jest obojętne pod względem moralnym (ani dobre ani złe);

(1.2) rytuał religijny, który jest sprawą sumienia danej osoby; taki, który nie jest nakazany ani zakazany

Wiktionary

Adiafora (l.mn. od ἀδιάφορον, "adiaphoron" – obojętne) – rzecz czy kwestia moralnie obojętna. Pojęcie wywodzi się z filozofii starożytnej. Następnie zostało przejęte przez chrześcijaństwo, gdzie oznacza obrządek, zwyczaj, ceremoniał, który jest dopuszczalny, ale nie nakazany.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌadʲjaˈfɔra, AS: adʹi ̯afora

Wiktionary

adiaforyczny

→ adiafora

SJP.pl

Patrz:

adiantyt

kopalna paproć nasienna

SJP.pl

adiaterma

dawniej: adiabata - linia na wykresie przedstawiająca proces przebiegający bez wymiany ciepła z otoczeniem

SJP.pl

adidas

1. potocznie: but sportowy;
2. eufemistycznie:
a) AIDS;
b) osoba chora na AIDS

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. sport. obuw. but sportowy z twardą podeszwą (w szczególności wyprodukowany przez firmę Adidas) (zwykle w liczbie mnogiej)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) slang. uczn. pejor. AIDS

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) slang. uczn. pejor. osoba chora na AIDS

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam nową parę adidasów do biegania.

(2.1) Adam zaraził się adidasem.

Wiktionary

Wymowa:

skała metamorficzna składająca się głównie z albitu i kwarcu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. rodzaj skały złożonej głównie z albitu i kwarcu;

Wiktionary

Adinol, adinolit – rodzaj skały metamorficznej.

Składa się głównie z albitu i kwarcu (drobnokrystalicznego). Adinol ma barwę jasnoszarą, jest twardy, ma przełam muszlowy.

Powstaje na skutek metamorfozy skał osadowych, zazwyczaj ilastych, pod wpływem intruzji skał zasadowych lub gorących roztworów proweniencji magmowej, bogatych w sole sodowe i krzemionkę. Tworzy się w spągu skał wylewnych lub na kontaktach z intruzjami hipabysalnymi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Adinol ma barwę jasnoszarą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdʲĩnɔl, AS: adʹĩnol

Wiktionary

adios

[czytaj: adijos] potocznie: żegnaj, do zobaczenia

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pot. do widzenia, do zobaczenia

Wiktionary

Adios – jedenasty album studyjny niemieckiego zespołu industrialnego KMFDM, wydany 20 kwietnia 1999 roku przez Wax Trax! Records. Po wydaniu albumu zespół się rozpadł - członkowie En Esch i Günter Schulz założyli zespół Slick Idiot. "Adios" został nagrany w Seattle w USA (stan Waszyngton). Po rozpadzie, lider KMFDM Sascha Konietzko założył zespół MDFMK, po czym w 2002 roku ponowił działalność KMFDM. Wersja zremasterowana została wydana 8 maja 2007 roku.

Wikipedia

adipocyt

komórka tłuszczowa; adypocyt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. komórka syntetyzująca i magazynująca trójglicerydy (tłuszcze proste)

Wiktionary

Adipocyt (adypocyt, komórka tłuszczowa) – główny rodzaj komórek, z których zbudowana jest tkanka tłuszczowa. Podstawową rolą adipocytu jest synteza i magazynowanie energii pod postacią tłuszczów prostych (trójglicerydy).

Adipocyty mogą się rozrastać w dwojaki sposób: na skutek hipertrofii (zwiększenie rozmiaru komórek), hiperplazji (zwiększenie liczby komórek).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌadʲiˈpɔt͡sɨt, AS: adʹipocyt

Wiktionary

adirato

określenie wykonawcze: gniewnie, z wściekłością

SJP.pl

adirondack

[czytaj: adeRONdak] obszar wyżynno-górski w USA

SJP.pl

margin-left: auto; margin-right:auto;">

Wikipedia

adiu

[czytaj: adju] tylko w żartobliwych kontekstach: przepadło, skończyło się, nic z tego nie będzie (z frazeologizmu "adiu Fruziu")

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) tylko żart. Adiu Fruziu: wyrażenie wykrzyknikowe oznaczające, że coś przepadło, grozi jakaś strata, szkoda itp.

Wiktionary

adiudykacja

1. sądowe przyznanie prawa własności;
2. przysądzenie nieruchomości na publicznej licytacji sądowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. decyzja sądowa, przyznająca prawo własności

(1.2) nabycie prawa własności w drodze licytacji;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adiudykacja – w prawie cywilnym przyznanie prawa własności
Adiudykacja – w stosunkach międzynarodowych sposób nabycia terytorium państwowego
Adiudykacja – tryb sądowy rozstrzygania sporów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌadʲjudɨˈkat͡sʲja, AS: adʹi ̯udykacʹi ̯a

Wiktionary

adiunkt

1. pracownik naukowo-dydaktyczny w szkołach wyższych i placówkach naukowo-badawczych;
2. w niektórych zawodach: osoba zajmująca średnie w hierarchii zawodowej stanowisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stanowisko w instytucji naukowej zajmowane przez pracowników posiadających co najmniej stopień doktora;

(1.2) tytuł zawodowy w bibliotekarstwie oraz w dokumentacji i informacji naukowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) kobieta zatrudniona jako adiunkt (1.1)

(2.2) kobieta zatrudniona jako adiunkt (1.2)

Wiktionary

Adiunkt (z niem. od adiunctus „przyprzężony” od ad + iungo „przyprzęgam, przyłączam”) – stanowisko w polskich szkołach wyższych i placówkach naukowo-badawczych dla pracowników naukowych lub naukowo-dydaktycznych posiadających co najmniej stopień naukowy doktora.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈadʲjũŋkt, AS: adʹi ̯ũŋkt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiunktura ż.

:: fż. adiunktka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1-2) skrót ad.

Wiktionary

adiunktka

→ adiunkt

SJP.pl

Patrz:

adiunkt

adiunktowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. żona adiunkta

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chcieli prosić adiunktową z jej kaszlanym kwiczysopranem i z p. Durską do akompaniamentu, ale im wyperswadowałem, że nikt nie przyjdzie na koncert w takim razie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadʲjũŋˈktɔva, AS: adʹi ̯ũŋktova

Wiktionary

adiunktowski

przymiotnik

(1.1) rzad. dotyczący osoby lub stanowiska adiunkta

Wiktionary

adiunktura

1. tytuł lub stanowisko adiunkta na uczelni;
2. ogół adiunktów na uczelni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

rzecz. adiustator mos., adiustatorka ż., adiustowanie n., adiustatorskość ż.

czas. adiustować ndk., zaadiustować dk., zadiustować dk.

przym. adiustacyjny, adiustatorski

Wiktionary

adiustacyjny

przymiotnik od: adiustacja (np. poprawki adiustacyjne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z adiustacją, dotyczący adiustacji

Wiktionary

(1.1) Praca nad rękopisem miała charakter adiustatorski.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiustowanie n., adiustacja ż., adiustator mos., adiustatorka ż.

czas. adiustować ndk.

przym. adiustacyjny

Wiktionary

adiustowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przygotowywanie tekstu do druku pod względem ortograficznym, interpunkcyjnym, stylistycznym i graficznym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadʲjustɔˈvãɲɛ, AS: adʹi ̯ustovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiustacja ż., adiustator m., adiustatorka ż.

czas. adiustować ndk., zadiustować dk.

czas. zadiustować dk.

rzecz. adiustacja ż., adiustowanie n., zadiustowanie n., adiustator m., adiustatorka ż.

przym. adiustacyjny, adiustatorski

Wiktionary

adiutancik

żartobliwie lub pogardliwie: adiutant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: adiutant

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiutant mos., adiutantostwo n., adiutantowanie n., adiutantura ż.

:: fż. adiutantka ż.

czas. adiutantować ndk.

przym. adiutancki

Wiktionary

adiutancki

→ adiutant, np. służba adiutancka

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany ze stanowiskiem adiutanta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiutantka ż., adiutantostwo n., adiutancik mos., adiutant mos., adiutantowanie n., adiutantura ż.

czas. adiutantować

Wiktionary

adiutant

oficer przyboczny wyższego dowódcy lub dowództwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. żołnierz asystujący dowódcy;

(1.2) pot. osoba, która ciągle komuś towarzyszy, nadskakuje

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stanęliśmy i przez chwilę zaległa taka cisza, że słychać było tętent siwej klaczy dopędzającego nas adiutanta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdʲjutãnt, AS: adʹi ̯utãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiutantowanie n.

:: zdrobn. adiutancik mos.

:: fż. adiutantka ż.

czas. adiutantować

przym. adiutancki

Wiktionary

adiutantka

→ adiutant

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: adiutant

Wiktionary

Patrz:

adiutant

Przykłady

(1.1) Kobiety uczestniczyły w powstaniu styczniowym, pełniąc funkcje łączniczek, zwiadowczyń, kurierek, adiutantek, sanitariuszek.

(1.1) Nawet siostry Stelli, które zawsze okazywały jej prawdziwą sympatię, teraz, widocznie zrażone zepchnięciem ich w półfinale do roli adiutantek Magdy, uśmiechały się do niej z przymusem i nieszczerze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadʲjuˈtãntka, AS: adʹi ̯utãntka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiutancik m., adiutantura ż., adiutantowanie n.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiutancik mos., adiutant mos., adiutantka ż., adiutantostwo n., adiutantowanie n., adiutantura ż.

przym. adiutancki

Wiktionary

adiutantura

1. stanowisko, funkcja adiutanta;
2. miejsce pracy adiutanta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urząd, stanowisko, miejsce pracy adiutanta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adiutancik mos., adiutant mos., adiutantka ż., adiutantostwo n., adiutantowanie n.

czas. adiutantować ndk.

przym. adiutancki

Wiktionary

adiuwant

substancja stosowana w szczepionkach, wzmagająca działanie antygenu; adjuwant

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

adiuwant w immunologii
adiuwant w rolnictwie
leczenie adiuwantowe

Wikipedia

adjani

[czytaj: ad-żaNI] nazwisko

SJP.pl

adjektywizować

przekształcać w przymiotnik; adiektywizować

SJP.pl

adjutoryzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. obopólna pomoc gatunków tego samego poziomu troficznego;

Wiktionary

Adjutoryzm (łac. "adjutor" lub "adiutor" – „pomocnik”) – wzajemna pomoc gatunków tego samego poziomu troficznego (wspólne polowania różnych gatunków ptaków drapieżnych)

Termin archaiczny, rzadko obecnie używany.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌadʲjuˈtɔrɨsm̥, AS: adʹi ̯utorysm̦

Wiktionary

adjuwant

substancja stosowana w szczepionkach, wzmagająca działanie antygenu; adiuwant

SJP.pl

adjuwantowy

→ adjuwant

SJP.pl

Patrz:

adjuwant

adjónk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. praktykant na administratora prywatnego majątku ziemskiego

Wiktionary

adlatus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. pomocnik, przyboczny, zaufany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdlatus, AS: adlatus

Wiktionary

adler

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adler (niem. orzeł) – dawniej popularny symbol św. Jana Ewangelisty
Adler – niemiecka międzywojenna fabryka samochodów
Adler – niemiecka lokomotywa
Adler – kryptonim planowanej ofensywy Luftwaffe na Wielką Brytanię podczas II wojny światowej
Adler-32 – algorytm sumy kontrolnej opracowany przez Marka Adlera
Adler – herb szlachecki
Adler Mannheim – klub sportowy (Orzeł)
Adler von Lübeck – XVI-wieczny galeon należący do hanzeatyckiego miasta Lubeki
(11519) Adler – planetoida
Port lotniczy Soczi-Adler – międzynarodowy port lotniczy w Adler, koło Soczi
Adler – miejscowość koło Soczi, w Kraju Krasnodarskim, w Rosji
Adler – amerykański zespół hardrockowy

Wikipedia

adleryzm

kierunek w psychoanalizie traktujący społeczną aktywność człowieka jako formę kompensacji kompleksu niższości powstałego w dzieciństwie na skutek słabości dziecka wobec dorosłych i otaczającego je świata, uznający niemożność takiej kompensacji za prowadzącą do nerwicy

SJP.pl

adm

[czytaj: a-de-EM] skrót od: Administracja Domów Mieszkalnych

SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) = Administracja Domów Mieszkalnych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

ADM 305/1 – Adapter międzymaszynowy ADM 305/1
Amsterdam Dance Mission - impreza muzyczna
Archiwum Dokumentacji Mechanicznej
Atomic Demolition Munition – mina jądrowa

Wikipedia

admet

Admet (gr. Ἄδμητος Ádmētos, łac. Admetus) – postać z mitologii greckiej, syn Feresa i Klimeny, który panował w Tesalii jako król miasta Feraj. Był uczestnikiem wyprawy Argonautów oraz słynnego polowania na dzika kalidońskiego.

W mitologii greckiej opisany jest jako gospodarz, na którego dworze przez dziewięć lat musiał spędzić Apollo, uwięziony tam przez Zeusa za zabicie Cyklopa i służyć jako pasterz-niewolnik.

Wikipedia

admin

potocznie: administrator (osoba zarządzająca czymś)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie;

(1.2) kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp.

(1.3) zarządzanie czymś, administrowanie

Wiktionary

Administracja ( administrare – być pomocnym, obsługiwać, zarządzać, ministrare – służyć) – działalność organizatorska realizowana przy pomocy aparatu urzędniczego, obejmująca zakres spraw o charakterze publicznym, regulowana przez ogólne normy prawne. W innym ujęciu może także oznaczać zarządzanie jakimikolwiek sprawami, własnymi (np. gospodarstwem domowym) lub cudzymi (np. czyimś przedsiębiorstwem).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przez administrację publiczną rozumie się zarówno administrację rządową, jak i samorządową.

(1.2) Lepiej zawsze wieszać psy na administracji niż zostać zarządcą i wobec sąsiadów odpowiadać za wszystko, od wywozu śmieci począwszy, a na remoncie generalnym skończywszy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadmʲĩɲiˈstrat͡sʲja, AS: admʹĩńistracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. administratura ż., administrator mos., administratorka ż., administratywista mos., administratywistka ż., administrowanie n., administratorstwo n.

przym. administracyjny, administratywistyczny

czas. administrować

przysł. administracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pejor. biurokracja

(1.2) centrala, dyrekcja, kierownictwo, szefostwo, zarząd, management; pot. góra, naczalstwo, wierchuszka; przest. książk. zwierzchność

Przykłady

(1.1) Wobec 13 podmiotów gospodarczych już wszczęto sankcje administracyjnoprawne.

(1.1) Skutki te należą do etapu nazywanego wykonaniem decyzji, zarówno dobrowolnym (podporządkowanie się decyzji przez jej adresata), jak i przymusowym (egzekucja administracyjnoprawna).

Wiktionary

przymiotnik od: administracja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z administracją i administrowaniem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Piemont to jeden z dwudziestu regionów administracyjnych Włoch.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadmʲĩɲistraˈt͡sɨjnɨ, AS: admʹĩńistracyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

czas. administrować ndk.

przym. administratorski, administratywistyczny, admiński

przysł. administracyjnie

Wiktionary

administrator

mężczyzna, który administruje, zarządza czymś; zarządca

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zarządzająca czymś

(1.2) inform. osoba lub grupa osób nadzorująca system komputerowy lub sieć komputerową, zwykle też przydzielająca ich użytkownikom konta i prawa dostępu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

administrator nieruchomości – zarządca danej posesji.
administrator rządu – zarządca danych terytoriów w krajach członkowskich Wspólnoty Narodów.
administrator – w informatyce, zarządca danego systemu informatycznego (zobacz też: root).
- administrator sieci informatycznej
- administrator bazy danych
administrator podmiotu w przymusowej restrukturyzacji
administrator danych osobowych
administrator apostolski, administrator diecezjalny, administrator parafii – zarządca danego terytorium Kościoła katolickiego
Administrator – słuchowisko radiowe Polskiego Radia
Administratorzy Wikipedii

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pełnię rolę administratora.

(1.2) Administrator ogłosił na portalu internetowym przerwę techniczną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadmʲĩɲiˈstratɔr, AS: admʹĩńistrator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. administracja ż., administrowanie n., administratorstwo n.

:: fż. administratorka ż.

czas. administrować ndk.

przym. administratorski, administracyjny

przysł. administracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zarządca

Wiktionary

administratorka

kobieta, która administruje, zarządza czymś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która jest administratorem, zarządzająca czymś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zu została naszą nową administratorką.

(1.1) Basia jest administratorką strony internetowej Towarzystwa Muzycznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadmʲĩɲistraˈtɔrka, AS: admʹĩńistratorka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. administrowanie n., administratorstwo n., administracja ż.

:: fm. administrator mos.

czas. administrować ndk.

przym. administratorski, administracyjny

(1.1) zarządzanie, administrowanie czymś, także. uprawnienia do wykonywania takich czynności

administratywista

administrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzecz. administratura ż., administracja ż., administratorstwo n., administrator m., administratorka ż., administrowanie

przym. administracyjny, administratorski

rzecz. admiracja ż., admirator mos., admiratorka ż., admirowanie n.

czas. admirować ndk.

przysł. admiracyjnie

Wiktionary

admiralicja

1. grupa najwyższych rangą oficerów marynarki wojennej;
2. w wielu krajach (np. w Wlk. Brytanii): kierownictwo marynarki wojennej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) władze naczelne marynarki wojennej

(1.2) korpus admirałów

(1.3) budynek mieszczący admiralicję (1.1)

Wiktionary

Admiralicja – urząd sprawujący zwierzchnictwo nad marynarką wojenną, zajmujący się między innymi planowaniem rozwoju sił morskich, a także korpus admirałów.

Jest to także nazwa własna m.in. brytyjskiego i francuskiego kierownictwa marynarki wojennej (zob. admiralicja brytyjska). W niektórych państwach (m.in. Wielka Brytania) admiralicja pełni funkcję ministerstwa sił morskich.

Wikipedia

rzecz. admirał mzw./mos.

Wiktionary

admiralski

→ admirał, np. flaga admiralska

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

admirator

wielbiciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. wielbiciel

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dwudziestowieczny pisarz zyskał wielu admiratorów i naśladowców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadmʲiˈratɔr, AS: admʹirator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. admiracja ż., admirowanie n.

:: fż. admiratorka ż.

czas. admirować ndk.

przym. admiracyjny

przysł. admiracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wielbiciel, miłośnik

Wiktionary

admiratorka

kobieta admirująca (darząca podziwem) kogoś lub coś

SJP.pl

admirałowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z admirałem

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do admirała

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) admiralski

Wiktionary

admirowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;

Wiktionary

Admitancja, drożność, przewodność elektryczna pozorna – wielkość fizyczna w obwodach prądu przemiennego, odwrotność impedancji:

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) przewodność pozorna, drożność; symbol. Y

Wiktionary

admitancyjny

→ admitancja

SJP.pl

Patrz:

admitancja

admonicja

przestarzałe: pouczenie, napomnienie, nagana, reprymenda

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. nagana

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadmɔ̃ˈɲit͡sʲja, AS: admõńicʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. admonicyja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przygana, upomnienie, reprymenda

Wiktionary

admonicyja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uwaga, dopisek, przypisek, notatka

(1.2) inform. w Javie: metadane dodawane na poziomie kodu źródłowego do klas, metod, zmiennych, pakietów i parametrów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Urzędniczka zrobiła adnotację na dole strony.

Wiktionary

pisać notatki, przypisy, dodatkowe uwagi

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pisać adnotacje, notatki, uwagi, przypisy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adnotacja ż., adnotowanie n.

Wiktionary

adnumeratywny

operator adnumeratywny - leksem niesamodzielny składniowo, tworzący związek z liczebnikiem, np. ponad, niespełna, około; przyliczebnik

SJP.pl

adobe

[czytaj: edołbi] amerykańskie przedsiębiorstwo komputerowe, producent oprogramowania graficznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. bud. suszona na słońcu, niewypalana cegła

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

adobe – cegła suszona na słońcu
Adobe Inc. – producent oprogramowania

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) glinobitka

Wiktionary

adolescencja

wiek młodzieńczy, młodość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wiek młodzieńczy;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) (…) na studia idą ludzie najczęściej dziewiętnastoletni, czyli będący w okresie późnej adolescencji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adolescent mos.

rzecz. adolescencja ż.

przym. adolescencyjny

Wiktionary

adolescentka

→ adolescent

SJP.pl

Patrz:

adolescent

adoleskaria

stadium w rozwoju niektórych przywr, np. motylicy wątrobowej, kiedy cerkarie w wodzie tworzą osłonę przetrwalnikową

SJP.pl

Adoleskaria – typ metacerkarii (tj. larw przywr wnętrzniaków), których występowanie ograniczone jest wyłącznie do środowiska zewnętrznego.

Wikipedia

adolf

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. lekcew. Niemiec

Wiktionary

rzecz. Adolf m., Adolfa ż., Adolfik m., adolf m., Dodek m.

przym. Adolfowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Adolfik, Dodek

Wiktionary

adolfik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

adonaj

jedno z zastępczych imion Boga występujące w Starym Testamencie, używane w liturgii żydowskiej (sporadycznie również w chrześcijańskiej) zamiast szczególnie czczonego imienia Jahwe; Adonai

SJP.pl

adoniasz

Adoniasz (?-970 p.n.e.), syn Dawida, zgładzony na rozkaz swego brata - Salomona, rywala do tronu Izraela

SJP.pl

Adoniasz (hebr. "אדוניה", "Panem jest Jah") (ur. po 1010 p.n.e. w Hebronie, zm. ok. 970 p.n.e.) – syn Dawida, króla Izraela i Judy. U schyłku życia ojca rywalizował o sukcesję ze swoim przyrodnim bratem Salomonem. Po śmierci ojca i objęciu rządów przez Salomona został na polecenie tego ostatniego stracony.

Wikipedia

adoniczny

wiersz adoniczny - wiersz w poezji antycznej używany w inwokacjach do Adonisa; wiersz adonijski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) liter. w wersyfikacji: składający się z daktyla i trocheja (lub daktyli i trochejów)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adonis mos., adonis mos./mrz./mzw.

rzecz. Adonis mos., adonis mzw./mos./mrz.

przym. adoniczny, adonijski

Wiktionary

adonis

piękny, zadbany mężczyzna nadskakujący kobietom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przen. książk. żart. lub iron. piękny, przystojny, zwykle młody mężczyzna przesadnie dbający o swoją urodę

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ent. zob. modraszek adonis.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(3.1) bot. zob. miłek.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adonis – w mitologii greckiej ukochany bogini Afrodyty
Adonis (miłek) – rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych
Adonis – najstarsze znane żyjące drzewo Europy
Adonis – planetoida o numerze katalogowym 2101
Adonis – poemat epicki Giambattisty Marina
Adonis – poemat Jeana de La Fontaine
Adonis (Ali Ahmad Sa’id Isbir) – poeta arabski
Adonis – grupa muzyczna
Adonis – gra komputerowa dla Commodore 64
Adonis – dawny zaścianek. Tereny, na których był położony, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim
ADONIS – program do modelowania i zarządzania procesami biznesowymi
adonis żaglopłetwy (Acanthicus adonis) – gatunek ryby z rodziny zbrojnikowatych

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Łysy adonis już pochwycił białą jej rączkę i wyciskał na niej rumianych warg swych pieczęcie, oczy i policzki śmiały mu się z radości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdɔ̃ɲis, AS: adõńis

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adonis mos., Adonie nmos., adonik mrz., adoniczność ż.

przym. adonisowy, Adonisowy, adoniczny, adonijski

przysł. adonijsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przystojniak

(1.1) praw. prawne uznanie obcego dziecka za własne;

(1.2) przygarnięcie zwierzęcia (np. bezdomnego, ze schroniska)

(1.3) praw. przyjęcie przez jeden kraj prawa innego kraju

(1.4) daw. przyjęcie do rodu, stanu rycerskiego itp.

Wiktionary

Adopcja (łac. "adoptio"), przysposobienie, usynowienie – forma przyjęcia do rodziny osoby obcej, stwarzająca stosunek podobny do pokrewieństwa. Jest to przybranie dziecka (często w wieku dziecięcym) za swoje.

Wikipedia

Przykłady

przymiotnik

(1.1) związany z adopcją, dotyczący adopcji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pierwszy w Polsce prototypowy ośrodek adopcyjny powstał w 1960 roku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adopcja ż., adoptowanie n., adoptacja ż.

czas. adoptować ndk. dk.

Wiktionary

adoptacja

w prawie: akt prawny, na mocy którego adoptowane dziecko nabywa praw do nazwiska i do dziedziczenia; przysposobienie, usynowienie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. adopcja, usynowienie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adopcja ż., adoptowanie n., zaadoptowanie n.

czas. adoptować ndk., zaadoptować dk.

przym. adopcyjny

Wiktionary

adoptowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokonywanie lub dokonanie adopcji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Adoptowanie dziecka stało się momentem przełomowym w ich życiu.

(1.1) Adoptowanie psa z tego schroniska nic nie kosztuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɔptɔˈvãɲɛ, AS: adoptovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adopcja ż., adoptacja ż.

czas. adoptować ndk./dk., zaadoptować dk.

przym. adopcyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adopcja

Wiktionary

adoptować

dokonywać (dokonać) adopcji

SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) dokonywać / dokonać adopcji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na żądanie adoptowanego i za zgodą adoptującego sąd opiekuńczy orzeka, że adoptowany będzie nosił nazwisko dwuczłonowe – złożone z jego dotychczasowego nazwiska i nazwiska osoby go adoptującej.

(1.1) Po roku adoptowali dziewczynkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɔpˈtɔvat͡ɕ, AS: adoptovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adopcja ż., adoptacja ż., adoptowanie n.

czas. zaadoptować dk.

przym. adopcyjny

Wiktionary

adoracja

1. uwielbienie, podziwianie, wyrażane w widoczne dla innych lub adorowanej osoby sposób;
2. w religii: oddawanie czci Bogu lub świętym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. zachwyt kimś wyrażany w taki sposób, aby ten ktoś to widział

(1.2) rel. ceremonia oddawania czci Bogu lub świętym

(1.3) szt. rel. motyw w sztuce religijnej przedstawiający oddawanie czci nowo narodzonemu Chrystusowi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

okazywanie uwielbienia, zachwytu, podziwu; przejawy czci
w religiach: ceremonialne oddawania czci Bogu
- Adoracja Najświętszego Sakramentu
- Wieczysta adoracja
Adoracja Dzieciątka – obraz Stephana Lochnera
Adoracja Dzieciątka – obraz Hieronima Boscha
Adoracja Dzieciątka Jezus – dzieło anonimowego artysty, zwanego Mistrzem Ołtarza z Trzeboni
Adoracja Dzieciątka przez Trzech Króli (Adoracja Dzieciątka) – obraz anonimowego artysty
Adoracja Dzieciątka – obraz Lorenza Lotta
Adoracja Mistycznego Baranka (Ołtarz Gandawski)
Adoracja Pasterzy – obraz Domenica Ghirlandaia
Adoracja Chrystusa – instalacja Jacka Markiewicza

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Panie z sodalicji mariańskiej poszły na adorację eucharystyczną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɔˈrat͡sʲja, AS: adoracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adorator mos., adorant mos., adoratorka ż., adorowanie n.

czas. adorować ndk.

przym. adoracyjny

Wiktionary

adoracyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

w malarstwie i rzeźbie: postać (najczęściej wyobrażająca fundatora) ze złożonymi rękami w geście uwielbienia (adoracji), klęcząca u stóp Chrystusa lub Marii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. rel. w sztuce sakralnej postać klęcząca u stóp Chrystusa lub Maryi w geście uwielbienia;

Wiktionary

Adorant – w malarstwie lub rzeźbie sakralnej postać klęcząca u stóp postaci Jezusa Chrystusa lub Marii, składająca ręce w geście uwielbienia, czyli adoracji.

Najczęściej w tej postaci można się dopatrzeć fundatora dzieła. W ikonografii chrześcijańskiej element ten pojawia się w okresie sztuki bizantyjskiej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. adoratorka ż., adorowanie n., adorator mos., adoracja ż.

czas. adorować

Wiktionary

adorator

książkowo: mężczyzna zabiegający o względy kobiety; amant, wielbiciel, uwodziciel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

Antoniotto de Botta-Adorno – włoski wojskowy.
Omar Adorno − portorykański bokser, olimpijczyk
Theodor Adorno (właśc. Theodor Ludwig Wiesengrund) – niemiecki filozof, socjolog, teoretyk muzyki i kompozytor.

Wikipedia

adornowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzecz. adornowanie n., adornacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ozdabiać/ozdobić, przyozdabiać/przyozdobić, dekorować/udekorować, upiększać/upiększyć

Wiktionary

adorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uwielbianie kogoś, zachwycanie się kimś, otaczanie kogoś uwielbieniem

(1.2) rel. oddawanie czci Bogu lub obiektom kultu religijnego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Myślę, że Krzyśkowi w końcu znudzi się adorowanie Basi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɔrɔˈvãɲɛ, AS: adorovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adoracja ż., adorant m., adorator m., adoratorka ż.

czas. adorować ndk.

przym. adoracyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adoracja

Wiktionary

adorować

1. starać się o czyjeś względy, zachwycać się kimś lub czymś; admirować;
2. oddawać cześć religijną

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) uwielbiać kogoś, zachwycać się kimś, otaczać go uwielbieniem

(1.2) rel. oddawać cześć Bogu lub obiektom kultu religijnego

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Proszę księdza, mam takie jedno pytanko, jak adoruje się Najświętszy Sakrament?

Wiktionary

[czytaj: a-de-pe] adenozynodifosforan

SJP.pl

adra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jaśniejsza lub ciemniejsza żyła na kamieniu albo na drzewie, naturalna lub sztuczna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adra – arabskie imię żeńskie
Adra – wieś w Estonii, w prowincji Harju, w gminie Harku
Adra – gmina w Hiszpanii, w prowincji Almería, w Andaluzji
Adra – miasto w Syrii w muhafazie Damaszek

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. adrowanie n.

czas. adrować

Wiktionary

adrar

1. miasto i oaza w środkowej Algierii;
2. pustynny płaskowyż w Mauretanii

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adrar – miasto w Algierii
Adrar – prowincja Algierii
Adrar – masyw górski w Algierii
Adrar Afao – szczyt górski w Algierii
Adrar – płaskowyż w północnej Mauretanii
Adrar – region Mauretanii
Adrar des Iforas – płaskowyż w północno-wschodnim Mali

Wikipedia

adrastea

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z księżyców Jowisza;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adrastea – nimfa, opiekunka gór, bogini sprawiedliwości, piastunka Zeusa.
Nazwa Adrastea była stosowana, zwłaszcza przez orfików, jako zamiennik lub przydomek takich bóstw jak Rea, Kybele, Ananke, Nemezis, Dike.
Adrastea – księżyc Jowisza
(239) Adrastea – planetoida

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Adrastea jest najmniejszym z czterech wewnętrznych księżyców Jowisza.

Wiktionary

adrenalina

hormon, mediator układu nerwowego należący do katecholamin, wytwarzany przez rdzeń nadnerczy i zakończenia włókien pozazwojowych współczulnego układu nerwowego; suprarenina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

Wiktionary

adrenalina

adrenergiczny

w fizjologii: działający dzięki adrenalinie lub noradrenalinie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) farm. zawierający lub wydzielający adrenalinę

Wiktionary

adrenokortykotropina

hormon wytwarzany przez przedni płat przysadki; kortykotropina; ACTH

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. hormon pobudzający korę nadnerczy do wytwarzania przez nią hormonów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Adrenokortykotropina jest kluczowym hormonem w układzie podwzgórze-przysadka-nadnercza, który reguluje wiele procesów fizjologicznych, zwłaszcza w odpowiedzi na stres.

Wiktionary

Powiązane:

przym. adrenokortykotropowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kortykotropina, hormon adrenokortykotropowy, skr. ACTH

Wiktionary

adrenokortykotropowy

→ adrenokortykotropina

SJP.pl

Patrz:

adrenokortykotropina

adres

1. określenie miejsca zamieszkania;
2. ciąg znaków kierujący na czyjąś stronę w sieci komputerowej;
3. dokładnie określone miejsce przechowywania danych w pamięci elektronicznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poczt. urz. informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

(1.2) inform. numer komórki pamięci komputera

(1.3) inform. ciąg znaków identyfikujący urządzenie, konto E-mail, stronę WWW itp. w sieci komputerowej, w szczególności w Internecie

(1.4) przest. zbiorowa petycja do władz lub jej wysokiego przedstawiciela

(1.5) daw. zręczność, spryt

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

adres pocztowy (poczty tradycyjnej)
adres poczty elektronicznej
adres elektroniczny (termin prawniczy)
adres strony internetowej (URL)
adres IP (w sieciach komputerowych, w Internecie)
adres pamięci (w pamięci komputerowej)
adres fizyczny (pamięci fizycznej komputera, karty sieciowej)
MAC adres (adres fizyczny karty sieciowej)
adres bezwzględny (w pamięci komputerowej, w arkuszu kalkulacyjnym, w systemie plików, w Internecie)
adres jako pismo polityczne
adres hołdowniczy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wstaję i ruszam w drogę zgodnie z adresem, który na szczęście zanotowałam, sporządzając dokładny szkic ze strzałkami.

(1.1) Poprosiłem o adres firmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈadrɛs, AS: adres

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adresant mos., adresantka ż., adresat mos., adresatka ż., adresarka ż., adresograf mrz., adresografia ż., adresówka ż., adresowanie n., zaadresowanie n., adresatywność ż., adresacja ż., adresowalność ż.

:: zdrobn. adresik mrz.

czas. adresować ndk., zaadresować dk.

przym. adresowy, adresatywny

adresant

adresarka

maszyna do drukowania adresów na przesyłkach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. maszyna do drukowania adresów na masowych przesyłkach;

Wiktionary

Wiktionary

adresograf

urządzenie do drukowania adresów; adresarka

SJP.pl

adresografia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. metoda nadrukowywania adresów na przesyłkach

Powiązane:

rzecz. zaadresowanie n., adres m., adresik m., adresówka ż., adresarka ż., adresat m., adresatka ż., adresowalność ż.

czas. adresować ndk., zaadresować dk.

przym. adresowy

Wiktionary

adresować

1. wpisywać adres
2. kierować do kogoś wypowiedź, utwór literacki, filmowy itp.

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) umieszczać adres na liście, przesyłkę

(1.2) odnosić się, zwracać się do określonej osoby lub grupy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Poczta apeluje: podpisuj się swoim prawdziwym imieniem i nazwiskiem oraz prawidłowo adresuj listy.

(1.2) Obejrzymy sztukę, która – choć adresowana do młodych widzów – dorosłym pójdzie w pięty!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadrɛˈsɔvat͡ɕ, AS: adresovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adresant mos., adresik mrz., adres m., adresat m., adresatka ż., adresówka ż., adresarka ż., adresowanie n., zaadresowanie n.

czas. zaadresować dk.

adresówka

1. mały identyfikator zwierzęcia domowego, doczepiany do obroży;
2. środowiskowo: firmowa pieczątka z adresem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mały identyfikator z imieniem zwierzęcia domowego (psa, kota, rzadziej fretki), adresem zamieszkania i/lub numerem telefonu jego opiekuna doczepiany do obroży zwierzęcia

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Adresówka pomaga w identyfikacji zwierzęcia w razie jego zaginięcia.

tkanina wełniana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj tkaniny wełnianej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adria – miasto we Włoszech
Adria – imię żeńskie, zdrobnienie imion Adriana, Adrianna
adria – tkanina wełniana
Adria – lokal w Warszawie otwarty w 1931
Adria – dawne kina w Łodzi
Adria – kinoteatr w Bydgoszczy
Adria Airways – słoweńskie narodowe linie lotnicze, należące do sojuszu Star Alliance
Adria Mobil – słoweńskie przedsiębiorstwo produkujące przyczepy kempingowe i samochody typu kamper
Wielka Adria – kontynent znajdujący się pod Europą
SMS „Adria” – nazwa austro-węgierskich okrętów

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Adria ż., Adriatyk mrz.

przym. adriatycki

Wiktionary

adrian

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Adriana

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adrian – imię męskie
„Adrian” – fabryka rajstop w Zgierzu
Adrian – typ francuskich hełmów
Adrian – wieś w Rumunii, w okręgu Marusza, w gminie Gurghiu
Adrian – patriarcha moskiewski i całej Rusi
Adrian (ur. 1952) – duchowny prawosławny w jurysdykcji Patriarchatu Konstantynopolitańskiego
Adrian (1951-2005) – zwierzchnik Rosyjskiej Prawosławnej Cerkwi Staroobrzędowej
Adrian (ur. 1943) – biskup Kościoła Prawosławnego Ukrainy
Adrian (ur. 1951) – rosyjski biskup prawosławny
Adrian – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Emanuel
Adrian – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Lenawee
Adrian – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Nobles

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Spotkałem Adriana i umówiliśmy się na kręgle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈadrʲjãn, AS: adrʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adrianowa ż.

:: fż. Adriana ż.

:: zdrobn. Adrianek m., Adek m., Aduś m.

Wiktionary

adriana

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Adrian

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adriana (Adrianna) – imię żeńskie
Adriana – rodzaj roślin z rodziny wilczomleczowatych
Adriana – planetoida o numerze katalogowym 820

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈdrʲjãna, AS: adrʹi ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: war. Adrianna ż.

:: zdrobn. Adrianka ż., Ada ż., Adusia ż., Adunia ż.

:: fm. Adrian mos.

przym. przest. gwara. Adrianin, Adrianowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Adrianna; zdrobn. Adrianka, Ada, Adusia, Adunia

Wiktionary

adrianeczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Adrian

Wiktionary

adrianek

zdrobnienie od: Adrian (imię męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: Adrian

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adrian mos.

Wiktionary

adrianiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Adriany lub z nią związany

SJP.pl

adrianna

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Adrianna, Adriana – imię żeńskie; żeński odpowiednik imienia Adrian, które pojawiło się w średniowieczu. Pochodzi od męskiego imienia Hadrian lub Adrian, to znaczy "należący do miasta Hadrii" w Picenum (Włochy). Częściej – w formie Adrian – nadawano je chłopcom. Jako imię żeńskie w zapiskach po raz pierwszy znalazło się około 1350 roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rodzice Adrianny dobrze o tym wiedzą, bo pozostają z nim w kontakcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈdrʲjãnːa, AS: adrʹi ̯ã•na

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adriana ż.

:: fm. Adrian mos.

(1.1) dotyczący Adriatyku, związany z Adriatykiem (Morzem Adriatyckim)

Wiktionary

Patrz:

rzecz. adra ż., adrowanie n.

Wiktionary

adryjański

przymiotnik

rzecz. absorbancja ż., absorbat mrz., absorbent mrz., absorber mrz., absorbowanie n., absorpcja ż., absorpcyjność ż., adsorbent mrz., adsorber mrz., adsorbowanie n., adsorpcja ż., desorber mrz., desorpcja ż., resorbowanie n., sorbat mrz., sorbent mrz., sorbowanie n., sorpcja ż., zaabsorbowanie n., zaadsorbowanie n., zabsorbowanie n., zresorbowanie n.

czas. absorbować ndk., adsorbować ndk., resorbować ndk., sorbować ndk., zaabsorbować dk., zaadsorbować dk., zabsorbować dk., zresorbować dk.

przym. absorbowalny, absorbujący, absorpcyjny, adsorbowalny, adsorpcyjny, desorpcyjny, sorpcyjny, zresorbowany

Wiktionary

adsorbent

substancja stała, na której powierzchni zachodzi adsorpcja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Wiktionary

adsorbowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. fiz. skupianie, wiązanie cząsteczki cieczy lub gazu na powierzchni ciała stałego

Wiktionary

Powiązane:

czas. adsorbować

rzecz. absorbent mrz., adsorbat mrz., adsorbent mrz., adsorber mrz., adsorpcja ż.

przym. adsorpcyjny

Wiktionary

adsorbować

wiązać cząstki cieczy lub gazu; dokonywać adsorpcji

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) chem. wiązać cząsteczki cieczy lub gazu na powierzchni ciała stałego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absorbancja ż., absorbat mrz., absorbent mrz., absorber mrz., absorbowanie n., absorpcja ż., absorpcyjność ż., adsorbat mrz., adsorbent mrz., adsorber mrz., adsorbowanie n., adsorpcja ż., desorber mrz., desorpcja ż., resorbowanie n., sorbat mrz., sorbent mrz., sorbowanie n., sorpcja ż., zaabsorbowanie n., zaadsorbowanie n., zabsorbowanie n., zresorbowanie n.

czas. absorbować ndk., resorbować ndk., sorbować ndk., zaabsorbować dk., zaadsorbować dk., zabsorbować dk., zresorbować dk.

przym. absorbowalny, absorbujący, absorpcyjny, adsorbowalny, adsorpcyjny, desorpcyjny, sorpcyjny, zresorbowany

Wiktionary

adsorpcja

1. wiązanie cząsteczek cieczy lub gazu przez ciało stałe;
2. jeden z etapów infekcji wirusowej polegający na przylgnięciu wirusa do zewnętrznej strony błony komórkowej komórki żywiciela

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. fiz. gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;

Wiktionary

Adsorpcja – proces wiązania się cząsteczek, atomów lub jonów na powierzchni lub granicy faz fizycznych, powodujący lokalne zmiany stężenia. Adsorpcji nie należy mylić z absorpcją, która jest procesem wnikania do wnętrza fazy. Adsorpcję, absorpcję i wymianę jonową przyjęło się wspólnie nazywać procesami sorpcji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Należy pamiętać, że adsorpcja jest zjawiskiem różnym od absorpcji, która polega na przenikaniu substancji z jednej fazy w głąb innej w procesie dyfuzji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: atˈsɔrpt͡sʲja, AS: atsorpcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. absorbancja ż., absorbat mrz., absorbent mrz., absorber mrz., absorbowanie n., absorpcja ż., absorpcyjność ż., adsorbat mrz., adsorbent mrz., adsorber mrz., adsorbowanie n., desorber mrz., desorpcja ż., resorbowanie n., sorbat mrz., sorbent mrz., sorbowanie n., sorpcja ż., zaabsorbowanie n., zaadsorbowanie n., zabsorbowanie n., zresorbowanie n.

czas. absorbować ndk., adsorbować ndk., resorbować ndk., sorbować ndk., zaabsorbować dk., zaadsorbować dk., zabsorbować dk., zresorbować dk.

przym. absorbowalny, absorbujący, absorpcyjny, adsorbowalny, adsorpcyjny, desorpcyjny, sorpcyjny, zresorbowany

Wiktionary

adsorpcyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest adsorpcyjne

adstrat

rodzaj języka, z którego bierze się zapożyczenia w państwach wielojęzycznych

SJP.pl

adstryngencja

Adstryngencja – miara skłonności garbnika do wiązania się z białkiem skóry. Są to właściwości ściągające, charakterystyczne dla garbników roślinnych. Inaczej powinowactwo chemiczne garbnika do skóry.

adular

przezroczysty, bezbarwny minerał, odmiana ortoklazu, nazwa pochodząca od gór Adula w Alpach gdzie został znaleziony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z grupy krzemianów;

Wiktionary

Nie mylić z: Adumar.

Adular – minerał z grupy krzemianów, przezroczysta i bezbarwna odmiana skalenia potasowego. Należy do minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od gór Adula w Alpach (okolice Przełęczy Św. Gotarda w Szwajcarii).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈdular, AS: adular

Wiktionary

adularowy

→ adular

SJP.pl

Patrz:

SJP.pl

Wikipedia

aduś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Adrian

Wiktionary

adv.

skrót od: adverbium (w językoznawstwie: przysłówek)

SJP.pl

adverbium

w językoznawstwie: przysłówek; adwerbium

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gram. przysłówek

Wiktionary

[czytaj: adłer] rodzaj oprogramowania utrzymywanego z reklam

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. oprogramowanie rozpowszechniane za darmo, którego producent otrzymuje wynagrodzenie za wyświetlanie reklam zlecanych przez sponsorów;

(1.2) inform. rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy;

Wiktionary

Adware (oprogramowanie reklamowe) – sposób dystrybucji oprogramowania. Adware jest oprogramowaniem rozpowszechnianym za darmo, którego producent otrzymuje wynagrodzenie za wyświetlanie reklam zlecanych przez sponsorów.

Mianem "adware" określa się również rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy.

Wikipedia

Powiązane:

przym. adware'owy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) oprogramowanie reklamowe

Wiktionary

adwekcja

napływ przemieszczających się poziomo mas powietrza atmosferycznego nad określone obszary, będący jedną z przyczyn zmian pogody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. poziomy ruch mas powietrza o innych właściwościach niż powietrze uprzednio zalegające;

(1.2) fiz. w mechanice płynów: unoszenie substancji przez przepływający płyn, tak że prędkość unoszonej substancji jest równa prędkości przepływającego płynu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

adwekcja w mechanice płynów,
adwekcja w meteorologii.

Wikipedia

Powiązane:

przym. adwekcyjny

Wiktionary

adwekcyjny

przymiotnik od: adwekcja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) meteorol. / fiz. związany z adwekcją, dotyczący adwekcji

Wiktionary

(1.1) kult. rel. w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; Gloger.

(1.2) przest. dzień Bożego Narodzenia

Wiktionary

Zobacz też: Adwent (powieść).

Adwent ( adventus – przyjście) – w Kościołach zachodnich (łacińskim, anglikańskim i protestanckich) okres liturgiczny, poprzedzający uroczystość Bożego Narodzenia. Adwent poświęcony jest oczekiwaniu na powtórne przyjście Jezusa Chrystusa, a jednocześnie przypomina historyczne oczekiwanie na Mesjasza. Ten okres liturgiczny jest także czasem „radosnego oczekiwania na przyjście Chrystusa”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Adwent początkowo miał charakter głównie pokutny.

(1.1) Obecnie adwent obejmuje cztery niedziele przed Bożym Narodzeniem.

(1.1) Minęła jesień, minął zwykłą koleją rzeczy adwent, nastąpił karnawał.

(1.1) Symbolami adwentu są: wieniec adwentowy, kalendarz adwentowy, lampion roratny i roratka.

(1.1) W liturgii katolickiej fiolet symbolizuje skruchę, post, powagę i dlatego jest barwą adwentu.

(1.1) Z pierwszą niedzielą adwentu zaczyna się rok kościelny.

(1.1) W adwencie chodzimy przed świtem na roraty.

(1.2) Adwent jest ważnym dniem w roku kościelnym.

(1.2) Dawniej adwentem sam dzień Bożego Narodzenia zwano (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈadvɛ̃nt, AS: advẽnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwentowość ż., adwentnik mrz., adwentowiec mrz./mzw., adwentówka ż., adwentysta mos., adwentystka ż., adwentyzm mrz., adwentystyczność ż., adwena mos.

przym. adwentowy, adwentystyczny

przysł. adwentowo

Wiktionary

(1.1) Adwentnik w tym roku był srogi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: adˈvɛ̃ntʲɲik, AS: advẽntʹńik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwent m., adwena m., adwentysta m., adwentystka ż.

przym. adwentowy

Wiktionary

adwentowicz

nazwisko

SJP.pl

adwentowo

przysłówek

(1.1) w sposób adwentowy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwent mrz.

przym. adwentowy

Wiktionary

adwentowy

→ adwent, np. spotkanie adwentowe

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) kult. rel. związany z adwentem, dotyczący adwentu, odbywający się w adwencie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W Niemczech specjalnie na tę okazję wydawane są kalendarze adwentowe które powoli także docierają do Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadvɛ̃nˈtɔvɨ, AS: advẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwent m., adwentowość ż., adwentnik m., adwentowiec m., adwentówka ż., adwentysta m., adwentystka ż., adwentyzm m., adwentystyczność ż., adwena m.

przym. adwentystyczny

przysł. adwentowo

Wiktionary

adwentura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Londyn. przygoda

Wiktionary

adwentysta

członek jednej z chrześcijańskich wspólnot religijnych głoszących rychły koniec świata i powtórne nadejście Chrystusa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. członek protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jan jest pobożnym adwentystą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadvɛ̃nˈtɨsta, AS: advẽntysta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwent m., adwena ż., adwentnik m., adwentownik m.

:: fż. adwentystka ż.

przym. adwentowy, adwentystyczny

Wiktionary

adwentystka

członkini jednej z chrześcijańskich wspólnot religijnych głoszących rychły koniec świata i powtórne nadejście Chrystusa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. członkini protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Żona mojego kolegi jest adwentystką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadvɛ̃nˈtɨstka, AS: advẽntystka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwent m., adwena ż., adwentnik m., adwentownik m.

:: fm. adwentysta m.

przym. adwentowy, adwentystyczny

Wiktionary

adwentystyczny

→ adwentysta

SJP.pl

(1.1) jęz. proces językowy, w którym inne części mowy przekształcają się w przysłówki

Wiktionary

w językoznawstwie: przysłówkowy

SJP.pl

przymiotnik

rzecz.

rzecz.

:: fż. adwersarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przeciwnik, polemista

Wiktionary

adwokacik

zdrobnienie od adwokat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: adwokat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwokat mos., adwokatura ż., adwokatowa ż., adwokatowanie n.

:: fż. adwokatka ż.

czas. adwokatować ndk.

przym. adwokacki

przysł. adwokacko

Wiktionary

adwokacina

ekspresywnie: adwokat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. kiepski adwokat

Wiktionary

IPA: ˌadvɔˈkat͡sʲja, AS: advokacʹi ̯a

Wiktionary

adwokacki

przymiotnik od: adwokat

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z adwokatem lub adwokaturą

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Narada zespołu adwokackiego odbyła się wczoraj.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwokat mos., adwokatka ż., adwokatura ż., adwokatowa ż., adwokacik ż., adwokacina mos., adwokatowanie n.

czas. adwokatować ndk.

przysł. adwokacko

Wiktionary

adwokacko

przysłówek

(1.1) na sposób adwokacki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwokatura ż., adwokacik mos., adwokat mos./mrz., adwokatka ż., adwokatowa ż., adwokatowanie n.

czas. adwokatowaćndk.

przym. adwokacki

Wiktionary

adwokat

1. prawnik zajmujący się prowadzeniem spraw w sądzie; obrońca sądowy
2. osoba występująca w obronie lub wstawiająca się za kimś lub za czymś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;

(1.2) przen. rzecznik jakiejś sprawy

(1.3) środ. uczn. grzeczny uczeń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) kulin. rodzaj likieru jajecznego;

Wiktionary

przym. adwokacki

przysł. adwokacko

Wiktionary

adwokatowa

przestarzale: żona adwokata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona adwokata

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwokatura ż., adwokacik mos., adwokat mos., adwokatka ż., adwokatowanie n.

czas. adwokatować ndk.

przym. adwokacki

przysł. adwokacko

Wiktionary

adwokatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) branie kogoś w obronę, ujmowanie się za kimś

(1.2) pot. wykonywanie zawodu adwokata

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwokatura ż., adwokacik mos., adwokat mos., adwokatka ż., adwokatowa ż.

czas. adwokatować ndk.

przym. adwokacki

przysł. adwokacko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wstawianie się

Wiktionary

adwokatować

1. w znaczeniu potocznym: być adwokatem;
2. przenośnie: bronić kogoś, adwokatować komuś

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. praw. być adwokatem, pełnić rolę, obowiązki adwokata

(1.2) przen. wstawiać się za kimś, występować w czyjejś obronie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. adwokatura ż., adwokacik mos., adwokat mos./mrz., adwokatka ż., adwokatowa ż., adwokatowanie n.

przym. adwokacki

przysł. adwokacko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. patronować

Wiktionary

adwokatowy

→ adwokat (likier)

SJP.pl

adwokatura

1. zajęcie adwokata;
2. ogół adwokatów; palestra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pełnienie czynności adwokata, zawód, profesja, stanowisko adwokata

(1.2) zespół adwokatów

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. adwokacina mos., adwokacik mos., adwokat mos., adwokatka ż., adwokatowa ż., adwokatowanie n.

czas. adwokatować ndk.

przym. adwokacki

przysł. adwokacko

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) palestra

Wiktionary

adwynt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. adwent (okres)

Wiktionary

ady

[czytaj: Odi] nazwisko

SJP.pl

partykuła

Przykłady

(1.1) Podróżował po Ukrainie, dotarł do południowej Rosji i republik na północnym Kaukazie (Adygea, Osetia Północna), a także do Turcji.

Wiktionary

adygeja

autonomiczna republika w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. autonomiczna republika w składzie Federacji Rosyjskiej, leżąca na południu jej europejskiej części; stolicą jest Majkop;

Wiktionary

Adygeja (czasem określana także jako "Adygea"; oficj. Republika Adygei, Республика Адыгея, "Riespublika Adygieja", , "Adygè Respublik") – autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, leżąca na południu jej europejskiej części.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nieomal natychmiast zaczęło się zbieranie podpisów w republikach Baszkirii i Adygei.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adygejsk mrz., adygejski mrz., Adygejczyk mos., Adygejka ż.

przym. adygejski

rzecz. Adygeja ż., adygejski mrz.

przym. adygejski

Wiktionary

adygejski

1. przymiotnik od:
a) Adygeja (republika należąca do Federacji Rosyjskiej; Republika Adygei);
b) Adyga (rzeka we Włoszech);
2. język adygejski - język należący do rodziny języków abchasko-adygijskich, używany głównie w Republice Adygei; adygejski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Adygei lub Adygejczyków

(1.2) odnoszący się do Adygejska

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

adynamia

utrata siły, słabość wywołana starością, przewlekłą chorobą, głodem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. częściowa lub całkowita utrata sił fizycznych

Wiktionary

Adynamia (gr. "bezsilność") – zjawisko utraty sił lub słabości spowodowanej rozmaitymi czynnikami naturalnymi lub patologicznymi, jak starość, głód lub choroba (np. zespół Cushinga, zespół Sheehana).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Guz płata czołowego może powodować […] jedynie adynamię, która może imitować spowolnienie ruchowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌadɨ̃ˈnãmʲja, AS: adỹnãmʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niemoc

kwas adypinowy - alifatyczny kwas dikarboksylowy

SJP.pl

adypocyt

komórka tłuszczowa; adipocyt

SJP.pl

adyton

pomieszczenie w greckim sanktuarium będące miejscem przechowywania świętości dostępnych tylko kapłanom bądź osobom wybranym

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

rzecz. Adżaria ż.

:: fż. Adżarka ż.

przym. adżarski

Wiktionary

adżaria

autonomiczna republika w Gruzji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. republika autonomiczna w Gruzji, leżąca nad Morzem Czarnym;

Wiktionary

Adżaria, Adżarska Republika Autonomiczna ( აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკა, "Acz’aris Awt’onomiuri Resp’ublik’a") – republika autonomiczna w Gruzji, leżąca nad Morzem Czarnym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Batumi jest stolicą autonomicznej republiki Adżarii.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adżar mos., Adżarka ż.

przym. adżarski

Wikipedia

adżman

1. emirat w Zjednoczonych Emiratach Arabskich;
2. miasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adżman – emirat Zjednoczonych Emiratów Arabskich
Adżman – miasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich

Wikipedia

adżmanin

mieszkaniec Adżmanu (emiratu w Zjednoczonych Emiratach Arabskich)

SJP.pl

adżmanka

mieszkanka Adżmanu (emiratu w Zjednoczonych Emiratach Arabskich)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Adżmanu, emiratu w ZEA

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Adżman mrz.

:: fm. Adżmanin mos.

przym. adżmański

Wiktionary

adżmański

przymiotnik od: Adżman (emirat w Zjednoczonych Emiratach Arabskich)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aecjusz – imię męskie
Aecjusz z Antiochii (ok. 313–365 lub 367) – duchowny ariański
Aecjusz Flawiusz (ok. 390–454) – polityk i wódz rzymski
Aecjusz, ostatni Rzymianin – powieść Teodora Parnickiego

Wikipedia

aecki

dotyczący Aetów, rdzennej ludności Filipin

SJP.pl

aedicula

[czytaj: edikula] edykuł, edykuła;
1. w starożytności:
a) miniaturowa budowla wzorowana na klasycznych świątyniach;
b) nisza w ścianach budynku, tło dla posągu lub wazy;
2. później: klasyczny model budowli lub motyw dekoracyjny wyglądający jak taka budowla

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. archit. zob. edykuł.

Wiktionary

Aedicula, edykuła (łac. "aedes" – świątynia, budynek, wym. edikula), edykuła, edykuł – kompozycja składająca się z dwóch filarów, kolumn lub pilastrów podtrzymujących belkowanie, czasami z frontonem – o kilku znaczeniach:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɛdʲiˈkula, AS: edʹikula

Wiktionary

aedon

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. kobieta przemieniona przez bogów w słowika;

Wiktionary

Aedon (gr. "Ἀηδών – słowik") – postać w mitologii greckiej.

Według "Odysei" była córką Pandareosa i żoną Zetosa oraz matką Itylosa. Miała tylko jednego potomka i zazdrościła swojej szwagierce Niobe, przez co próbowała zabić jej najstarszego syna Amaleusa, gdy spał. Omyłkowo zabiła jednak swojego syna. Zrozpaczona kobieta ubłagała bogów, by zamienili ją w słowika.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nazwa planetoidaanetoidy pochodzi od Adeony, w mitologii rzymskiej bogini chroniącej dzieci.

Wiktionary

aeg

[czytaj: a-e-GIE] Allgemeine Elektricitäts-Gesellschaft - firma niemiecka; produkt tej firmy

SJP.pl

AEG (niem. "Allgemeine Elektricitäts-Gesellschaft") – niemiecki koncern elektrotechniczny, założony przez przemysłowca niemieckiego Emila Rathenaua, na bazie istniejącej od 1883 r. spółki akcyjnej "Deutsche Edison-Gesellschaft für angewandte Elektrizität", która zajmowała się produkcją urządzeń dla przemysłu elektrotechnicznego na bazie kilku patentów Thomasa Edisona.

Wikipedia

aegidienberger

[czytaj: egidienberger] silny koń średniej wielkości w typie kuca islandzkiego, wyhodowany w Niemczech

SJP.pl

Budowa, pokrój, eksterier.

Aegidienberger – mocny koń średniej wielkości w typie kuca islandzkiego ze swobodą chodów konia paso. Wysokie na 140-150 cm koniki występują raczej w ciemnych maściach. Głowa szlachetnej budowy o prostym profilu, kończyny mocne.

Wikipedia

aegikranion

[czytaj: egikranion] starożytny element dekoracyjny w postaci głowy kozy lub barana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. w starożytności: element dekoracyjny w kształcie głowy kozy lub barana

Wiktionary

1. naturalna wentylacja pomieszczeń, wprowadzanie powietrza; napowietrzanie;
2. wymiana powietrza atmosferycznego z powietrzem znajdującym się w glebie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) napowietrzanie;

Wiktionary

Aeracja – napowietrzanie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaɛˈrat͡sʲja, AS: aeracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerator m.

Wiktionary

aeracyjny

→ aeracja

SJP.pl

Patrz:

aeracja

aeral

stop aluminium z miedzią, manganem i magnezem

SJP.pl

Aeral – stop składający się z aluminium z dodatkiem miedzi, manganu oraz magnezu.

Ma zastosowanie przede wszystkim w przemyśle lotniczym i samochodowym.

Wikipedia

aerator

1. narzędzie ogrodnicze do spulchniania gleby;
2. urządzenie do nasycania wody powietrzem; napowietrzacz, perlator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ręczne lub automatyczne urządzenie ogrodnicze do napowietrzania gleby, którego główną częścią jest wał z kolcami lub kawałkami blachy tnącymi darń podczas obracania się;

(1.2) urządzenie do napowietrzania wody

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aerator – ręczne narzędzie do przewietrzania gleby, niszczenia skorupy i siewek chwastów.
Aerator – urządzenie służąca do aeracji trawników.
Aerator – urządzenie do napowietrzania wody.
Aerator – urządzenie do napowietrzania wina.

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z powietrzem, ruchem w powietrzu, lotnictwem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɛrɔ, AS: aero

Wiktionary

aeroakustyka

nauka badająca właściwości dźwięku wytwarzanego przez obiekty poruszające się w powietrzu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. fiz. dział nauki zajmujący się powstawaniem i propagacją dźwięków w przepływach powietrza lub gazów

Wiktionary

Wikipedia

aerob

organizm, najczęściej drobnoustrój, mogący żyć i rozwijać się jedynie w obecności tlenu atmosferycznego; aerobiont, tlenowiec, oksybiont

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) biol. zob. aerobiont.

Wiktionary

(1.1) związany z aerobikiem, dotyczący aerobiku

Wiktionary

Patrz:

aerobik

Powiązane:

rzecz. aerobik m.

Wiktionary

aerobiolog

specjalista badający cząsteczki biologiczne w powietrzu atmosferycznym

SJP.pl

aerobiologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka zajmująca się badaniem cząsteczek biologicznych znajdujących się w powietrzu atmosferycznym;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaɛrɔbʲjɔˈlɔɟja, AS: aerobʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

aerobiologiczny

→ aerobiologia

SJP.pl

Patrz:

aerobiologia

aerobiont

organizm, najczęściej drobnoustrój, mogący żyć i rozwijać się jedynie w obecności tlenu atmosferycznego; aerob, tlenowiec, oksybiont

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) biol. organizm mogący żyć tylko w obecności tlenu atmosferycznego

Wiktionary

Powiązane:

przym. aerobowy

rzecz. aerobioza ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aerob, oksybiont, tlenowiec

Wiktionary

aerobioza

oksybioza; życie w środowisku zawierającym tlen

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. życie w warunkach tlenowych; stan życia w atmosferze z tlenem

(1.2) fizj. proces zachodzący w organizmie w obecności tlenu

Wiktionary

Aerobioza, oksybioza (gr. "aḗr" ‘powietrze’, "bíos" ‘życie’) – procesy życiowe zachodzące w środowisku zawierającym tlen.

W aerobiozie żyje większość organizmów (tlenowce), u których tlen atmosferyczny jest zużywany w przemianach chemicznych stanowiących podstawowe źródło energii.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aerobiont mzw.

Synonimy:

(1.1) tlenowy

Wiktionary

aerobox

aerobik z elementami sztuk walki, np. boksu, karate itp.; aeroboks, aeroboxing, aeroboksing

SJP.pl

aeroboxing

aerobik z elementami sztuk walki, np. boksu, karate itp.; aerobox, aeroboks, aeroboksing

SJP.pl

aerobus

kilkusetosobowy samolot pasażerski lub śmigłowiec wykorzystywany do przewozu dużej liczby pasażerów lub znacznego ładunku na małych odległościach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) lotn. statek powietrzny, najczęściej śmigłowiec, przewożący na małych odległościach duże ilości pasażerów;

(1.2) lotn. samolot pasażerski mogący przewozić ponad pięćset osób;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

aerobus – rodzaj statku powietrznego.
aerobus – podwieszana kolejka miejska.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Uczestników kongresu z lotniska do hotelu przewoził aerobus.

dawniej: statek powietrzny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. statek powietrzny

Wiktionary

Aerodyna – statek powietrzny utrzymujący się w powietrzu dzięki sile nośnej, powstającej przez dynamiczne oddziaływanie powietrza na nieruchome lub ruchome płaty nośne.

Do aerodyn z nieruchomymi płatami nośnymi zalicza się samoloty, szybowce, lotnie i paralotnie, natomiast do aerodyn z ruchomymi płatami nośnymi należą śmigłowce i wiatrakowce wyposażone w wirujące płaty nośne oraz skrzydłowce.

Wikipedia

aerodynamiczność

cecha, jaką wykazują ciała aerodynamiczne w ruchu w powietrzu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aerodynamiczne

Wiktionary

Powiązane:

przym. aerodynamiczny

przysł. aerodynamicznie

rzecz. aerodynamik mos.

Wiktionary

aerodynamiczny

→ aerodynamika

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z aerodynamiką

przymiotnik jakościowy

(2.1) o łagodnie zaokrąglonych kształtach, wpływających na zmniejszenie oporu powietrza w czasie ruchu

Wiktionary

Patrz:

przym. aerodynamiczny

przysł. aerodynamicznie

Wiktionary

aerodynamika

dział aeromechaniki zajmujący się wzajemnym oddziaływaniem ciał stałych i otaczających je gazów, znajdujących się w ruchu względnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. dział fizyki zajmujący się ruchem gazów;

(1.2) pot. własności aerodynamiczne ciała

Wiktionary

Aerodynamika (z greckiego: "aēr" dpn. "aéros" – „powietrze” i "dynamikós" – „mający siłę, silny”) – dział fizyki, mechaniki płynów, zajmujący się badaniem zjawisk związanych z ruchem gazów, a także ruchu ciał stałych w ośrodku gazowym i sił działających na te ciała.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aerodynamika zajmuje się badaniem zjawisk związanych z ruchem gazów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika, AS: aerodỹnãmʹika

Wiktionary

Powiązane:

przym. aerodynamiczny

rzecz. aerodynamik mos.

Wiktionary

aeroelastyczność

dział mechaniki, którego przedmiotem są zjawiska wynikające z wzajemnego oddziaływania sił aerodynamicznych, sił bezwładności i reakcji sprężystych opływanego ciała; aerosprężystość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. właściwość materiału i konstrukcji, która pozwala na przewidywanie i analizę oddziaływania sił aerodynamicznych, sił bezwładności i sprężystych reakcji konstrukcji; zdolność obiektu do odkształcania się pod wpływem sił aerodynamicznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

aerofotograficzny

przymiotnik od: aerofotografia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z fotografią lotniczą, aerofotografią

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lotniczo-fotograficzny

Wiktionary

aerofotogrametria

dział geodezji zajmujący się sporządzaniem map i planów na podstawie zdjęć lotniczych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sporządzanie map i planów geodezyjnych na podstawie zdjęć lotniczych

Wiktionary

Aerofotogrametria (gr. aér = powietrze + phos = światło + grámma = zapis, rysunek + metrein = mierzyć) jest to wykonywanie i opracowywanie zdjęć lotniczych w celu sporządzenia map i planów; fotogrametria z powietrza za pomocą samolotów albo balonów.

Wikipedia

Powiązane:

przym. aerofotogrametryczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fotogrametria lotnicza

Wiktionary

aerofotogrametryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aerofotogrametrią, fotogrametrią lotniczą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerofotogrametria ż.

Wiktionary

aerofłot

rosyjskie linie lotnicze

SJP.pl

Nie mylić z: Aerolot.

Aerofłot ("Aeroflot – Rosyjskie Linie Lotnicze Publiczna S.A.", Публичное акционерное общество „Аэрофлот – российские авиалинии”) – narodowy przewoźnik i największa linia lotnicza Federacji Rosyjskiej.

Wikipedia

aerograf

przyrząd do rozpylania farb pod wpływem ciśnienia sprężonego powietrza (np. przy retuszu zdjęć fotograficznych)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza;

Wiktionary

Aerograf – miniaturowy „pistolet” do malowania precyzyjnego używany w technice malarskiej airbrush. Ręczne narzędzie niewielkich rozmiarów, służące do malowania metodą rozpylania farby przez strumień powietrza. Ślad farby charakteryzuje się równomiernym kryciem z rozmytymi brzegami.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aerografia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pędzel powietrzny

Wiktionary

aerografia

technika retuszowania starych fotografii poprzez rozpylanie płynnej farby za pomocą aerografu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. fot. technika retuszowania fotografii za pomocą aerografu

(1.2) techn. rzem. technika zdobienia ceramicznego za pomocą aerografu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerograf mrz.

Wiktionary

aerograficzny

→ aerografia

SJP.pl

Patrz:

aerografia

aerografit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. syntetyczna piana zbudowana z siatki pustych węglowych nanorurek, jeden z najlżejszych na świecie materiałów;

przym. aeroklubowy

Wiktionary

aeroklubowy

związany z aeroklubem, dotyczący aeroklubu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z aeroklubem, dotyczący aeroklubu

Wiktionary

aerologia

nauka dotycząca zjawisk i procesów, zachodzących w atmosferze swobodnej (na wysokości od kilkudziesięciu metrów do 30 kilometrów), oraz metod pomiaru elementów meteorologicznych w tej warstwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. nauka zajmująca się badaniem górnych warstw atmosfery;

Wiktionary

Aerologia – dział meteorologii zajmujący się badaniem procesów i zjawisk zachodzących w górnych warstwach atmosfery, gdzie nie występuje wpływ tarcia powietrza o nierówny teren.

Obejmuje badania przestrzennego rozkładu:

Badania prowadzone są za pomocą różnych typów meteorografów i radiometeorografów, które wynosi się na duże wysokości samolotami, balonami lub rakietami. Otrzymywane dane służą do opracowywania map topografii barycznej, diagramów termodynamicznych i danych balistycznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W laboratorium aerologii wykonywaliśmy pomiar prędkości przepływu powietrza.

Wiktionary

rzecz. aerolog mos., aerologia ż.

Wiktionary

aeromagnetometria

sposób poszukiwania złóż polegający na wykorzystaniu sondy magnetycznej umieszczanej na samolocie lub sztucznym satelicie

SJP.pl

aeromancja

wróżenie na podstawie obserwacji powietrza i pogody

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. wróżenie z powietrza

Wiktionary

Aeromancja (z greckiego "aero", „powietrze” i "manteia", „wróżba”) – przepowiadanie przyszłości na podstawie pogody, najczęściej z błyskawic, grzmotów, kształtu chmur oraz kierunku i siły wiatru. Jest to jedna z najstarszych metod wróżenia, stosowana była już w starożytności przez babilońskich kapłanów.

Wikipedia

aeromechaniczny

przymiotnik od: aeromechanika

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z aeromechaniką, dotyczący aeromechaniki

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aeromechanika ż.

Wiktionary

aeromechanika

nauka o równowadze i ruchu ośrodków gazowych oraz znajdujących się w nich ciał stałych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. dział mechaniki zajmujący się równowagą i ruchem gazów oraz znajdujących się w nich ciał stałych

Wiktionary

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. nauka zajmująca się pomiarami gazów, w szczególności powietrza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛrɔ̃ˈmɛtrʲja, AS: aerõmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerometr mrz.

przym. aerometryczny

Wiktionary

aerometro

szybka kolej napowietrzna

SJP.pl

aerometryczny

(1.1) przest., gw-pl|Spisz. samolot

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

dawna nazwa samolotu
Aero-Plan – płyta Eweliny Lisowskiej

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Leciałem aeroplanem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛˈrɔplãn, AS: aeroplãn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) samolot

Wiktionary

aeroplankton

zespół drobnych organizmów roślinnych i zwierzęcych unoszących się biernie w powietrzu; anemoplankton

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. drobne organizmy roślinne i zwierzęce unoszące się w powietrzu

Wiktionary

Aeroplankton, anemoplankton, plankton powietrzny, plankton eoliczny (gr. "aer" „powietrze”, "planktós" „błąkający się”) – ogół organizmów unoszonych ruchami powietrza w atmosferze. Do organizmów takich zaliczane są bakterie, zarodniki grzybów, drobne pajęczaki, owady i inne drobinki organiczne.

aeroponika

uprawa roślin metodą umieszczania korzeni nie w ziemi, lecz w mieszaninach gazów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. roln. metoda uprawy roślin, w której korzenie pozostają zawieszone w powietrzu i są okresowo zraszane mgiełką wodną z rozpuszczonymi składnikami odżywczymi;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W nowoczesnej szklarni zastosowano aeroponikę do uprawy sałaty.

Wiktionary

aeroport

przestarzale: port lotniczy, lotnisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. lotn. port lotniczy, lotnisko

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aeroport – lotnisko
Aeroport – dzielnica Moskwy
Aeroport – stacja metra w Moskwie
Aeroport – stacja kolejowa w Moskwie
Aeroport – przystanek kolejowy w Petersburgu, w Rosji

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na błoniach planowaćanowano zbudować aeroport.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛˈrɔpɔrt, AS: aeroport

Wiktionary

aeropres

AeroPress, aeropress;
1. nieduży przyrząd do ręcznego zaparzania kawy;
2. kawa przygotowana za pomocą tego przyrządu

SJP.pl

amerykański zespół rockowy

SJP.pl

Wikipedia

aerosol

aerozol;
1. układ koloidowy powstały na skutek rozproszenia ciał stałych bądź cieczy w ośrodku gazowym
2. metalowy pojemnik z farbą, dezodorantem lub inną substancją, która może być rozpylana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. aerozol.

Wiktionary

aerosolowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) roln. stosowanie aerosoli w postaci mgły suchej lub mokrej do ochrony roślin

Wiktionary

aerosolować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) roln. stosować aerosole w postaci mgły suchej lub mokrej do ochrony roślin

Wiktionary

aerosolowy

→ aerosol; aerozolowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. aerozolowy

Wiktionary

aerosprężystość

dział mechaniki, którego przedmiotem są zjawiska wynikające z wzajemnego oddziaływania sił aerodynamicznych, sił bezwładności i reakcji sprężystych opływanego ciała; aeroelastyczność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. techn. dział mechaniki i aerodynamiki zajmujący się badaniem wzajemnego oddziaływania sił aerodynamicznych i odkształceń sprężystych konstrukcji

[czytaj: aErostar] model samochodu marki Ford

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aerostar – rumuńskie przedsiębiorstwo lotniczo-zbrojeniowe
Aeronautics Aerostar – izraelski bezzałogowy aparat latający (UAV)
Ford Aerostar – samochód produkowany przez Ford Motor Company w latach 1985-1997
Piper Aerostar – amerykański samolot cywilny

Wikipedia

aerostat

każdy statek powietrzny latający dzięki wypełnieniu gazem lżejszym od powietrza (np. sterowiec, balon)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. statek powietrzny lżejszy od powietrza, które sobą wypiera;

Wiktionary

Aerostat – statek powietrzny napełniony gazem lżejszym od powietrza (wodór, hel), unoszący się w powietrzu dzięki sile wyporu opisanej przez prawo Archimedesa. Do aerostatów zalicza się balony i sterowce.

Wikipedia

obiekt przeznaczony do latania w powietrzu

SJP.pl

aerostatyczny

→ aerostatyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aerostatyką, dotyczący aerostatyki

Wiktionary

Patrz:

aerostatyka

Powiązane:

rzecz. aerostat mrz., aerostatyka ż.

Wiktionary

aerostatyka

dział fizyki obejmujący zagadnienia równowagi gazów i zanurzonych w nich nieruchomych ciał stałych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. nauka o równowadze gazów i zanurzonych w nich ciałach stałych

Wiktionary

Aerostatyka – dział mechaniki płynów zajmujący się badaniem stanu równowagi gazów z uwzględnieniem sił grawitacji i bezwładności oraz zanurzonych w nich nieporuszających się lub poruszających się bardzo wolno ciał stałych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aerostat mrz.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. leczenie lub wspomaganie zdrowia poprzez kontakt z powietrzem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Aeroterapia w górskim uzdrowisku poprawiła stan zdrowia pacjentów z przewlekłymi schorzeniami płuc.

Wiktionary

aerotermiczny

przymiotnik

(1.1) metrol. wyznaczanie współrzędnych punktów w terenie poprzez pomiar kątów na zdjęciach lotniczych

Wiktionary

Aerotriangulacja – proces obliczeniowy zmierzający do precyzyjnego określenia położenia wykonanych zdjęć lotniczych w przestrzeni. Określane są współrzędne dużej liczby punktów terenowych, przez co aerotriangulację określa się także jako kameralne zagęszczenie osnowy geodezyjnej.

Wikipedia

Powiązane:

przym. aerotriangulacyjny

Wiktionary

aerotriangulacyjny

→ aerotriangulacja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aerotriangulacją, dotyczący aerotriangulacji

Wiktionary

Patrz:

aerotriangulacja

Powiązane:

rzecz. aerotriangulacja ż.

Wiktionary

aerotropizm

ruch organizmu wywołany oddziaływaniem prądów powietrza (np. wygięcie pnia)

SJP.pl

aerosol;
1. układ koloidowy powstały na skutek rozproszenia ciał stałych bądź cieczy w ośrodku gazowym
2. metalowy pojemnik z farbą, dezodorantem lub inną substancją, która może być rozpylana

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. chem. roztwór koloidowy powstający w wyniku rozproszenia ciał stałych lub cieczy w ośrodku gazowym

(1.2) pot. metalowy pojemnik zawierający substancję, która znajduje się pod ciśnieniem i może być rozpylana

Wiktionary

Aerozol – układ koloidalny, w którym ośrodkiem rozpraszającym jest gaz (często powietrze), a cząstkami koloidalnymi są substancje ciekłe lub stałe. Aerozole dzieli się na mgły (cząstki ciekłe) i dymy (cząstki stałe).

Przykładami aerozoli są: aerozol soli morskiej, sadza, pyły mineralne, smog. Natomiast mgła, krople chmurowe, kryształy lodu są przykładami hydrometeorów i nie są zwyczajowo klasyfikowane jako aerozole w meteorologii i fizyce atmosfery, mimo że mieszczą się w powyższej definicji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) wdychany przez użytkowników e-papierosów aerozol nie jest, jak się powszechnie uważa, całkowicie neutralny dla zdrowia – może zawierać szkodliwe, rakotwórcze związki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɛˈrɔzɔl, AS: aerozol

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerozolowanie n.

przym. aerozolowy

czas. aerozolować

Wiktionary

aerozoloterapia

metoda leczenia układu oddechowego z zastosowaniem leczniczych substancji lotnych zmieszanych z parą wodną

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. metoda terapeutyczna wykorzystująca inhalacje do podawania substancji leczniczych wziewnie w postaci aerozolu

Wiktionary

aerozolowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) agrot. zwalczanie szkodników za pomocą chemicznych środków ochrony roślin rozpylanych w postaci aerozolu (mgły)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerozol m.

czas. aerozolować

przym. aerozolowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zamgławianie

Wiktionary

aerozolować

poddawać coś działaniu substancji rozpylanych w postaci aerozolu

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) poddawać działaniu aerozolu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerozol mrz., aerozolizacja ż., aerozolowanie n.

przysł. aerozolowy

przym. aerozolowy

Wiktionary

aerozolowy

→ aerozol; aerosolowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z aerozolami, dotyczący aerozoli

(1.2) mający formę aerozolu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aerozol mrz., aerozolowanie n.

czas. aerozolować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. aerosolowy

(1.2) w aerozolu; przest. aerosolowy

Wiktionary

aeroślizg

statek powietrzny poruszający się nisko nad powierzchnią lądu lub wody; poduszkowiec

SJP.pl

aerożel

materiał o małej gęstości, zbudowany w 90-99,8% z powietrza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. techn. porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;

skrót od:
1. Air Force;
2. Air France

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

atrial fibrillation, migotanie przedsionków
Amniotic fluid, wody płodowe
atrial flutter, trzepotanie przedsionków
anisotropic filtering, filtrowanie anizotropowe (grafika komputerowa)
Air France
autofocus (fotografia)
Afganistan, (oznaczenie kodowe ISO 3166-1)
.af – domena internetowa Afganistanu
język afrikaans (oznaczenie ISO 639-1)
AF – w medycynie oznacza angiografię fluoresceinową

Wikipedia

afa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. gw-pl|Górny Śląsk. małpa

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. głupia mina

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. wulg. żeński narząd rozrodczy

Wiktionary

Afa (kors. "Afà") – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka, w departamencie Korsyka Południowa.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 1726 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 146 osób/km².

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jak pójdymy do zoo, to ci pokoża, jakie tam są srogie afy.

(1.2) Erwin durś szczylo afy.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

(1.1-3) etym|niem|Affe. → małpa m.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|małpa.

(1.2) zobtłum|mina.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1-3) etym|niem|Affe. → małpa m.

uwagi.

tłumaczenia.

(1.1) zobtłum|małpa.

(1.2) zobtłum|mina.

źródła.

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

afabularność

→ afabularny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. film. teatr. cecha utworu literackiego, filmowego, teatralnego, która polega na braku tradycyjnej fabuły

Wiktionary

Patrz:

afaik

skrót od: As Far As I Know - z tego, co wiem; afaik, ZTCW (ztcw)

SJP.pl

afair

skrót od: As Far As I Remember - o ile dobrze pamiętam; afair, OIDP

SJP.pl

afanasjew

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksander Afanasjew – rosyjski badacz folkloru i literatury
Alina Afanasjew – polska artystka, scenograf
Arkadij Afanasjew – radziecki piłkarz, występował m.in. w Pogoni Szczecin
Jerzy Afanasjew – pisarz, poeta i reżyser
Jurij Afanasjew – historyk i polityk rosyjski
Wiktor Afanasjew – ujednoznacznienie
Michaił Afanasjeu

Wikipedia

afanazy

imię męskie

SJP.pl

afantazja

niezdolność do wyobrażania obrazów w umyśle

SJP.pl

Afantazja – niezdolność do wyobrażania obrazów w umyśle. Po raz pierwszy odkryta przez Francisa Galtona w 1880.

Szacuje się, że ta przypadłość dotyka od 2,5 do 4 procent społeczeństwa. Zazwyczaj jest wrodzona, chociaż może także pojawić się pod wpływem udaru, urazu głowy lub depresji. Przeciwieństwem afantazji jest hiperfantazja (czyli zdolność do wyobrażania obrazów tak żywych jak widzianych oczami).

Wikipedia

afanza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. więz. strażnik więzienny

Wiktionary

afar

język urzędowy Etiopii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język używany w Afarze;

Wiktionary

Afar (amh. አፋር) – region administracyjny we wschodniej Etiopii, z siedzibą władz w mieście Asajta. Sąsiaduje z Erytreą na północnym wschodzie, Dżibuti na wschodzie, z regionami: Tigraj na północnym zachodzie, Amharą na zachodzie, Dyrie Daua na południowym wschodzie, Somali na południowym wschodzie i z Oromią na południu.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Afar mrz. mos., afarski mrz., Afarka ż., afarszczyzna ż., Afaryjczyk mos., Afaryjka ż.

przym. afaryjski, afarski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) afarski, afarszczyzna, adal, danakil, danakilski, war. afaryjski; kod ISO 639-3, kod ISO 639-2: aar, kod ISO 639-1: aa

Wiktionary

afarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) etn. geogr. dotyczący Afaru lub jego mieszkańców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. zob. język afar.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Afar mrz. mos., afar mrz., Afarka ż., afarszczyzna ż., Afaryjczyk mos., Afaryjka ż.

przym. afaryjski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. afaryjski

(2.1) afar, afarszczyzna, adal, danakil, danakilski, war. afaryjski; kod ISO 639-3, kod ISO 639-2: aar, kod ISO 639-1: aa

Wiktionary

afatyczka

kobieta dotknięta afazją

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. kobieta cierpiąca na afazję

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afazja ż.

:: fm. afatyk mos.

przym. afatyczny

Wiktionary

afatyczny

odnoszący się do afazji, czyli utraty zdolności mowy

SJP.pl

przymiotnik

Wiktionary

afazja

zaburzenia mowy powstające wskutek uszkodzenia niektórych okolic mózgu (przy zachowaniu sprawności aparatu artykulacyjnego)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

Wiktionary

Afazja ( αφασία – brak mowy) – zaburzenie mowy powstałe w wyniku uszkodzenia mózgu, polegające na utracie zdolności do wysławiania się lub rozumienia mowy innych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stworzyła neurocybernetyczny model przetwarzania wyobrażeń złożonych sytuacji lękotwórczych u chorych z afazją.

Wiktionary

(1.1) To nie afekt, lecz tylko mały afekcik.

Wiktionary

Afekt ( affectus) – obserwowana przez badającego ekspresja emocji. Ekspresja ta nie zawsze współgra z opisem emocji podawanym w wywiadzie przez pacjenta.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Rozum mężczyzną, białogłową afekt rządzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈafɛkt, AS: afekt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afektacja ż., afektowanie n., afektonim m., afekcja ż.

:: zdrobn. afekcik mrz.

czas. afektować ndk.

przym. afektowany, afektywny, afektowny, afektacyjny

przysł. afektowanie, afektacyjnie

Wiktionary

afektacja

przesada, nienaturalność, zwłaszcza w wyrażaniu uczuć; egzaltacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

Powiązane:

rzecz. afekcja ż., afekt mrz., afektacja ż., afektowanie n.

czas. afektować ndk.

przym. afektacyjny, afektowany, afektowny, afektywny

czułe przezwisko używane w sytuacjach szczególnych zażyłości między partnerami życiowymi, członkami rodziny, bliskimi przyjaciółmi itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz lub zwrot stosowany w sytuacjach szczególnych zażyłości, np. „złotko”, „dziubdziuś”, „misio” itp.;

Wiktionary

Afektonim – wyraz lub zwrot stosowany w sytuacjach szczególnych zażyłości, np. między małżonkami, narzeczonymi, kochankami. Przykładami afektonimów są zwroty: misiu, kochanie, kotku, żabko, złotko, słoneczko, wariacie, dziubuś, sroczko itp.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. afekt mrz.

Wiktionary

afektoterapeuta

specjalista leczący przez oddziaływanie na stan emocjonalny pacjenta

SJP.pl

afektoterapeutka

→ afektoterapeuta

SJP.pl

Patrz:

afektoterapeuta

afektoterapeutyczny

→ afektoterapia

SJP.pl

Patrz:

afektoterapia

leczenie polegające na oddziaływaniu na stan emocjonalny pacjenta

SJP.pl

afektowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|afektować.

przysłówek sposobu

(1.1) przesadzać, żądać, pragnąć

(1.2) zachowywać się w sposób nienaturalny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafɛkˈtɔvat͡ɕ, AS: afektovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afekt mrz., afektowanie, afekcja ż., afektacja ż.

przym. afektowany, afektowny, afektywny, afektacyjny

przysł. afektowanie, afektacyjnie

Wiktionary

afektowny

dawniej: uczuciowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) daw. uczuciowy

przymiotnik

rzecz. hemafereza ż.

Wiktionary

aferka

zdrobnienie od: afera; drobna afera

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: afera

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aferzysta mos., afera ż.

przym. aferowy

Wiktionary

aferogenny

sprzyjający powstawaniu afer

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zob. aferotwórczy.

Wiktionary

aferomania

przesadne fascynowanie się aferami

SJP.pl

aferotwórczy

przymiotnik

(1.1) powodujący, sprzyjający powstawaniu afery

(1.2) wymyślający, wytwarzający afery (np. na potrzeby artykułu w gazecie)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aferogenny

Wiktionary

aferowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|aferować.

Wiktionary

Powiązane:

czas. aferować ndk.

rzecz. afera ż.

przym. aferowy

Wiktionary

aferować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przest. zajmować czymś, niepokoić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafɛˈrɔvat͡ɕ, AS: aferovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aferowanie n., zaaferowanie n., afera ż., aferzysta mos., aferzystka ż., aferowicz mos.

czas. zaaferować dk.

przym. aferowy, zaaferowany

Wiktionary

aferowicz

człowiek zajmujący się aferami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. człowiek zajmujący się aferami, znający się na sprawach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Józef jest aferowiczem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafɛˈrɔvʲit͡ʃ, AS: aferovʹič

Wiktionary

mężczyzna szukający zysku w przedsięwzięciach nieuczciwych, zwykle niezgodnych z prawem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek uczestniczący dla zysku w nieuczciwych, karalnych przedsięwzięciach

(1.2) pot. osoba wywołująca lub zamieszana w skandale, afery towarzyskie

(1.3) pot. osoba doszukująca się sensacji we wszystkim

(1.4) daw. człowiek interesu, biznesmen

Wiktionary

Aferzysta (oryg. fr. "Un homme d’affaires") – opowiadanie Honoriusza Balzaka z 1844, należące do "Scen z życia paryskiego" cyklu "Komedia ludzka". W 1845 ukazała się jego zmieniona (zarówno przez wydawcę, jak i samego autora) wersja, zawierającą dedykację dla słynnego bankiera Rotszylda.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aferzyści i złodzieje chodzą wolni, a urząd skarbowy ściga człowieka, który ratuje ludzkie życie.

(1.4) Czym ty się właściwie zajmujesz w Warszawie? – Ja jestem tym, co nazywają „aferzysta”. Mam dom komisowo-handlowy na spółkę z niejakim Bigielem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafɛˈʒɨsta, AS: afežysta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afera ż., zdrobn. aferka ż.; aferowicz mos., aferał mos., aferalność ż., aferomania ż.

:: fż. aferzystka ż.

czas. zaaferować, aferować

przym. aferalny, aferowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hochsztapler, kombinator, szwindlarz, oszust, spekulant, szalbierz

(1.2) skandalista

(1.3) sensat

Wiktionary

aferzystka

kobieta szukająca zysku w przedsięwzięciach nieuczciwych, zwykle niezgodnych z prawem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zamieszana w aferę kryminalną

Wiktionary

Wikipedia

affrettando

określenie wykonawcze: przyspieszając

SJP.pl

affreux

[czytaj: afRÖ] biały najemnik na żołdzie kraju afrykańskiego

SJP.pl

afg.

skrót od: afgański

SJP.pl

afgan

1. rasa psa; chart afgański;
2. kobierzec z Azji Środkowej;
3. jednostka monetarna Afganistanu (1 afgan = 100 puli); afgani, afghani;
4. środowiskowo: mocna odmiana haszyszu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środkowoazjatycki kobierzec o geometrycznych i roślinnych ornamentach, w których przeważają kolory: czerwony, granatowy i czarny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. chart afgański

(2.2) pot. haszysz pochodzący z Afganistanu

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈavɡãn, AS: avgãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Afganistan

Wiktionary

afgani

jednostka monetarna Afganistanu (1 afgani = 100 puli); afghani, afgan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski lub nijaki

(1.1) monet. waluta Afganistanu;

przymiotnik

(2.1) afgański

Wiktionary

Afgani (Afghani) – jednostka monetarna Afganistanu. 1 afgani (Af) = 100 pul (p).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Obcięcie trzech zer doprowadzić ma do większej kontroli nad kursem afgani, który obecnie jest bardzo niski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: avˈɡãɲi, AS: avgãńi

Wiktionary

Powiązane:

przym. afgański, afganistański

rzecz. afgański m., Afganistan, Afgańczyk, Afganka, afganiec

Wiktionary

afganiec

lekceważąco o Afgańczyku, obywatelu Afganistanu; Afganiec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lekcew. Afgańczyk

(1.2) pot. z rosyjskiego: radziecki weteran wojny w Afganistanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gorący i suchy wiatr pustynny, wiejący latem w Tadżykistanie

Wiktionary

Afganiec – pustynny, gorący i suchy, południowo-zachodni lokalny wiatr, wiejący w środkowej Azji na pograniczu afgańsko-tadżyckim w górnym biegu Amu-darii. Latem często wywołuje burze piaskowe. Prędkość 17-25 m/s. W Termez wieje przez 40 do 70 dni w roku.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Rosjanie szanują swoich afgańców, jak potocznie nazywają weteranów tamtej wojny.

(1.2) Kapitan Armii Czerwonej, Witalij Kaganowicz, dwukrotny kawaler Orderu Bohatera Związku Radzieckiego, stary „afganiec”, weteran kilku pomniejszych konfliktów, nie odrywając wzroku od peryskopu obserwacyjnego, rzucił leniwie do interkomu: „Wpieriod”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: avˈɡãɲɛt͡s, AS: avgãńec

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afgański m., Afganistan m., Afgańczyk m., Afganka ż., afgani m. n.

przym. afgański, afganistański

Wiktionary

afganistan

państwo w Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

Wiktionary

Afganistan – śródlądowe państwo unitarne położone w Azji Południowej, ze stolicą w Kabulu. Graniczy pod względem długości granic kolejno z: Pakistanem, Iranem, Tadżykistanem, Turkmenistanem, Uzbekistanem i Chinami. Afganistan jest "de facto" kontrolowany przez talibów jako Islamski Emirat Afganistanu od 15 sierpnia 2021, czyli od upadku Islamskiej Republiki Afganistanu, uznawanej na arenie międzynarodowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Afganistan jest krajem azjatyckim.

(1.1) W Afganistanie rozpoczęły się szafranowe żniwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌavɡãˈɲistãn, AS: avgãńistãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afgański mrz., afgan mzw./mrz., Afgańczyk mos., afganiec mos., Afganka ż., afgani mrz./n., afgańskość ż.

przym. afganistański, afgański

Wiktionary

afgańczyk

obywatel Afganistanu; Afgan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Afganistanu

Wiktionary

Afgańczyk (ang. "The Afghan") – powieść sensacyjna brytyjskiego pisarza Fredericka Forsytha z roku 2006.

Fabuła dotyczy wspólnej akcji MI6, CIA oraz ISI przeciwko Al-Kaidzie. Główny bohater Mike Martin pojawił już się wcześniej w powieści "Pięść Boga".

Wikipedia

Przykłady

Wymowa:

IPA: avˈɡãj̃sʲci, AS: avgãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

przym. afganistański

rzecz. fiksum n., fiksat mos., fiksacja ż., afiksacja ż., fiks mrz.

przym. afiliacyjny

Wiktionary

afiliacyjny

→ afiliacja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z afiliacją, dotyczący afiliacji

Wiktionary

Patrz:

afiliacja

1. utworzyć, tworzyć filię jakiejś instytucji albo przyłączyć, przyłączać jakąś instytucję jako filię;
2. rzadko: przyjąć, przyjmować osobę lub organizację do działającego stowarzyszenia

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

Wiktionary

afinowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. oczyszczanie substancji z obcych domieszek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afinacja ż.

czas. afinować

Wiktionary

afinować

w chemii: oczyszczać substancje z obcych domieszek

SJP.pl

afirmacja

1. zgoda na coś, potwierdzenie, uznanie czegoś za dobre; aprobata, akceptacja;
2. w filozofii:
a) pozytywny stosunek do życia mimo rozczarowań;
b) stwierdzenie prawdy, istnienia czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) potwierdzenie, utwierdzenie, akceptacja

(1.2) uznanie czegoś za dobre, słuszne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Afirmacja (logika)
Afirmacja (psychologia)
Afirmacja – debiutancki album youtubera Kamerzysty wydany w 2019
Afirmacja - płyta wokalistki AniKi Dąbrowskiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌafʲirˈmat͡sʲja, AS: afʹirmacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afirmatywa ż., afirmant m., afirmowanie n., afirmatysta mos.

czas. afirmować ndk.

przym. afirmatywny, afirmacyjny

przysł. afirmatywnie

Wiktionary

pozytywny, przychylny; afirmatywny, aprobatywny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wyrażający zgodę, przyzwolenie, poparcie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afirmacja ż., afirmatywa ż., afirmowanie n., afirmatysta mos.

przym. afirmatywny

Wiktionary

afirmatywa

dawniej: głos poparcia podczas głosowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. głos potwierdzający w głosowaniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafʲirmaˈtɨva, AS: afʹirmatyva

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afirmacja ż., afirmacja ż., afirmant m., afirmowanie n., afirmatysta mos.

przym. afirmatywny, afirmacyjny

przysł. afirmatywnie

Wiktionary

afirmatywnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób afirmatywny; twierdząco, potwierdzająco, aprobująco, pozytywnie

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afirmowanie n., afirmacja ż., afirmant mos., afirmatysta mos., afirmatywa ż.

przym. afirmacyjny, afirmatywny

przysł. afirmacyjnie

Wiktionary

afirmatywny

aprobujący coś, potwierdzający, pozytywny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

Wiktionary

afirmująco

→ afirmujący

SJP.pl

Patrz:

afirmujący

afisz

ogłoszenie, zwykle drukowane, umieszczane w miejscach widocznych, powiadamiające o imprezie publicznej lub mające charakter reklamowy; plakat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poligr. plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; Gloger.

Wiktionary

Afisz – rodzaj wyrobu poligraficznego zaliczany do akcydensów informacyjnych. Druk jednostronny, raczej dużego formatu, o charakterze informacyjnym, propagandowym lub reklamowym, służący do umieszczania w stałych, publicznych miejscach (rozklejany, umieszczany w witrynach). Przekazuje informacje przy użyciu tekstu, unikając urozmaiceń artystycznych. Najpopularniejszy stał się afisz teatralny, który następnie stał się inspiracją do tworzenia plakatów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na słupie ogłoszeniowym wisiał afisz najnowszego przedstawienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈafʲiʃ, AS: afʹiš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afiszer mos., afiszowanie n., afiszówka ż.

czas. afiszować ndk., afiszować się ndk.

przym. afiszowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) plakat, poster

Wiktionary

afiszer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. roznosiciel, rozlepiacz afiszów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afisz mrz., afiszowanie n.

czas. afiszować ndk.

przym. afiszowy

Wiktionary

afiszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) publiczne eksponowanie swojego wyglądu, zachowania itp. w celu zwrócenia na siebie uwagi

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mówiłam ci, co sądzę o afiszowaniu się bogactwem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafʲiʃɔˈvãɲɛ, AS: afʹišovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. afiszować

rzecz. afiszer mos., afisz

Wiktionary

afiszować

1. rozgłaszać, ostentacyjnie ukazywać coś;
2. afiszować się - obnosić się z czymś przesadnie, zwracać powszechną uwagę na swoje cechy, koneksje itp.

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) ujawniać, pokazywać, ogłaszać coś w sposób ostentacyjny

czasownik zwrotny niedokonany afiszować się (dk. brak)

(2.1) zwracać na siebie uwagę otoczenia swoim zachowaniem; popisywać się; przesadnie coś ujawniać

Wiktionary

związany z afiszem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z afiszem; taki jak na afiszach

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afisz mrz., afiszer mos., afiszowość ż.

Wiktionary

aforystka

pisarka tworząca aforyzmy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) twórczyni aforyzmów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aforystyczność ż., aforystyka ż., aforyzm mrz.

:: fm. aforysta mos.

przym. aforystyczny, aforyzmowy

przysł. aforystycznie, aforyzmowo

Wiktionary

aforystycznie

przysłówek sposobu

(1.1) od: aforystyczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aforystyczność ż., aforysta mos., aforystka ż., aforystyka ż., aforyzm mrz.

przym. aforystyczny, aforyzmowy

przysł. aforyzmowo

Wiktionary

aforystyczność

→ aforystyczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co aforystyczne

Wiktionary

Patrz:

aforystyczny

Powiązane:

rzecz. aforysta mos., aforystka ż., aforystyka ż., aforyzm mrz.

przym. aforystyczny, aforyzmowy

przysł. aforystycznie, aforyzmowo

Wiktionary

aforystyczny

mający cechy aforyzmu: zwięzły, błyskotliwy, ujmujący sedno sprawy (np. aforystyczny wstęp)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący aforyzmów, związany z aforyzmami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aforystyczność ż., aforysta mos., aforystka ż., aforystyka ż., aforyzm mrz.

przym. aforyzmowy

przysł. aforystycznie, aforyzmowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aforyzmowy

Wiktionary

aforystyka

pisanie aforyzmów; także: zbiór aforyzmów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pisanie aforyzmów

(1.2) zbiór aforyzmów

Wiktionary

Przykłady

Powiązane:

rzecz. aforystka ż., aforystyka ż., aforysta m., aforystyczność ż.

przym. aforystyczny, aforyzmowy

przysł. aforystycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) sentencja, złota myśl, maksyma

Wiktionary

aforyzmowy

→ aforyzm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) zob. aforystyczny.

Wiktionary

Patrz:

aforyzm

Powiązane:

rzecz. aforystyczność ż., aforysta mos., aforystka ż., aforystyka ż., aforyzm mrz.

przym. aforystyczny

przysł. aforystycznie, aforyzmowo

Wiktionary

afotyczny

przymiotnik

(1.1) pozbawiony światła, niewystarczająco oświetlony; bez dostępu światła

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wody poniżej 1000 m tworzą warstwę afotyczną, w której brak fotosyntezy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afotyczność ż.

Wiktionary

afp

[czytaj: a-ef-PE] skrót od:
a) Agence France Presse (oficjalna francuska agencja prasowa);
b) alfa-fetoproteina (białko płodowe)

SJP.pl

skrótowiec

(1.1) = franc. Agence France-Presse → Francuska Agencja Prasowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adobe Flash Player
Agence France Presse
akustyczna fala powierzchniowa
α-fetoproteina
Anarchistyczna Federacja Polski
Anti Fungal Protein
Apple Filing Protocol
Associação Fonográfica Portuguesa

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Afra – wczesny przekład Biblii na łacinę
Afra – imię żeńskie
Afra z Augsburga – męczennica za czasów panowania cesarza rzymskiego Dioklecjana
Afra – linie lotnicze w Ghanie
Afra – miejscowość w Syrii

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Afryka ż.

Wiktionary

afrakta

flota statków wiosłowych starożytnej Grecji, mających postać galer z odkrytymi stanowiskami dla wioślarzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) żegl. hist. pozbawione pokładu starożytne statki greckie poruszane za pomocą wioseł, odkryte galery;

Wiktionary

Afrakta (l.mn. od gr. ἄφρακτος áphraktos – dosł. „nieogrodzony, niezabezpieczony”) – określenie greckich bezpokładowych statków wiosłowych, używanych w starożytności.

Termin ten w odniesieniu do bardzo dawnych jednostek morskich użyty został przez Tukidydesa w "Wojnie peloponeskiej" (I 10, 4). Okręt lub statek z krytym (pełnym) pokładem Grecy określali jako "naus kataphraktos" (ναῦς κατάφρακτος); przez Rzymian jednostki takie były nazywane "cataphractae" lub "tectae".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: afˈrakta, AS: afrakta

Wiktionary

aframon

rodzaj bylin z rodziny imbirowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Aframomum|K.Schum|ref=tak., rodzaj bylin z rodziny imbirowatych;

(1.2) bot. bylina z rodzaju aframon (1.1)

(1.3) spoż. aromatyczna przyprawa z ziaren niektórych aframonów (1.2), głównie aframonu madagaskarskiego

Wiktionary

Aframon, aframonek ("Aframomum" K.Schum) – rodzaj bylin z rodziny imbirowatych. Liczy ok. 55 gatunków, rosnących dziko w tropikalnej sferze Afryki i na Madagaskarze.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. aframonek m.

1. fryzura, w której mocno skręcone, sterczące ku górze włosy tworzą kształt kuli;
2. potocznie o włosach: poskręcane i nastroszone;
3. gatunek muzyczno-taneczny nawiązujący do tradycyjnych rytmów afrykańskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rodzaj fryzury w formie kuli z napuszonych, drobno skręconych loczków;

(1.2) uczn. kręcone włosy

(1.3) uczn. niemodne uczesanie

przymiotnik

(2.1) kręcony (o włosach)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈafrɔ, AS: afro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykanizacja ż., Afryka ż., afro n., Afrykańczyk m., Afrykanka ż., afrykańskość ż., afryka ż.

przym. afrykański, afro

rzecz.

:: fż. Afroamerykanka ż.

przym. afroamerykański

Wiktionary

afroamerykanka

mieszkanka Stanów Zjednoczonych rasy czarnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eufem. etn. czarnoskóra Amerykanka pochodzenia subsaharyjskiego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. Afroamerykanin mos.

przym. afroamerykański

Wiktionary

afroamerykański

dotyczący Afroamerykanów, właściwy Afroamerykanom

SJP.pl

→ afrobeat [czytaj: afrobitowy]

SJP.pl

afrobrazylijski

→ Afrobrazylijczyk

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Afrobrazylijczykami, dotyczący Afrobrazylijczyków

Wiktionary

Patrz:

Afrobrazylijczyk

Powiązane:

rzecz. Afrobrazylijczyk mos.

Wiktionary

afrodyta

robak należący do wolno żyjących wieloszczetów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. bogini miłości;

(1.2) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Afrodyta (gr. Ἀφροδίτη Aphrodítē – wdzięk, urok; łac. Venus) – w mitologii greckiej bogini miłości, piękna, kwiatów, pożądania i płodności. Najbardziej urodziwa z bogiń antycznych mitów.

Jej rzymską odpowiedniczką była Wenus (Wenera).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Za dwa dni mamy być u niego, by wysłuchać muzyki do hymnu na cześć Afrodyty, który dziś lub jutro skończy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafrɔˈdɨta, AS: afrodyta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrodyta ż., afrodyzjak m., Afrodyzje nmos., Afrodyzja ż.

przym. afrodytyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Afrogeneja

Wiktionary

afrodyzja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto w południowo-zachodniej Anatolii, dawny ośrodek kultu Afrodyty;

(1.2) rzad. imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Afrodyzja – imię żeńskie
Afrodyzja – starożytne miasto w Anatolii

Wikipedia

Przykłady

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafrɔˈdɨzʲjak, AS: afrodyzʹi ̯ak

rzecz. afrodyzjak m.

Wiktionary

afrodyzje

w starożytnej Grecji: święto ku czci Afrodyty (bogini miłości i piękna), obchodzone zwykle w wiosenną noc

SJP.pl

Afrodyzje ( Ἀφροδίσια "Aphrodísia", Aphrodisia) – święto ustanowione ku czci bogini miłości Afrodyty. Najbardziej uroczyście było obchodzone w Pafos na Cyprze, niedaleko miejsca jej narodzin, gdzie wyłoniła się z piany morskiej.

Wikipedia

afroeuropejczyk

czarnoskóry Europejczyk

SJP.pl

afroeuropejka

czarnoskóra Europejka

SJP.pl

afrojerzyk

afrojerzyk mysi - gatunek ptaka z rodziny jerzykowatych

SJP.pl

afrojeż

rodzaj ssaka z rodziny jeżowatych

SJP.pl

Afrojeż ("Atelerix") – rodzaj ssaków z podrodziny jeży (Erinaceinae) w obrębie rodziny jeżowatych (Erinaceidae).

Wikipedia

afrokonwersja

w ekonomii: forma spłaty zadłużenia polegająca na jego zamianie na inwestycje w zadłużonym państwie afrykańskim

SJP.pl

afrokrólik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

Powiązane:

rzecz.

:: fż. Afrolatynoska ż.

przym. afrolatynoski

Wiktionary

afrolatynoski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Afrolatynosami, dotyczący Afrolatynosów

Wiktionary

rzecz. afront m.

czas. afrontować

Wiktionary

afront

obraźliwe zachowanie się wobec kogoś, wyrządzenie przykrości; zniewaga, obelga, dyshonor, despekt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. zniewaga, lekceważące zachowanie, zazwyczaj publiczne

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zrobiła mi dziś afront, komentując przy wszystkich moją nadwagę.

(1.1) Musi on za ten afront odpokutować, bo to całego stanu szlacheckiego krzywda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈafrɔ̃nt, AS: afrõnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrontowanie n.

:: zdrobn. afroncik mrz.

czas. afrontować ndk.

Wiktionary

(1.1) obrażanie, znieważanie

Wiktionary

afrontować

czynić komuś afront; znieważać, uchybiać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

Wikipedia

afrotrogon

rodzaj ptaków z rodziny trogonów

SJP.pl

afrowiórka

rodzaj gryzoni z rodziny wiewiórkowatych

SJP.pl

Afrowiórka ("Xerus") – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

Wikipedia

afrycki

przymiotnik

(1.1) stpol. afrykański

środowiskowo:
1. bieda, głód, ubóstwo;
2. egzotyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczn. kłótnia, awantura

(1.2) slang. przestęp. więz. gwałtowne zdarzenie, awantura

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: a'frɨka, AS: afryka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Afryka ż., Afrykanin m., Afrykańczyk m., Afrykanka ż., afrykanizacja ż., afrykanistyka ż., afrykanista m., afrykanistka ż., Afrykaner m., afrykaner m., Afrykanerka ż., afrykanerka ż., afrykanerski mrz., afrykaniec m., afro n., afrykanizowanie n., zafrykanizowanie n., afrykańskość ż.

czas. afrykanizować ndk., zafrykanizować dk.

przym. afrykański, wewnątrzafrykański, afrykanistyczny, afrykanerski, afro

temsłow. afro-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zadyma

(1.2) kocioł, meksyk, piekło, zadyma

Wiktionary

afrykan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

przymiotnik od: Afrykaner, afrykaner

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Afrykanerów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce;

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Afrykanerski posiada status języka urzędowego w RPA.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafrɨkãˈnɛrsʲci, AS: afrykãnersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykańskość ż., afryka ż., Afryka ż., Afrykaner mos., afrykaner mos., Afrykanerka ż., afrykanerka ż., Afrykanin mos., Afrykańczyk mos., Afrykanka ż., afrykanizacja ż., afrykanistyka ż., afrykanista mos., afrykanistka ż.

przym. afrykański, afrykanistyczny

czas. afrykanizować, zafrykanizować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) burski

(2.1) afrikaans, burski

Wiktionary

afrykanerskojęzyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który posługuje się językiem afrykanerskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem afrykanerskim

(1.3) spisany, stworzony w języku afrykanerskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌafrɨkãˈnɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: afrykãnerskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

afrykanerzy

biały mieszkaniec Afryki

Wiktionary

afrykanistyka

nauka zajmująca się badaniem języków, historii i kultury ludów Afryki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o językach i kulturach krajów afrykańskich;

Wiktionary

Afrykanistyka – nauka zajmująca się badaniem języków, literatury, kultur, społeczeństw, historii, polityki i gospodarki krajów afrykańskich. Jedną z dziedzin afrykanistyki jest etiopistyka.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. afrykanerski mrz., afrykańskość ż., afrykanizacja ż., Afryka ż., afrykanista mos., afrykanistka ż., Afrykanin mos., Afrykanka ż., Afrykańczyk mos., afryka ż.

przym. afrykański, afrykanistyczny, afrykanerski

czas. afrykanizować, zafrykanizować

Wiktionary

afrykanizacja

proces opanowywania przez Afrykańczyków różnych dziedzin życia w Afryce i wypierania z nich białych, będący wynikiem budzenia się świadomości narodowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kult. polit. proces przejmowania przez rdzennych Afrykanów kontroli nad niektórymi obszarami Afryki i wypierania z nich białych

(1.1-2) afrykanizacja

Wiktionary

afrykanizować

nadawać lub przywracać czemuś charakter afrykański

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zafrykanizować)

(1.1) kult. narzucać afrykańskość, przymuszać kogoś do zostania Afrykaninem, zmieniać coś na afrykańskie

czasownik zwrotny niedokonany afrykanizować się (dk. zafrykanizować się)

(2.1) stawać się Afrykaninem, nabierać cech afrykańskich

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Przybysze z Bliskiego Wschodu afrykanizowali się dosyć szybko.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. afrykanerski mrz., Afryka ż., afryka ż., Afrykanin mos., Afrykańczyk mos., Afrykanka ż., afrykanizacja ż., afrykanologia ż., afrykanistyka ż., afrykanista mos., afrykanistka ż., Afrykaner mos., afrykaner mos., Afrykanerka ż., afrykanerka ż., afrykaniec mos., afro n., afrykanizowanie n., zafrykanizowanie n., afrykańskość ż.

czas. zafrykanizować dk.

przym. afrykański, wewnątrzafrykański, afrykanistyczny, afrykanerski, afro

temsłow. afro-

Wiktionary

afrykanka

rodzaj ptaków z podrodziny papug afrykańskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Afryki

Wiktionary

rzecz. afrykanizacja ż., Afrykanin mos., Afryka ż., afrykańskość ż., afrykanolog m.

przym. afrykanologiczny

czas. zafrykanizować, afrykanizować

Wiktionary

afrykanologiczny

→ afrykanologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

spółgłoska zwarto-szczelinowa typu: c, dz, ć, dź, cz, dż itd.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. spółgłoska zwarto-szczelinowa;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Afrykatami są np. polskie spółgłoski „c” oraz „cz”.

Wiktionary

afryt

w arabskich wierzeniach ludowych: zły duch, upiór; efryt; ifryt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) w arabskich wierzeniach ludowych: zły duch, upiór

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) efryt, ifryt

Wiktionary

afta

(zwykle w liczbie mnogiej) małe, bolesne owrzodzenie powstające na błonie śluzowej jamy ustnej; zapalenie aftowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. mały bolesny pęcherzyk pokryty białawym włóknistym nalotem i otoczony czerwoną zapalną obwódką, powstający na błonie śluzowej jamy ustnej w wyniku zakażenia wirusowego;

Wiktionary

Afta (łac. "aphtosis") – otwarte owrzodzenie zlokalizowane na błonie śluzowej jamy ustnej, warg lub języka z wytworzeniem miejscowego stanu zapalnego. Może im towarzyszyć powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Często afty występują z nawrotami (nawracające aftowe zapalenie jamy ustnej). Jeśli pojawiają się częściej niż raz w roku, należy rozważać dodatkowe badania celem stwierdzenia, czy nie towarzyszy im inne schorzenie. Aftoza nawrotowa występuje nieco częściej u kobiet.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam aftę na ustach, bo przygryzłem się przypadkowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈafta, AS: afta

Wiktionary

Powiązane:

przym. aftowy

Wiktionary

aftarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. hafciarka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: afˈtarka, AS: aftarka

Wiktionary

after

potocznie: luźniejsza impreza po większym wydarzeniu; after party, afterparty, afterka, afterek

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

After (album)
After (film)
After (powieść)
After 2 – film
After (Numida) – przywódca grupy Numidów
After Hours (album The Weeknda) – brytyjski serial
After Life – brytyjski serial
After Man: A Zoology of the Future – książka
After Forever – grupa muzyczna

SJP.pl

Afterparty (także: "after party", "after-party"; z ang. „impreza po”) – impreza organizowana bezpośrednio po innym, większym wydarzeniu (np. koncercie, meczu, gali, premierze teatralnej lub filmowej). W zależności od kontekstu może oznaczać kameralne spotkanie „po imprezie” albo zamknięte przyjęcie dla zaproszonych gości, następujące po wydarzeniu głównym. Afterparty bywa organizowane w lokalu (np. klubie) lub w przestrzeni prywatnej i ma zwykle mniej formalny charakter niż wydarzenie główne; w części kontekstów jest to impreza „ekskluzywna”, przeznaczona dla ograniczonej liczby zaproszonych gości (np. po premierach filmowych, koncertach, galach).

Wikipedia

afterpik

wodoszczelna komora zderzeniowa na rufie statku; achterpik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

afta

Powiązane:

rzecz. afta ż.

Wiktionary

afty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

ag

płaz bezogonowy z rodziny ropuchowatych, jadowity (może uśmiercić lub sparaliżować zwierzę wielkości królika), występujący w południowej i środkowej Ameryce; kururu, ropucha olbrzymia

SJP.pl

skrót

(1.1) = bibl. Księga Aggeusza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

.ag – krajowa domena internetowa najwyższego poziomu przypisana dla Antigua i Barbuda
Ag (łac. Argentum) – symbol chemiczny srebra
Sztuczna grawitacja (ang. Artificial gravity, AG)
Attogram (ag), jednostka masy w układzie SI
Ág, miejscowość na Węgrzech w Komitacie Baranya
AG przy nazwach przedsiębiorstw (niem. Aktiengesellschaft) – spółka akcyjna w krajach niemieckojęzycznych
Ag – antygen (z ang.)
AG – Antigua i Barbuda (oznaczenie kodowe według ISO 3166-1)
AG – kanton Argowia w Szwajcarii (oznaczenie kodowe ISO 3166-2)

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Ĥag

* hiszpański: (1.1) Ag

* niemiecki: (1.1) Hag

źródła.

== Ag (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = August → sierpień, sierpniowy

(1.2) = agriculture → rolnictwo, rolniczy

(1.3) = med. antigen → antygen, antygenowy

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌːɡɛˈ^wuʃa, AS: ḱśẽŋg• age^u̯uša

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Ĥag

* hiszpański: (1.1) Ag

* niemiecki: (1.1) Hag

źródła.

== Ag (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = August → sierpień, sierpniowy

(1.2) = agriculture → rolnictwo, rolniczy

(1.3) = med. antigen → antygen, antygenowy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

(1.1) BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Ĥag

* hiszpański: (1.1) Ag

* niemiecki: (1.1) Hag

źródła.

== Ag (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

(1.1) = August → sierpień, sierpniowy

(1.2) = agriculture → rolnictwo, rolniczy

(1.3) = med. antigen → antygen, antygenowy

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

aga

1. tytuł grzecznościowy w krajach muzułmańskich; pan
2. stopień oficerski w sułtańskiej Turcji; także: oficer noszący ten tytuł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) tytuł grzecznościowy w krajach muzułmańskich (pan)

(1.2) hist. wojsk. stopień oficerski w sułtańskiej Turcji;

(1.3) hist. wojsk. oficer w stopniu agi (1.2)

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) zool. gatunek płaza z rodziny ropuchowatych, nazwa systematyczna|Rhinella marina|ref=tak.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aga – gatunek ropuchy
Aga – rzeka w Zabajkalu
Aga – zdrobnienie od imienia żeńskiego Agnieszka
Aga – turecki tytuł wojskowy
Aga – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Niigata
Aga – osiedle przy stacji w Rosji, w Kraju Zabajkalskim, w rejonie mogojtujskim
Aga – odbiornik radiowy produkowany w Polsce w latach 1947–1950
AGA (ang. Advanced Graphics Architecture) – układ grafiki stosowany w trzeciej generacji komputerów Amiga
AGA (ang. appropriate for gestational age) – masa urodzeniowa odpowiednia do wieku ciąży
AGA – linia hodowlana pszczół rasy kraińskiej
AGA – przeciwciała gliadynowe

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈaɡa, AS: aga

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) kururu, ropucha olbrzymia

Wiktionary

agabos

Agabos, Agabus – postać biblijna z Nowego Testamentu.

Prorok chrześcijański z Jerozolimy, który przepowiedział Kościołowi w Antiochii, że nadchodzi wielki głód. Później ostrzegł Pawła, że jeśli uda się on do Jerozolimy, zostanie uwięziony. Pojawia się w Dz 11, 27-30; 21, 7-14. Zaliczany do grona Siedemdziesięciu dwóch wysłańców Jezusa Chrystusa

Wikipedia

agac

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dendr. akacja

Wiktionary

agacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od agat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie agat, lecz tylko mały agacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agat m.

przym. agatowy

Wiktionary

agacinski

nazwisko

SJP.pl

agaciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Agaty lub z nią związany

SJP.pl

agad

część literatury talmudycznej zawierająca bajki, legendy, przypowieści; hagada

SJP.pl

agada

część literatury talmudycznej zawierająca bajki, legendy, przypowieści; hagada

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Agada – w buddyzmie panaceum, lek na wszystko
Agada albo Haggada – opowiadanie rabiniczne
Agada – wieś w Rosji, w Dagestanie, w rejonie gunibskim

Wikipedia

agadir

miasto w Maroku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowym Maroku, port nad Oceanem Atlantyckim;

Wiktionary

Agadir (arab. اكادير, "Akādīr"; berb. ⴰⴳⴰⴷⵉⵔ, "Agadir") – miasto w południowym Maroku, port nad Oceanem Atlantyckim, siedziba regionu Sus-Massa. W 2024 roku liczyło ok. 505 tys. mieszkańców. W mieście rozwinął się przemysł rybny, drzewny oraz cementowy. Międzynarodowy port lotniczy, 10 kilometrów piaszczystych plaż oraz średnio 300 słonecznych dni w roku sprawia, że Agadir jest najpopularniejszą nadmorską miejscowością wypoczynkową w Maroku.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie były to pogodne opowieści: mężczyzna mroczniał, wbijał wzrok w ziemię, później wpatrywał się w szarość przewalających się wód Oceanu, który czterdzieści dwa lata temu wdarł się do miasta, zatopił i zniszczył stary Agadir, pozostawiając błotnisty muł, chaos rzeczy z cudzego życia, tysiące niezidentyfikowanych trupów pochowanych później, gdy wody opadły i pozostała tylko pamięć o trwającym piętnaście sekund trzęsieniu ziemi – na wzgórzu Kazba.

rzecz. Agadir mrz., Agadirczyk mos., Agadirka ż.

Wiktionary

agal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) krążek ze sznurka, służący do utrzymania na głowie kefiji;

Wiktionary

Agal (arab. عقال, ‘iqāl) – specjalny krążek wykonany ze sznurka (najczęściej z koziej sierści), służący do utrzymania na głowie kefiji.

Ma formę skręconego powrozu, najczęściej w kolorze czarnym. Dawniej służył także do pętania nóg wielbłądów w celu uniemożliwienia im ucieczki w nocy lub podczas postojów.

Wikipedia

Wymowa:

w mitologii greckiej: syn Atreusa, króla Myken

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. mityczny władca Myken;

Wiktionary

Agamemnon (gr. Ἀγαμέμνων "Agamémnōn", łac. "Agamemnon") – w mitologii greckiej syn Atreusza i Aerope, (w niektórych mitach ojcostwo przypisywane jest Plejstenesowi), starszy brat Menelaosa, pochodził z rodu Atrydów. Król Argolidy, krainy, w której najważniejszymi miastami były Argos, Mykeny, Tiryns, Midea. Według najpóźniejszego przekazu był królem Lakedajmonu ze stolicą Amyklaj. Od jego przodków nazywano go czasem Atrydą, Pelopidą lub Tantalidą.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Złota maska z Myken jest również zwana maską Agamemnona od imienia mitycznego władcy Myken, który zorganizował wyprawę przeciwko Troi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡãˈmɛ̃mnɔ̃n, AS: agãmẽmnõn

Wiktionary

agameta

jednojądrowy zarodek służący do rozmnażania bezpłciowego u otwornic

SJP.pl

agamia

1. niewchodzenie w związek małżeński; bezżenność, bezżeństwo;
2. niezdolność rozmnażania płciowego na skutek niedorozwoju narządów płciowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bezżeństwo, stan wolny

(1.2) biol. rozmnażanie bezpłciowe

(1.3) biol. niezdolność do rozmnażania płciowego powodowane naturalnym niedorozwojem narządów płciowych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

bezżeństwo, celibat;
biologiczną niezdolność do rozmnażania płciowego wskutek naturalnego niedorozwoju narządów płciowych; występuje u pszczół (robotnice), a także u mrówek;
inaczej agamogeneza (agamogenesis) – rodzaj rozmnażania, w którym nie następuje połączenie gamet. W tym znaczeniu termin agamia jest synonimizowany z partenogenezą;
agamia (dawniej czapla zielonoskrzydła) – gatunek ptaka z rodziny czaplowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju Agamia Reichenbach, 1853.
monogamia, poligamia
syngamia
gatunek agamiczny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈɡãmʲja, AS: agãmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. agamiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) celibat

(1.2) agamogeneza

bezpłciowe pokolenie w rozmnażaniu otwornic

SJP.pl

agamospermia

biol. rozmnażanie się niektórych roślin kwiatowych przez nasiona powstające z nie zapłodnionej komórki jajowej lub z innej komórki woreczka zalążkowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. tworzenie nasion bez zapłodnienia (bez udziału gamet męskich)

Wiktionary

Agamospermia – jeden z dwóch głównych rodzajów apomiksji. Proces rozmnażania wegetatywnego stwierdzony u niektórych roślin kwiatowych, polegający na rozmnażaniu za pomocą nasion, w których zarodek powstaje bez zapładniania komórki jajowej (partenogeneza) lub z innej komórki woreczka zalążkowego (apogamia).

Wikipedia

agamowate

o cechach agamowatych (rodzina gadów)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) nazwa systematyczna|Agamidae|ref=tak. rodzina jaszczurek;

Wiktionary

Agamowate, agamy (Agamidae) – rodzina zauropsydów z rzędu łuskonośnych (Squamata). Obejmuje ponad 580 gatunków klasyfikowanych w około 60 rodzajach. Mają dobrze rozwinięte kończyny i długi ogon. Charakterystyczną ich cechą, gdy są podniecone, jest kiwanie głową tak jak legwany, przez co zresztą nazywane są legwanami Starego Świata.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mieszka z żoną, pisarką Kelly Sue DeConnick, dwójką dzieci, dwoma psami, kotem oraz jaszczurką z rodziny agamowatych, a jego działkę odwiedzają liczne kojoty i jelenie.

Wiktionary

agamowaty

o cechach agamowatych (rodzina gadów)

SJP.pl

agan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, lewy dopływ rzeki Tromjogan;

Wiktionary

Agan (ros. "Аган") – rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, w Chanty-Mansyjskim Okręgu Autonomicznym – Jugrze.

agape;
1. u neoplatoników: miłość niebiańska;
2. u pierwszych chrześcijan: uczta obrzędowa;
3. u wolnomularzy: rytualny posiłek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kult. rel. wspólny posiłek religijny u pierwszych chrześcijan, współcześnie w niektórych chrześcijańskich wspólnotach religijnych

(1.2) pot. kośc. wystawna uczta na plebaniaebanii

(1.3) kult. rytualny posiłek masonów

(1.4) filoz. u neoplatoników: miłość niebiańska, przeciwieństwo miłości ziemskiej

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈɡapɛ, AS: agape

Wiktionary

agapia

imię żeńskie

SJP.pl

Agapia – wieś w Rumunii, w okręgu Neamț, w gminie Agapia. W 2011 roku liczyła 1594 mieszkańców.

Wikipedia

agapit

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Agapit – imię męskie pochodzenia greckiego. Powstało z Αγαπητός, oznaczającego „drogi, kochany”.

Notowany w źródłach rosyjskich pochodzących z lat 1479–1584 z monastyru sołowieckiego.

Agapit imieniny obchodzi 18 lutego, 16 marca, 22 kwietnia, 18 sierpnia, 20 września.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie powróciwszy do Rzymu, Agapit zmarł w Konstantynopolu.

Wiktionary

agar

agar-agar;
1. galaretowata substancja uzyskiwana z krasnorostów morskich, stosowana jako pożywka do hodowli drobnoustrojów lub w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym jako substytut żelatyny;
2. wodorosty będące składnikiem pożywki o tej samej nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żywiczne drewno różnych gatunków drzew z rodzaju Aquilaria;

(1.2) substancja żelująca, której głównym składnikiem jest cukier galaktoza;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) kraków. chuligan

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

agar – drewno żywiczne
agar (agar-agar) – substancja żelująca
Agar – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Sully
Agar.io – gra komputerowa

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Na Dalekim Wschodzie anfelcje są zbierane w celu pozyskania agaru.

Wiktionary

Powiązane:

przym. agarowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) agar-agar

Wiktionary

agar-agar

agar;
1. galaretowata substancja uzyskiwana z krasnorostów morskich, stosowana jako pożywka do hodowli drobnoustrojów lub w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym jako substytut żelatyny;
2. wodorosty będące składnikiem pożywki o tej samej nazwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. agar.

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do zagęszczania używamy skrobi kukurydzianej, tzw. maizeny lub agar-agaru.

Wiktionary

agardyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj minerału;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈɡardɨt, AS: agardyt

Wiktionary

agarowy

związany z agarem

SJP.pl

rzecz.

:: zdrobn. agacik mrz.

przym. agatowy

Wiktionary

agata

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 7366;

Wiktionary

– imię żeńskie, pochodzące od przymiotnika ἀγαθός („dobry”), w Polsce znane od XIII wieku.

Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Agata w 2017 roku zajmowała 32. miejsce wśród imion żeńskich. W całej populacji Polek Agata zajmowała w 2017 roku 39. miejsce (177 157 osób).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Agata i studiuję pielęgniarstwo na Wydziale Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

(1.1) Na 5 lutego przypadają imieniny Agaty.

(1.1) Pani Agato, proszę nas jutro koniecznie odwiedzić z mężem.

(1.2) Agata porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡata, AS: agata

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Agatka ż., Aga ż., Agusia ż., Agunia ż., Gusia ż., Gunia ż.

:: gwara. Jagata ż.

:: fm. Agaton m.

przym. Agacin, Agatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Agatka, Aga, Agusia, Agunia, Gusia, Gunia; gwara. Jagata, Jagna

Wiktionary

agatangelus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kasjan i Agatangelus zginęli w Abisynii w 1638 roku.

Wiktionary

agathodaimon

bóstwo dobroczynne

SJP.pl

Agathodaimon – niemiecki zespół grający symfoniczny black metal założony w roku 1995.

Wikipedia

agatis

1. rodzaj z rodziny araukariowatych, obejmujący około 20 gatunków wiecznie zielonych, długowiecznych drzew iglastych, rosnących w lasach tropikalnych i subtropikalnych od Indochin po Fidżi; soplica;
2. agatis kauri - potężne, wiecznie zielone drzewo iglaste z rodzaju agatis, rosnące głównie w Nowej Zelandii, dostarczające wysokogatunkowej żywicy; kauri

SJP.pl

Wikipedia

agatka

potocznie:
1. znak drogowy przedstawiający dziewczynkę z lizakiem;
2. osoba przeprowadzająca dzieci przez ulicę; przeprowadzacz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., poufała forma imienia Agata

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Uderzyła z ogromną siłą w kajak, którym płynęli Adam (…) z dwunastoletnią córką Agatką.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Agata ż., Aga ż.

przym. Agatowy

Wiktionary

agato

forma rzeczownika.

(1.1) W. lp. od: Agata

Wiktionary

Agato – patriarcha Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego od 661 do 677.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Skoro tak cenisz sobie prawdę i szczerość, to Ci powiem - kocham piosenki Twojej Matki i Agnieszkę Osiecką z Jej wadami, za to, że dostarczyła mi tylu wzruszeń, a Ciebie Agato nie lubię, bardzo nie lubię, że odważyłaś się tak źle publicznie mówić o Matce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡatɔ, AS: agato

Wiktionary

agaton

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Agaton (imię)
Agaton (papież)
Agaton – biskup koptyjski
Agaton – biskup Maghaghi
Agaton (Opanasenko ) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego
Agaton – patriarcha Jerozolimy
Agaton – tragediopisarz
abba Agaton
Mieczysław Agafon
Stanisław Jankowski pseudonim Agaton

Wikipedia

Przykłady

(1.1) 79. papież miał na imię Agaton.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Agata ż., Agatona ż.

Wiktionary

agatonik

zdrobnienie od: Agaton (imię męskie)

SJP.pl

agatówka łobodnica - gatunek motyla z rodziny sówkowatych

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Agatówka – wieś w woj. podkarpackie, w pow. stalowowolskim, w gminie Zaleszany
Agatówka – osada leśna w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Gościeradów
Agatówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Trzydnik Duży
Agatówka – wieś w obwodzie żytomierskim, pod Berdyczowem

Wikipedia

agawa

roślina ozdobna z rodziny agawowatych, pochodząca z Meksyku i Ameryki Południowej, kwitnąca tylko raz, uprawiana ze względu na liście

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Agave|L.|ref=tak., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;

(1.2) pot. roślina z rodzaju agawa (1.1)

(1.1) dotyczący agawy, związany z agawą

Wiktionary

Patrz:

agawa

skrótowiec literowy w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = artykuły gospodarstwa domowego;

(1.2) sklep z artykułami gospodarstwa domowego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Byliśmy w sklepie z AGD i kupiliśmy pralkę.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wiekizm

Wiktionary

agelasta

człowiek bez poczucia humoru, nieumiejący szczerze się śmiać ani uśmiechać

SJP.pl

Agelasta – rodzaj chrząszczy z rodziny kózkowatych i podrodziny zgrzypikowych.

Wikipedia

agema

doborowa gwardia przyboczna w starożytnej Grecji

SJP.pl

Wikipedia

agencik

zdrobnienie od: agent

SJP.pl

agencina

lekceważąco: marny, lichy agent

SJP.pl

agencja

1. przedstawicielstwo jakiejś instytucji, jakiegoś przedsiębiorstwa czy urzędu, np. agencja handlowa, pocztowa;
2. instytucja upowszechniająca informacje zebrane przez dziennikarzy, korespondentów i współpracowników;
3. agencja towarzyska - eufemistyczne określenie na burdel

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) firma świadcząca różne usługi

(1.2) instytucja gromadząca informacje dla prasy, radia i telewizji, zebrane przez dziennikarzy, korespondentów i współpracowników

(1.3) przedstawicielstwo jakiejś instytucji, jakiegoś przedsiębiorstwa, urzędu lub państwa

(1.4) eufem. zob. agencja towarzyska.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Agencja – polska organizacja polityczna istniejąca w latach 1794–1802
Agencja – program telewizyjny
instytucja, firma lub jej część, działająca w pewnej dziedzinie
- agencja fotograficzna
- agencja kosmiczna
- agencja modelek
- agencja prasowa
wyspecjalizowany organ państwowy, podlegający pod ministerstwo
- Agencja Rynku Rolnego
- Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego
- Agencja Nieruchomości Rolnych
- Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Agencja poleca swoje usługi reklamowe, także w zakresie e-reklamy.

(1.2) Jej mąż jest dziennikarzem – pracuje w agencji prasowej.

(1.3) WHO jest agencją Narodów Zjednoczonych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡɛ̃nt͡sʲja, AS: agẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agenciak mos., agencik mos., agenda ż., agendka ż., agens mzw./mos., agent mos., agentka ż., agentura ż., agenturalność ż., agenturka ż.

:: zdrobn. agencyjka ż.

przym. agenciarski, agencki, agencyjny, agendowy, agentowy, agenturalny, agenturowy

przysł. agencyjnie

Wiktionary

zdrobnienie od: agencja

SJP.pl

agencyjno-prowizyjny

związany z wynagrodzeniem należnym według umowy agencyjnej oraz prowizją od wykonanych usług

SJP.pl

agencyjny

dotyczący agencji (np. biuro agencyjne, depesza agencyjna)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agencją, dotyczący agencji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agenciak mos., agencik mos., agencja ż., agencyjka ż., agent mos., agentka ż., agentura ż., agenturalność ż., agenturka ż.

przym. agenciarski, agencki, agentowy, agenturalny, agenturowy

Wiktionary

agenda

1. oddział jakiejś instytucji, filia;
2. książkowo: plan, rozkład

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filia urzędu lub instytucji

(1.2) terminarz

(1.3) ustalony spis spraw, które będą przedmiotem działania danej osoby lub instytucji w określonym czasie

(1.4) chrześcijańska księga liturgiczna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

agenda – oddział urzędu, filia, ekspozytura
agenda – terminarz
Agenda – księga liturgiczna
Agenda – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Republic
Agenda – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Ashland
Agenda (ang. Agenda Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Ashland

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Żeby o niczym nie zapomnieć, wszystkie ważne sprawy zapisuję w agendzie.

(1.3) Agenda konferencji została podzielona na cztery sesje tematyczne.

(1.4) Agenda liturgiczna jest zbiorem modlitw, nabożeństw i błogosławieństw, praktykowanych i obowiązujących we wspólnocie Kościoła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡɛ̃nda, AS: agẽnda

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. agendka ż.

przym. agenturalny, agenturowy, agendowy

Wiktionary

Synonimy:

Przykłady

(1.1) Agenezja płuca jest rzadką wrodzoną wadą płuc, polegającą na całkowitym braku oskrzela głównego, miąższu i naczyń płucnych.

Wiktionary

agenor

imię męskie

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Agenor – imię męskie
Agenor – planetoida o numerze katalogowym 1873
Agenor – w mitologii greckiej syn Ajgyptosa
Agenor – w mitologii greckiej syn Amfiona
Agenor – w mitologii greckiej syn Antenora
Agenor – w mitologii greckiej syn Fegeusa
Agenor – w mitologii greckiej syn Posejdona
Agenor – w mitologii greckiej syn Triopasa
Agenor Gołuchowski – strona ujednoznaczniająca
Agenor Muñiz – urugwajski piłkarz
Ronald Agenor – haitański tenisista

Wikipedia

agens

w językoznawstwie: wykonawca czynności wyrażonej w orzeczeniu; podmiot czynny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) wykonawca czynności określonej czasownikiem

Wiktionary

Zobacz też: Agens (psychologia).

Agens (podmiot czynny) w językoznawstwie – rola semantyczna wykonawcy czynności określonej czasownikiem. W zdaniu w stronie czynnej zasadniczo jest kodowany przez mianownik i składniowo pełni funkcję podmiotu: "Jan czyścił meble."

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agent mos./mrz., agencja ż.

Wiktionary

agensowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agensem, dotyczący agensa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agens m., agent mos./mrz.

Wiktionary

agent

1. detektyw, tajny funkcjonariusz policji, wywiadowca;
2. tajny współpracownik obcych służb wywiadowczych, szpieg;
3. ajent, osoba pośrednicząca w zawieraniu umów przez zleceniodawcę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przedstawiciel jakiejś firmy

(1.2) pracownik wywiadu

(1.3) tajny pracownik policji lub służb specjalnych

(1.4) uczn. kolega

(1.5) uczn. żartowniś

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskoosobowy

(2.1) inform. program komputerowy, autonomiczna jednostka wykorzystywana w programowaniu agentowym;

(2.2) inform. model sztucznej inteligencji (zwykle duży model językowy), wyposażony w możliwości działania w świecie, np. zamawiający bilety, porządkujący dysk komputera, piszący programy, albo rozmawiający z klientami firmy;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) czynnik w jakiejś reakcji lub procesie (anglicyzm językowy)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

przedstawiciel − np.:
- agent nieruchomości
- agent ubezpieczeniowy
- agent celny
- agent literacki
- agent sportowy
agent wywiadu − osoba zajmująca się działalnością szpiegowską
agent − autonomiczna jednostka w programowaniu agentowym
Agent − reality show telewizji TVN (zadebiutował w roku 2000)
agent − jedno ze stanowisk służbowych CBA
Ajent
Agent (czynnik) − pojawiający się w języku polskim anglicyzm, określający czynnik w jakiejś reakcji lub procesie

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Lubię filmy o agencie zero zero siedem.

(1.1) fż. od: agent

(1.2) uczn. dziewczyna atrakcyjna fizycznie

(1.3) uczn. dziewczyna, która ma niecodzienne pomysły

Wiktionary

1. biuro agenta handlowego;
2. przedstawicielstwo jakiegoś przedsiębiorstwa, urzędu;
3. grupa szpiegów i dywersantów na usługach obcego państwa lub wrogiej organizacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) część wywiadu złożona z kilku agentów na terytorium innego państwa;

(1.2) przedstawicielstwo rządu, organizacji lub przedsiębiorstwa na obcym terenie, poza siedzibą

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

agentura – grupa agentów wywiadu, agentów wpływu, szpiegów lub dywersantów, działająca na terenie danego państwa na rzecz interesów innego państwa lub organizacji, w tym międzynarodowej.
agentura – rodzaj zatrudnienia, np. w handlowych biurach pośrednictwa
Agentura – południowokoreański szpiegowski film akcji z 2013 roku

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W związku z tym postawiono przed oddziałami operacyjnymi wywiadu wojskowego zadanie sformułowania koncepcji utrzymania bezpiecznej łączności między centralą a agenturą działającą w krajach zachodnich.

(1.2) U diabła, na dziesięciu spotkanych na ulicy sześciu jest świeżo przybyłych i zakładających agentury, a dziewięciu chcących zrobić miliony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡɛ̃nˈtura, AS: agẽntura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agent m., agentka ż., agencja ż., agenturka ż., deagenturyzacja ż.

przym. agenturalny, agenturowy, agencki, agencyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) ekspozytura, daw. ajentura

Wiktionary

agenturalność

→ agenturalny

SJP.pl

Patrz:

agenturalny

powiązany z agenturą, dotyczący agentów lub agentury; agenturowy, szpiegowski (np. agenturalna przeszłość)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agenturą, dotyczący agentury

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agenciak mos., agencik mos., agencja ż., agencyjka ż., agenda ż., agendka ż., agens mzw./mos., agent mos., agentka ż., agentura ż., agenturalność ż., agenturka ż.

przym. agenciarski, agencki, agencyjny, agendowy, agentowy, agenturowy

przysł. agencyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) agenturowy

Wiktionary

agenturka

zdrobnienie od: agentura

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: agentura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agenciak mos., agencik mos., agencja ż., agencyjka ż., agenda ż., agendka ż., agens mzw./mos., agent mos., agentka ż., agentura ż., agenturalność ż.

przym. agenciarski, agencki, agencyjny, agendowy, agentowy, agenturowy

przysł. agencyjnie

Wiktionary

agenturowy

1. → agentura (grupa szpiegów); agenturalny, szpiegowski;
2. → agentura (przedstawicielstwo jakiegoś przedsiębiorstwa); agencyjny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agenturą, dotyczący agentury

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agenciak mos., agencik mos., agencja ż., agencyjka ż., agenda ż., agendka ż., agens mzw./mos., agent mos., agentka ż., agentura ż., agenturalność ż., agenturka ż.

przym. agenciarski, agencki, agencyjny, agendowy, agentowy, agenturalny

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Agesilaos I z dynastii Agidów panujący prawdopodobnie w X/IX w. p.n.e.
Agesilaos II z dynastii Eurypontydów panujący w latach 398-360 p.n.e.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) - Oto są mury Sparty! - tak król Agesilaos Wielki odpowiadał na pytanie, dlaczego Sparty nie otoczono murami.

Wiktionary

ageusz

imię męskie

SJP.pl

ageuzja

utrata zmysłu smaku

SJP.pl

Przykłady

(1.1) Jeden z biblistów twierdzi, że jest to tekst Aggeuszowy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aggeusz mos.

Wiktionary

aggio

wyrażona procentowo nadwyżka kursu dewiz, papierów wartościowych powyżej ich wartości nominalnej; ażio; agio

SJP.pl

aggiornamento

[czytaj: adżdżornamento lub adżiornamento]
1. odłożenie czegoś na inny termin;
2. uwspółcześnienie, modernizacja;
3. określenie na odnowę Kościoła rzymskokatolickiego po Soborze Watykańskim II

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. hist. polityka Kościoła rzymskokatolickiego polegająca na unowocześnieniu i modernizacji doktryn oraz instytucji kościelnych, będąca jednym z dążeń II Soboru Watykańskiego;

Wiktionary

Aggiornamento (z wł. "uwspółcześnienie", "aktualizacja", "dostosowanie do dzisiejszego dnia"; dosł. "udzisiejszenie", od: "giorno"; "dzień") – we współczesnej teologii katolickiej i publicystyce termin odnoszący się do zadań duszpasterskich Soboru watykańskiego II w zakresie odnowy liturgii, organizacji (prawa kanonicznego), relacji ekumenicznych, relacji z innymi religiami i relacji ze współczesną cywilizacją.

Wikipedia

agh

Akademia Górniczo-Hutnicza

SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = eduk. Akademia Górniczo-Hutnicza;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
port lotniczy Ängelholm-Helsingborg

Założone w 1811 roku, zamieszkuje je obecnie 12,6 tys. mieszkańców (dane z 2005 roku).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Aga ż., Agińskie n.

przym. agiński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Agińskie

Wiktionary

agio

wyrażona procentowo nadwyżka kursu dewiz, papierów wartościowych powyżej ich wartości nominalnej; ażio; aggio

SJP.pl

agis

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Agis – imię męskie pochodzenia greckiego
- Agis I – król Sparty z XI wieku p.n.e.
- Agis II – król Sparty zm. 400 lub 398 p.n.e.
- Agis III – król Sparty w latach 338 p.n.e.-331 p.n.e.
- Agis IV – król Sparty w latach 244 p.n.e.-241 p.n.e.

Wikipedia

agitacja

zjednywanie zwolenników dla jakiejś sprawy, idei; propagowanie jakichś haseł, ideologii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii;

Wiktionary

Zobacz też: agitacja w medycynie.

Agitacja – działalność prowadząca do zjednania sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii.

agitacyjny

[czytaj: adżitato] określenie wykonawcze: burzliwie, gwałtownie

SJP.pl

agitator

osoba przeprowadzająca agitację

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba prowadząca agitację

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Wiktionary

Przykłady

czas. agitować ndk., rozagitować dk., rozagitowywać ndk., zaagitować dk.

przym. agitacyjny

przysł. agitatorsko, agitacyjnie

Wiktionary

agitatorstwo

rzadziej: agitowanie, propagowanie czegoś, szukanie zwolenników

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zajęcie agitatora, czynność agitowania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agitacja ż., agitacyjność ż., agitator mos., agitatorka ż., agitatorskość ż., agitka ż., agitowanie n., rozagitowanie n., rozagitowywanie n., zaagitowanie n.

czas. agitować ndk., rozagitować dk., rozagitowywać ndk., zaagitować dk.

przym. agitacyjny, agitatorski

przysł. agitatorsko, agitacyjnie

Wiktionary

agitka

ulotka, proklamacja, utwór o treści agitacyjnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. krótki utwór, ulotka, przemówienie itp. o charakterze propagandowym, agitacyjnym

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈɟitka, AS: aǵitka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agitacja ż., agitacyjność ż., agitator mos., agitatorka ż., agitatorskość ż., agitatorstwo n., agitowanie n., rozagitowanie n., rozagitowywanie n., zaagitowanie n.

czas. agitować ndk., rozagitować dk., rozagitowywać ndk., zaagitować dk.

przym. agitacyjny, agitatorski

przysł. agitatorsko, agitacyjnie

Wiktionary

agitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Aginskim, dotyczący Aginskiego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aginskoje n., Agińskie n., Aga ż.

Wiktionary

aglaja

w mitologii greckiej: jedna z charyt, duch natury z orszaku Afrodyty, uosabiający bujność przyrody, wcielenie piękna i miłosnego powabu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. jedna z Charyt;

(1.2) mitgr. córka Mantineosa, żona Abasa, matka Akrizjosa i Projtosa

(1.3) mitgr. jedna z nimf, matka Nireusa

(1.4) rzad. imię|polski|ż.

(1.5) astr. planetoida o numerze katalogowym 47;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aglaja Veteranyi – pisarka pochodzenia rumuńskiego
Aglaja – postać fikcyjna z operetki Tajemnice gabinetowe Danielewskiego
Aglaja „Laja” Heyden – postać fikcyjna z niemieckiej telenoweli Miłość puka do drzwi (grana przez Sandrę Schreiber)
Aglaja (Aglaea, Aglaia) – w mitologii greckiej jedna z Charyt
Aglaja– w mitologii greckiej jedna z Tespiad - pięćdziesięciu córek herosa i króla beockiego miasta Tespies, Tespiosa i jego żony, Megamede
aglaja Aglaia – rodzaj roślin z rodziny meliowatych
aglaja – epitet gatunkowy, np. Argynnis aglaja
Aglaja – planetoida o numerze katalogowym 47
Aglaia – strona ujednoznaczniająca
Agłaja – postać fikcyjna z powieści Chłopiec z Salskich Stepów Newerlego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aɡˈlaja, AS: aglai ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Aglae

Wiktionary

aglaonema

rodzaj roślin zielnych z rodziny obrazkowatych, pochodzący z Azji Południowo-Wschodniej; aglonema

SJP.pl

Aglaonema ("Aglaonema" Schott) – rodzaj roślin zielnych z rodziny obrazkowatych ("Araceae"), obejmujący 24 gatunki, pochodzące z tropikalnych rejonów południowo-wschodniej Azji, od północno-wschodnich Indii do Papui-Nowej Gwinei. Nazwa naukowa rodzaju wywodzi się z greckich słów – αγλαός ("aglaos" – jasny, piękny) i νήμα ("nema" – nić) i odnosi się do budowy kwiatów męskich.

Wikipedia

aglet

skuwka na końcach sznurówki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. skuwka na końcu sznurowadła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaɡlɛt, AS: aglet

Wiktionary

aglikon

niecukrowy składnik glikozydów

SJP.pl

(1.1) W wielu miastach populacja tych gryzoni przewyższa ilość mieszkańców danej aglomeracji.

(1.1) Ostrawa jest największą aglomeracją w trójkącie trzech krajów: Czech, Polski i Słowacji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aglomerat mrz., aglomerownia ż., aglomerowanie n., aglomeryzowanie n., zaglomerowanie n., zaglomeryzowanie n.

czas. aglomerować ndk., aglomeryzować ndk., zaglomerować dk., zaglomeryzować dk.

przym. aglomeracyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) skupisko

(1.3) spiekanie

Wiktionary

aglomeracyjny

1. dotyczący aglomeracji (np. tendencje aglomeracyjne);
2. dotyczący aglomeratu, zwłaszcza w znaczeniu geologicznym (np. skały aglomeracyjne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aglomeracją, gromadzeniem czegoś

(1.2) urb. związany z aglomeracją, dotyczący aglomeracji

(1.3) hutn. chem. związany z aglomeracją, dotyczący aglomeracji

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Średnicówki budowane są najczęściej dla obsługi wewnątrz aglomeracyjnego ruchu pasażerskiego, w przeciwieństwie do obwodnic, obsługujących ruch towarowy i tranzytowy względem centrum ruch pasażerski.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aglomeracja ż., aglomerat mrz., aglomerownia ż., aglomerowanie n., aglomeryzowanie n., zaglomerowanie n., zaglomeryzowanie n.

czas. aglomerować ndk., aglomeryzować ndk., zaglomerować dk., zaglomeryzować dk.

Wiktionary

aglomerat

1. książkowo: zlepek, skupisko czegoś;
2. produkt powstały na skutek aglomeracji;
3. grubookruchowa skała piroklastyczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hutn. spiek

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aglomeracja ż.

przym. aglomeracyjny

czas. aglomerować

Wiktionary

aglomerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. skupianie, zespalanie czegoś

(1.2) techn. mechaniczne skupianie mniejszych kawałków w większe, np. brykietowaniu węgla albo przeróbce rud

Wiktionary

Aglomerowanie – łączenie drobnych cząstek ciał sypkich (sproszkowanych) w większe części.

Drobne cząstki ciała połączone w większe przybierają nową formę struktury, charakteryzującą się indywidualnymi właściwościami, innymi niż cząstki pierwotnie. (np. cukier puder zaglomerowany nabiera lepszych właściwości jeżeli chodzi o pylistość, tzn. nie rozpyla się).

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aglomeracja ż.

czas. aglomerować

przym. aglomeracyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gromadzenie

Wiktionary

aglomerować

1. książkowo: skupiać, zespalać coś;
2. w technice: przeprowadzać proces aglomeracji

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) techn. skupiać mechanicznie mniejsze kawałki, ziarna w większe kawałki, bryły, np. w procesie brykietowania węgla albo przeróbki rud

(1.2) książk. skupiać, spajać, zespalać coś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aglomeracja ż., aglomerat mrz., aglomerownia ż., aglomerowanie n., aglomeryzowanie n., zaglomerowanie n., zaglomeryzowanie n.

czas. aglomeryzować ndk., zaglomerować dk., zaglomeryzować dk.

przym. aglomeracyjny

Wiktionary

aglomerownia

piec, w którym aglomeruje się rudę; spiekalnia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hutn. spiekalnia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aglomeracja ż.

przym. aglomeracyjny

aglutynacyjność;
1. zjawisko polegające na skupianiu i zlepianiu się rozproszonych w płynie komórek lub organizmów;
2. zjawisko morfologiczne polegające na dołączaniu afiksów do rdzenia wyrazu w celu utworzenia określonej formy gramatycznej, przy czym każdy afiks ma tylko jedną funkcję gramatyczną (np. w "jestem" końcówka -em wskazuje na pierwszą osobę)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zlepianie się rozproszonych w płynie komórek

(1.2) jęz. tworzenie form gramatycznych przez dołączanie do rdzenia afiksów

Wiktionary

Aglutynacja – jeden z odczynów immunologicznych, polegający na zlepianiu antygenów upostaciowanych (np. bakterii lub krwinek) pod wpływem swoistej surowicy krwi oraz znajdujących się w niej specyficznych przeciwciał – aglutynin. Proces ten przebiega dwuetapowo: na początku następuje swoiste związanie antygenu z przeciwciałem, a następnie nieswoiste wykłaczanie, zachodzące pod wpływem elektrolitów.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aglutacyjność ż., aglutynant mrz., aglutynina ż., aglutynogen mrz., aglutynowanie n., zaglutynowanie n.

czas. aglutynować ndk., zaglutynować dk.

Wiktionary

aglutyninowy

→ aglutynina, np. testy aglutyninowe

SJP.pl

aglutynogen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizj. antygen znajdujący się na powierzchni krwinek czerwonych, który może wywołać reakcję aglutynacji, czyli zlepiania się komórek, w obecności odpowiednich przeciwciał (aglutynin)

Wiktionary

Aglutynogeny – antygeny (zwykle glikoproteiny) występujące w błonie komórkowej krwinek czerwonych, zlepiane podczas aglutynacji przez aglutyniny. 250 opisanych aglutynogenów pozwala na rozróżnienie układów grupowych krwi.

Wikipedia

rzecz. aglutynacja ż., aglutynina ż.

czas. aglutynować

przym. aglutynacyjny

Wiktionary

aglutynować

w biologii: powodować aglutynację

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) zlepiać, sklejać

czasownik zwrotny niedokonany aglutynować się (dk. brak)

(2.1) zlepiać się, sklejać się

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aglutynacja ż., aglutacyjność ż., aglutynant mrz., aglutynina ż., aglutynogen mrz., aglutynowanie n., zaglutynowanie n.

czas. zaglutynować dk.

przym. aglutacyjny, aglutynacyjny

Wiktionary

agmatoploidalność

→ agmatoploidalny

SJP.pl

Patrz:

agmatoploidalny

agnacja

1. książkowo: pokrewieństwo w linii męskiej, obejmujące także osoby wchodzące do rodziny przez adopcję lub małżeństwo;
2. w starożytnym Rzymie: pokrewieństwo oparte na stosunku prawnym, wynikającym z podporządkowania władzy ojcowskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pokrewieństwo w linii męskiej

(1.2) w starożytnym Rzymie: pokrewieństwo oparte na stosunku prawnym wynikającym z podporządkowania władzy ojca

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agnackość ż., agnat mos., agnatka ż., agnatyzm mrz.

przym. agnacki, agnacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) agnatyzm

Wiktionary

agnacki

przymiotnik od: agnat

SJP.pl

dotyczący agnacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z agnacją, dotyczący agnacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnacyjność ż., agnacja ż., agnackość ż., agnat mos., agnatka ż., agnatyzm mrz.

przym. agnacki

Wiktionary

agnat

1. krewny w linii męskiej (ze strony ojca);
2. w prawie rzymskim: członek rodziny niepowiązany więzami krwi, którego pokrewieństwo oparte było na stosunku prawnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. krewny w linii męskiej

(1.2) hist. praw. w starożytnym Rzymie: członek rodziny przez wspólną władzę ojca, a nie przez więzy krwi

Wiktionary

Agnat – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Górna Loara.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 222 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 11 osób/km² (wśród 1310 gmin Owernii Agnat plasuje się na 628. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 447.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈaɡnat, AS: agnat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnatyzm mrz., agnackość ż., agnacja

:: rzecz. fż. agnatka

przym. agnacki, agnacyjny

Wiktionary

agnatka

krewna w linii męskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krewna w linii męskiej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnatyzm mrz., agnat mos., agnacja ż., agnackość ż.

przym. agnacki, agnacyjny

Wiktionary

agnatyzm

pokrewieństwo w linii męskiej, obejmujące również osoby wchodzące do rodziny poprzez adopcję lub małżeństwo; agnacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. agnacja.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnacja ż., agnackość ż., agnat mos., agnatka ż.

przym. agnacki, agnacyjny

Wiktionary

agnelli

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andrea Agnelli – biznesmen, syn Umberto
Edoardo Agnelli – jeden z właścicieli Fiata, syn Giovanniego
Giovanni Agnelli – założyciel Fiata
Gianni Agnelli – dyrektor Fiata, syn Edoardo
Susanna Agnelli – minister spraw zagranicznych Włoch, córka Edoardo
Umberto Agnelli – dyrektor Fiata, włoski polityk, syn Edoardo

Wikipedia

agnes

obce imię żeńskie

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Agnieszka
Agnes (sztuka)
Agnes (album)
(641) Agnes
Agnes Carlsson
St Agnes

Wikipedia

agni

w mitologii indyjskiej: wedyjski bóg ognia

SJP.pl

Agni (dewanagari अग्नि, trl. agni, "ogień") – hinduski bóg ognia. Jego wizerunek jest zazwyczaj umieszczany w południowo-wschodnich narożnikach świątyń hinduistycznych, ponieważ jest czczony jako bóstwo strzegące tego kierunku. W klasycznej kosmologii hinduizmu ogień (Agni) jest jednym z pięciu nietrwałych żywiołów (pańćabhuta) – obok nieba (akaśa), wody (apas), powietrza (waju) i ziemi (prithwi) – które łączą się, tworząc empirycznie postrzegalną egzystencję materialną (prakriti).

Wikipedia

agniesia

zdrobnienie od: Agnieszka (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) Agnieszka jest dobrą przyjaciółką Kazi i w stroju pielęgniarek pojawiają się w teledysku.

(1.1) Czym właściwie zajmuje się ten facet, który jest teraz z Agnieszką?

(1.1) Klub Agnieszki znajduje się w ścisłym centrum miasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aɟˈɲɛʃka, AS: aǵńeška

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Agniesia ż., Aguś, Aga, Agusia, Agna, Gnieszka, Jagna, Agunga

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Aga; gw. Górny Śląsk Agnys, Agnysa, Nyszka

Wiktionary

agnihotra

wedyjski rytuał ofiarny

SJP.pl

Agnihotra (dewanagari अग्निहोत्र) – ofiara ogniowa w hinduizmie, spełniana przy specjalnych okazjach, jak np. narodziny dziecka, ślub, pogrzeb, konsekracja świątyni. Jej niezbędnym elementem jest kunda, w której rozpala się ogień. W czasie agnihotry intonuje się mantry wedyjskie oraz wrzuca do ognia ziarno (np. ryż).

Wikipedia

agnisia

zdrobnienie od: Agnieszka (imię żeńskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Agnieszka

Wiktionary

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób agnostycystyczny, właściwy agnostycyzmowi, agnostykom

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnostycyzm mrz., agnostyczka ż., agnostyk mos.

przym. agnostycystyczny, agnostyczny

przysł. agnostycznie

Wiktionary

agnostycystyczny

→ agnostycyzm; agnostyczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. zob. agnostyczny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnostycyzm mrz., agnostyczka ż., agnostyk mos.

przym. agnostyczny

przysł. agnostycystycznie, agnostycznie

Wiktionary

agnostycyzm

filozoficzny pogląd zakładający niemożność obiektywnego poznania świata i praw nim rządzących

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. filoz. pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

Wiktionary

Agnostycyzm ( "ἄγνωστος" "α-" "a-", bez + "γνώσις" "gnōsis", wiedzy; od gnostycyzmu) – pogląd filozoficzny, według którego obecnie niemożliwe jest całkowite poznanie rzeczywistości. W kontekście religijnym agnostycyzm oznacza niemożliwość dowiedzenia się, czy Bóg lub bogowie istnieją, czy też nie. Osobą, która wprowadziła termin "agnostycyzm, "jest Thomas Henry Huxley (dziadek Aldousa Huxleya). Agnostycyzm przybiera różne formy, i tak agnostyk może być ateistą, teistą albo żadnym z nich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Agnostycyzm przybiera różne formy i nie wyklucza się wzajemnie z ateizmem lub teizmem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡnɔˈstɨt͡sɨsm̥, AS: agnostycysm̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnostyczka ż., agnostyk mos.

przym. agnostycystyczny, agnostyczny

przysł. agnostycystycznie, agnostycznie

Wiktionary

agnostyczka

zwolenniczka agnostycyzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. zwolenniczka agnostycyzmu, kobieta uważająca, że nie da się udowodnić istnienia lub nieistnienia boga

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wielokrotnie zaznacza, że Świrszczyńska była agnostyczką i materialistką, a nawet że „wzmianek o chodzeniu do kościoła u niej nie upatrzysz” (…).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnostycyzm mrz.

:: fm. agnostyk mos.

przym. agnostycystyczny, agnostyczny

przysł. agnostycystycznie, agnostycznie

Wiktionary

agnostycznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób agnostyczny, właściwy agnostycyzmowi, agnostykom

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnostycyzm mrz., agnostyczka ż., agnostyk mos.

przym. agnostycystyczny, agnostyczny

przysł. agnostycystycznie

Wiktionary

agnostyczny

odnoszący się agnostycyzmu (np. postawa agnostyczna)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. związany z agnostycyzmem lub agnostykami

(1.2) inform. niezależny od platformaatformy, na której jest uruchomiony

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡnɔˈstɨt͡ʃnɨ, AS: agnostyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agnostycyzm mrz., agnostyczka ż., agnostyk mos.

przym. agnostycystyczny

przysł. agnostycznie, agnostycystycznie

Wiktionary

agnostyk

zwolennik agnostycyzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

w medycynie: patologiczny brak rozpoznawania bodźców

SJP.pl

instrument afrykański wykorzystywany w capoeirze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. instrument perkusyjny pochodzenia afrykańskiego zbudowany co najmniej z dwóch dzwonków połączonych zakrzywionym uchwytem;

Wiktionary

Agogo ( agogô) – instrument muzyczny podobny do krowiego dzwonka rozpowszechniony wśród ludów Joruba, Igala i Edo zamieszujących Nigerię oraz w Brazylii. Występuje w formie pojedynczego kielicha, lub dwóch kielichów połączonych zagiętym prętem. W Brazylii może również składać się z trzech lub czterech kielichów. Nie ma serca – dźwięki wydaje się uderzając w korpus metalową lub drewnianą pałką.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈɡɔɡɔ, AS: agogo

Wiktionary

agon

w starożytnej Grecji: szlachetna rywalizacja w zawodach sportowych, konkursie muzycznym lub literackim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zawody sportowe, muzyczne oraz turnieje poetów w starożytnej Grecji

(1.2) część komedii staroattyckiej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

agon – zawody (popisy) sportowe, teatralne, muzyczne lub poetyckie w starożytnej Grecji
agon – część komedii staroattyckiej
Agon – zespół muzyczny
Agon – balet Igora Strawińskiego z 1957 r.
Agon – albańsko-grecko-francuski film fabularny z 2012 r.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈaɡɔ̃n, AS: agõn

Wiktionary

Powiązane:

przym. agonistyczny

rzecz. agonistyka ż.

Wiktionary

agona

linia łącząca na mapie geograficznej miejsca o odchyleniu magnetycznym równym zeru; izogona zerowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kartogr. linia na mapie łącząca punkty wykazujące zerową wartość deklinacji magnetycznej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

agona – linia na mapie, jest szczególną odmianą izogony
Agona – przed rokiem 1620, nazwa ludu Denkyira mieszkającego w Ghanie
Agona – miasto w regionie Ashanti w Ghanie, stolica dystryktu Sekyere South.
Dystrykt Agona – dystrykt w regionie Centralnym w Ghanie
Agona – miasto w regionie Centralnym w Ghanie

Wikipedia

Powiązane:

przym. agoniczny

Wiktionary

agonadyzm

wrodzony brak gonad (jąder lub jajników)

SJP.pl

agonalnie

przysłówek

(1.1) w sposób agonalny

Wiktionary

agonalny

przymiotnik od: agonia (stan poprzedzający zgon), np. stan agonalny, drgawki agonalne

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) farm. czynnik współdziałający, o podobnym działaniu do czegoś;

Wiktionary

Agonista (l.m. agonisty) – substancja łącząca się z receptorem i powodująca reakcję w komórce. Jest przeciwieństwem antagonisty, który łącząc się z receptorem, blokuje go bez wywoływania reakcji. Antagonista blokuje receptor także przed aktywowaniem go przez agonistę.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Doświadczenia przeprowadzono w pierwotnych hodowlach astrocytów i neuronów, stymulowanych odpowiednio agonistą receptora glukokortykoidowego […] oraz agonistą jonotropowych receptorów glutaminianu […]

(1.1) Wpływ chronicznych łącznych podań agonistów receptorów dopaminowych D1 i D2 na poziom rotacji kontralateralnych […]

(1.1) Intensywność tych rotacji ulegała nasileniu po podaniach chronicznych obu tych związków, przy czym efekt ten był szczególnie silny w przypadku agonisty receptorów D2.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡɔ̃ˈɲista, AS: agõńista

Wiktionary

Powiązane:

przym. agonistyczny

Wiktionary

agonistyczny

1. dotyczący walki lub rywalizacji; kompetytywny, kompetycyjny;
2. w medycynie: wzmacniający działanie jakiejś substancji, współdziałający z nią lub mający działanie podobne; kompetytywny, kompetycyjny;
3. w zoologii: zachowanie agonistyczne - każde instynktowne zachowanie zwierzęcia w konfrontacji z innym zwierzęciem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

agopsowicz

nazwisko

SJP.pl

agora

w starożytnej Grecji:
1. zgromadzenie ludowe (obywateli państwa-miasta);
2. plac otoczony budynkami publicznymi, będący centrum życia społecznego, politycznego itp., rynek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. urb. główny plac greckiego miasta-państwa;

(1.2) hist. polit. podejmujące najważniejsze decyzje zgromadzenie zwoływane w greckich miastach-państwach

(1.3) urb. plac targowy lub hala targowa we współczesnej Grecji

(1.4) przen. miejsce nieskrępowanych rozmów, forum publicznych dyskusji i prezentacji poglądów

(1.5) monet. moneta zdawkowa w Izraelu o wartości 0,01 szekla;

Wiktionary

Agora (gr. ἀγορά, dosł. "miejsce zgromadzeń") – główny plac, rynek w miastach starożytnej Grecji. Centrum wokół którego toczyło się życie polityczne, religijne, a czasami także handlowe.

We wczesnym etapie rozwoju polis agorą nazywano samo zgromadzenie obywateli uprawnionych do głosowania.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mający prawo głosu mieszkańcy zebrali się na agorze.

Patrz:

agorysta

agoryzm

anarchistyczna doktryna polityczna, lewicowa odmiana anarchizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bojkot państwa; zwłaszcza motywowany libertarianizmem lewoskrętnym i dążący do anarchistycznej rewolucji

miasto w północnych Indiach

SJP.pl

Agra (hindi: आगरा) – miasto w Indiach w stanie Uttar Pradesh nad Jamuną.

Populacja miasta w 2001 roku wynosiła 1 259 979 mieszkańców.

Siedziba rzymskokatolickiej archidiecezji Agra.

Wikipedia

agradacja

nagromadzenie się osadu powodujące podniesienie się dna zbiornika wodnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. stopniowe wyrównywanie dna doliny lub innej wklęsłej formy terenu wskutek gromadzenia się osadów rzecznych

Wiktionary

Powiązane:

przym. agradacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akumulacja, depozycja, namywanie, nanoszenie

Wiktionary

agradacyjny

→ agradacja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geol. związany z agradacją, dotyczący agradacji

Wiktionary

Patrz:

agradacja

Powiązane:

rzecz. agradacja ż.

Wiktionary

agrafa

1. rodzaj ozdobnej zapinki;
2. architektoniczny motyw dekoracyjny w kształcie ozdobnej klamry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża agrafka

(1.2) ozdobna zapinka służąca do spinania części ubrania lub jako broszka

(1.3) archit. motyw dekoracyjny w formie klamry spinający element konstrukcyjny;

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(2.1) termin odnoszący się do słów Jezusa, niezapisanych w Nowym Testamencie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

agrafa (architektura)
agrafa (chrześcijaństwo)
agrafa (jubilerstwo)
Agrafa – gmina w Grecji, w jednostce regionalnej Eurytania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;

Wiktionary

pozbawiony związków gramatycznych

Wiktionary

agranulocytoza

choroba polegająca na gwałtownym zmniejszaniu się we krwi liczby białych krwinek ziarnistych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba polegająca na gwałtownym zmniejszeniu liczby granulocytów, zwłaszcza neutrofili, we krwi;

Wiktionary

Agranulocytoza (gr. "a – nie", łac. "granulum – ziarnko", "gr. kýtos – komórka") – ostry stan związany z ciężkim, zagrażającym życiu spadkiem liczby neutrofili we krwi, które są podstawowymi obronnymi komórkami organizmu. Ich brak stwarza ryzyko rozwoju poważnych infekcji mogących doprowadzić do posocznicy i śmierci.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pyralgina może spowodować też agranulocytozę, chorobę przypominającą AIDS, powodującą utratę przytomności.

Wiktionary

agrariusz

1. właściciel dużego majątku ziemskiego; dziedzic, ziemianin, obszarnik;
2. członek stronnictwa politycznego w Niemczech w XIX w., popierającego interesy wielkich posiadaczy ziemskich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) właściciel wielkich majątków ziemskich

(1.2) członek stronnictwa politycznego popierającego interesy agrariuszy (1.1)

Wiktionary

Agrariusz – obrońca interesów rolnictwa i rolników, szczególnie większych właścicieli ziemskich. W tym znaczeniu – członek zawodowych związków i stowarzyszeń rolników i ziemian.

rzecz. agrariusz m.

przedr. agro-

przym. agrarystyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ziemski

Wiktionary

agraryjny

przymiotnik

(1.1) daw. agrarny

Wiktionary

agrarysta

zwolennik agraryzmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. zwolennik agraryzmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agraryzm mrz.

:: fż. agrarystka ż.

przym. agrarystyczny

Wiktionary

agrarystka

zwolenniczka agraryzmu

SJP.pl

agrarystyczny

dotyczący agraryzmu (np. agrarystyczne poglądy)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. socjol. polit. związany z agraryzmem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrariusz mos., agraryzm mrz., agrarysta mos.

przym. agrarny

Wiktionary

agraryzm

doktryna społeczna głosząca, iż podstawą gospodarki jest rolnictwo, a chłopi są podstawową warstwą społeczną; ruch społeczno-polityczny oparty na tej doktrynie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. doktryna społeczna powstała w drugiej połowie XIX w., uznająca rolnictwo za podstawę gospodarki, zaś rolników za najważniejszą gospodarczo klasę społeczeństwa;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agrarysta mos., agrarystka ż.

przym. agrarystyczny

Wiktionary

agrawacja

przesadne wyolbrzymianie objawów choroby

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wyolbrzymianie objawów chorobowych;

agrawować

wyolbrzymiać, przejaskrawiać istniejące objawy choroby przez pacjenta

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) med. przejaskrawiać, wyolbrzymiać w celach symulacyjnych objawy istotnej choroby

(1.2) daw. obciążać, pogarszać

(1.3) daw. uciskać, uciemiężać, ciemiężyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrawacja ż., agrawowanie n.

przym. agrawacyjny

Wiktionary

agreement

[czytaj: egriment] kontrakt, umowa

SJP.pl

agregacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od agregat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie agregat, lecz tylko mały agregacik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agregat m.

Wiktionary

agregacja

proces łączenia się elementów w całość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łączenie się elementów w całość

(1.2) sposób, stan skupienia elementów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

biologii: agregacja roślinna
chemii: agregacja cząstek
ekonomii: proces łączenia wartości mikroekonomicznych w celu uzyskania agregatu
inżynierii procesowej
informatyce: agregacja klas w projektowaniu obiektowym, agregacja łączy, agregacja tras w routingu i zbieranie informacji z zastosowaniem czytnika kanałów (zwanego agregatorem).
logistyce: agregacja (logistyka)
medycynie: agregacja płytek krwi, aglutynacja (agregacja) płytek indukowana ristocetyną
statystyce
uczeniu maszynowym: agregacja bootstrapowa (bagging)
polityce: agregacja preferencji – proces koordynacji interesów
szkolnictwie francuskim: Agrégation
wojskowości: agregacja (wojskowość)

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agregat mrz./mos., agregatka ż., agregator mrz., agregatornia ż., agregatowanie n., agregatownia ż.

czas. agregatować ndk., agregować ndk.

przym. agregacyjny, agregatowy

Wiktionary

agregacyjny

→ agregacja

SJP.pl

Patrz:

agregacja

agregat

potocznie: osoba sprytna, zaskakująca zachowaniem i pomysłami; agent, aparat

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. fiz. skupienie cząsteczek, produkt agregacji

(1.2) log. zbiór

(1.3) techn. zespół różnych maszyn połączonych ze sobą na stałe w celu wykonywania określonej pracy, stanowiących przez to jedno nowe urządzenie robocze

(1.4) ekon. suma wartości jednostkowych

(1.5) informacja (najczęściej pojedyncza liczba) podsumowująca pewien zbiór danych jednego rodzaju

(1.6) więz. grzałka do gotowania wody

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. kawalarz

(2.2) środ. więz. cwaniak

(2.3) środ. uczn. głupek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

agregat – w chemii i fizyce to skupienie cząsteczek
- agregaty Chaumié
agregat – w logice inaczej zbiór
agregat (maszyna), agregat maszynowy
- agregat gaśniczy – rodzaj gaśnicy
- agregat prądotwórczy
- agregat uprawowy
agregat (ekonomia)
agregat (biologia)
- agregacja płytek krwi
informatyka
- agregat danych

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Największą atrakcją była finałowa kąpiel w pianie gaśniczej, wytworzonej przez specjalny agregat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡrɛɡat, AS: agregat

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agregatownia ż., agregacja ż., agregowanie n., agregatowanie n., agregacik mrz.

czas. agregować ndk., agregatować ndk.

przym. agregatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) agregat makroekonomiczny

(1.5) agregat danych

(1.6) gwara więzienna buzała

(2.1) pot. aparat, model

agregatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) środ. techn. łączenie urządzeń w agregat

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Prawdziwą zmorą są także urazy spowodowane pośpiechem przy agregatowaniu maszyn.

Wiktionary

Powiązane:

czas. agregatować

rzecz. agregat mos./mrz.

Wiktionary

agregatować

środowiskowo: łączyć w agregat urządzenia techniczne

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) techn. środ. łączyć urządzenia w agregat, zastępować agregatami pojedyncze urządzenia

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agregacja ż., agregat mrz./mos., agregatka ż., agregator mrz., agregatornia ż., agregatowanie n., agregatownia ż.

przym. agregacyjny, agregatowy

Wiktionary

agregatownia

pomieszczenie, w którym znajduję się agregat prądotwórczy, będący zazwyczaj rezerwowym źródłem zasilania na wypadek awarii sieci elektrycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. pomieszczenie, gdzie znajdują się agregaty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agregacja ż., agregat mrz./mos., agregatka ż., agregator mrz., agregatornia ż., agregatowanie n.

czas. agregatować ndk.

przym. agregacyjny, agregatowy

Wiktionary

agregatowy

związany z agregatem

SJP.pl

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Polska wersja Google News agreguje wiadomości z ponad 300 polskojęzycznych źródeł. Materiały na ten sam temat są umieszczane w jednej „grupie wiadomości" podzielonej na 7 sekcji […]

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agregacja ż., agregat mrz./mos., agregatka ż., agregator mrz., agregatornia ż., agregatowanie n., agregatownia ż.

przym. agregatowy, agregacyjny

czas. agregatować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gromadzić, dobierać, łączyć, sumować, zestawiać

Wiktionary

agreksofilia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. odmiana voyeuryzmu polegająca na podsłuchiwaniu kontaktów seksualnych innych osób

Wiktionary

agresja

1. napastliwe zachowanie, szukanie możliwości wyładowania się, okazania swej złości;
2. napaść jednego państwa na inne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. zbrojny najazd jednego państwa na inne;

(1.2) psych. zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

agresja (etologia)
agresja (psychologia)
agresja (prawo)
agresja językowa
przemieszczenie agresji (agresja przeniesiona)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W prawie międzynarodowym agresja jest zakazana, a naruszenie tego zakazu stanowi zbrodnię przeciwko pokojowi.

(1.2) Czasem, pełni zdumienia i wstrętu, pytamy, skąd się bierze ta współczesna straszna, słowna agresja?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡrɛsʲja, AS: agresʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agresor m., agresorka ż., agresywność ż.

przym. agresywny, agresyjny

przysł. agresywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) napaść, inwazja

Wiktionary

agresor

ktoś atakujący, napastnik (często: państwo napadające na inne)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto dopuszcza się agresji

(1.2) państwo działające lub posługujące się metodami agresji

Wiktionary

Agresor (łac. "aggressor" od "ad" 'do', "gradior" 'iść' i "-(t)or" 'sprawca czynności') – napastnik; państwo działające lub posługujące się metodami agresji. Z punktu widzenia prawa międzynarodowego agresorem jest państwo, które pierwsze:

agresor

Wymowa:

IPA: ˌaɡrɛˈsɔrka, AS: agresorka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agresywność ż., agresja ż.

:: fm. agresor mos.

przym. agresyjny, agresywny

przysł. agresywnie

Wiktionary

agresorski

rzecz. agreśniak mrz., agrest mrz., agrestówka ż., agreściak mzw., agreścik mrz.

przym. agrestowaty, agrestowy

Wiktionary

agrestowaty

o cechach agrestowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny agrestowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrest mrz., agrestowate nmos., agreściak mzw., agreśniak mrz.

przym. agrestowy

Wiktionary

agrestowiec

brzęczak agrestowiec - gatunek błonkówki z rodziny pilarzowatych

SJP.pl

agrestowy

związany z agrestem, dotyczący agrestu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący wzrostu, uprawy, zbioru agrestu

(1.2) zrobiony z agrestu, mający jego smak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Tam to, niżej, obok ścieżki wysadzonej agrestowymi i porzeczkowymi krzewy, których tylko najwyższe czubki wyglądały ku słońcu, tuliły się pomiędzy sobą i gile, i szczygły, mocno cienkimi łapkami obejmując zimne pręty.

Wiktionary

(1.1) […] lubię eksperymentować, więc dodałem do tej agrestówki kawałek imbiru i odstawiłem na półtora roku…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡrɛˈstufka, AS: agrestufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrest m., agrestowate nmos.

przym. agrestowy

Wiktionary

agresyjny

przymiotnik od: agresja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) od: agresja

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agresor mos., agresorka ż., agresja ż., agresywność ż.

przym. agresywny

przysł. agresywnie

Wiktionary

agresywnie

przysłówek

(1.1) w sposób agresywny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ci pasażerowie zachowywali się bardzo agresywnie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agresja ż., agresywność ż., agresor m., agresorka ż.

rzecz. agresja ż., agresor m., agresorka ż., agresywka ż.

przym. agresywny, agresyjny

przysł. agresywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) napastliwość, drapieżność, wojowniczość

Wiktionary

agresywny

1. stosujący przemoc, agresję, dokonujący napaści;
2. zachowujący się w sposób napastliwy, wrogi do innych;
3.
a) o substancjach: mający właściwości niszczące (np. gaz agresywny);
b) o roślinach: mający zdolność zdobywania jakiegoś terenu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zachowujący się wrogo, napastliwie

(1.2) pełen agresji

(1.3) stosujący przemoc

(1.4) pełen ekspresji, dynamiki

(1.5) o kolorze jaskrawy, ostry

(1.6) chem. bardzo aktywny chemicznie

(1.7) finans. stosujący ryzykowną strategię lub złożony z ryzykownych aktywów

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Agresywny starzec werbalnie zaatakował ekspedientkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡrɛˈsɨvnɨ, AS: agresyvny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agresja ż., agresywność ż., agresor m., agresorka ż.

przysł. agresywnie

przym. agresyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) napastliwy, wrogi, gniewny, zdenerwowany, gwałtowny, nerwowy

(1.2) gwałtowny, niespokojny

(1.3) siłowy

(1.4) ekspresyjny, dynamiczny, niespokojny

(1.5) jaskrawy, papuzi, ostry, soczysty, krzykliwy, intensywny, wściekły, zjadliwy

(1.6) aktywny

(1.7) dynamiczny, ryzykowny, akcyjny

Wiktionary

agreściak

motyl z rodziny miernikowców

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agrest mrz., agrestnik mrz./mzw., agrestowate nmos., agrestowiec mrz., agreściak mzw., agreścik mrz.

przym. agrestowaty, agrestowy

Wiktionary

agrigento

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we Włoszech, położone na południowym wybrzeżu Sycylii;

Wiktionary

– miasto na południowym wybrzeżu Sycylii, w prowincji Agrigento. Ośrodek handlowy i turystyczny, według danych ze stycznia 2010 zamieszkuje go 59,2 tys. mieszkańców.

Wiktionary

agrobiologia

dziedzina biologii zajmująca się teoretycznymi podstawami nauk rolniczych z zakresu uprawy roślin i hodowli zwierząt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o ogólnych prawach biologicznych stanowiących podstawę uprawy roślin i hodowli zwierząt;

Wiktionary

Agrobiologia – dziedzina biologii obejmująca badania zjawisk biologicznych w zakresie uprawy roślin i hodowli zwierząt w rolnictwie.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agrobiolog mos.

przym. agrobiologiczny

Wiktionary

agrobiologiczny

→ agrobiologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) roln. biol. związany z agrobiologią lub agrobiologami

Wiktionary

Patrz:

Wikipedia

agrochemia

nauka obejmująca zagadnienia zastosowania chemii w rolnictwie; chemia rolna, chemia rolnicza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. dział chemii powiązany z rolnictwem, bada działanie substancji na środowisko naturalne, szukając sposobów na zwiększenie plonów i poprawę jakości produktów rolnych;

Wiktionary

Agrochemia, chemia rolna (gr. "agros" = pole, rola) – nauka zajmująca się oddziaływaniem związków chemicznych na przebieg procesów chemicznych i biologicznych, zachodzących w glebie i roślinach oraz w hodowli zwierząt.

Agrochemia ma na celu zwiększenia urodzajności gleby, zwiększenie plonów i poprawy jakości produktów rolnych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agrochemikalia nmos., agrochemik mos., agrochemiczka ż.

agrochemikalia

chemikalia stosowane w rolnictwie, zwłaszcza nawozy sztuczne i pestycydy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) chem. roln. wyroby i preparaty chemiczne stosowane w rolnictwie

Wiktionary

Agrochemikalia, chemikalia rolnicze – środki i substancje chemiczne stosowane w rolnictwie. Zaliczane są do nich m.in.:

Nadmierne stosowanie agrochemikaliów może prowadzić do zaburzeń równowagi jonowej w glebie, skutkując niedoborem lub nadmiarem niektórych pierwiastków. Przykładowo, przenawożenie azotem może powodować deficyt fosforu, wapnia i magnezu, co prowadzi do zaburzeń fizjologicznych u zwierząt i ludzi.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agrochemia ż., agrochemik mos.

przym. agrochemiczny

Wiktionary

agroekolog

specjalista w dziedzinie agroekologii

SJP.pl

agroekologia

dział ekologii zajmujący się badaniem stosunków i wzajemnych zależności pomiędzy żywymi organizmami pól uprawnych a wpływem czynników zewnętrznych na te stosunki; ekologia rolnicza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekol. dział ekologii zajmujący się terenami uprawnymi;

Wiktionary

Agroekologia, ekologia rolnicza – nauka badająca współzależności między żywymi organizmami pól uprawnych oraz wpływ na te współzależności zmian siedliska wskutek zabiegów melioracyjnych, agrotechnicznych, emisji przemysłowych i skażeń komunalnych.

Obiektem zainteresowań agroekologii jest zagadnienie wzajemnego dostosowania roślin i środowiska, w celu uzyskania możliwie najwyższego i najbardziej wartościowego plonu. Dostosowanie to można osiągnąć przez:

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Studia II stopnia zostały wzbogacone specjalnościami z ochrony środowiska, między innymi kształtowaniem i rewaloryzacją środowiska czy agroekologią w języku angielskim.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agroekolog mos.

zespół organizmów roślinnych i zwierzęcych oddziałujących na siebie, ukształtowany w wyniku działalności rolniczej człowieka; biocenoza rolnicza, agrocenoza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. sztuczny ekosystem powstały w wyniku działalności człowieka, wykorzystywany do produkcji rolnej

rzecz. agrogeologia ż.

przym. agrogeologiczny

Wiktionary

agrogeologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział geologii badający typy gleb i procesy ich powstawania;

Wiktionary

Agrogeologia – dział geologii zajmujący się powierzchniowymi tworami skorupy ziemskiej. W zakres agrogeologii wchodzą badania typów gleb i procesów ich powstawania, w szczególności zaś możliwości przeciwdziałania niszczeniu gleby.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agrogeolog mos.

przym. agrogeologiczny

Wiktionary

agrogeologiczny

przymiotnik relacyjny

rzecz. agroklimatologia ż.

przym. agroklimatologiczny

Wiktionary

agroklimatologia

dział klimatologii zajmujący się badaniem wpływu klimatu na rośliny uprawne; klimatologia rolnicza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział klimatologii badający oddziaływanie warunków klimatycznych na uprawę roślin;

Wiktionary

Agroklimatologia, także klimatologia rolnicza – gałąź klimatologii analizująca oddziaływanie warunków klimatycznych na uprawy rolnicze.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agroklimatolog mos.

(1.1) dział lotnictwa wykorzystujący samoloty, śmigłowce i motolotnie w zakresie ochrony roślin, agrotechniki, zwalczania szkodników leśnych i pożarów lasów;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. agrolotniczy

Wiktionary

agrolotniczka

→ agrolotnik

SJP.pl

Patrz:

agrolotnik

agrolotniczy

związany z agrolotnictwem (zastosowaniem samolotów w rolnictwie)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

agromelioracyjny

dotyczący agromelioracji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) roln. związany z agromelioracją, dotyczący agromelioracji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agromelioracja ż., agromeliorant mos.

Wiktionary

agromeliorant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie agromelioracji

Wiktionary

Agromeliorant – specjalista w zakresie melioracji rolnych i użytków zielonych pracujący na terenie gromady (gminy) z zadaniem pomagania rolnikom w utrzymaniu właściwych stosunków wodnych, stanu urządzeń melioracyjnych oraz gospodarowania na łąkach i pastwiskach.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agromelioracja ż.

przym. agromelioracyjny

Wiktionary

agromeliorantka

(1.1) dział meteorologii badający wpływ zjawisk meteorologicznych na uprawę roślin, produkcję rolniczą i leśną oraz vice versa;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agrometeorolog mos.

Wikipedia

agromiasto

w ZSRR w latach 50.: projektowany wielki zespół produkcji rolnej; idea agromiast nie została ostatecznie wprowadzona w życie

SJP.pl

agrominimum

elementarne wymogi dotyczące zabiegów agrotechnicznych i hodowlanych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podstawowe warunki dotyczące zabiegów, prac rolniczych, warunkujące racjonalną gospodarkę

Wiktionary

Agrominimum – pojęcie z zakresu rolnictwa, w ramach którego zalecano wprowadzano we wszystkich indywidualnych gospodarstwach rolnych określonych zabiegów agrotechnicznych i zootechnicznych, w celu podniesienia kultury rolnej i wykorzystania rezerw produkcyjnych tkwiących w rolnictwie.

Wikipedia

agronom

osoba specjalizująca się w agronomii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista zajmujący się agronomią;

Wiktionary

Agronom (gr. "agronomos" „wiejski rządca, włodarz”) – rolnik, specjalista w dziedzinie agronomii, teoretycznej i praktycznej nauki o gospodarstwie rolnym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Agronomowie stanowią największą grupę doradców dla rolnictwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡrɔ̃nɔ̃m, AS: agrõnõm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agronomia ż., agronomówka ż.

:: fż. agronomka ż.

przym. agronomiczny

Wiktionary

agronomia

1. nauka o zasadach prowadzenia gospodarstwa rolnego;
2. nauka o produkcji roślinnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;

(1.2) roln. daw. teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu majątkiem rolnym

Wiktionary

Agronomia (z gr. "agronomos" – zarządzający majątkiem) – nauka o rolnictwie. Wraz z rozwojem nauk rolniczych zakres agronomii uległ zawężeniu do uprawy roli i roślin.

Pierwszą polską uczelnią rolniczą był Instytut Agronomiczny w Marymoncie, stanowiącym obecnie część Warszawy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Adam studiował agronomię na Akademii Techniczno-Rolniczej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja, AS: agrõnõmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agronom m., agronomka ż., agronomówka ż.

przym. agronomiczny

przysł. agronomicznie

Wiktionary

agronomiczny

związany z agronomią, agronomem lub agronomką (np. instytut agronomiczny, literatura agronomiczna)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z agronomią, dotyczący agronomii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡrɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ, AS: agrõnõmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. agronomia ż., agronom m., agronomka ż., agronomówka ż.

rzecz. agronomia ż.

:: fm. agronom m.

przym. agronomiczny

Wiktionary

agronomówka

budynek na terenie byłej gromady, zwykle z działką ziemi, wyposażony w małe laboratorium i pomoce dydaktyczne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. dom agronoma; teren jego pracy demonstracyjno-doświadczalnej

Wiktionary

Agronomówka – powszechna nazwa siedziby agronoma gromadzkiego, zlokalizowana na terenie gromady, stanowiąca miejsce zamieszkania służby rolnej, zwykle z działką ziemi, wyposażoną w małe laboratorium i pomoce dydaktyczne.

Przykładowo siedzibę dla służby melioracyjnej określano jako wodomistrzówka.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. agronom mos., agronomia ż., agronomka ż.

przym. agronomiczny

Wiktionary

agroprzemysł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wielkie firmy inwestujące w sektorze produkcji żywności

Wiktionary

agrorafineria

zakład produkujący paliwo roślinne, głównie z rzepaku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. zakład przemysłowy produkujący biopaliwo na bazie olejów roślinnych;

Wiktionary

Agrorafineria – zakład specjalizujący się w przetwarzaniu oleju rzepakowego na biopaliwa. Otrzymuje się również produkty uboczne, m.in. wytłoki (np. gliceryna) uzyskiwane w trakcie wytłaczania oleju na zimno, które są wartościową paszą dla zwierząt.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tamtejsza agrorafineria przerwała jednak wytwarzanie biopaliwa, bo jego produkcja okazała się nieopłacalna z powodu wysokiego podatku VAT i akcyzy.

Wiktionary

agrotechniczka

→ agrotechnik

SJP.pl

Patrz:

agrotechnik

agrotechniczny

→ agrotechnika, np. biuletyn agrotechniczny, usługi agrotechniczne

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

Wikipedia

agrotkanina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. turyst. wypoczynek spędzany w chłopskim gospodarstwie, może być połączony z pracą w gospodarstwie;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaɡrɔtuˈrɨstɨka, AS: agroturystyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. turystyk mrz., agroturysta m., agroturystka ż.

(2.1) Wczoraj w parku Agrykola planowaćanowano wręczenie pucharu legionistom za zdobycie mistrzostwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaɡrɨˈkɔla, AS: agrykola

Wiktionary

agrykultura

kultura, agrokultura; rzadko:
1. ogół czynności zmierzających do ulepszenia techniki uprawy roli;
2. hodowla i uprawa roślin

SJP.pl

agrypin

imię męskie

SJP.pl

Agrypin – imię męskie pochodzenia greckiego, oznaczające "należącego do Agryppy, pochodzącego od Agryppy".

Wikipedia

agrypina

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Agrypina, Agryppina (gr. "Αγριππίνα)" – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Oznacza 'należąca do Agryppy'. Żeński odpowiednik imienia Agrypin. Wśród świętych m.in. św. Agrypina, męczennica, z III wieku.

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Agryppa – herb
Agryppa – imię
Agrippa – krater księżycowy
Agryppa – w mitologii rzymskiej król miasta Alba Longa, syn Tiberinusa
Marek Agrypa (ur. 63 p.n.e., zm. 12 p.n.e.) – rzymski polityk i dowódca wojskowy
Gajusz Wipsaniusz Agrypa (ur. 20 p.n.e., zm. 24 lutego 4 r. n.e.) – znany także jako Gajusz Juliusz Cezar (wnuk Augusta)
Lucjusz Wipsaniusz Agrypa (ur. 17 p.n.e., zm. 20 sierpnia 2 n.e.) – znany także jako Lucjusz Juliusz Cezar (wnuk Augusta)
Agrypa Postumus (ur. 12 p.n.e., zm. 14 n.e.) – syn Marka Agrypy
Agryppa I (ur. w 9/10 p.n.e., zm. 44 n.e.) – król Judei
Agryppa II (ur. ok. 27, zm. 92/93 lub 99/100) – syn Heroda Agryppy I
Agryppa III (ur. po 53, zm. 79) – wnuk Heroda Agryppy I
Agryppa IV

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈɡrɨpːa, AS: agry•pa

Wiktionary

agryst

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Bukowina,Mazowsze bliższe. agrest

Wiktionary

agryz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. agrest

Wiktionary

Agryz ( Агрыз; tat. Әгерҗе, "Ägerce") – miasto w Rosji, w Tatarstanie, u podnóża Wzniesienia Sarapulskiego, na brzegu rzeki Iż, siedziba administracyjna rejonu agryzskiego. W 2015 roku liczyło ok. 19,7 tys. mieszkańców.

Założone w 1915 roku, od 1928 roku osiedle typu miejskiego. W 1938 roku otrzymało prawa miejskie.

Wikipedia

agrément

[czytaj: agreMĄ]
1. w dyplomacji: zgoda państwa goszczącego na mianowanie danej osoby przedstawicielem dyplomatycznym kraju wysyłającego;
2. zwrot ornamentacyjny, ozdobnik muzyczny używany na początku przez kompozytorów w XVII-wiecznej Francji, a następnie w całej Europie

SJP.pl

Wikipedia

ags.

skrót w funkcji przymiotnika

(1.1) = jęz. anglosaski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãŋɡlɔˈsasʲci, AS: ãŋglosasʹḱi

Wiktionary

aguascalientes

[czytaj: agłaskalJENtes]
1. stan w Meksyku;
2. miasto w Meksyku

SJP.pl

Aguascalientes () – stan w Meksyku położony w środkowej części kraju. Graniczy ze stanem Zacatecas, którego kiedyś był częścią i ze stanem Jalisco. Stolicą stanu jest miasto Aguascalientes. Nazwa Aguascalientes oznacza „gorące wody” i wzięła się od licznie występujących gorących źródeł, z których wiele jest wykorzystywanych terapeutycznie i rekreacyjnie. Stan został założony 23 maja 1835 r., kiedy to wydzielono go ze stanu Zacatecas.

Wikipedia

aguilera

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Carlos Aguilera – hiszpański piłkarz
Carlos Alberto Aguilera – urugwajski piłkarz
Christina Aguilera – amerykańska piosenkarka i autorka tekstów
Edgar Aguilera – paragwajski piłkarz
Errol Aguilera – bobsleista z Trynidadu i Tobago
Jaime Roldós Aguilera – prezydent Ekwadoru
Juan Aguilera – chilijski piłkarz
Julián Marías Aguilera – hiszpański filozof katolicki
Nagy Aguilera – dominikański bokser
Óscar Aguilera – paragwajski piłkarz
Rafael Pich-Aguilera – hiszpański działacz katolicki
Zelmar Aguilera – urugwajski piłkarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub nijaki

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Dasyprocta|ref=tak., roślinożerny gryzoń południowoamerykański, introdukowany również w Indiach;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Agutiowate (Dasyproctidae) – rodzina ssaków z rzędu gryzoni. Obejmuje 2 rodzaje z 13 gatunkami znanych pod nazwami aguti i akuczi; między innymi:
- aguti oliwkowy (Dasyprocta azarae)
- aguti szary (Dasyprocta fuliginosa)
- aguti złocisty (Dasyprocta leporina)
- aguti brunatny (Dasyprocta punctata)
Cuniculidae – monotypowa rodzina ssaków z rzędu gryzoni z obejmująca rodzaj Cuniculus – w wielu nazwach narodowych używany jest dla nich człon agouti
Aguti (umaszczenie) – umaszczenie zwierząt (m.in. gryzoni, kotów, psów)
Aguti (neuropeptyd) – Agouti-related peptide (AgRP) – neuropeptyd
Aguti (peptyd) – Agouti signalling peptide, znany również jako Agouti – peptyd składający się ze 131 aminokwasów

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Koati, aguti, amazonka, wyjec, tukan i wiskacza to zwierzęta południowoamerykańskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈɡutʲi, AS: agutʹi

Wiktionary

agutiowate

o cechach agutiowatych (rodzina gryzoni)

SJP.pl

Agutiowate (Dasyproctidae) – rodzina ssaków z infrarzędu jeżozwierzokształtnych (Hystrignathi) w obrębie rzędu gryzoni (Rodentia). Obejmuje 2 współcześnie żyjące rodzaje z 13 gatunkami znanych pod nazwami aguti i akuczi. Kopalne formy znalezione i znane od okresu oligocenu.

Wikipedia

agutiowaty

o cechach agutiowatych (rodzina gryzoni)

SJP.pl

aguś

zdrobnienie od: Agata (imię żeńskie)

SJP.pl

agłona

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Łotwie, w Łatgalii, w gminie Agłona;

Wiktionary

Agłona (łot. "Aglona", łatg. "Aglyuna") – wieś na Łotwie, w Łatgalii, w novadsie Preiļi, położona 40 km na północny wschód od Dyneburga; ośrodek maryjny z bazyliką, znajdujący się w otoczeniu jezior Cirišs (Ciriszu) i Egles. Nazwę otrzymała od jodłowego lasu (aglojs, aglenia, agalne w języku łatgalskim oznacza las jodłowy).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W przeciągu kilku dni jabłończanie odwiedzili trzy stolice państwowe: Warszawę, Wilno i Rygę, jak również miejsca kultowe - Częstochowę, Wilno i sanktuarium maryjne w Agłonie.

Wiktionary

Powiązane:

przym. agłoński

Wiktionary

ah

symbol amperogodziny

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Amperogodzina – miara pojemności ogniw galwanicznych (Ah)
AH – Protokół AH (w IPsec)
Basilio Ah

Wikipedia

aha

1. wyraz oznaczający potwierdzenie lub zgodę na propozycję (np. Byłeś w domu? - Aha.);
2. wyraz wyrażający zrozumienie (np. Aha, to tak to się robi);
3. wykrzyknik sygnalizujący przypomnienie sobie czegoś (Aha, jeszcze jedno!);
4. w ogrodach jest to ukryta granica, występująca w formie głębokiego rowu, uskoku tarasowego na stoku albo kanału

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …wyrażenie potwierdzenia/zrozumienia

(1.2) …wyrażenie przypomnienia

rzeczownik

(2.1) ukryta granica ogrodu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

aha – ukryta granica ogrodu
Aha – faraon egipski
a-ha – zespół muzyczny
AHA – Amerykańskie Stowarzyszenie Kardiologiczne (American Heart Association)
American Hockey Association – Federacja Amerykańskiego Hokeja
AHA – kwasy owocowe, alfa-hydroksykwasy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Byłeś w domu jak dzwoniłem do Ciebie? – Aha.

(1.1) Aha, to tak to się robi.

(1.2) Aha, jeszcze jedna sprawa!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaxa, AS: aχa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dobrze, jasne, no, nom, owszem, pewnie, tak, uhm

Wiktionary

ahau

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Rotumy, wyspy należącej do Fidżi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ahau – miejscowość
Ahau – dawna nazwa tytułu Ajaw
Achau

Wikipedia

ahegao

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) termin używany do opisania wyrazu twarzy podczas podniecenia seksualnego lub orgazmu

Wiktionary

Ahegao (jap. アヘ顔) – japoński termin pornograficzny używany do opisania wyrazu twarzy postaci (zwykle kobiecej) podczas podniecenia seksualnego lub orgazmu, przedstawiana głównie w japońskich grach dla dorosłych (eroge), mandze i anime (hentai). Często odnosi się do trzech punktów: białek oczu, wysuniętego języka i ślinienia się.

Wikipedia

ahimsa

w tradycji indyjskiej podstawowa reguła etyczna, nakazująca niewyrządzanie krzywdy jakiejkolwiek istocie żywej, stosowana też wobec tworów świata nieożywionego; ahinsa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. ahinsa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈxʲĩmsa, AS: aχʹĩmsa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ahinsa ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ahinsa

Wiktionary

ahinsa

w tradycji indyjskiej podstawowa reguła etyczna, nakazująca niewyrządzanie krzywdy jakiejkolwiek istocie żywej, stosowana też wobec tworów świata nieożywionego; ahimsa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zasada moralna hinduizmu, buddyzmu i dźinizmu, nakazująca poszanowanie wszelkiego życia, odrzucająca zabijanie i zadawanie obrażeń fizycznych wszelkim istotom żywym – ludziom, zwierzętom, a w dźinizmie także roślinom i Ziemi;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Argumentują, że satjagraha nie oznacza bowiem biernego oporu. Nie-przemoc (zasada ahinsy) wymagała niezwykłej siły moralnej i politycznej.

Wiktionary

nieuwzględnianie uwarunkowań i czynników historycznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co ahistoryczne; ukazywanie wydarzeń historycznych w oderwaniu od kontekstu historycznego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ahistorycyzm mrz., ahistoryzm mrz., historia ż.

przym. ahistoryczny

przysł. ahistorycznie

Wiktionary

ahistoryczny

taki, który nie uwzględnia uwarunkowań i czynników historycznych (np. ahistoryczny charakter analiz, ahistoryczne spojrzenie)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

Synonimy:

(1.1) ahistorycyzm; rzad. antyhistorycyzm, antyhistoryzm

Wiktionary

ahmad

arabskie imię męskie

SJP.pl

Ahmad, Ahmed, Ahmet ( ‏أحمد‎, "Aḥmad") – popularne wśród muzułmanów imię pochodzenia arabskiego.

Wikipedia

ahmadabad

miasto w Indiach

SJP.pl

Ahmadabad (gudźarati અમદાવાદ, hindi अहमदाबाद, Ahmedabad) – historyczna stolica i największe miasto Gudźaratu.

Wikipedia

ahmadabadzki

→ Ahmadabad (miasto w zachodnich Indiach)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ahmadabadem (miastem w Indiach)

Wiktionary

ahmadija

odłam islamu; ahmadijja

SJP.pl

ahmadijja

odłam islamu; ahmadija

SJP.pl

Ahmadijja ( ‏أحمدية‎, trans. ʾaḥmadiyya, także: ahmadija) – ruch reformatorski w islamie założony przez muzułmanina Mirzę Ghulama Ahmada z Qadian (1839–1908) (Pendżab), który ogłosił się (zgodnie z objawieniami otrzymywanymi od 1865 roku) mahdim i powtórnie przybyłym Jezusem, później zaś także inkarnacją Kryszny. Ruch w 1900 roku został oficjalnie uznany przez władze brytyjsko-indyjskie.

Wikipedia

ahmadineżad

nazwisko

SJP.pl

ahmed

popularne imię arabskie

SJP.pl

ahoj

zawołanie marynarskie

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) pozdrowienie, zawołanie, okrzyk mający zwrócić uwagę; słowo używane zwykle wśród marynarzy i żeglarzy

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = wojsk. armatohaubica samobieżna

Wiktionary

ahumanistycznie

przysłówek sposobu

(1.1) związany z Ahwazem, dotyczący Ahwazu

Wiktionary

Patrz:

Ahwaz

Powiązane:

rzecz. Ahwaz mrz.

Wiktionary

ahwaz

miasto w Iranie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowo-zachodnim Iranie, port nad rzeką Karun, ośrodek administracyjny ostanu Chuzestan;

Wiktionary

Ahwaz (perski: اهواز) — miasto w południowo-zachodnim Iranie, port nad rzeką Karun, ośrodek administracyjny ostanu Chuzestan.

Według spisu z 2011 miejscowość liczy 1 112 021 mieszkańców; dla porównania, w 2006 było ich 986 614, w 1996 – 804 980[], natomiast w 1966 – około 206,4 tys.

Wikipedia

Powiązane:

przym. ahwaski

Wiktionary

ai

[czytaj: ej-aj] skrót od:
1. artificial intelligence - sztuczna inteligencja, dział informatyki zajmujący się badaniem i symulacją inteligentnych zachowań ludzkich;
2. Amnesty International - międzynarodowa organizacja działająca na rzecz praw człowieka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, skrótowiec

(1.1) inform. sztuczna inteligencja, SI

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

AI – oznaczenie kodowe IATA linii lotniczych Air India
AI – format zapisu plików (nie mylić z formatem arkusza „A1”)
AI – Amnesty International
AI – architektura informacji
AI (ang. artificial intelligence) – sztuczna inteligencja
- A.I. Sztuczna inteligencja – film fabularny w reżyserii Stevena Spielberga
AI (łac. Congregatio Ancillarum Iesu) – żeńskie zgromadzenie zakonne Siostry Sługi Jezusa
Geokodowanie:
- AI – Anguilla (oznaczenie kodowe według ISO 3166-1)
- AI – kanton Appenzell Innerrhoden w Szwajcarii (oznaczenie kodowe ISO 3166-2)
Ai – imię
ai – dwuznak występujący w języku angielskim i francuskim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛj‿ˈaj, AS: ei ̯‿ai ̯

Wiktionary

Powiązane:

przym. AI-owy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) SI

Wiktionary

ai-owy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z AI, dotyczący AI

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. AI n.

Wiktionary

aiba

skrót od: Association Internationale de Boxe Amateur - Międzynarodowe Stowarzyszenie Boksu Amatorskiego; Aiba

SJP.pl

aida

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aida – imię żeńskie,
Aida – miasto w Japonii,
861 Aida – planetoida w Układzie Słonecznym,
AIDA – podwójna misja kosmiczna do planetoidy,
AIDA – termin stosowany w marketingu,
AIDA – programowy symulator interakcji pomiędzy insuliną a poziomem glikemii,
Aida Castelnau,1875 – synonim rodzaju ryb Melanotaenia,
Aida – radioodbiornik lampowy monofoniczny z gramofonem wytwarzany przez Zakłady Radiowe im. Marcina Kasprzaka w Warszawie,
Aida – radioodbiornik stereofoniczny wytwarzany przez fabrykę Diora w Dzierżoniowie.
Aida (1898 - 1915) – brytyjski koń pełnej krwi angielskiej i klacz stadna
Aida – opera Giuseppe Verdiego,
Aida – broadwayowski musical,

Wikipedia

aide-mémoire

[czytaj: ed memuAR] notatka uszczegóławiająca lub wyjaśniająca stanowisko przedstawione przez jedną ze stron w trakcie rozmów lub w ustnym oświadczeniu; memorandum

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) memorandum

Wiktionary

Aide-mémoire (z fr. "pomoc dla pamięci") − nota pozbawiona danych nadawcy i adresata oraz podpisu i pieczęci, stanowiąca nieoficjalny i pozbawiony jakiejkolwiek mocy urzędowej komunikat przekazywany osobiście lub doręczany korespondencyjnie po zakończeniu rozmów (lub podczas ich trwania) przez przedstawicieli służby dyplomatycznej lub wysokiej rangi urzędnika państwowego. Wiarygodność treści zawartej w Aide-mémoire opiera się wyłącznie na osobie wręczającej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) […] w czasie rozmowy 5 lutego wręczył kanclerzowi aide-mémoire o stanowisku rosyjskim w sprawie cieśnin, a dnia następnego już projekt trój cesarskiego porozumienia. Głównym bowiem przedmiotem rozmów Saburowa była sprawa cieśnin.

(1.1) 30 czerwca Zaleski ukończył pracę nad tekstem projektu aide-mémoire do rządu brytyjskiego.

(1.1) Zaledwie zaś kilka dni później wspomniany już płk Kowalewski złożył 24 czerwca 1940 r. w ambasadzie niemieckiej w Lizbonie aide-mémoire w jęz. francuskim, zawierający propozycję rozmów w sprawie polskiej z gronem postaci polskiego świata politycznego.

(1.1) Już 3 września Raczyński składa aide-mémoire o konieczności pomocy dla Polski. Ostatni ustęp tego dokumentu brzmi: „Rząd polski przypomina art. 1 porozumienia o wzajemnej pomocy pomiędzy Zjednoczonym Królestwem a Polską, […]”.

Wiktionary

aideologiczność

nieposiadanie lub odcięcie się od jakiejkolwiek ideologii, filozofii

SJP.pl

aideologiczny

nieposiadający bądź odcinający się od jakiejkolwiek ideologii, filozofii

SJP.pl

aidi

[czytaj: ajdi] rasa psów z grupy molosów, wyhodowana w Afryce Północnej

SJP.pl

Aidi (oryginalna nazwa "aïdi") – rasa psa zaliczana do grupy molosów, wyhodowana w Afryce Północnej, na obszarze dzisiejszego Maroka. Pierwotnie był użytkowany przez plemiona koczownicze do polowania i do pilnowania stad zwierząt hodowlanych. Współcześnie staje się też psem stróżującym. Nie podlega próbom pracy.

Wikipedia

aids

[czytaj: ejts, możliwe też: ajts] zespół nabytego upośledzenia odporności, choroba zakaźna wywoływana przez wirus HIV; AIDS

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

rzecz. AIDS n.

[czytaj: ajkido lub ajikido] japońska sztuka walki polegająca na wykorzystywaniu siły atakującego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) japońska sztuka samoobrony;

Wiktionary

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

[czytaj: ajoli] francuski sos z majonezu i czosnku; aioli

SJP.pl

Wikipedia

ailurofobia

chorobliwy lęk przed kotami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed kotami;

Wiktionary

Ailurofobia (od gr. "ailouros" – kot), felinofobia, gatofobia – jedna z odmian fobii, polegająca na anormalnym i długotrwałym lęku przed kotami.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌajlurɔˈfɔbʲja, AS: ai ̯lurofobʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) felinofobia, gatofobia

Wiktionary

aim

[czytaj: ej-aj-EM albo aim] skrót angielskiego: AOL Instant Messenger - darmowy komunikator internetowy produkcji AOL

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

AIM – komunikator internetowy
American Indian Movement – organizacja Indian Ameryki Północnej
Anugerah Industri Muzik – malezyjskie nagrody muzyczne
AIM – rumuńska wersja karabinka AK
Aeronomy of Ice in the Mesosphere – projekt NASA
Association for Automatic Identification and Mobility – światowa organizacja zajmująca się standaryzacją w zakresie automatycznej identyfikacji
Aim – dwudziesty trzeci duch Goecji
AIM – album studyjny brytyjskiej piosenkarki M.I.A.

Wikipedia

aimée

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pewnego razu spotyka kobietę imieniem Aimée, osobę pełną wdzięku, przenikliwą, lekko ironiczną, w której można zakochać się od pierwszego wejrzenia.

Wiktionary

ain

[czytaj: ę] rzeka we Francji

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ain – rzeka we Francji,
Ain – departament Francji,
Ain (ε Tauri) – gwiazda w konstelacji Byka

Wikipedia

aintelektualizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. postawa filozoficzna negująca kierowniczą rolę rozumu w poznaniu i w życiu

Wiktionary

bez udziału intelektu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

[czytaj: erbeg] urządzenie ochronne w samochodach składające się z elektronicznego układu sterowania i poduszki napełnianej gazem w momencie zderzenia; air bag, poduszka powietrzna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. zob. poduszka powietrzna.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Airbag – norweski zespół muzyczny
Airbag (pol. Poduszka powietrzna) – film z 1997 roku, reż. Juanma Bajo Ulloa
Airbag – piosenka zespołu Radiohead

(1.1) techn. pot. urządzenie kuchenne smażące i piekące potrawy z wykorzystaniem obiegu gorącego powietrza

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wegańskie sajgonki przygotowane w airfryerze to zdrowsza, ale wciąż niezwykle smaczna wersja tej popularnej azjatyckiej przekąski.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) frytkownica beztłuszczowa, frytownica powietrzna, air fryer

Wiktionary

airsoftowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z airsoftem, dotyczący airsoftu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. airsoft m.

Wiktionary

ais

podwyższony o pół tonu dźwięk a

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. dźwięk a podwyższony o półton;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ais (dźwięk)
Akademio Internacia de la Sciencoj – Międzynarodowa Akademia Nauk San Marino
Australian Institute of Sport – australijska organizacja sportowa
Automatic Identification System – system automatycznej wymiany danych między statkami
Ais - główna bohaterka serii komiksowej Bogowie z kosmosu

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) symbol. A♯

Wiktionary

ais-dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku ais

SJP.pl

ais-moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku ais

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku ais (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji ais-moll (1.1)

Wiktionary

ais-moll – tonacja molowa systemu dur-moll posiadająca 7 krzyżyków przy kluczu (fis, cis, gis, dis, ais, eis, his). Jej dźwięki w odmianie naturalnej to: ais, his, cis, dis, eis, fis, gis, ais.

Wikipedia

aischylos

jeden z trzech wielkich tragediopisarzy greckich, twórca tragedii klasycznej; Ajschylos

SJP.pl

aisis

[czytaj: ais-is] dźwięk a podwyższony o dwa półtony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. dźwięk a podwyższony o cały ton;

Wiktionary

Dźwięki aisis na pięciolinii. W kolejności: aisis¹, aisis², Aisis, aisis°.

Aisis – dźwięk, którego częstotliwość dla aisis¹ wynosi około 493,9 Hz. Jest to podwyższony za pomocą podwójnego krzyżyka dźwięk a. Dźwięki enharmonicznie równoważne (o tej samej wysokości) to: h i ces.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈajsʲis, AS: ai ̯sʹis

Wiktionary

aisne

[czytaj: esn] rzeka we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka we Francji, lewy dopływ rzeki Oise;

(1.2) geogr. adm. departament w północnej Francji;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aisne – departament we Francji
Aisne – rzeka we Francji

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wieczorem, 9 września, prawe skrzydło niemieckie było w pełnym odwrocie w kierunku rzeki Aisne.

Wiktionary

aisza

arabskie imię żeńskie; Ajsza

SJP.pl

aix-en-provence

[czytaj: eząprowąs] miasto we Francji

SJP.pl

Aix-en-Provence (, ; Ais de Provença) – miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Delta Rodanu, którego jest podprefekturą. Miasto jest ulokowane w dolinie rzeki Arc, ok. 25 km na północ od Marsylii.

Wikipedia

aixam

marka samochodów

SJP.pl

Aixam-Mega S.A. – francuskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne specjalizujące się w produkcji mikrosamochodów.

Pod marką Aixam wytwarzane i sprzedawane są czterokołowce lekkie (L6e) i czterokołowce ciężkie (L7e), pod nazwą Mega – pojazdy czterokołowe użytkowe. Siedzibą przedsiębiorstwa jest miasto Aix-les-Bains.

Wikipedia

aixam-mega

francuska firma motoryzacyjna

SJP.pl

aizkolaris

gra baskijska - zawody w rąbaniu drzewa

SJP.pl

aizkraukle

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Łotwie.

Wiktionary

Aizkraukle (niem. "Asscrade", "Ascheraden", do 1991 "Stučka") – miasto na Łotwie, leżące nad rzeką Dźwiną w historycznej krainie Liwonia, centrum administracyjne novadsu Aizkraukle. Około 8962 mieszkańców.

Pierwsze wzmianki o Aizkraukle pochodzą z Kroniki Henryka Łotysza ("Heinrici Cronicon Lyvoniae").

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) hist. Ascheraden

Wiktionary

aj

wykrzyknik wyrażający ból, zaskoczenie, itp.

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …oznajmiający ból lub zaskoczenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aj – rzeka w Baszkirii i obwodzie czelabińskim
Aj – faraon, panował prawdopodobnie w latach 1323-1319 p.n.e.
Aj – miasto biblijne
Ay

partykuła

(2.1) daw. reg-pl|Kresy. tak

Wiktionary

Aja (آية), l.mn. ajaty (آيات) – arabskie słowo na „znak” lub „cud”. W islamie zazwyczaj używa się go w odniesieniu do 6236 wersetów Koranu, jako że muzułmanie uważają każdy z nich za znak od Allaha.

Podstawowy podział Koranu wyróżnia 114 sur, które z kolei dzielą się na ajaty, których jest łącznie 6204-6236 (w zależności od sposobu liczenia).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈaja, AS: ai ̯a

Wiktionary

ajaccio

[czytaj: ażakSJO, aŻAKsjo] miasto we Francji, na wyspie Korsyce

SJP.pl

Ajaccio ([]; Aiacciu, []; Ajaccio, []; Adiacium) – miasto i gmina we Francji, stolica Korsyki i departamentu Korsyka Południowa, położona na zachodnim wybrzeżu wyspy, nad Morzem Śródziemnym. Niewielki port handlowy oraz porty: rybacki (połów sardynek), promowy (linie do Marsylii, Tulonu i Nicei) i jachtowy. Stocznia. Około 1 km na wschód od miasta znajduje się Port lotniczy Ajaccio-Campo dell'Oro.

Wikipedia

ajaj

wykrzyknik wyrażający różne uczucia i stany, m.in. zakłopotanie, żal, dezaprobatę; ajajaj

SJP.pl

Ajaj –‬ król Makurii w Nubii w latach około 1295-1311.

Był następcą Szamamuna. Jest wymieniony w źródłach arabskich w 1304/1305 roku. Przebywał wtedy w Kairze prosząc o pomoc wojskową sułtana mameluckiego. W 1311 roku Ajaj został zabity. Jego następcą był jego brat Karanbas (1311-1316, 1323-1324).

Wikipedia

ajaja

Ajaja (gr. "Αιαία" w przekładzie "Odysei" Lucjana Siemieńskiego Eea, z łac. "Aeaea") - po grecku "płacz"; według mitologii greckiej wyspa zamieszkiwana przez Kirke, na której Odyseusz spędził rok podczas swojej tułaczki.

Przez późnorzymskich pisarzy hipotetycznie lokowana na zachodnim brzegu Półwyspu Apenińskiego, około 100 km na południe od Rzymu. Podobne próby podejmowali badacze współcześni. Robert Graves umiejscawiał ją na chorwackiej wyspie Lošinj, a Tim Severin na wyspie Paksos.

Wikipedia

ajajaj

wykrzyknik wyrażający różne uczucia i stany, m.in. zakłopotanie, żal, dezaprobatę; ajaj

SJP.pl

ajaks

postać z mitologii greckiej, bohater "Iliady", wojownik

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ajaks – imię męskie
Ajaks – duchowny ariański
Ajaks (Stepan Szaumian) – ormiański komunista, dziennikarz
Ajaks (Ajas zw. Małym) – w mitologii greckiej syn Ojleusa, bohater Iliady Homera
Ajaks (Ajas zw. Wielkim) – w mitologii greckiej syn Telamona, bohater Iliady Homera
Ajaks – jeden z pseudonimów używanych przez Pashka Bardhiego
Ajas – strona ujednoznaczniająca
Ajax – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

ajania

roślina doniczkowa z rodziny astrowatych

SJP.pl

Ajania ("Ajania") – rodzaj roślin z rodziny astrowatych ("Asteraceae"). Obejmuje ok. 34 do 43 gatunków występujących w Azji środkowej i wschodniej, z centrum zróżnicowania w Chinach, gdzie rośnie 35 gatunków, w tym 23 endemity. Ajania pacyficzna "Ajania pacifica" jest popularnie uprawianą rośliną ozdobną.

Wikipedia

ajar

[czytaj: aŻAR] Émile Ajar - pseudonim literacki Romain Gary'ego

SJP.pl

ajas

bohater Iliady; Ajaks

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ajas – tragedia Sofoklesa
Ajas (zw. Małym) – w mitologii greckiej syn Ojleusa, bohater Iliady Homera
Ajas (zw. Wielkim) – w mitologii greckiej syn Telamona, bohater Iliady Homera
Ajaks – strona ujednoznaczniająca
Ajax – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

ajat

werset Koranu

SJP.pl

Ajat – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Dordogne.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 275 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 13 osób/km² (wśród 2290 gmin Akwitanii Ajat plasuje się na 904. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 487.).

Wikipedia

ajatollah

tytuł szyickiego przywódcy religijnego, zwłaszcza w Iranie; osoba nosząca ten tytuł

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wysoki tytuł znawcy teologii i prawa w szyizmie imamickim;

Wiktionary

Ajatollah (pers. آيت‌الله, ‏آية الله‎, "āyat Allāh", tłum. "znak Boga") – honorowy muzułmański tytuł naukowy w szyizmie imamickim; nadawany wysokiej rangi uczonym (mudżtahid), znawcom teologii, nauk islamskich i prawa religijnego. Posiadacze tytułu są zazwyczaj także wykładowcami seminariów teologicznych. Niższą rangą jest hodżatoleslam.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zdaniem duchowego przywódcy Iranu ajatollaha Ali Chamenei, internetowy czat pomiędzy mężczyzną i kobietą, których nie łączą związki pokrewieństwa, jest niedopuszczalny. Ajatollah wydał już w tej sprawie fatwę czyli zakaz takich praktyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌajaˈtɔlːax, AS: ai ̯ato•laχ

Wiktionary

ajax

holenderski klub sportowy z Amsterdamu

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

AJAX (ang. Asynchronous JavaScript and XML, asynchroniczny JavaScript i XML) – technologia tworzenia aplikacji internetowych
Ajax – planetoida o numerze katalogowym 1404
Ajax – miejscowość w prowincji Ontario, w Kanadzie
Ajax – projekt muzyczny Jaco van der Merwe'a
AFC Ajax – holenderski klub piłkarski
Ajax Kapsztad – klub piłkarski w Południowej Afryce
„Ajax” – nazwa francuskich okrętów
- „Ajax” – francuski okręt podwodny
USS „Ajax” – nazwa okrętów US Navy
HMS „Ajax” – nazwa brytyjskich okrętów
Ajaks – strona ujednoznaczniająca
Ajas – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

ajbis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. prawoślaz

Wiktionary

chorobliwy lęk przed ostrymi przedmiotami

SJP.pl

ajdik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

Andrzej Ajdukiewicz (1939-2021) – polski inżynier, profesor nauk technicznych
Kazimierz Ajdukiewicz (1890-1963) – polski filozof, logik
Stanisław Ajdukiewicz (1849–przed 1917) – działacz społeczny, członek Stronnictwa Demokratyczno-Narodowego, dyrektor dóbr Buczacz
Tadeusz Ajdukiewicz (1852-1916) – polski malarz
Zygmunt Ajdukiewicz (1861-1917) – polski malarz
Adam Brzechwa-Ajdukiewicz (1894-1954) – polski generał brygady WP

Wikipedia

ajencja

1. prowadzenie działalności na zasadzie dzierżawy od jakiejś firmy;
2. przestarzale: agencja, przedstawicielstwo jakiegoś urzędu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prowadzenie działalności handlowej lub usługowej oparte na dzierżawie niezbędnych środków do tego od określonego przedsiębiorcy lub instytucji;

(1.2) daw. agencja (zwłaszcza handlowa)

Wiktionary

Ajencja – prowadzenie działalności na zasadzie dzierżawy od określonego przedsiębiorcy, często na dostawę dla niego towarów zbieranych w terenie. W przeciwieństwie do franczyzy, ajencja nie wymaga własnego wkładu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dystrybucją kosmetyków z najwyższej półki cenowej zajmują się głównie firmy działające na zasadzie ajencji oraz oficjalni przedstawiciele […]

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ajent mos., ajentka ż., ajenctwo n.

przym. ajencyjny

Wiktionary

ajencyjny

→ ajencja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) zob. agencyjny.

Wiktionary

Patrz:

ajencja

Powiązane:

rzecz. ajencja ż., ajent mos., ajentka ż., ajenctwo n.

Wiktionary

ajent

1. osoba użytkująca placówkę handlową, gastronomiczną, usługową wydzierżawioną od jakiejś instytucji;
2. przestarzałe: agent, pośrednik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto wziął coś w wynajem

(1.2) daw. agent

Wiktionary

Ajent – osoba prowadząca działalność gospodarczą na zasadzie dzierżawienia od przedsiębiorcy placówki handlowej, usługowej lub podobnej, a także pośrednik w zawieraniu umów na rzecz zleceniodawcy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeden z angielskich handlowych ajentów nie może wydziwić się taniości buraków i robotnika u nas i tę sferę stosunków przedstawia w barwach tak ponętnych, że zachwyceni kapitaliści nadtamizańscy myślą tu wybudować 20 nowych cukrowni.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ajencja ż.

:: fż. ajentka ż.

przym. ajencyjny

Wiktionary

ajentka

→ ajent

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

rzeczownik, rodzaj żeński

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. żart. zdrobn. od: ajerkoniak

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Napijesz się nalewki czy ajerkoniaczku?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ajerkoniak m.

przym. ajerkoniakowy

Wiktionary

ajerkoniak

domowy likier jajeczny; jajecznik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

ajerkoniak

ajerowy

związany z ajerem, dotyczący ajeru

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) iPhone

Wiktionary

ajfoniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot., często pogard. osoba używająca iPhone'a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ajfon mzw., iPhoniarz mos.

Wiktionary

ajgistos

w mitologii greckiej: mąż Klitajmestry (królowej mykeńskiej)

SJP.pl

czas. ajkować ndk.

Wiktionary

ajkować

w środowisku więziennym: porozumiewać się z współwięźniami za pomocą zaszyfrowanych słów i gestów

SJP.pl

ajlant

SJP.pl

ajmara

1. język urzędowy Boliwii i Peru, którym posługują się Indianie Ajmara;
2. języki ajmara - rodzina języków autochtonicznej ludności Ameryki Południowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język, którym posługują się Indianie Ajmara;

Wiktionary

Ajmara, Ajmarowie ( Aymara) – grupa etniczna Indian Ameryki Południowej posługujących się językiem ajmara, należącym do ajmarskiej rodziny językowej.

Wikipedia

ajmarka

Indianka Ameryki Południowej zamieszkujący Peru, Boliwię i Chile

SJP.pl

ajmarowie

Indianie Ameryki Południowej zamieszkujący Peru, Boliwię i Chile

SJP.pl

ajmarski

→ Ajmarowie

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Ajmarów

Wiktionary

Patrz:

Ajmarowie

ajmer

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wiadro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zdrobn. ajmerek

Wiktionary

ajmerek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań. wiaderko

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ajmer

Wiktionary

(1.1) Ajnbruch, kradzież, szantarzy sic., hareszt, sąd… Ni! Na to nie śmi dojść.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ajnbruchowiec mos.

Wiktionary

ajncla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mieszkanie jednopokojowe, kawalerka

Wiktionary

ajnfach

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Poznań, Górny Śląsk. prosty, nieskomplikowany

przysłówek sposobu

(2.1) gw-pl|Poznań, Kujawy Zachodnie, Grudziądz. prosto, łatwo, zwyczajnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie tak ajnfach jak w kij pierdnął.

Wiktionary

Synonimy:

(1-2) gw. Poznań ańfach

Wiktionary

ajnfachowy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zwykły

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pogard. kiepski, byle jaki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Latoś żech kupił ajnfachowo kamera ujkowi na geburstag.

(1.2) Z tej ajnfachowej klotki zarozki ci wszystkie papagaje wyfurgną.

Wiktionary

ajnfart

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. wjazd na teren oficyny

Wiktionary

ajnlasfarba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. farba podkładowa

Wiktionary

ajnlauf

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. lane kluski, lane ciasto

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lane kluski, lane ciasto, gw. Górny Śląsk ańlauf

Wiktionary

ajno

partykuła

rzecz.

:: fm. Ajnos mos., Ajnus mos.

przym. ajnoski, ajnuski

Wiktionary

ajnoski

→ Ajnos (Ajnu); ajnuski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ajnosami (Ajnu, Ajnami), dotyczący Ajnosów (Ajnu, Ajnów)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język ajnoski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ajnuski mrz., ajnulog mos., ajnulogia ż., Ajnos mos., Ajnoska ż., Ajnu lm m., Ajnowie lm m.

przym. ajnuski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ajnuski

Wiktionary

ajnowie

lud zamieszkujący wyspę Hokkaido, Wyspy Kurylskie i Sachalin; Ajnu

SJP.pl

Ajnowie lub Ajnosi (endoetnonim od ajn. "Ainu" – „ludzie”, IPA: ; l.p. Ajnus lub Ajnos) – lud należący do paleoazjatyckiej grupy językowej; przybyły do południowej części Sachalinu oraz na Wyspy Japońskie i Kurylskie ponad 6 tys. lat temu. Byli ludem łowiecko-zbierackim. Obecnie zamieszkują głównie Hokkaido. W historycznych tekstach japońskich Ajnowie nazywani byli: Ezo (wym. Yezo), Emishi, Aino.

Wikipedia

ajnsztajn

wielkość określająca światło, używana w fotochemii; einstein

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rumpuć, ańtop}}

Wiktionary

ajnu

rdzenny mieszkaniec Hokkaido; Ajnos

SJP.pl

ajnuski

→ Ajnu (Ajnos); ajnoski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ajnosami (Ajnu, Ajnami), dotyczący Ajnosów (Ajnu, Ajnów)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język ajnuski;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ajnoski mrz., Ajnos mos., Ajnoska ż., Ajnu lm m., Ajnowie lm m.

przym. ajnoski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ajnoski

Wiktionary

ajoen

organiczny związek chemiczny występujący w czosnku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny występujący w czosnku, bezwonny produkt rozpadu alliiny

Wiktionary

Wikipedia

ajolos

w mitologii greckiej i rzymskiej: władca wszystkich wiatrów; Eol

SJP.pl

ajowan

gatunek rośliny z rodziny selerowatych, używany jako przyprawa w kuchni indyjskiej; adżwan, chropawiec wonny, kminek indyjski

SJP.pl

ajran

turecki napój przyrządzany z jogurtu i wody z dodatkiem soli; ayran

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. kulin. turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli;

Wiktionary

Ajran (tur. ayran) – popularny turecki napój wytwarzany z jogurtu i wody (w proporcji 2:1 lub 1:1). Zazwyczaj dodawana jest do niego sól, a czasami też pieprz. Podawany jest schłodzony, może też mieć pianę. Często spożywany jest z kebabem. Ajran jest podobny do popularnego m.in. w Iranie i Armenii napoju doogh (dugh, abdug, tahn), który jednak jest poddawany krótkiemu procesowi fermentacji i jest lekko musujący.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈajrãn, AS: ai ̯rãn

Wiktionary

ajsbajna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg-pl|Poznań. kulin. golonka

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ajsbajn, eisbeina

Wiktionary

ajschylos

jeden z trzech wielkich tragediopisarzy greckich, twórca tragedii klasycznej; Aischylos

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. liter. starożytny dramatopisarz grecki;

(1.2) hist. imię|polski|m.

Wiktionary

(1.1) med. staroż. system medycyny indyjskiej rozwinięty w starożytności

Wiktionary

Ajutthaja ( พระนครศรีอยุธยา, RTGS "Phra Nakhon Si Ayutthaya") – miasto w Tajlandii, stolica prowincji Ajutthaja, położone kilkadziesiąt kilometrów na północ od Bangkoku. Liczba ludności: 140 000 (2014).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jedziemy przez Ajutthaję do Chiang Mai, a następnie na granicę z Laosem.

Wiktionary

ajuści

1. gwarowe wyrażenie potwierdzające: tak właśnie, a jakże, naturalnie
2. gwarowe wyrażenie zaprzeczające, wyrażające powątpiewanie: a jakże, jeszcze czego

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) gwara. wyrażenie potwierdzające: tak!, tak właśnie!, a jakże!, naturalnie!, ma się rozumieć!

(1.1) gw. Górny Śląsk ajzynzyjga

Wiktionary

ajzynzyjga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piłka do metalu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw. Górny Śląsk ajzynzyga

Wiktionary

ajć

wykrzyknik oznaczający zaskoczenie czymś negatywnym; ojć, ups

SJP.pl

ak

[czytaj: a-KA] skrót od: Armia Krajowa

SJP.pl

skrótowiec, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) = hist. wojsk. Armia Krajowa;

(1.2) = eduk. Akademia Krakowska;

(1.3) = kośc. Akcja Katolicka;

skrótowiec, rodzaj męski lub nijaki

(2.1) = wojsk. automat Kałasznikowa;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Mój dziadek służył w AK.

wymawiać nieakcentowane "o" jak samogłoskę zbliżoną do "a" (w języku rosyjskim oraz białoruskim)

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aka – podgrupa afrykańskich Pigmejów
Aka – rodzaj owadów
Aka – wieś w Japonii, na wyspie Kiusiu, w prefekturze Fukuoka
Aka – miejscowość w powiecie Kisbér na Węgrzech
Aka – jeden ze światów Ekumeny
Aka I z Kommageny – córka Antiochis, księżniczki kommageńskiej
Aka II z Kommageny – księżniczka kommageńska
AKA (1988-2023) – południowoafrykański raper

Wikipedia

akaa

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Finlandii, w regionie Pirkanmaa;

Wiktionary

Akaa (szw. "Ackas") – miasto i gmina w Finlandii, w regionie Pirkanmaa. Powstało 1 stycznia 2007 roku, kiedy miasto Toijala i gmina Viiala zostały połączone w jedno miasto. 1 stycznia 2011 przyłączono do Akaa gminę Kylmäkoski. Populacja wynosi 16 429 (2025). Powierzchnia wynosi 114,67 km², z czego 12,5 km² to woda.

Wikipedia

akaba

1. miasto w południowo-zachodniej Jordanii;
2. zatoka w północnej części Morza Czerwonego

SJP.pl

Akaba (arab. العقبة, al-ʿAqabah) – miasto w południowo-zachodniej Jordanii, stolica muhafazy Akaba, nad Zatoką Akaba (Morze Czerwone), będące jedynym portem morskim kraju (jedynie 27 km linii brzegowej). Miasto ma port rybacki, lotnisko, połączenie drogowe i kolejowe z Ammanem oraz drogowe z Medyną (Arabia Saudyjska). Przez port wywozi się fosforyty, jest strefa wolnocłowa, przemysł chemiczny to gł. produkcja nawozów fosforowych. Znajduje się tutaj ośrodek sportów wodnych oraz akwarium morskie.

Wikipedia

akacja

drzewo lub krzew z rodziny motylkowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Acacia|Mill.|ref=tak., rodzaj drzew i krzewów należący do rodziny mimozowatych;

(1.2) dendr. tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju akacja (1.1)

(1.3) hist. żegl. rodzaj bizantyjskich jedno- albo dwumasztowych okrętów z ożaglowaniem rejowym

(1.4) dendr. pot. drzewo z gatunku robinia akacjowa (nazwa systematyczna|Robinia pseudoacacia|L.|ref=tak.);

(1.5) akacje – uczn. lekcje

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.4) Z gałęzi starej akacji zerka na mnie sierpówka, czy tam cukrówka, zwał jak chciał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkat͡sʲja, AS: akacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. akacjowaty, akacjowy

Wiktionary

ogończyk akacjowiec - gatunek motyla z rodziny modraszkowatych

SJP.pl

akacjowy

przymiotnik od: akacja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) składający się z akacji

(1.2) wykonany z drewna lub innej części akacji

(1.3) będący częścią akacji

(1.4) związany z akacją

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Miód wielokwiatowy różni się smakiem od rzepakowego, spadziowego, akacjowego czy faceliowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakaˈt͡sʲjɔvɨ, AS: akacʹi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akacja ż.

przym. akacjowaty

Wiktionary

akacjusz

imię męskie

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Akacjusz – wersja imienia Achacy
Akacjusz (biskup Cezarei)
Akacjusz (patriarcha Antiochii)
Akacjusz (patriarcha Konstantynopola)

Wikipedia

akad

1. starożytne państwo w Mezopotamii;
2. stolica starożytnego państwa o tej samej nazwie

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Akad (miasto) – starożytne miasto w Mezopotamii
Akad (kraina) – starożytna kraina w Mezopotamii

Wikipedia

akademia

1. wyższa uczelnia o profilu specjalistycznym;
2. instytucja gromadząca wybitnych przedstawicieli nauki lub sztuki;
3. uroczystość publiczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. szkoła wyższa;

(1.2) nauk. instytucja, towarzystwo naukowe

(1.3) uroczyste zebranie publiczne poświęcone osobie lub wydarzeniu

(1.4) przest. muzyka poważna

(1.5) przest. koncert muzyki poważnej

(1.6) uczn. przen. szkoła zawodowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Akademia Platońska – szkoła założona przez Platona w IV w. p.n.e., w jej duchu w nowożytności kontynuowano szkoły:
- Akademia Florencka
- Akademia Rzymska Platońska
- Akademia Bessariona
akademia nauk stosowanych – element oficjalnej nazwy uczelni w Polsce
Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie – publiczna uczelnia artystyczna
Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego – publiczna, cywilno-wojskowa uczelnia techniczna
Akademia Polonijna – uczelnia niepubliczna w Częstochowie
Akademia Krakowska – dawna nazwa publicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego
Śląska Akademia Medyczna imienia Ludwika Waryńskiego w Katowicach – dawna nazwa publicznego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach
Polska Akademia Umiejętności – polskie towarzystwo naukowe
Akademia Francuska (franc. Académie française) – francuskie towarzystwo naukowe

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Akademia Krakowska jest jedną z polskich szkół wyższych.

(1.2) Polska Akademia Nauk ma siedzibę w Warszawie.

(1.3) Z okazji święta Komisji Edukacji Narodowej zorganizowano w szkole akademię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakaˈdɛ̃mʲja, AS: akadẽmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademista mos., akademika ż., akademiczność ż., akademiczka ż., akademickość ż., akademizowanie n., akademik m., akademizm m., akademizacja ż.

czas. akademizować ndk.

przym. akademicki, akademiczny, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademicki

1. związany z akademią (np. wykład akademicki, wyróżnienia akademickie); akademijny;
2. związany z akademizmem (np. malarstwo akademickie)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) eduk. dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów

(1.2) szt. odnoszący się do akademizmu

(1.3) odnoszący się do akademii (instytucji zrzeszającej uczonych lub artystów)

(1.4) taki, który jest teoretyczny; nie jest praktyczny

(1.2) szt. przedstawicielka akademizmu

(1.3) daw. eduk. słuchaczka uczelni wyższej

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczność ż., akademik mrz., akademika ż., akademista mos., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

:: fm. akademik mos.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademicki, akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademicki, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademie

forma rzeczownika.

(1.1) plural|akademia.

Wiktionary

akademijny

→ akademia; akademicki, akademiowy

SJP.pl

akademik

1. członek akademii;
2. dawniej: profesor wyższej uczelni;
3. słuchacz wyższej uczelni; student

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) nauk. członek akademii

(1.2) szt. przedstawiciel akademizmu

(1.3) daw. eduk. uczeń akademii, słuchacz uczelni wyższej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) stud. dom akademicki;

(2.2) uczn. internat

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

akademik – wysoki tytuł naukowy członków akademii (stowarzyszenia lub instytucji naukowej)
akademik – dom studencki
- „Akademik” – Dom Studencki Politechniki Warszawskiej
akademik – student akademii (używane w Galicji; określenie „student” oznaczało tam „gimnazjalistę” – ucznia szkoły średniej, dającej maturę i możliwość jednorocznej służby wojskowej)
Akademik – czasopismo, dodatek do organu Związku Polaków w Niemczech

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sławy Instytutowi przydaje fakt, że związał z nim swe imię akademik Manfred Lachs, wybitny znawca prawa międzynarodowego (…). sic.

(2.1) Jan mieszka w akademiku i studiuje farmację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakaˈdɛ̃mʲik, AS: akadẽmʹik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczność ż., akademika ż., akademista mos., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

:: fż. akademiczka ż.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademicki, akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

Synonimy:

(2.1) dom akademicki, dom studencki

Wiktionary

akademika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. uroczysty popis; uroczystość

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: akademik mrz.

(2.2) D. i B. lp. od: akademik mos.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczka ż., akademiczność ż., akademik mos./mrz., akademista mos., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademicki, akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademikowy

związany z akademikiem, dotyczący akademika

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akademikiem, dotyczący akademika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademista mos., akademika ż., akademiczność ż., akademiczka ż., akademik m., akademickość ż.

przym. akademicki, akademiczny

czas. akademizować

Wiktionary

akademio

forma rzeczownika.

(1.1) W. lp. od: akademia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakaˈdɛ̃mʲjɔ, AS: akadẽmʹi ̯o

Wiktionary

akademiowy

→ akademia; akademijny, akademicki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akademią, dotyczący akademii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademik mos./mrz., akademiczność ż., akademiczka ż., akademickość ż., akademia ż.

przym. akademicki, akademiczny

Wiktionary

akademista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. akademik (student)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akademia ż., akademickość ż., akademiczka ż., akademiczność ż., akademik mos./mrz., akademika ż., akademizacja ż., akademizm mrz., akademizowanie n., zakademizowanie n.

czas. akademizować ndk., zakademizować dk.

przym. akademicki, akademiczny, akademijny, akademikowy, akademiowy

przysł. akademicko

Wiktionary

akademizacja

1. podniesienie jakiejś szkoły do rangi akademii;
2. nacechowanie czegoś akademizmem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nadawanie czemuś cech akademizmu

(1.2) stawanie się akademickim

(1.3) przekształcanie uczelni w akademię

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakadɛ̃mʲiˈzat͡sʲja, AS: akadẽmʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. akademicki, akademiczny

rzecz. akademista mos., akademika ż., akademiczność ż., akademiczka ż., akademickość ż., akademia, akademizm, akademik

czas. akademizować

Wiktionary

akademizm

kierunek w sztuce postulujący podporządkowanie twórczości regułom klasycznym i naśladowanie wzorców uznanych za doskonałe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ścisłe trzymanie się form tradycyjnych, klasycznych w sztukach pięknych

(1.2) kierunek w sztuce polegający na stosowaniu reguł estetyki antycznej;

Wiktionary

Akademizm – kierunek w sztuce europejskiej rozwijający się od XVII do XIX wieku, obejmujący przede wszystkim malarstwo i rzeźbę. Charakteryzował się odwoływaniem do zasad i ideałów sztuki antycznej oraz renesansowej, a także naśladowaniem dzieł uznanych za wzorcowe. Preferował tematykę historyczną, religijną i mitologiczną. Kierunek ten był propagowany głównie przez akademie sztuk pięknych.

Wikipedia

Akademos – w mitologii greckiej heros attycki, który wskazał Dioskurom miejsce, gdzie Tezeusz więził ich siostrę Helenę.

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Akadii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. odmiana języka francuskiego używana w prowincjach atlantyckich Kanady;

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Lingwiści ciągle jeszcze nie są zgodni co do żródeł akadiańskiego francuskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakaˈdʲjä̃j̃sʲci, AS: akadʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akadia ż., Akadianin m., Akadianka ż.

Wiktionary

akadowie

lud semicki zamieszkujący w starożytności Mezopotamię; Akadyjczycy

SJP.pl

Wikipedia

akadyjczycy

lud semicki zamieszkujący w starożytności Mezopotamię; Akadowie

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Akadyjczycy – francuskojęzyczni mieszkańcy północnoamerykańskiej Akadii
Akadyjczycy – oboczna nazwa starożytnego plemienia Akadów

Wikipedia

akadyjczyk

mieszkaniec Akadu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) staroż. mieszkaniec Akadu

(1.2) mieszkaniec Akadii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akad mrz., akadyjski mrz., Akadowie lm m.

:: fż. Akadyjka ż.

przym. akadyjski, akadzki

Wiktionary

akadyjka

mieszkanka Akadu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) staroż. mieszkanka Akadu

(1.2) mieszkanka Akadii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akad mrz., akadyjski mrz., Akadowie lm m.

:: fm. Akadyjczyk mos.

przym. akadyjski, akadzki

Wiktionary

akadyjski

związany z Akadem; akadzki

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący Akadu lub/i państwa akadyjskiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;

Wiktionary

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem akadyjskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem akadyjskim

(1.3) spisany, stworzony w języku akadyjskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakaˈdɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: akadyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

akadzki

przymiotnik od: Akad (starożytne państwo semickie lub stolica tego państwa); akadyjski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. dotyczący Akadu lub Akadyjczyków

Wiktionary

Powiązane:

przym. akadyjski

rzecz. akadyjski mrz., Akadyjczyk mos., Akadyjka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akadyjski

Wiktionary

akalkulia

upośledzenie zdolności liczenia związane z organicznym uszkodzeniem mózgu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie zdolności procesów liczenia;

Wiktionary

Nie mylić z: dyskalkulia.

Wymowa:

IPA: aˈkãɲɛ, AS: akãńe

Wiktionary

akant

1. krzew, bylina ozdobna;
2. motyw dekoracyjny w różnych dziedzinach sztuki wykorzystujący wizerunek liści

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Acanthus|L.|ref=tak., rodzaj roślin, bylin lub krzewów, z rodziny akantowatych; .

(1.2) archit. motyw dekoracyjny w formie stylizowanych liści, gałązek i kwiatów akantu (1.1);

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. środ. opiekun klienta, account manager

akantocyt

u człowieka: nieprawidłowy erytrocyt z nieregularnymi, długimi, ostro zakończonymi wypustkami cytoplazmy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. nieprawidłowo uformowana krwinka czerwona posiadająca nieregularnie rozmieszczone, zaostrzone wypustki cytoplazmatyczne;

Wiktionary

Akantocyt – u człowieka, nieprawidłowy erytrocyt z nieregularnymi, długimi, ostro zakończonymi wypustkami cytoplazmy.

Podobne wypustki cytoplazmy, ale bardziej tępe i bardziej regularnie rozmieszczone, posiadają echinocyty.

Akantoliza (łac. "acantholysis") – utrata łączności między komórkami warstwy kolczystej naskórka ("stratum spinosum") poprzez zanikanie mostków międzykomórkowych.

Komórki leżą luźno w powstałych wolnych przestrzeniach, mają okrągły kształt, duże, często nieprawidłowe jądra. Barwią się metodą Maya-Grünwalda-Giemsy w charakterystyczny sposób (obrąbek cytoplazmy wybarwia się na ciemnoniebiesko). Można ją wykryć w wymazie z dna pęcherza testem cytologicznym Tzancka.

Wikipedia

akantowate

rodzina roślin charakterystycznych dla krajów tropikalnych całego świata; akantusowate

SJP.pl

Akantowate ("Acanthaceae") – rodzina roślin zielnych, krzewów, rzadziej drzew należących do rzędu jasnotowców ("Lamiales"). Rośliny należące do tej rodziny występują w rejonach subtropikalnych i tropikalnych, niektóre gatunki w cieplejszych rejonach strefy umiarkowanej, sięgając po obszar śródziemnomorski (w Europie tylko akant), Stany Zjednoczone, Australię. Należy do tej rodziny 212 rodzajów i co najmniej 3175 gatunków roślin. Liczne gatunki uprawiane są jako ozdobne.

Wikipedia

akantowaty

o cechach akantowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

Wikipedia

akantusowate

rodzina roślin charakterystycznych dla krajów tropikalnych całego świata; akantowate

SJP.pl

akantusowaty

o cechach akantusowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny akantusowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akantusowate nmos.

Wiktionary

akantyt

ciemnoszary minerał z grupy siarczków o metalicznym połysku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

rzecz. akapit m.

przym. akapitowy

Wiktionary

akapit

1. początkowy wiersz nowego ustępu, zwykle wcięty lub ozdobiony inicjałem,
2. ustęp tekstu zaczynający się od nowego wiersza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza;

Wiktionary

Akapit (łac. "a capite", od głowy, od początku) – podstawowy sposób dzielenia łamu na rozpoznawalne wzrokiem mniejsze fragmenty w celu zwiększenia czytelności tekstu. Podstawowa jednostka logiczna dłuższego tekstu, składająca się z jednego lub wielu zdań stanowiących pewną całość treściową (myśl). Zadaniem akapitu jest wyraźne zaznaczenie nowej myśli w bieżącym wątku wypowiedzi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na kursach szybkiego czytania nauczyłam się czytać całymi akapitami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkapʲit, AS: akapʹit

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akapicik mrz.

przym. akapitowy

Wiktionary

akapitowy

związany z akapitem, dotyczący akapitu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akapitem, dotyczący akapitu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akapicik mrz., akapit mrz.

Wiktionary

akapowiec

zwolennik akapu; akap, anarchokapitalista, ankap

SJP.pl

akara

ryba pochodząca z dorzecza Amazonki, hodowana jako rybka akwariowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ryba z rodziny pielęgnicowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

akara błękitna (Aequidens pulcher)
akara cętkowana (Laetacara curviceps)
akara itańska (Krobia itanyi)
akara paskowana (Nannacara anomala)
akara pomarańczowopłetwa (Aequidens rivulatus)
akara marońska, akara z Maroni (Cleithracara maronii)
akara z Porto Alegro (Cichlasoma portalegrense)
akara żółta (Aequidens metae)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kupiłem wczoraj piękny okaz akary.

Wiktionary

akarboza

organiczny związek chemiczny stosowany jako inhibitor w lekach diabetologicznych

SJP.pl

Wikipedia

akarycyd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. związany z akataleksą, dotyczący akataleksy

Wiktionary

Patrz:

akataleksa

Powiązane:

rzecz. akataleksa ż.

Wiktionary

akatalepsja

podkreślana przez zwolenników sceptycyzmu niemożliwość poznania świata oraz prawdy

SJP.pl

akataleptyczny

→ akatalepsja

SJP.pl

Patrz:

akatalepsja

akatolicki

przymiotnik od: akatolik

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

hymn ku czci Bogurodzicy, śpiewany w cztery pierwsze soboty Wielkiego Postu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. muz. rodzaj hymnu liturgicznego ku czci Chrystusa lub świętych, spotykany zwłaszcza w wielkopostnej tradycji chrześcijaństwa wschodniego, śpiewany na stojąco podczas szczególnych nabożeństw;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Chcąc oddać cześć Bogurodzicy, cenobici zaśpiewali wspaniały akatyst.

Wiktionary

IPA: ˌakatɨˈstɔvɨ, AS: akatystovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akatyst m., akafistnik m.

Wiktionary

akatyzja

pobudzenie ruchowe, przymus bycia w ciągłym ruchu, przeciwieństwo akinezji

SJP.pl

Akatyzja – zespół objawów polegający na występowaniu:

Wikipedia

akaustobiolit

niepalna skała osadowa pochodzenia organicznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyspieszenie

Wiktionary

Akceleracja (łac. "acceleratio": przyspieszenie) – w fizjologii oznacza międzypokoleniowe przyspieszenie rozwoju i dojrzewania, a więc wcześniejsze osiąganie kolejnych etapów rozwoju lub wcześniejsze (w porównaniu z innymi narządami) wykształcenie się jakiegoś narządu w rozwoju zarodka. W psychologii jest to przyspieszenie rozwoju cech psychicznych.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. akcelerator m.

Wiktionary

akceleracjonista

zwolennik teorii zakładającej, że opór wobec kapitalizmu jest niemożliwy, dlatego też należy przyspieszać jego rozrost tak, by system sam się załamał

SJP.pl

akceleracjonizm

teoria zakładająca, że opór wobec kapitalizmu jest niemożliwy, dlatego też należy przyspieszać jego rozrost tak, by system sam się załamał

SJP.pl

Akceleracjonizm (ang. "accelerationism", od słowa "acceleration", czyli „przyspieszenie”) – szereg marksistowskich i reakcyjnych idei w teorii krytycznej i społecznej, które wzywają do drastycznej intensyfikacji wzrostu kapitalistycznego, zmian technologicznych, sabotażu infrastruktury i innych procesów społecznych w celu zdestabilizowania istniejących systemów i stworzenia radykalnej transformacji społecznej.

Wikipedia

akceleracyjny

dotyczący akceleracji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z przyspieszeniem lub przyspieszaniem, akceleracją; służący do przyspieszania

Wiktionary

akcelerator

1. urządzenie do nadawania cząstkom naładowanym wielkich energii;
2. urządzenie do przyspieszania lub zwalniania ruchu samochodowego silnika spalinowego; pedał gazu;
3. akcelerator graficzny - specjalna karta graficzna, wykonująca niezbędne do tworzenia obrazu obliczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. przyrząd do przyspieszania elektrycznie naładowanych cząstek;

(1.2) techn. pedał gazu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Akcelerator cząstek – urządzenie do przyspieszania cząsteczek do prędkości bliskich prędkości światła w próżni
Akcelerator 3D – karta graficzna przeznaczona do szybkiego wyświetlanie grafiki trójwymiarowej
Akcelerator – nazwa nadana przez Microsoft kombinacjom klawiaturowym, uruchamiającym określone funkcje programu, jak np. Ctrl+C
Akcelerator skryptów – program przyspieszający wykonywanie skryptów (np. php)

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. akceleracja ż.

Wiktionary

akceleratorowy

związany z akceleratorem

SJP.pl

akcelerograf

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. samozapisujący przyrząd do pomiaru przyspieszenia

Wiktionary

akcelerometr

miernik przyspieszenia; przyśpieszeniomierz; przyspieszeniomierz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żartowniś, dowcipniś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sɛ̃ɲˈt͡ɕista, AS: akcẽńćista

Wiktionary

Powiązane:

czas. akcentować

rzecz. akcent

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akcentysta

Wiktionary

akcent

1. wyróżnienie sylaby w wyrazie lub jednego z wyrazów w zdaniu za pomocą artykulacji, zaakcentowania, intonacji; także: znak graficzny służący temu wyróżnieniu;
2. potocznie o sposobie wymawiania wyrazów;
3. w muzyce: wyróżnienie dźwięku lub akordu; także: znak oznaczający to wyróżnienie;
4. przenośnie: wyróżniający się, charakterystyczny element czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;

(1.2) muz. wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;

(1.3) typogr. znak diakrytyczny oznaczający m.in. akcent (1.1)

(1.4) przen. szczegół wyróżniający się z otoczenia

(1.5) jęz. specyficzny sposób wymawiania słów, często w połączeniu z charakterystyczną intonacją zdaniową

(1.6) przest. werwa, fantazja, animusz

(1.7) szt. archit. ogrod. element kompozycyjny wyróżniający się (kolorem, fakturą, kształtem) z tła całości

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

akcent – sposób wymowy (artykulacji, intonacji)
akcent wyrazowy
akcent zdaniowy
akcent muzyczny
akcent diakrytyczny
Akcent – polski zespół muzyczny
Akcent – rumuński zespół muzyczny
Akcent – czasopismo literacko-artystyczne
Akcenty

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W niektórych wyrazach pochodzenia greckiego akcent pada na sylabę trzecią od końca.

(1.3) Akcent ostry to znak diakrytyczny w postaci ukośnej kreski wznoszącej się od lewej do prawej.

(1.4) Ten trunek jest słodkawy, ale z wyraźnym pikantnym akcentem.

(1.1) jęz. fonet. zob. akcentuacja.

Wiktionary

Powiązane:

przym. akcentacyjny, bezakcentowy

rzecz. akcentologia ż.

przym. akcentologiczny

Wiktionary

akcentologia

dziedzina językoznawstwa zajmująca się badaniem akcentu, intonacji i iloczasu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. dział językoznawstwa badający akcent, iloczas i intonację

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcentolog mos.

przym. akcentologiczny

Wiktionary

akcentologiczny

przymiotnik od: akcentologia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. związany z akcentologią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcentologia ż., akcentolog mos.

Wiktionary

akcentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. wyróżnianie sylaby w wyrazie lub wyrazu w zdaniu poprzez sposób ich wypowiadania

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Odstępstwem od typowej dla polszczyzny jest też oksytoneza, czyli akcentowanie ostatniej sylaby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sɛ̃ntɔˈvãɲɛ, AS: akcẽntovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcent m., akcencik m., zaakcentowanie n.

czas. akcentować ndk., zaakcentować dk.

przym. akcentowy, akcentowany, bezakcentowy

Wiktionary

akcentowany

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: akcentować

przymiotnik

(2.1) w jakiś sposób wyróżniany, wzmacniany lub podkreślany

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Akcentowane sylaby oznaczono przy użyciu pogrubienia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcent mrz., akcentowanie n.

czas. akcentować ndk., zaakcentować dk.

ims. zaakcentowany

przym. bezakcentowy

Wiktionary

akcentować

1. wyróżniać sylabę w wyrazie lub jeden z wyrazów w zdaniu za pomocą artykulacji, zaakcentowania, intonacji;
2. kłaść nacisk na coś;
3. w muzyce: wyróżniać dźwięk lub akord

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) jęz. wyróżniać sylabę w wyrazie lub wyraz w zdaniu

(1.2) przen. podkreślać jakieś cechy, kłaść na coś nacisk

(1.3) muz. wyróżniać dźwięk lub akord w melodii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wszyscy piją – powiedział Dyżurny. – Mój syn zmartwychwstał – Stary akcentował dokładnie każdą zgłoskę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sɛ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: akcẽntovać

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcent m., akcencista m., akcentysta m., akcentowanie n., zaakcentowanie n.

czas. zaakcentować dk.

przym. akcentowy, akcentowany, bezakcentowy

Wiktionary

akcentowy

związany z akcentem, dotyczący akcentu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fonet. związany z akcentem, dotyczący akcentu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Błędy akcentowe mogą utrudniać zrozumienie wielu przekazów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcent m., akcentowanie n.

czas. akcentować ndk.

przym. bezakcentowy

Wiktionary

akcentuacja

akcentacja;
1. sposób, typ akcentowania w jakimś języku;
2. zaznaczanie akcentów w tekście;
3. ogół akcentów w tekście

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. fonet. system akcentowania w danym języku

(1.2) jęz. fonet. zaznaczanie akcentów

Wiktionary

Powiązane:

przym. akcentuacyjny, bezakcentowy

przysł. akcentuacyjnie

rzecz. akcent mrz.

Wiktionary

dotyczący akcentu lub zasad akcentowania

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. związany z akcentuacją, dotyczący akcentuacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcent mrz., akcentuacja ż.

przysł. akcentuacyjnie

przym. bezakcentowy

Wiktionary

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. klauzula na dokumencie płatniczym (wekslu) w wymianie krajowej lub międzynarodowej, wyrażająca zobowiązanie dłużnika, na którego dokument jest wystawiony, wypłaty sumy dłużnej

(1.2) daw. przyjęcie

Wiktionary

akcept

1. zobowiązanie do uiszczenia w terminie sumy oznaczonej na wekslu lub czeku; akceptacja;
2. taki zaakceptowany weksel lub czek;
3. dawniej: zgoda na coś, uznanie czegoś za dobre, prawidłowe; akceptacja, aprobata

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. zobowiązanie się do uiszczenia na zlecenie sumy wymienionej na wekslu lub czeku

(1.2) daw. aprobata

Wiktionary

Akcept ( acceptus – przyjęty) – w potocznym języku prawniczym oznacza przyjęcie przekazu. Jest to jednostronna czynność prawna związana ze stosunkiem przekazu będąca oświadczeniem woli dłużnika złożonym w dowolnej formie, którego skutkiem jest przyjęcie do spełnienia świadczenia (głównie pieniężnego).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈakt͡sɛpt, AS: akcept

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akceptacja ż., akceptant mos., akceptowalność ż., akceptowanie n., zaakceptowanie n., akcepcik mrz., nieakceptowalność ż.

czas. akceptować ndk., zaakceptować dk.

przym. akceptacyjny, akceptowalny, akceptowy, nieakceptowalny

przysł. akceptowalnie, nieakceptowalnie

Wiktionary

akceptacja

1. zgoda na coś, uznanie czegoś za dobre, prawidłowe; aprobata;
2. formalna zgoda na coś, zwykle pisemna;
3. pogodzenie się z czymś, czego nie sposób zmienić;
4. uznanie czyichś cech, czyjegoś postępowania za zgodne ze spodziewanymi;
5. zobowiązanie do uiszczenia w terminie sumy oznaczonej na wekslu lub czeku; akcept

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyrażenie zgody

Wiktionary

Akceptacja (z acceptatio, dosł. „przyjmowanie”) – uznanie czegoś, aprobata, potwierdzenie czegoś, pogodzenie się z czymś, czego nie można zmienić, uznanie czyichś cech postępowania za zgodne z oczekiwaniami, a także formalna zgoda na jakieś działania, zwykle wyrażona podpisem na odpowiednim dokumencie i niekoniecznie wynikająca z ich pozytywnej oceny, także wyrażenie zgody przez osobę uprawnioną dla sposobu załatwienia sprawy lub aprobatę treści pisma.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Można przypuszczać, że głównym motywem akceptacji przez kobietę poligynii jest lęk przed samotnością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sɛpˈtat͡sʲja, AS: akceptacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaakceptowanie n., akceptowanie n., akcept mrz., akceptant mos., akceptowalność ż.

czas. akceptować ndk., zaakceptować dk.

przym. akceptacyjny, akceptowalny, akceptowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) afirmacja, przyjęcie, aprobata

Wiktionary

akceptacyjny

dotyczący akceptacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akceptacją, dotyczący akceptacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcept mrz., akceptacja ż., akceptant mos., akceptowalność ż., akceptowanie n., zaakceptowanie n.

czas. akceptować ndk., zaakceptować dk.

przym. akceptowalny, akceptowy

Wiktionary

akceptant

osoba, która zaakceptowała weksel (rzadziej czek)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. osoba przyjmująca na siebie zobowiązanie zapłacenia w określonym terminie i miejscu wymienionej w wekslu sumy;

Wiktionary

Akceptant – odbiorca inny niż konsument, na rzecz którego agent rozliczeniowy świadczy usługę płatniczą. Jest to podmiot, który przyjmuje płatności kartą, czyli zgadza się, aby za sprzedawane przez niego towary lub usługi płacić z wykorzystaniem karty płatniczej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. zaakceptowanie n., akceptowanie n., akceptowalność ż., akcept mrz., akceptacja ż.

przym. akceptacyjny, akceptowalny, akceptowy

czas. akceptować, zaakceptować

Wiktionary

akceptantka

→ akceptant

SJP.pl

Patrz:

akceptant

akceptor

w półprzewodniku: atom domieszki lub defekt sieci krystalicznej, wychwytujący jeden z elektronów pasma walencyjnego kryształu, tworząc dodatnio naładowaną dziurę, biorącą udział w przewodzeniu prądu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. cząsteczka, pojedynczy atom lub jon, który przyjmuje elektron, proton, grupę funkcyjną lub określony jon od innych cząsteczek w trakcie reakcji chemicznej;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. akceptorowy

Wiktionary

akceptowalność

→ akceptowalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sɛptɔˈvalnɨ, AS: akceptovalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akceptowalność ż., akceptacja ż., akcept m., akceptant m., zaakceptowanie n., akceptowanie n., nieakceptowalność ż.

czas. zaakceptować, akceptować ndk.

przym. akceptacyjny, akceptowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) do pomyślenia, do przyjęcia, do zniesienia, dopuszczalny, dość dobry, jaki taki, pot. może być, przest. możebny, możliwy, pot. ujdzie, względny, znośny

Wiktionary

akceptowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyrażanie zgody, aprobaty, akceptacji

Wiktionary

Przykłady

związany z akceptem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akceptem, dotyczący akceptu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcept mrz., akceptacja ż., akceptant mos., akceptowalność ż., akceptowanie n., zaakceptowanie n.

czas. akceptować ndk., zaakceptować dk.

przym. akceptacyjny, akceptowalny

Wiktionary

akceptujący

zgadzać się z czymś, wyrażać zgodę

SJP.pl

akces

przystąpienie do czegoś, udział w czymś; akcesja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przystąpienie do czegoś, wzięcie udziału w czymś

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Większość osób zgłaszających akces na popołudniowe godziny dostaw wybiera tę porę dlatego, że rano mleko dostarczane jest późno, już po wyjściu do pracy.

rzecz. akces m.

Wiktionary

akcesja

1. przystąpienie do czegoś, udział w czymś; akces;
2. w bibliotece: ewidencjonowanie zakupionych i otrzymanych książek, czasopism itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czynności wykonywane przy włączaniu do zbiorów bibliotecznych dokumentów;

(1.2) wyodrębniony dział nabytków

(1.3) znak umieszczany na książce na odwrocie karty tytułowej zawierający m.in. numer pozycji

(1.4) akces, przyłączenie się

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Akcesja (bibliotekoznawstwo)
Akcesja (prawo międzynarodowe)

Wikipedia

Przykłady

akcesoryjny

dodatkowy, ale odgrywający pewną rolę, niepodstawowy (elementy akcesoryjne); akcesoryczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dodatkowy, uzupełniający, drugorzędny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcesorium n.

przym. akcesoryczny

Wiktionary

akcesowy

przymiotnik relacyjny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. pozwolenie, zezwolenie

Wiktionary

akcik

zdrobnienie od: akt

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: akt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akt mrz., aktówka ż.

przym. aktowy

Wiktionary

akcja

1. działanie, szczególnie zorganizowane, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu;
2. typ fabuły w dziele literackim i filmowym;
3. działanie bojowe, walka;
4. papier wartościowy, dokument udziałowy w spółce akcyjnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) działanie zorganizowane

(1.2) przebieg zdarzeń powiązanych następstwem chronologicznym, lub więzią przyczynowo-skutkową;

(1.3) sport. działania ofensywne, atak

(1.4) praw. ekon. papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);

(1.5) pot. zdarzenie, wydarzenie

(1.6) gwara. więzienna: wydarzenie

(1.7) gwara. więzienna: przestępstwo

(1.8) gwara. więzienna: wybryk

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

akcja (literatura)
Akcja (teatr)
akcja (film)
- film akcji
akcja (gry fabularne)
akcja zbrojna
akcja strun
akcja (finanse)
Akcjonizm

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oddziały specjalne rozpoczęły akcję odbicia zakładników.

(1.2) Akcja tej powieści rozgrywa się w Anglii.

(1.3) Strzela! Gol! Co za akcja!

(1.4) Ostatnio zarobiłem trochę pieniędzy na sprzedaży akcji.

SJP.pl

akcjogram

graficzne przedstawienie notowań giełdowych

SJP.pl

akcjonalista

dawniej: akcjonariusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. akcjonariusz.

Wiktionary

akcjonariat

ogół osób i podmiotów gospodarczych posiadających udziały (akcje) w danej firmie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. forma własności przedsiębiorstwa, polegająca na tym, że grupa osób posiada jego akcje

(1.2) kwestion. ekon. ogół akcjonariuszy przedsiębiorstwa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcja ż., akcjonariusz mos., akcjonariuszka ż.

przym. akcyjny

Wiktionary

akcjonariusz

1. wspólnik w spółce akcyjnej;
2. wspólnik w spółce komandytowo-akcyjnej, który nie odpowiada za jej zobowiązania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. właściciel akcji spółki akcyjnej;

Wiktionary

akcjonistka

Wikipedia

akcydencja

akcydens; przestarzale:
1. przypadkowa, zmienna cecha jakiejś rzeczy;
2. dochód uboczny, dodatkowa opłata pobierana przy cle

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dodatkowa opłata przy cleniu przywożonych towarów

(1.2) daw. przypadłość

(1.3) daw. dochód uboczny, często nielegalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcydens mrz., akcydensik mrz., akcydensista mos.

przym. akcydensowy, akcydentalny

Wiktionary

akcydens

1. przypadkowa, zmienna cecha jakiejś rzeczy; akcydencja;
2. dochód uboczny, dodatkowa opłata pobierana przy cle; akcydencja;
3. druk okolicznościowy; druk akcydensowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) druk. druk o charakterze użytkowym lub okolicznościowym, np. zaproszenie, menu, ulotka, afisz, katalog etc.;

(1.2) cecha ulotna rzeczy, niewpływająca na jej istotę

(1.4) daw. ekon. dodatek do stałego uposażenia księdza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

akcydens w poligrafii
akcydens w filozofii, przeciwieństwo atrybutu

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Firma rozpoczęła działalność od produkcji akcydensów.

Wiktionary

akcydensista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zecer składający druki akcydensowe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcydencja ż., akcydens mrz., akcydensik mrz., akcydensistka ż., akcydentalia nmos., akcydentalizm mrz.

przym. akcydensowy, akcydentalny

przysł. akcydentalnie

Wiktionary

akcydensistka

→ akcydensista

SJP.pl

Patrz:

akcydensista

akcydensowy

1. przymiotnik od: akcydens (w znaczeniu druku, np. drukarnia akcydensowa);
2. przestarzale: związany z akcydencją (akcydensem), np. opłata akcydensowa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akcydensem, dotyczący akcydensu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcydencja ż., akcydens mrz., akcydensik mrz., akcydensista mos., akcydensistka ż., akcydentalia nmos., akcydentalizm mrz.

przym. akcydentalny

przysł. akcydentalnie

Wiktionary

akcydentalia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) filoz. cechy przypadłościowe bytu; to wszystko, co w rzeczywistości może być inne, a rzecz nadal pozostaje tą samą rzeczą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcydens mrz., akcydensik mrz., akcydensista mos.

przym. akcydensowy, akcydentalny

Wiktionary

akcydentalizm

pogląd filozoficzny zaprzeczający powiązaniu zjawisk w sposób konieczny, uważający prawa nauki za subiektywne konstrukcje ludzkiego umysłu, negujący powiązanie zjawisk w stopniu umożliwiającym przewidzenie większości rzeczy, co nie wynika z braków nauki, ale z przypadkowości wpisanej w naturę świata; kontyngentyzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. pogląd filozoficzny zakładający, że cechy rzeczy i zjawisk mają w dużej mierze charakter przypadkowy (akcydentalny), a nie wynikający z ich stałej, niezmiennej istoty; przekonanie o istotnej roli przypadku w strukturze rzeczywistości

Wiktionary

Powiązane:

przym. akcydentalny, akcydensowy

(1.1) książk. przypadkowy, okolicznościowy, nieistotny, dodatkowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakt͡sɨdɛ̃nˈtalnɨ, AS: akcydẽntalny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcydencja ż., akcydens mrz., akcydensik mrz., akcydensista mos., akcydensistka ż., akcydentalia nmos., akcydentalizm mrz.

przym. akcydensowy

przysł. akcydentalnie

Wiktionary

akcyja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. proces sądowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈt͡sɨja, AS: akcyi ̯a

Wiktionary

akcyjka

zdrobnienie od: akcja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: akcja

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. przedakcja ż., akcja ż., akcyjność ż., akcjonariusz mos., akcjonariuszka ż.

Wiktionary

akcyjny

1. związany z akcją (np. charakter akcyjny);
2. związany z akcjami (np. kapitał akcyjny)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akcją, dotyczący akcji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcjonariat mrz., przedakcja ż., akcja ż., akcyjka ż., akcyjność ż., akcjonariusz mos., akcjonariuszka ż.

przysł. akcyjnie

Wiktionary

akcyza

1. rodzaj pośredniego podatku nakładanego przez państwo na niektóre artykuły spożywcze, przedmioty użytkowe i usługi, wkalkulowany w ich cenę; podatek akcyzowy; także: kwota tego podatku;
2. urząd pobierający ten podatek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Celnicy przechwycili 1000 kartonów papierosów bez akcyzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈt͡sɨza, AS: akcyza

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcyźnik m.

przym. akcyzowy

Wiktionary

akcyzowy

→ akcyza

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący akcyzy

Wiktionary

Patrz:

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akcyza ż.

przym. akcyzowy

Wiktionary

akebia

azjatyckie pnącze, którego owoce są stosowane w medycynie naturalnej w zaburzeniach laktacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Akebia|ref=tak., rodzaj roślin okrytonasiennych z rodziny krępieniowatych;

Wiktionary

(1.1) geogr. związany z Akermanem (obecnie: Białogród nad Dniestrem)

Wiktionary

Patrz:

akinety

komórki przetrwalnikowe o charakterze spory, występujące u nitkowatych form sinic i u niektórych glonów żyjących w szybko zmieniających się siedliskach, np. wysychających kałużach

SJP.pl

akinetyczny

→ akineza

SJP.pl

Patrz:

akineza

akinezja;
1. brak zdolności wykonywania ruchów na skutek uszkodzenia obwodowego narządu ruchu;
2. u zwierząt: znieruchomienie będące reakcją obronną; bezruch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. całkowita niezdolność do ruchu; niemożność wykonywania ruchów dowolnych mimo zachowanego napięcia mięśniowego

(1.2) zool. znieruchomienie zwierzęcia jako forma reakcji obronnej

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) war. akinezja

Wiktionary

akinezja

akineza;
1. brak zdolności wykonywania ruchów na skutek uszkodzenia obwodowego narządu ruchu;
2. u zwierząt: znieruchomienie będące reakcją obronną; bezruch

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. całkowita niezdolność do wykonywania ruchów, ich spowolnienie lub ograniczenie

(1.2) zool. nagłe i czasowe znieruchomienie zwierzęcia, stanowiące jego reakcję obronną przed zagrożeniem

Wiktionary

Akinezja, akineza – objaw chorobowy przejawiający się zubożeniem ruchowym lub całkowitym bezruchem. Występuje m.in. u chorych na chorobę Parkinsona. Szczególnie zauważalne jest w akinezji zubożenie ruchów mimicznych twarzy (tzw. „maskowatość twarzy”, amimia). Czasami towarzyszą jej bradylalia (spowolnienie mowy) oraz mikrografia (pisanie małymi literami).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najczęściej akinezja występuje w przebiegu choroby Parkinsona, ponieważ wynika z uszkodzenia układu pozapiramidowego.

(1.2) Oswojenie [zwierząt] wyraża się stopniowym zanikiem reakcji obronnych (zarówno agresji jak i ucieczki czy akinezji).

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. akineza; bezruch

(1.2) war. akineza; bezruch, znieruchomienie

Wiktionary

akira

japońskie imię męskie

SJP.pl

Akira (jap. アキラ) – manga autorstwa Katsuhiro Ōtomo, publikowana w magazynie „Shūkan Young Magazine” wydawnictwa Kōdansha od 20 grudnia 1982 do 25 czerwca 1990.

Na podstawie mangi powstał pełnometrażowy film anime, którego premiera odbyła się w 1988 roku. Ponadto planowany jest aktorski film live action, którego próby jego produkcji podejmowano kilkukrotnie, jednak wciąż nie wiadomo, kiedy powstanie i kiedy odbędzie się jego premiera.

Wikipedia

akita

rasa psa domowego pochodząca z Japonii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kynol. każda z dwóch ras psów: akita inu i akita amerykańska;

(1.2) pies jednej z ras akita (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Akita – miasto w Japonii w Prefekturze Akita
Akita – prefektura w Japonii
Akita – dworzec kolejowy
akita (akita inu) – japońska rasa psa
akita amerykańska – amerykańska rasa psa
Masami Akita – japoński kompozytor muzyki noise

Wikipedia

akka

1. rodzaj roślin z rodziny mirtowatych;
2. akka Sellowa - ciepłolubna roślina drzewiasta z rodziny mirtowatych; fejhoa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe w Izraelu, w Dystrykcie Północnym;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zespół zabytków Akki jest od 2001 roku umieszczony na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

(1.1) Czytałem o Akce w jakimś starym polskim przewodniku.

Wiktionary

Powiązane:

przym. akkański

Wiktionary

akkański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Akką, dotyczący Akki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ruszyli oni czym prędzej na północ, uprzednio pożyczywszy siedem tysięcy bizantów akkańskich i tysiąc bizantów jerozolimskich na sfinansowanie kampanii.

(1.1) Dłoń z pucharkiem wskazała wody przystani akkańskiej, na której unosiło się zaledwie kilka drobnych łodzi rybackich.

(1.1) Wenecja i Genua prowadziły między sobą niewypowiedzianą wojnę na wyniszczenie o porty Lewantu, zaś szpitalnicy i templariusze od dawna pozostawali w ostrym politycznym sporze o zyski z akkańskiego handlu.

(1.1) Dwa lata później zdobyta została Akka, stolica kadłubowego Królestwa Akkańskiego, ostatnia już placówka Franków na Bliskim Wschodzie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akka ż.

Wiktionary

aklamacja

przyjęcie czegoś jednomyślnie, bez głosowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jednogłośny wybór, uznanie czegoś

(1.2) daw. obyczajowy powitalny okrzyk ku czci wysoko postawionych osób

Wiktionary

Aklamacja ( acclamatio z ad „do, z” i clamo „wołam”; consensus ordinum „zgoda stanów”) – sposób przyjęcia ustawy lub wniosku w demokratycznych organach władzy ustawodawczej.

Wniosek zostaje przyjęty poprzez aklamację, gdy zostaje zaakceptowany jednomyślnie przez całe zgromadzenie bez organizowania głosowania (może zostać poparty okrzykami lub oklaskami).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Powtórnie wybrano ją przez aklamację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaklãˈmat͡sʲja, AS: aklãmacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklamowanie n.

czas. aklamować ndk.

przym. aklamacyjny

Wiktionary

aklamacyjny

dotyczący aklamacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aklamacją, dotyczący aklamacji, wyrażony przez aklamację

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklamacja ż., aklamowanie n.

czas. aklamować ndk.

Wiktionary

aklamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. witanie okrzykiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklamacja ż.

czas. aklamować ndk.

przym. aklamacyjny

Wiktionary

aklamować

witać, powitać okrzykiem; uznawać, uznać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) daw. witać okrzykiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklamacja ż., aklamowanie n.

rzecz. aklimatyzowanie n., zaaklimatyzowanie n.

czas. aklimatyzować ndk., zaaklimatyzować dk.

przym. aklimatyzacyjny

Wiktionary

aklimatyzacyjny

dotyczący aklimatyzacji

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. związany z aklimatyzacją, dotyczący aklimatyzacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklimatyzacja ż., aklimatyzowanie n.

czas. aklimatyzować ndk., zaaklimatyzować dk.

Wiktionary

aklimatyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dostosowywanie się do nowych warunków lub sytuacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklimatyzacja ż., zaaklimatyzowanie n.

czas. aklimatyzować ndk., zaaklimatyzować dk.

przym. aklimatyzacyjny

Wiktionary

aklimatyzować

1. przystosowywać (rzadziej przystosować) organizm do panujących warunków;
2. aklimatyzować się - o organizmie lub przenośnie o kimś: przyzwyczajać się (rzadziej przyzwyczaić się), przystosowywać się (rzadziej przystosować się) do panujących warunków

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) biol. przystosowywać organizm do odmiennych warunków otoczenia

czasownik zwrotny niedokonany aklimatyzować się (dk. brak)

(2.1) biol. o organizmie: przystosowywać się do odmiennych warunków otoczenia

(2.2) rzad. przen. dostosowywać się do nowej sytuacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aklimatyzacja ż., aklimatyzowanie n., zaaklimatyzowanie n.

czas. zaaklimatyzować dk.

przym. aklimatyzacyjny

Wiktionary

aklina

linia łącząca na mapie geograficznej miejsca, w których odchylenie igły magnetycznej równe jest zeru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. linia łącząca na mapie miejsca, gdzie odchylenie igły magnetycznej równe jest zeru;

Wiktionary

Aklina, inaczej równik magnetyczny – jedna z izoklin, czyli umownych linii na powierzchni Ziemi lub na mapie specjalnej-geofizycznej, łączących punkty o jednakowej inklinacji magnetycznej (o jednakowym nachyleniu magnetycznym); nazwa „aklina” odnosi się do izokliny, dla której inklinacja jest równa 0°.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) równik magnetyczny

Wiktionary

akme

1. według starożytnych Greków: okres najwyższego rozkwitu władz intelektualnych, przypadający u ludzi mniej więcej czterdziestoletnich, umożliwiający ustalenie przybliżonej daty działalności autorów mniej znanych
2. książkowo: szczyt lub punkt krytyczny czegoś: życia, dziejów, choroby itd.

SJP.pl

Wikipedia

akmeista

przedstawiciel akmeizmu, poeta tworzący w duchu akmeizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przedstawiciel, zwolennik akmeizmu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Acumen stał się ważnym pojęciem dla rosyjskich akmeistów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akmeizm mrz.

:: fż. akmeistka ż.

przym. akmeistyczny

Wiktionary

akmeistka

przedstawicielka akmeizmu, poetka tworząca w duchu akmeizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przedstawicielka, zwolenniczka akmeizmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akmeizm mrz.

:: fm. akmeista mos.

przym. akmeistyczny

Wiktionary

akmeistyczny

dotyczący akmeizmu lub akmeistów

SJP.pl

IPA: ˈakmɔ̃n, AS: akmõn

Wiktionary

akognitywizm

pogląd etyczny zakładający nieistnienie obiektywnych wartości etycznych i moralnych, uznający je za wynikające z jednostkowego bądź zbiorowego przeświadczenia; nonkognitywizm, antykognitywizm

SJP.pl

akognitywny

→ akognitywizm

SJP.pl

Patrz:

akognitywizm

akolada

klamra łącząca większą ilość pięciolinii w utworach na wiele głosów, instrumentów lub na dwie ręce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. druk. pionowa linia lub klamra łącząca pięciolinie, na których notuje się partie instrumentów lub głosów jednego utworu wykonywane jednocześnie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Akolada (muzyka)
Akolada (ceremonia)
Akolada (masoneria)
Akolada (Chór Kameralny „Akolada”)

Wikipedia

akolita

1. kleryk z nadanym czwartym, ostatnim z niższych święceń kapłańskich (mający m.in. prawo do udzielania komunii);
2. dawniej: ministrant biorący udział w uroczystej liturgii;
3. rzadko: przenośnie o czyimś stronniku, popleczniku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. osoba, której udzielono posługi akolitatu;

(1.2) książk. czyjś stronnik, poplecznik, towarzysz

Wiktionary

Akolita (z greckiego "ἀκόλουθος" „akólouthos” – „towarzyszący, idący za kimś” lub "ἀκολουθέω" „akóloutheo” – „iść za kimś, naśladować, towarzyszyć”) – chrześcijanin ustanowiony do pomocy kapłanowi i diakonowi w sprawowaniu liturgii.

Niekiedy, zważywszy na okoliczności, dopuszcza się do służby przy ołtarzu inne osoby świeckie, niebędące ustanowionymi przez władzę kościelną (ministrantów). Wówczas akolitom powierza się troskę o prawidłowe przygotowanie tych osób.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Babcię Józię odwiedził ksiądz z Panem Jezusem, któremu towarzyszył akolita.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔˈlʲita, AS: akolʹita

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akolitat mrz., akolitka ż.

świeca trzymana przez akolitę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. kobieta pełniąca funkcję pomocniczą przy ołtarzu w czasie liturgii

(1.2) książk. czyjaś stronniczka, popleczniczka, towarzyszka

(1.1) med. dostosowanie się układu optycznego oka do ostrego widzenia

(1.2) przystosowanie sposobów katechizacji misyjnej do warunków życia ludności nauczanej

(1.3) dostosowanie warunków oferty zakwaterowania

(1.4) jęz. formalne podporządkowanie się podrzędnika wymogom nadrzędnika;

(1.5) psych. zmiana istniejących lub tworzenie nowych struktur poznawczych w celu przystosowania się do nowych warunków środowiska;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

akomodacja oka – nastawność oka,
akomodacja magnetyczna – ustalenie stanu ferromagnetyka,
akomodacja (psychologia) – dostosowanie struktury poznawczej,
akomodacja (religioznawstwo) – dostosowanie nauk religijnych do mentalności odbiorców,
akomodacja (turystyka) – dostosowanie warunków oferty zakwaterowania,
akomodacja składniowa (gramatyka opisowa) – przystosowanie kategorialne danych wyrazów do innych w zdaniu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌakɔ̃mɔˈdat͡sʲja, AS: akõmodacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

czas. akomodować

rzecz. akomodowanie n.

przym. akomodacyjny

Wiktionary

akomodacyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest akomodacyjne

Wiktionary

Powiązane:

przym. akomodacyjny

przysł. akomodacyjnie

Wiktionary

akomodacyjny

dotyczący akomodacji (np. zdolności akomodacyjne oka; zmiany akomodacyjne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. psych. zdolny do akomodacji, przystosowania się; polegający na akomodacji, przystosowaniu się

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akomodacyjność ż., akomodacja ż., akomodowanie n., zakomodowanie n.

czas. akomodować ndk., zakomodować dk.

Wiktionary

akomodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fizj. przystosowywanie się układu optycznego oka do wyraźnego widzenia przedmiotów znajdujących się w różnej odległości

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akomodacja ż.

czas. akomodować

przym. akomodacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akomodacja

Wiktionary

akomodować

1. w fizjologii: przystosować, przystosowywać układ optyczny oka do wyraźnego widzenia z danej odległości;
2. w psychologii: udoskonalić, doskonalić naturę poznawczą pod wpływem nowych doświadczeń; 3 w językoznawstwie: zmienić, zmieniać brzmienie głoski w wyniku wymowy razem z głoskami ją otaczającymi (np. "w" w "ławka" wymawiane jako "f")

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

osoba, która akompaniuje (wykonuje, towarzyszącą głównej partii melodycznej, partię instrumentalną)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. wykonawca akompaniamentu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔ̃mpãˈɲatɔr, AS: akõmpãńator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akompaniament m., akompaniowanie n.

:: fż. akompaniatorka ż.

czas. akompaniować ndk.

Wiktionary

akompaniatorka

→ akompaniator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Akompaniowanie tak nadpobudliwemu wokaliście jest pełne niespodzianek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔ̃mpãɲɔˈvãɲɛ, AS: akõmpãńovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. akompaniować

rzecz. akompaniament m., akompaniator m., akompaniatorka ż.

Wiktionary

akompaniować

wykonywać, towarzyszącą głównej partii melodycznej, partię instrumentalną

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

→ akonit

SJP.pl

Patrz:

akonit

akonityna

silnie trujący związek organiczny z grupy alkaloidów występujący w bulwach akonitu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. bardzo silnie trujący związek chemiczny z grupy alkaloidów, występujący głównie w bulwach i liściach tojadu;

Wiktionary

Akonityna – organiczny związek chemiczny, alkaloid o złożonej budowie chemicznej. Jest jedną z najsilniejszych trucizn roślinnych, występuje w liściach, łodygach i korzeniach tojadu mocnego ("Aconitum firmum").

1. w muzyce: współbrzmienie co najmniej trzech różnych dźwięków;
2. system płacy, w którym (w najprostszej wersji) jest ona uzależniona od wykonanych sztuk a nie od ilości przepracowanego czasu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków

Wiktionary

Akord – następstwo lub współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków o różnej wysokości i nazwie.

Następstwo lub współbrzmienie kilku dźwięków oddalonych o oktawę lub jej wielokrotności nie stanowi akordu. Powoduje jedynie wzmocnienie dźwięku najniższego i wzbogacenie jego barwy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na fortepianie akordy gra się zazwyczaj lewą ręką.

(1.2) Robotnicy niezadowoleni są z akordu, gadają, żeby przywrócić dniówki.

(1.4) Cyprowy akord buduje się w oparciu o harmonię trzech kluczowych składników: mchu dębowego, labdanum i bergamotki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈakɔrt, AS: akort

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akordyka ż., akordnik m., akordowiec m.

przym. akordowy

przysł. akordowo

Wiktionary

akordeon

instrument muz.; idiofon języczkowy (dęty), rodzaj harmonii ręcznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jacek gra wieczorami na akordeonie i nie daje spać sąsiadom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔrˈdɛɔ̃n, AS: akordeõn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akordeonista mos., akordeonistka ż.

:: zdrobn. akordeonik mrz.

przym. akordeonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) cyja; symbol. acc; żart. kaloryfer

Wiktionary

akordeonik

zdrobnienie od: akordeon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od akordeon

Wiktionary

(1.1) Kupiłam naszemu synowi akordeon, to może zechce zrezygnować ze studiów psychologicznych i zostanie akordeonistą?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲista, AS: akordeõńista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akordeon m.

:: fż. akordeonistka ż.

przym. akordeonowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) harmonista

Wiktionary

akordeonistka

→ akordeonista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, dziewczyna grająca na akordeonie

Wiktionary

Patrz:

akordeonista

Przykłady

(1.1) Wszyscy znają piosenkę o wiolonczelistce, a czy jest też jakaś piosenka o akordeonistce?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲistka, AS: akordeõńistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akordeon m.

:: fm. akordeonista m.

przym. akordeonowy

Wiktionary

akordeonowy

związany z akordeonem

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) muz. dotyczący akordeonu, związany z akordeonem

Wiktionary

1. związany z akordem (w znaczeniu systemu płacy), np. akordowi robotnicy;
2. związany z akordem (w znaczeniu współbrzmienia dźwięków), np. akordowy akompaniament

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z akordami

(1.2) ekon. związany z pracą na akord (systemem pracy w którym wynagrodzenie zależy od ilości wykonanej pracy)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akord mrz.

przysł. akordowo

Wiktionary

akordyka

dział harmonii zajmujący się akordami, ich funkcją i budową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. dział harmonii badający budowę i łączenie akordów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akord mrz.

Wiktionary

akordzik

zdrobnienie od akord

SJP.pl

akordzista

środowiskowo: osoba uzależniona od wielu substancji psychoaktywnych; politoksykoman

SJP.pl

akosmizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. pogląd filozoficzny negujący istnienie świata materialnego lub uznający go za iluzoryczny wytwór boga;

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. AK-owiec

Wiktionary

akowski

przymiotnik od: AK (Armia Krajowa); AK-owski

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z AK, należący do AK (Armii Krajowej)

Wiktionary

Powiązane:

skr. AK

rzecz. akowiec mos., AK-owiec mos.

przym. AK-owski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) AK-owski

Wiktionary

akr

anglosaska jednostka miary powierzchni, wynosząca 4046,86 metrów kwadratowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anglosaska jednostka powierzchni gruntów, równa ok. 4047 m²;

Wiktionary

Akr (ang. "acre") – jednostka miary powierzchni gruntów używana w krajach anglosaskich.

(1.1) geogr. miasto, stolica Ghany;

(1.2) geogr. hist. starożytne miasto na Krymie;

(1.3) geogr. hist. jerozolimska twierdza Seleucydów w II w. p.n.e. w Jerozolimie;

Wiktionary

Akra ( Accra) – stolica, największe miasto i główny port Ghany, siedziba dystryktu stołecznego, położona nad Zatoką Gwinejską. Największy ośrodek gospodarczy i naukowo-kulturalny kraju. Przemysł głównie spożywczy, drzewny i meblarski.

Razem z miastem Tema i innymi okolicznymi miastami w okolicy, tworzy obszar metropolitalny Wielkiej Akry, który według spisu w 2021 roku obejmuje 5,4 mln mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Akrze mieszka prawie dwa miliony osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈakra, AS: akra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akryjczyk mos., Akryjka ż.

przym. akryjski

Wiktionary

akrania

wada rozwojowa polegająca na całkowitym lub częściowym braku kości czaszki

SJP.pl

Akrania, bezczaszkowie – letalne zaburzenie rozwojowe polegające na niewykształceniu kości pokrywy czaszki. Występuje zazwyczaj razem z anencefalią (bezmózgowiem).

Wikipedia

akrasia

[czytaj: akrasja] brak samokontroli, działanie wbrew własnemu osądowi

SJP.pl

akratofor

zbiornik ciśnieniowy otoczony płaszczem chłodzącym; wykorzystywany w przemyśle spożywczym

SJP.pl

akrecja

spadanie rozproszonej materii na powierzchnie gwiazdy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. opadanie materii na powierzchnię ciała niebieskiego w wyniku przyciągania grawitacyjnego;

(1.2) biol. wzrost zachodzący za sprawą zwiększania masy macierzy pozakomórkowej;

(1.3) geol. rozrost litosfery spowodowany powstawaniem jej nowych kawałków w strefach ryftów

(1.4) stpol. przyrost

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

akrecja (astronomia)
akrecja (biologia)
akrecja (finanse)
akrecja (geologia)
akrecja (meteorologia)
akrecja (prawo)

akredytacyjny

dotyczący akredytacji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) polit. adm. związany z akredytacją, dotyczący akredytacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akredytowany mos., akredytacja ż.

czas. akredytować

przym. akredytowany

Wiktionary

akredytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|akredytować.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akredytowany mos., akredytacja ż.

czas. akredytować

Wiktionary

akredytowany

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. osoba, na imię której wydano akredytywę

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: akredytować

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akredytacja ż., akredytowanie n.

czas. akredytować dk./ndk.

przym. akredytacyjny

Wiktionary

akredytować

1. udzielić (udzielać) akredytacji (oficjalne upoważnić dyplomatę lub dziennikarza do pełnienia funkcji w danym miejscu);
2. w szkolnictwie wyższym: dokonać (dokonywać) akredytacji (sprawdzić poziom nauczania danej jednostki i wydać na tej podstawie oficjalny dokument, upoważniający tę jednostkę do nauczania)

SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) udzielać akredytacji

(1.2) daw. poręczać, potwierdzać

czasownik zwrotny niedokonany lub dokonany akredytować się

(2.1) dokonywać akredytacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na wybory prezydenckie w Rosji akredytowano około 100 międzynarodowych obserwatorów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akredytowany mos., akredytacja ż., akredytowanie n.

przym. akredytacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) upełnomocniać, autoryzować, upoważniać

Wiktionary

akredytywa

1. forma bezgotówkowych rozliczeń, w której bank dłużnika wyodrębnia określoną kwotę z jego środków i wypłaca ją wierzycielowi po spełnieniu przez niego określonych warunków (np. dostarczeniu partii towarów)
2. dokument potwierdzający tę formę rozliczeń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. forma bezgotówkowych rozliczeń krajowych i zagranicznych realizowanych za pośrednictwem banku, wykorzystywana przy zawieraniu transakcji, którym towarzyszą różne zwiększone ryzyka;

(1.2) ekon. dokument stwierdzający warunki akredytywy (1.1)

(1.3) ekon. polecenie wypłaty klientowi określonej sumy w banku

rzecz. akrobatkowate nmos., akrobata mos., akrobatka ż., akrobatyka ż.

przym. akrobatyczny, akrobacyjny

(1.1) człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. zob. kuglarz.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

akrobata – osoba wykonująca akrobacje, ekwilibrysta
akrobata (kuglarz) – Terathopius ecaudatus, gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae)
Akrobata – stalowa rzeźba, autorstwa polskiego artysty Dariusza Fodczuka

Przykłady

(1.1) Nie była ani tancerką, ani śpiewaczką, lecz popisywała się, jako akrobatka i mimiczka.

(1.2) Niedawne badania morfologiczne i molekularne ujawniły dwa dobrze zróżnicowane gatunki akrobatek, które w dużym stopniu pokrywają się geograficznie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akrobacja ż., akrobata mos., akrobatyka ż., akrobatkowate lm nm.

przym. akrobatyczny

przysł. akrobatycznie

Wiktionary

akrobatki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Acrobatidae|Aplin|ref=tak., rodzina nadrzewnych torbaczy z rzędu dwuprzodozębowców;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Akrobatki preferują lasy eukaliptusowe.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akrobatka ż.

Wiktionary

akrobatkowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Acrobatidae|K.P. Aplin|ref=tak., rodzina małych torbaczy nadrzewnych z rzędu dwuprzodozębowców;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wszystkie spośród akrobatkowatych prowadzą nocny tryb życia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akrobacja ż., akrobata mos., akrobatka ż., akrobatyka ż.

przym. akrobatyczny

przysł. akrobatycznie

Wiktionary

akrobatycznie

przysłówek sposobu

(1.1) na sposób akrobatyczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Znaki czasu obecnego zaiste inaczej należy tłumaczyć, niż chce mędrkujący sceptycyzm, żonglujący akrobatycznie kulami myśli i czyhający na poklask tłumu!! — — —

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akrobacja ż., akrobata mos., akrobatka ż., akrobatyka ż., akrobatkowate lm nm.

przym. akrobatyczny

Wiktionary

akrobatyczny

1. związany z akrobatyką (akrobacją);
2. przenośnie: polegający na sprycie i zręczności; cyrkowy, karkołomny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akrobatyką, dotyczący akrobatyki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ogon pomaga również lemurowi utrzymać równowagę w trakcie wykonywania iście akrobatycznych skoków.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akrobatkowate nmos., akrobacja ż., akrobata mos., akrobatka ż., akrobatyka ż.

przysł. akrobatycznie

Wiktionary

akrobatyka

sztuka cyrkowa lub dziedzina sportu obejmująca wykonywanie akrobacji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. dziedzina sportu lub sztuki cyrkowej polegająca na wykonywaniu trudnych, pokazowych ćwiczeń gimnastycznych

(1.2) wyjątkowa zręczność w postępowaniu związanym z ryzykiem

Wiktionary

Akrobatyka (gr. "akrobateo" – „stąpać po krawędzi, wspinać się”, "akra" – „najdalszy”, "bateo" lub "pateo" – „pokrywać”) – ewolucje cielesne o dużym stopniu trudności, które wykraczają poza przeciętne ludzkie umiejętności. Akrobatyka nie stanowi sportu, a określa rodzinę sportów.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. akrobatkowate nmos., akrobacja ż., akrobata mos., akrobatka ż.

przym. akrobatyczny

przysł. akrobatycznie

Wiktionary

akrocyjanoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan niebolesnej sinicy obwodowej, bez zaburzeń czucia

Wiktionary

Akrocyjanoza – niegroźne zaburzenie naczynioworuchowe polegające na stałym zaczerwienieniu palców w wyniku skurczu arterioli skóry, w wyniku czego przepływ krwi przez naczynia włosowate jest zwolniony, a z hemoglobiny uwalnia nadmierna ilość tlenu. Skóra ma zabarwienie sinopurpurowe, jest chłodniejsza. Od objawu Raynauda odróżnia się brakiem charakterystycznej sekwencji objawów i brakiem bolesności. Nie wymaga leczenia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Akrocyjanoza jest widoczna na obwodowych częściach ciała, takich jak ręce, stopy, palce, nos czy uszy.

Wiktionary

akrodynia

wzmożona pobudliwość nerwowa u dzieci, wywołująca m.in. podwyższone ciśnienie i zaczerwienienie dłoni i nosa

SJP.pl

Akrodynia (Choroba Seltera, Feera i Swifta) – zespół chorobowy wieku wczesnego dzieciństwa, charakteryzujący się wzmożoną pobudliwością nerwową, rozdrażnieniem, apatią i nadmiernym ślinieniem.

Przyczyną tej choroby jest prawdopodobny kontakt małego dziecka ze związkami rtęci (zatrucie rtęcią). Charakterystycznymi objawami wskazującymi na tę chorobę jest zaczerwienienie rąk i nosa, występuje nadmierne pocenie się, ciśnienie w krwi jest podwyższone.

Wikipedia

akrofobia

chorobliwy lęk przed wysokością i spadnięciem; lęk wysokości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk wysokości;

Wiktionary

Akrofobia, potocznie lęk wysokości ( ἄκρος – szczyt) – lęk przed przebywaniem na dużej wysokości i przed spadnięciem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Most wiszący kołysze się niebezpiecznie w tę i z powrotem, a dla tych z nas, którzy cierpią na akrofobię, która jest wyrafinowanym słowem na lęk wysokości, poruszanie się w powietrzu na wysokości 15 metrów stanowi pewne wyzwanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakrɔˈfɔbʲja, AS: akrofobʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lęk wysokości

Wiktionary

akroleina

związek organiczny, najprostszy aldehyd nienasycony

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. trująca, drażniąca ciecz, najprostszy aldehyd nienasycony;

Wiktionary

Akroleina – organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów. Najprostszy możliwy aldehyd nienasycony; jak wszystkie tego rodzaju aldehydy, jest stosunkowo nietrwały. Niewielkie ilości kwasu lub zasady powodują jej gwałtowną polimeryzację do poliakroleiny.

Wikipedia

Powiązane:

przym. akroleinowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akrylaldehyd, aldehyd akrylowy, aldehyd allilowy, propenal

Wiktionary

akrolit

w sztuce starożytnej Grecji: posąg wykonany z co najmniej dwóch materiałów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. staroż. w starożytnej Grecji: posąg wykonany z dwóch materiałów;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈkrɔlʲit, AS: akrolʹit

Wiktionary

akromegalia

choroba spowodowana nadmierną produkcją hormonu wzrostu przez przysadkę mózgową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;

Wiktionary

Wikipedia

akromonogram

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. utwór wierszowany, w którym każdy kolejny wers zaczyna się od litery kończącej wers poprzedni;

Wiktionary

Akromonogram, wiersz akromonograficzny (gr. "ákron" = początek = "monógrammos" = jednoliterowy) – specyficzna odmiana utworu wierszowanego, polegająca na tym, że ostatnia litera danego wersu jest taka sama, jak pierwsza litera wersu następnego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. akromonograficzny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wiersz akromonograficzny

Wiktionary

akromonogramatyczny

Wiktionary

Powiązane:

przym. akronimiczny

Wiktionary

akronimiczny

przymiotnik

(1.1) przym. od akronim

Wiktionary

Wymowa:

w starożytnej Grecji: położona na wzgórzu część miasta; akropol

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Akropolis – starogreckie miasto
Akropolis – nazwa miasta Ar w okresie rzymskim
Akropolis – tytuł dramatu Stanisława Wyspiańskiego
Akropolis (spektakl Teatru Laboratorium) – tytuł spektaklu w reżyserii Jerzego Grotowskiego

Wikipedia

akropolski

przymiotnik relacyjny

→ akrostych

SJP.pl

Patrz:

akrostych

akroter

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. akroterion.

Wiktionary

akroterion

ozdoba umieszczana na wierzchołku dachu lub w jego narożnikach; naszczytnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. dekoracyjny element na szczycie i krańcach frontonu wykonany z terakoty, kamienia lub brązu

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W narożnikach frontonu umieszczono akroteriony w kształcie palmet.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) naszczytnik

Wiktionary

akroterium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. akroterion.

Wiktionary

akrotiri

terytorium zależne Wielkiej Brytanii, położone na Cyprze

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Akrotiri – wieś na Cyprze, podlegająca pod administrację dystryktu Limassol, położona w obszarze brytyjskiego terytorium Akrotiri
Akrotiri − starożytne miasto na greckiej wyspie Santoryn
Półwysep Akrotiri – półwysep w północno-zachodniej części Krety
Akrotiri − brytyjska baza wojskowa w południowej części Cypru.
Akrotiri i Dhekelia
Baza lotnicza Akrotiri – baza lotnicza brytyjskich Królewskich Sił Powietrznych umiejscowiona w Akrotiri
Zatoka Akrotiri − zatoka u południowych wybrzeży Cypru na Morzu Śródziemnym

Wikipedia

akrotomofilia

dewiacja seksualna polegająca na pociągu do osób bez kończyn lub ich części

SJP.pl

Wikipedia

akrybia

dokładność, staranność w pracy nad tekstem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dokładność, sumienność w wykonaniu, w szczególności w odniesieniu do prac filologicznych

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dokładność, pedanteria, pedantyczność, pedantyzm, rzetelność, skrupulatność, staranność, sumienność; przest. akuratność

Wiktionary

akrychina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. farm. związek organiczny, żółty, gorzki proszek, stosowany jako środek przeciwmalaryczny i przeciwrobaczy

Wiktionary

akrydyna

związek organiczny, występujący w smole pogazowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy heterocyklicznych związków aromatycznych, o strukturze podobnej do antracenu, ale z atomem azotu w jednym z pierścieni

Wiktionary

rzecz. Akra ż., Akryjczyk mos., Akryjka ż.

Wiktionary

akryl

tworzywo sztuczne, bezbarwna, przezroczysta masa plastyczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. żywica poliakrylowa

(1.2) pot. szkło akrylowe

(1.3) farba na bazie akrylu (1.1) stosowana w budownictwie, poligrafii i plastykaastyce;

(1.4) szt. technika malarska wykorzystująca farby akrylowe;

(1.5) szt. praca plastycznyastyczna wykonana w technice wykorzystującej farby akrylowe

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

farba akrylowa
malarstwo akrylowe
szkło akrylowe
taśma akrylowa
włókna akrylowe

Wikipedia

Synonimy:

(1.2) pleksiglas, pleksi, pleksa

Wiktionary

akrylamid

organiczny związek chemiczny, amid kwasu akrylowego; akryloamid

SJP.pl

Akrylamid, akryloamid, – organiczny związek chemiczny, amid kwasu akrylowego. Stosowany m.in. jako monomer przy produkcji poliakrylamidu.

Akrylamid tworzy się w reakcji pomiędzy aminokwasami (szczególnie silnie z asparaginą) i cukrami redukującymi w wyniku tzw. reakcji Maillarda. Może powstawać już w temperaturze 120 °C, optimum to 140–180 °C. Akrylamid przyczynia się do występowania m.in. nowotworów przewodu pokarmowego oraz uszkadza układ nerwowy (jest neurotoksyną).

Wikipedia

akrylan

ester kwasu akrylowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól lub ester kwasu akrylowego (CH₂=CH–COOH), powstające w wyniku reakcji tego kwasu z zasadą (sól) lub alkoholem (ester)

związek chemiczny (nitryl kwasu akrylowego), jeden z podstawowych surowców w przemyśle tworzyw sztucznych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny, nitryl kwasu akrylowego, cyjanek winylu, bezbarwna ciecz trująca o nieprzyjemnym zapachu;

Wiktionary

Akrylonitryl – organiczny związek chemiczny z grupy nitryli, stosowany głównie jako monomer do syntezy poliakrylonitrylu, jego kopolimerów oraz jako ważny substrat w wielu innych syntezach organicznych.

skrótowiec

(1.1) = sport. Akademicki Klub Sportowy

Wiktionary

(1.1) bot. zob. aksamitka.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. nazwa systematyczna|Clubiona|ref=tak., pająk osiadły z rodziny nazwa systematyczna|Drassidae.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksamit mrz., aksamitka ż., aksamicenie n.

czas. aksamicić się

przym. aksamitny, aksamitkowy

przysł. aksamitnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aksamitka, śmierdziuszek

Wiktionary

aksamitka

1. jednoroczna roślina kwiatowa z rodziny astrowatych, uprawiana jako roślina ozdobna; aksamitek;
2. wstążka z aksamitu;
3. krowiak aksamitka - grzyb jadalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wstążeczka z aksamitu, najczęściej noszona pod szyją;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Tagetes|ref=tak., kwitnąca roślina ozdobna;

(1.3) mykol. rodzaj grzyba; zob. ponurnik aksamitny.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

aksamitka – rodzaj roślin
aksamitka – wstążka z aksamitu
Aksamitka – szczyt w Pieninach
Aksamitka – jaskinia w Pieninach

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Gdyby wiedział, jaki los czeka babcię Leosię, tę wyniosłą damę w pienistym żabocie i czarnej aksamitce na szyi, może nie rozpaczałby aż tak po śmierci swojej matki, umierała bowiem we własnym łóżku, pod czułą opieką synów i Lucy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaksãˈmʲitka, AS: aksãmʹitka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksamit m., aksamitek m., aksamitnik m., aksamitowiec ż., aksamitność ż.

przym. aksamitny

przysł. aksamitnie

aksamitnik

rodzaj małego ptaka z rzędu wróblowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. rzemieślnik obijający meble itp. aksamitem i innymi tkaninami

Wiktionary

Powiązane:

czas. aksamicić się

rzecz. aksamit mrz., aksamitka ż.

(1.1) Kupiłam aksamitną kapę na tapczan.

(2.1) Budyń ma aksamitny smak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaksãˈmʲitnɨ, AS: aksãmʹitny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksamit m., aksamitka ż., aksamitek m., aksamitnik m., aksamitowiec ż., aksamitność ż.

przysł. aksamitnie

czas. aksamicić się

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw. Górny Śląsk zamtowy

(2.1) delikatny, jedwabny, miły w dotyku, puszysty

Wiktionary

aksamitowiec

roślina z rodziny marantowatych, występująca w Ameryce Południowej i Wschodnich Indiach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

ssak z rodziny jeleniowatych; czytal

SJP.pl

Aksis ("Axis") – rodzaj ssaków z podrodziny jeleni (Cervinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Wikipedia

aksjalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aksjalne

Wiktionary

Powiązane:

przym. aksjalny

przysł. aksjalnie

Wiktionary

aksjalny

(1.1) Geometria euklidesowa formułowana jest jako zbiór aksjomatów (pewników). Każde inne jej twierdzenie musi z tych aksjomatów wynikać.

Powiązane:

rzecz. aksjomat m., aksjomatyzacja ż.

ujęcie twierdzeń w jakiejś nauce w spójny system aksjomatów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) postępowanie mające na celu przedstawienie danej teorii w postaci systemu aksjomatów

(1.2) efekt aksjomatyzacji (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aksjomat mrz.

przym. aksjomatyczny

Wiktionary

aksjometr

przyrząd do nawigacji na statku, wskazujący położenie steru w stosunku do płaszczyzny symetrii okrętu

SJP.pl

Aksjometr – przyrząd pokazujący w stopniach wychylenie płetwy sterowej w stosunku do osi symetrii jednostki pływającej.

Wikipedia

aksjon

hipotetyczna cząstka subatomowa

SJP.pl

Aksjon – hipotetyczna cząstka subatomowa zaproponowana w teorii Peccei–Quinn w 1977, żeby wyjaśnić zachowanie symetrii CP w oddziaływaniach silnych, czyli m.in. brak obserwowalnego momentu dipolowego neutronu. Nie mają ładunku elektrycznego ani spinu.

Podobnie jak neutrina, aksjony nie mogą być obserwowane bezpośrednio. Jeżeli cząstki te istnieją, będzie można je zaobserwować dzięki specjalnemu zjawisku, mianowicie efektowi Primakoffa.

Wikipedia

akski

przymiotnik relacyjny

wypustka komórki nerwowej służąca do przewodzenia impulsów; neuryt; włókno osiowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. nitkowate przedłużenie komórki nerwowej;

Wiktionary

Wikipedia

aksonometr

przyrząd do wykonywania rzutów równoległych na płaszczyznę

SJP.pl

aksonometria

sposób przedstawiania figur przestrzennych na płaszczyźnie (tzw. rzutni aksonometrycznej) dowolnie ustawionej względem układu osi współrzędnych przestrzennych; rzutowanie równoległe; perspektywa równoległa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj rzutu równoległego, odwzorowanie przestrzeni na płaszczyznę z wykorzystaniem prostokątnego układu osi

Wiktionary

Aksonometria (gr. "akson" + "metreo") – rodzaj rzutu równoległego, odwzorowanie przestrzeni na płaszczyznę z wykorzystaniem prostokątnego układu osi. Cechą odróżniającą aksonometrię od innych rodzajów rzutu równoległego jest dążenie do zachowania prawdziwych wymiarów rzutowanych obiektów przynajmniej w jednym, wybranym kierunku. Niektóre rodzaje aksonometrii pozwalają również zachować wielkości kątów, równoległych do obranej płaszczyzny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten rysunek trzeba narysować w aksonometrii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaksɔ̃nɔ̃ˈmɛtrʲja, AS: aksõnõmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. aksonometryczny

Wiktionary

aksonometryczny

przymiotnik relacyjny

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Chinach, w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, nad rzeką Aksu He;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aksu – miasto w Chinach
Aksu – prefektura w Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang
Aksu – miasto w Kazachstanie, obwód pawłodarski
Aksu – osiedle typu miejskiego w Kazachstanie, obwód akmolski
Aksu – wieś w Kazachstanie, obwód południowokazachstański
Aksu – rzeka w Kazachstanie
Aksu – rzeka w Turcji
Aksu (Oqsuv) – rzeka w Uzbekistanie
Aksu – rzeka w Chinach
Aksu – pasmo w górach Ałtaju
Aksu – góra w paśmie Aksu (5355 m n.p.m.)

Wikipedia

aksum

1. starożytne królestwo położone w północnej części dzisiejszej Etiopii i Erytrei;
2. miasto w północnej Etiopii

SJP.pl

Wikipedia

aksumski

→ Aksum

SJP.pl

Patrz:

Aksum

aksynit

minerał, borokrzemian wapnia, manganu, magnezu i żelaza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady krzemianów;

Wiktionary

Aksynit – rzadki minerał z gromady krzemianów.

Nazwa pochodzi od greckiego słowa "„axe”" – topór (ze względu na formę kryształów).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Skład chemiczny aksynitu jest bardzo zmienny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈksɨ̃ɲit, AS: aksỹńit

Wiktionary

aksynomancja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. wróżba z rozżarzonego topora

Wiktionary

akt

1. działanie, czyn;
2. część utworu scenicznego;
3. przedstawienie nagiej postaci ludzkiej w malarstwie, rzeźbie lub fotografice;
4. różnie rozumiane pojęcie filozoficzne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. czyn, działanie

(1.2) teatr. część sztuki teatralnej;

(1.3) szt. fot. zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela;

(1.4) urz. praw. urzędowy lub prawny dokument

(1.5) oficjalna uroczystość towarzysząca ważnemu zdarzeniu

Wiktionary

Akt ( actus „czyn, działanie” od ago, agere „czynić, działać, robić”) – przedstawienie nagiego ciała ludzkiego w sztuce, zazwyczaj wykonane w oparciu o studium z żywego modela. Akt jest jednym z najważniejszych tematów malarskich i fotograficznych w dziejach sztuki, oraz podstawowym tematem rzeźby. Akt może pojawić się jako samodzielny temat bądź jako część większej kompozycji. Jest uważany za podstawę artystycznego wykształcenia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Marek podniósł rękę i uderzył go w akcie rozpaczy.

(1.2) W trzecim akcie nowej sztuki teatralnej główny bohater umiera.

(1.3) Artysta maluje akt młodej dziewczyny.

(1.4) Informacje na ten temat znajdują się w akcie notarialnym.

(1.5) Podczas aktu wodowania statku cały czas lało jak z cebra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akt, AS: akt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktówka ż.

:: zdrobn. akcik m.

przym. aktowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) poczynanie, posunięcie, gest, przejaw

(1.5) ceremonia, uroczystość, obrzęd, obchód

Wiktionary

akta

dokument urzędowy, prawny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zbiór dokumentów lub ksiąg zawierających zapisy urzędowe

(1.2) uczn. dziennik szkolny

(1.3) uczn. papierosy

Wiktionary

Aktau (kaz. Ақтау, "Aqtaw", w latach 1964–1991 Szewczenko) – miasto obwodowe w zachodnim Kazachstanie, na półwyspie Mangystau i zarazem stolica obwodu mangystauskiego, port nad Morzem Kaspijskim.

Powstało w 1961 roku w związku z odkryciem na półwyspie Mangystau bogatych złóż ropy naftowej i gazu; połączony rurociągiem naftowym z pobliskimi ośrodkami eksploatacji ropy naftowej – Uzeń i Żetybaj. W 2018 podpisano tutaj Konwencję o Statusie Prawnym Morza Kaspijskiego.

Wikipedia

Powiązane:

przym. aktauski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hist. Szewczenko (1964-1991)

Wiktionary

akteon

w mitologii greckiej: myśliwy beocki

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Akteon – poemat Antoniego Langego
Akteon (Actéon) – opera (pastorale) Marc-Antoine'a Charpentiera
Akteon – w mitologii greckiej myśliwy beocki, syn Aristajosa
Akteon – w mitologii greckiej syn Melissosa
karłątek akteon – gatunek motyla z rodziny powszelatkowatych
akteon – rodzaj mięczaków z rzędu okrytoskrzelnych
Akteon – uzbrojenie ochronne
Actaeon
Diana i Akteon

Wikipedia

aktinidia

drzewiaste pnącze z rodziny aktinidiowatych, na ogół dwupienne, uprawiane dla soczystych owoców, rosnące w Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. azjatyckie pnącze o jadalnych owocach kiwi;

Wiktionary

Aktinidia ("Actinidia") – rodzaj pnączy z rodziny aktinidiowatych. Obejmuje ok. 55, 60 lub 75 gatunków. Występują w Azji wschodniej i południowej, od Japonii po Indonezję, z największym zróżnicowaniem w Chinach (44 gatunki są endemitami tego kraju). Rosną zwykle w lasach i zaroślach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaktʲĩˈɲidʲja, AS: aktʹĩńidʹi ̯a

Wiktionary

aktinidiowate

rodzina pnączy z rzędu wrzosowców, niektóre gatunki uprawiane dla smacznych owoców inne jako rośliny ozdobne

SJP.pl

Wikipedia

aktinidiowaty

o cechach aktinidiowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny aktinidiowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktinidiowate nmos.

Wiktionary

aktinotrocha

pływająca larwa należąca do czułkowców

SJP.pl

Aktinotrocha, aktinotrochula (gr. "aktís" – promień, "trochós" – koło) – wolno żyjąca, wydłużona larwa trochoforopodobna kryzelnic (Phoronida). W górnej części o kształcie parasola znajduje się płytka apikalna i czułki. Obecność czułków na episferze odróżnia aktinotrochę od trochofory. Dolna część ciała larwy zakończona jest wieńcem rzęsek służących jej do pływania.

Wikipedia

aktinula

planktoniczna larwa występująca w cyklu rozwojowym niektórych stułbiopławów, przypominająca budową polipa; aktynula

SJP.pl

aktiubiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Aktiubińskiem, dotyczący Aktiubińska

Wiktionary

Powiązane:

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

(1.2) stpol. powód (w sądzie)

Wiktionary

Aktor (z āctor, od agere „działać”) – osoba odgrywająca za pomocą szczególnego zachowania, technik cielesnych i głosowych rolę w serialu, w teatrze i w filmie. Od zwykłego człowieka odróżnia go ze strony samego aktora świadomość gry, ze strony widzów – szczególny sposób traktowania osoby jako aktora. Wobec widza istnieje na sposób dwoisty, jako odtwarzana postać, w którą się tymczasowo wciela, i zarazem jako żywy człowiek, posiadający własną rzeczywistą tożsamość i biografię.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ten aktor użycza głosu w serialach animowanych.

(1.1) Wszyscy młodzi aktorzy w tym filmie są amatorami.

(1.1) Poczta wydaje serię znaczków ze znanymi norweskimi aktorami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaktɔr, AS: aktor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktorstwo n., aktorzyna m.

:: fż. aktorka ż.

czas. aktorzyć

przym. aktorski

przysł. aktorsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) artysta, artysta dramatyczny, człowiek teatru/filmu, histrion

Wiktionary

aktorat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. praw. wpis sprawy, sprawa wpisana do rejestru sądowego

rzecz. aktoreczka ż., aktorzyna mos., aktorstwo n.

:: fm. aktor mos.

czas. aktorzyć ndk.

przym. aktorski

przysł. aktorsko

Wiktionary

aktornik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg-pl|Poznań. aktor

Wiktionary

aktorować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) daw. zachowywać się jak aktor; grać, udawać

Wiktionary

aktorski

przymiotnik od: aktor

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący aktorów lub aktorstwa

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ukończyłem trzyletni kurs w szkole aktorskiej w Rzymie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktorstwo n., aktor m., aktorka ż., aktorzenie n.

aktorszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. przesadna, nienaturalna albo słaba gra aktorska

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Cała jego rola to czysta aktorszczyzna.

Wiktionary

aktorus

środowiskowo: doświadczony aktor

SJP.pl

aktorzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|aktorzyć.

Wiktionary

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈtɔʒɨt͡ɕ, AS: aktožyć

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktor m., aktorka ż., aktorzyna m., aktorstwo n., aktorzenie n.

przym. aktorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symulować

Wiktionary

aktotwórca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. adm. osoba fizyczna lub osoba prawna (urząd, przedsiębiorstwo, organizacja itp.), która wytwarza i gromadzi akta;

Wiktionary

Aktotwórca – urząd, instytucja, przedsiębiorstwo, organizacja, osoba fizyczna itp., która w wyniku swojej działalności wytwarza i gromadzi akta.

Wikipedia

Powiązane:

przym. aktotwórczy

przysł. aktotwórczo

Wiktionary

aktotwórczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tworzeniem akt, dotyczący tworzenia akt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktotwórca m.

aktualistyczny

→ aktualizm

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. związany z aktualizmem, dotyczący aktualizmu

Wiktionary

Patrz:

SJP.pl

Patrz:

aktualizacja

aktualizator

program do aktualizacji oprogramowania

SJP.pl

aktualizm

w geologii: kierunek zajmujący się wyjaśnianiem zjawisk zachodzących w odległej przeszłości na podstawie obserwacji podobnych zjawisk zachodzących obecnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. zasada, według której procesy zachodzące dziś na Ziemi działały także w przeszłości

(1.2) filoz. doktryna uznająca akt (stawanie się, działanie) za pierwotną zasadę bytu

(1.3) psych. kierunek w XIX-wiecznej psychologii ograniczający przedmiot badań do opisu aktów psychicznych i treści świadomości

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aktualista mos., aktualizacja ż.

przym. aktualistyczny

czas. aktualizować

(1.1) Planiści zapotrzebowania materiałowego aktualizują plan priorytetów w obliczu zmieniających się zamówień sprzedaży i terminów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktualizm m., zaktualizowanie n., aktualność ż., aktualizacja ż., dezaktualizacja ż., uaktualnianie n., uaktualnienie n., aktualizowanie n.

czas. zaktualizować dk., dezaktualizować ndk., zdezaktualizować dk., uaktualniać ndk., uaktualnić dk.

przym. aktualny, aktualizacyjny

przysł. aktualnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uaktualniać, odnawiać, uwspółcześniać, modernizować

Wiktionary

aktualnie

przysłówek czasu

(1.1) obecnie, w tej chwili, teraz

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Europejczyk, jak pisze Merton, zwykle spekuluje na podstawie materiałów z długich okresów historycznych, podczas gdy Amerykanin bada fakty aktualnie występujące.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaktuˈ^walʲɲɛ, AS: aktu^u̯alʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktualizacja ż., aktualia nmos., aktualności nmos., aktualność ż., aktualizowanie n., zaktualizowanie n., uaktualnianie n.

czas. aktualizować ndk., zaktualizować dk.

(1.1) dotyczący teraźniejszości

(1.2) zachowujący ważność w danej chwili

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Pańskie zaświadczenie nie jest już aktualne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaktuˈ^walnɨ, AS: aktu^u̯alny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktualizacja ż., aktualność ż., uaktualnianie n., zaktualizowanie n., aktualizowanie n.

czas. aktualizować

przysł. aktualnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) teraźniejszy, świeży

aktuariusz

aktyn

bardzo rzadki, promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o symbolu Ac

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Ac”. Zobacz też: AC lub.ac.

Aktyn (Ac, actinium) – nietrwały pierwiastek chemiczny zaliczany do aktynowców lub skandowców.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jakie właściwości chemiczne ma aktyn?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈaktɨ̃n, AS: aktỹn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktynowiec m.

temsłow. aktyno-

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) symbol. Ac

Wiktionary

aktyna

białko kurczliwe włókien mięśniowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. biol. wielofunkcyjne białko, które jest jednym z kluczowych elementów cytoszkieletu w komórkach eukariotycznych

Wiktionary

Aktyna – kurczliwe białko budujące filamenty cienkie miofibryli oraz mikrofilamenty. Wraz z miozyną tworzy aktomiozynę. Występuje w dwóch postaciach:

Aktyna występuje w cytoplazmie praktycznie wszystkich komórek eukariotycznych, gdzie jest elementem cytoszkieletu, biorącym udział m.in. utrzymywaniu (i zmianach) kształtu oraz ruchach komórki, a także w jądrze komórkowym (aktyna jądrowa).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W komórkach mięśniowych aktyna współpracuje z miozyną, tworząc struktury umożliwiające skurcze mięśni.

Wiktionary

Powiązane:

przym. aktynowy

temsłow. aktyno-

Wiktionary

aktyniczność

stopień oddziaływania światła na światłoczułe materiały fotograficzne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

Wymowa:

IPA: akˈtɨ̃nɔ, AS: aktỹno

IPA: ˌaktɨ̃ˈnɔlʲit, AS: aktỹnolʹit

Wiktionary

Powiązane:

przym. aktynolitowy

Wiktionary

aktynolitowy

→ aktynolit

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) miner. dotyczący aktynolitu (Ca₂(Mg,Fe)₅Si₈O₂₂(OH)₂)

Wiktionary

Patrz:

aktynolit

Powiązane:

(1.1) aktynolit mrz.

Wiktionary

aktynolog

specjalista w dziedzinie aktynologii

SJP.pl

aktynologia

rzeczownik, rodzaj żeński

aktynometria

nauka zajmująca się pomiarami promieniowania Słońca, Ziemi i atmosfery

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. fiz. dział nauki zajmujący się pomiarami promieniowania w atmosferze ziemskiej

Wiktionary

Aktynometria – nauka o promieniowaniu Słońca, Ziemi i atmosfery. Zajmuje się pomiarami promieniowania bezpośredniego, rozproszonego i pochłoniętego w atmosferze, a także wyznaczaniem promieniowania efektywnego oraz bilansu promieniowania Ziemi i atmosfery.

Wikipedia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.2) techn. przyłączenie telefonu do odpowiedniej sieci, rozpoczynające i gwarantujące jego działanie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

aktywacja jądra
- aktywacja neutronowa
aktywacja – pojęcie z dziedziny kinetyki reakcji
aktywacja powierzchni
- aktywacja folii z tworzyw sztucznych
aktywacja aminokwasu
aktywacja jaja
aktywacja systemu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌaktɨˈvat͡sʲja, AS: aktyvacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywowanie n., aktywator m., aktywność ż.

czas. aktywować ndk.

przym. aktywacyjny

Wiktionary

aktywacyjność

→ aktywacyjny

SJP.pl

Patrz:

aktywacyjny

dotyczący aktywacji (np. analiza aktywacyjna, usługi aktywacyjne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aktywacją, dotyczący aktywacji, służący do aktywacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ważne zastosowanie w przemyśle znalazła analiza aktywacyjna, metoda, która pozwala wykryć zanieczyszczenia chemiczne kontrolowanego materiału efektywniej, niż przy zastosowaniu konwencjonalnej analizy chemicznej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywacja ż., aktywowanie n., aktywator mrz.

czas. aktywować ndk.

Wiktionary

aktywator

1. substancja przyspieszająca pewną reakcję po zmieszaniu jej z katalizatorem; promotor;
2. w informatyce: program komputerowy uwierzytelniający wpisywany numer seryjny, zapobiegający piractwu komputerowemu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) coś, co uruchamia, przyspiesza albo wzmacnia działanie jakiegoś procesu, reakcji chemicznej czy urządzenia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

aktywator (chemia), inaczej promotor – substancja, która po dodaniu do katalizatora znacznie zwiększa szybkość reakcji (zobacz też aktywator enzymatyczny)
aktywator (fiz.) – substancja wprowadzana w śladowych ilościach do siatki krystalicznej luminoforu w celu zwiększenia jego luminescencji
aktywator (genetyka)
aktywator (elektronika)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jony metali mogą być aktywatorami enzymów.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywowanie n., aktywacja ż.

przym. aktywacyjny

czas. aktywować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) inicjator, czynnik aktywujący

Wiktionary

aktywista

członek organizacji, partii itp. mocno zaangażowany w jej działalność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) bardzo czynny członek organizacji walczący w imię określonych praw lub przekonań

(1.2) hist. zwolennik kierunku polityki polskiej okresu pierwszej wojny światowej, dążącego do współpracy z okupującymi Niemcami i Austro-Węgrami

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od lat, część naukowców i aktywistów praw zwierząt stara się o przyznanie naczelnym podstawowych praw – do życia i wolności oraz wprowadzenia zakazu tortur wobec naszych najbliższych krewnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaktɨˈvʲista, AS: aktyvʹista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywizm m., aktywizacja ż., aktywność ż.

:: fż. aktywistka ż.

czas. aktywizować ndk.

przym. aktywistyczny, aktywny, aktywistowski

przysł. aktywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) działacz

Wiktionary

aktywistka

→ aktywista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: aktywista

Wiktionary

Patrz:

aktywista

Przykłady

(1.1) Znana ukraińska piosenkarka i aktywistka Rusłana Łyżyczko przyjechała do Polski, by wczoraj wziąć udział w programie „Świat się kręci” i opowiedzieć, co tak naprawdę dzieje się w jej ojczyźnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaktɨˈvʲistka, AS: aktyvʹistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywizm m.

:: fm. aktywista m.

przysł. aktywnie

przym. aktywny, aktywistyczny

Wiktionary

aktywistowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z aktywistą, dotyczący aktywisty

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywista mos.

Wiktionary

aktywistyczny

odnoszący się do aktywizmu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z aktywizmem lub aktywistami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywizowanie n., aktywista mos., aktywistka ż., aktywizm mrz.

czas. aktywizować ndk.

Wiktionary

aktywizacja

czynienie czegoś aktywnym; także: pobudzanie do działania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pobudzanie do działania; uruchamianie aktywności

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Aktywizacja seniorów jest jednym z głównych celów tego programu społecznego.

Wiktionary

Powiązane:

czas. aktywizować ndk., zaktywizować dk.

rzecz. aktywista mos., aktywizowanie n., aktywność ż.

→ aktywizator

SJP.pl

Patrz:

aktywizator

aktywizm

aktywność, czynna postawa uczestniczenia w życiu organizacyjnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czynna postawa; bycie aktywnym

(1.2) hist. kierunek polityczny w okresie I wojny światowej zabiegający o powiązanie polskiej polityki z Niemcami i Austro-Węgrami

(1.3) filoz. przekonanie myślicielskie o pierwszeństwie aktywności i zmiany nad stałością

Wiktionary

Aktywizm – działania i wysiłki na rzecz promowania, utrudniania, kierowania lub interweniowania w reformy społeczne, polityczne, ekonomiczne lub środowiskowe z pragnieniem wprowadzenia zmian w odbiorze społecznym obszaru będącego tematem działań.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pomimo wielu przedsięwzięć, reżyserka, blogerka i niezależna perkusistka rockowa Eleni Vlachos jest jednoosobowym tornadem wegańskiego aktywizmu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywność ż., aktywista m., aktywistka ż., aktywizowanie n.

czas. aktywizować ndk.

przysł. aktywnie

przym. aktywistyczny

Wiktionary

aktywizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. pobudzanie do aktywności, działania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. zaktywizowanie n., aktywizacja ż., aktywizm m., aktywista m., aktywistka ż., aktywność ż.

czas. aktywizować ndk., zaktywizować dk.

przym. aktywny, aktywistyczny, aktywizacyjny

przysł. aktywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aktywizacja

Wiktionary

aktywizować

czynić coś aktywnym, pobudzać do działania; ożywiać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaktywizować)

(1.1) pobudzać do działania, wprowadzać w stan aktywności

(1.2) włączać coś, co było nieaktywne

czasownik zwrotny niedokonany aktywizować się (dk. zaktywizować się)

(2.1) stawać się aktywnym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Postarajmy się aktywizować bezrobotnych, żeby łatwiej znaleźli pracę.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywność ż., aktywizowanie n., aktywizm mrz., aktywista mos., aktywizacja ż.

przym. aktywny, aktywistyczny

przysł. aktywizująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mobilizować, pobudzać

(1.2) uaktywniać, uruchamiać, włączać

Wiktionary

aktywizująco

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób zachęcający do aktywności, pobudzający do działania

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywność ż.

czas. aktywizować ndk., zaktywizować dk.

Wiktionary

aktywizujący

czynić coś aktywnym, pobudzać do działania; ożywiać

SJP.pl

Patrz:

aktywizować

aktywnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób aktywny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W obronie przedmościa toruńskiego i linii Drwęcy aktywnie uczestniczył także 2. batalion pułku morskiego.

(1.1) Aktywnie uprawiał narciarstwo, zarówno w Tatrach, jak i w Alpach.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywność ż., aktywizm m., aktywista m., aktywistka ż., aktywizowanie n.

przym. aktywny

Wiktionary

aktywniej

stopień wyższy od przysłówka: aktywnie

SJP.pl

aktywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: aktywny

SJP.pl

aktywnościowy

→ aktywność

SJP.pl

Patrz:

aktywność

bycie aktywnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału

(1.2) chem. pozorne efektywne stężenie substancji w roztworze;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

aktywność termodynamiczna
- aktywność stężeniowa, np. aktywność molowa
- aktywność ciśnieniowa – lotność
aktywność promieniotwórcza
- aktywność nasycenia
aktywność geologiczna
- aktywność wulkaniczna
- aktywność geotermiczna
aktywność polityczna
aktywność – pojęcie psychologiczne z regulacyjnej teorii temperamentu Jana Strelaua
aktywność zawodowa
nadaktywność, hiperaktywność (o dziecku)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biorący w czymś żywy udział, przejawiający inicjatywę; czynny; działający

(1.2) chem. zdolny do reakcji chemicznej lub przyspieszający ją

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Io jest pokryty wulkanami, z których wiele jest obecnie aktywnych.

(1.2) Cer jest miękkim, chemicznie aktywnym metalem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: akˈtɨvnɨ, AS: aktyvny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywność ż., aktywizacja ż., aktywista m., aktywistka ż., aktyw m., aktywa nmos., aktywizowanie n.

czas. aktywizować ndk., zaktywizować dk., uaktywniać ndk., uaktywnić dk.

przysł. aktywnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) czynny, działający

Wiktionary

aktywowalność

→ aktywowalny

SJP.pl

Patrz:

aktywowalny

dający się aktywować

SJP.pl

aktywowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czynienie czegoś aktywnym

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Założenie i aktywowanie konta w tym sklepie internetowym zajęło mi pięć minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaktɨvɔˈvãɲɛ, AS: aktyvovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aktywacja ż., aktywator mrz., aktywność ż.

czas. aktywować ndk.

rzecz. aktywność ż., aktywacja ż., aktywator m., aktywowanie n.

przym. aktywacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uaktywnić

Wiktionary

aktówka

teczka służąca do przechowywania akt, dokumentów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płaska torba na dokumenty

Wiktionary

Aktówka – prostokątna, sztywna torba, zwykle ze skóry lub z materiału imitującego skórę. Używana najczęściej przez prawników i biznesmenów do przenoszenia ważnych dokumentów. Często zamykana na zamek szyfrowy lub klucz.

Wikipedia

Patrz:

akulturacja

akumulacja

1. gromadzenie (się) czegoś, zbieranie (się) czegoś;
2. w ekonomii: zwiększanie środków inwestycyjnych oraz zasobów i rezerw finansowych w przeciwieństwie do wydatkowania na bieżącą konsumpcję

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś

(1.2) ekon. przeznaczanie części dochodu narodowego na inwestycje;

(1.3) geol. proces gromadzenia się osadów na powierzchni ziemi albo na dnie basenów wodnych, powodowany zazwyczaj działalnością wiatru, wody lub lodowców, prowadzący do powstania skał osadowych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

akumulacja (ekonomia)
akumulacja (geologia)

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Strefa intramarginalna lodowca Haakena, a więc obszar pomiędzy morenami końcowymi a czołem lodowca, odznacza się powszechnością osadów i rzeźby powstałej w wyniku akumulacji glacjalnej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akumulator m., akumulowanie n., kumulacja ż.

czas. akumulować ndk., zakumulować dk.

przym. akumulacyjny, akumulatorowy

Wiktionary

akumulacyjny

dotyczący akumulacji (np. zjawiska akumulacyjne, tendencje akumulacyjne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akumulacją, gromadzeniem

(1.2) geol. związany z akumulacją

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kumulacja ż., akumulacja ż., akumulowanie n.

czas. akumulować ndk., zakumulować dk.

Wiktionary

akumulator

urządzenie do gromadzenia energii, doładowywane wielokrotnie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

(1.2) inform. rejestr procesora przechowujący wynik operacji

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

akumulator elektryczny
- akumulator kwasowo-ołowiowy (samochodowy)
- akumulator zasadowy
- akumulator żelowy
- akumulator niklowo-kadmowy (Ni-Cd)
- akumulator niklowo-metalowo-wodorkowy (NiMH)
- akumulator litowo-jonowy (Li-Ion)
- akumulator litowo-polimerowy (Li-Po)
- akumulator cynkowo-powietrzny
akumulator hydrauliczny
akumulator mechaniczny
akumulator procesora

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Muszę naładować akumulator w samochodzie, bo rano miałam problem z zapaleniem.

(1.1) Gdyby „Nord” miała radiostację, to po awarii akumulatorów i popsuciu się wszystkiego, co mogłoby nawalić, szukano by nas już od miesiąca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakũmuˈlatɔr, AS: akũmulator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akumulacja ż., akumulatorówka ż., akumulowanie n.

:: zdrobn. akumulatorek m.

czas. akumulować ndk.

przym. akumulatorowy

Wiktionary

akumulatorek

zdrobnienie od: akumulator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. bateria, którą można ponownie naładować

rzecz. akumulator mrz., akumulacja ż., akumulowanie n.

czas. akumulować ndk., zakumulować dk.

Wiktionary

akumulować

gromadzić, skupiać, zbierać

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakumulować)

(1.1) dokonywać akumulacji

czasownik zwrotny niedokonany akumulować się (dk. zakumulować się)

(2.1) być akumulowanym

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akumulator mrz., akumulacja ż.

przym. akumulacyjny, akumulatorowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gromadzić, składać, skupiać, zbierać

(2.1) gromadzić się, składać się, skupiać się, zbierać się

Wiktionary

akunin

nazwisko

SJP.pl

akupresura

niekonwencjonalna metoda leczenia, polegająca na naciskaniu określonych punktów ciała pacjenta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wywodząca się z Chin tradycyjna metoda leczenia polegająca na naciskaniu, masowaniu i opukiwaniu ciała;

Wiktionary

Ten artykuł opisuje teorie, metody lub czynności niezgodne ze współczesną wiedzą medyczną.

akupresura

Powiązane:

rzecz. akupresura ż.

Wiktionary

akupresurzysta

osoba fachowo stosująca wobec kogoś akupresurę

SJP.pl

akupresurzystka

→ akupresurzysta

SJP.pl

Patrz:

akupresurzysta

akupunkt

miejsce zakończeń nerwowych w skórze lub tkance podskórnej, szczególnie wrażliwe na stymulację przez nakłucie, ucisk lub masaż

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. wyodrębnione miejsce na powierzchni ciała, które według zasad tradycyjnej medycyny chińskiej jest powiązane funkcjonalnie z określonymi narządami lub układami organizmu; jego stymulacja (np. przez nakłucie, ucisk lub ciepło) ma wpływać na regulację procesów fizjologicznych i łagodzenie dolegliwości

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akupunktura ż.

przym. akupunkturowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) biopunkt, punkt akupunkturowy

Wiktionary

akupunktura

dalekowschodnia metoda leczenia, polegająca na wbijaniu igieł w określone punkty ciała pacjenta; nakłuwanie, igłoterapia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;

Wiktionary

Ten artykuł opisuje teorie, metody lub czynności niezgodne ze współczesną wiedzą medyczną.

Akupunktura (z acus „igła”, punctura „(u)kłucie”; chiń. 針灸 zhēnjiǔ) – technika leczenia wywodząca się z Dalekiego Wschodu (Chiny, Japonia, Mongolia). Jest obecnie uznawana w wielu krajach jako uzupełnienie medycyny konwencjonalnej, chociaż nie ma naukowych dowodów na jej skuteczność, a analizy badań klinicznych wskazują na silną stronniczość tych, które są prowadzone w krajach Dalekiego Wschodu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W tym muzeum przechowywany jest najstarszy chiński tekst medyczny traktujący o akupunkturze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakupũŋkˈtura, AS: akupũŋktura

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akupunkt, akupunkturzysta, akupunkturzystka

przym. akupunkturowy

Wiktionary

akupunkturowy

związany z akupunkturą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z akupunkturą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akupunkt mrz., akupunktura ż.

Wiktionary

akupunkturzysta

osoba fachowo stosująca wobec kogoś akupunkturę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. specjalista leczący akupunkturą

przysłówek:
1. podkreślający wyraz, któremu towarzyszy; właśnie;
2. oznaczający: w tym czasie; właśnie;
3. mający charakter wykrzyknienia, wyrażający zaprzeczenie, niedowierzanie itp.

SJP.pl

partykuła

(1.1) podkreślenie dokładności informacji; właśnie tak / tyle / …

(1.2) podkreślenie, wskazanie obiektu lub obiektów wyróżnionych spośród innych

przysłówek czasu

(2.1) wskazanie chwili, w której ma lub miało miejsce zdarzenie lub że chwilę wcześniej się zakończyło

wykrzyknik

(3.1) zaprzeczenie, protest wobec zastanego stanu lub wcześniejszej wypowiedzi

Wiktionary

Akurat – polski zespół muzyczny założony w 1994 roku w Bielsku-Białej.

Graną przez zespół muzykę trudno zaliczyć do jednego, konkretnego nurtu muzycznego. Zawiera ona w sobie elementy rocka, ska, reggae, punk rocka, pop oraz funk rocka. Członkowie grupy określają swoją muzykę jako "poezję ska-kaną". Cechą charakterystyczną ich tekstów jest zabawa słowami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wasze kobiety są akurat tyle warte co i mężczyźni.

(1.1) Tymczasem akurat o wpół do dziewiątej zachciało mi się pić i – zamiast do pań, poszedłem na kufelek.

(1.2) Nie wiadomo do końca, dlaczego akurat te rzeczy kojarzą się ze zdolnościami hakerskimi…

(2.1) Akurat przechodziłem obok, więc pomyślałem, że do was zajrzę.

przym. akuratny

przysł. akurat

wykrz. akurat

partyk. akurat

rzecz. akuratność ż.

Wiktionary

akuratniej

stopień wyższy od przysłówka: akuratnie; bardziej akuratnie

SJP.pl

akuratniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: akuratny; bardziej akuratny

Przykłady

(1.1) Akustoelektroniczny czujnik przetwarza drgania dźwiękowe na sygnał elektryczny.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akustoelektronika ż.

Wiktionary

akustoelektronika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziedzina zajmująca się badaniem i wykorzystaniem wzajemnych oddziaływań fal akustycznych z polem elektrycznym, w tym przetwarzaniem sygnałów dźwiękowych na elektryczne i odwrotnie

Wiktionary

Akustoelektronika – gałąź elektroniki bazująca na zjawisku propagacji akustycznych fal powierzchniowych (AFP) w kryształach (najczęściej piezoelektrycznych) i oddziaływaniu tych fal z nośnikami ładunków elektrycznych.

Akustoelektronika zajmuje się teorią oraz praktycznymi aspektami konstrukcji takich układów z AFP jak:

Wikipedia

Powiązane:

przym. akustoelektroniczny

Wiktionary

akustooptyczny

→ akustooptyka

SJP.pl

Patrz:

akustooptyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dziedzina fizyki i techniki zajmująca się oddziaływaniem fal świetlnych z falami akustycznymi (zazwyczaj ultradźwiękami) w ośrodkach materialnych

Wiktionary

Powiązane:

przym. akustooptyczny

Wiktionary

akustyczka

→ akustyk

SJP.pl

Patrz:

akustyk

akustycznie

przysłówek sposobu

(1.1) fiz. odnosząc się do dźwięku i jego właściwości

(1.2) muz. bez użycia wzmacniaczy elektrycznych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Akustycznie – album Dżemu (sierpień 1994)
Akustycznie – suplement – album Dżemu (grudzień 1994)
Akustycznie: Mała wojna – album Lady Pank (1995)
Akustycznie – album Urszuli (1996)
- Akustycznie – singel Urszuli
Akustycznie – album Budki Suflera (1998)
Akustycznie – album Józefa Skrzeka (2003)
Akustycznie – album koncertowy grupy Turbo (2009)
Akustycznie – album Iry (2014)
Akustycznie – album Lady Pank (2015)
Muzyka akustyczna – muzyka wykonywana przy użyciu instrumentów akustycznych

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. akustyka ż., akustyk mos., akustyczność ż.

Wiktionary

akustyczny

1. dotyczący dźwięku; zapewniający odpowiednie rozchodzenie się dźwięku (np. akustyczne wnętrze sali koncertowej);
2. nieizolujący hałasów (akustyczne mieszkanie w bloku)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do zjawisk dźwiękowych

(1.2) fiz. odpowiednio przenoszący dźwięk, z dobrą akustyką

(1.3) muz. dotyczący instrumentu wyposażonego w naturalny rezonator i do muzyki wykonywanej na nim

(1.2) Akustyk teatralny obiecał dostosowanie mikrofonów z oprzyrządowaniem do naszych potrzeb.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akustyczność ż., akustyka ż.

:: fż. akustyczka ż.

przym. akustyczny

przysł. akustycznie

Wiktionary

akustyka

1. dział fizyki i techniki obejmujący naukę o wytwarzaniu, odbiorze i rozchodzeniu się fal sprężystych w ośrodku gazowym, ciekłym i stałym;
2. warunki rozchodzenia się fal dźwiękowych w pewnym pomieszczeniu lub na pewnej przestrzeni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. dział fizyki, nauka o dźwięku i rozchodzeniu się fal sprężystych w różnych ośrodkach

(1.2) fiz. muz. warunki wnętrza decydujące o rozchodzeniu się w nim dźwięków

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: akustyk

Wiktionary

Akustyka (stgr. ἀκουστός "akustós" „słyszalny” od ἀκούω "akuo" „słyszę”) – dział fizyki i techniki zajmujący się zjawiskami związanymi z powstawaniem, propagacją i oddziaływaniem fal akustycznych. Ze względu na różnorodność działów akustyka jest obecnie traktowana jako nauka interdyscyplinarna, obejmująca poświęconą zagadnieniom podstawowym akustykę ogólną, oraz szereg działów akustyki stosowanej, zajmujących się praktycznym zastosowaniem zjawisk akustycznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Główne gałęzie fizyki układa Comte w porządku następującym: barologia, termologia, akustyka, optyka, elektrologia.

(1.2) Akustyka nowej hali jest wyśmienita.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akustyczność ż., akustyk mos.

przym. akustyczny

przysł. akustycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) akustyczność, rezonans

Wiktionary

akuszer

1. dawniej: osoba specjalizująca się w odbieraniu porodów; położnik, położny;
2. osoba lub zjawisko wywołujące określony stan rzeczy, np. akuszer nacjonalizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. zob. położnik.

(1.2) przen. osoba, która czynnie wspomaga jakąś przemianę lub powstanie czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkuʃɛr, AS: akušer

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akuszeria ż., akuszerstwo n.

:: fż. akuszerka ż.

przym. akuszerski

Wiktionary

akuszeria

gałąź medycyny dotycząca przebiegu ciąży, porodu i okresu poporodowego; położnictwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. położnictwo

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Akuszeria wymagała dużego zaangażowania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakuˈʃɛrʲja, AS: akušerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akuszerka ż., akuszer m., akuszerstwo n.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. accusativus mrz., akuzatyw mrz.

akuzatyw

akuzmatyczny

przymiotnik

rzecz. akwaforta ż.

:: fż. akwaforcistka ż.

przym. akwafortowy

Wiktionary

akwaforcistka

→ akwaforcista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. artystka tworząca w technice akwaforty

Wiktionary

Patrz:

akwaforcista

Powiązane:

rzecz. akwaforta ż.

:: fm. akwaforcista mos.

przym. akwafortowy

Wiktionary

akwaforta

kwasoryt;
1. technika graficzna wklęsła, w której obraz otrzymuje się poprzez odbijanie wytrawionego kwasem rysunku na płycie miedzianej;
2. rycina wykonana tą techniką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. technika trawienia płyt z naniesionym rysunkiem i wykonywania z nich odbitek;

(1.2) szt. grafika wykonana techniką akwaforty (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.2) […] wszystko, co posiadał, wydawał na akwaforty, których miał całą tekę na dnie szafy, a które od czasu do czasu przeglądał […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfaˈfɔrta, AS: akfaforta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwaforcista, akwaforcistka

(1.1) ekol. ryb. forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W związku z niebezpieczeństwem przełowienia licznych populacji organizmów użytkowych, zwłaszcza morskich, akwakultura postrzegana jest jako alternatywa dla tradycyjnego rybołówstwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfakulˈtura, AS: akfakultura

Wiktionary

akwalung

aparat tlenowy do nurkowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zespół urządzeń i czynników oddechowych pozwalających nurkowi na swobodne nurkowanie i przebywanie pod wodą;

Wiktionary

akwalung

akwamacja

ekologiczna metoda rozkładu zwłok poprzez alkaliczną hydrolizę; resomacja, kremacja wodna

SJP.pl

akwamanila

dawne ozdobne naczynie na wodę, służące do polewania rąk, używane między innymi przy chrześcijańskich obrzędach religijnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. szt. techn. naczynie w kształcie dzbanka lub figurki, służące do przelewania wody, używane głównie w średniowieczu do mycia rąk przy stole lub w obrzędach religijnych, często wykonane z ceramiki, brązu lub mosiądzu i bogato zdobione

Wiktionary

Akwamanile (akwamanila, akwamanilla) (łac. "aqua" – woda, "manus" – ręka) - metalowe lub ceramiczne naczynie na wodę do polewania rąk przy obrzędach liturgicznych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W muzeum można zobaczyć pięknie zdobione akwamanile w kształcie lwa z XI wieku.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. akwamanile

Wiktionary

akwamanile

dawne ozdobne naczynie na wodę, służące do polewania rąk, używane między innymi przy chrześcijańskich obrzędach religijnych

SJP.pl

akwamaryn

kamień szlachetny w kolorze wody morskiej, odmiana berylu; akwamaryna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;

(1.2) jubil. drogocenny kamień szlachetny

Wiktionary

Akwamaryn ( aqua marina „woda morska”) – minerał, będący krzemianem glinu i berylu; błękitny lub niebieskozielony (w zależności od ilości domieszek związków żelaza) kamień szlachetny, będący przezroczystą odmianą berylu.

Nazwę "akwamaryn" wprowadził w 1609 Anselmus de Boodt w swoim dziele "Gemmarum et Lapidum Historiia".

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Mówi się, że akwamaryn daje odwagę, nadzieję i optymizm ludziom o znakach zodiaku Waga, Wodnik, Ryby oraz Bliźnięta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfãˈmarɨ̃n, AS: akfãmarỹn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwamaryna ż.

:: zdrobn. akwamerynek m.

przym. akwamarynowy, akwatyczny

Wiktionary

akwamaryna

kamień szlachetny w kolorze wody morskiej, odmiana berylu; akwamaryn

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miner. zob. akwamaryn.

(1.2) barwa niebieskawozielona

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Akwamaryna – amerykański film
Akwamaryn – kamień szlachetny
Akwamaryna – kolor, odcień niebieskiego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌakfãmaˈrɨ̃na, AS: akfãmarỹna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwamaryn mrz.

przym. akwamarynowy, akwatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) akwamaryn

Wiktionary

akwamarynowy

→ akwamaryna

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akwamaryną, dotyczący akwamaryny

przymiotnik jakościowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba prowadząca badania podwodne dna morskiego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwanautyka ż.

:: fż. akwanautka ż.

przym. akwanautyczny

Wiktionary

akwanautka

→ akwanauta

SJP.pl

Patrz:

akwanauta

akwanautyczny

[czytaj: akfanałtyczny] dotyczący akwanautyki (np. badania akwanautyczne, sprzęt akwanautyczny)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z akwanautyką; dotyczący działalności i długiego przebywania człowieka pod wodą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwanauta mos., akwanautka ż., akwanautyka ż.

Wiktionary

akwanautyka

[czytaj: akfanałtyka] badania podwodne, głównie nad możliwościami długotrwałego przebywania człowieka pod wodą

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. techn. dziedzina zajmująca się badaniem, projektowaniem i praktyką przebywania oraz poruszania się ludzi pod wodą przy użyciu specjalistycznego sprzętu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwanauta mos.

zjawisko utraty przyczepności opony na mokrej nawierzchni

SJP.pl

Akwaplanacja ( aquaplaning, hydroplaning) – utrata przyczepności opony podczas jazdy po nawierzchni pokrytej wodą, spowodowana tworzeniem się warstwy wody między oponą a jezdnią. W rezultacie może wystąpić utrata kontroli nad pojazdem. O akwaplanację łatwo (między innymi) podczas jazdy w czasie albo po deszczu na asfaltowych nawierzchniach z wygniecionymi koleinami lub nierównościami, w których zbiera i długo się utrzymuje wystarczająco gruba warstwa wody.

Wikipedia

akwaponiczny

→ akwaponika

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący akwaponiki

Wiktionary

Patrz:

akwaponika

system produkcji żywności łączący konwencjonalną akwakulturę (hodowlę wodnej fauny w zbiornikach) z hydroponiką (uprawą roślin w wodzie)

SJP.pl

Wikipedia

akwaporyna

integralne białko błonowe tworzące kanały uczestniczące w procesie transportu wody

SJP.pl

akwarela

1. farba malarska o spoiwie rozpuszczalnym w wodzie; farba akwarelowa, wodna;
2. technika malarska polegająca na używaniu farb akwarelowych;
3. obraz malowany farbami akwarelowymi lub malowany inną techniką, a następnie lawowany

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. rozpuszczalna w wodzie farba stosowana w malarstwie

(1.2) szt. technika malowania akwarelami (1.1);

(1.3) szt. obraz namalowany akwarelami (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ta głowa, malowana akwarelą, miała siłę i ciepło, olejnego obrazu, a zarazem była w niej cała istota (…)

(1.2) Szereg wykonanych techniką akwareli pejzaży zaginęło bezpowrotnie w wojennej zawierusze.

Wiktionary

akwarelistka

artystka malująca akwarelami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. malarka malująca obrazy farbami akwarelowymi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwarela ż., akwarelka ż.

:: fm. akwarelista mos.

przym. akwarelowy, akwatyczny

Wiktionary

akwarelka

zdrobnienie od: akwarela

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: akwarela (obraz)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfaˈrɛlka, AS: akfarelka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwarelistka ż., akwarela ż., akwarelista mos.

przym. akwatyczny, akwarelowy

Wiktionary

akwarelowy

związany z akwarelą (np. farby akwarelowe, obrazek akwarelowy)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

rzecz. akwarystka ż., akwarium n., akwarysta m., akwarystyka ż.

przym. akwarystyczny

Wiktionary

akwarium

zbiornik na wodę, zwykle szklany, przeznaczony do hodowli roślin, ryb i in. organizmów wodnych; bywa wyposażone w urządzenia utrzymujące określone warunki środowiska wodnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę

(1.2) hodowla wodna (np. ryb) urządzona w akwarium (1.1)

(1.3) budynek w ogrodzie zoologicznym z ekspozycją ryb

(1.4) uczn. tramwaj

(1.5) uczn. szkoła

(1.6) pot. przeszklone pomieszczenie

Wiktionary

Akwarium ( aquarium, „naczynie na wodę”) – sztuczny zbiornik wodny o zróżnicowanych rozmiarach i kształtach, z co najmniej jedną ścianą z materiału przezroczystego, zwykle ze szkła, służący do hodowli oraz prezentacji organizmów żyjących w środowisku słodko- lub słonowodnym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie należy myć akwarium środkami chemicznymi.

(1.2) W moim akwarium pływają tylko dwie rybki.

(1.3) Mój syn był ze szkołą na wycieczce w akwarium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkfarʲjũm, AS: akfarʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwariarz mos., akwarystyka ż., akwarysta mos., akwarystka ż.

przym. akwariowy, akwarystyczny, akwatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zbiornik; pot. baniak

Wiktionary

akwarydy

trzy roje meteorów związane z kometą Halleya

SJP.pl

Akwarydy – trzy roje meteorów związane z kometą Halleya (m.in. Eta Akwarydy widoczne między 24 IV a 20 V). Radiant roju znajduje się w konstelacji Wodnika. Pozostałe dwa roje można obserwować pomiędzy 24 VII a 6 VIII, maksimum przypada w 28 VII.

Wikipedia

akwaryjny

→ akwarium

SJP.pl

Patrz:

akwarium

akwarysta

hodowca ryb i roślin akwariowych; akwariarz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. hodowca zwierząt i roślin akwariowych

Wiktionary

Akwarysta – osoba zajmująca się akwarystyką w ramach relaksu (hobbysta, miłośnik) lub zawodowo

(specjalista w zakresie akwarystyki, hodowca zwierząt lub roślin akwariowych). Akwaryści działają samodzielnie, zrzeszają się w klubach lub stowarzyszeniach akwarystów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W naszym sklepie zaopatrują się akwaryści z Kaliskiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwarystyka ż.

:: fż. akwarystka ż.

przym. akwariowy, akwarystyczny, akwatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. akwariarz

Wiktionary

akwarystka

wiedza oparta na obserwacjach i doświadczeniach z zakresu hodowli zwierząt i roślin w akwariach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. hodowczyni zwierząt i roślin akwariowych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwarystyka ż.

:: fm. akwarysta m.

przym. akwariowy, akwarystyczny, akwatyczny

Wiktionary

akwarystyczno-zoologiczny

związany z akwarystyką i zoologią (np. sklep akwarystyczno-zoologiczny)

SJP.pl

akwarystyczny

→ akwarystyka

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akwarystyką, dotyczący akwarystyki

Wiktionary

Patrz:

akwarystyka

Przykłady

(1.1) Nie zostałem członkiem klubu akwarystycznego tylko z powodu zaporowo wysokiej składki członkowskiej.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwarystka ż., akwarium n., akwarysta mos., akwarystyka ż.

przym. akwariowy

Wiktionary

akwarystyka

wiedza oparta na obserwacjach i doświadczeniach z zakresu hodowli zwierząt i roślin w akwariach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hodowla zwierząt wodnych w akwarium

(1.2) wiedza na tematy związane z taką hodowlą

Wiktionary

Akwarystyka – dziedzina wiedzy dotycząca hodowli wodnych zwierząt i roślin w akwarium, amatorskie lub zawodowe zajmowanie się hodowlą organizmów wodnych w akwariach. Ze względu na środowisko, z którego pochodzą hodowane organizmy, wyróżnia się akwarystykę słodkowodną oraz morską. Osoba zajmująca się akwarystyką to akwarysta.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Założyłem bloga i dzielę się moim doświadczeniem w akwarystyce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfaˈrɨstɨka, AS: akfarystyka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwarium n., akwarysta m., akwarystka ż.

przym. akwarystyczny, akwariowy, akwatyczny

Wiktionary

akwaterapia

ogół zabiegów leczniczych z użyciem wody w różnych stanach skupienia; aquaterapia, wodolecznictwo, hydroterapia, hydropatia

SJP.pl

akwaterrarium

odmiana wiwarium będąca połączeniem terrarium (część lądowa) i akwarium (część wodna)

SJP.pl

Akwaterrarium – odmiana wiwarium zawierająca wycinek przestrzeni wodnej i część służącą jako ląd. Przeznaczone do hodowli zwierząt wodno-lądowych takich jak np. żółwie wodno-lądowe. Najczęściej jest to akwarium wypełnione wodą, a część lądową stanowi podwieszana lub pływająca wysepka, bądź wystające z wody góry kamieni lub korzenie.

Wikipedia

akwatinta

akwatynta;
1. technika graficzna polegająca na pokrywaniu płyty werniksem i usuwaniu z niej całych płaszczyzn, a następnie użyciu na niej kwasu azotowego;
2. rycina, odbitka wykonana tą techniką

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. podobna do akwaforty technika polegająca na trawieniu płaszczyzn;

(1.2) szt. grafika wykonana akwatintą (1.1)

Wiktionary

Akwatinta — odmiana techniki druku wklęsłego zbliżona do akwaforty, niegdyś stosowana jako jedna z metod odtwarzania obrazów i rysunków, dzisiaj wykorzystywana już tylko jako technika artystyczna, a więc zaliczana do grafiki warsztatowej.

Wykonanie formy drukowej w tej metodzie polega na:

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mój mąż jest to grzeczny i delikatny gentleman, dyplomata, prawnik, nawet prawodawca, amator sztychów, akwafort, akwatint i innych jakichś tam jeszcze grawiur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfaˈtʲĩnta, AS: akfatʹĩnta

Wiktionary

akwatorium

akwen portowy, miejsce postoju i manewrowania statków

SJP.pl

Wikipedia

akwatyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. związany z żywiołem wody, dotyczący wody (jeziora, rzeki, morza)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. wodotok

Wiktionary

akweduktowy

→ akwedukt

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akweduktem, dotyczący akweduktu

Wiktionary

Patrz:

→ akwen

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z akwenem, dotyczący akwenu

Wiktionary

Patrz:

akwen

Powiązane:

rzecz. akwen m.

Wiktionary

akwila

imię żeńskie

SJP.pl

Akwila – imię męskie pochodzenia łacińskiego, wywodzące się od "Aquila" (słowa oznaczającego "orzeł"). W Nowym Testamencie opisany jest Akwila. Wśród znanych nosicieli tego imienia byli też św. Akwila, męczennik oraz tłumacz Akwila z Synopy.

Akwila imieniny obchodzi 23 stycznia i 8 lipca.

Wikipedia

akwileja

miasto we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech; w starożytności ważne miasto, później siedziba patriarchy;

Wiktionary

Akwileja (łac. "Aquileia", wł. "Aquileia", friulski "Acuilee", słoweński "Oglej") – miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech w regionie Friuli-Wenecja Julijska. Ważny ośrodek turystyczny.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 3330 osób, 92,5 os./km².

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jeszcze w I w. p.n.e. Akwileja była miastem pogranicznym i tu znajdowała się wtedy rzymska granica celna. Po przesunięciu granic państwa rzymskiego nad Dunaj Akwileja stała się punktem węzłowym całego systemu dróg prowadzących ku nowym granicom imperium.

(1.1) Po upadku cesarstwa Akwileja jako stolica patriarchatu była punktem wyjściowym licznych misji, które szerzyły chrześcijaństwo w zachodniej części Półwyspu Bałkańskiego.

Wiktionary

IPA: ˌakfʲiˈlɛjt͡ʃɨk, AS: akfʹilei ̯čyk

Wiktionary

akwilejka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pl-reforma2026|Akwilejka. (mieszkanka Akwilei)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfʲiˈlɛjka, AS: akfʹilei ̯ka

Wiktionary

akwilejski

→ Akwileja (miasto we Włoszech)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Akwilei, związany z Akwileją

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zbliżył się do cesarza, a gdy został jego sojusznikiem, uderzył na ziemie patriarchy akwilejskiego.

(1.1) Uczynił to przez poselstwo, na czele którego stał sam patriarcha akwilejski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfʲiˈlɛjsʲci, AS: akfʹilei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akwileja ż., Akwilejczyk mos., Akwilejka ż.

Wiktionary

akwilina

imię żeńskie

Synonimy:

(1.1) bora

Wiktionary

akwilonaris

dostojka akwilonaris - motyl dzienny z rodziny rusałkowatych

SJP.pl

akwin

miejscowość we Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Aquino”. Zobacz też: Aquino (ujednoznacznienie).

Akwin (wł. "Aquino", łac. "Aquinum") – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Frosinone, 12 km na północ od Cassino.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 5337 osób, 280,9 os./km².

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Na przykład w Akwinie (prowincja Frosinone) był zwyczaj ścinania włosów żonom lub matkom i układania ich na zwłokach (lub wkładania do rąk) mężów czy synów. Zakazuje takich praktyk wyraźnie, jako że chodziło o pogański zwyczaj, synod w Akwinie z 1581 roku.

(1.1) Już święty Tomasz z Akwinu twierdził, że nie wiemy, co znaczy być, w przypadku Boga, ponieważ Bóg jest inaczej, niż są rzeczy.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akwinata mos., akwińczyk mos.

przym. akwiński

Wiktionary

akwinata

Tomasz Akwinata (1225 - 1274) - chrześcijański filozof i teolog; św. Tomasz z Akwinu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. rel. przydomek Tomasza z Akwinu, świętego Kościoła katolickiego;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Maritain nie wdawał się w polityczne polemiki (podobnie zresztą jak inny neotomista, historyk Średniowiecza Étienne Gilson), ale jego traktaty, dostosowujące Akwinatę do potrzeb dwudziestego wieku, w niczym nie sprzyjały modzie na środki gwałtowne.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akwin mrz., akwińczyk mos.

przym. akwinacki

Wiktionary

akwinit

silnie trująca ciecz o ostrej woni stosowana do dezynsekcji pomieszczeń, również jako gaz bojowy; chloropikryna

SJP.pl

rzecz. akwirowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nabywać, zdobywać

(1.2) pozyskiwać, zdobywać

Wiktionary

akwitania

region we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji ze stolicą w Bordeaux;

Wiktionary

Akwitania ( Aquitaine) – kraina historyczna i dawny region administracyjny we Francji, położony na wybrzeżu atlantyckim w południowo-zachodniej części kraju. Region graniczył z Hiszpanią oraz regionami: Poitou-Charentes, Limousin i Midi-Pireneje.

W latach 1982–2015 Akwitania stanowiła region administracyjny, z początkiem 2016 weszła w skład regionu Nowa Akwitania.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Najważniejszymi miastami Akwitanii są Bordeaux, Pau i Mérignac.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfʲiˈtãɲja, AS: akfʹitãńi ̯a

Wiktionary

Akwitania

Przykłady

(1.1) Podczas pobytu na akwitańskim dworze Urban próbował nakłonić Wilhelma, aby ten przyjął krzyż i ruszył na wyprawę krzyżową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfʲiˈtãj̃sʲci, AS: akfʹitãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akwitania ż., Akwitańczyk mos., Akwitanka ż.

Wiktionary

akwizgran

miasto w Niemczech; Aachen

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

Wiktionary

Akwizgran (niem., Bad Aachen; Aix-la-Chapelle; Aken) – miasto uzdrowiskowe na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Kolonia, siedziba regionu miejskiego Akwizgran. Leży bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dwaj więźniowie uciekli z zakładu karnego w Akwizgranie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈkfʲizɡrãn, AS: akfʹizgrãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akwizgrańczyk mos., Akwizgranka ż.

(1.2) uczn. handlarz narkotykami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌakfʲiˈzɨtɔr, AS: akfʹizytor

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. akwizycja ż.

:: fż. akwizytorka ż.

przym. akwizytorski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przedstawiciel handlowy; przest. komiwojażer; pot. domokrążca

(1.2) diler

Wiktionary

akwizytorka

→ akwizytor

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się akwizycją

Wiktionary

Patrz:

(1.1) mieszkaniec Akwinu, osoba rodem z Akwinu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Wiele idei Tomasza z Akwinu nie uzyskało wówczas akceptacji, lecz reformatorzy Kościoła rzymskokatolickiego na soborze w Trydencie (1545–1563) korzystali z jego prac podczas tworzenia dekretów, nadając tym samym akwińczykowi trwające po dziś dzień znaczenie w Kościele.

(1.1) Święty Tomasz Akwińczyk pisał: „Kłamstwo jest grzechem śmiertelnym, jeżeli bezpośrednio sprzeciwia się miłości – miłości Bożej, lubo też miłości człowieczej, gdy przez okoliczność daje bliźniemu ciężkie zgorszenie, albo też szkodę czyni bliźniemu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Akwin mrz., Akwinata mos.

al

w starożytnym Rzymie:
1. skrzydło szyku bojowego;
2. oddział piechoty lub jazdy sprzymierzeńców, liczący kilkuset żołnierzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. węgorz

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od ala

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Al-Habech – luksemburska nazwa miejscowości Habay-la-Vieille
Al Vå – walońska nazwa miejscowości Leval-Trahegnies
Al Esch – dzielnica Esch-sur-Alzette
Ål – gmina
AL – Aeroklub Lubelski
AL – Aeroklub Lwowski
AL – Armia Ludowa, organizacja partyzancka w czasie II wojny światowej
al. – skrót od słowa aleja, np. aleja Pokoju
Al. – skrót od słowa aleje, np. Aleje Jerozolimskie
.al – krajowa domena internetowa najwyższego poziomu przypisana dla stron internetowych Albanii
AL – Albania (oznaczenie kodowe ISO 3166-1)
Alabama – stan w USA (ISO 3166-2)

Wikipedia

al-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon niektórych wyrazów pochodzących z języka arabskiego, pozostałość arabskiego rodzajnika określonego rzeczowników rodzaju męskiego

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) el-

Wiktionary

al-alamajn

miasto w północnym Egipcie; El Alamein

SJP.pl

Al-Alamajn (często spotykana jest również stara pisownia "El Alamein") – miasto w północnym Egipcie nad Morzem Śródziemnym, w muhafazie Matruh, 106 km na zachód od Aleksandrii, 240 km na północny zachód od Kairu, port naftowy, centrum turystyczne. Około 7000 mieszkańców.

Wikipedia

al-asad

nazwisko

SJP.pl

al-basra

miasto w Iraku; Basra

SJP.pl

al-bida

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

Przykłady

(1.1) Dla mahometan - którzy zwą Jerozolimę Al-Quds, czyli „święta” - miasto to ustępuje świętością jedynie Mekce i Medynie.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Jerozolima

Wiktionary

al-rijad

stolica Arabii Saudyjskiej; Rijad

SJP.pl

al-ujun

nieoficjalna stolica Sahary Zachodniej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. nieoficjalna stolica Sahary Zachodniej;

Wiktionary

(1.1) hist. wojsk. starożytny oddział piechoty lub później jazdy Rzymu i Mezopotamii;

(1.2) hist. wojsk. straż przyboczna króla Macedonii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ala – zdrobnienie imienia Alicja, Alina
Ala – właśc. Alicja Boratyn, polska piosenkarka popowo-rockowa
Ala – afrykańskie bóstwo podziemi (bogini Ibów)
ala – starożytne oddziały Rzymu i Mezopotamii
Ala – postać literacka występująca w dramacie Tango Sławomira Mrożka
Ala – miasto i gmina we Włoszech
– miejscowość w Portugalii, w gminie Macedo de Cavaleiros
Ala – wieś w Estonii, w prowincji Hiiu, w gminie Pühalepa
Ala – wieś w Estonii, w prowincji Valga, w gminie Helme
Ala – nazwa skrótowa alaniny
ALA – nazwa skrótowa kwasu α-linolenowego
ALA – nazwa skrótowa kwasu δ-aminolewulinianowego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈala, AS: ala

Wiktionary

alabama

rzeka i stan w Stanach Zjednoczonych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych;

(1.2) geogr. rzeka w Stanach Zjednoczonych;

Wiktionary

Alabama (wym. //) – stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, położony nad Zatoką Meksykańską.

Obszar nizinny, od północnego wschodu ograniczony wyżyną Cumberland, od północnego wschodu górami – Appalachami. Na północy sąsiaduje ze stanem Tennessee, na wschodzie z Georgią, na południu z Florydą i Zatoką Meksykańską, na zachodzie z Missisipi. Alabama zajmuje 30. miejsce pod względem powierzchni oraz 23. pod względem liczby ludności wśród stanów Stanów Zjednoczonych.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zamieszkiwali południowe tereny stanu Alabama.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalaˈbãma, AS: alabãma

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alabamczyk mos., Alabamka ż.

przym. alabamski

Wiktionary

alabamczyk

mieszkaniec Alabamy (stanu w Stanach Zjednoczonych)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Alabamy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Większość Alabamczyków nie wystawia nosa poza swój stan.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alabama ż.

:: fż. Alabamka ż.

przym. alabamski

Wiktionary

alabamka

mieszkanka Alabamy (stanu w Stanach Zjednoczonych)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Alabamy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alabama ż.

:: fm. Alabamczyk mos.

przym. alabamski

Wiktionary

alabamski

→ Alabama (rzeka lub stan w USA)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) miner. zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Niektóre zaś komnaty całe od złota; krzesła i ławy bisiorem albo lamą kryte, stoły z marmuru i alabastru […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalaˈbastɛr, AS: alabaster

Wiktionary

Powiązane:

przym. alabastrowy

przysł. alabastrowo

rzecz. alabastrowość ż.

Wiktionary

alabastron

naczynko z alabastru, gliny lub szkła, używane w starożytnej Grecji i w starożytnym Egipcie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. szt. niewielki flakonik na wonności

Wiktionary

Wikipedia

rzecz. alabaster mrz.

przym. alabastrowy

przysł. alabastrowo

Wiktionary

alabastrowy

1. wykonany z alabastru (np. alabastrowa waza);
2. podobny do alabastru, właściwy alabastrowi, jasny i gładki (np. alabastrowa biel, alabastrowe dłonie)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący alabastru, zrobiony z alabastru

przymiotnik jakościowy

(2.1) książk. przypominający alabaster barwą, gładkością i delikatnością

Wiktionary

Przykłady

Wymowa:

IPA: aˈlakãnt, AS: alakãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alikant mrz.

Wiktionary

alaks

nazwa handlowa leku przeczyszczającego, zawierającego bisakodyl; Alax

SJP.pl

alaktaga

rodzaj gryzoni z rodziny skoczkowatych

SJP.pl

Alaktaga ("Allactaga") – rodzaj ssaków z podrodziny alaktag (Allactaginae) w obrębie rodziny skoczkowatych (Dipodidae).

Wikipedia

alalia

zaburzenia mowy spowodowane uszkodzeniami mózgu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. całkowity brak mowy lub głębokie zaburzenie procesu jej kształtowania się, powstałe na skutek uszkodzenia struktur mózgowych (kory mózgowej) w okresie przed opanowaniem mowy przez dziecko (do ok. 2. roku życia)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

alalia – zaburzenie mowy
Alalia (obecnie Aléria) – starożytne miasto na Korsyce, w którego pobliżu rozegrała się bitwa morska w 535 p.n.e.

Wikipedia

alalik

osoba cierpiąca na alalię (zaburzenie mowy)

(1.1) imię|polski|m.;

(1.2) hist. członek plemienia Alanów (przodek Osetyńca)

Wiktionary

Alan – imię męskie pochodzenia najprawdopodobniej celtyckiego. Może też wywodzić się od nazwy irańskiego plemienia Alanów. Znaczenie tego imienia nie jest dokładnie znane, prawdopodobne znaczenia:

Imię zostało wprowadzone do Anglii przez Bretończyków po inwazji Normanów na Anglię. Do Polski trafiło z języka angielskiego (jest popularne w krajach anglosaskich) i zaczęło być nadawane częściej w latach 80. XX wieku oraz 90..

Wikipedia

Przykłady

Wiktionary

alandka

mieszkanka Wysp Alandzkich

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wysp Alandzkich

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. Alandczyk mos.

przym. alandzki

Wiktionary

alandzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Wyspami Alandzkimi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alandczyk mos., Alandka ż.

Wiktionary

alanina

aminokwas endogenny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

Wiktionary

Wikipedia

alanostwo

Alan z małżonką; Alanowie

SJP.pl

alanowie

Alan z małżonką; Alanostwo

SJP.pl

Alanowie (Halanowie, Tanaitowie lub Asowie; Αλανοί, chiń. 阿蘭聊; pinyin "Ālánliáo", także chiń. 奄蔡 "Yǎncài" z II w. i 阿蘭 "Alan" z III w.) – lud irański uczestniczący w wielkiej wędrówce ludów, spokrewniony ze Scyto-Sarmatami.

Wikipedia

alanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Alana lub z nim związany

SJP.pl

alantoina

pochodna mocznika, substancja krystaliczna słabo rozpuszczalna w wodzie; stosowana do produkcji maści i zasypek; allantoina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. farm. związek chemiczny będący produktem przemiany kwasu moczowego, występujący w organizmach zwierzęcych i roślinnych, wykorzystywany m.in. jako składnik kosmetyków i leków;

Wiktionary

(1.1) sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem

(1.2) urządzenie do nadawania sygnału alarmu (1.1)

(1.3) wezwanie do działania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

alarm – sygnał wzywający do gotowości na wypadek zagrożenia. Najczęściej jest to sygnał dźwiękowy. W dawnych czasach było to bicie w bębny lub dzwony, stąd powiedzenie „bić na alarm” (na trwogę). Aktu...
alarm – stan gotowości w przypadku powszechnego zagrożenia (np. pożar, powódź), także: stan gotowości bojowej w wojsku wywołany takim sygnałem
- alarm pożarowy
- alarm o skażeniach
- alarm powietrzny
- alarm powodziowy
alarm – okres od chwili ogłoszenia alarmu do chwili jego odwołania
alarm – sygnał w budziku lub zegarku
alarm – potocznie: urządzenie alarmowe
alarm – alarm w żegludze
AlaRm – polski film
Alarm! – polski program telewizyjny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W pomieszczeniu rozległ się alarm i wszyscy wybiegli w popłochu

(1.2) Kupiłem alarm do swojego mieszkania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalarm, AS: alarm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alarmator mos., alarmista mos., alarmistka ż., alarmon mrz., alarmowanie n., zaalarmowanie n.

czas. alarmować ndk., zaalarmować dk.

ims. alarmujący

przym. alarmowy, alarmistyczny, alarmujący

przysł. alarmistycznie, alarmująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alert, mobilizacja, ostrzeżenie

(1.2) sygnał, brzęczyk, dzwonek

alarmista

alarmistycznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób przesadnie ostrzegawczy

Wiktionary

Powiązane:

przym. alarmistyczny, alarmowy

rzecz. alarm mrz., alarmowanie n.

Wiktionary

alarmistyczny

taki, który budzi niepokój, zwraca uwagę na groźną sytuację, np. alarmistyczny ton artykułu

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wzbudzający niepokój przed niebezpieczeństwem, mający ostrzec przed czymś niepokojącym, co zasługuje na większą uwagę; często czymś, co wcale nie zasługuje na nią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Od kilku lat potężne media prowadzą alarmistyczne kampanie: w polskiej oświacie nie prowadzi się edukacji seksualnej, dla dobra naszej młodzieży należy ją jak najszybciej wprowadzić

(1.1) Skąd zatem te alarmistyczne doniesienia mediów o rosnących problemach z narkotykami, alkoholem i przemocą w szkołach?

(1.1) To stwierdzenie stało się źródłem alarmistycznych prognoz (…).

Wiktionary

Powiązane:

przysł. alarmistycznie

rzecz. alarm mrz., alarmowanie n.

czas. alarmować

przym. alarmowy

Wiktionary

alarmizm

przestarzale: szerzenie paniki

SJP.pl

alarmon

wewnątrzkomórkowe białko sygnałowe, produkowane pod wpływem silnych bodźców zewnętrznych

SJP.pl

alarmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zawiadamiać o niebezpieczeństwie lub sytuacji wymagającej szybkiego działania

(1.2) wywoływać niepokój

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Socjologowie z Uniwersytetu Łódzkiego, którzy planowaćanują przeprowadzenie badań dotyczących galerianek, alarmują, że sprzedawanie się młodocianych dziewcząt to jedno z najgroźniejszych zjawisk naszych czasów.

(1.2) Wulgarność na niektórych kanałach telewizji osiągnęła alarmujący poziom.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alarm mrz., alarmowanie n., zaalarmowanie n.

przym. alarmistyczny, alarmujący, alarmowy

przysł. alarmująco

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wzywać, bić na alarm, podnosić alarm

(1.2) niepokoić, poruszać

Wiktionary

alarmowo

przysłówek sposobu

(1.1) w trybie alarmowym; w sposób wymagający natychmiastowej reakcji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Karetka wyjechała alarmowo do wypadku.

Wiktionary

Powiązane:

przym. alarmowy

Wiktionary

alarmowy

przymiotnik od: alarm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dający sygnał o grożącym niebezpieczeństwie

Wiktionary

Przykłady

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alarm mrz., alarmowanie n., zaalarmowanie n.

czas. alarmować ndk., zaalarmować dk.

przym. alarmistyczny, alarmujący

przysł. alarmistycznie, alarmowo, alarmująco

groźny, wzbudzający niepokój; niepokojący, alarmistyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) budzący niepokój

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy czynny od: alarmować

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alarm mrz.

czas. alarmować ndk.

przysł. alarmująco

przym. alarmowy

Wiktionary

alaryk

Wikipedia

alaska

→ Alaska; alaskijski, alaskański

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych;

(1.2) geogr. półwysep w Ameryce Północnej;

(1.3) geogr. łańcuch górski w Ameryce Północnej;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Alaska jest jedynym stanem w Ameryce Północnej, który nie sąsiaduje z pozostałymi 48 amerykańskimi stanami kontynentu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlaska, AS: alaska

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alaskijczyk mos., Alaskijka ż., Alaskanin mos., Alaskanka ż.

Synonimy:

(1.1) Alaskijka

Wiktionary

alaskański

→ Alaska; alaski, alaskijski

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Alaską, pochodzący z Alaski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Chłopak używał jakiegoś dialektu alaskańskiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alaska ż., Alaskijka ż., Alaskijczyk mos., Alaskanin mos., Alaskanka ż.

rzecz. Alaska ż., Alaskanin mos., Alaskanka ż., Alaskijczyk mos., Alaskijka ż.

Synonimy:

(1.1) Alaskanka

Wiktionary

alaskijski

→ Alaska; alaski, alaskański

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Alaską, pochodzący z Alaski

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Kobieta używała jakiegoś dialektu alaskijskiego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alaska ż., Alaskijka ż., Alaskijczyk mos., Alaskanin mos., Alaskanka ż.

przym. alaski, alaskański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alaski, alaskański

Wiktionary

alaskit

magmowa skała głębinowa, odmiana granitu; granit alkalicznoskaleniowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. rodzaj skały magmowej;

Wiktionary

Alaskit – kwaśna skała plutoniczna zbudowana ze skaleni alkalicznych, kwarcu i znikomych ilości składników ciemnych; są to skały samodzielnych masywów, pni i małych intruzji; dzielą się na bezalbitowe kalialaskity lub ortoalaskity oraz właściwe (ze skalenia potasowego i albitu). Tworzy brzeżne partie masywów granitowych, czasem samodzielne drobne intruzje. Pospolity, w Polsce występuje w Tatrach Zachodnich (m.in. na Giewoncie i Twardym Grzbiecie).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Alaskit występuje w Tatrach Zachodnich.

Wiktionary

alasko

forma rzeczownika.

(1.1) W. lp. od: Alaska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlaskɔ, AS: alasko

Wiktionary

alastor

złoczyńca, który popełnił nieprzebaczalną zbrodnię

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alastor – postać w mitologii greckiej
Alastor – polski zespół muzyczny
Alastor Moody – fikcyjna postać, auror z serii książek Harry Potter
Alastor – fikcyjna postać, demon z serialu animowanego

Wikipedia

alasz

likier kminkowy pochodzący z Łotwy, przyprawiany m.in. gorzkimi migdałami, anyżem i skórką pomarańczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. napój alkoholowy, klarowny likier kminkowy koloru żółtego;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Trafiły nam do gustu: świeże serdelki z pobliskiej restauracji i prawdziwy zagraniczny alasz.

(1.1) Siekiera, motyka, bimber, alasz, / przegra wojnę głupi malarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalaʃ, AS: alaš

Wiktionary

alaszowy

→ alasz

SJP.pl

Patrz:

alasz

alavus

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Finlandii, w regionie Ostrobotnia Południowa

Wiktionary

Alavus (szw. Alavo) jest miastem w Finlandii. Znajduje się w prowincji Zachodniej Finlandii. Populacja wynosi 9846, a miasto zajmuje powierzchnię 843,1 km², z których 52,46 km² to woda. Gęstość zaludnienia wynosi 12,3 mieszkańca na km².

Znaczącą część populacji zatrudniona jest w rolnictwie i leśnictwie. Większość przemysłu w Alavus jest powiązana z konstrukcją: materiałami, projektowaniem i kontrahentami. Alavus ma 60 jezior z 324 km linii brzegowej. Miasto jest fińskojęzyczne.

Wikipedia

alawici

odłam szyizmu interpretujący zarówno Koran, jak i pięć filarów islamu

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alawici – dynastia władców Maroka
Alawici – grupa religijna w łonie islamu.
Alawici tureccy – wyznawcy islamskiego systemu religijno-etycznego, stanowiącego mieszaninę imamizmu i pierwotnego szamanizmu turkmeńskiego

Wikipedia

alawicki

→ alawita

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rel. związany z alawizmem lub alawitami

Wiktionary

Patrz:

:: fż. alawitka ż.

przym. alawicki

Wiktionary

alawitka

→ alawita

SJP.pl

Patrz:

alawita

alawizm

odmiana islamu wyrosła na gruncie wczesnego szyizmu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. jeden z islamskich nurtów religijnych wyznawanych na terenie Syrii;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. alawita mos., alawitka ż.

przym. alawicki

Wiktionary

alax

nazwa handlowa leku przeczyszczającego, zawierającego bisakodyl; Alaks

SJP.pl

alb

w mitologii germańskiej: istota pośrednia między bogiem a człowiekiem; alp

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mitgerm. demon pomiędzy Bogiem a człowiekiem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) geol. jeden z okresów w kredzie;

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. zob. alba.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alb – rzeka, dopływ Renu koło Albbruck
Alb – rzeka, dopływ Renu koło Eggenstein-Leopoldshafen
Alb – pojęcie stratygraficzne
Neckar-Alb
ALB

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|śwn|alp., alb z etym|germ|alfr.

uwagi.

(1.1) inna pisownia alp

tłumaczenia.

* kataloński: (2.1) Albià m.

źródła.

== alb (język angielski.) ==

thumb|an alb (1.1)

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-alb.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kośc. alba

odmiana.

(1.1) lp. alb; lm. albs

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alp, AS: alp

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|śwn|alp., alb z etym|germ|alfr.

uwagi.

(1.1) inna pisownia alp

tłumaczenia.

* kataloński: (2.1) Albià m.

źródła.

== alb (język angielski.) ==

thumb|an alb (1.1)

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-alb.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kośc. alba

odmiana.

(1.1) lp. alb; lm. albs

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

(1.1) etym|śwn|alp., alb z etym|germ|alfr.

uwagi.

(1.1) inna pisownia alp

tłumaczenia.

* kataloński: (2.1) Albià m.

źródła.

== alb (język angielski.) ==

thumb|an alb (1.1)

wymowa.

audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-alb.wav.

znaczenia.

rzeczownik

(1.1) kośc. alba

odmiana.

(1.1) lp. alb; lm. albs

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary

alb.

skrót od: Zgromadzenie Braci Albertynów (zakon)

SJP.pl

skrót w funkcji przymiotnika

(1.1) = jęz. albański

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈbãj̃sʲci, AS: albãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

alba

1. biała szata z lnianego płótna, o szerokich rękawach, sięgająca do ziemi, używana w kościołach katolickich przez kapłanów podczas liturgii;
2. pieśń jutrzenna, gatunek liryki średniowiecznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. długa biała szata liturgiczna;

(1.2) liter. gatunek pieśni miłosnej będącej poranną pieśnią rozstania kochanków;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alba – imię żeńskie
alba – róża biała
ALBA (Boliwariańska Alternatywa dla Ameryki) – porozumienie gospodarcze
Alba Mons (d. Alba Patera) – wulkan tarczowy na Marsie
Jessica Alba – aktorka amerykańska
alba – średniowieczna pieśń prowansalska
Dom Alba (hiszp. La Casa de Alba) – jeden z najstarszych rodów szlacheckich w Hiszpanii
Księstwo Alba – (Alva) księstwo w Hiszpanii; przedstawiciel Ferdynand de Toledo; XIII księżna Alba była patronka i muzą Goi
alba – szata liturgiczna koloru białego
alba śląska – luterańska szata liturgiczna koloru białego
Alba – stolica historycznej diecezji w Cesarstwie rzymskim
Alba – zespół pałacowo-parkowy Karola Radziwiłła pod Nieświeżem

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W liturgii alba jest szatą używaną przez duchownych wszystkich stopni, jak również przez osoby świeckie (np. lektorów), które spełniają określone posługi liturgiczne.

(1.1) Jeżeli alba nie osłania dokładnie zwykłego stroju koło szyi, przed włożeniem alby należy nałożyć humerał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalba, AS: alba

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. albit m., albinos m., albinoska ż., albinizm m., albatros m.

przym. albinotyczny, albitowy

Wiktionary

albakora

1. gatunek morskiej ryby z rodziny makrelowatych; tuńczyk biały, tuńczyk długopłetwy;
2. gatunek morskiej ryby z rodziny makrelowatych; tuńczyk złoty, tuńczyk żółtopłetwy

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

tuńczyk biały (Thunnus alalunga)
tuńczyk żółtopłetwy (Thunnus albacares)

Wikipedia

alban

imię męskie

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alban – miejscowość w USA, w stanie Wisconsin, w hrabstwie Portage
Alban – miejscowość we Francji
Alban – imię męskie
Alban – męczennik brytyjski, święty
Alban (ang. Alban Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Grant
Alban (ang. Alban Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Portage

Wikipedia

albania

państwo w Europie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

Wiktionary

Albania, Republika Albanii ( Shqipëria, Republika e Shqipërise) – państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach. Albania na zachodzie ma dostęp do Morza Adriatyckiego, a na południowym zachodzie do Morza Jońskiego. Stolicą kraju jest Tirana, jest to również finansowe centrum kraju.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Albania jest krajem europejskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈbãɲja, AS: albãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albańczyk mos., Albanka ż., albański mrz., albańskość ż., albanistyka ż., albanistka ż., albanista mos.

Wiktionary

albany

[czytaj: OLbany] miasto w USA

SJP.pl

Albany () – miasto w Stanach Zjednoczonych nad rzeką Hudson, stolica stanu Nowy Jork i siedziba hrabstwa Albany.

Obszar metropolitalny Albany–Schenectady–Troy liczy 904,6 tys. mieszkańców.

Przemysł: papierniczy, maszynowy, chemiczny, spożywczy, odzieżowy a w zespole miejskim także elektrotechniczny.

Wikipedia

albarello

ceramiczne naczynie aptekarskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zazwyczaj zdobione ceramiczne naczynie używane przez aptekarzy

Wiktionary

(1.1) etn. człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Albańczycy
Albańczyk – film fabularny

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zabrałam się z jakimś Albańczykiem wracającym do siebie do Tirany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈbãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: albãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albania ż., albański mrz.

:: fż. Albanka ż.

przym. albański

Wiktionary

albański

dotyczący Albanii

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Albanią, dotyczący Albanii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język używany przez Albańczyków;

(2.2) jęz. wymarły język używany przez mieszkańców starożytnej Albanii Kaukaskiej;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Dzięki albańskim jeżom, które zjadły żmije, można było wybudować ośrodek wypoczynkowy w Złotych Piaskach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈbãj̃sʲci, AS: albãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albania ż., Albańczyk mos., Albanka ż., albańskość ż.

przysł. po albańsku

Wiktionary

albańskojęzyczny

1. posługujący się językiem albańskim;
2. napisany w języku albańskim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem albańskim

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem albańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem albańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku albańskim

Wiktionary

Wymowa:

model samochodu marki Fiat

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Albee – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Grant
Albee (ang. Albee Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Saginaw
Edward Albee (1928-2016) – amerykański dramaturg
Fred Houdlett Albee (1876-1945) – amerykański ortopeda

Wikipedia

albena

miejscowość turystyczna w Bułgarii

SJP.pl

Albena (bułg. Албена) – miejscowość turystyczna w Bułgarii, oddalona ok. 32 km na północ od Warny, 14 km od Złotych Piasków i 12 km na południowy zachód od Bałcziku.

Nazwa miejscowości pochodzi od bohaterki sztuki Jordana Jowkowa – Ałbeny. Rozwój kurortu rozpoczął się w 1968 r: w styczniu 1968 Todor Żiwkow dokonał symbolicznego wbicia łopaty, zaś pierwsi turyści zagraniczni (z Polski i Czechosłowacji) pojawili się w kurorcie w 1969 roku.

Wikipedia

albercik

zdrobnienie od: Albert, Albrecht (imiona męskie)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od Albert

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albert mos., albertyn mos.

Wiktionary

alberciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Alberty lub z nią związany

SJP.pl

alberga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) turyst. rel. schronisko dla pieszych pielgrzymów w Hiszpanii

Wiktionary

Alberga – miejscowość ("tätort") w Szwecji, w regionie administracyjnym ("län") Södermanland (gmina Eskilstuna).

Miejscowość jest położona w prowincji historycznej ("landskap") Södermanland, ok. 25 km na południowy zachód od Eskilstuny. Przez Alberge przebiega droga krajowa nr 56 ("Riksväg 56"; Norrköping – Västerås – Gävle) oraz droga lokalna nr 230 ("Länsväg 230") do Eskilstuny.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W alberdze dostajemy swoje łóżko, najczęściej piętrowe, w koedukacyjnych salach wieloosobowych. sic.

Wiktionary

alberski

nazwisko

SJP.pl

albert

1. (zwykle w liczbie mnogiej) rodzaj herbatników angielskich
2. gatunek truskawek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Albert – imię męskie pochodzenia germańskiego
(719) Albert – planetoida w Układzie Słonecznym
Albert – polska i czeska sieć handlowa
Albert – bohater powieści Msza za miasto Arras
Albert – okręg wyborczy w wyborach do Izby Reprezentantów w Belize
Albert – antypapież w 1102
Albert (zm. 1135) – kardynał diakon S. Teodoro od września 1127 roku
Albert (zm. między 1168 a 1178) – przedstawiciel dynastii Piastów
Albert (1397–1439) – król Węgier od 1437, arcyksiążę Austrii od 1404 jako Albert V, król Czech od 1437 jako Albrecht, król Niemiec od 1438 jako Albrecht II
Albert (ur. 1798, zm. 1869) – książę Schwarzburg-Rudolstadt
Albert (1819–1861) – książę Wielkiej Brytanii i Irlandii, mąż królowej Wiktorii
Albert z Aix, XII w. – historyk

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

(1.2) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Alberta – jedna z prowincji Kanady, w Zachodniej Kanadzie. Alberta graniczy z następującymi prowincjami: od zachodu z Kolumbią Brytyjską, od wschodu z Saskatchewan, z Terytoriami Północno-Zachodnimi na północy i z amerykańskim stanem Montana od południa.

Z populacją 4,9 mln mieszkańców jest czwartą pod względem zaludnienia prowincją Kanady. W latach 2000–2024 populacja wzrosła o 63%. Stolicą prowincji jest Edmonton, a największym miastem Calgary.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kanadyjskie Góry Skaliste oddzielają prowincje Alberty i Kolumbii Brytyjskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈbɛrta, AS: alberta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albert m., albertyn mos., albertynka ż.

przym. Albertowy, albertański

Wiktionary

alberti

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Domenico Alberti (1710-1740) – włoski kompozytor
Kazimiera Alberti – polska poetka, powieściopisarka, tłumaczka, działaczka kulturalna
Leone Battista Alberti (1404-1472) – włoski artysta i uczony
Stanisław Alberti – polski wojskowy, prawnik, publicysta, tłumacz i starosta
Alberti – stacja metra w Buenos Aires.
Alberti – miejscowość w prowincji Buenos Aires, centrum administracyjne Partido Alberti.
Partido Alberti (hiszp. Partido de Alberti) – jedno z 135 partidos w prowincji Buenos Aires.
Bas Albertiego

przym. albertyński

Wiktionary

albertozaur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) paleont. rodzaj teropoda z rodziny tyranozaurów;

Wiktionary

Albertozaur ("Albertosaurus") – rodzaj teropoda z rodziny tyranozaurów (Tyrannosauridae) żyjącego na zachodzie Ameryki Północnej pod koniec okresu kredowego, niemal 70 mln lat temu. Zasięg występowania gatunku typowego, "Albertosaurus sarcophagus", był ograniczony do terenów dzisiejszej prowincji Alberta w Kanadzie, od której pochodzi jego nazwa rodzajowa. Naukowcy nie są zgodni co do liczby gatunków wewnątrz rodzaju "Albertosaurus" – niektórzy uznają "Gorgosaurus libratus" za drugi gatunek.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) (…) albertozaur był dwunożnym drapieżnikiem z niewielkimi dwupalczastymi dłońmi i ogromną głową z potężnymi szczękami, uzbrojonymi w ponad pół setki wielkich, ostrych zębów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalbɛrˈtɔzawr, AS: albertozau̯r

Wiktionary

albertrandi

polski herb szlachecki

SJP.pl

Albertrandi ("Albertrandy") – polski herb szlachecki z nobilitacji.

Wikipedia

albertus

komedia satyryczna o przygodach wojennych Albertusa, bohatera anonimowego utworu "Albertus z wojny" z 1596 roku

SJP.pl

albertville

[czytaj: alberWIL] miasto we Francji i dawna nazwa (1962-79) Kalemii, miasta w Demokratycznej Republice Konga

SJP.pl

Albertville – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Sabaudia, którego jest podprefekturą. Przez gminę przepływa rzeka Isère.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 17 411 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 993 osób/km² (wśród 2880 gmin regionu Rodan-Alpy Albertville plasuje się na 42. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 622.).

Wikipedia

albertvillski

→ Albertville

SJP.pl

Patrz:

Albertville

albertyn

mnich należący do zakonu św. Alberta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik ze zgromadzenia założonego przez św. Alberta Chmielowskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Albertyn − część miasta Słonim na Białorusi
Albertyn − wieś na Litwie
Albertyn – moneta

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Brat Jacka został albertynem i mieszka w pustelni na Kalatówkach.

(1.1) Wiedziałeś, że albertyni mają placówkaacówkę na Zaporożu?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albert m., Albercik m., Alberta ż.

:: fż. albertynka ż.

przym. albertyński, Albertowy

Wiktionary

albertyna

mnich należący do zakonu św. Alberta

SJP.pl

Albertyna – żeński odpowiednik imienia Albert, pierwotnie zdrobnienie od żeńskiego imienia Alberta. Patronką tego imienia jest bł. Albertyna Berkenbrock.

W Polsce imię pozostaje imieniem rzadkim. W styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 135 kobiet o imieniu Albertyna nadanym jako imię pierwsze. Dla porównania, najczęściej nadane jako żeńskie imię pierwsze – Anna, nosi 1 072 616 osób.

Wikipedia

albertyni

mnich należący do zakonu św. Alberta

SJP.pl

Albertyni – Zgromadzenie Braci Albertynów Trzeciego Zakonu Regularnego Świętego Franciszka Serafickiego Posługujących Ubogim ("Alb").

Wikipedia

albertyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Albertyny lub z nią związany

SJP.pl

albertynizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. nurt w filozofii średniowiecznej zapoczątkowany przez Alberta Wielkiego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albert m., albertynka ż.

Wiktionary

albertynka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Trzeciego Zakonu Regularnego św. Franciszka z Asyżu Posługujących Ubogim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica ze zgromadzenia albertyńskiego

Wiktionary

Albertynka – postać z dramatu "Operetka" Witolda Gombrowicza.

W tekście utworu występuje jako "Albertynka – cud dziewczynka", panna z dobrego domu. Jest skromna i dobrze wychowana, marzy jednak o nagości, jest niejako nośnikiem jej idei. Hrabia Szarm pragnie posiąść dziewczynę i z zapałem ją uwodzi. O względy Albertynki walczy też baron Firulet.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Bezdomny znalazł schronienie u albertynek w Krakowie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Albert mos., Alberta ż., albertynizm mrz.

:: fm. albertyn mos.

przym. albertyński

Wiktionary

albertynki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Trzeciego Zakonu Regularnego św. Franciszka z Asyżu Posługujących Ubogim

SJP.pl

Wikipedia

albertyzm

Albertyzm – system filozoficzny oparty na poglądach św. Alberta Wielkiego.

Jako kierunek zaznaczył się w kręgu paryskim w XV wieku. Jan z Maisonneuve wyodrębnił z doktryny Alberta Wielkiego istotne składniki neoplatońskie, jednocześnie opowiadając się przeciwko tomizmowi, skotyzmowi i ockhamizmowi. Badania Jana kontynuował w Kolonii Heimeryk de Campo. W Polsce albertyzm obecny był w filozofii Jakuba z Gostynina i Jana z Głogowa z Akademii Krakowskiej.

Wikipedia

albertyński

→ albertyn

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z albertynami lub albertynkami, dotyczący albertynów lub albertynek

Wiktionary

Patrz:

albertyn

Przykłady

(1.1) W Katowicach powstał klasztor albertyński.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. albertyn m., albertynka ż., Albert mos.

przym. Albertowy

Wiktionary

albi

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość na południu Francji, na północny wschód od Tuluzy;

Wiktionary

Albi – miejscowość i gmina we Francji, na północny wschód od Tuluzy, w regionie Oksytania, w departamencie Tarn. Ośrodek administracyjny departamentu Tarn. W 2018 roku jej populacja wynosiła 50 741 mieszkańców, gęstość zaludnienia wyniosła 1145.9 osób/km². Przez gminę przepływa rzeka Tarn. W 2010 roku miasto wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Inni nazywali ich albigensami, gdyż południowofrancuskie miasto Albi stało się centrum ich aktywności.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. albigens mos.

przym. albigeński

Wiktionary

albicja

egzotyczna roślina ozdobna z rodziny bobowatych

SJP.pl

Albicja ("Albizia") – rodzaj roślin z rodziny bobowatych ("Fabaceae"). Obejmuje 123 gatunki. Występują one w tropikach i strefie subtropikalnej w Azji, Afryce, Australii i w obu Amerykach. Rośliny te zasiedlają różne siedliska, od wilgotnych lasów równikowych po lasy siedlisk suchych. Nazwa naukowa upamiętnia włoskiego przyrodnika Filippo del Albizzi'ego. Wiele gatunków uprawianych jest jako rośliny ozdobne, szczególnie rozpowszechniona w tej roli została albicja biało-różowa.

Wikipedia

albigens

członek francuskich sekt quasi-dominikańskich z XII wieku, odznaczający się wielką pobożnością i ascetycznym trybem życia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. hist. przedstawiciel heretyckiego ruchu w średniowiecznej Francji;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zwano ich także albigensami, od miasta Albi.

Wiktionary

Powiązane:

przym. albigeński

IPA: ˌalbʲiɡɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: albʹigovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

albigowianka

Inna hipoteza głosi, że to połączenie germańskich słów „alb” i „wini”, co ma oznaczać „przyjaciółkę elfów”[].

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Los tego zesłańca i zakochanej w nim po uszy Albiny był tak niezwykły, że zainteresował samego Lwa Tołstoja, który poświęcił mu opowiadanie "Za co?".

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fm. Albin mos.

Wiktionary

albiniak

nazwisko

SJP.pl

albininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Albiny lub z nią związany

SJP.pl

albinizm

1. brak lub niedobór barwników melaninowych u człowieka i zwierząt; bielactwo, leukoderma;
2. brak chlorofilu w roślinach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. wet. wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;

(1.2) bot. brak chlorofilu

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jan ma albinizm. Albinizm to wrodzony defekt genetyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈbʲĩɲism̥, AS: albʹĩńism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alba ż., albinos m., albinoska ż.

przym. albinotyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bielactwo

Wiktionary

albinoni

nazwisko

SJP.pl

albinos

osoba dotknięta albinizmem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) wet. zwierzę dotknięte albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) bot. roślina dotknięta albinizmem (brakiem chlorofilu)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Albinizm – brak pigmentu w skórze, tworach skórnych, włosach i tęczówce oka;
Albinos ze Smyrny – medioplatoński filozof z II w.n.e.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) On miał bardzo jasną skórę, ale nie był albinosem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈbʲĩnɔs, AS: albʹĩnos

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. albinizm m.

:: fż. albinoska ż.

przym. albinotyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bielak

Wiktionary

albinoska

→ albinos

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

Patrz:

albinos, albinos

albinostwo

Albin z małżonką; Albinowie

SJP.pl

albinotyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest albinotyczne; cecha tych, którzy są albinotyczni

Wiktionary

Powiązane:

przym. albinotyczny

Wiktionary

Powiązane:

przym. albitowy

rzecz. alba ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) glinokrzemian sodowy

Wiktionary

albitofir

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. rodzaj magmowej skały wylewnej, składającej się głównie z fenokryształów albitu;

Wiktionary

Albitofir – nazwa skały o podwójnym znaczeniu.

Pierwsze, to skała magmowa wylewna, składająca się głównie z fenokryształów albitu tkwiących w mikrokrystalicznym albitowym cieście skalnym, w bardzo małej ilości może zawierać schlorytyzowane minerały ciemne oraz skupione w geodach kwarce i węglany.

Wikipedia

albitowy

→ albit

SJP.pl

Patrz:

albit

albityzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. miner. proces przekształcania minerałów skałotwórczych w albit

Wiktionary

albiński

nazwisko

SJP.pl

Albiński – herb szlachecki, nadany w zaborze austriackim.

Wikipedia

albo

i, a, zarówno jak; bo

SJP.pl

spójnik

(1.1) …łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

(1.2) …łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa

(1.3) stpol. zarówno jak

(1.4) stpol. i

(1.5) stpol. ponieważ

partykuła

(2.1) pot. …wprowadzająca pytanie retoryczne, zaprzeczające komunikowanej w nim treści

forma rzeczownika.

(3.1) W. lp. od: alba

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zapukał dwa albo trzy razy.

(1.2) Jutro pojadę na grzyby albo zostanę w domu.

(2.1) Albo on to zrozumie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalbɔ, AS: albo

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) lub; daw. abo; ofic. bądź

(2.1) alboż, czy, czyż

Wiktionary

albo-albo

wyłącznie jedna z możliwości do wyboru

SJP.pl

Albo-albo ( Enten-Eller) – utwór duńskiego filozofa Sørena Kierkegaarda, wydany w dwóch tomach w 1843 roku.

Wikipedia

alboby

"albo" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

alborada

pieśń poranna, także rodzaj utworu wykonywanego w Hiszpanii o poranku na oboju i bębnie

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

hiszpańska pieśń poranna, wykonywana zazwyczaj na oboju z akompaniamentem bębna.
meksykański serial telewizyjny.
peruwiański zespół muzyczny, wykonujący muzykę andyjską.

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Albrecht Niedźwiedź (ok. 1100–1170) – margrabia Brandenburgii
Albrecht I Habsburg (1255–1308) – książę Austrii i król Niemiec
Albrecht Askańczyk (zm. 1385) – książę Brunszwiku-Lüneburga
Albrecht (zm. 1395) – arcybiskup Bremy
Albrecht II Habsburg (1397–1439) – król Niemiec, jako Albert V arcyksiążę Austrii, jako Albert król Węgier, król Czech i książę Luksemburga.
Albrecht Odważny (1443–1500) – książę saski, namiestnik Niderlandów
Albrecht Hohenzollern – wielki mistrz zakonu krzyżackiego, książę Prus
Albrecht Alcybiades (1522–1557) – margrabia Kulmbach
Albrecht (1648-1699) – książę Saksonii
Andrzej Albrecht (1930-2010) – polski pisarz.
Bruno Hugo Albrecht (ur. 1901 w Łodzi, zm. ?) – zbrodniarz nazistowski.
Janusz Albrecht (1892-1941) – pułkownik dyplomowany kawalerii Wojska Polskiego.

Madeleine Albright – amerykańska dyplomatka, sekretarz stanu
Albright – miejscowość w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Preston
Albright (ang. Albright Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Chatham

Wikipedia

albucid

[czytaj: albuc-id] nazwa handlowa leku przeciwbakteryjnego do oczu, zawierającego sulfacetamid

SJP.pl

album

1. księga przeznaczona do wkładania lub wklejania i przechowywania np. znaczków pocztowych; klaser;
2. starannie wydana książka z reprodukcjami dzieł sztuki itp. oraz objaśnieniami;
3. płyta muzyczna;
4. pamiętnik;
5. szkicownik malarza lub grafika;
6. księga, w której odnotowano wszystkich studentów uczelni wyższej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.

(1.2) druk. wydawnictwo o charakterze ilustracyjnym, z niewielką ilością tekstu objaśniającego

(1.3) muz. wydawnictwo muzyczne zawierające nagrania muzyczne na płycie długogrającej longplay (LP) lub dysku kompaktowym (CD);

(1.4) (w starożytnym Rzymie) część muru pomalowana na biało przeznaczona do umieszczania ogłoszeń

(1.5) przest. księga obywateli miasta

(1.6) przest. pamiętnik, imiennik, sztambuch, gdzie na pamiątkę przyjazne osoby zapisują swoje imiona, wiersze lub kreślą rysunki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

album – w starożytnym Rzymie, część muru pomalowana na biało, przeznaczona do umieszczania ogłoszeń
album – zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.
album – wydawnictwo książkowe o charakterze ilustracyjnym, z niewielką ilością tekstu objaśniającego
album – wydawnictwo zawierające nagrania muzyczne w formie fizycznej lub cyfrowej
Album – album muzyczny Moniki Brodki
Album – album muzyczny Krystyny Prońko
Album – album muzyczny Quorthona
The Album

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Kilka fotografii z dziadkowego albumu harcerze opublikowali w swoim wydawnictwie ubiegłej jesieni.

(1.2) Gdzie znajdziemy jakieś albumy ze zdjęciami wawelskich arrasów?

(1.3) W zeszłym tygodniu była premiera nowego albumu grupy "Kaczki na Akord".

(1.3) Piosenka z tego albumu była hitem w 2005 roku.

Wymowa:

IPA: alˈbũmʲĩn, AS: albũmʹĩn

Wiktionary

albumina

białko proste występujące m.in. w osoczu krwi, mleku, zbożu, jajkach

SJP.pl

związany z albuminą

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z albuminą, dotyczący albuminy

(1.2) zbudowany, wykonany z albuminy lub z jej dodatkiem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. albumina ż., albuminuria ż., abuminoid m.

Wiktionary

albuminuria

obecność ciał białkowych w moczu; proteinuria; białkomocz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. białkomocz.;

Wiktionary

Albuminuria – objaw chorobowy polegający na występowaniu drobnocząsteczkowych albumin w moczu. Ich stężenie oznacza się w przygodnej próbce lub określa wydalanie w zbiórce dobowej moczu. Stężenie poniżej 20 mg/l lub wydalanie do 30 mg/24h przyjmuje się za fizjologiczną normę (normoalbuminuria).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌalbũmʲĩˈnurʲja, AS: albũmʹĩnurʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. albumina

przym. albuminowy

Wiktionary

albuminy

białko proste występujące m.in. w osoczu krwi, mleku, zbożu, jajkach

SJP.pl

Albuminy – białka występujące w płynach (np. osoczu krwi i mleku) oraz w tkankach zwierzęcych i w nasionach roślin. Cechują się niewielkimi masami cząsteczkowymi, dobrze rozpuszczają się w wodzie (są hydrofilowe), łatwo krystalizują. W składzie istotną rolę odgrywa kwas asparaginowy i glutaminowy (do 25%), leucyna i izoleucyna (ok. 16%), natomiast glicyny jest niewiele (ok. 1%).

Wikipedia

albumowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, którą ze względu na jej osiągnięcia umieszczono w albumie

Wiktionary

związany z albumem (w znaczeniu książki z reprodukcjami obrazów), np. albumowe wydanie książki o Wrocławiu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z albumem, dotyczący albumu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niezwykły świat Orientu to albumowy przewodnik po fascynujących miejscach Azji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalbũˈmɔvɨ, AS: albũmovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. album mrz., albumowicz mos.

przysł. albumowo

Wiktionary

albuquerque

[czytaj: albeKERki] miasto w USA

SJP.pl

Albuquerque – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, ośrodek administracyjny hrabstwa Bernalillo, położone nad rzeką Rio Grande, u podnóża pasma górskiego Sandia (na wschodzie). Największe miasto w Nowym Meksyku, główny ośrodek gospodarczy oraz węzeł transportowy tego stanu. W 2020 roku miasto zamieszkane było przez 564 559 mieszkańców; obszar metropolitalny – 916 528.

Wikipedia

albéniz

[czytaj: alBEnis] nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Baltasar Albéniz (1905–1978) – hiszpański trener piłkarski
Isaac Albéniz (1860–1909) – hiszpański kompozytor i pianista

Wikipedia

alcantara

[czytaj: alkantara] marka miękkiego, wytrzymałego materiału tekstylnego; Alkantara

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

alcantara – materiał tekstylny
Alcántara – miasto w Hiszpanii
Alcântara – miasto w Brazylii
Alcântara – kosmodrom w Brazylii
Alcantara – rzeka na Sycylii
Alcantara– stacja kolejowa w Giardini-Naxos, w prowincji Mesyna, w regionie Sycylia, we Włoszech
Alcántara – zakon rycerski założony w czasie rekonkwisty

Wikipedia

alcatel

[czytaj: alkatel] marka sprzętu telekomunikacyjnego i elektroniki użytkowej oraz firma

SJP.pl

alcatraz

[czytaj: AlkatRAZ]
1. wyspa w zatoce San Francisco;
2. nieczynne już, ciężkie więzienie na tej wyspie

SJP.pl

Wikipedia

alcesta

imię żeńskie

SJP.pl

alchemiczny

→ alchemia

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący alchemii

Wiktionary

Patrz:

alchemia

Powiązane:

rzecz. alchemik mos., alchemia ż.

przysł. alchemicznie

Wiktionary

alchemik

człowiek zajmujący się alchemią

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się alchemią w średniowieczu

(1.2) uczn. nauczyciel chemii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Człowiek zajmujący się alchemią
Alchemik – powieść napisana przez Paulo Coelho
Alchemik – polski film z 1988 roku
Alchemik – obraz namalowany przez Adriaena van Ostade
Alchemik – polska grupa jazzowa
Alchemik Sendivius
Alchemik Sędziwój

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W średniowieczu alchemicy próbowali uzyskać złoto z ołowiu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈxɛ̃mʲik, AS: alχẽmʹik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alchemia ż., alchemista m.

:: fż. alchemiczka ż.

Wymowa:

IPA: ˌalxʲĩˈmʲista, AS: alχʹĩmʹista

Wiktionary

Powiązane:

:: fż. alcistka ż., altystka ż.

przym. altowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) altysta, kontratenor, falsecista

Wiktionary

alcistka

muzyk płci żeńskiej grający na altówce; altowiolistka; altowiolinistka; altystka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta śpiewająca altem

(1.2) zob. altowiolistka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alʲˈt͡ɕistka, AS: alʹćistka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alt m., altystka ż.

:: fm. alcista m., altysta m.

przym. altowy

Wiktionary

Synonimy:

Wiktionary

Alczyk, traczyk, traczyk lodowy ("Alle alle") – gatunek małego ptaka z rodziny alk (Alcidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Alle. Najmniejszy przedstawiciel rodziny alk zamieszkujący regiony nearktyczne i palearktyczne. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈalt͡ʃɨk, AS: alčyk

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) traczyk, traczyk alczyk, traczyk lodowy

Wiktionary

alda

książka pochodząca z oficyny Aldusa Manutiusa i jego następców; aldyna

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alda – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Hall
Alda (ang. Alda Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Hall

Wikipedia

aldebaran

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie;

Wiktionary

związek organiczny zawierający w cząsteczce grupę aldehydową, powstający w wyniku utleniania alkoholu, powszechnie używany w przemyśle

SJP.pl

Aldehydy ( alcohol dehydrogenatus = „alkohol odwodorniony”) – klasa organicznych związków chemicznych posiadających grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (#PATRZ) połączoną z jednym (#PATRZ) lub dwoma (#PATRZ) atomami wodoru. Proste aldehydy, będące pochodnymi alkanów i zawierające w cząsteczce jedną grupę aldehydową to alkanale o wzorze ogólnym #PATRZ.

Wikipedia

alderamin

Alderamin ("Alfa Cephei", "α Cep") – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Cefeusza, odległa od Słońca o około 49 lat świetlnych.

Wikipedia

alderman

we wczesnośredniowiecznej Anglii: urzędnik stojący na czele shire

SJP.pl

aldesteron

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

aldol

aldona

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Aldona – imię żeńskie, pochodzi ono od staropruskiego miana "Aldegut" lub białoruskiego "Ałdonia", będącego przekształceniem greckiego imienia Eudokia (Eudocja). Nosiło je wiele księżniczek litewskich wydawanych za polskich książąt (głównie mazowieckich).

związek organiczny z grupy cukrów prostych zawierający w swej budowie grupę aldehydową

SJP.pl

Aldozy lub aldehydocukry, cukry aldehydowe – cukry proste, w których cząsteczkach występuje grupa aldehydowa, w przeciwieństwie do ketoz, w których występuje grupa ketonowa. Ich ogólny wzór sumaryczny to CnH2nOn (gdzie n≥3).

Wzory aldoz zapisywane są w formie cyklicznej lub łańcuchowej, np. CH2OH–(CHOH)n−2–CHO, co niekoniecznie odzwierciedla ich rzeczywistą strukturę (np. krystaliczna glukoza ma formę w pełni cykliczną, a w roztworze występuje pewna ilość formy łańcuchowej).

Wikipedia

aldrej

stop metali: aluminium, magnezu, krzemu i żelaza; dobry przewodnik elektryczny, stosowany do wyrobu przewodników wysokiego napięcia

SJP.pl

aldrich

[czytaj: OLdricz] nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Robert Aldrich – amerykański reżyser i producent filmowy
Aldrich – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Todd
Aldrich – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Polk
Aldrich (ang. Aldrich Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Wadena

Wikipedia

aldridge

[czytaj: oldridż albo oldrycz] nazwisko

książka pochodząca z oficyny Aldusa Manutiusa i jego następców; alda

SJP.pl

ale

1. spójnik (lecz), partykuła lub wykrzyknik;
2. uwaga, zastrzeżenie;
3. słaba strona kogoś albo czegoś;
4. [czytaj: ejl] mocne jasne piwo angielskie

SJP.pl

spójnik

(1.1) …służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego

(1.2) …służący do łączenia zdań wtedy, gdy podkreślamy, że jedno stwierdzenie nie jest prawdziwe, a drugie jest

wykrzyknik

(2.1) …wyrażający zdumienie nad czymś

(2.2) …wyrażający zachwyt nad czymś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(3.1) spoż. gatunek piwa górnej fermentacji przygotowywanego z udziałem specjalnych drożdży;

(3.2) wada, słaba strona

(3.3) kontrargument, zastrzeżenie

partykuła

(4.1) gw-pl|Poznań. ależ

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

ale – gatunek piwa
ale – kod języka aleuckiego (ISO 639-2, ISO 639-3, SIL)
Ale – album studyjny Alexii
Ale – album studyjny Doroty Miśkiewicz
Ale – przezwisko Alessandro Del Piero, włoskiego piłkarza,
Apple Lossless Encoder – kodek audio firmy Apple Inc.
Alle

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Polska reprezentacja dobrze grała w meczu z Birmą, ale przegrała.

(1.2) Nie myślę o sobie, ale o tobie.

(2.2) Ale ta dziewczyna ma zgrabne nogi!

(3.1) Barman! Jeszcze jedno ale!

(3.2) To był dobry samochód, choć miał swoje ale.

(3.3) W zasadzie masz rację, lecz mam jedno ale.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalɛ, AS: ale

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) lecz, pomimo / mimo to, jednak

(1.2) lecz, tylko

(2.1) ależ

Wiktionary

aleatoryczny

oparty na zasadach aleatoryzmu; dopuszczający znaczną dowolność rytmiczną i tonalną w sposobie wykonania

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z aleatoryzmem, dotyczący aleatoryzmu, zbudowany na zasadach aleatoryzmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aleatoryzm mrz.

Wiktionary

aleatoryka

zasada konstrukcji utworów w muzyce współczesnej, która dopuszcza dowolność rytmiczną lub tonalną w sposobie wykonania; aleatoryzm

SJP.pl

aleatorysta

zwolennik aleatoryzmu

litera alfabetu hebrajskiego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. pierwsza litera alfabetów semickich: m.in. fenickiego, aramejskiego, arabskiego (ا), hebrajskiego (א), syryjskiego (ܐ);

(1.2) mat. w teorii mnogości, moc zbiorów nieskończonego

Wiktionary

(1.1) liter. dwustopniowy sposób interpretacji znaków polegający na odczytywaniu najpierw znaczenia dosłownego, a później głębszego;

Wiktionary

Alegoreza – dwustopniowa metoda interpretacji przekazów znakowych (słownych i ikonograficznych).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Alegoreza była stosowana już w antyku, ale rozwinęła się w średniowieczu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛɡɔˈrɛza, AS: alegoreza

Wiktionary

alegoria

postać, idea lub wydarzenie mające poza dosłownym znaczeniem stały umowny sens przenośny (w przeciwieństwie do symbolu), np. kobieta z przewiązanymi oczami, mająca w jednej ręce wagę, a w drugiej miecz - alegoria sprawiedliwości

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. szt. nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alegoryzacja ż., alegoria ż., alegoryjka ż., alegoryzm m., alegoryczność ż., alegoryka ż., alegoryzowanie n.

czas. alegoryzować

rzecz. alegoryzacja ż., alegoria ż., alegoryjka ż., alegoryzm m., alegoryczność ż., alegoryka ż., alegoryzowanie n.

czas. alegoryzować

1. w literaturze i sztuce, głównie średniowiecznej: tendencja do uznawania alegorii za najważniejszy środek wypowiedzi;
2. alegoryczny charakter czegoś, alegoryczność

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. tendencja w sztuce stosująca alegorię jako najważniejszy środek przekazu;

Wiktionary

Alegoryzm – jedna z zasadniczych tendencji literatury i sztuki średniowiecza, a także baroku, polegająca na posługiwaniu alegorią jako źródłem wskazującym na głębsze znaczenie zjawisk materialnych. Źródłem alegorii średniowiecznej było Pismo Święte.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. alegoria ż., alegoryzowanie n.

przysł. alegorycznie

przym. alegoryczny

Wiktionary

alegoryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) liter. szt. używanie alegorii w celu przedstawienia czegoś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alegoryzacja ż., alegoria ż., alegoryjka ż., alegoryzm m., alegoryczność ż., alegoryka ż.

czas. alegoryzować

przym. alegoryczny

przysł. alegorycznie

Wiktionary

alegoryzować

posługiwać się alegorią, używać alegorii; nadawać czemuś sens alegoryczny

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zalegoryzować)

(1.1) liter. przedstawiać w formie alegorii lub interpretować coś jako alegorię

czasownik zwrotny niedokonany alegoryzować się (dk. zalegoryzować się)

(2.1) być odbieranym lub interpretowanym jako alegoria

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alegoria ż., alegoryzowanie n.

przysł. alegorycznie

przym. alegoryczny

Wiktionary

alegowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu, przepływa przez Kraj Ałtajski;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleos – postać z mitologii greckiej
Alajh – miasto w Libanie
Alej – rzeka w Rosji

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Alejsk mrz.

Wiktionary

aleja

1. droga wśród drzew;
2. szeroka ulica miejska

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;

(1.2) szeroka, reprezentacyjna ulica

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przez park biegła aleja wysadzana kasztanowcami.

(1.2) Główna aleja Częstochowy prowadzi ku Jasnej Górze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɛja, AS: alei ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alejowiec m., alejówka ż.

:: zdrobn. alejka ż.

przym. alejowy, alejkowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. al.

Wiktionary

alejandro

[czytaj: alehandro] obce imię męskie

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alejandro Gallinal – miasto
Edesio Alejandro – kubański kompozytor
Hajji Alejandro – filipiński piosenkarz
Kevin Alejandro – amerykański aktor
Rachel Alejandro – filipińska piosenkarka
Rauw Alejandro – portorykański piosenkarz
Roberto Alejandro – meksykański zapaśnik
Alejandro – hiszpańskie imię męskie
Alejandro – singel Lady Gagi
Jara/Seroe Alejandro
Seroe Alejandro

Wikipedia

alejka

mała aleja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: aleja

(1.2) wąska uliczka spacerowa

(1.3) gwara więzienna przestrzeń (przejście) między łóżkami ustawionymi w celi

(1.4) przejście między półkami w supermarkecie

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Dziewczyna chodziła po alejce i patrzyła na dzieci, które radośnie bawiły się w piaskownicy.

(1.4) Makaron może pani znaleźć w drugiej alejce za stoiskiem mięsnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɛjka, AS: alei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aleja ż.

przym. alejowy, alejkowy

Wiktionary

alejkowy

→ alejka

SJP.pl

Patrz:

alejka

alejowy

związany z aleją

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z aleją; mający formę alei

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aleja ż., alejka ż.

Wiktionary

alejsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, centrum administracyjne rejonu alejskiego;

Wiktionary

Alejsk ( Алейск) – miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, centrum administracyjne rejonu alejskiego.

Miasto położone jest nad rzeką Alej, prawym dopływem Obu, 125 km na południowy zachód od Barnaułu.

Założone w 1913 roku koło wsi Małopaniuszewa (Малопанюшева) jako stacja kolejowa na linii Nowosybirsk – Semej. W latach 1926–1938 osiedle typu miejskiego, od stycznia 1939 status miasta.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Alej mrz.

przym. alejski

Wiktionary

alejówka

rzeczownik, rodzaj żeński

W polskim piśmiennictwie wystąpiła na początku XV wieku jako Aleksa (1402) i Oleksa (1404).

Imię rzadkie. W 1994 roku żyło w Polsce 125 kobiet o takim imieniu. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 81 kobiet o imieniu Aleksa nadanym jako imię pierwsze oraz 111 kobiet o imieniu w formie Alexa.

Wikipedia

aleksander

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Aleksandra

Wiktionary

Zobacz też: film pod tytułem "Aleksander".

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) mitgr. zob. Kasandra.

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Aleksander

Wiktionary

(IPA: [], Ἀλεξάνδρα) – żeński odpowiednik greckiego imienia Aleksander (Ἀλέξανδρος – obrońca ludzi). Imię Aleksandra w Polsce weszło w użycie w XIV wieku, a spopularyzował je m.in. Henryk Sienkiewicz, nadając to imię bohaterce "Potopu".

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aleksandra wczoraj była w kinie.

(1.1) Jutro pójdę z Aleksandrą do kawiarni na kawę.

(1.1) Zakład Karny z Raciborza bierze udział w programie ekologicznej fundacji Silesia z Katowic. — Pozyskaliśmy 1500 zł na sadzonki. Pieniędzy starczy na wstępny etap odnowy przywięziennego parku – informuje Aleksandra Szlachetko z Działu Kwatermistrzowskiego placówkaacówki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛˈksãndra, AS: aleksãndra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandria ż.

:: zdrobn. Ola ż., Olka ż., Olcia ż., Oleńka ż., Olunia ż., Olusia ż., Oluchna ż., Aleksa ż., Sandra ż.

:: fm. Aleksander mos.

przym. Aleksandrzyn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zdrobn. Ola, Olka, Olcia, Oleczka, Oleńka, Olunia, Olusia, Oluchna, Aleksa, Sandra

(1.2) Kasandra, Kassandra

Wiktionary

aleksandreida

popularna w średniowieczu, fantastyczna opowieść, prozą lub wierszem, osnuta na biografii Aleksandra Macedońskiego

SJP.pl

Aleksandreida (Romans o Aleksandrze) – zachowane w różnych, wielojęzycznych redakcjach zbiory legend poświęconych postaci Aleksandra Wielkiego.

Wikipedia

aleksandretta

papuga pochodząca z Afryki, np. aleksandretta obrożna (jedyny gatunek papugi występujący w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Psittacula|ref=tak., ptak z rodziny papug wschodnich

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Aleksandretty nie są lękliwe i przykuwają uwagę obserwatora głośnymi wrzaskami, piskami, także przy wzajemnym czubieniu się.

Wiktionary

aleksandria

1. drugie co do wielkości miasto w Egipcie;
2. miasto i wieś na Ukrainie;
3. nazwa kilku wsi w Polsce;
4. nazwa kilku wsi na Białorusi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce;

(1.3) geogr. miasto na Ukrainie nad rzeką Ingulec;

(1.4) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie rówieńskim obwodu rówieńskiego nad Horyniem;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z Aleksandrii wróciliśmy pociągiem do Kairu.

(1.2) Po ślubie kupiliśmy kawał ziemi w Aleksandrii.

Wiktionary

aleksandrowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

miejscowości w Polsce:
- Aleksandrowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wińsko
- Aleksandrowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów
dzielnice:
- Aleksandrowice – dzielnica Bielska-Białej
lotnisko Bielsko-Biała Aleksandrowice
stacja kolejowa Bielsko-Biała Aleksandrowice

Wikipedia

aleksandrowicz

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. syn Aleksandra

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) polski herb szlachecki, odmiana herbu Kosy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksandrowicz – polski herb szlachecki
Aleksandrowicz Hrabia – polski herb szlachecki, hrabiowska odmiana herbu
Aleksandrowicz małorosyjski – polski herb szlachecki
Adolf Aleksandrowicz – polski chemik
Alan Aleksandrowicz – polski menedżer i samorządowiec
Aniela Aleksandrowicz – polska nauczycielka
Antoni Aleksandrowicz (ujednoznacznienie)
Elżbieta Aleksandrowicz – polska specjalistka w zakresie rytmiki
Eugeniusz Aleksandrowicz – polski polityk i przedsiębiorca
Franciszek Aleksandrowicz – polski generał
Jakub Aleksandrowicz – polski działacz komunistyczny, członek KPP
Jan Aleksandrowicz – polski aktor

Wikipedia

Przykłady

(1.1) U Bonifaciuka zamieszkał sam car Mikołaj Aleksandrowicz Romanow, imperator Wszechrusi.

(2.1) Nasza rodzina od stu lat pieczętuje się Aleksandrowiczem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksander m., Aleksandra ż., Aleksandrów m., Aleksandrówka ż., Aleksandrowo n., Aleksandria ż., Aleksandryjczyk m., Aleksandryjka ż., aleksandryt m., aleksandryn m.

przym. Aleksandrowy, aleksandryjski

Wiktionary

aleksandrowie

Aleksander z małżonką; Aleksandrostwo

SJP.pl

aleksandrowo

nazwa kilkunastu wsi w Polsce

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksandrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Dobrcz
Aleksandrowo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Lipno
Aleksandrowo – kolonia wsi Kornelin w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin
Aleksandrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Brześć Kujawski
Aleksandrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Barcin
Aleksandrowo k. Pokrytek – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo
Aleksandrowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo
Aleksandrowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Nasielsk
Aleksandrowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Lelis
Aleksandrowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Troszyn
Aleksandrowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Staroźreby
Aleksandrowo – przysiółek w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Chorzele

Wikipedia

aleksandrowsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na Ukrainie w obwodzie ługańskim;

(1.2) geogr. adm. miasto w Kraju Permskim Rosji

(1.3) geogr. zob. Aleksandrowsk Sachaliński.

Wiktionary

Aleksandrowsk ( Олександрівськ) – miasto na Ukrainie w obwodzie ługańskim. Ośrodek przemysłu spożywczego. Od 2014 roku znajduje się pod kontrolą Ługańskiej Republiki Ludowej.

Wikipedia

Powiązane:

przym. aleksandrowski

Wiktionary

aleksandrowski

przymiotnik od: Aleksandrów Kujawski, Aleksandrów Łódzki

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. dotyczący Aleksandrowa

(1.2) geogr. dotyczący Aleksandrowa Kujawskiego

(1.3) geogr. dotyczący Aleksandrowa Łódzkiego

(1.4) geogr. dotyczący Aleksandrowska (miasta na Ukrainie)

Powiązane:

rzecz. Aleksander mos., Aleksandrowicz mos./mrz./ż.

Wiktionary

aleksandryjczyk

mieszkaniec Aleksandrii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pl-reforma2026|Aleksandryjczyk. (mieszkaniec Aleksandrii, miasta w Egipcie)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksandryjczyk – mieszkaniec Aleksandrii
Aleksandryjczyk – przydomek Klaudiusza Ptolemeusza

(1.2) dotyczący Aleksandrii (wsi w Polsce)

(1.3) dotyczący Aleksandrii (miasta na Ukrainie)

Wiktionary

Patrz:

Aleksandria

Przykłady

(1.1) Archimedes studiował w ówczesnym centrum nauki, Aleksandrii, a po powrocie do rodzinnych Syrakuz utrzymywał bliskie kontakty z uczonymi aleksandryjskimi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛksãnˈdrɨjsʲci, AS: aleksãndryi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandria ż., Aleksandryjczyk mos., Aleksandryjka ż., Aleksander mos., Aleksandrianin mos., Aleksandrianka ż., Aleksandrowicz ż./mrz./mos.

przym. aleksandriański

Wiktionary

dwunastozgłoskowy wiersz ze średniówką po szóstej sylabie, dominujący w poezji francuskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. typ wiersza sylabicznego o ustalonej długości — 12 sylab, zwykle z przerwą (średniówką) po szóstej sylabie

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W literaturze francuskiej aleksandryn to podstawowy wzorzec wiersza klasycznego od XVI wieku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksander mos., Aleksandrowicz mos./mrz.

Wiktionary

aleksandrynizm

zasadnicza tendencja literatury hellenistycznej, charakteryzująca się upodobaniem do uczoności, posługiwaniem się formami trudnymi i kunsztownymi, dążeniem do perfekcji formalnej

SJP.pl

aleksandryt

minerał, odmiana chryzoberylu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu;

(1.2) jubil. kamień szlachetny oszlifowany z aleksandrytu (1.1)

rosyjskie imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lm. od: Aleksander

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksandrów – część miasta Przeworsk
Aleksandrów – część miasta Radzymin
Aleksandrów – osiedle w Warszawie, w dzielnicy Białołęka
Aleksandrów – osiedle w Warszawie, w dzielnicy Wawer
Aleksandrów – część wsi Kołczyn w pow. bialskim, w gminie Rokitno
Aleksandrów – część wsi Sapiehów w pow. bialskim, w gminie Sosnówka
Aleksandrów – wieś w pow. biłgorajskim, w gminie Aleksandrów
Aleksandrów – wieś w pow. kraśnickim, w gminie Gościeradów
Aleksandrów – wieś w pow. łukowskim, w gminie Łuków
Aleksandrów – wieś w pow. łukowskim, w gminie Stanin
Aleksandrów – wieś w pow. bełchatowskim, w gminie Kleszczów
Aleksandrów – wieś w pow. bełchatowskim, w gminie Rusiec

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Spomiędzy domów Aleksandrowa wypełzł na szosę ciemny samochód, kanciasty, ścięty ukośnie z przodu i z tyłu - pancerka chyba, czy co?

Wiktionary

IPA: ˌalɛksãndrufˈt͡ʃãɲĩn, AS: aleksãndrufčãńĩn

Wiktionary

aleksandrówczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pl-reforma2026|Aleksandrówczanka. (mieszkanka Aleksandrówki)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛksãndrufˈt͡ʃãŋka, AS: aleksãndrufčãŋka

Wiktionary

aleksandrówecki

przymiotnik

(1.1) odrzecz. Aleksandrówka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛksãndruˈvɛt͡sʲci, AS: aleksãndruvecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandrówka, Aleksandrówczanin, Aleksandrówczanka

Wiktionary

aleksandrówka

nazwa kilkunastu wsi w Polsce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksandrówka – część miasta Częstochowa
Aleksandrówka – część miasta Ciechanów
Aleksandrówka – część miasta Nowy Sącz
Aleksandrówka – część miasta Rawa Mazowiecka
Aleksandrówka – przysiółek wsi Luboszyce Małe w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Jemielno
Aleksandrówka – część wsi Michałówka w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Biała Podlaska
Aleksandrówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Drelów
Aleksandrówka – część wsi Romaszki w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Rossosz
Aleksandrówka – kolonia w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Sawin
Aleksandrówka – część wsi Majdan Zahorodyński w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Siedliszcze
Aleksandrówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Batorz
Aleksandrówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Michów

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Szedł w kierunku baru piwnego na Aleksandrówce, tam spotka swoich, tam go na pewno poznają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛksãnˈdrufka, AS: aleksãndrufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleksandrowicz ż./mrz./mos., Aleksandrówczanin, Aleksandrówczanka

przym. aleksandrówecki

Wiktionary

aleksiej

imię męskie

SJP.pl

aleksiejuk

nazwisko

SJP.pl

aleksiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Aleksy lub z nią związany

SJP.pl

aleksja

utrata zdolności czytania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. utrata zdolności czytania;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksja (imię)
aleksja (medycyna)
Aleksja (księżniczka holenderska)
Aleksja González-Barros y González – służebnica Boża
Aleksja (1847-1923) – rosyjska mniszka prawosławna, przełożona Piuchtickiego Monasteru Zaśnięcia Matki Bożej
Alexia (piosenkarka włoska)

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. lektor, lektura

Wiktionary

aleksjada

kronika Anny Komneny, córki cesarza bizantyjskiego Aleksego I Komnena, obejmująca lata 1069–1118, a szczególnie czasy panowania jej ojca (1081–1118)

SJP.pl

Aleksjada − dzieło historyczne obejmujące wydarzenia poprzedzające dojście do władzy i panowania cesarza Aleksego I Komnena (1081-1118), stanowiąca również cenne źródło do dziejów pierwszej wyprawy krzyżowej. Jest to jeden z ważniejszych zabytków historiografii.

Wikipedia

aleksostwo

Aleks z małżonką; Aleksowie

SJP.pl

aleksowie

Aleks z małżonką; Aleksostwo

SJP.pl

aleksowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Aleksa lub z nim związany

SJP.pl

aleksy

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

zaburzenie polegające na niemożności wyrażania za pomocą słów swoich stanów emocjonalnych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. aleksytymik m., aleksytymiczka ż., aleksytymiczność ż.

przym. aleksytymiczny

przysł. aleksytymicznie

Wiktionary

aleksytymiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest aleksytymiczne; cecha tych, którzy są aleksytymiczni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aleksytymia ż., aleksytymik m., aleksytymiczka ż.

przym. aleksytymiczny

przysł. aleksytymicznie

Wiktionary

alekto

Alekto (gr. Ἀληκτώ Alēktṓ, łac. Alecto) – w mitologii greckiej jedna z Erynii; bogini i uosobienie nieubłaganego gniewu, niestrudzona.

Wikipedia

alektriomancja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. wróżba z piania koguta

Wiktionary

alektromancja

metoda wróżenia polegająca na umieszczaniu koguta w narysowanych na ziemi okręgu, który zawierał ziarna

SJP.pl

Alektromancja, alektriomancja, alektoromancja (gr. ἀλεκτρυών, "alectryon –" „kogut”, μαντεία, "manteia", „dywinacja”) – forma wróżenia polegająca na obserwacji ptaków.

Zazwyczaj wykorzystywanym do tego ptakiem był biały kogut. Wróżono głównie na dwa sposoby: rozsypywano ziarna w kole na ziemi, do którego wrzucono ziarna i obserwowano, które ziarna wybierze jako pierwsze albo trzymano koguta na rękach i wymieniano litery, czekając przy której literze kogut zapieje.

Wikipedia

alektyczny

→ aleksja

SJP.pl

Patrz:

rzecz. alemański mrz., Alemanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) Alamania

Wiktionary

alemanka

w leśnictwie: dół w ziemi nakryty dachem, służący do przechowywania przez zimę nasion

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. hist. członkini germańskiego plemięemienia Alemanów

(1.2) etn. mieszkanka Szwajcarii, południowych Niemiec lub Francji, posługująca się dialektem alemańskim języka niemieckiego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Luitgarda – ostatnia żona, z pochodzenia Alemanka, córka nieznanego hrabiego, poślubiona w 794 roku, zmarła w 800 roku.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alemania ż., Alamania ż.

:: fm. Aleman mos., Alaman mos.

(1.2) daw. gatunek wytrawnej wódki wytwarzanej w alembiku (1.1)

Wiktionary

Alembiki

Alembik (łac. "alembicus") – sprzęt laboratoryjny wynaleziony w czasach starożytnych, w postaci szklanego lub metalowego naczynia – zbiornika, zakończonego szyjką, w której osadzano korek lub specjalną głowicę z wychodzącą z niej zagiętą rurką. Służył do destylacji prostej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W tej apteczce całą jedną połać przeznaczyła „szacownemu zdrowiu”. Tam stały gąsiory z różnemi wódkami naciąganemi na słońcu albo przepuszczanemi przez alembik na suche bóle, paraliże, na słabości wewnętrzne; były tam wódki z szyszek młodych, z glist kopanych na wiosnę, a nawet gadzin różnych.

(1.1) Mleko krowie raz przepędzone przez alembik daje wódkę słabą i cierpką; dwa razy przepędzone zbliża się smakiem do kartoflanej wódki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɛ̃mbʲik, AS: alẽmbʹik

Wiktionary

Powiązane:

przym. alembikowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) destylator

(1.2) przepalanka

Wiktionary

alembikowy

przymiotnik od: alembik

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przym. od: alembik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛ̃mbʲiˈkɔvɨ, AS: alẽmbʹikovy

Wiktionary

Powiązane:

Wiktionary

Powiązane:

przym. alensoński

Wiktionary

alepiński

przymiotnik

(1.1) daw. alepski

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleppo n.

Wiktionary

aleppo

miasto w Syrii; Halab

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;

(1.2) geogr. muhafaza ze stolicą w Aleppo (1.1)

Wiktionary

Wikipedia

nazwa handlowa leku przeciwalergicznego zawierającego klemastynę

SJP.pl

alergen

czynnik, substancja wywołująca alergię

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Tomek jest alergikiem, ale jeszcze nie wiadomo jakie alergeny go uczulają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɛrɡɛ̃n, AS: alergẽn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alergia ż., alergik m., alergiczka ż., alergizacja ż., alergizowanie n., alergenność ż.

przym. alergiczny, alergenowy, alergenny

przysł. alergicznie

Wiktionary

alergenność

→ alergenny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest alergenne

Wiktionary

Patrz:

alergenny

Powiązane:

rzecz. alergen m.

przym. alergenny

przysł. alergennie

Wiktionary

alergenny

wywołujący alergię; alergogenny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. powodujący alergię

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Decydując się na ogrzewanie podłogowe uniemożliwiamy alergennym roztoczom rozprzestrzenianie się w powietrzu.

Wiktionary

Powiązane:

alergian

krój czcionki

SJP.pl

alergiczka

→ alergik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

przysłówek

(1.1) w sposób alergiczny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alergik mos., alergiczność ż., alergiczka ż., alergen mrz., alergia ż.

przym. alergiczny

Wiktionary

alergiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest alergiczne

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alergologia ż., alergia ż., alergik m., alergiczka ż., alergizowanie n., alergizacja ż., alergoza ż.

czas. alergizować ndk.

przym. alergiczny, alergologiczny

przysł. alergicznie

Wiktionary

alergiczny

dotyczący alergii, spowodowany alergią, cierpiący na alergię (np. wysypka alergiczna, alergiczne dziecko)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z alergią

(1.2) przen. burzliwy, gwałtowny, impulsywny, histeryczny

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Moczenie nocne jest najczęstszym - po schorzeniach alergicznych - przewlekłym problemem zdrowotnym u dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛrʲˈɟit͡ʃnɨ, AS: alerʹǵičny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alergia ż., alergik m., alergiczka ż., alergen mrz., alergizowanie n., alergiczność ż.

czas. alergizować ndk.

przysł. alergicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) uczuleniowy, atopowy

(1.2) chorobliwy

Wiktionary

alergie

forma rzeczownika.

rzecz. alergia ż., alergen m., alergizacja ż., alergizowanie n.

:: fż. alergiczka ż.

przym. alergiczny, alergenny

przysł. alergicznie, alergizująco

czas. alergizować

Wiktionary

alergizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. wywoływanie alergii, uczulenia

Wiktionary

Powiązane:

czas. alergizować

rzecz. alergiczność ż., alergen mrz., alergia ż., alergiczka ż., alergik mos.

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób alergicznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka alergologii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na wizytę u alergologa trzeba czekać ok. czterech miesięcy.

(2.1) Córka chce zostać alergologiem.

(2.1) Twój alergolog pracuje w przychodni, natomiast moja alergolog jest profesorem i od dawna jest zatrudniona w klinice uniwersyteckiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛrˈɡɔlɔk, AS: alergolok

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alergologia ż.

:: fż. alergolożka ż.

przym. alergologiczny

przysł. alergologicznie

Wiktionary

alergologia

nauka o alergiach i alergenach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dział medycyny zajmujący się badaniem, leczeniem i zapobieganiem alergii;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od kwietnia wzbogacamy naszą ofertę usług medycznych o alergologię, diabetologię i dermatologię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɛrɡɔˈlɔɟja, AS: alergoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alergolog m., alergiczność ż.

przym. alergologiczny

przysł. alergologicznie

Wiktionary

alergologiczny

dotyczący alergologii (np. leczenie alergologiczne, preparaty alergologiczne)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z alergologią, dotyczący alergologii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Czterdziestotrzyletni pacjent trafił do poradni alergologicznej z powodu całorocznego kataru i zapalenia spojówek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alergolog m., alergiczność ż., alergolog mos. / ż.

przysł. alergologicznie

Wiktionary

alergolożka

→ alergolog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. lekarka specjalistka zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób alergicznych

Wiktionary

Patrz:

alergolog

Powiązane:

rzecz. alergolog mos./ż.

Wiktionary

alergoza

choroba alergiczna (rodzaj mikozy)

SJP.pl

alert

stan gotowości do akcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wezwanie do działania w chwili zagrożenia

(1.2) stan pogotowia

(1.3) harc. stan gotowości do podjęcia zespołowej akcji przez harcerzy

Wiktionary

Alert – baza-osada, najdalej na północ wysunięty stale zamieszkany punkt na świecie. Znajduje się w terytorium Nunavut na obszarze Kanady. Znajduje się 10 km od Przylądka Sheridan, na północno-wschodnim krańcu Wyspy Ellesmere’a. Alert położony jest nad Morzem Lincolna, 817 km od bieguna północnego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈalɛrt, AS: alert

Wiktionary

Powiązane:

przym. alertowy

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Piemoncie, stolica prowincji Alessandria (1.2);

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w regionie Piemont;

Wiktionary

(piem. "Lissandria") – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Alessandria. Miasto leży nad rzeką Tanaro, ok. 90 km na południowy wschód od Turynu. Alessandria jest ważnym węzłem kolejowym, ze stacją Alessandria.

Według danych na styczeń 2010 gminę zamieszkiwało 94 191 osób przy gęstości zaludnienia 461,8 os./1 km².

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jednak Pierwszy Konsul wcale nie zamierzał uchylić się od przyjęcia bitwy. Doszło do niej 14 czerwca na równinie między miasteczkami Alessandrią i Tortoną, nie opodal wsi Marengo.

w mitologii greckiej: bogini prawdy

SJP.pl

aletheia

w filozofii greckiej: prawda jako nieodparta oczywistość

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aletheia – greckie uosobienie prawdy
Wydawnictwo Aletheia
Aletheia – czasopismo
Fundacja Aletheia
(259) Aletheia – planetoida

Wikipedia

aletschhorn

Wikipedia

aleucki

przymiotnik od: Aleuty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Aleutami (Wyspami Aleuckimi) lub Aleutami (ludźmi)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język aleucki;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Aleuty nmos., Aleuta mos., Aleutka ż.

Wiktionary

aleukia

choroba krwi, charakteryzująca się zanikiem granulocytów i trombocytów

SJP.pl

aleurolit

skała osadowa powstała ze scementowania aleurytu

SJP.pl

aleuromancja

wróżenie z pszennej mąki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. wróżba z mąki pszennej

Wiktionary

rzecz. Aleuty nmos.

:: fż. Aleutka ż.

Wiktionary

aleuty

archipelag na Północnym Pacyfiku

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag wysp na północy Oceanu Spokojnego,

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: Aleuta

Wiktionary

Aleuty (Wyspy Aleuckie, Aleutian Islands, ale. "Unangam Tanangin") – łańcuch małych wysp o powierzchni 37 800 km² rozmieszczonych w północnej części Oceanu Spokojnego, tworzących łuk. Składa się z 4 większych grup. Rozciąga się równoleżnikowo na przestrzeni ok. 1930 km (1300 mil), na zachód od krańca półwyspu Alaska do półwyspu Kamczatka. Aleuty są częścią stanu Alaska. Wyspy położone są w Pacyficznym Pierścieniu Ognia, wzdłuż Rowu Aleuckiego, w którym dochodzi do częstych trzęsień ziemi i tsunami.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Midway ma strategiczne położenie: kto kontroluje tę wyspę, kontroluje znaczną część Pacyfiku aż po wyspy Aleuty.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aleucki mrz., Aleuta mos., Aleutka ż.

przym. aleucki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Wyspy Aleuckie

Wiktionary

alewicki

→ alewizm, → alewita

SJP.pl

Patrz:

alewizm, → alewita

alewita

wyznawca alewizmu - islamskiego nurtu religijnego

SJP.pl

alewitka

wyznawczyni alewizmu - islamskiego nurtu religijnego

SJP.pl

alewizm

jeden z islamskich nurtów religijnych wyznawanych na terenie Turcji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeden z islamskich systemów religijno-etycznych wyznawany na terenie Turcji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alewita m., alewitka ż.

przym. alewicki

Wiktionary

alex

1. obce imię męskie;
2. Joe Alex - pseudonim Macieja Słomczyńskiego, polskiego pisarza i tłumacza

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alex – zdrobnienie imion Aleksander i Aleksandra w wielu językach
Alex – miejscowość i gmina w regionie Rodan-Alpy, w departamencie Górna Sabaudia
Alex – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Grady
Alex (ang. Alex Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie McKenzie
Alex, Alexandro de Souza (ur. 1977) – brazylijski piłkarz
Alex, Alex Henrique da Silva (ur. styczeń 1982) – ormiański piłkarz pochodzenia brazylijskiego
Alex, Alex Raphael Meschini (ur. marzec 1982) – brazylijski piłkarz
Alex, Alex Rodrigo Dias da Costa (ur. czerwiec 1982) – brazylijski piłkarz
Alex (Alex Antônio de Melo Santos, ur. 1983) – brazylijski piłkarz
Aleksandra Naumik Sandøy (ur. 1951) – polska i norweska piosenkarka
Alexandre Martins Costa (ur. 6 września 1979) – portugalski piłkarz
Alessandro dos Santos (ur. 20 lipca 1977) – piłkarz japoński pochodzenia brazylijskiego

Wikipedia

alexa

1. obce imię męskie;
2. Joe Alex - pseudonim Macieja Słomczyńskiego, polskiego pisarza i tłumacza

SJP.pl

alexander

obce imię męskie

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksander – imię męskie
Christopher Alexander – angielski architekt i teoretyk architektury
Francis Alexander – malarz
Frances Elizabeth Sommerville Alexander – angielska geolożka i paleontolożka
James Waddell Alexander – amerykański matematyk
Lisa Alexander – kanadyjska pływaczka synchroniczna
Lloyd Alexander (1924-2007) – amerykański pisarz
Alexander – krótka rzeka w Australii, w stanie Australia Zachodnia
Alexander – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Pulaski
Alexander – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Franklin
Alexander – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Rush
Alexander – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Washington

Wikipedia

alexandre

[czytaj: aleksĄDR] francuskie imię męskie

SJP.pl

José Alexandre Alves Lindo (ur. 15 sierpnia 1973 w Santo André) – brazylijski piłkarz występujący na pozycji pomocnika.

Wikipedia

alexandrowicz

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Antoni Alexandrowicz – polski oficer, pilot wojskowy
Ludwik Alexandrowicz – polski leśniczy
Maria Alexandrowicz – polska śpiewaczka
Przemysław Alexandrowicz – polski polityk, nauczyciel, samorządowiec, senator
Stanisław Alexandrowicz – polski historyk
Stanisław Alexandrowicz – polski inżynier budowlany
Stefan Alexandrowicz – polski zootechnik, specjalista szczegółowej hodowli zwierząt

Wikipedia

alexis

[czytaj: aLEKs-is]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aleksja – imię żeńskie
Aleksis (394 p.n.e. – 275 p.n.e.) – grecki komediopisarz
Alexis – francuski rysownik komiksowy.
Alexis – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Warren
Alexis (ang. Alexis Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Butler

Wikipedia

aleć

spójnik

(1.1) stpol. wszakże, jednak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalɛt͡ɕ, AS: aleć

Wiktionary

aleś

potocznie:
1. partykuła "ale" połączona z końcówką czasownikową "-ś" (np. "Aleś się napracował!", "Aleś wypadł na tym pokazie!");
2. spójnik "ale" połączony z końcówką czasownikową "-ś" (np. "Zagrałeś nieźle, aleś odpadł.")

SJP.pl

ależ

wzmocniona partykuła "ale"

SJP.pl

partykuła wzmacniająca

(1.1) wyraz zdumienia, zaskoczenia

(1.2) podkreślenie kontrastu z wcześniejszą wypowiedzią

(1.3) stpol. aż

wykrzyknik

(2.1) wykrzyknik stosowany dla wyrażenia protestu, braku zgody

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ależ przestań wreszcie kręcić.

(1.2) Ależ to nie był on…

(2.1) – Przepraszamy najmocniej za najście, nie chcielibyśmy przeszkadzać… – Ależ po co te ceregiele, wchodźcie, wchodźcie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalɛʃ, AS: aleš

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) ale

(2.1) ale

Wiktionary

ależby

"ależ" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

SJP.pl

alf

1. pierwsza litera greckiego alfabetu;
2. śródziemnomorski gatunek ostnicy; halfa, esparto;
3. alfa i omega - osoba o niepodważalnym autorytecie w jakiejś dziedzinie, wyrocznia

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alf – lieu-dit w gminie Echternach, w kantonie Echternach
Alf – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Cochem-Zell
Alf – rzeka
Alf – skała wspinaczkowa w Suliszowicach na Wyżynie Częstochowskiej
Alf – zdrobnienie imienia Alfred
Alf – pseudonim Alfreda Szczepańskiego
Alf (król) – postać z mitologii nordyckiej
Alf – bohater dramatu Stanisława Grochowiaka Lęki poranne
Alf – Litwin służący w zakonie krzyżackim
ALF – postać fikcyjna, bohater amerykańskich seriali
ALF – amerykański serial aktorski o kosmicie imieniem ALF
ALF – amerykański serial animowany o kosmicie imieniem Alf

Wikipedia

alfa

1. pierwsza litera greckiego alfabetu;
2. śródziemnomorski gatunek ostnicy; halfa, esparto;
3. alfa i omega - osoba o niepodważalnym autorytecie w jakiejś dziedzinie, wyrocznia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α;

(1.2) mot. pot. samochód marki Alfa Romeo

liczebnik porządkowy

(2.1) pierwszy (przy oznaczaniu np. kątów, faz, współczynników, wersji itp.)

(2.2) przen. w użyciu przymiotnikowym najważniejszy, najjaśniejszy itp.

Wiktionary

Alfa (ἄλφα, pisana Αα) − pierwsza litera alfabetu greckiego. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 1. Alfa pochodzi od litery alfabetu fenickiego alef. Od alfy pochodzą łacińskie A i cyrylickie А.

W języku starogreckim i grece współczesnej alfa reprezentuje samogłoskę otwartą przednią niezaokrągloną /a/.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Litera alfa jest podobna do łacińskiego a.

(1.2) Jacek jeździ nową alfą swojego ojca.

(2.1) Rozpad promieniotwórczy wiąże się z emisją cząstek alfa, beta i gamma.

(2.2) W wilczym stadzie rozmnaża się tylko para alfa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalfa, AS: alfa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) α

(2.1) pierwszy, numer jeden

Wiktionary

alfa-fetoproteina

białko płodowe przenikające od płodu do matki; AFP

SJP.pl

α-

Wikipedia

alfa-hydroksykwas

kwas owocowy występujący w kosmetykach

SJP.pl

alfaaktywny

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. emitujący promienie alfa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alfapromieniotwórczy

Wiktionary

alfabet

1. zestaw liter, czyli symboli graficznych dźwięków danego języka, ułożony w porządku tradycyjnym; abecadło;
2. zbiór znaków jakiegoś systemu znakowego, odpowiadających literom alfabetu;
3. podstawowe informacje o czymś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

(1.2) uporządkowany zbiór znaków jakiegoś systemu znakowego, odpowiadających literom alfabetu (1.1)

(1.3) przen. podstawy danej dziedziny wiedzy lub umiejętności, podstawowe zasady czegoś, podstawowe informacje o czymś

Wiktionary

Alfabet, abecadło (od stgr. nazw pierwszych liter alfabetu: "alfa" i "beta" lub z abecedarium) – najpopularniejszy system zapisywania mowy. Termin ten bywa używany w kilku znaczeniach, co jest źródłem licznych nieporozumień w dziedzinie historii i teorii pisma. Nieściśle „alfabetami” nazywa się też systemy pisma, które nimi nie są (pseudoalfabety).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W alfabecie litera „s” znajduje się po „r”.

(1.3) Umiejętność wiązania węzłów to alfabet żeglarstwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈfabɛt, AS: alfabet

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alfabetyzacja ż., alfabetyzm m.

przym. alfabetyczny, alfabetowy

przysł. alfabetycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) abecadło, abdżad

(1.3) ABC, podstawy

Wiktionary

alfabeta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. żart. iron. człowiek prawie niepiśmienny, znający tylko alfabet

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalfaˈbɛta, AS: alfabeta

Wiktionary

alfabetowy

→ alfabet; alfabetyczny, abecadłowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) przest. związany z alfabetem

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alfabet mrz.

IPA: ˌalfabɛˈtɨt͡ʃʲɲɛ, AS: alfabetyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alfabet m., alfabetyzacja ż., alfabetyczność ż.

przym. alfabetyczny, alfabetowy

Wiktionary

→ alfabet; alfabetowy, abecadłowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie

(1.2) odnoszący się do alfabetu, związany z alfabetem

Wiktionary

Przykłady

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alfabet mrz., alfabetyzm mrz.

przysł. alfabetycznie

przym. alfabetyczny

Wiktionary

alfabetyzm

umiejętność czytania tekstu ze zrozumieniem oraz pisania, czytania i liczenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) umiejętność czytania, pisania i liczenia ze zrozumieniem;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Już od kilku lat w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie prowadzi się badania alfabetyzmu świata dorosłych (…) oraz jego społecznych przyczyn i konsekwencji.

(1.1) Pod względem poziomu alfabetyzmu, oświaty, wydajności gospodarczej, konkurencyjności i postępu technicznego Finlandia należy do pięciu, sześciu najbardziej rozwiniętych krajów świata.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alfabet mrz., alfabetyzacja ż.

czas. alfabetyzować

Wiktionary

literowo-cyfrowy, np. sposób komunikacji między urządzeniami komputera

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) inform. zawierający lub wykorzystujący litery i cyfry

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alfanumeryczność ż.

przysł. alfanumerycznie

Wiktionary

alfapromieniotwórczy

wysyłający promienie alfa

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. emitujący promienie alfa

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alfaaktywny

Wiktionary

alfatron

jonizacyjna lampa elektronowa, służąca do mierzenia bardzo niskich ciśnień gazu

SJP.pl

alfatronowy

→ alfatron

SJP.pl

Patrz:

alfatron

alfejos

w mitologii greckiej: bóg rzeki o tej samej nazwie, syn Okeanosa i Tetydy

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alfejos (Alfios) – rzeka w Grecji
Alfejos (gr. Alpheios, łac. Alpheus) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie rzeki Alfios (Alfejos)
Alfejos – grecki poeta żyjąc w I w. p.n.e.

Wiktionary

Wikipedia

pogardliwie: sutener; alfons

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. posp. pogard. zob. alfons.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alfons m.

:: zdrobn. alfonsiaczek m.

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Alfreda

Wiktionary

rzecz. Alfred mos.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Alfred

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Alfrid durś szczylo afa.

Wiktionary

alfun

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z krainą Allgäu w południowych Niemczech;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Swoją fermę mleczarską w Bilewie Matka oparła na krowach sprowadzanych z Holandii i Bawarii (rasa algawska).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Allgäu n.

Wiktionary

algebra

jeden z działów matematyki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jeden z działów matematyki;

(1.2) mat. zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna);

(1.3) pot. środ. stud. lekcja algebry (1.1)

Wiktionary

Algebra ( ‏الجبر‎, al-dżabr) – jedna z głównych dziedzin matematyki, zajmująca się wszelkimi strukturami algebraicznymi, czyli zbiorami – lub bardziej ogólnymi klasami – wyposażonymi w działania; struktury te bywają też nazywane algebrami ogólnymi. Początkowym przykładem takiego obiektu, długo definiującym tę dziedzinę, były liczby rzeczywiste ze standardowymi działaniami arytmetycznymi, a także liczby zespolone rozszerzające ten zbiór, wprowadzone właśnie na potrzeby klasycznie rozumianej algebry.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przy rozwiązywaniu zadań z algebry powinniśmy sprawdzać otrzymane wyniki.

(1.2) Algebra Boole'a jest podstawą rachunku zbiorów.

(1.3) Po analizie mamy dwie algebry i laborkę z fizyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈɡɛbra, AS: algebra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. algebraik m.

przym. algebraiczny

przysł. algebraicznie

Wiktionary

algebraf

łamigłówka, w której cyfry zastąpiono literami lub piktogramami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. przedstawienie pewnego działania za pomocą liter (cyfry zastąpione literami), w którym każda litera odpowiada jednej i tej samej cyfrze

Wiktionary

Wiktionary

algebraiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest algebraiczne

Wiktionary

Powiązane:

przym. algebraiczny

przysł. algebraicznie

Wiktionary

algebraiczny

odnoszący się do algebry

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący algebry

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Funkcję nazywa się algebraiczną, gdy jest ona rozwiązaniem równania algebraicznego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. algebra ż., algebraik m., algebraista m., algebraiczka ż., algebraiczność ż.

przysł. algebraicznie

Wiktionary

algebraik

specjalista matematyk w zakresie algebry

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mat. matematyk zajmujący się algebrą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. algebra ż.

przym. algebraiczny

(1.1) Obok na śnieżnym obrusie walały się olbrzymie, prawie białe grona winne z Algieru […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalʲɟɛr, AS: alʹǵer

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Algierka ż., Algierczyk mos., Algieria ż., algierka ż.

przym. algierski

Wiktionary

algierczyk

mieszkaniec Algieru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pl-reforma2026|Algierczyk. (mieszkaniec Algieru)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alʲˈɟɛrt͡ʃɨk, AS: alʹǵerčyk

Wiktionary

algieria

państwo w Afryce

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Algier mrz., Algierczyk mos., Algierka ż.

przym. algierski

Wiktionary

algierski

→ Algieria, → Algier

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Algieria

(1.2) odnoszący się do miasta Algier

Wiktionary

Patrz:

Algieria, → Algier

Przykłady

(1.1) Zachodnim sąsiadem Tunezji był paszałyk algierski, który — podobnie jak pozostałe kraje Maghrebu — tylko formalnie należał do imperium, zainteresowanego głównie regularnym płaceniem podatków.

Wiktionary

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. substancja żelująca i zagęszczająca pochodząca z alg morskich; naturalny wielocukier z glonów o zastosowaniu przemysłowym i technicznym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

alginian sodu
kwas alginowy

Wikipedia

alginat

włókno uzyskane z soli metalicznych kwasu alginowego

w chemii: kwas alginowy - składnik błon komórkowych niektórych glonów morskich, bezbarwna koloidalna masa o budowie włóknistej, mająca zastosowanie głównie w przemyśle mydlarsko-kosmetycznym, spożywczym i włókienniczym

SJP.pl

algo-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z bólem

Wiktionary

Wymowa:

algol

1. gwiazda zmienna w gwiazdozbiorze Perseusza; Per;
2. język programowania wysokiego poziomu; ALGOL

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. Algol.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Algol (gwiazda)
Algol (język programowania)
USS „Algol” – nazwa amerykańskich okrętów

przym. algologiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) fykolog

Wiktionary

algologia

dział botaniki zajmujący się glonami; fykologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nauka o glonach

(1.2) med. nauka zajmująca się badaniem i leczeniem bólu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

w biologii jest synonimem fykologii – dział botaniki, nauka o glonach
w medycynie jest synonimem algezjologii – nauka zajmująca się badaniem i leczeniem bólu

Wikipedia

→ algologia; fykologiczny

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. związany z algologią

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. algologia ż., algolog mos.

Wiktionary

algolożka

→ algolog

SJP.pl

Patrz:

algolog

algometria

rzeczownik, rodzaj żeński

Wikipedia

algonkiński

1. proterozoiczny
2. dotyczący Algonkinów, właściwy Algonkinom

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Algonkinami, dotyczący Algonkinów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) Buduje się już algorytmy bardziej skomplikowane, których nie można sprawdzić w tradycyjny sposób śledząc linijka po linijce wszystkie podstawowe komendy.

(1.1) Zaprojektowanie szczegółowego algorytmu badania wiarygodności oferentów jest jednym z trudniejszych zadań podmiotów udzielających zamówień publicznych.

(1.1) Aby zrozumieć, jak działają używane w praktyce algorytmy generowania liczb losowych, musimy wprowadzić nieco teorii.

(1.2) Cechą charakterystyczną dzisieyszey analizy są znaki ogólne i ich algorytm, całkiem starożytnym nieznane: a zatém ich mniemana analiza, nie była analizą dzisieyszą

Wiktionary

Wymowa:
IPA: alˈɡɔrɨtm̥, AS: algorytm̦

Wiktionary

Powiązane:
rzecz. algorytmika ż., algorytmizacja ż.

czas. algorytmizować ndk., zalgorytmizować dk.

przym. algorytmiczny

przysł. algorytmicznie

Wiktionary

algorytmiczny
zapisany w postaci algorytmu (np. algorytmiczne rozwiązanie problemu)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z algorytmami, algorytmiką, dotyczący algorytmów, algorytmiki

Wiktionary

Powiązane:
rzecz. algorytm mrz., algorytmika ż., algorytmizowanie n.

przysł. algorytmicznie

Wiktionary

algorytmik
dziedzina informatyki zajmująca się projektowaniem i analizą algorytmów

SJP.pl

algorytmika
dziedzina informatyki zajmująca się projektowaniem i analizą algorytmów

SJP.pl

Algorytmika – dział matematyki oraz informatyki zajmujący się analizą oraz projektowaniem algorytmów.
Algorytmika ma bardzo duży wpływ na wydajność systemów komputerowych. Z tego względu algorytmy, podobnie jak układy elektroniczne komputera, są uznawane za technologię.

Wikipedia

algorytmizacja
opis czegoś za pomocą algorytmu

SJP.pl

algorytmizowanie
rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mat. inform. opisywanie czegoś za pomocą algorytmu

(1.2) opracowywanie algorytmu koniecznego do rozwiązania jakiegoś zadania

Wiktionary

Powiązane:
rzecz. algorytm m., algorytmizacja ż.

czas. algorytmizować

przym. algorytmiczny

przysł. algorytmicznie

Wiktionary

algoterapia
terapia przy zastosowaniu wyciągów z glonów

SJP.pl

algowy
→ alga

SJP.pl

Patrz:
alga

algrafia
technika druku płaskiego wykorzystująca płyty aluminiowe powleczone warstwą światłoczułą

SJP.pl

Algrafia, aluminografia (z niem. "Algraphie") — jedna z pierwszych technik druku płaskiego, wynaleziona w 1892 roku. Po raz pierwszy zastosowana przez Josefa Scholza w Moguncji. W technice tej formą drukową jest cienka płyta aluminiowa, szlifowana, następnie ziarnowana i pokrywana materiałem światłoczułym. Na tej powłoce nanoszony jest negatyw rysunku.

Wikipedia

alhambra
1. zabytkowy zespół pałacowy w hiszpańskiej Grenadzie;
2. miasto w USA

SJP.pl

Alhambra ( ‏الحمراء‎ "al hamra", dosłownie „czerwona”) – warowny zespół pałacowy w Grenadzie w andaluzyjskim regionie Hiszpanii, zbudowany w latach 1232–1273 i rozbudowywany do XIV wieku. Jej rozbudowa nastąpiła za panowania emirów z dynastii Nasrydów – Jusufa I i Muhammada V. Alhambra była twierdzą mauretańskich kalifów.

Wikipedia

alhambryjski
przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Alhambrą, dotyczący Alhambry

Wiktionary

Powiązane:
rzecz. Alhambra ż.

Wiktionary

ali
w starożytnym Rzymie:
1. skrzydło szyku bojowego;
2. oddział piechoty lub jazdy sprzymierzeńców, liczący kilkuset żołnierzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: Ala

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
Ali (imię)
Ali ibn Abi Talib – kalif, pierwszy imam szyitów
Ali – miasto w Bahrajnie
Alii – wieś w Gruzji, w regionie Wewnętrzna Kartlia
Alì – miejscowość we Włoszech
Ali – film biograficzny o Muhammadzie Alim w reżyserii Michaela Manna z Willem Smithem w roli głównej
Ali G
Ali – indyjski aktor
ostre uszkodzenie płuc

Wikipedia

Przykłady
(1.1) Ali codziennie studiuje Koran.

Wiktionary

Wymowa:
IPA: ˈalʲi, AS: alʹi

Wiktionary

Powiązane:
rzecz. Alfons mos.

Wiktionary

alianci
1. w okresie I wojny światowej: państwa walczące przeciw państwom centralnym; ententa;
2. w okresie II wojny światowej: państwa koalicji antyhitlerowskiej

SJP.pl

Alianci ( alliance, przymierze) – słowo oznaczające sojuszników, sprzymierzeńców.

Wikipedia

aliancki
odnoszący się do alianta, aliantów; sprzymierzony; sojuszniczy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aliantami, dotyczący aliantów

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący dla aliantów

Wiktionary

Przykłady
(2.1) Kapitan znalazł się wśród alianckich jeńców w niewoli japońskiej.

Wiktionary

Powiązane:
rzecz. aliant mos., aliantka ż.

Wiktionary

Synonimy:
(1.1) sojuszniczy

Wiktionary

alians
sojusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przymierze między państwami

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:
sojusz
Alians – grupa muzyczna
alians strategiczny – w ekonomii
Prawy Alians – młodzieżowa organizacja pozarządowa na Białorusi
Alians Ewangeliczny w RP – polska organizacja międzykościelna
Światowy Alians Kościołów Reformowanych – wspólnota Kościołów reformowanych
Światowy Alians Ewangeliczny – stowarzyszenie zrzeszające kościoły ewangelickie

Wikipedia

Przykłady
(1.1) Dwa państwa zawarły alians.

Wiktionary

Wymowa:
IPA: ˈalʲjãw̃s, AS: alʹi ̯ãũ̯s

Wiktionary

Synonimy:
(1.1) przymierze, sojusz, koalicja

Wiktionary

aliant
1. sojusznik wojenny; sprzymierzeniec;
2. w okresie I wojny światowej: każde z państw sprzymierzonych przeciw państwom centralnym;
3. w okresie II wojny światowej: każde państwo koalicji antyhitlerowskiej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. polit. stojący po tej samej stronie w działaniach wojennych

(1.2) hist. państwo opozycyjne w stosunku do Niemiec w I i II wojnie światowej

Wiktionary

Przykłady
(1.1) Wczoraj aliantom udało się zająć wybrzeże.

Wiktionary

Powiązane:
rzecz.

:: fż. aliantka ż.

przym. aliancki

Wiktionary

Synonimy:
(1.1) sojusznik, sprzymierzeniec, sprzymierzony

Wiktionary

aliantka
→ aliant

SJP.pl

Patrz:
aliant

alias
nazwa zastępcza konta e-mailowego

SJP.pl

spójnik

(1.1) inaczej (zwany), znany jako

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) inform. alternatywny identyfikator użytkownika lub inny (zazwyczaj prostszy, krótszy) adres sieciowy odnoszący się do tego samego obiektu

Wiktionary

Alias (inaczej zwany, znany jako), vel (łac. albo, czyli) – alternatywna nazwa służąca do identyfikacji obiektów, ludzi itp. (pseudonim). Zwykle z aliasem związana jest funkcja polegająca na skróceniu i uproszczeniu nazewnictwa.

Wikipedia

Przykłady
(1.1) Stefan Kamiński alias Fryderyk Roeder pochodził z Pomorza.

(2.1) Po rejestracji uzyskujemy darmowe konto pocztowe wraz z trzema aliasami.

Wiktionary

Wymowa:
IPA: ˈalʲjas, AS: alʹi ̯as

Wiktionary

Synonimy:
(1.1) aka, vel

Wiktionary

(1.1) praw. niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;

Wiktionary

alibista

alibizm

szukanie usprawiedliwienia siebie

SJP.pl

alicante

[czytaj: alikante] miasto w Hiszpanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe w południowo-wschodniej Hiszpanii;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Największe skupisko tych Rosjan znajduje się w okolicach Alicante - regionie turystycznym, w którym stosunkowo łatwo o pracę.

Wiktionary

alice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alice Connor – brytyjska aktorka
Alice Prin – francuska aktorka, modelka
Alice Ghostley – amerykańska aktorka
Alice Guy-Blaché – pionierka kina francuskiego i amerykańskiego, producentka filmowa, pierwsza kobieta zajmująca się reżyserią filmową
Alice Hunter – australijska aktorka
Alice Nellis – czeska reżyserka
Alice Taglioni – francuska aktorka
Mary Alice Smith – amerykańska aktorka
Alice – włoska piosenkarka
Alice Babs – szwedzka piosenkarka
Alice Coltrane – amerykańska pianistka, harfistka i kompozytorka jazzowa
Alice Cooper – amerykański muzyk rockowy

Alidada – ruchoma część teodolitu lub sekstantu mogąca obracać się względem spodarki i limbusa. Na alidadzie znajdują się libelle służące do poziomowania teodolitu, urządzenia odczytowe pozwalające wykonać odczyt podziałki kątowej limbusa.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Średnia arytmetyczna z obu tych odczytów jest wolna od błędu spowodowanego mimośrodem alidady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. war. daw. alhidada ż.

Wiktionary

alidziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Alidy lub z nią związany

SJP.pl

alienacja

1. poczucie obcości; wyobcowanie, odizolowanie się od środowiska;
2. w prawie: przeniesienie prawa własności na inną osobę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. stan osoby, która utraciła więź ze środowiskiem, w którym żyje;

(1.2) filoz. proces, w którym pewne wytwory działalności ludzkiej odrywają się od swych twórców i podporządkowują ich sobie

(1.3) praw. przeniesienie prawa własności na inną osobę

Wiktionary

Alienacja (wyobcowanie) ( alienus, alienum „obcy, cudzy”) – poczucie izolacji od społeczeństwa, nieutożsamianie się ze społecznością lokalną i ponadlokalną, utrata tożsamości jednostki charakterystyczna dla dużych ośrodków miejskich w społeczeństwach przemysłowych i poprzemysłowych (postindustrialnych) oraz dla sytuacji migracji zarobkowej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) We współczesnych badaniach socjologicznych społeczeństwa poprzemysłowego oraz zjawiska migracji zarobkowej zwraca się uwagę na istotną rolę anomii społecznej w rozwijaniu się alienacji, a alienacji w powstawaniu zjawiska anomii indywidualnej.

Wymowa:

IPA: ˌalʲjɛ̃naˈt͡sɨjɲɛ, AS: alʹi ̯ẽnacyi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alienacja ż., alienowanie n., wyalienowanie n.

przym. alienacyjny

czas. alienować ndk., wyalienować dk.

Wiktionary

alienacyjny

dotyczący alienacji

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. związany z alienacją, dotyczący alienacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalʲjɛ̃naˈt͡sɨjnɨ, AS: alʹi ̯ẽnacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alienista mos., alienacja ż., alienowanie n., wyalienowanie n.

przysł. alienacyjnie

czas. alienować ndk., wyalienować dk.

Wiktionary

alienata

dobra odstąpione na czyjąś korzyść

SJP.pl

alienista

lekarz chorób umysłowych, psychiatra

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. med. psychiatra

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Psychiatria
Alienista (powieść)
Alienista (serial telewizyjny)

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ward, jest to prawdą, był zawsze uczonym i bibliofilem, ale nawet jego najgenialniejsze z wczesnych prac nie pokazywały jego jasności intelektu i przenikliwości, którymi się wykazywał podczas swoich rozmów z alienistami.

rzecz. alienista mos., wyalienowanie n., alienacja ż.

czas. alienować ndk., wyalienować dk.

przym. alienacyjny

przysł. alienacyjnie

Wiktionary

alienować

1. alienować się - stawać się obcym w danym środowisku;
2. przenosić prawo własności na inną osobę

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) powodować utratę więzi z własnym środowiskiem

Powiązane:

przym. alifatyczny

przysł. alifatycznie

Wiktionary

alifatyczny

związki alifatyczne - organiczne związki acykliczne o budowie łańcucha otwartego, np. etan

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. o związkach organicznych o strukturze łańcuchowej (otwartej) lub zawierający pierścienie nienasycone (nie mające delokalizowanych elektronów π)

Wiktionary

Powiązane:

SJP.pl

aligatorowate

rodzina krokodyli

SJP.pl

Aligatorowate (Alligatoridae) – rodzina gadów z rzędu krokodyli. Zaliczają się do niej aligatory (podrodzina Alligatorinae z jednym rodzajem "Alligator") i kajmany (podrodzina Caimaninae). Zwierzęta te zamieszkują strefę gorącą obu Ameryk i wschodnie Chiny ("Alligator sinensis"). Południowo-wschodnią część USA zamieszkuje aligator missisipski ("Alligator mississippiensis"). Kajmany zamieszkują Amerykę Południową aż do Meksyku.

Wikipedia

aligatorowaty

o cechach aligatorowatych (rodzina gadów)

SJP.pl

aligatorowy

→ aligator

SJP.pl

wezwanie do uroczystego czytania Tory w synagodze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. polit. migracja Żydów do Palestyny, a po 1948 roku do współczesnego Izraela;

Wiktionary

Zobacz też: alijja.

Alija (hebr. עלייה, dosłownie: "wstąpienie") – żydowska imigracja do Palestyny, a po 1948 roku do współczesnego państwa Izrael. Tak Żydzi określają „powrót do ojczyzny swoich ojców”.

Wikipedia

alikant

dawniej: hiszpańskie wino czerwone

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. czerwone wino produkowane w Hiszpanii

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na próżno kapela wygrywała skoczne dryganty, sztajery i menuety, liberia, w białych kosmatych surdutach, niestrudzenie roznosiła słodkie muszkatele i alikanty, a czarujące gospodynie usiłowały ożywić gnuśną zabawę - nuda nie dała się rozproszyć.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. war. alakant mrz., war. alekant mrz., war. alkant mrz.

przym. alkoński

Wiktionary

alikwot

składowy ton dźwięku, którego częstotliwość jest wielokrotnością częstotliwości tonu podstawowego; alikwota

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. żywioł, element, pierwiastek

(1.2) śrpol. pożywienie, pokarm, żywność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlʲĩmɛ̃nt, AS: alʹĩmẽnt

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) stpol. element

Wiktionary

alimenta

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) praw. zob. alimenty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalʲĩˈmɛ̃nta, AS: alʹĩmẽnta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alimenty nmos., alimentator mos., alimenciarz mos., alimentariusz mos., alimentariuszka ż., alimentacja ż., alimentowanie n.

czas. alimentować ndk.

przym. alimentacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alimenty

Wiktionary

alimentacja

1. zasilanie rzek i jezior w wodę
2. ponoszenie kosztów na utrzymanie innych osób

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płacenie alimentów

(1.2) hydrol. uzupełnianie zasobów wodnych rzeki, jeziora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alimenty nmos., alimenciarz mos., alimenta nmos., alimentator mos., alimentowanie n.

czas. alimentować ndk.

przym. alimentowy, alimentacyjny, alimenciarski

Wiktionary

alimentacyjny

dotyczący alimentacji (płacenia alimentów), np. obowiązek alimentacyjny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) praw. związany z alimentami

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alimenciarz mos., alimenta nmos., alimentator mos., alimentowanie n., alimenty nmos., alimentacja ż.

Wiktionary

alimentariuszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kobieta otrzymująca stały zasiłek w postaci żywności

Wiktionary

alimentarny

1. związany z odżywianiem;
2. przestarzale: alimentacyjny

SJP.pl

alimentator

osoba płacąca alimenty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś kto płaci alimenty

Wiktionary

Alimentator – organ systemu autonomicznego służący do pobierania energii i materii z otoczenia.

Termin wprowadzony przez Mariana Mazura. Alimentator stanowi początkowy element toru energomaterialnego systemu autonomicznnego. Pobraną materię i energię przekazuje do akumulatora.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Alimentatorem został dziadek dziecka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalʲĩmɛ̃nˈtatɔr, AS: alʹĩmẽntator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alimenty nmos., alimenta nmos., alimenciarz m., alimentariusz m., alimentariuszka ż., alimentacja ż., alimentowanie n.

czas. alimentować

przym. alimentacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. alimenciarz

Wiktionary

alimentobiorca

osoba otrzymująca alimenty

SJP.pl

alimentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) płacenie alimentów

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alimenty nmos., alimenta nmos., alimentator m., alimenciarz m., alimentariusz m., alimentariuszka ż., alimentacja ż.

czas. alimentować

przym. alimentacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alimentacja

Wiktionary

alimenty

kwoty łożone na utrzymanie osób niemogących się utrzymać samodzielnie przez osoby mający taki obowiązek z tytułu prawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) praw. regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;

Wiktionary

Alimenty (z alimentum „pokarm”, od alere „karmić, żywić”) – świadczenia na rzecz osób fizycznych, które nie mogą uzyskać środków utrzymania własnymi siłami, do których zobowiązywane są inne osoby bliskie.

Wikipedia

Przykłady

Wiktionary

Patrz:

alinearny

Powiązane:

przym. alinearny

przysł. alinearnie

Wiktionary

alinearny

nieustawiony w linii; nieliniowy, nieciągły

SJP.pl

alininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Aliny lub z nią związany

SJP.pl

aliniometr

instrument geodezyjny używany do wyznaczania bezwzględnych przemieszczeń badanych punktów

[czytaj: alister] obce imię męskie

SJP.pl

alit

skała osadowa z dużą zawartością glinu

SJP.pl

Alit – mineralogiczna nazwa krzemianu triwapnia (zasadowego krzemianu wapnia). Jest to nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu krzemowego i wapnia o wzorze zapisywanym jako #PATRZ lub #PATRZ, a w notacji chemii cementu oznaczanego symbolem #PATRZ. Jest składnikiem klinkieru (półproduktu cementu portlandzkiego) odpowiedzialnym za wczesne wiązanie cementu.

Wikipedia

alitalia

włoskie linie lotnicze

SJP.pl

Wikipedia

aliteracja

powtórzenie jednakowych układów głoskowych na początku kolejnych wersów lub sąsiadujących ze sobą wyrazów jako sposób instrumentacji głoskowej, uwydatnienia budowy wiersza lub gry słów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;

Wiktionary

dotyczący aliteracji

(1.1) stpol. i oto

zaimek wskazujący

(2.1) stpol. oto

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalʲit͡ɕ, AS: alʹić

Wiktionary

aliści

dawniej:
1. spójnik wyrażający przeciwieństwo, kontrast bądź odmienne ujęcie treści, np.: Smutne to, aliści prawdziwe.; a jednak, mimo to;
2. partykuła wzmacniająca, wyrażająca zwykle odmienność, nagłą zmianę sytuacji, np.: Aliści przegrali już w pierwszym starciu.; a to

SJP.pl

spójnik

(1.1) przest. …przyłączający zdanie współrzędne, którego treść jest sprzeczna z tym, co można zrozumieć z wcześniejszego wypowiedzenia

(1.2) śrpol. …służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem

(1.3) śrpol. …podkreślający następstwo czasowe wprowadzanego wypowiedzenia

partykuła

(2.1) przest. …wprowadzająca wypowiedzenie, podkreślająca zmianę sytuacji i zaskoczenie nią spowodowane

Wiktionary

Przykłady

(1.1) — Gorąco dziś — zwrócił się Korowiow do młodziutkiej rumianolicej sprzedawczyni, aliści nie udzieliła mu ona żadnej odpowiedzi.

(2.1) Aliści Deschamps szarpnął się niecierpliwie i odrzekł: — Ani myśli! Trzydziestu kroków zboczyć nam nie wolno!…

Wiktionary

Powiązane:

war. aliżci

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ale, a jednak, mimo to, jednak, jednakowoż; przest. atoli

(1.2) więc, oto

(1.3) a wnet, a zatem

(2.1) oto, a oto, a tu

Wiktionary

aliż

spójnik

objętościowa metoda chemicznej analizy ilościowej

SJP.pl

Alkacymetria – jeden z ważniejszych działów analizy miareczkowej, zwanej też analizą objętościową, w którym ustala się dokładne stężenie kwasów lub zasad poprzez miareczkowanie roztworów z użyciem odpowiednio zasad lub kwasów. W trakcie miareczkowania alkacymetrycznego zachodzi reakcja zobojętniania, która prowadzi do zmian pH mieszaniny. Zmiany te rejestruje się z użyciem chemicznych wskaźników pH, lub pH-metrów.

Wikipedia

alkacymetryczny

→ alkacymetria

SJP.pl

Patrz:

alkacymetria

alkad

starszy urzędnik gminy w Hiszpanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba stojąca na czele władz miejskich w Hiszpanii

Wiktionary

Alkad (hiszp. "alcalde" z arab. الْقَائِد "al-kadi" 'sędzia') – osoba stojąca na czele władz miejskich w Hiszpanii (przewodniczący zarządu miasta), odpowiednik burmistrza lub prezydenta miasta. Funkcja i kompetencje Alkada mogą różnić się w zależności od kraju i szczebla administracyjnego. Termin ten jest powszechnie używany w Hiszpanii oraz w krajach Ameryki Łacińskiej.

Wikipedia

alkahest

środek alchemiczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. chem. legendarny alchemiczny uniwersalny rozpuszczalnik

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Alchemicy dążyli do stworzenia alkahestu i kamienia filozoficznego.

Wiktionary

alkaid

jedna z siedmiu gwiazd w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy tworzących sylwetkę Wielkiego Wozu; Benathnash

SJP.pl

Alkaid ("Eta Ursae Majoris", "η UMa") – jedna z jaśniejszych gwiazd w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy. Odległa od Słońca o około 104 lat świetlnych.

Wikipedia

alkajos

poeta grecki, żył na przełomie VII i VI w. p.n.e.

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alkajos z Mityleny – grecki poeta z okresu archaicznego
Alkajos z Messany – grecki poeta z okresu hellenistycznego
Alkajos – w mitologii greckiej syn Androgeosa
Alkajos – w mitologii greckiej syn Heraklesa
Alkajos – w mitologii greckiej syn Perseusza, król Tirynsu

Wikipedia

alkajski

taki jak u Alkajosa, właściwy Alkajosowi, nawiązujący do pieśni Alkajosa itp.

SJP.pl

alkala

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim obecny w nazwach kilkunastu miast w Hiszpanii, Kolumbii i na Filipinach

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Hiszpanami byli św. Piotr z Alkantary oraz św. Dydak z Alkali.

Wiktionary

alkalia

wodorotlenki metali alkalicznych, mocne zasady nieorganiczne

SJP.pl

rzecz. alkalia lm. nmos., alkaliczność ż., alkalizowanie n.

czas. alkalizować

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zasadowy

Wiktionary

alkalifil

organizm, dla którego optymalnym środowiskiem są wody lub gleby o odczynie zasadowym

SJP.pl

alkalimetria

metoda analizy chemicznej pozwalająca na określenie ilościowe kwasów przez miareczkowanie zasadami

SJP.pl

alkalimetryczny

→ alkalimetria

SJP.pl

Patrz:

alkalimetria

alkalizacja

czynienie czegoś alkalicznym, dodawanie związków zasadowych

SJP.pl

alkalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. proces zmieniania odczynu na bardziej zasadowy; dodawanie zasady

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Stosując długotrwałe alkalizowanie moczu, udaje się czasem rozpuścić kamienie moczanowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalkalʲizɔˈvãɲɛ, AS: alkalʹizovãńe

Wiktionary

Powiązane:

czas. alkalizować ndk., zalkalizować dk.

przym. alkaliczny

rzecz. alkalia, alkalizowanie n.

czas. zalkalizować dk.

przym. alkaliczny

Wiktionary

alkaloid

związek organiczny, przeważnie trujący; w małych dawkach może być stosowany jako lek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

związek organiczny, przeważnie trujący; w małych dawkach może być stosowany jako lek

SJP.pl

Wikipedia

alkaloza

zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie człowieka, podwyższony poziom zasad we krwi, stan odwrotny do kwasicy; zasadowica

SJP.pl

alkamenes

Alkamenes (gr. Ἀλκαμένης) – grecki rzeźbiarz z V w. p.n.e., pochodzący z Aten lub Lemnos, uczeń Fidiasza, działał m.in. w Atenach, Olimpii i Sparcie.

Wikipedia

alkan

węglowodór stosowany jako surowiec w przemyśle chemicznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. nasycony węglowodór alifatyczny, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

alkan (węglowodór)
Charles-Valentin Alkan

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Alkany zawierające więcej niż trzy atomy węgla mogą tworzyć wiele różnych izomerów konstytucyjnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalkãn, AS: alkãn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. parafina

Wiktionary

alkanina

naturalny barwnik czerwony występujący w korzeniach alkanny i farbownika; anchusina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. naturalny barwnik roślinny o czerwono-fioletowej barwie, występujący głównie w korzeniach roślin z rodzaju Alkanna

Wiktionary

Alkanina, anchusina – organiczny związek chemiczny, naturalny, czerwony barwnik, otrzymywany z korzeni alkanny barwierskiej ("Alkanna tinctoria") oraz farbownika lekarskiego ("Anchusa officinalis"). Pochodna naftochinonu. Alkaniny używano jako barwnika zaprawowego, natomiast obecnie wykorzystuje się ją w przemyśle kosmetycznym, w mikroskopii oraz w analizie chemicznej.

Wikipedia

Patrz:

alkan

alkantara

marka miękkiego, wytrzymałego materiału tekstylnego; Alcantara

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Hiszpanii;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Hiszpanami byli św. Piotr z Alkantary oraz św. Dydak z Alkali.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkantaryn mos.

Wiktionary

alkantaryn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. hist. członek odłamu franciszkanów zapoczątkowanego w Hiszpanii;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Założycielem alkantarynów był franciszkański mistyk i asceta św. Piotr z Alkantary.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alkantara ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) franciszkanin, minoryta, brat mniejszy, bernardyn, obserwant, amadeita, dyskalceata

Wiktionary

alkany

węglowodór stosowany jako surowiec w przemyśle chemicznym

SJP.pl

Alkany ("parafiny", z parum affinis = mało powinowaty) – łańcuchowe węglowodory nasycone, organiczne związki chemiczne zbudowane wyłącznie z atomów węgla i wodoru, przy czym atomy węgla połączone są ze sobą wyłącznie wiązaniami pojedynczymi. Ogólny wzór sumaryczny alkanów ma postać #PATRZ.

twierdza lub cytadela w architekturze muzułmańskiej; kasba, kasba

SJP.pl

alkazar

muzułmańska świecka rezydencja o charakterze reprezentacyjnym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. archit. warowny pałac w stylu mauretańskim (hiszpańsko-arabskim), cechujący się połączeniem funkcji rezydencji i fortecy

Wiktionary

Zobacz też: Alkazar – strona ujednoznaczniająca.

Alkazar (arab. القصر, trb. "al-qaṣr", w tłum. na pol. „pałac”, „zamek”, „fort”; hiszp. "alcázar") – na Bliskim Wschodzie – świecka rezydencja o charakterze reprezentacyjnym, budowana w centrum lub poza murami miasta. W Hiszpanii – warowny, a zarazem reprezentacyjny pałac mauretański o cechach architektury muzułmańskiej, którego pomieszczenia mieszkalne i użytkowe były grupowane wokół dziedzińców z portykami. Alkazar w Sewilli uchodzi za najwybitniejsze dzieło architektury mauretańskiej w Hiszpanii.

Wikipedia

alken

nienasycony węglowodór alifatyczny; olefina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. nienasycony węglowodór alifatyczny, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alken – gmina w Regionie Flamandzkim, w prowincji Limburgia, w okręgu Tongeren
Alken – miasto
Alken – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Mayen-Koblenz
Heinrich Alken – niemiecki malarz
Alkeny

Wikipedia

Alkermes – rodzaj napoju alkoholowego o czerwonej barwie, który dzięki przyprawom korzennym jest bardzo aromatyczny; likier włoskiego pochodzenia.

Wikipedia

alki

gatunek średniej wielkości ptaka morskiego z rzędu siewkowych; alka zwyczajna, alka krzywonosa

SJP.pl

(1.1) Poszli oboje do alkierza i wysunęli na środek stół malowany na wiśniowo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalʲcɛʃ, AS: alʹḱeš

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. alkierzyk mrz.

przym. alkierzowy

Wiktionary

alkierzowy

związany z alkierzem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

rzecz. alkilacja ż., alkilowanie n.

czas. alkilować ndk.

SJP.pl

alkilowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. reakcja wprowadzania grupy alkilowej (alkilu) lub alkiloarylowej do cząsteczki związku organicznego;

Wiktionary

Alkilowanie, alkilacja – obszerna grupa reakcji chemicznych polegających na przeniesieniu grupy alkilowej lub aryloalkilowej z jednego do drugiego związku chemicznego. Grupa alkilowa może być przeniesiona w formie rodnika, karboanionu lub karbokationu co stanowi podstawę systematyki tych reakcji. Ze względu na technologiczne i biologiczne znaczenie tych reakcji badanie alkilowania stanowi jeden z najważniejszych działów chemii organicznej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. alkil m., alkilacja ż.

czas. alkilować

Patrz:

alkin

alkiny

węglowodór łańcuchowy nienasycony zawierający w cząsteczkach jedno wiązanie potrójne między atomami węgla

SJP.pl

Alkiny (zwyczajowo: acetyleny) – grupa organicznych związków chemicznych będących węglowodorami nienasyconymi, w których występuje jedno wiązanie potrójne między atomami węgla (#PATRZ).

Najprostszym alkinem jest etyn, zwykle zwany acetylenem, #PATRZ. Alkiny są generalnie bardziej reaktywne od alkanów i alkenów. Ulegają reakcjom właściwym wszystkim węglowodorom, jak spalanie, i addycjom typowym dla alkenów, lecz także np. trimeryzacji do pochodnych benzenu. Ogólny wzór alkinów to: #PATRZ.

Wikipedia

alkione

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. jedna z Plejad; córka Atlasa i Plejone; przeniesiona na firmament jako gwiazda Alkione (1.4);

(1.2) mitgr. królewna z Magnezji; córka Eola i żona Keyksa, zamieniona w zimorodka;

(1.3) mitgr. córka Idasa, syna Afareusa, i Marpessy oraz żona Meleagra;

(1.4) astr. najjaśniejsza gwiazda w Plejadach; jedna z gwiazd w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd pojedynczych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alkione – gwiazda w gwiazdozbiorze Byka, w gromadzie Plejady
Alkione (gr. Alkyone, łac. Alcyone) – w mitologii greckiej jedna z Plejad
Alkione (gr. Alkyone, łac. Alcyone) – w mitologii greckiej córka Eola, żona Keyksa
Alkione (Kleopatra) – w mitologii greckiej córka Idasa
Alcyone – statek badawczy

Alkmaar – miasto i gmina w północno-zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Północna, zlokalizowane nad Kanałem Północnoholenderskim. Ośrodek przemysłowy (produkcja czekolady), handlowy (miejsce targów serowarskich) i kulturalny (muzeum piwa).

Wikipedia

alkman

Alkman (gr. Ἀλκμάν), VII w. p.n.e. – spartański poeta zaliczany do największych twórców lirycznych starożytnej Grecji.

Alkman prawdopodobnie był Spartaninem, ale według niektórych źródeł pochodził z Sardes w Lidii. Mógł być też niewolnikiem, którego wyzwolono i przyznano obywatelstwo miasta ze względu na wielki talent. Według Pauzaniasza po śmierci został pochowany obok rzekomego grobowca Heleny.

Wikipedia

alkmena

w mitologii greckiej: córka Elektryona, króla Myken

SJP.pl

Wikipedia

alkmeon

Wikipedia

alko

gatunek średniej wielkości ptaka morskiego z rzędu siewkowych; alka zwyczajna, alka krzywonosa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

(1.1) pot. spoż. alkohol (napój zawierający etanol)

(1.2) pot. chem. alkohol (związek chemiczny z grupy węglowodorów)

Wiktionary

Alko – polska, prywatna wytwórnia instrumentów muzycznych, założona w 1965 roku w Bielsku-Białej przez Alfreda Kopoczka.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie popieram jazdy po alko, ale motocykliści to ostatnia grupa uczestników ruchu których można nazywać świętymi.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) zob. alkohol.

1. związek organiczny charakteryzujący się obecnością jednej lub wielu grup wodorotlenowych w cząsteczce;
2. alkohol etylowy lub napój zawierający ten alkohol, np. piwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);

(1.2) spoż. każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;

(1.3) daw. miałko sproszkowany antymon stosowany przez kobiety do barwienia na czarno głównie powiek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

alkohole (związki organiczne)
- alkohol etylowy
napój alkoholowy
Alkohol – album zespołu Sexbomba

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nazwy większości alkoholi tworzy się przez dodanie do nazwy źródłowego węglowodoru przyrostka „-ol”.

(1.2) „Osobom nietrzeźwym alkoholu nie sprzedajemy” – przeczytał i zasępił się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈkɔxɔl, AS: alkoχol

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkoholan m., alkoholiza ż., alkoholizm m., alkoholik m., alkoholiczka ż., alkoza ż., alkoholizowanie n., alkoholizacja ż.

czas. alkoholizować ndk.

alkoholan

alkoholany

związek chemiczny będący efektem reakcji alkoholu z metalem

SJP.pl

(1.1) Moja sąsiadka jest alkoholiczką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalkɔxɔˈlʲit͡ʃka, AS: alkoχolʹička

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkohol m., alkoholizm m.

:: fm. alkoholik m.

przym. alkoholowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pijaczka

Wiktionary

alkoholiczny

→ alkoholizm

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z alkoholikiem lub alkoholizmem, taki jak u alkoholika

(1.2) wywołany alkoholem

Wiktionary

Patrz:

:: fż. alkoholiczka ż.

przym. alkoholowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) przest. bibosz, wulg. moczymorda, pot. ochlapus, ochlajtus, ochlaptus, opilec, opój, pijak, pijanica, pijus

Wiktionary

alkoholista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. osoba uzależniona od alkoholu

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. alkoholik

Wiktionary

alkoholiza

reakcja podwójnej wymiany między alkoholem a związkiem organicznym, np. estrem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. reakcja chemiczna podwójnej wymiany, zachodząca między alkoholem a innym związkiem organicznym, najczęściej estrem

Wiktionary

Alkoholiza – rodzaj transestryfikacji, reakcja substytucji jednej reszty alkoholowej na inną w estrze typu:

(1.1) med. nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;

(1.2) socjol. zjawisko społeczne, groźne w skutkach, polegające na zwiększaniu się liczby osób uzależnionych od alkoholu i pijących nałogowo

(1.3) pot. nadmierne, zbyt częste spożywanie alkoholu

Wiktionary

(1.2) rozpijanie

Wiktionary

alkoholizować

1. nasycać napój alkoholem;
2. zachęcać do spożywania alkoholu; rozpijać;
3. żartobliwie: alkoholizować się - pić nałogowo alkohol; chlać, tankować

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) nakłaniać kogoś do picia alkoholu

(1.2) kulin. nasycać lub zaprawiać coś alkoholem

(1.3) spoż. dodawać drożdże lub spirytus do napoju alkoholowego

czasownik zwrotny niedokonany alkoholizować się

(2.1) pić alkohol

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkohol mrz., alkoholizowanie n., alkoza ż.

przym. alkoholowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rozpijać

Wymowa:

IPA: ˌalkɔxɔˈlɔvɨ, AS: alkoχolovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkoza ż., alkoholizm mrz., alkohol m., alkoholik m., alkoholiczka ż., alkoholizowanie n.

alkometr

urządzenie mierzące poziom zawartości alkoholu we krwi; alkomat, alkotest, alkotester

SJP.pl

alkon

modraszek alkon - motyl z rodziny modraszkowatych, w Polsce pod ochroną

SJP.pl

Alkon – postać w mitologii greckiej. Pochodził z Krety. Był łucznikiem i towarzyszem Herkulesa.

Jego strzały nigdy nie chybiały celu. Trafiał nimi przez pierścień umieszczony na głowie mężczyzny i potrafił rozłupać strzałę na dwie części, przebijając brzeszczot umieszczony jako cel. Kiedy jego syna zaatakował wąż, Alkon przebił gada jedną strzała, jednocześnie nie wyrządzając krzywdy synowi.

Wikipedia

alkopost

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wpis, zwykle w medium społecznościowym, napisany pod wpływem alkoholu

Wiktionary

alkor

gwiazda podwójna (druga - Mizar) w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy, tworząca z pozostałymi sześcioma sylwetkę Wielkiego Wozu

SJP.pl

Alkor ("80 Ursae Majoris", "80 UMa") – gwiazda w konstelacji Wielkiej Niedźwiedzicy. Jest oddalona o około 81 lat świetlnych od Słońca.

Wikipedia

alkoran

święta księga islamu obejmująca: naukę Mahometa, zbiór podstawowych przepisów religijnych i prawnych oraz nakazy moralne muzułmanów; Koran

SJP.pl

alkoreksja

ograniczanie jedzenia, aby móc napić się alkoholu bez obaw o przytycie; drunkoreksja, drankoreksja

SJP.pl

Alkoreksja, drunkoreksja, anoreksja alkoholowa – behawioralne zaburzenie odżywiania polegające na ograniczaniu ilości przyjmowanych pokarmów, celem zwiększenia możliwości spożywania alkoholu bez obawy o zwiększenie przyrostu masy ciała. Termin został wprowadzony po raz pierwszy w 2008 i nie został dotąd formalnie sklasyfikowany jako złożone zaburzenie odżywiania. W 2011 Victoria Osborne z Uniwersytetu Missouri poddała alkoreksję pierwszym badaniom naukowym.

Wikipedia

alkotest

urządzenie mierzące poziom zawartości alkoholu we krwi; alkometr, alkomat, alkotester

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) produkt do samodzielnego sprawdzania poziomu alkoholu w wydychanym powietrzu

Wiktionary

alkotester

urządzenie mierzące poziom zawartości alkoholu we krwi; alkotest, alkometr, alkomat

SJP.pl

alkotubka

tubka z alkoholem w formie żelu

SJP.pl

alkotweet

(1.1) Ale wczoraj miałem alkozę, stary…

(1.2) We wtorek byłem na wspaniałej alkozie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alkohol m., alkoholan m., alkoholiza ż., alkoholizm m., alkoholik m., alkoholiczka ż.

czas. alkoholizować

przym. alkoholowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) melina, melanż

Wiktionary

alkuin

błogosławiony katolicki, filozof, pedagog i teolog (ok. 730-804)

SJP.pl

Alkuin, Alcuin, Alchoin, Alcwin, Ealhwine, Alchwine lub Albinus Flaccus (ur. ok. 730-735, prawdopodobnie w pobliżu Yorku, zm. 19 maja 804 w Tours) – błogosławiony katolicki mnich, filozof, pedagog, teolog i teoretyk muzyki, uczony mnich anglosaski. Tworzył po łacinie, pisał także utwory poetyckie.

Wikipedia

alkus

potocznie: alkoholik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. alkoholik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalkus, AS: alkus

Wiktionary

alkówka

zdrobnienie od: alkowa

SJP.pl

all-inclusive

[czytaj: ol inkluz-iw] z angielskiego: zawierający wszystkie koszty (o cenie podróży, wycieczki, pobytu itp.); all inclusive

SJP.pl

alla

na sposób, w stylu, w charakterze, np. alla marcia (w charakterze marsza; marszowo)

SJP.pl

Alla, "Ałła" – imię żeńskie prawdopodobnie pochodzenia greckiego i wywodzące się od άλλη – „inna”. Używane przede wszystkim w Rosji, na Białorusi i Ukrainie.

Wikipedia

allach

w islamie: Bóg, stwórca świata i najwyższy sędzia; Allah, Ałłach, Ałłah

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. Bóg w islamie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Allah – słowo w języku arabskim (i jednocześnie w islamie) oznaczające Boga
Alach
Allach – podobóz w obozie koncentracyjnym w Dachau
Allach – fabryka porcelany
Allach-Untermenzing

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Muzułmańskie wyznanie wiary, tzw. szahada, brzmi: „(Oświadczam, że) nie ma bóstwa prócz Boga (Allaha) i oświadczam, że Mahomet (Muhammad) jest wysłannikiem Boga”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈalːax, AS: a•laχ

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Bóg, Allach

Wiktionary

allan

imię męskie

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Allan – jedna z form imienia Alan;
Allan – polski herb szlachecki, pochodzenia brytyjskiego;
Allan (ur. 1991) – brazylijski piłkarz
Allan (ur. 1997) – brazylijski piłkarz
Allan – miejscowość we Francji;
Allan – miasto w Kanadzie;

Wikipedia

allanit

minerał z grupy epidotów (minerałów krzemianowych); źródło metali ziem rzadkich i pierwiastków promieniotwórczych np. uranu; ortyt

SJP.pl

Allanit (ortyt) – minerał z grupy krzemianów, odmiana epidotu. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. allegro n.

przym. allegro

przysł. allegro

Wiktionary

allegro

1. określenie wykonawcze: wesoło, prędko, żwawo
2. szybki, żwawy (o tempie muzycznym)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. szybkie tempo;

(1.2) muz. część utworu wykonana w allegro (1.1)

(1.3) muz. utwór wykonany w allegro (1.1)

(1.4) choreogr. żywy, szybki taniec

przymiotnik

(2.1) muz. szybki

przysłówek

(3.1) muz. wesoło; żywo, szybko

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

allegro – w muzyce oznaczenie tempa; także allegro sonatowe, jedna z form muzycznych
allegro – element tańca baletowego
Allegro (Allegro.pl) – polska internetowa platforma handlowa
Allegro – polska spółka z branży e-commerce z siedzibą w Poznaniu, prowadząca serwis Allegro.pl, Allegro.cz i Allegro.com
Allegro – darmowa biblioteka do tworzenia gier 2D i 3D
Allegro – rodzina radioodbiorników polskiej firmy Elektrit z Wilna, produkowana w okresie międzywojennym

Wikipedia

Przykłady

(3.1) Dlaczego grał pan ten fragment adagio? To trzeba zagrać allegro, z werwą!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈːɛɡrɔ, AS: a•legro

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. allegretto n.

przym. allegretto

przysł. allegretto

Wiktionary

allegrowicz

[czytaj: alegrowicz] osoba sprzedająca lub kupująca na Allegro

SJP.pl

IPA: ˈalːɛl, AS: a•lel

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. allelopatia ż., allelomorfia ż., allelomorf mrz.

wzajemne oddziaływanie na siebie roślin poprzez wydzielanie substancji chemicznych pobudzających lub hamujących wzrost i rozwój

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekol. zjawisko biologiczne, w którym jedna roślina wydziela związki chemiczne wpływające na rozwój innych roślin w swoim otoczeniu

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dzięki allelopatii nawłoć kanadyjska skutecznie wypiera rodzime gatunki roślin, tworząc gęste monokultury.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. allel mrz.

przym. allelopatyczny

Wiktionary

allelopatyczny

→ allelopatia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) Pan króluje na wieki, Bóg twój, Syjonie – przez pokolenia. Alleluja.

(1.1) Pan zmartwychwstał i jest z nami. Alleluja, alleluja! Głośmy razem z aniołami. Alleluja, alleluja!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalːɛˈluja, AS: a•lelui ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. allilujka ż.

przym. allelujatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) hosanna

Wiktionary

allelujatyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z okrzykiem radości i triumfu zaczynającym lub kończącym psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne

(1.2) rel. związany z wezwaniem do złożenia hołdu Bogu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W czasie Wigilii Paschalnej śpiewa się na przemian z ludem uroczysty psalm allelujatyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalːɛlujaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: a•lelui ̯atyčny

Wiktionary

Powiązane:

wykrz. alleluja

rzecz. allilujka ż.

Wiktionary

allemande

[czytaj: alMĄD] dawny taniec dworski o umiarkowanym tempie wywodzący się z Niemiec; almanda, almand

SJP.pl

Allemande [almãd] to taniec dworski, pochodzenia niemieckiego, popularny od XVI wieku w Anglii, Francji i Niderlandach. Charakteryzuje się parzystym metrum oraz wolnym tempem. Od XVII wieku uległ stylizacji i wszedł w skład barokowej suity, najbardziej spopularyzowany przez Johanna Sebastiana Bacha. W tradycyjnej suicie Allemande zajmowało pierwsze miejsce – przed Courante, Sarabande i Gigue.

Wikipedia

allen

węglowodór nienasycony, w którym jeden z atomów węgla jest związany z dwoma innymi atomami węgla wiązaniem podwójnym

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Allen – miasto w prowincji Río Negro
Allen – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Lyon
Allen – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Floyd
Allen – jednostka osadnicza w stanie Maryland, w hrabstwie Wicomico
Allen – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Hillsdale
Allen – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Dixon
Allen – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Allegany
Allen – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Hughes
Allen – jednostka osadnicza w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Bennett
Allen – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Collin
Allen (ang. Allen Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie La Salle
Allen (ang. Allen Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Miami

Wikipedia

allende

[czytaj: aJENde] nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Allende – meteoryt kamienny, który spadł w 1969 w Meksyku
Allende – miasto w Meksyku w stanie Coahuila
Barbara Allende (1957–2022) – hiszpańska fotografka
Graciela Allende (ur. 1994) – argentyńska siatkarka
Ignacio Allende (1769–1811) – meksykański wojskowy i przywódca niepodległościowy
Isabel Allende (ur. 1942) – chilijska pisarka
Laura Allende Gossens (1911–1981) – chilijska polityk
Marcelo Allende (ur. 1999) – chilijski piłkarz
Pedro Humberto Allende (1885–1959) – chilijski kompozytor
Ramón Allende Padín (1845–1884) – chilijski lekarz i polityk
Salvador Allende Castro (1871–1932) – chilijski adwokat i polityk
Salvador Allende (1908–1973) – chilijski polityk

Wikipedia

allenowski

taki jak u Woody'ego Allena, charakterystyczny dla filmów Woody'ego Allena

SJP.pl

allentando

określenie wykonawcze: zwalniając

SJP.pl

allianz

[czytaj: aljanc] europejska firma ubezpieczeniowa

SJP.pl

Wikipedia

allicyna

pochodna aminokwasu alliny należąca do fitoncydów; występuje w czosnku i cebuli, ma działanie bakteriobójcze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. nietrwały związek siarkoorganiczny wytwarzany w czosnku po roztarciu lub przecięciu, wykazujący silne właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze, wzór chemiczny|C6H10OS2.

Wiktionary

Allicyna – siarkoorganiczny związek chemiczny, fitoncyd o charakterystycznym zapachu. Powstaje po uszkodzeniu tkanki cebuli, czosnku i niektórych innych roślin jako produkt (mieszanina racemiczna) przekształcenia alliiny pod wpływem enzymu alliinazy poprzez pośredni kwas allilosulfenowy. W literaturze anglojęzycznej allicyna bywa opisywana jako "diallyl thiosulfinate" (diallyl tiosulfinian).

Wikipedia

alliina

związek chemiczny uznawany za prekursora zapachu i smaku czosnku

SJP.pl

Alliina – siarkoorganiczny związek chemiczny z grupy tioaminokwasów – sulfotlenek "S"-alkilocysteiny (allilowa pochodna cysteiny). Jest aminokwasem zawierającym siarkę.

Wikipedia

allil

w chemii: jednowartościowy rodnik nienasycony, pochodzący z węglowodoru nienasyconego propenu

SJP.pl

allilowy

związany z allilem, dotyczący allilu

SJP.pl

allilujka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tradycyjna piosenka religijna, rodzaj wielkanocnej kolędy

Wiktionary

Powiązane:

wykrz. alleluja

przym. allelujatyczny

Wiktionary

alloantygen

Alloantygen, antygen allogeniczny – antygen pochodzący od innego osobnika tego samego gatunku. Takie antygeny cechują się wysoką immunogennością i są przyczyną odrzucania przeszczepów, jeśli dany antygen jest różnie zbudowany u dawcy i biorcy. Najsilniejszymi alloantygenami są: antygeny grup krwi oraz antygeny głównego układu zgodności tkankowej.

atrybut osobowości powiązany z kolektywizmem, w którym ludzie skupiają uwagę i działania na innych osobach, a nie na sobie; alocentryzm

SJP.pl

allochoria

rozprzestrzenianie diaspor (np. zarodników, nasion, owoców) z udziałem czynników zewnętrznych, np. wody, wiatru, zwierząt lub człowieka; alochoria

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. rozprzestrzenianie diaspor przy pomocy czynników zewnętrznych;

Wiktionary

Allochoria, alochoria, obcosiewność – rozprzestrzenianie diaspor roślin przy pomocy czynników zewnętrznych.

W zależności od czynnika przenoszącego diaspory wyróżnione zostały typy allochorii:

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wyróżniamy różne typy allochorii, w zależności od czynnika przenoszącego diaspory.

Wiktionary

Powiązane:

przym. allochoryczny

przysł. allochorycznie

Wiktionary

(1.1) war. obcosiewnie

Wiktionary

allochoryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do allochorii, związany z allochorią

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Analogicznie jak to jest w przypadku nasion, wyróżnia się diaspory rozprzestrzeniające się samoczynnie (autochoryczne), jak i rozsiewane biernie (allochoryczne).

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. allochoria ż.

reagowanie bólem na bodźce niewywołujące takich doznań u zdrowych ludzi

SJP.pl

Allodynia (gr. ἄλλος "allos" "inny", ὀδύνη "odynē" "ból") – termin medyczny służący do określenia sytuacji, gdy pacjent ma nieprzyjemne doznania (np. uczucie bólu, pieczenia, parzenia), na skutek oddziaływania bodźca, który u zdrowych ludzi nie wywołuje bólu. Allodynia jest wynikiem uszkodzenia układu nerwowego, na przykład w przebiegu neuropatii autonomicznej w cukrzycy.

Wikipedia

allofan

pozornie bezpostaciowa mieszanina różnych minerałów ilastych; alofan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. pozornie bezpostaciowa mieszanina różnych minerałów ilastych, będąca wodnym krzemianem glinu

Wiktionary

(1.1) biol. nierównomierny wzrost różnych części organizmu względem siebie lub całego ciała

Wiktionary

Allometria – wada rozwojowa, spowodowana wyprzedzeniem lub nienadążaniem rozwoju konkretnego narządu za rozwojem reszty ciała, prowadząca niekiedy do zmiany proporcji ciała.

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) war. alometria

Wiktionary

allometryczny

→ allometria; alometryczny

SJP.pl

allomnezja

Allomnezja – zaburzenie jakościowe pamięci długotrwałej (rodzaj paramnezji) w zakresie niewłaściwego umiejscowienia ich w czasie lub przez przyporządkowanie im zupełnie innych emocji niż pojawiające się pierwotnie we wspominanej sytuacji.

Wikipedia

allomorf

w językoznawstwie: funkcjonalnie obojętny wariant morfemu; alomorf

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wariant morfemu

Wiktionary

Allomorfy – morfy odpowiadające jednemu morfemowi, inaczej: są to warianty jednego morfemu.

Zbiory allomorfów jednego morfemu nie przecinają się. Wszystkie warianty danego morfemu charakteryzują się zespołem niezmiennych cech (tzw. inwariantem) odróżniających ten morfem od innych morfemów danego języka. Np. za allomorfy morfemu „pies” uznamy: ps-, pies-.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: alˈːɔ̃mɔrf, AS: a•lõmorf

Wiktionary

allonge

[czytaj: aLĄŻ] dodatek do czeku lub weksla na dodatkowe informacje; alonżka, alonż, przedłużka

SJP.pl

allonim

pseudonim literacki będący nazwiskiem innej osoby, zwykle żyjącej współcześnie z osobą używającą tego pseudonimu; alonim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

związek chemiczny zmniejszający wytwarzanie kwasu moczowego w organizmie; allopurinol

SJP.pl

Allopurynol, allopurinol ( allopurinolum) – organiczny związek chemiczny, izomer hipoksantyny. Stosowany jako lek. Jest inhibitorem oksydazy ksantynowej, zmniejsza wytwarzanie ksantyn i kwasu moczowego.

Wikipedia

alloseksualizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. neol. rzad. odczuwanie pociągu seksualnego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alloseksualista mos., alloseksualistka ż., alloseksualność ż.

przym. alloseskualny

Wiktionary

allosom

chromosom, który odpowiada za wykształcanie się płci; alosom, heterosom, heterochromosom

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) genet. chromosom odpowiedzialny za determinację płci organizmu

Wiktionary

Powiązane:

przym. allosomowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chromosom płciowy, war. alosom

Wiktionary

allosomowy

→ allosom; alosomowy

SJP.pl

allostatically

przysłówek

(1.1) allostatycznie

Wiktionary

allotransplantacja

przeszczepianie narządów, tkanek lub ich części pochodzących od tego samego osobnika; homotransplantacja, alotransplantacja

SJP.pl

dwunożny karnozaur z okresu jurajskiego; alosaur; alozaur

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) paleont. zool. nazwa systematyczna|Allosaurus|ref=tak., rodzaj dużego, jurajskiego teropoda z rodziny allozaurów;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mamusiu, kup tę figurkę allozaura, właśnie brakuje mi do kolekcji.

Wiktionary

allport

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Allport – miasto (town) w amerykańskim stanie Arkansas
Christopher (Alexander) Allport (1947, Santa Monica – 2008, Wrightwood), amerykański aktor
Gordon Allport (1897, Montezuma – 1967), amerykański psycholog
Alport

Wikipedia

allure

[czytaj: aLÜR] dawniej: sposób zachowania się, wygląd

SJP.pl

almanach

zbiór informacji różnego rodzaju; rocznik, który zawiera dane, artykuły z określonej dziedziny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) publikacja zawierająca artykuły z pewnej dziedziny nauki lub sztuki, najczęściej utwory literackie różnych autorów wydane w tym samym czasie;

(1.2) śrpol., daw. kalendarz zawierający dodatki takie jak drobne utwory literackie, ciekawostki, porady

(1.3) spec. indeks haseł słownika pogrupowanych według wybranego kryterium

Wiktionary

Almanach – publikacja periodyczna (najczęściej rocznik) lub jednorazowa, zawierająca zebrane artykuły i informacje dotyczące wielu lub jednej dziedziny życia, nauki, sztuki, np. dane kalendarzowe, fakty historyczne, porady, artykuły z określonej dziedziny nauki lub sztuki, alfabety i języki świata, genealogie, biografie, dane statystyczne, informacje ekonomiczne i polityczne.

Wikipedia

Przykłady

Synonimy:

(1.1) war. stpol. olmarya, wolmarya

Wiktionary

almaryja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. mebel do przechowywania szat lub sprzętów

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. szafa

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. skrzynia

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. szafka kuchenna

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. almaria, armaria; stpol. almarya, olmarya, wolmarya; gw. Górny Śląsk almaryjo, odmaryj

(1.2) war. gw. Górny Śląsk almaryjo, odmaryj, olmaryj, olmaryja, olmaryjo

Wiktionary

almaryjo

rzeczownik, rodzaj nijaki

Wikipedia

almikowate

o cechach almikowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

Wikipedia

almikowaty

o cechach almikowatych (rodzina ssaków)

SJP.pl

almodóvar

nazwisko

SJP.pl

almorawidzi

dynastia berberska

SJP.pl

Almorawidzi (arab. المرابطون "al-Murabitun") – ruch religijny, później dynastia berberyjska z Sahary. Nazwa "al-Murabitun" oznacza "mieszkańcy klasztoru" (ribat – klasztor).

Wikipedia

almucja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kraw. futrzana peleryna noszona dawniej przez osoby duchowne;

Wiktionary

Almucja (in.almuzja) – część składowa uroczystego ubioru kanoników niektórych katedr i kolegiat; pierwotnie nakrycie głowy zbliżone do kaptura. Od XIV element ten przekształcił się w pelerynę z kapturem wykonanym z futra. W końcu przybrała formę futrzanego pasa, noszonego z lewego ramienia, jako znak godności kanonicznej.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dawne almucje okrywały głowę i plecy.

Wiktionary

almukantar

okrąg na sklepieniu niebieskim równoległy do horyzontu; almukantarat

SJP.pl

almukantarat

okrąg na sklepieniu niebieskim równoległy do horyzontu; almukantar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. mały okrąg na sklepieniu niebieskim łączący punkty o tej samej wysokości nad horyzontem;

Wiktionary

Almukantarat – koło małe na sferze niebieskiej, którego płaszczyzna jest równoległa do płaszczyzny horyzontu astronomicznego. Almukantaraty przechodzą przez punkty o stałej wysokości nad horyzontem. Występują w horyzontalnym układzie współrzędnych.

Wikipedia

alni

stop lub spiek proszków aluminium, niklu, kobaltu z żelazem i domieszką miedzi; alniko, alnico

SJP.pl

alnico

[czytaj: alniko] stop lub spiek proszków aluminium, niklu, kobaltu z żelazem i domieszką miedzi; alniko, alni

w ustroju feudalnym: ziemia wolna od lenna; alod

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alodia, chrześcijańskie państwo w Nubii
Alodia, imię żeńskie pochodzenia frankońskiego

Wikipedia

alodialny

dotyczący alodium, dziedziczny, a nie lenny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) hist. dotyczący alodium

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alodium n.

Wiktionary

alodium

w ustroju feudalnym: ziemia wolna od lenna; alod

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. w średniowiecznym prawie własności ziemia stanowiąca pełną, dziedziczną własność jej posiadacza, niezależną od obowiązków lennych, czyli niepodlegająca zwierzchnictwu feudalnemu (brak powinności wobec seniora); majątek ziemski wolny od lenna

Wiktionary

Alodium (łac. "allodium") – funkcjonująca w średniowiecznym systemie prawa feudalnego forma własności nieruchomości. Była to ziemia stanowiąca nieograniczoną własność, wolną od zobowiązań i ciężarów feudalnych, czym różniła się od lenna. Nazywana również własnością bezwarunkową oraz własnością dziedziczną.

Wikipedia

Powiązane:

przym. alodialny

Wiktionary

alodynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. met. wytwarzanie warstwy fosforanów na powierzchni przedmiotów z aluminium, poprzez zanurzanie ich w wodnym roztworze zawierającym tlenek chromu, kwas ortofosforowy i fluorek sodu;

Wiktionary

Alodynowanie jest procesem powierzchniowej obróbki aluminium, polegającym na wytworzeniu na powierzchni metalu warstwy tlenku glinu. W przeciwieństwie do procesu anodowania aluminium, przy alodynowaniu nie używa się prądu.

Obróbka polega na zanurzeniu przedmiotu kolejno w kąpieli utleniającej, a następnie w kąpieli uszczelniającej. W efekcie powstaje żółtozielona powłoka tlenkowa.

Wikipedia

Powiązane:

czas. alodynować

Wiktionary

aloe

wysuszony sok z liści różnych gatunków aloesu, działający przeczyszczająco; alona

SJP.pl

aloes

bylina z rodziny liliowatych o mięsistych liściach zakończonych kolcami

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Aloë|L.|ref=tak., rodzaj sukulentów liściowych;

(1.2) farm. wyciąg z aloesu (1.1)

Wiktionary

(1.1) geogr. stolica Niue;

Wiktionary

Alofi – stolica Niue, państwa stowarzyszonego z Nową Zelandią. Miasto położone jest na zachodnim wybrzeżu wyspy Niue, nad zatoką Alofi, w miejscu, gdzie znajduje się jedyna przerwa w rafie koralowej otaczającej wyspę. Alofi w 2006 roku liczyło 627 mieszkańców. Alofi jest drugą najmniejszą stolicą na świecie, pod względem liczby ludności (zaraz po Ngerulmud, stolicy Palau).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Miasto położone jest na zachodnim wybrzeżu wyspy Niue, nad zatoką Alofi, w miejscu, gdzie znajduje się jedyna przerwa w rafie koralowej otaczającej wyspę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɔfʲi, AS: alofʹi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alofijczyk mos., Alofijka ż.

przym. alofijski

Wiktionary

alofijczyk

mieszkaniec Alofi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

głoska różniąca się od innej głoski tylko cechą fonetyczną, a nie funkcją; wariant fonetyczny fonemu; allofon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Powiązane:

rzecz. alogizm mrz., alogiczność ż.

przym. alogiczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nielogicznie

Wiktionary

alogiczność

brak logiki w postępowaniu, twierdzeniach, dowodach, itp.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nielogiczny

(1.2) nielogiczny

Wiktionary

alogizm

1. nielogiczność;
2. pogląd filozoficzny negujący możliwość poznania rzeczywistości za pomocą logicznego myślenia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) brak logiki w czymś

(1.2) filoz. pogląd, który neguje możliwość poznania rzeczywistości za pomocą logiki

Wiktionary

Powiązane:

przym. alogiczny

przysł. alogicznie

Wiktionary

Synonimy:

Przykłady

(1.1) - Na miłość Boską! - rozdarł się - Alojz! Co ty wyprawiasz?! Tu nie miejsce na takie…

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) gw. Górny Śląsk Lojz, Lojzik, Lojzek

Wiktionary

alojza

imię żeńskie

SJP.pl

Wymowa:

IPA: ˌalɔjzɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: aloi ̯zovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

alojzowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pl-reforma2026|Alojzowianka. (mieszkanka Alojzowa)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɔjzɔˈvʲjãŋka, AS: aloi ̯zovʹi ̯ãŋka

Wiktionary

alojzowie

Alojzy z małżonką; Alojzostwo

SJP.pl

alojzowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Alojzowa, związany z Alojzowem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɔjˈzɔfsʲci, AS: aloi ̯zofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alojzów m., Alojzowianin m., Alojzowianka ż.

Wiktionary

alojzowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Alojzego lub z nim związany

SJP.pl

alojzy

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Alojzy – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słowa "alwisi" oznaczającego „mądry”. Popularne od XVII wieku. Na gruncie francuskim imię to zidentyfikowało się z imieniem Ludwik (Chlodowich, Chlodwich) i przyjęło formę "Louis", a w języku włoskim "Luigi" (również "Aloisio").

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Będąc we Wschowie, odwiedziliśmy wuja Alojzego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɔjzɨ, AS: aloi ̯zy

Wiktionary

alojzów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alojzów (Litwa)
Alojzów – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Leśniowice
Alojzów – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice
Alojzów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Iłża
Alojzów – gromada

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dalej się jedzie przez Alojzów (skąd pochodzi imię bohatera mojego opowiadania) i dalej przez Krzyżanowice.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈlɔjzuf, AS: aloi ̯zuf

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alojzowianin m., Alojzowianka ż.

przym. alojzowski

Wiktionary

alokacja

1. w ekonomii: przyporządkowanie środków (budżetowych, produkcji, materiałowych) do poszczególnych gałęzi produkcji, przedsiębiorstw;
2. w księgowości: uznanie dopisanej pozycji w rachunku;
3. przemieszczenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) planowyanowe rozdysponowanie czegoś;

(1.2) ekon. rozdzielenie środków produkcyjnych lub pieniędzy na różne cele, inne niż dotychczasowe

(1.3) księg. uznanie dopisanej pozycji w rachunku

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Przyczynę bezrobocia stanowi błędna alokacja kapitału i związane z tym niewłaściwe postępowanie przedsiębiorstw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalɔˈkat͡sʲja, AS: alokacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alokowanie n., dyslokacja ż., lokowanie n., lokum n., realokacja ż.

czas. alokować, lokować, ulokować, dyslokować

rozdzielać (rozdzielić) środki na różne cele

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaalokować)

(1.1) Przed bitwą rzymski wódz wygłaszał alokucję do żołnierzy.

wysuszony sok z liści różnych gatunków aloesu, działający przeczyszczająco; aloe

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alona – miejscowość na Cyprze
Alona – rodzaj skorupiaków z gromady skrzelonogów

Wikipedia

alonim

pseudonim literacki będący nazwiskiem innej osoby, zwykle żyjącej współcześnie z osobą używającą tego pseudonimu; allonim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przybrane nazwisko należące do innej osoby

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. allonim

Wiktionary

alonso

1. hiszpańskie imię męskie;
2. nazwisko, m.in. Dámaso Alonso (1898-1990) - hiszpański poeta, filolog i krytyk literacki

SJP.pl

alonż

alonżka;
1. zaginana i rozkładana wkładka większa od kartek książki, zawierająca tablice, mapy itp.;
2. dodatek do czeku lub weksla na dodatkowe informacje

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bank. mała kartka przyklejana do czeku lub weksla, na której napisane są dodatkowe informacje

(1.2) poligr. zagięta część okładki książki lub dodatkowa kartka, większa formatem niż sama książka, na której znaleźć można dodatkowe informacje, zdjęcia, mapy…

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

alonż – pojęcie z zakresu ekonomii
alonż – pojęcie z zakresu poligrafii
alonż – rodzaj sprzętu laboratoryjnego

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) alonżka, przedłużka

(1.2) przedłużka

alopatia

metoda leczenia polegająca na stosowaniu środków wywołujących w organizmie chorego objawy przeciwne objawom choroby; allopatia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. metoda leczenia za pomocą środków wywołujących efekty przeciwne niż choroba;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Hahnemann zaproponował coś jako alternatywę. Skoro, jak widział, alopatia nie działa za dobrze, czas stworzyć coś odwrotnego.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alopata m., alopatka ż.

przym. alopatyczny

przysł. alopatycznie

Wiktionary

alopatka

allopatka;
1. lekarka stosująca alopatię;
2. zwolenniczka alopatii

SJP.pl

alopatycznie

imię żeńskie

SJP.pl

Alosza ( Aльоша; Алёша), właśc. Ołena Ołeksandriwna Topola ( Олена Олександрівна Топол; Алёна Александровна Тополя, "Alona Aleksandrowna Topola"), z d. Kuczer (ukr. i ros. Кучер) (ur. 14 maja 1986 w Zaporożu) – ukraińska piosenkarka i kompozytorka. Reprezentantka Ukrainy w 55. Konkursie Piosenki Eurowizji (2010).

Wikipedia

alotransplant

narząd, tkanka lub jej część pobierana od jednego osobnika i wszczepiana innemu tego samego gatunku

SJP.pl

alotransplantacja

przeszczepianie narządów, tkanek lub ich części pochodzących od tego samego osobnika; homotransplantacja, allotransplantacja

SJP.pl

alotrop

jedna z dwóch lub więcej postaci jakiejś substancji, zwłaszcza pierwiastka

SJP.pl

alotropia

występowanie tego samego pierwiastka w odmianach różniących się od siebie budową wewnętrzną; allotropia, polimorfizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. fiz. zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;

Wiktionary

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Alosa alosa|ref=tak., planktonożernyanktonożerna ryba na tarło wędrująca z mórz lub Atlantyku do rzek;

Wiktionary

1. w mitologii germańskiej: istota pośrednia między bogiem a człowiekiem; alb
2. demoniczna istota płci męskiej utożsamiana z wampirem lub inkubusem (jej żeński odpowiednik to mara)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mitgerm. zob. alb.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alp, hiszpańska gmina w Pirenejach
Alp, tureckie imię
Alp (Alpsee), jezioro w Niemczech
Alp (potwór)
AlP, związek chemiczny
Zobacz też: ALP, Alpy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: alp, AS: alp

Wiktionary

alpach

forma rzeczownika.

(1.1) lm. Ms. od Alpy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Myślę o Alpach.

Wiktionary

alpaga

1. gładka i błyszcząca tkanina z wełny peruwiańskich lam; alpaka;
2. w gwarze uczniowskiej: tanie, marne wino; bełt, jabol, pryta, siara, wińsko, mózgotrzep

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. tanie wino owocowe

(1.2) włók. ostra, połyskliwa tkanina wełniana lub półwełniana

(1.3) odzież. daw. długi, ciepły kaftan kobiecy sięgający do kolan

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Złożyliśmy się na alpagę i obaliliśmy ją w parku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈpaɡa, AS: alpaga

Wiktionary

Powiązane:

:: zdrobn. alpażka

przym. alpagowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pot. jabol, bełt; stud. uczn. burak, buraczek, frugo, jabłuszko, jabczak, komandor, polisz japcok, los patykos; slang. bajura, brejza, ćmaga, dela, fiołek, gracioł, korbolak, kwacz, patyk, salapa, siara, sikacz, sikol, zbełtak

Wiktionary

alpagowy

związany z alpagą, dotyczący alpagi

SJP.pl

alpaka

1. zwierzę domowe z rodziny wielbłądowatych; wełna z alpaki
2. gładka i błyszcząca tkanina; alpaga
3. stop miedzi z niklem i cynkiem; nowe srebro; argentan

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Vicugna pacos|ref=tak., południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy;

(1.2) wełna z lamy (1.1)

(1.3) gładka, wełniana tkanina w pasy;

(1.4) chem. stop miedzi, cynku i niklu o białym kolorze; nowe srebro;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

alpaka – stop metali, odmiana mosiądzu
alpaka – wełniana tkanina
alpaka (Vicugna pacos) – ssak parzystokopytny z rodziny wielbłądowatych

:: fż. Alpejka ż.

przym. alpejski

Wiktionary

alpejka

potocznie:
1. zawodniczka uprawiająca narciarstwo alpejskie, specjalizująca się w biegu zjazdowym lub slalomie; narciarka alpejska;
2. start odwrócony w paralotniarstwie;
3. słodkie ciasto w postaci blatów biszkoptowych lub z ciasta karpatkowego, przekładanych kremem, z masą kajmakową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. kobieta uprawiająca narciarstwo alpejskie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nasza alpejka uzyskała zdecydowanie najlepszy czas pierwszej rundy i tym samym była liderką na półmetku rywalizacji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alpy lm., alpinizm m., alpinista m., alpinistka ż.

:: fm. alpejczyk

przym. alpejski

Wiktionary

alpejski

przymiotnik od: Alpy; alpijski (rzadko)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Alpami, dotyczący Alp

(1.2) związany z orogenezą alpejską

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zawody w narciarstwie alpejskim rozgrywane były na każdych zimowych igrzyskach olimpijskich od olimpiady w 1936 w Garmisch-Partenkirchen, Niemcy.

(1.1) Karpaty powstały w wyniku orogenezy alpejskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈpɛjsʲci, AS: alpei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alpejka ż., Alpejczyk mos., Alpy nmos., alpejczyk mos., alpejka ż., alpinista mos., alpinistka ż., alpinistyka ż., alpinarium n., alpidy nmos.

przym. podalpejski, alpinistyczny

Wiktionary

alpenhorn

drewniany ludowy instrument dęty

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. zob. róg alpejski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈpɛ̃nxɔrn, AS: alpẽnχorn

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) róg alpejski

Wiktionary

alpensztok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) turyst. żerdź o długości od 1,5 do ponad 2,5 metra, zaopatrzona z jednej strony w grot, używana przez turystów wędrujących po górach;

Wiktionary

Wikipedia

alperm

materiał magnetyczny

SJP.pl

Wikipedia

alphonse

Alphonse – składający się tylko z jednej wyspy zamieszkałej przez mniej niż 300 osób, atol w archipelagu Alphonse, zaliczony do jednej z pięciu grup Wysp Zewnętrznych na Seszelach. Powierzchnia wyspy wynosi 1,74 km². Całkowity obszar atolu o średnicy ponad 3 km, składający się z płaskiej rafy i laguny wynosi około 8 km². Wyspa została odkryta 28 stycznia 1730 przez kawalera Alphonse de Pontevez, dowodzącego francuską fregatą "Le Lys".

Wikipedia

alpianka

rzeczownik, rodzaj żeński

część ogrodu botanicznego, na którym uprawiane są rośliny górskie; ogród skalny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ogrod. ogród skalny roślin wysokogórskich;

Wiktionary

Alpinarium – ogród zbudowany ze skał, kamieni i ziemi, w którym odtwarzane jest górskie środowisko naturalne z roślinami wysokogórskimi, czasem także arktycznymi, które mają podobne wymagania. Alpinaria stanowią działy ekologiczne wielu ogrodów botanicznych i różnią się od ogrodów skalnych tym, że naśladują warunkami siedliskowymi i składem gatunkowym odpowiednio górskie lub arktyczne układy roślinności. W ogrodach skalnych uprawia się w celach dekoracyjnych różnorodne rośliny ozdobne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W pobliżu starej oranżerii, w miejscu dawnego labiryntu, utworzył on około 1910 alpinarium i sprowadził do Oliwy szereg alpejskich roślin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalpʲĩˈnarʲjũm, AS: alpʹĩnarʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alpinista mos., alpinistka ż.

przym. alpejski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skalniak

Wiktionary

alpinia

roślina z rodziny imbirowatych, mająca zastosowanie w lecznictwie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Alpinia|Roxb.|ref=tak., rodzaj bylin z rodziny imbirowatych;

(1.2) ent. nazwa systematyczna|Alpinia|Brundin|ref=tak., rodzaj chrząszczy z rodziny kusakowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

alpinia (Alpinia) – rodzaj roślin
Alpinia – rodzaj owadów z rzędu chrząszczy

Wikipedia

alpiniada

rajd szlakami górskimi

SJP.pl

alpinian

imię męskie

SJP.pl

Alpinian – imię męskie pochodzenia łacińskiego.

Zachował się przekaz, że Alpinian towarzyszył świętemu Marcjalisowi; grób Alpiniana ma znajdować się obok grobu wymienionego świętego.

W Polsce imię bardzo rzadko spotykane, np. w XIX wieku wystąpiło na Wołyniu. W styczniu 2025 w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, nie było informacji o wystąpieniu tego imienia jako pierwszego lub drugiego.

Wikipedia

alpinista

wyczynowiec uprawiający alpinistykę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba uprawiająca alpinizm;

(1.2) badacz, znawca Alp

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po dwóch dniach wyprawa alpinistów osiągnęła szczyt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalpʲĩˈɲista, AS: alpʹĩńista

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alpejka ż., Alpy, alpiniada ż., alpinistyka ż., alpinizm m., alpinarium n.

:: fż. alpinistka ż.

przym. alpinistyczny, alpejski

Wiktionary

alpinistka

→ alpinista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

przymiotnik

(1.1) dotyczący alpinizmu lub alpinistów

Wiktionary

Patrz:

alpinizm, → alpinistyka

Przykłady

(1.1) Zaczął sprowadzać do kraju sprzęt alpinistyczny, a później także turystyczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalpʲĩɲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: alpʹĩńistyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alpy nmos., alpinista m., alpinistka ż., alpinizm m., alpinistyka ż.

przym. alpejski

Wiktionary

alpinistyka

forma turystyki wysokogórskiej uprawianej przez osoby o dużych umiejętnościach wspinaczki i stosujących specjalny sprzęt; alpinizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. dosł. uprawiana w Alpach wspinaczka górska

(1.2) sport. szerzej: wspinaczka wysokogórska

(1.3) wspinaczka górska z użyciem specjalistycznego sprzętu

Wiktionary

Przykłady

(1.3) W panelu po wykładzie o alpinistyce przemysłowej wzięli udział studenci UŚ-u.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alpinista m., alpinistka ż., Alpy nmos., alpinizm m.

przym. alpinistyczny, alpejski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alpinizm

(1.2) alpinizm

(1.3) alpinizm

Wiktionary

alpinizm

forma turystyki wysokogórskiej uprawianej przez osoby o dużych umiejętnościach wspinaczki i stosujących specjalny sprzęt; alpinistyka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dosł. uprawiana w Alpach wspinaczka górska

(1.2) szerzej: wspinaczka wysokogórska

(1.3) wspinaczka górska z użyciem specjalistycznego sprzętu

Wiktionary

Alpinizm, wspinaczka górska – wielowyciągowa wspinaczka uprawiana w terenie górskim wymagająca specjalistycznego sprzętu wspinaczkowego (lina, uprząż, haki itp.), jak też umiejętności niezbędnych do wspinania i korzystania ze sprzętu to cechy wyróżniające wspinaczkę górską. Do jej szczególnych przypadków należy taternictwo i himalaizm.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Od sześciu lat uprawiam alpinizm w Szwajcarii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈpʲĩɲism̥, AS: alpʹĩńism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alpejka ż., alpinista m., alpinistka ż., Alpy nmos., alpinistyka ż.

przym. alpinistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alpinistyka

(1.2) alpinistyka

Wikipedia

Przykłady

(1.1) - Jednakże - wziął na odwagę Dembowski - nigdyś nie słyszał od Skowrona wierszów, które… jak by to powiedzieć?… świdrem wkręcają się w głowę - jak na przykład niektóre śpiewki z Dziadów albo ballada o Alpuharze…

Wiktionary

Powiązane:

alstremeria

rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny krasnolicowatych; alstromeria

SJP.pl

Alstremeria, alstromeria, krasnolica ("Alstroemeria" L.) – rodzaj roślin jednoliściennych liczący ok. 65 gatunków. Zasięg tego rodzaju obejmuje środkową część Ameryki Południowej – od Chile po Ekwador na zachodzie i do Argentyny i środkowej Brazylii na wschodzie. Wiele gatunków oraz odmian uprawianych jest z powodu oryginalnych i trwałych kwiatów w celach ozdobnych jako rośliny ogrodowe lub na kwiaty cięte.

Wikipedia

alstromeria

rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny krasnolicowatych; alstremeria

SJP.pl

alt

1. niski głos kobiecy lub chłopięcy;
2. partia utworu śpiewana tym głosem;
3. środowiskowo o instrumencie muzycznym o skali zbliżonej do głosu altowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. niski głos żeński, męski lub chłopięcy;

(1.2) muz. linia melodyczna (głos, partia utworu) między sopranem a tenorem

(1.3) muz. pot. instrument grający w skali altu (1.2)

(1.4) inform. klawisz znajdujący się po obu stronach spacji służący do zmieniania funkcji klawiszy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) muz. pot. osoba z takim głosem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

aminotransferaza alaninowa
Alt – w niemieckich nazwach geograficznych znaczy stary, np. w nazwach stacji berlińskich Alt-Tegel, Alt-Tempelhof, Alt-Mariendorf
Alt – w katalońskich nazwach geograficznych oznacza górny, por. hiszp. Alto, np. Alt Empordà
Alt – miejscowość w hrabstwie Wielki Manchester
Alt – rzeka
Alt Moresnet – niemiecka nazwa miejscowości Moresnet
alt – klawisz na klawiaturze komputerowej
alt-kody – przytrzymanie wciśniętego klawisza alt i wpisanie numeru z zakresu 0–255 powoduje wstawienie znaku ze strony kodowej właściwej dla języka klawiatury
alt.* – alternatywna hierarchia grup dyskusyjnych Usenet
alt – alternatywna postać, awatar lub konto w grach typu MMO lub w innych wirtualnych światach będące w posiadaniu użytkownika, który posiada lub wcześniej posiadał inne postacie lub konta
alt – styl piwa
alt – rodzaj głosu ludzkiego

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Śpiewasz sopranem czy altem?

(2.1) Jutro próbę mają alty i basy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alt, AS: alt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. kontralt m., alcistka ż., alcista m., altówka ż., altysta mos., altystka ż., alcik mrz.

Synonimy:

(1.1-2) altprawica, prawica alternatywna

Wiktionary

altair

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Altair – miasto i gmina w Brazylii
Altair – gwiazda w konstelacji Orła
Altair – lądownik księżycowy w odwołanym programie Constellation
Altair 8800 – komputer osobisty
Altair 1 – amerykański człon rakiet nośnych
Altair 1A – amerykański człon rakiet nośnych rodziny Scout
„Altair” – nazwa okrętów
USS „Altair” – okręty US Navy
Altair – brazylijski piłkarz
Altaïr ibn La-Ahad – główny bohater gry komputerowej Assassin’s Creed

Wikipedia

altambas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. złotogłów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈtãmbas, AS: altãmbas

Wiktionary

altamira

1. miasto w Brazylii;
2. miasto w Meksyku;
3. miasto w Kolumbii;
4. jaskinia w Hiszpanii

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Altamira – jaskinia krasowa w Hiszpanii
Altamira – miasto w Brazylii
Altamira – miasto w Meksyku
Altamira – miasto w Kolumbii
Altamira do Paraná – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Parana
Mikroregion Altamira – mikroregion w brazylijskim stanie Pará
Altamira FC – meksykański klub piłkarski z siedzibą w mieście Altamira, w stanie Tamaulipas
Estadio Altamira – stadion piłkarski w meksykańskim mieście Altamira, w stanie Tamaulipas
Port lotniczy Altamira – port lotniczy położony w Altamirze, w stanie Pará, w Brazylii
Hrabina Altamira z córką – obraz olejny hiszpańskiego malarza Francisca Goi
Portret hrabiego de Altamira – obraz olejny hiszpańskiego malarza Francisca Goi
Rafael Altamira y Crevea – hiszpański historyk i prawnik, sędzia Stałego Trybunału Sprawiedliwości Międzynarodowej

Wikipedia

altana

budowla ogrodowa o niewielkich rozmiarach, służąca do wypoczynku i chroniąca przed deszczem lub słońcem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lekki, niewielki ogrodowy budynek;

(1.2) uczn. samochód

Wiktionary

Altana (altanka, chłodnik, ciennik) – lekka budowla, często ażurowa, stawiana w ogrodzie, nierzadko ozdobna, również niewielki plac zacieniony przez krąg drzew.

Altana zaliczana jest do obiektów małej architektury ogrodowej. Chroni przed opadami i słońcem, stanowiąc miejsce spotkań oraz odpoczynku. Jej wznoszenie, podobnie jak tworzenie oczek wodnych czy karmników, służy wzbogaceniu kompozycji i podniesieniu walorów estetycznych przestrzeni.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Sprzeczamy się, która altana w naszym ogrodzie piękniejsza: różana czy chmielowa?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈtãna, AS: altãna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. altannik m.

:: zdrobn. altanka ż.

przym. altanowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) altanka, pawilon ogrodowy, daw. kiosk; przest. chłodnik, ciennik; reg. śl. lauba

Wiktionary

altanka

niewielka altana; budowla ogrodowa o lekkiej konstrukcji, służąca do wypoczynku i chroniąca przed deszczem lub słońcem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: altana

(1.2) ogrod. mały, letni domek, zwłaszcza na ogrodzie działkowym

Wiktionary

Altanka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Sochaczew. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) W naszym ogrodzie różanym nie ma altanki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈtãnka, AS: altãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. altana ż., altannik m.

model samochodu marki Seat

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Altea – w mitologii greckiej królowa Kalidonu, córka Testiosa
Altea – miasto w Hiszpanii, we wspólnocie autonomicznej Walencja
SEAT Altea – samochód osobowy produkowany przez firmę SEAT
Althaea – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

altembas

ciężka, przetykana złotymi nićmi tkanina, bardzo kosztowna, używana w dawnej Polsce na ubiory i stroje kościelne; złotogłów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Altenberg bei Linz – gmina targowa w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Urfahr-Umgebung
Altenberg – dzielnica Ilshofen
Altenberg – dzielnica Oberasbach
Altenberg – dzielnica gminy Odenthal w powiecie Rheinisch-Bergischer Kreis w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia
Altenberg – miasto w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Sächsische Schweiz-Osterzgebirge
Altenberg – wspólnota administracyjna w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Sächsische Schweiz-Osterzgebirge
Altenberg – klasztor koło Wetzlar
Radzimowice
Alfred Altenberg (1877–1924) – polski księgarz i wydawca, syn Hermana
Helena Altenberg (1904–1978) – polska działaczka komunistyczna
Herman Altenberg (1848–1885) – księgarz i wydawca, założyciel Wydawnictwa Altenberga, ojciec Alfreda
Peter Altenberg (1859–1919) – austriacki pisarz

Wikipedia

altenmarkt

miasto w Niemczech

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Altenmarkt an der Triesting – gmina targowa w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Baden
Altenmarkt bei Sankt Gallen – gmina targowa w kraju związkowym Styria, w powiecie Liezen
Altenmarkt im Pongau – gmina targowa w kraju związkowym Salzburg, w powiecie St. Johann im Pongau
Altenmarkt – dzielnica Cham
Altenmarkt – dzielnica Osterhofen
Altenmarkt an der Alz – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Traunstein

Wikipedia

alteracja

chromatyczne podwyższenie lub obniżenie dźwięku skali

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. irytacja, niepokój, zdenerwowanie

(1.2) daw. sfałszowanie aktu prawnego

(1.3) muz. podwyższenie lub obniżenie dźwięku należącego do skali lub akordu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alteracja – pojęcie z zakresu teorii muzyki
Alteracja – wieś na Litwie
Alteracja – powieść Kingsleya Amisa

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aż nareszcie, kiedy już panią Madejową zupełna miała chwycić alteracja, drzwi stuknęły ociężale, do gospody wszedł Dziurbacki.

(1.1) O mościwi mi panowie! W istnej błąka alteracji moich wdzięków przedsięwzięcie, że was tylu w tym momencie rzuca splendor na mój domek!

Wiktionary

altercatio

[czytaj: alterkatio] z łaciny: sprzeczka;
1. figura retoryczna oratorstwa antycznego;
2. literacka odmiana dialogu złożonego z krótkich pytań i odpowiedzi

SJP.pl

alterglobalista

członek ruchu antyglobalistycznego; antyglobalista

SJP.pl

alterglobalistka

→ alterglobalista

SJP.pl

Patrz:

alterglobalista

alterglobalistyczny

przeciwny globalizacji, mający na celu jej zahamowanie; antyglobalistyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący alterglobalizmu i alterglobalistów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaltɛrɡlɔbalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: alterglobalʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alterglobalizm m., alterglobalista m.

Wiktionary

alterglobalizm

ruch społeczno-polityczny sprzeciwiający się korzyściom płynącym z procesów globalizacji; antyglobalizm

SJP.pl

alterkacyja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) śrpol. nieporozumienie, spór, sprzeczka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaltɛrkaˈt͡sɨja, AS: alterkacyi ̯a

Wiktionary

alternacja

1. występowanie wymienne; wymiana, oboczność
2. występowanie na przemian co najmniej dwu różnych elementów
3. oboczność głosek występująca w tematach i rdzeniach wyrazów

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

alternacja (socjologia) – proces przyswajania idei sprzecznych z systemem wartości jednostki
alternacja (językoznawstwo) – występowanie oboczności głosek
alternacja heraldyczna – jedna z zasad tworzenia herbów
alternacja (architektura) – pojęcie z dziedzin sztuki i architektury
alternacja w budownictwie – przemienność podpór

Wikipedia

alternacyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest alternacyjne

Wiktionary

Powiązane:

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jerzy kupił był już samochód, kiedy odkrył, że ma on niesprawny alternator.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌaltɛrˈnatɔr, AS: alternator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alternatywka ż.

Wiktionary

rzecz. alternatywka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alternator, fż. alternatywka

Wiktionary

alternatywa

1. dwie wykluczające się możliwości, np. mieć alternatywę;
2. sytuacja wymagająca wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami, np. stanąć przed alternatywą;
3. potocznie: inna możliwość, inne rozwiązanie, np. alternatywa dla planu gospodarczego;
4. w logice: zdanie złożone współrzędnie (połączonych spójnikiem "lub" lub "albo"), prawdziwe wówczas, gdy choćby jedno ze zdań składowych jest prawdziwe; suma logiczna; wyraz często używany w błędnym znaczeniu "jedna z możliwości", np.: Miał dwie alternatywy. (poprawnie: Miał dwie możliwości.)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) log. suma logiczna; zdanie złożone współrzędnie, prawdziwe, gdy jedno ze zdań składowych jest prawdziwe;

(1.2) pot. sytuacja konieczności wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami

(1.3) pot. wybór lub rozwiązanie, na które można się zdecydować w miejsce innego

Wiktionary

Alternatywa, suma logiczna, alternatywa zwykła, alternatywa nierozłączna, alternatywa łączna – zdanie logiczne o postaci "p lub q", gdzie "p", "q" są zdaniami. W logice matematycznej alternatywę zapisuje się formula_1 Alternatywa "p lub q" jest zdaniem prawdziwym, gdy co najmniej jedno z jej zdań składowych "p", "q" jest prawdziwe.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przykładem alternatywy logicznej jest fraza: „Prawda lub fałsz to prawda”.

(1.2) Mam alternatywę: albo studia, albo w kamasze.

(1.3) Najgorsze jest to, że nie mam żadnej sensownej alternatywy!

(1.3) Alternatywy na liście składników w przepisie na ciasto kokosowe przedzielono ukośnikami, np. „mleko sojowe/inne roślinne”.

Wiktionary

potocznie: chłopak o alternatywnych upodobaniach i zachowaniach

SJP.pl

alternatywka

potocznie: chłopak o alternatywnych upodobaniach i zachowaniach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) neol. uczn. dziewczyna, którą cechuje alternatywny ubiór i słuchanie niekonwencjonalnej muzyki

1. dopuszczający jedną z dwóch możliwości, np. oferta alternatywna;
2. dotyczący jednej z dwóch możliwości, np. wyjście alternatywne;
3. przeciwstawiający się temu, co tradycyjne i oficjalnie uznane, stojący w opozycji do nurtu oficjalnego, np. medycyna alternatywna;
4. rządy alternatywne - gabinety zmieniające się w zależności od tego, która partia zyska w wyborach większość parlamentarną

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który daje możność wyboru jednej z dwóch wykluczających się możliwości

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki, który przeciwstawia się temu, co tradycyjne i oficjalnie uznawane

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nie musisz jednak uprawiać seksu bez zabezpieczenia ani poddać się całkowitej abstynencji. Dla takich kobiet jak ty wymyślono kondomy z alternatywnego tworzywa.

(2.1) Alternatywki już nie są alternatywne, bo obecnie jest tyle alternatywek, że bardziej wyróżniają się z tłumu dziewczyny, które nie są alternatywkami.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alternatywa ż., alternatywka ż., alternatywność ż.

przysł. alternatywnie

Wiktionary

1. w językoznawstwie, o głoskach lub innych elementach języka: ulegać wymianie, występować obocznie;
2. w architekturze: występować naprzemiennie;
3. rzadko: występować wymiennie

SJP.pl

alterocentrycznie

przysłówek

(1.1) książk. poświęcając się dla innych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alterocentryczność ż., alterocentryzm mrz.

przym. alterocentryczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) altruistycznie

Wiktionary

alterocentryczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest alterocentryczne; cecha tych, którzy są alterocentryczni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alterocentryzm mrz.

przym. alterocentryczny

przysł. alterocentrycznie

Wiktionary

alterocentryczny

książkowo: dotyczący alterocentryzmu, wynikający z alterocentryzmu - postawy bezinteresownej troski o dobro innych, gotowości do poświęceń, np. altruistyczna pomoc, altruistyczne zasady; bezinteresowny, altruistyczny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) książk. poświęcający się dla innych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alterocentryczność ż., alterocentryzm mrz.

przysł. alterocentrycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) altruistyczny

Wiktionary

alterocentryzm

książkowo: postawa bezinteresownej troski o dobro innych, gotowość do poświęceń, przeciwieństwo egoizmu; altruizm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poświęcanie się dla innych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alterocentryczność ż.

przym. alterocentryczny

przysł. alterocentrycznie

Wiktionary

1. dawniej: unosić się gniewem
2. podwyższać lub obniżać dźwięk składowy akordu lub skali diatoniczej

SJP.pl

altima

model samochodu marki Nissan

SJP.pl

altimetr

lotniczy przyrząd pokładowy służący do pomiaru wysokości lotu; altymetr

SJP.pl

altimetria

jedna z metod geodezji satelitarnej stosowana do wyznaczania geoidy i parametrów pola grawitacyjnego Ziemi na obszarze mórz i oceanów; altymetria

SJP.pl

altimetryczny

→ altimetria

SJP.pl

Patrz:

altimetria

altiplano

śródgórski płaskowyż w Andach Środkowych; Wyżyna Boliwijska

SJP.pl

Altiplano – płaskowyż śródgórski w Andach Środkowych, w Boliwii (Park Narodowy Sajama), Peru i północnym Chile (Park Narodowy Lauca).

Znajduje się na wysokości 3300–3800 m n.p.m. Występują kotliny bezodpływowe. Znajdują się jeziora (m.in. Titicaca, Poopó), a także solniska (Salar de Uyuni). Występuje roślinność półpustynna (puna) oraz największe na świecie złoża rudy cyny.

Wikipedia

altman

nazwisko

SJP.pl

altmed

potocznie: medycyna alternatywna

SJP.pl

altmedowy

→ altmed

SJP.pl

Patrz:

altmed

alto

model samochodu marki Suzuki

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alto Hama – miasto
Alto-Zaza – miasto
Alto Alegre
Alto Alegre do Pindaré – gmina
Alto Araguaia – miasto
Alto Bela Vista – miasto
Alto Boa Vista – miasto
Alto Caparaó – miasto
Alto Feliz – miasto
Alto Garças – miasto
Alto Jequitibá – miasto
Alto Paraguai – miasto

Wikipedia

altocumulus

[czytaj: altokumulus] chmura w postaci białej lub szarej ławicy; chmura średnia kłębiasta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. kłębiasta chmura średniego piętra;

Wiktionary

Wikipedia

altocumulusowy

→ altocumulus [czytaj: altokumulusowy]

SJP.pl

altostratus

chmura średnia warstwowa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. chmura średnia, tworząca jednolitą szarą lub niebieskoszarą warstwę na niebie, zwykle przysłaniającą słońce lub księżyc, występująca na wysokości 2–7 km, mogąca dawać lekki deszcz lub śnieg;

Wiktionary

rzecz. altowiolista m., altowiolistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) altowiolinistka, alcistka, altystka

Wiktionary

altowy

przymiotnik od: alt (np. głos altowy, saksofon altowy)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. dotyczący altu, określający alt

przymiotnik jakościowy

(2.1) muz. charakterystyczny dla altu, mający cechy altu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alt mrz., kontralt mrz., alcistka ż., alcista mos., altówka ż., altysta mos., altystka ż., alcik mrz.

Wiktionary

altrajch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

Powiązane:

rzecz. altruitka ż., altruizm m., altruista m., altruistka ż., altruistyczność ż.

przym. altruistyczny

Wiktionary

altruistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest altruistyczne; cecha tych, którzy są altruistyczni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. altruitka ż., altruizm m., altruista m., altruistka ż.

przym. altruistyczny

przysł. altruistycznie

Wiktionary

altruistyczny

książkowo: dotyczący altruizmu, wynikający z altruizmu - postawy bezinteresownej troski o dobro innych, gotowości do poświęceń, np. altruistyczna pomoc, altruistyczne zasady; bezinteresowny, alterocentryczny

SJP.pl

przymiotnik

rzecz. altruizm m., altruista m., altruistka ż., altruistyczność ż.

przym. altruistyczny

przysł. altruistycznie

Wiktionary

altruizm

bezinteresowna troska o dobro innych, gotowość do poświęceń, przeciwieństwo egoizmu; alterocentryzm

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom;

Wiktionary

Altruizm ( altruisme, od łacińskiego rdzenia "alter" – inny, drugi) – działanie na korzyść innych; dobrowolne ponoszenie pewnych kosztów przez jednostkę na rzecz innej jednostki lub grupy; zachowanie przeciwstawne egoizmowi. Altruizm może występować zarówno wśród ludzi, jak i innych gatunków, np. owadów. Jest to podstawowe pojęcie socjobiologii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Doktor Judym z „Ludzi bezdomnych” charakteryzuje się altruizmem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈtru^jism̥, AS: altru^i ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. altruitka ż., altruistyczność ż., altruista m., altruistka ż.

przym. altruistyczny

przysł. altruistycznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) alterocentryzm

Wiktionary

altsaksofonistka

→ altsaksofonista

SJP.pl

Patrz:

altsaksofonista

altsteirer

[czytaj: alctajrer] austriacka rasa kur

SJP.pl

Wikipedia

altymetr

przyrząd pokładowy używany w samolotach do pomiaru wysokości; altimetr

SJP.pl

altymetria

jedna z metod geodezji satelitarnej stosowana do wyznaczania geoidy i parametrów pola grawitacyjnego Ziemi na obszarze mórz i oceanów; altimetria

SJP.pl

Altymetria (łac. "altus" – wysoki, gr. "metréō" – mierzę) – technika pomiarów zmian wysokości powierzchni oceanu i pomiarów wysokości nad powierzchnią ziemi.

Wikipedia

altysta

1. muzyk grający na altówce; altowiolinista; altowiolista; alcista;
2. osoba śpiewająca altem; alcista, alt;
3. muzyk grający na instrumencie o skali zbliżonej do skali głosu altowego (np. na saksofonie altowym); alcista

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. alcista.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈtɨsta, AS: altysta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alcista, alcistka, altystka, alt

Synonimy:

(1.1) alcistka

Wiktionary

altówka

instrument smyczkowy o 4 strunach, strojony o kwintę niżej od skrzypiec; viola; wiola

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. smyczkowy instrument muzyczny;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Dopiero współcześnie, wraz z rozwojem sztuki instrumentacji, zaczęto traktować altówkę jako samodzielny instrument, nadając mu ważniejszą rolę w orkiestrze symfonicznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈtufka, AS: altufka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alcista mos., alt

aludur

stop aluminium, manganu i krzemu o bardzo wysokiej odporności na korozję

SJP.pl

Aludur – stop aluminium z krzemem i manganem. Cechuje się wysoką odpornością na korozję, w związku z czym wykorzystuje się go przy produkcji przewodów linii wysokiego napięcia i innych elementów konstrukcyjnych, które bywają narażone na złe warunki eksploatacji.

Wikipedia

alufelga

potocznie: felga z aluminium; alus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

Powiązane:

rzecz. aluminium n.

czas. aluminiować ndk.

przym. aluminiowy

Wiktionary

aluminiować

pokrywać coś warstwą aluminium

SJP.pl

(1.1) Maszt jest słupem drewnianym, aluminiowym lub z innego materiału.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalũmʲĩˈɲɔvɨ, AS: alũmʹĩńovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aluminium n., aluminiowanie n.

czas. aluminiować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1-2) glinowy

Wiktionary

aluminit

minerał, uwodniony siarczan glinu

SJP.pl

aluminium

pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13, lekki srebrzystobiały metal, kruchy i łamliwy, jako składnik stopów wykorzystywany do produkcji wielu produktów, np. puszek do napojów; glin

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. glin

Wiktionary

Aluminium – glin o czystości technicznej, zawierający różne ilości zanieczyszczeń, zależnie od metody otrzymywania. W wyniku rafinacji elektrolitycznej otrzymuje się aluminium zawierające 99,950–99,955% Al. Aluminium hutnicze, otrzymywane przez elektrolizę tlenku glinu w stopionym kriolicie, zawiera 99,0–99,8% Al.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Aluminium jest bardzo lekkim metalem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌalũˈmʲĩɲũm, AS: alũmʹĩńũm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aluminon m., aluminiowanie n.

czas. aluminiować ndk.

1. słuchacz seminarium duchownego; kleryk;
2. absolwent w wyższych uczelniach anglosaskich;
3. w dawnej Polsce: uczeń kształcony i utrzymywany przez jakąś szkołę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. kośc. student seminarium duchownego

(1.2) eduk. absolwent, szczególnie w wyższych uczelniach anglosaskich

(1.3) hist. eduk. uczeń bezpłatnie pobierający naukę i utrzymywany

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

alumn – student seminarium duchownego
alumn – dawniej uczeń, wychowanek
alumn – w krajach anglosaskich absolwent szkoły wyższej

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) kleryk, seminarzysta

(1.2) absolwent

(1.3) wychowanek

Wiktionary

alumnat

zakład, w którym uczniowie otrzymywali bezpłatnie naukę i utrzymanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zakład zapewniający bezpłatnie mieszkanie, opiekę i naukę; Gloger.

(1.1) geogr. rzeka w Rumunii, lewy dopływ Dunaju;

(1.2) geogr. okręg w południowo-wschodniej Rumunii

Wiktionary

Aluta (rum. "Olt") – rzeka w Rumunii, lewy dopływ Dunaju o długości 615 km i powierzchni dorzecza 24 050 km².

naniesiony przez rzeki (np. osady aluwialne, aluwialne złoża złota)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) geol. pochodzący z aluwiów

(1.2) geol. przest. odnoszący się do współczesnego nam okresu geologicznego

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Równina aluwialna Nilu od tysięcy lat jest źródłem żyznych gleb wykorzystywanych w rolnictwie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aluwia nmos., aluwium n.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) napływowy, osadowy

(1.2) holoceński

Wiktionary

aluwium

1. osad nagromadzony przez wody na dnie koryta rzeki;
2. młodsza epoka polodowcowa czwartorzędu; epoka holoceńska, holocen

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geol. osady powstające w procesie akumulacji na skutek działalności wód płynących;

(1.2) daw. geol. najmłodsza epoka geologiczna, holocen;

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: aˈluvʲjũm, AS: aluvʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

przym. aluwialny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) holocen

Wiktionary

aluzja

niewyraźna przymówka odwołująca się do czegoś, o czym nie można powiedzieć wprost; napomknienie; podtekst

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

Wiktionary

Aluzja ( allusio) – nawiązanie do czegoś, kogoś; przywołanie nie wprost danej sprawy. Z reguły aluzje są łatwe do odgadnięcia przez odbiorcę wypowiedzi.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Spektakl „Czwarta siostra” został nazwany przez recenzentów ironiczną aluzją do Czechowa.

(1.1) Czytelnicy (ci z urzędu) węszyli aluzje, kpinę z nowego ładu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: aˈluzʲja, AS: aluzʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aluzyjność ż.

przym. aluzyjny

Wiktionary

aluzyjny

dotyczący aluzji, wynikający z aluzji, pełen aluzji (np. aluzyjna wypowiedź, aluzyjny charakter wiersza)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z aluzją; zawierający aluzje lub posługujący się aluzjami; będący aluzją

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aluzja ż., aluzyjność ż.

:: zdrobn. aluzyjka ż.

przysł. aluzyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) napomykający

Wiktionary

aluś

zdrobnienie od: Alicja (imię żeńskie)

SJP.pl

alva

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alva – parafia (freguesia) w gminie Castro Daire
Alva – rzeka w Portugalii, dopływ Mondego
Alva – jednostka osadnicza w stanie Floryda, w hrabstwie Lee
Alva – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Woods
Alva – miasto w Szkocji

Wikipedia

alvaro

potocznie: bardzo atrakcyjny, modny mężczyzna, mający powodzenie u kobiet

SJP.pl

alves

[czytaj: alwesz] nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Bruno Alves (ur. 1981) – portugalski piłkarz
Breno Alves – brazylijski judoka
Dani Alves (ur. 1983) – brazylijski piłkarz
Maria Alves – brazylijska piłkarka
Tiago Alves (ur. 1993) – brazylijski piłkarz
Tiago Alves (ur. 1996) – portugalski piłkarz
Thiago Alves – brazylijski tenisista
Thiago Alves – brazylijski siatkarz
Thiago Alves – brazylijski zawodnik MMA
Alves (ur. 1996) – brazylijski raper
Castro Alves – miasto w Brazylii

(1.1) Mam na imię Alwarez i pochodzę z Santiago.

Wiktionary

alwaro

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) slang. mężczyzna, który obnosi się przed wszystkimi swoimi partnerkami; lovelas

(1.2) slang. ktoś wystylizowany, przylizany

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ten koleś to skończony alwaro; codziennie wstawia na fejsa samojebki z panienkami i jakieś chore pedalskie zdjęcia.

(1.2) – Widziałaś tego kolesia w różowej koszulce? – No, niezły z niego alwaro.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. alwarro m., alvaro m., alwar m., alwarzysta mos.

rzecz. Alwernianin mos., Alwernianka ż.

przym. alwernijski

Wiktionary

alwernianin

mieszkaniec Alwerni (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pl-reforma2026|Alwernianin. (mieszkaniec Alwerni)

Wiktionary

alwernianka

mieszkanka Alwerni (miasta w Polsce)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

alzacki

→ Alzacja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Alzacją

Wiktionary

Patrz:

Alzacja

Przykłady

(1.1) Strasburg w średniowieczu był centrum reformacji, mieszkał tam alzacki reformator Martin Butzer.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈzat͡sʲci, AS: alzacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alzacja ż., Alzatczyk m., Alzatka ż.

Wiktionary

alzacko-lotaryński

przymiotnik relacyjny

Wiktionary

alzatka

mieszkanka Alzacji (regionu administracyjnego i krainy historycznej we wschodniej Francji)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Alzacji lub osoba płci żeńskiej pochodząca z tego regionu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: alˈzatka, AS: alzatka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Alzacja ż.

:: fm. Alzatczyk m.

przym. alzacki

Wiktionary

alzheimer

[czytaj: alc-hajmer] potocznie: choroba Alzheimera (choroba ośrodkowego układu nerwowego o takich objawach jak: otępienie, problemy z pamięcią, orientacją przestrzenną, myśleniem)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) med. pot. zob. choroba Alzheimera.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Alzheimer – potoczne określenie choroby Alzheimera
Alois Alzheimer – niemiecki psychiatra i neuropatolog

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po szczepionkach ludzie głupieją, można zapaść na autyzm, alzheimera, astmę, katar sienny – przekonują antyszczepionkowcy.

Wiktionary

am

wyraz, zwykle powtórzony, zachęcający do jedzenia, używany zwykle w odniesieniu do dzieci

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) …zachęcający dzieci do jedzenia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

am, AM, a.m., A.M. – anglosaskie określenie pory dnia (od , przed południem)
am – attometr, jednostka długości
Am – ameryk, pierwiastek chemiczny
Am – akord a-moll w muzyce
AM – jeden z rodzajów modulacji
AM – kategoria prawa jazdy
AM – skrót od łacińskiego , oznaczający datę roczną w kalendarzu żydowskim
AM – album Arctic Monkeys
AM – kod przypisany Armenii według standardu ISO 3166-1 alfa-2
AM – akademia medyczna
AM – akademia morska
AM – akademia muzyczna

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãm, AS: ãm

Wiktionary

am.

skrót

(1.1) = amerykański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skr. amer., ameryk.

Wiktionary

amabile

[czytaj: aMAbile] określenie wykonawcze: wdzięcznie, mile

SJP.pl

amadeita

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. rel. członek odłamu franciszkanów zapoczątkowanego we Włoszech;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Założycielem amadeitów był reformator franciszkański Portugalczyk Amadeusz Silva.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amadeusz m.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) franciszkanin, minoryta, brat mniejszy, bernardyn, obserwant, alkantaryn, dyskalceata

Wiktionary

amadeusz

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Amadeusz – imię męskie
Amadeusz – książę Belgii
Amadeusz – sztuka teatralna z 1979 r. autorstwa Petera Shaffera o Wolfgangu Amadeuszu Mozarcie
Amadeusz – amerykański film biograficzny z 1984 r. w reżyserii Milosa Formana o Wolfgangu Amadeuszu Mozarcie, filmowa adaptacja sztuki teatralnej
Amadeus – jezioro w Australii
Amadeus – orkiestra kameralna Polskiego Radia
– hiszpańskie przedsiębiorstwo

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. zool. mrówka

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Zaś mie bajsła amajza! → Znowu mnie ugryzła mrówka!

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) mrowiec

Wiktionary

amaksofobia

chorobliwy lęk przed prowadzeniem samochodu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. med. zaburzenie lękowe polegające na obawie przed jazdą samochodem;

Wiktionary

Amaksofobia − panika, lęk i obawa przed jazdą samochodem, rodzaj zaburzenia lękowego z grupy fobii. Amaksofobia spotykana jest rzadko, znacznie częściej spotykane są jednak jej odmiany obejmujące np. lęk przed dużą prędkością, lęk przed jazdą samochodem w roli pasażera, lęk przed skręcaniem w lewo czy parkowaniem między dwoma samochodami.

Wikipedia

amal

libańska partia polityczna

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

AMAL – brytyjska marka gaźników motocyklowych
Ruch Amal – milicja szyicka
Amal – film

Wikipedia

amalaka

żłobkowany element, zwieńczający wieżę w indyjskich budowlach sakralnych

SJP.pl

Amalaka – element architektoniczny o kształcie pierścieniowym ze żłobkowanymi ścianami bocznymi, który wieńczy wieżową część śikhary.

Amalaka kształtem przypomina zgnieciony indyjski owoc o nazwie amalaka (Liściokwiat garbnikowy - Mirobalanus embilica).

Wikipedia

amalekici

koczownicze plemię semickie lub związek plemion opisane w Biblii

SJP.pl

Wikipedia

amalekicki

→ Amalekita, → Amalekici

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Amalekitą, dotyczący Amalekity

Wiktionary

Patrz:

Amalekita, → Amalekici

Powiązane:

rzecz. Amalekita m.

Wiktionary

amalekita

członek koczowniczego plemienia semickiego lub związku plemion opisanego w Biblii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) etn. hist. bibl. członek koczowniczego semickiego plemięemienia, które zamieszkiwało północną część półwyspu Synaj oraz Negeb, opisywanego w Starym Testamencie jako wrogie Żydom;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. Amalekitka ż.

przym. amalekicki

Wiktionary

amalfi

miasto w południowych Włoszech

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość i gmina we Włoszech, w Kampanii; ważny średniowieczny ośrodek handlowy;

Wiktionary

Wikipedia

rzecz. Amalfi n., Amalfitanin mos., Amalfitańczyk mos.

Wiktionary

amalgam

stop jakiegoś metalu z rtęcią; amalgamat, ortęć

SJP.pl

amalgamacja

1. uzyskanie danego metalu przez odparowanie rtęci z ich stopu (amalgamatu);
2. pokrywanie powierzchni czegoś amalgamatem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. proces łączenia się metalu z rtęcią i w ten sposób tworzenie amalgamatu, czyli stopu rtęci z innym metalem, głównie w celu wydobywania metali szlachetnych z rud

(1.2) techn. stomat. powlekanie amalgamatem

(1.3) przen. połączenie różnych elementów w jedną całość

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amalgamat mrz., amalgamator mrz., amalgamowanie n.

czas. amalgamować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

(1.3) fuzja

Wiktionary

amalgamat

1. stop jakiegoś metalu z rtęcią; ortęć, amalgam;
2. przenośnie: mieszanina przeróżnych elementów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) związany z amalgamatem; wykonany z amalgamatu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) 15 lat temu w Norwegii zakazano wypełniania ubytków w zębach mieszanką rtęci – amalgamatem. Ale co z tymi wszystkimi, którzy nadal mają w zębach stare amalgamatowe plombaomby?

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amalgamat mrz., amalgam mrz., amalgamator mrz., amalgamowanie n.

przym. amalgamować ndk.

czas. amalgamować

Wiktionary

amalgamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. met. pozyskiwanie metali szlachetnych z rud za pomocą rtęci

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amalgamacja ż., amalgamat m.

czas. amalgamować

przym. amalgamatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amalgamacja

Wiktionary

amalgamować

1. uzyskiwać dany metal przez odparowywanie rtęci z ich stopu (amalgamatu); także: tworzyć stopy rtęci z metalami (amalgamaty);
2. pokrywać powierzchnię czegoś amalgamatem

SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamalgamować)

(1.1) chem. tworzyć amalgamaty, rozpuszczać metale w rtęci

(1.2) techn. pokrywać amalgamatem

(1.3) met. wydobywać czysty metal z kruszcu za pomocą rtęci

(1.4) łączyć różne, odmienne elementy w jedną całość, w jednolitą strukturę

czasownik zwrotny niedokonany amalgamować się (dk. zamalgamować się)

(2.1) być amalgamowanym

(2.2) stawać się jednością

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amalgamat mrz., amalgamator mrz., amalgamowanie n., amalgamacja ż.

przym. amalgamatowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) łączyć, mieszać, scalać, zlewać

(2.2) łączyć się, mieszać się, scalać się, zlewać się

Wiktionary

amalgamowy

→ amalgam; amalgamatowy

SJP.pl

amalia

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 284, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1889 r.;

Wiktionary

Amalia, Amelia – imię pochodzące od starogermańskiego słowa "amel/amal" – 'pracowity', 'niezmordowany', od którego wyprowadza się imiona "Amelberga" i "Amalberga". Kilkakrotnie w historii zdobywało dużą popularność. W Polsce pojawiło się już w XIV wieku. Często spotykane było w epoce romantyzmu. Od kilku lat[] znowu należy do popularnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Amalia porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈmalʲja, AS: ãmalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Amalka ż.

:: war. Amelia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. Amelia; zdrobn. Amalka

Wiktionary

amaliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Amalii lub z nią związany

SJP.pl

amalrik

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Andriej Amalrik – radziecki pisarz
Leonid Amalrik – radziecki reżyser filmów animowanych
Mathieu Amalric – francuski aktor i reżyser filmowy
Amalryk z Bène – francuski filozof i teolog
Arnald Amalryk – legat papieski

Wikipedia

amalryk

król Jerozolimy

SJP.pl

amaltea

1. w mitologii greckiej: koza (w niektórych przekazach - nimfa), karmicielka małego Zeusa; Amalteja;
2. róg Amaltei - róg obfitości (symbol dobrobytu)

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. największy z wewnętrznych księżyców Jowisza;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Amaltea – księżyc Jowisza
Amaltea (Amalteja; gr. Amaltheia, łac. Amalthea) – w mitologii greckiej piastunka Zeusa (nimfa lub koza)
Amaltea (Sybilla Kumańska, Amalteja, Demofile, Herofile; gr. Amaltheia, łac. Amalthea) – wieszczka italska
Amalthea – planetoida o numerze katalogowym 113

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Księżyc Jowisza Amaltea to zlepek lodowego gruzu o gęstości mniejszej, niż gęstość wody.

Wiktionary

amalteja

1. w mitologii greckiej: koza (w niektórych przekazach - nimfa), karmicielka małego Zeusa; Amaltea;
2. róg Amaltei - róg obfitości (symbol dobrobytu)

SJP.pl

Amalteja (także Amaltea; gr. Ἀμάλθεια Amáltheia, łac. Amalthea) – w mitologii greckiej jedna z nimf; opiekunka Zeusa w dzieciństwie.

Uchodziła za córkę króla Krety. Opiekowała się Zeusem w czasie jego ukrycia w grocie na Krecie. Według innej wersji była to koza, która karmiła Zeusa, a jej złamany róg miał moc ciągłego napełniania się jedzeniem (tak zwany róg obfitości lub róg Amaltei). Ze skóry kozy Zeus sporządził egidę.

Wikipedia

aman

gwarancja bezpieczeństwa wydawana przez władców muzułmańskich w celu ochrony życia i mienia wyznawców religii innej niż islam

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) wojsk. izraelska agencja wywiadu wojskowego;

(1.2) liter. fikcyjny kontynent z mitologii Śródziemia w powieściowym cyklu J.R.R. Tolkiena;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Aman – jeden z kontynentów ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia
Aman – Agencja Wywiadu Wojskowego Izraela
Amman – rzeka w Walii, m.in. przepływająca przez Ammanford
Haman – postać biblijna.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mosad ma faktyczny monopol na zbieranie materiałów wywiadowczych za granicą, z wyjątkiem pewnych zadań wojskowych w miejscach zwykle niezbyt odległych od granic Izraela – w które może angażować się Aman.

Wiktionary

amancik

zdrobnienie od: amant

SJP.pl

amanda

imię żeńskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Bukowina. mandat

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Amanda – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Fairfield
Gmina Amanda (ang. Amanda Township) w stanie Ohio, w hrabstwie Allen
Gmina Amanda (ang. Amanda Township) w stanie Ohio, w hrabstwie Fairfield
Gmina Amanda (ang. Amanda Township) w stanie Ohio, w hrabstwie Hancock
Amanda – amerykański film z 2009 roku
Amanda – francuski film z 2018 roku
The Amanda Show – amerykański serial komediowy z lat 1999-2002 (w Polsce znany pod tytułem Szał na Amandę)
„Amanda” – singel zespołu Boston pochodzący z wydanego w 1986 roku albumu Third Stage
Amanda – główna, narodowa norweska nagroda filmowa przyznawana na Norweskim Międzynarodowym Festiwalu Filmowym
Amanda – marka napoju yerba mate
AMANDA – oprogramowanie przeznaczone do automatycznego wykonywania kopii bezpieczeństwa
(725) Amanda – planetoida pasa głównego

Wikipedia

amandawa

gatunek małego ptaka z rodziny astryldowatych; bengalik czerwony (pospolity, tygrysi)

SJP.pl

amandów

wieś w województwie śląskim

SJP.pl

(1.1) Co ze mnie za amant? Amantami można było nazywać przedwojennych aktorów.

(1.2) Widziałam tego jej amanta, jak szedł do niej wczoraj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmãnt, AS: ãmãnt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: fż. amantka ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) adorator, absztyfikant, konkurent, uwodziciel, wielbiciel, pot. bawidamek, kochaś, lowelas

Wiktionary

amantadyna

organiczny związek chemiczny stosowany jako lek przeciwwirusowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. farm. organiczny związek chemiczny z grupy amin, pochodna adamantanu;

Wiktionary

Amantadyna, 1-aminoadamantan – organiczny związek chemiczny z grupy amin, pochodna adamantanu.

Stosowana jest jako lek, głównie na grypę typu A. Dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego, wydalana jest w formie niezmienionej przez nerki z moczem. Należy zachować szczególną ostrożność przy podawaniu tego leku pacjentom z miażdżycą naczyń mózgowych i padaczką. Nie należy stosować w ciąży i niedługo planując zapłodnienie oraz w okresie laktacji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Oprócz opisanych wyżej antymetabolitów zasad pirymidynowych i purynowych używane są od dawna jako środki przeciwwirusowe pochodne adamantanu: amantadyna i rimantadyna.

Wiktionary

amantka

1. żartobliwie: kochanka, wielbicielka, adoratorka; miłośnica, kochanica, uwodzicielka;
2. aktorka odtwarzająca role kochanek, adoratorek lub uwodzicielek, głównie ze względu na odpowiednie warunki fizyczne

SJP.pl

amarant

1. kolor różowoczerwony z odcieniem fioletowym;
2. roślina zielna z rodziny szarłatowatych, uprawiana jako roślina ozdobna lub ze względu na jadalne liście; szarłat, amarantus

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kolor, jeden z odcieni czerwieni;

(1.2) bot. roślina z rodziny szarłatowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Szarłat spożywczy (amaranthus) – roślina
Amarant (chemia) – dodatek do żywności
Amarant – gatunek drewna
Amarant – kolor różowoczerwony z odcieniem fioletu
Amaranth
Amarante

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Miał na sobie pomarańczową koszulę sięgającą kolan, która w półmroku natychmiast zmieniła barwę i zaświeciła mocnym amarantem, obcisłe, białe spodnie i sandały z rzemykami oplatającymi łydki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈmarãnt, AS: ãmarãnt

Wiktionary

Powiązane:

przym. amarantowy, amarantowaty

1. o odcieniu amarantowym;
2. o cechach amarantowatych (rodzina roślin)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) o odcieniu amarantowym

(1.2) bot. o cechach roślin z rodziny amarantowatych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amarant m., amarantus m., amarantowate nmos., Amarant m., Amaranta ż., amarantowienie n., amarantka ż.

czas. amarantowieć ndk.

przym. amarantowy

przysł. amarantowo

Wiktionary

amarantowo-biały

amarantowy i biały

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: amarantowy i biały

Wiktionary

(1.1) różowofioletowy

Wiktionary

amarantowy

różowoczerwony z odcieniem fioletowym (np. amarantowe róże)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący amarantu, związany z amarantem

przymiotnik jakościowy

gatunek ryby z rodziny prażmowatych

SJP.pl

Wymowa:

IPA: ˌãmarɛtˈtʲĩɲi, AS: ãmarettʹĩńi

Wiktionary

amaretto

1. ciasteczko z gorzkimi migdałami
2. włoski likier o smaku migdałowym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. likier o smaku migdałowym;

(1.2) kulin. kruche ciastko z migdałami

Wiktionary

Amaretto – napój alkoholowy wywodzący się z Włoch, o słodkim, lekko gorzkawym smaku. Jest to czerwonobursztynowy likier wytwarzany z użyciem migdałów lub czasem z pestek moreli, brzoskwiń, wiśni i innych. Czasami wykorzystuje się także zioła lub aromat waniliowy. Zawartość alkoholu wynosi zazwyczaj kilkanaście do trzydziestu procent objętościowych. Nazwa likieru wywodzi się z Włoch, lecz na świecie znane są likiery o tej nazwie produkowane we Francji, Holandii lub w Niemczech.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãmaˈrɛtːɔ, AS: ãmare•to

Wiktionary

amarneński

przymiotnik

(1.1) staroż. związany z okresem panowania faraona Echnatona i jego bezpośrednich następców lub ze stanowiskiem archeologicznym Tell el-Amarna

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Za dwa dni egzamin, a ja nie odróżniam okresu wczesnodynastycznego od amarneńskiego.

Wiktionary

amarok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. mot. jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Amarok – wilk w mitologii inuickiej
Amarok – Album Mike’a Oldfielda
Amarok – Album Nargaroth'a
Amarok – program komputerowy do odtwarzania muzyki dla środowiska KDE
Amarok – polska grupa muzyczna grająca muzykę instrumentalną oraz rock progresywny.
Amarok – hiszpańska grupa muzyczna
Amarok – pick-up marki Volkswagen

Wikipedia

rzecz. amarykowanie n.

Wiktionary

amarylek

ozdobna bylina cebulowa z rodziny amarylkowatych; amarylis; amaryllis; amarylka

SJP.pl

amarylis

ozdobna bylina cebulowa z rodziny amarylkowatych; amaryllis; amarylek; amarylka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Amaryllis|L.|ref=Amaryllis (Amaryllidaceae)., monotypowy rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;

rodzina roślin jednoliściennych, rozpowszechnionych w okolicach zwrotnikowych i podzwrotnikowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Amaryllidaceae|J. St.-Hil.|ref=tak., rodzina bylin jednoliściennych z rzędu szparagowców;

rząd roślin z klasy jednoliściennych

SJP.pl

Amarylkowce (Amaryllidales Bromhead) – rząd roślin należący do klasy jednoliściennych.

Wikipedia

amaryllis

ozdobna bylina cebulowa z rodziny amarylkowatych; amarylis; amarylek; amarylka

SJP.pl

amastia

wada rozwojowa polegająca na wrodzonym braku zawiązka gruczołu sutkowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. wrodzony brak piersi; rzadka wada rozwojowa, w której od urodzenia brakuje tkanki gruczołowej piersi, brodawki sutkowej oraz otoczki

Wiktionary

amaterasu

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitjap. bogini słońca w mitologii japońskiej;

Wiktionary

Wikipedia

amati

Amati – rodzina włoskich lutników działających w XVI i XVII w. w Cremonie. Oprócz skrzypiec budowali altówki i wiolonczele. Instrumenty te dzięki swemu szlachetnemu brzmieniu mają obecnie bezcenną wartość.

Wikipedia

amatofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miłośnik, ktoś oddany czemuś

(1.2) osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo

(1.3) ktoś, kto wykonuje coś kiepsko i niefachowo

Wiktionary

Amator – osoba, która zajmuje się jakąś dziedziną (np. sztuką, sportem, kolekcjonerstwem) dla przyjemności, poza działalnością zarobkową. Termin przeciwstawia się często takim określeniom jak „zawodowiec” i „profesjonalista”, choć w badaniach socjologicznych i medioznawczych podkreśla się, że granica między amatorstwem a profesjonalizmem jest płynna i zależy m.in. od motywacji, statusu ekonomicznego oraz formy uczestnictwa w kulturze.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Jacek jest amatorem sportu.

(1.2) Jacek jest sportowcem amatorem.

(1.3) W kierowaniu samochodem, Jacek to tylko amator.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈmatɔr, AS: ãmator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amatorstwo n., amatorszczyzna ż.

:: fż. amatorka ż.

przym. amatorski

przysł. amatorsko

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) miłośnik, wielbiciel, pasjonat

(1.2) hobbysta

(1.3) dyletant, laik

Wiktionary

amatorka

niezawodowiec, miłośniczka, wielbicielka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta-amator

(1.2) pot. amatorszczyzna

Wiktionary

Powiązane:

przym. amatorski

przysł. amatorsko

rzecz. amatorszczyzna ż.

:: fm. amator mos.

Wiktionary

amatorski

związany z amatorem (np. amatorski sport, amatorskie próby)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) wykonany, uprawiany przez amatora

(1.2) taki, który jest nieudolny, niefachowy

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ona jest amatorskim fotografem.

→ amatorski

SJP.pl

Patrz:

amatorski

amatorstwo

1. hobby, zamiłowanie do czegoś
2. nieprofesjonalne uprawianie sportu
3. brak fachowości, znajomości rzeczy; amatorszczyzna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

Wiktionary

amazake

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. tradycyjny słodki japoński napój, niskoalkoholowy lub bezalkoholowy, wytwarzany ze sfermentowanego ryżu

Wiktionary

amazjasz

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Amazjasz – kapłan w Betel, który doniósł na proroka Amosa
Amazjasz – król Judy

Wikipedia

amazon

amerykańska firma specjalizująca się w handlu internetowym

SJP.pl

amazonetka

gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych

SJP.pl

Amazonetka ("Amazonetta brasiliensis") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Amerykę Południową. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

amazonia

region w Ameryce Południowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. dorzecze Amazonki i tropikalny las tego dorzecza;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

Wymowa:

IPA: ˌãmaˈzɔ̃nka, AS: ãmazõnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amazonia ż., amazonit mrz., Amazonka ż.

przym. amazoński

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) kobieta-jeździec

(1.2) myśliczek

(1.4) amazona

Wiktionary

amazonki

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Amazonki – w mitologii greckiej plemię wojowniczych kobiet
Amazonki – polski zespół muzyczny
Amazonki – reality show
Amazonki – chiński film z 2011 roku
Amazonka – strona ujednoznaczniająca
„Amazone” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej

Wikipedia

amazonomachia

rzeczownik, rodzaj żeński

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Amba Mariam – wieś w centralnej Etiopii
język amba – język z rodziny bantu
język amba – język rodziny utupua (austronezyjskie)
Amba – rzeka w rosyjskim Kraju Nadmorskim
AMBA – Association of MBAs
bitwa pod Amba Alagi – dwie bitwy pod szczytem w Etiopii
Amba (potrawa) – sos typowy dla kuchni Bliskiego Wschodu
Advanced Microcontroller Bus Architecture

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stary, więcej nie piję. Wczoraj taka amba, że zapomnij.

(1.2) Chłopie, niezła amba, trzy lufy z majzy na czysto, a jutro wywiadówka. Starą chyba pokręci!

(1.3) Nie jedź przez Świecko, bo tam celnicy dostają amby, zwłaszcza latem. Lepiej przez Słubice.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmba, AS: ãmba

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) bomba, lufa, śruba, faza, dym

(1.3) palma

(1.4) amba z przerzutami, amba z przerzutą, amba z przerzutką

Wiktionary

ambaje

dawniej: brednie, androny, mrzonki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) daw. brednie, niedorzeczności, androny, przywidzenia, mrzonki

Wiktionary

ambalaż

1. w sztuce współczesnej: opakowywanie różnych obiektów, np. budowli lub fragmentów naturalnego krajobrazu; emballage, empaquetage;
2. w handlu:
a) opakowanie;
b) koszty opakowania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nurt w sztuce współczesnej wykorzystujący opakowania codziennego użytku do celów artystycznych

Wiktionary

Ambalaż (fr. "emballage" – opakowanie) – działalność w sztuce współczesnej, która jest związana z opakowywaniem, zasłanianiem, okrywaniem przedmiotów, fragmentów architektury, natury. Największe ambalaże tworzył Christo (opakowania budynków, wybrzeży, wąwozów oraz wysp). W Polsce ambalaże stosował Tadeusz Kantor.

Wikipedia

ambalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. testowanie silnika poprzez kolejne zwiększenia i zmniejszenia jego obrotów

Wiktionary

ambaras

dawniej:
1. kłopot sprawiany przez jakąś osobę lub rzecz;
2. trudna, przykra sytuacja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. trudna, kłopotliwa sytuacja

Wiktionary

Ambaras (stylizowany zapis Ambara$) – trzeci album polskiego duetu Małach/Rufuz, którego premiera odbyła się 8 kwietnia 2016. Wydawnictwo ukazało się nakładem wytwórni Prosto.

Gościnnie na albumie usłyszymy: Bonusa RPK, Jano z Polskiej Wersji, HDS-a, TPS-a oraz francuskiego rapera Sacrifice. Za skrecze i cuty odpowiada związany z grupą DJ Grubaz.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Z tym największy jest ambaras, żeby dwoje chciało naraz

(1.1) Nadto ładunek dowieziony wozem do szosy częstokroć po ciężkich, bocznych drogach, w pewnéj ilości wypadków, o ile mianowicie dalsza odległość nie stanie na przeszkodzie, i daléj idzie na wozie, unikając kosztów przeładowania i ambarasu, połączonego z oddaniem ładunku na kolej.

Wiktionary

rzecz. ambaras m., ambarasowność ż.

czas. ambarasować

ambarasować

ambarcumian

[czytaj: ambarkuMIAN albo ambarKUmian] nazwisko

SJP.pl

ambarkacja

dawniej: wsiadanie, załadowywanie się na statek

SJP.pl

ambarkować

załadowywać coś na statek lub wsiadać na statek

SJP.pl

ambasada

przedstawicielstwo dyplomatyczne najwyższej rangi, reprezentujące interesy państwa w państwie goszczącym; także: budynek tego przedstawicielstwa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;

(1.2) wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)

(1.3) gwara więzienna brzuch, żołądek

Wiktionary

Ambasada – stała misja dyplomatyczna, którą kieruje szef misji pierwszej klasy (ambasador). Tą nazwą określany jest także budynek lub lokal zajmowany przez misję. Jest zasadą, iż ambasada znajduje się w stolicy państwa, z którym utrzymywane są stosunki dyplomatyczne.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Minister Spraw Zagranicznych skierował do ambasad na całym świecie instrukcje postępowania podczas aktualnego kryzysu.

(1.2) Grupa ekstremistów podpaliła ambasadę.

Wiktionary

Wymowa:

:: fż. ambasadorka ż.

przym. ambasadorski, ambasadowy, ambasadzki

czas. ambasadorować

Wiktionary

ambasadorka

1. najwyższa rangą przedstawicielka dyplomatyczna państwa;
2. rzeczniczka czegoś

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) adm. urz. przedstawicielka dyplomatyczna państwa lub organizacji międzynarodowej

Wiktionary

ambasadorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sprawowanie funkcji ambasadora

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambasada ż., ambasador m., ambasadorka ż., ambasadorowa ż., ambasadorostwo n., ambasadorstwo n.

czas. ambasadorować

przym. ambasadorski, ambasadzki

Wiktionary

ambasadorować

potocznie: sprawować urząd ambasadora

SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. pełnić urząd ambasadora

(1.2) przen. być przedstawicielem

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Pan doktor przed laty ambasadorował w Pradze.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambasador mrz., ambasadorowa ż., ambasadorka ż., ambasadorowanie n., ambasadorstwo n.

Wiktionary

ambasadorowy

→ ambasador (dawniej); ambasadorski

SJP.pl

ambasadorski

→ ambasador

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ambasadorem, dotyczący ambasadora

Powiązane:

rzecz. ambasadorowanie n., ambasador mrz., ambasadorowa ż., ambasadorka ż.

czas. ambasadorować ndk.

przym. ambasadzki, ambasadowy

Wiktionary

ambasadowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ambasadą, dotyczący ambasady

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambasadorowa ż., ambasada ż., ambasador mos., ambasadorka ż., ambasadorstwo n.

przym. ambasadorski

Wiktionary

ambasadzki

→ ambasada

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) pot. związany z ambasadą, odnoszący się do ambasady

Wiktionary

Patrz:

ambasada

Przykłady

(1.1) Pracownikom ambasadzkim pozwolono na wcześniejsze opuszczenie ambasady.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambasadorowa ż., ambasadorowanie n., ambasada ż., ambasador mos., ambasadorstwo n.

przym. ambasadorski

Wiktionary

amber

polskie wydawnictwo literackie

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

amber – jeden z synonimów słowa bursztyn, oraz barwy od niego pochodnej, wywodzący się od arabskiego słowa anbar (arab. عنبر) oznaczającego ambrę, której woń skojarzono z zapachem pocieranego bursztyn...
Amber – imię żeńskie
Amber – holenderska piosenkarka i producentka
Amber Heard – amerykańska aktorka
Amber Liu – południowokoreańska raperka
amber – kodon bursztynowy, jeden z kodonów terminacyjnych
AMBER – komercyjne pole siłowe wykorzystywane do symulacji białek i DNA
(2933) Amber – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
Amber Linux – łotewski Linux
Amber – część miasta Jaipur
- Fort Amber – kompleks budowli obronnych i pałacowych w Indiach
Amber – luksemburska nazwa wsi Imbringen

Wikipedia

ambi-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na dwoistość tego, co jest nazwane drugim członem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmbʲi, AS: ãmbʹi

Wiktionary

ambicja

1. poczucie godności osobistej;
2. dążność do wybicia się, pragnienie twórczych osiągnięć, sukcesów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

(1.2) trudny cel życiowy, który chce się osiągnąć

Wiktionary

Ambicja (łac. "ambitio" – żądza sławy, []) – postawa człowieka, cecha charakteru polegająca na silnym poczuciu godności osobistej oparta na stawianiu sobie trudnych celów i dążeniu do ich realizacji (człowiek ambitny), także nieuporządkowane dążenie do sławy i zaszczytów.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ambicja nie pozwalała jej zrezygnować.

Powiązane:

rzecz. ambicja ż.

Wiktionary

ambicjonalność

→ ambicjonalny

SJP.pl

Powiązane:

rzecz. ambicyjka ż., ambicjonalność ż., ambicja ż.

Wiktionary

ambicjoner

osoba o przerośniętej, wybujałej ambicji, żądna uznania i zaszczytów; ambicjusz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek o dużych ambicjach

Wiktionary

ambicjonerski

→ ambicjonerstwo

SJP.pl

Patrz:

ambicjonerstwo

w znaczeniu ujemnym: dążność do wybicia się, uznania; żądza władzy, zaszczytów

SJP.pl

ambicjusz

przestarzale: osoba o przerośniętej, wybujałej ambicji, żądna uznania i zaszczytów, ambicjoner

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

ambicyjki

zdrobnienie od: ambicja

SJP.pl

ambicyjny

→ ambicja

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rzad. przest. spowodowany lub kierowany silną ambicją

Wiktionary

Patrz:

ambicja

Powiązane:

rzecz. ambicja ż., ambicyjność ż.

przysł. ambicyjnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) ambicjonalny

Wiktionary

ambient

wolna, refleksyjna muzyka elektroniczna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. gatunek muzyki elektronicznej lub eksperymentalnej, którego cechą charakterystyczną jest tworzenie atmosfery i nastroju zamiast wyraźnej, melodyjnej struktury

Wiktionary

Wikipedia

ambientowy

→ ambient

SJP.pl

Patrz:

ambient

ambigram

grafika przedstawiająca tekst, wykonana w taki sposób, że po jej obróceniu o 180 stopni można odczytać taki sam lub inny tekst

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) grafika utworzona kaligraficznie lub obrazowo w taki sposób, że po obróceniu całości o 180° można odczytać ten sam tekst;

Wiktionary

Ambigram (łac. "ambo" oba + gr. "grámma" zapis) – grafika utworzona kaligraficznie lub obrazowo w taki sposób, że po obróceniu całości można odczytać ten sam lub inny tekst. W alfabecie łacińskim jedynymi „naturalnie ambigramowymi” (czyli środkowo symetrycznymi) literami są „H”, „I”, „N”, „O”, „S”, „X” oraz „Z”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nie mogli wykorzystać ambigramów ani symboli naukowych, gdyż byłoby to zbyt oczywiste.

Wiktionary

ambisentencja

psychiatria: wypowiedź składająca się z wzajemnie wykluczających się opinii, które dla wypowiadający je uważa za prawdziwe

SJP.pl

Ambisentencja (łac. "ambisententia" od "ambo" "obaj" i "sententia" "myśl, opinia, osąd, pogląd, zdanie") – głoszenie całkowicie sprzecznych stwierdzeń, z których każde jest uważane za prawdziwe. Świadczy o ambiwalencji intelektualnej lub myślenia. Stanowi jeden z objawów dezintegracji psychicznej w schizofrenii.

Wikipedia

ambit

1. przejście wokół prezbiterium za ołtarzem, charakterystyczne dla kościołów romańskich i gotyckich;
2. krużganek wokół klasztornego dziedzińca;
3. dawniej: ambicja

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) śrpol. krużganek

(1.2) śrpol. obszar, obwód

(1.3) śrpol.

(1.4) archit. przejście w kościele na przedłużeniu naw bocznych otaczające prezbiterium;

Wiktionary

Ambit (także obręb, obejście, łac. "ambitus" – obieg, obwód) – w architekturze sakralnej przejście powstałe z przedłużenia naw bocznych i poprowadzenia ich wokół prezbiterium, za ołtarzem głównym.

Wikipedia

Przykłady

(1.4) Prezbiterium otoczone jest ambitem i wieńcem kaplic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmbʲit, AS: ãmbʹit

Wiktionary

Synonimy:

(1.4) obejście

Wiktionary

ambitendencja

w psychologii: współistnienie wzajemnie wykluczających się pragnień i dążeń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. skłonność do występowania sprzecznych lub przeciwstawnych zachowań, sprzeczność dążeń;

Wiktionary

Ambitendencja (łac. "ambo" „obaj” i "tendentia" „skłonność” od "tendere" „ciągnąć, rozciągać”) – sprzeczność dążeń, równoczesne występowanie sprzecznych ze sobą dążeń.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do ambiwalencji dołącza się często ambitendencja, która zachodzi tam, gdzie dwoistość dotyczy sfery dążeń. Jeśli ta dwoistość dotyczy sfery sądów, mówimy o ambisentencji.

Wiktionary

ambitniej

stopień wyższy od przysłówka: ambitnie

SJP.pl

ambitniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ambitny; bardziej ambitny

SJP.pl

ambitnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. człowiek o dużych ambicjach

Wiktionary

ambitność

→ ambitny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ambitne; cecha tych, którzy są ambitni

Wiktionary

Patrz:

ambitny

Przykłady

(1.1) Odyssey spotkała się w większości z pozytywnym odbiorem ze strony krytyków, chwalących rozgrywkę, grafikę, postacie, elementy gry fabularnej i projekt świata, krytykując jednak tempo, przesadną ambitność oraz zawarcie mikropłatności.

Wiktionary

Powiązane:

przym. ambitny

przysł. ambitnie

Wiktionary

ambitny

1. mający poczucie własnej wartości i godności oraz szacunek dla samego siebie; honorowy, dumny;
2. dążący do sukcesu w jakiejś dziedzinie, mający wysokie aspiracje;
3. stanowiący wyzwanie, wymagający wysiłku;
4. o dziele sztuki: mający dużą wartość artystyczną

SJP.pl

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją

(1.2) wynikający z ambicji; świadczący o ambicji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Galileusz był jednak zbyt ambitny, by zgodzić się na takie umniejszenie wartości swojej pracy.

(1.2) Chłopiec miał ambitny plan napisania powieści o zwierzętach podczas wojny.

(1.2) Ten mało ambitny film jest skierowany do niezbyt wymagającej widowni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈbʲitnɨ, AS: ãmbʹitny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambitność ż., ambicja ż., ambicyjka ż.

przysł. ambitnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. górnochciwy

Wiktionary

ambitus

rozpiętość melodii, czyli obszar pomiędzy jej najwyższym a najniższym dźwiękiem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. rozpiętość wysokości dźwięków faktycznie wykorzystanych w danym materiale muzycznym, niezależnie od pełnego zakresu instrumentu lub głosu

Wiktionary

Ambitus (z "łac." obwód, obręb) – szerokość, rozpiętość interwałów między najwyższym a najniższym dźwiękiem danej melodii.

W chorale gregoriańskim najmniejszy ambitus wynosił kwartę i występował w psalmach. W innych śpiewach (np. alleluja) sięgał oktawy, a w niektórych przypadkach nony. Są też utwory osiągające duodecymę, jak na przykład sekwencja o Bożym Ciele "Lauda Sion Salvatorem" autorstwa Tomasza z Akwinu.

Wikipedia

ambiwalencja

1. przeżywanie sprzecznych pragnień, doznawanie przeciwstawnych uczuć;
2. współwystępowanie przeciwstawnych elementów w zachowaniu, postępowaniu, ocenie itp.; dwojakość, dwuwartościowość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) współistnienie sprzecznych uczuć, postaw lub opinii

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãmbʲivaˈlɛ̃nt͡sʲja, AS: ãmbʹivalẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambiwalentność ż.

przysł. ambiwalentnie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) dwojaki, przeciwstawny, wewnętrznie sprzeczny

Wiktionary

ambiwertyczka

→ ambiwertyk

1. przyścienna mównica w kościołach chrześcijańskich, służąca do wygłaszania kazań; kazalnica;
2. platforma nadziemna, stosowana podczas polowań do obserwacji zwierzyny;
3. obudowa dziobu jachtu, zapewniająca bezpieczną pracę załogi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. rel. miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; kościelna mównica; ; Gloger.

(1.2) łow. stanowisko myśliwskie w kształcie wieżyczki, stałe lub przenośne, służące do polowań na zwierzynę;

(1.3) środ. geogr. geol. skała o nieregularnych kształtach, odstająca od grzbietu lub zbocza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

ambona (architektura)
ambona (myślistwo)
ambona skalna
Ambona – skała w Dolinie Będkowskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
Ambona – skały w Rudawach Janowickich
Ambona – skała w Masywie Śnieżnika na stoku wzniesienia Bogoryja
Ambona – występ skalny na Wyspie Króla Jerzego
Ambona (Bazylika św. Katarzyny w Braniewie)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈbɔ̃ŋka, AS: ãmbõŋka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambona

Wiktionary

ambonowy

→ ambona

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z amboną, dotyczący ambony; mający ambonę

Wiktionary

Patrz:

ambona

Powiązane:

rzecz. ambona ż.

Wiktionary

ambos

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. kowadło

Wiktionary

ambra

1. wydzielina przewodu pokarmowego kaszalota;
2. perfumy zawierające tę wydzielinę

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) woskowata substancja będąca wydzieliną z przewodu pokarmowego kaszalota powstałą prawdopodobnie w wyniku niestrawności lub zaparcia, stosowana w przemyśle perfumeryjnym;

(1.2) daw. wonna żywica kopalna

Wiktionary

Ambra ("Ambergris Tincture") – wydzielina z przewodu pokarmowego kaszalota ("Physeter macrocephalus"), która jest prawdopodobnie wynikiem niestrawności lub zaparcia wieloryba.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) Nad obu orszakami: tym, którego wozy i konie stały jak w ziemię wryte, i tym, który, w barwistych strojach, jak łan ściętych kwiatów na pozłacanej ziemi leżał, świeciło w górze, jasne, ale łagodne słońce i z woniami ambry, sandału, cynamonu, piżma, aloesu, przeciągały obłoki kadzidłowego dymu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmbra, AS: ãmbra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ambreina ż., ambriol m.

przym. ambrowy

Wiktionary

ambrazura

1. otwór strzelniczy w umocnieniu, umożliwiający prowadzenie ognia i obserwacji
2. dawniej: framuga okna lub drzwi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) otwór strzelniczy w miejscu umocnionym, obwarowanym lub opancerzonym;

Wiktionary

Ambrazura (fr. "embrasure") – otwór strzelniczy, przez który wystawia się lufę karabinu lub działa podczas prowadzenia ognia. Termin ten stosuje się w odniesieniu do fortyfikacji lądowych oraz uzbrojonych jednostek pływających.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nad ambrazurą znajduje się zwykle system wentylacyjny dla odprowadzania dymu i spalin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmbraˈzura, AS: ãmbrazura

Wiktionary

ambrosiewicz

nazwisko

SJP.pl

ambrotypia

dawna technika fotograficzna na szkle, dająca pozytywowy obraz

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z dawniejszych, stosowanych od 1852 roku, pozytywowych technik fotograficznych, pozwalająca uzyskać jeden unikatowy obraz

Wiktionary

Ambrotypia – jedna z dawniejszych, stosowanych od 1851 roku, pozytywowych technik fotograficznych, pozwalająca uzyskać jeden unikatowy (czyli bez możności wykonania odbitek) obraz. Ambrotypia opiera się na technice mokrej płyty kolodionowej, przy czym negatyw na szklanej płycie jest specjalnie lekko niedoświetlony, a następnie umieszczany na czarnym podkładzie, przez co uzyskuje on wygląd pozytywu. Obrazy tego rodzaju były często kolorowane.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãmbrɔˈtɨpʲja, AS: ãmbrotypʹi ̯a

Wiktionary

ambrowiec

gatunek drzewa pochodzący z Ameryki Północnej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) syst. dendr. rodzaj drzew z rodziny altyngiowatych rosnących w Azji i Ameryce Północnej

(1.2) dendr. drzewo z rodzaju ambrowiec (1.1)

Wiktionary

Ambrowiec ("Liquidambar" L.) – rodzaj roślin należący do rodziny altyngiowatych ("Altingiaceae"). Obejmuje w zależności od ujęcia systematycznego albo ok. 5 gatunków albo w szerokim ujęciu włączane są tu gatunki z rodzajów altyngia "Altingia" i "Semiliquidambar" zwiększając ich łączną liczbę do ok. 15.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãmˈbrɔvʲjɛt͡s, AS: ãmbrovʹi ̯ec

Wiktionary

ambrowy

→ ambra

SJP.pl

Patrz:

ambra

ambroziak

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ambroziak – polskie nazwisko.
Delfina Ambroziak (ur. 1939) – polska śpiewaczka operowa,
Denis Ambroziak (ur. 1991) – polski kajakarz,
Edmund Ambroziak (1945–2016) – polski samorządowiec,
Ignacy Ambroziak (1896–1943) – Polak stracony przez Niemców za pomaganie Żydom,
Ewa Ambroziak (1950–2023) – polska wioślarka,
Jacek Ambroziak (ur. 1941) – polski polityk,
Marian Ambroziak (ur. 1960) – polski wiceadmirał
Mariusz Ambroziak (ur. 1969) – polski polityk, broker, poseł,
Monika Ambroziak (ur. 1971) – polska aktorka,
Rajmund Ambroziak (1932–1996) – polski pianista, kameralista, profesor,
Sylwester Ambroziak (ur. 1964) – polski rzeźbiarz, rysownik,

Wikipedia

ambroziewicz

nazwisko

SJP.pl

ambrozik

1. zdrobnienie od: Ambroży (imię męskie);
2. nazwisko

SJP.pl

ambrozja

1. w mitologii greckiej: pokarm bogów zapewniający im wieczną młodość i nieśmiertelność;
2. przenośnie o szczególnie smacznym napoju, rzadziej potrawie;
3. odmiana kopru

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitgr. pokarm bogów zapewniający im nieśmiertelność;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Ambrosia|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

ambrozja – w mitologii greckiej pokarm bogów;
Ambrozja – w mitologii greckiej jedna z Hiad;
Ambrozja – w mitologii greckiej jedna z menad (bachantek);
Ambrozja – imię żeńskie;
ambrozja – rodzaj roślin z rodziny astrowatych;
ambrozja – rodzaj współżycia zwierząt, roślin i grzybów.
Ambrosia – strona ujednoznaczniająca
Ambroży – imię męskie

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Olimpijczycy, niebianie z Grecji, żywią się ambrozją i nektarem, dzięki którym są wiecznie młodzi i nieśmiertelni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈbrɔzʲja, AS: ãmbrozʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ambrozja ż., Ambroży mos.

przym. Ambrożowy, ambrozjowy / stpol. ambrozyjowy, ambrozyjski

Wiktionary

ambrozjański

śpiew ambrozjański - w liturgii katolickiej: śpiew kościelny, wprowadzony przez św. Ambrożego, oparty na elementach wschodnich, greckich i włoskich, mający wiele cech wspólnych z powstałym po nim śpiewem gregoriańskim

SJP.pl

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ambroży mos., Ambrozja ż., ambrozja ż.

przym. ambrozjowy

Wiktionary

ambrożek

zdrobnienie od: Ambroży

SJP.pl

ambrożewicz

nazwisko

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) polski herb szlachecki, odmiana herbu Bajbuza;

Wiktionary

Ambrożewicz ("Wąż") – polski herb szlachecki, odmiana herbu Bajbuza.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Nasza rodzina od pokoleń pieczętuje się Ambrożewiczem.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ambroży m.

rzecz. Ambroży m., ambrozja ż.

przym. ambrozjański

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Ambrożego (D. lp. – po rzecz.)

Wiktionary

ambroży

imię męskie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Ambroży (gr. "ambrósios" – boski, nieśmiertelny, święty od "(am)brotós" – (nie)śmiertelny) – imię męskie pochodzenia greckiego.

Chrześcijańskim patronem tego imienia jest późnorzymski biskup św. Ambroży.

Imieniny obchodzi: 17 marca, 20 marca, 4 kwietnia, 19 lipca, 16 sierpnia, 16 października, 18 października, 2 listopada i 7 grudnia.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Ambroży, z zawodu jestem pszczelarzem, z zamiłowania gołębiarzem i poetą.

(1.1) Ambroży Grabowski, księgarz i antykwariusz oraz historyk Krakowa, uchodził za autora pierwszego przewodnika po Krakowie.

(1.1) W Kościele katolickim na 7 grudnia przypada wspomnienie św. Ambrożego z Mediolanu, patrona pszczelarzy.

(1.1) Ambrożowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 7 grudnia, a także 20 marca, 4 kwietnia, 19 lipca, 16 sierpnia oraz 16 i 18 października.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈbrɔʒɨ, AS: ãmbrožy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ambrożowa ż., Ambrożówna ż., Ambrożostwo lm m., Ambrozjusz mos., ambrozja ż., ambrozjańskość ż., ambrozyjskość ż.

:: zdrobn. Ambrożek mos., Ambrozik mos., Brożek mos., Ambroś mos.

:: przest. Ambroż mos.

:: gwara. Jambroży mos.

:: fż. Ambrozja ż.

przym. Ambrożowy, Ambrożkowy, Ambrozikowy, Ambrosiowy, Brożkowy, ambrozjański, ambrozyjski

przysł. ambrozjańsko, ambrozyjsko

(1.1) Chorych przewieziono do innych szpitali ambulansami.

(1.1) med. miejsce lekarskiej pomocy doraźnej przy szpitalu, sanatorium lub w zakładzie pracy;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zrobiłaś już swoje. Udaj się do ambulatorium. Możesz stać?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmbulaˈtɔrʲjũm, AS: ãmbulatorʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

przym. ambulatoryjny

przysł. ambulatoryjnie

Wiktionary

ambulatoryjny

związany z ambulatorium, wykonywany w ambulatorium (np. zabiegi ambulatoryjne, pomoc ambulatoryjna)

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. wykonywany w ambulatorium lub dla ambulatorium przeznaczony

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nasza przychodnia zapewnia opiekę ambulatoryjną.

Wiktionary

IPA: ˈãmbus, AS: ãmbus

Wiktionary

ambystoma

płaz z rodziny poprzecznozębnych, żyjący w Ameryce Północnej

SJP.pl

Ambystoma – rodzaj płazów ogoniastych z rodziny ambystomowatych (Ambystomatidae).

Wikipedia

ambystomowate

rodzina płazów z rzędu płazów ogoniastych; ambystomy, poprzecznozębne

SJP.pl

Ambystomowate, ambystomy, poprzecznozębne (Ambystomatidae) – rodzina płazów z rzędu płazów ogoniastych (Caudata), obejmująca ponad 30 gatunków o zębach ułożonych w rzędy poprzeczne względem długiej osi ciała. W zapisie kopalnym znane z dolnego oligocenu.

Wikipedia

ambystomowaty

o cechach ambystomowatych (rodzina płazów)

SJP.pl

ambystomy

płaz z rodziny poprzecznozębnych, żyjący w Ameryce Północnej

SJP.pl

amchur

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kulin. sproszkowane mango

Wiktionary

amd

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Advanced Micro Devices – producent procesorów i kart graficznych
Zwyrodnienie plamki żółtej – z ang. Age-related Macular Degeneration
Dram – jednostka monetarna używana w Armenii i Karabachu – kod ISO 4217: AMD
Ämd

Wikipedia

amdg

z łaciny: ad maiorem Dei gloriam - ku większej chwale bożej (dewiza zakonu jezuitów); A.M.D.G.

SJP.pl

ameba

gatunek z podgromady korzenionóżek, należący do najprostszego rzędu pierwotniaków o zmiennym kształcie ciała; pełzak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

(1.2) pot. osoba mało inteligentna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ameba – zbiór związany z wielomianem jednej lub wielu zmiennych zespolonych
Ameba – dwuczęściowy polski film dokumentalny, popularnonaukowy, przyrodniczy przeznaczony dla dzieci
Ameba – pierwotniak, zwany też pełzakiem

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Wiele ameb prowadzi pasożytniczy tryb życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈmɛba, AS: ãmeba

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amebocyt mrz., ameboza ż.

przym. amebowy, ameboidalny, amebowaty

Synonimy:

(1.1) komórka ameboidalna, komórka pełzakowata

Wiktionary

ameboidalny

pochodzący od ameby; pełzakowaty

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) podobny do ameby

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ameba ż.

przym. amebowy, amebowaty

Wiktionary

amebowato

przysłówek

(1.1) na sposób właściwy amebom lub przypominający amebę

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Niestety, salon Gwiazdy nie miał kształtu czworoboku, tylko ciągnął się amebowato i dekorator musiał sam ustalić granice, wstawiając snopki w nieistniejące rogi pokoju.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ameba ż.

przym. amebowaty

Wiktionary

amebowaty

podobny do ameby

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) biol. podobny do ameby

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ameba ż., amebocyt mrz., ameboza ż.

przym. amebowy, ameboidalny

przysł. amebowato

Wiktionary

amebowy

związany z amebą

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) zool. związany z amebą

(1.2) przen. pot. przypominający amebę

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ameba ż.

przym. ameboidalny, amebowaty

Wiktionary

ameboza

choroba pasożytnicza, o przebiegu przewlekłym, wywoływana przez amebę; amebiaza; pełzakowica; czerwonka pełzakowa; amebioza

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba wywoływana przez pasożytnicze ameby (pierwotniaki z rodzaju Entamoeba)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) W cięższych przypadkach amebozy mogą wystąpić krwawe stolce i ropnie wątroby.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ameba ż.

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. miasto we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Terni;

(1.3) geogr. gmina we Włoszech z siedzibą władz w Amelii (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Amelia – imię żeńskie
święta Amelia – święta katolicka
Amelia – francuski film fabularny z 2001 roku
amelia – wada rozwojowa płodu
Amelia – miejscowość i gmina we Włoszech
Amelia – jednostka osadnicza w stanie Luizjana, w parafii St. Mary
Amelia – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Clermont
hrabstwo Amelia (ang. Amelia County) – w stanie Wirginia
Amelia – bohaterka dramatu Juliusza Słowackiego Horsztyński
Amelia – bohaterka dramatu Juliusza Słowackiego Mazepa
Amelka – bohaterka dramatu Witkacego W małym dworku
Amelia – piosenka Ani Wyszkoni, pochodząca z jej solowej płyty „Pan i pani”

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Mam na imię Amelia i jestem twoją daleką krewną ze strony ojca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈmɛlʲja, AS: ãmelʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amalia ż.

:: zdrobn. Amelka ż., Mela ż.

przym. Ameliowy, ameliowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Amelka, Mela

Wiktionary

amelin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Amelii lub z nią związany

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Amelin – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Kamionka
Amelin – wieś w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Siemień
Amelin – wieś w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Radomsko
Amelin – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Krasnosielc
Amelin – osiedle w Białej Podlaskiej
Amelin – gromada
(3471) Amelin – planetoida z pasa głównego asteroid
Jérémy Amelin – francuski piosenkarz, autor tekstów piosenek i tancerz

Wikipedia

amelinianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pl-reforma2026|Amelinianin. (mieszkaniec Amelina)

Wiktionary

amelinianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pl-reforma2026|Amelinianka. (mieszkanka Amelina)

Wiktionary

ameliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Amelii lub z nią związany

SJP.pl

amelioracja

dawniej: poprawianie czegoś, czynienie lepszym; ulepszanie

SJP.pl

amelioracyjny

związany z amelioracją

SJP.pl

ameliński

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. komórka nabłonkowa wytwarzająca szkliwo podczas rozwoju zęba;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Pierwsza warstewka każdego pryzmatu szkliwa tworzy się u podstawy ameloblastu.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) adamantoblast, enameloblast, komórka szkliwotwórcza

Wiktionary

amen

1. wyraz stanowiący zakończenie modlitwy lub roty przysięgi;
2. wyraz oznaczający potwierdzenie;
3. fraz. na pewno, z całą pewnością;
4. ostateczne zakończenie czegoś, koniec

SJP.pl

wykrzyknik

(1.1) rel. …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

Wiktionary

Amenhotep I
Amenhotep II – ojciec Totmesa IV
Amenhotep III – syn Totmesa IV i królowej Mutemuje
Amenhotep IV (Echnaton) – syn Amenhotepa III
Amenhotep – architekt Amenhotepa III

Wikipedia

amenorrhea

choroba kobiet objawiająca się zanikiem cyklu miesiączkowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. brak miesiączki

Wiktionary

Przykłady

(1.1) U kobiet dotkniętych tą dolegliwością częsty jest brak miesiączki (amenorrhea). Obecnie wiemy, że wszystkie te objawy są skutkiem nadmiernego wytwarzania kortyzolu przez gruczoły nadnerczy.

Wiktionary

amensalizm

oddziaływanie ujemne polegające na hamowaniu rozwoju populacji jednego gatunku przez drugą populację, nieczerpiącą z tego procesu żadnych korzyści

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. typ oddziaływania, w którym populacja jednego gatunku hamuje rozwój drugiej populacji, nie ponosząc strat i nie czerpiąc z tego żadnych korzyści

Wiktionary

Amensalizm – jedna z antagonistycznych zależności międzygatunkowych, w której obecność i czynności życiowe jednego gatunku lub populacji wpływają niekorzystnie na drugi gatunek lub populację, przy czym jest to relacja jednostronna, tj. obecność tego drugiego gatunku dla pierwszego jest obojętna.

Wikipedia

amentywny

przymiotnik od: amencja

SJP.pl

ameo

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

American – rzeka w USA, w stanie Kalifornia, dopływ Sacramento
American – rzeka w USA, w stanie Waszyngton, dopływ Bumping
American – rzeka w USA, w stanie Alaska, dopływ Agiapuk
USS „American” – nazwa amerykańskich okrętów

Wikipedia

americana

SJP.pl

Americana – brazylijskie miasto leżące w stanie São Paulo. W roku 2006 miasto liczyło 203 845 mieszkańców.

Wikipedia

americano

[czytaj: amerikano] kawa espresso z dużym dodatkiem wody; czarna kawa

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. spoż. kawa espresso rozcieńczona wodą

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

americano – kawa
Americano – francuski film z 2011
Americano FC – brazylijski klub piłkarski

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Poproszę dwa americano, szarlotkę i serniczek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɛrʲiˈkãnɔ, AS: ãmerʹikãno

Wiktionary

amerycki

(1.1) skr. am., amer.

Wiktionary

ameryka

1. część świata składająca się z 2 kontynentów: Ameryki Północnej i Ameryki Południowej
2. pot. USA

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg-pl|Poznań. żart. tyłek

Wiktionary

Ameryka – część świata położona na zachodniej półkuli Ziemi, w skład której wchodzą dwa kontynenty: Ameryka Północna i Ameryka Południowa. Rozciąga się na długości ponad 15 tysięcy km od Archipelagu Arktycznego po Ziemię Ognistą. Niekiedy na oznaczenie obu Ameryk używa się także określeń „Nowy Świat” lub „półkula zachodnia”.

Wikipedia

amerykan

1. czterokołowy pojazd konny na resorach, używany w pierwszej połowie XX wieku; amerykanka;
2. wczesny ziemniak

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. czterokołowy lub dwukołowy resorowany pojazd konny o odkrytym nadwoziu

(1.2) sport. odmiana bilarda

Wiktionary

Amerykan ( Schreibersdorfer Mühle) – uroczysko-dawna miejscowość w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Strzeleczki. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego. Do 1957 w powiecie prudnickim.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Po drugiej stronie dworca czekał nas amerykan, zaprzężony w dwa rosłe konie.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ameryka ż., Amerykanin m., Amerykaniec m., amerykaniec m., Amerykanka ż., amerykanka ż., amerykanistyka ż., amerykanista m., amerykanistka ż., ameryk m., amerykańszczyzna ż., amerykanizm m., amerykanizacja ż., amerykanizowanie n.

czas. amerykanizować

przym. amerykański, amerykanizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amerykanka

(1.5) amerykanka

Wiktionary

amerykaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: amerykanka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amerykanka ż., Ameryka ż., amerykanistyka ż., amerykanista m., amerykanistka ż., amerykańszczyzna ż., Amerykanin m., Amerykanka ż., Amerykaneczka ż., Amerykaniec m., amerykaniec m., amerykanizm m., ameryk m., amerykańskość ż., amerykanizacja ż., amerykanizowanie n., zamerykanizowanie n.

czas. amerykanizować ndk., zamerykanizować dk.

przym. amerykański, amerykanizacyjny

Wiktionary

amerykaniec

lekceważąco o obywatelu USA; Amerykaniec

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. lekcew. mieszkaniec Ameryki, zwłaszcza Stanów Zjednoczonych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mieszkaniec Ameryki – kontynentu

(1.2) mieszkaniec Stanów Zjednoczonych

Wiktionary

Przykłady

(1.2) Po kilku latach pobytu w Stanach Zjednoczonych przyzwyczaiłam się do sposobu bycia Amerykanów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɛrɨˈkãɲĩn, AS: ãmerykãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ameryka ż., amerykaniec mos., Amerykaniec mos., amerykanistyka ż., amerykanista mos., amerykanistka ż., ameryk mrz., amerykan mrz., amerykanka ż., amerykańszczyzna ż., amerykanizm mrz., amerykanizacja ż., amerykanizowanie n.

:: fż. Amerykanka ż.

czas. amerykanizować ndk.

przym. amerykański, amerykanizacyjny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amerykanistyka ż., amerykanista m., amerykanistka ż., ameryk mrz., Ameryka ż., amerykanizowanie n., amerykańszczyzna ż., amerykanizacja ż., amerykanizm mrz., Amerykanka ż.

przym. amerykański, amerykanizacyjny

Wiktionary

amerykanistyka

dział literaturoznawstwa zajmujący się literaturą amerykańską

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. interdyscyplinarna dziedzina nauki badająca m.in. historię, kulturę, literaturę i sztukę Stanów Zjednoczonych, jak i odmianę języka angielskiego używaną w USA

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ameryka ż., Amerykanin m., Amerykaniec m., amerykaniec m., Amerykanka ż., amerykanka ż., amerykan m., ameryk m., amerykanistyka ż., amerykanista m., amerykanistka ż., amerykańszczyzna ż., amerykańskość ż., amerykanizacja ż., amerykanizowanie n., zamerykanizowanie n., Amerykaneczka ż., amerykaneczka ż.

czas. amerykanizować ndk., zamerykanizować dk.

przym. amerykański, amerykanizacyjny, amerykanistyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amerykańszczyzna

Wiktionary

amerykanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kult. narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację

czasownik zwrotny niedokonany amerykanizować się (dk. zamerykanizować się)

(2.1) stawać się Amerykaninem, nabierać cech amerykańskich

Wiktionary

Przykłady

(2.1) Czesi amerykanizują się bardzo szybko.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amerykanizacja ż., Ameryka ż., amerykanistyka ż., amerykanista mos., ameryk mrz., amerykan mrz., amerykaneczka ż., amerykaniec mos./mzw., amerykanizacja ż., amerykanizowanie n.

przym. amerykański

Wiktionary

amerykanka

1. duży fotel do siedzenia, rozkładany;
2. czterokołowy pojazd konny na resorach, używany w pierwszej połowie XX wieku; amerykan;
3. wolna amerykanka:
a) walka zapaśnicza, w której wszystkie chwyty są dozwolone; wolnoamerykanka;
b) postępowanie bez przestrzegania jakichkolwiek norm; wolnoamerykanka

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sporych rozmiarów rozkładany fotel, służący zarówno do siedzenia, jak i do spania

(1.2) gwara więzienna okres próby dla kandydatów na osoby grypsujące

(1.3) reg-pl|Poznań. kulin. rodzaj drożdżówki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɛrɨˈkãnka, AS: ãmerykãnka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ameryka ż., amerykanistyka ż., amerykanista m., amerykanistka ż., amerykańszczyzna ż., Amerykanin m., Amerykanka ż., Amerykaneczka ż., Amerykaniec m., amerykaniec m., amerykanizm m., ameryk m., amerykańskość ż., amerykanizacja ż., amerykanizowanie n., zamerykanizowanie n.

:: zdrobn. amerykaneczka ż.

czas. amerykanizować ndk., zamerykanizować dk.

przym. amerykański, amerykanizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) gwara więzienna ameryka

(1.3) amerykan

Wiktionary

amerykany

gatunek ziemniaków

SJP.pl

amerykański

1. związany z Ameryką (kontynentem)
2. związany ze Stanami Zjednoczonymi

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Ameryki (kontynentu)

(1.2) dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki

(1.3) dotyczący Ameryki (miejscowości w Polsce)

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Szczególnie interesowała go amerykańska fauna.

(1.2) Prezydent powitał amerykańskiego ambasadora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci, AS: ãmerykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ameryka ż., Amerykanin mos., Amerykaniec mos., amerykaniec mos./mzw., amerykan mrz., Amerykanka ż., Amerykaneczka ż., amerykanka ż., amerykaneczka ż., amerykanizm mrz., amerykanistyka ż., amerykanista mos., amerykanistka ż., ameryk mrz., amerykańszczyzna ż., amerykańskość ż., amerykanizacja ż., amerykanizowanie n., zamerykanizowanie n.

czas. amerykanizować ndk., zamerykanizować dk.

przym. amerykanizacyjny, amerykanistyczny

przysł. amerykańsko

Wiktionary

amerykańsko

przysłówek

(1.1) na sposób amerykański, po amerykańsku

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na wystawie wisiały same amerykańsko wyglądające koszule.

Wiktionary

Powiązane:

czas. amerykanizować ndk.

rzecz. amerykanizowanie n., Ameryka ż., Amerykanin mos., Amerykanka ż.

przym. amerykański

Wiktionary

amerykańskość

zespół cech właściwych życiu i kulturze Amerykanów ze Stanów Zjednoczonych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co amerykańskie; amerykański charakter czegoś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) O amerykańskości hotelu świadczą m.in. charakterystyczne muszle klozetowe specjalnie sprowadzone z Ameryki.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amerykanka ż., Amerykaneczka ż., amerykańszczyzna ż., amerykanka ż., amerykanizm mrz., amerykanizacja ż., amerykaneczka ż., ameryk mrz., Ameryka ż.

przym. amerykański, amerykanizacyjny

Wiktionary

amerykańszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. amerykańska odmiana języka angielskiego

(1.2) pot. pejor. wszystko co jest charakterystyczne dla kultury Stanów Zjednoczonych Ameryki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɛrɨkãj̃ˈʃt͡ʃɨzna, AS: ãmerykãĩ ̯ščyzna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ameryka ż., Amerykanin m., Amerykaniec m., amerykaniec m., amerykan m., Amerykanka ż., Amerykaneczka ż., amerykanka ż., amerykaneczka ż., amerykanistyka ż., amerykanista m., amerykanistka ż., amerykanizm m., amerykańskość ż., amerykanizacja ż., amerykanizowanie n., ameryk mrz.

czas. amerykanizować ndk., zamerykanizować dk.

przym. amerykański, amerykanistyczny, amerykanizacyjny

Wiktionary

amerykocentryzm

skupianie się głównie na Stanach Zjednoczonych i ocenianie innych regionów świata wyłącznie z amerykańskiego punktu widzenia

SJP.pl

amerykon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Amerykanin

Wiktionary

amerykowy

→ ameryk

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący ameryku

Wiktionary

Patrz:

ameryk

Powiązane:

rzecz. ameryk m.

Wiktionary

ames

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Adrienne Ames (1907–1947) – amerykańska aktorka filmowa
Aldrich Ames (1941–2026) – oficer Central Intelligence Agency, aresztowany w roku 1994 za szpiegostwo na rzecz ZSRR
Fisher Ames (1758–1808) – amerykański prawnik i polityk z Massachusetts
Leon Ames, Leon Waycoff (1902–1993) – amerykański aktor
Ames – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nord-Pas-de-Calais, w departamencie Pas-de-Calais.
Ames – miejscowość w Hiszpanii, w prowincji A Coruña
Ames – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Story
Ames – jednostka osadnicza w stanie Nebraska, w hrabstwie Dodge
Ames – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Montgomery
Ames – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Major
Ames – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Liberty
Ames (ang. Ames Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Athens

(1.1) bez obranej metody; bez jasnego porządku

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. metoda ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niezorganizowany, przypadkowy

Wiktionary

ametropia

wada wzroku spowodowana nieprawidłowym stosunkiem zdolności skupiającej soczewki oka do długości gałki ocznej; niemiarowość oka, ammetropia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wada wzroku wynikająca z niedopasowania zdolności skupiającej oka do jego budowy anatomicznej:

Wiktionary

Ametropia, niemiarowość oka – wada wzroku charakteryzująca się nieprawidłowym stosunkiem zdolności skupiającej układu optycznego oka do długości gałki ocznej, w wyniku czego promienie świetlne nie są ogniskowane na siatkówce. Prowadzi to do powstania takich zaburzeń jak:

Wikipedia

Synonimy:

(1.1) niemiarowość oka

Wiktionary

ametryn

kamień jubilerski, fioletowo-żółta odmiana kwarcu, będąca jednocześnie ametystem i cytrynem

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. dwubarwna, fioletowo-żółta odmiana kwarcu, będąca jednocześnie ametystem i cytrynem

Wiktionary

Ametryn – dwubarwna, fioletowo-żółta odmiana kwarcu, będąca jednocześnie ametystem i cytrynem (sztucznie ametryn wytwarza się ze stopów tych dwóch minerałów). Granica między tymi dwiema barwnymi odmianami jest zazwyczaj nieostra (stopniowa).

Jedyne złoża o znaczeniu gospodarczym znajdują się w Boliwii i Brazylii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãˈmɛtrɨ̃n, AS: ãmetrỹn

Wiktionary

ametyst

przezroczysta fioletowa odmiana kwarcu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki wzór chemiczny|SiO2.;

(1.2) jubil. kamień jubilerski z ametystu (1.1)

(1.3) kolor fioletowy taki jak w ametyście (1.1)

Wiktionary

Zobacz też: Ametyst (telewizor) i Ametyst (typ jachtu).

Przykłady

(1.1) Na rynnie usiadł ametystowo ubarwiony ptaszek.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ametyst mrz., ametyszczak mzw., ametyścik mrz.

przym. ametystowy

Wiktionary

ametystowy

związany z ametystem, dotyczący ametystu

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) jubil. miner. dotyczący ametystu, wykonany z ametystu, związany z ametystem, ozdobiony ametystem

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor fioletowy, taki jak kolor ametystu

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Na smukłej szyi kobiety połyskiwał ametystowy naszyjnik.

(1.1) Rękojeść karabeli bywała z kamienia: jaspisowa, agatowa, ametystowa, złotymi lub szmelcowanymi gwoździkami spajana.

(2.1) Przybrany był w białą tunikę i w ametystową togę, która rzucała sinawy blask na jego oblicze.

(2.1) Na stole lśniły bursztynowe i ametystowe kieliszki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmɛtɨˈstɔvɨ, AS: ãmetystovy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ametyszczak mzw., ametyst mrz., ametyścik mrz., ametystowość ż.

przysł. ametystowo

Wiktionary

ametyszczak

gatunek małego ptaka z rodziny szpakowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Cinnyricinclus leucogaster|Boddaert|ref=tak., mały ptak występujący w Afryce z mocno niebieski połyskiem upierzenia górnych partii ciała u samców;

Wiktionary

Ametyszczak ("Cinnyricinclus leucogaster") – gatunek małego ptaka z rodziny szpakowatych (Sturnidae). W trzech podgatunkach występuje na południowo-zachodnim Półwyspie Arabskim oraz w Afryce Subsaharyjskiej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Upierzenie samic ametyszczaków jest pozbawione opalizacji.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ametyst mrz., ametyścik mrz.

przym. ametystowy

przysł. ametystowo

Wiktionary

ametyścik

rodzaj ptaków z podrodziny kolibrów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od ametyst

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To nie ametyst, lecz tylko mały ametyścik.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. ametyst m., ametyszczak mzw.

przym. ametystowy

środek pobudzający aktywność psychomotoryczną, likwidujący m.in. objawy zmęczenia i zwiększający zdolność koncentracji, łatwo uzależniający; psychedryna

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. farm. organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Policja z Siemianowic Śląskich zatrzymała dwóch nastolatków, którzy mieli przy sobie ponad 70 dekagramów amfetaminy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna, AS: ãũ̯fetãmʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. metamfetamina ż., amfa ż.

:: zdrobn. amfetaminka ż.

przym. amfetaminowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) chem. benzedryna, psychedryna, perwityna; slang. amfa, białko, doktor, feta, no sleep, proch, proszek, speed, śnieg

Wiktionary

amfetaminista

osoba uzależniona od amfetaminy

SJP.pl

amfetaministka

→ amfetaminista

SJP.pl

Patrz:

amfetaminista

amfetaminowy

związany z amfetaminą, dotyczący amfetaminy

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) farm. med. związany z amfetaminą, dotyczący amfetaminy

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amfetamina ż., amfetaminista m., amfetaministka ż.

Wiktionary

amfi-

przedrostek

(1.1) obustronnie; obu rodzajów, obu-; wokół, naokoło

Wiktionary

Przykłady

(1.1) amfibia, amfibologia, amfibrach, amfiprostylos, amfiteatr

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãw̃fʲi, AS: ãũ̯fʹi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) obu-, ambi-

Wiktionary

amfiaraos

Wikipedia

amfibia

1. pojazd mechaniczny przystosowany do poruszania się zarówno po lądzie, jak i po wodzie;
2. samolot przystosowany do lądowania i wodowania;
3. zwierzę mogące żyć zarówno na lądzie, jak i w wodzie; zwierzę ziemnowodne

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. pojazd lądowo-wodny, stosowany głównie przez wojsko lub służby ratownicze

(1.2) lotn. pojazd wodno-powietrzny

(1.3) zwykle w lm.: amfibie – zool. inaczej płazy

(1.4) uczn. stary samochód

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

amfibia – pojazd lądowo-wodny, stosowany głównie przez wojsko lub służby ratownicze.
amfibia – statek powietrzny mogący operować z wody lub lądu (wodnosamolot-amfibia, śmigłowiec-amfibia).
amfibia (Amphibia) – inaczej płazy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1-2) Amerykański konstruktor planowaćanuje wprowadzić masową produkcję amfibii, które sam zaprojektował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãw̃ˈfʲibʲja, AS: ãũ̯fʹibʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) wodnopłat, wodnopłatowiec, hydroplan, wodnosamolot

Wiktionary

amfibijny

→ amfibia

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) herp. przystosowany do życia zarówno na lądzie, jak i w wodzie

(1.2) wojsk. przystosowany do poruszania się na lądzie i w wodzie

Wiktionary

Patrz:

amfibia

amfibiotyczny

przystosowany do życia zarówno na lądzie, jak i w wodzie

SJP.pl

amfiblastula

wolno pływająca w toni wodnej larwa gąbek wapiennych, zbudowana z dwóch rodzajów komórek: większych makromerów i mniejszych, orzęsionych mikromerów, odpowiadająca rozwojowo stadium blastuli innych zwierząt

SJP.pl

Wikipedia

amfibol

krzemian magnezu, żelaza, wapnia lub sodu, minerał skałotwórczy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. miner. minerał skałotwórczy z gromady krzemianów łańcuchowych, będący uwodnionym krzemianem magnezu, żelaza, wapnia lub sodu; przedstawiciel dużej grupy minerałów skałotwórczych o zmiennym składzie chemicznym, występujący powszechnie w skałach magmowych i metamorficznych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amfibolit mrz.

przym. amfibolowy

Wiktionary

amfibole

krzemian magnezu, żelaza, wapnia lub sodu, minerał skałotwórczy

SJP.pl

Amfibole (z ἀμφίβολος "amphibolos" – "nieokreślony", ze względu na różnorodność koloru i formy) – duża grupa minerałów skałotwórczych zaliczanych do krzemianów, których skład chemiczny obejmuje przede wszystkim magnez, żelazo, wapń, glin, potas lub sód, przy udziale niewielkich ilości wody związanej w strukturze krystalicznej. Minerały te krystalizują w układzie rombowym lub jednoskośnym.

Wikipedia

amfibolia

dwuznaczność lub niejasność wypowiedzi wynikła z zamącenia budowy składniowej, w poezji współczesnej bywa wprowadzana celowo; amfibologia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) log. zjawisko polegające na wieloznaczności zdania wynikającej z jego budowy, a nie tylko z pojedynczych słów

Wiktionary

Amfibolia (gr. ἀμφιβολία – atak z dwóch stron), amfibologia (gr. „dwuznaczność” z "amphibállein" „rozrzucać, wątpić” od "amphí" „z obu stron” i "bállein" „rzucać, ciskać”) – błąd logiczny, wypowiedź wieloznaczna (tzw. wieloznaczność kontekstu). Inna nazwa tego błędu to „wieloznaczność składniowa”. Amfibolia to wypowiedź, która może być rozumiana na co najmniej dwa sposoby, powstająca na skutek wady składni. Na przykład:

Wikipedia

Powiązane:

przym. amfiboliczny

rzecz. amfibologia ż.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. amfibologia

Wiktionary

amfiboliczny

działający na dwa sposoby, występujący w dwóch stanach, pełniący dwie przeciwstawne funkcje; dwojaki, niejednoznaczny

SJP.pl

amfibolit

skała metamorficzna składająca się głównie z amfibolu i plagioklazu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. skała metamorficzna barwy ciemnozielonej lub ciemnoszarej, masywna i bardzo zwięzła;

Wiktionary

Amfibolit – skała metamorficzna barwy ciemnozielonej lub ciemnoszarej, masywna i bardzo zwięzła.

Wikipedia

Powiązane:

przym. amfibolitowy

rzecz. amfibol mrz.

Wiktionary

amfibolitowy

→ amfibolit

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z amfibolitem, dotyczący amfibolitu

Wiktionary

Patrz:

amfibolit

Powiązane:

rzecz. amfibolit mrz.

Wiktionary

amfibologia

dwuznaczność lub niejasność wypowiedzi wynikła z zamącenia budowy składniowej, w poezji współczesnej bywa wprowadzana celowo; amfibolia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) log. wypowiedź dwuznaczna z powodu niejednoznacznej składni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amfibolia ż.

amfibrach

Powiązane:

rzecz. amfibrach mrz.

przysł. amfibrachicznie

Wiktionary

amficjony

Amficjony (Amphicyonidae) – wymarła rodzina ssaków drapieżnych żyjących od późnego eocenu do późnego miocenu 37-9 milionów lat temu (MLT). Z jęz. angielskiego nazywane niedźwiedziopsami. Wcześniej zaliczane były w randze podrodziny Amphicyoninae do psowatych.

Wikipedia

amfid

unerwiony narząd zmysłu chemicznego występujący u nicieni

SJP.pl

amfidiploidalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest amfidiploidalne

Wiktionary

Powiązane:

przym. amfidiploidalny

przysł. amfidiploidalnie

Wiktionary

amfifil

związek chemiczny, którego cząsteczka ma na jednym końcu grupę rozpuszczalną w jednym rozpuszczalniku, a na drugim - grupę rozpuszczalną w innym; związek amfifilowy

SJP.pl

amfifilowość

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Do najsłynniejszych amfiktionii należała liga delfijska opiekująca się świątynią Apollina w Delfach.

Wiktionary

amfilada

układ wnętrz połączonych wejściami na jednej osi; pokój w takim układzie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. ciąg pomieszczeń ułożonych jedno za drugim, połączonych przejściami umieszczonymi w jednej linii;

pasożytniczy gatunek płazińca, o ciele nieczłonowatym, kształtu liściastego

Wymowa:

IPA: ˌãw̃fʲipaˈtɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: ãũ̯fʹipatyčność

Wiktionary

Powiązane:

przym. amfipatyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amfifilowość, amfifilność

Wiktionary

amfiploidalny

związany z organizmem roślinnym powstałym ze skrzyżowania różnych gatunków diploidalnych

SJP.pl

amfiprion

gatunek morskiej ryby z rodziny garbikowatych; błazenek, ryba ukwiałowa

SJP.pl

przedstawiciel podrzędu gadów łuskonośnych, prowadzących podziemny tryb życia; zwitnik, obrączkowiec, amfisben

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Amfisbena – legendarne zwierzę, obiekt badań kryptozoologii
amfisbeny – gady łuskonośne
Amfisbena – album muzyczny polskich raperów Żabsona i Young Igiego

Wikipedia

amfisbeny

przedstawiciel podrzędu gadów łuskonośnych, prowadzących podziemny tryb życia; zwitnik, obrączkowiec, amfisben

SJP.pl

Amfisbeny, obrączkowce, zwitniki (Amphisbaenia) – klad gadów łuskonośnych (klasyfikowany niekiedy w randze podrzędu), prowadzących podziemny tryb życia.

Wikipedia

amfiteatr

1. wznosząca się półkoliście widownia teatru, cyrku, sali wykładowej itp.;
2. w starożytnej Grecji: widownia rozłożona półkoliście na wzniesieniach otaczających scenę teatru;
3. w starożytnym Rzymie: odkryta budowla służąca przedstawianiu widowisk, z kolistą widownią wznoszącą się ku górze

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. archit. odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; Gloger.

(1.2) książk. w teatrze, sali koncertowej itp.: część widowni wznosząca się koliście lub półkoliście ku górze

Wiktionary

Amfiteatr (łac. "amphiteatrum", z gr. ἀμφιθέατρον – podwójna widownia w kształcie kręgu; połączenie dwóch teatrów półkolistych w jeden) – odkryta arena o kształcie elipsy lub koła, zwykle otoczona wznoszącymi się schodkowo rzędami siedzeń dla widzów i przeznaczona do publicznych pokazów, w tym walk gladiatorów, walk z dzikimi zwierzętami (venatio), naumachii.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Zanim Flawiusze wznieśli Koloseum, amfiteatry w Rzymie budowano przeważnie z drzewa, toteż wszystkie niemal spłonęły w czasie pożaru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãw̃fʲiˈtɛatr̥, AS: ãũ̯fʹiteatr̦

Wiktionary

Powiązane:

przym. amfiteatralny

przysł. amfiteatralnie

rzecz. amfiteatralność ż.

Wiktionary

amfiteatralność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha przestrzeni lub sposobu ukształtowania terenu, która przypomina budowę amfiteatru: układ schodkowy lub kaskadowy, gdzie kolejne rzędy (siedzeń, budynków czy warstw terenu) znajdują się coraz wyżej, otaczając centralny punkt

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amfiteatr mrz.

przym. amfiteatralny

przysł. amfiteatralnie

Wiktionary

amfiteatralny

przymiotnik od: amfiteatr

SJP.pl

amfitka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. pozn. daw. balkon w teatrze

Wiktionary

amfitrion

osoba podejmująca gości; gospodarz bardzo szczodry dla swoich gości; fundator

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. przen. człowiek hojnie podejmujący gości; fundator przyjęcia;

Wiktionary

Amfitrion (gr. Ἀμφιτρύων Amphitrýōn, łac. "Amphitryon") – w mitologii greckiej królewicz oraz król Tyrynsu i Teb.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Rzucił serwetę na stół i nie żegnając swego amfitriona, wyszedł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãw̃ˈfʲitrʲjɔ̃n, AS: ãũ̯fʹitrʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amfitrion mos.

amfora

greckie naczynie stołowe do przechowywania płynów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;

(1.2) przest. staroż. jednostka miary równa 26,20 litra

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amfora ż.

przym. amforyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) war. amforyczny

Synonimy:

(1.2) dzbanowy

Wiktionary

amfoteryczność

dwoista właściwość niektórych pierwiastków i związków chemicznych polegająca na wykazywaniu przez nie charakteru kwasowego jak i zasadowego

SJP.pl

Amfoteryczność – zdolność związku chemicznego do reakcji z kwasami i zarazem zasadami. Inaczej, jest to zdolność związków chemicznych do bycia w jednych reakcjach kwasami, a w innych zasadami.

Wikipedia

amfoteryczny

zdolny do reakcji z kwasami oraz z zasadami

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) chem. zdolny do reakcji z kwasem i zasadą

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amfoteryczność ż.

Wiktionary

amg

[czytaj: a-em-GIE]
1. skrót od: Akademia Medyczna w Gdańsku;
2. firma należąca do grupy DaimlerChrysler, zajmująca się tuningiem samochodów osobowych

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Akademia Medyczna w Gdańsku
Akademia Morska w Gdyni
AllMusic
All Media Guide
Mercedes-AMG
AMG (raper)

Wikipedia

amga

1. rzeka w Rosji;
2. wieś na Syberii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Ałdanu;

Wiktionary

Zobacz też: Amga (wieś).

Amga (ros. Амга) – rzeka w Rosji (Jakucja); lewy (i zarazem najdłuższy) dopływ Ałdanu; długość 1462 km; powierzchnia dorzecza 69 300 km²; średni roczny przepływ u ujścia 190 m³/s.

Źródła w Górach Ałdańskich; płynie w kierunku północno-wschodnim, w górnym biegu w wąskiej, głębokiej dolinie; w środkowym i dolnym biegu po wschodniej części Płaskowyżu Nadleńskiego. Dopływy stosunkowo krótkie. Żeglowna na odcinku 472 km od ujścia.

Wikipedia

amguń

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka we wschodniej Rosji, na terenie Kraju Chabarowskiego, lewostronny dopływ Amuru;

Wiktionary

Amguń (ros. Амгунь) – rzeka we wschodniej Rosji, na terenie Kraju Chabarowskiego, lewostronny dopływ Amuru.

Rzeka bierze swój początek u zbiegu rzek Ajakit i Suduk, na zboczu Gór Burejskich. Jej długość wynosi 723 km, a powierzchnia dorzecza – 55 500 km². Jej głównym dopływem jest rzeka Nimielen.

Wikipedia

amhara

członek ludu zamieszkującego tereny Etiopii

(1.3) zoonim imię dla psa lub suki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ami – aparat fotograficzny
Ami – demon i upadły anioł
Ami – japońskie imię żeńskie
Ami – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu
Ami – grupa etniczna Aborygenów tajwańskich
AMI (ur. 1989) – rumuńska piosenkarka, autorka tekstów i kompozytorka
Acute myocardial infarction – ostry zawał mięśnia sercowego
Aeronautica Militare Italiana – siły powietrzne Włoch
Alternate Mark Inversion – kod trójstanowy
American Megatrends Incorporated – przedsiębiorstwo informatyczne
Australian Motor Industries – niedziałająca fabryka samochodów z Australii
Advanced Metering Infrastructure – zaawansowana infrastruktura pomiarowa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈãmʲi, AS: ãmʹi

Wiktionary

amia

drapieżna ryba słodkowodna z rodziny amiowatych; miękławka, mękławka

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Amia Linnaeus, 1766 – rodzaj ryb z rodziny amiowatych
Amia Gronow, 1763 – synonim rodzaju Apogon
Amia Browne, 1789 – synonim rodzaju Megalops
amia, miękławka (Amia calva) – gatunek ryby amiokształtnej
amia, lichia długopyska (Lichia amia) – gatunek ryby okoniokształtnej

Wikipedia

amiant

minerał należący do grupy amfiboli, włóknista odmiana aktynolitu; azbest amfibolowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. włóknista odmiana aktynolitu

Wiktionary

Amiant, amiantus Discordites (azbest amiantowy, azbest aktynolitowy) — handlowa, szlachetna odmiana azbestu aktynolitowego.

Jest amfibolem - włóknista odmiana aktynolitu.

Czasami jest też określany nazwą byssolit (amiant i byssolit należą do szeregu hornblendy; oba nadają się do tkania i przeróbki na tekturę).

Wikipedia

amiantowy

związany z amiantem, dotyczący amiantu

SJP.pl

amica

[czytaj: amika] marka sprzętu AGD i firma

SJP.pl

rzecz. acetamid m., amidaza ż., poliamid m.

przym. amidowy

Wiktionary

amida

modlitwa odmawiana po cichu w czasie każdego nabożeństwa, stanowiąca jego kulminację, powtarzana w czasie modlitwy porannej i wieczornej na głos przez kantora

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Amida – w języku japońskim aspekt buddy Amitabhy
Amida – miasto w Turcji (dzisiejsze Diyarbakır)
Amida – modlitwa żydowska
Amida – rodzaj chrząszczy z rodziny biedronkowatych

Wikipedia

amidaza

substancja chemiczna należąca do grupy hydrolaz

pochodna amoniaku, związek organiczny mający w swej budowie grupę amidową, stosowany m.in. w lecznictwie i wyrobie włókien sztucznych

SJP.pl

Amidy – organiczne związki chemiczne zawierające grupę amidową #PATRZ, gdzie R = reszta kwasowa; R′, R″ = wodór lub dowolna grupa organiczna. Amidy szeroko występują w przyrodzie. Są pochodnymi kwasów (zarówno organicznych, jak i nieorganicznych). Amidami są też polimery nazywane poliamidami.

Wikipedia

amidystyczny

→ amidyzm

SJP.pl

Patrz:

amidyzm

buddyjski nurt religijny w Japonii, kult Amidy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. jeden z najważniejszych nurtów buddyzmu japońskiego, którego podstawę stanowi wiara w nieograniczone miłosierdzie Buddy Amidy (Amitabha)

Wiktionary

Amidyzm (od Amida, japońskiego imienia buddy Amitabhy) – japońskie odgałęzienie Szkoły Czystej Krainy i jeden z najważniejszych nurtów japońskiego buddyzmu. Czasami nazwy amidyzm używa się na określenie kultu Amitabhy jako takiego, również w buddyzmie innym niż japoński.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. Amida m., Amitabha m.

przym. amidystyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Szkoła Czystej Krainy, Szkoła Czystej Ziemi

Wiktionary

amielia

niewykształcenie się rdzenia kręgowego

SJP.pl

amiens

[czytaj: amJĘ] miasto we Francji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północnej Francji, nad Sommą; ośrodek administracyjny regionu Pikardia i departamentu Somma;

Wiktionary

Amiens () – miasto w północnej Francji, w regionie Hauts-de-France, ośrodek administracyjny departamentu Somma, położone nad rzeką Sommą. Według danych na rok 2018 miasto zamieszkiwało 136 545 osób, a gęstość wyniosła 2760,7 osób/km².

Wikipedia

rzecz. Amiens n.

Wiktionary

amiga

marka komputerów

SJP.pl

Amiga (hiszp. "amiga" – przyjaciółka) – marka komputerów osobistych produkowanych od 1985 r. przez firmę Commodore, która szczytową popularność w Polsce osiągnęła pierwszej połowie lat 90. XX wieku.

Wikipedia

amigdalina

organiczny związek chemiczny występujący w nasionach owoców pestkowych, nadający im gorzki smak i migdałowy aromat; amygdalina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. glikozyd cyjanogenny naturalnie występujący w niektórych nasionach roślin z rodziny różowatych

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W organizmie amigdalina może ulec rozkładowi (zwłaszcza przez bakterie jelitowe) i uwolnić cyjanowodór.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) wzór chemiczny: C₂₀H₂₇NO₁₁

Wiktionary

amigurumi

japońska sztuka szydełkowania maskotek

SJP.pl

Amigurumi (jap. 編みぐるみ) – japońska sztuka szydełkowania wypychanych zabawek (maskotek), zwykle zwierząt, a często także postaci z anime, filmów, gier lub przedmiotów z ludzkimi cechami (np. oczami). Maskotka zalicza się do amigurumi, gdy jest zdeformowana w sposób nazywany "chibi" (głowa nieproporcjonalnie duża wobec tułowia, małe kończyny, oczy nieproporcjonalnie duże wobec twarzy). Początek ich popularności przypada na 2003 rok.

Wikipedia

amikoszoneria

przesadna, nadmierna poufałość

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

Wymowa:

IPA: ãˈmʲilkar, AS: ãmʹilkar

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) Hamilkar

Wiktionary

amimia

zaburzenie polegające na upośledzeniu niektórych mięśni twarzy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. utrata mimiki

Wiktionary

Amimia – zaburzenia lub całkowita utrata mimiki (tzw. „maskowatość twarzy”) wskutek upośledzenia ruchów mięśni mimicznych twarzy, będącego następstwem pozapiramidowego uszkodzenia motoryki. Występuje w chorobie Parkinsona. Często towarzyszy także akinezji oraz afazji.

Wikipedia

amina

ogólna nazwa każdego związku organicznego z pewnej grupy związków chemicznych, będących pochodnymi amoniaku, stosowanych m.in. w przemyśle farmaceutycznym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. związek organiczny zawierający w budowie jedną lub więcej grup aminowych;

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Jedzenie konserwowane aminami czy saletrą wpływa niekorzystnie na funkcje trzustki i może wywoływać jej schorzenia.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. aminowanie n.

Wiktionary

aminaza

w enzymologii: aminaza adeninowa - enzym katalizujący z grupy hydrolaz; aminohydrolaza adeniny

SJP.pl

aminek

roślina zielna z rodziny baldaszkowatych, rosnąca w basenie Morza Śródziemnego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina zielna z rodziny selerowatych, pochodząca z rejonu śródziemnomorskiego, charakteryzująca się pierzastymi liśćmi i białymi kwiatostanami zebranymi w baldachy;

Wiktionary

Aminek ("Ammi" L.) – rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych. W tradycyjnym, szerokim ujęciu rodzaj obejmuje 6 gatunków. Analizy filogenetyczne wykazały jednak, że zaliczano tu dwie bardzo odlegle spokrewnione grupy gatunków, w efekcie wyodrębniono rodzaj "Visnaga". Niezależnie od ujęcia zaliczane tu gatunki występują w basenie Morza Śródziemnego i w południowo-zachodniej Azji.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Inne letnie kwiatowe przeboje to zatrwian wrębny, aminek albo koper ozdobny, z wyglądu przypominający parasol […].

(1.1) Owoc aminka większego uczula na światło, dlatego jest stosowany w leczeniu chorych na łuszczycę i bielactwo.

Wiktionary

aminoacylowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

grupa związków zawierających grupę hydroksylową i aminową

SJP.pl

Aminoalkohole, hydroksyaminy, alkoholoaminy, alkaminy – związki chemiczne zawierające grupę hydroksylową (-OH) oraz grupę aminową (-NH2, -NHR lub -NR2, gdzie R jest grupą alkilową lub arylową).

Najprostszym aminoalkoholem jest hydroksyloamina, HO-NH2.

Do ważniejszych aminoalkoholi należą cholina, etanoloamina i adrenalina. Inne to propanoloamina (aminopropanol), metyloaminoetanol, dimetyloaminoetanol.

Wikipedia

aminobenzen

oleista ciecz służąca do wyrobu barwników syntetycznych, leków i innych związków; fenyloamina; anilina

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny o wzorze C₆H₅NH₂, złożony z pierścienia benzenowego (C₆H₆) połączonego z grupą aminową (NH₂)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) anilina, wzór chemiczny: C₆H₅NH₂

Wiktionary

aminocukier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. związek chemiczny należący do grupy cukrów, w którym jedna z grup hydroksylowych (–OH) została zastąpiona grupą aminową (–NH₂) albo jej pochodną (np. –NHAc);

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Aminocukry pełnią ważne funkcje w strukturach błon komórkowych, chrząstek, ścian komórkowych.

Wiktionary

aminocukry

Aminocukry – pochodne cukrów, które zawierają jedną lub rzadziej kilka grup aminowych (–NH2) w miejscu występowania grupy hydroksylowej. Aminocukry występujące w przyrodzie, mogą mieć grupę aminową zarówno przy C2, jak i pozycjach 3, 4, 5 lub 6 cukru. Mogą łączyć się w poliaminocukry, czego przykładem jest chityna, której monomerem jest 2-deoksy-2-amino-D-glukopiranoza zwana też glukozaminą lub glukozoaminą.

Wikipedia

aminofenazon

lek o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym i przeciwzapalnym, pochodna pirazolonu, wycofany z użycia ze względu na toksyczne działanie na szpik kostny; piramidon

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. niesteroidowy lek przeciwzapalny o wzorze sumarycznym wzór chemiczny|C13H17N3O., mający toksyczne działanie m.in. na wątrobę i szpik kostny;

Wiktionary

Aminofenazon, amidopiryna – organiczny związek chemiczny, niesteroidowy lek przeciwzapalny z grupy pochodnych pirazolonów o budowie chemicznej zbliżonej do metamizolu, wprowadzony do lecznictwa w 1896. Po raz pierwszy zsyntetyzowany przez Friedricha Stolza w 1893. Ostatnia polska monografia surowca farmaceutycznego znajduje się w "Farmakopei Polskiej IV".

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Celem sprawdzenia, czy powstają produkty rozkładu aminofenazonu, wykonane czopki poddano analizie chromatograficznej.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amidopiryna, piramidon

Wiktionary

aminofenol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. krystaliczny organiczny związek chemiczny o właściwościach redukcyjnych, zawierający pierścień benzenowy z jednocześnie podstawionymi grupami: aminową (–NH₂) i hydroksylową (–OH); amina aromatyczna i fenol zarazem; wzór chemiczny|C6H7NO.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

2-aminofenol (o-aminofenol)
3-aminofenol (m-aminofenol)
4-aminofenol (p-aminofenol)

Wikipedia

aminofilina

pochodna alkaloidu - teofiliny, działa rozkurczająco na mięśnie gładkie naczyń krwionośnych obniżając ciśnienie krwi, rozszerza oskrzela, stosowana w leczeniu astmy oskrzelowej

(1.1) Azot jest podstawowym składnikiem aminokwasów.

reakcja chemiczna aminy z innym związkiem chemicznym, np. estrem

SJP.pl

produkt kondensacji związków chemicznych zawierających grupy aminowe i aldehydów; używany do produkcji klejów, farb i lakierów

SJP.pl

Wikipedia

aminosacharyd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. pochodna cukru, w której przynajmniej jedna grupa hydroksylowa (–OH) została zastąpiona grupą aminową (–NH₂)

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aminocukier

Wiktionary

aminotoluen

amin aromatyczny stosowany w syntezie białek; toluidyna

SJP.pl

aminotransferaza

transaminza; enzym biorący udział w przemianach aminokwasów, np. AspAT, AlAt

SJP.pl

aminowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. reakcja wprowadzania grupy aminowej (–NH2) lub podstawionych grup aminowych (–NHR i –NR2) do cząsteczek związków organicznych;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amina ż.

czas. aminować

przym. aminowy

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) aminoliza

Wiktionary

aminować

dodawać grupy aminowe do cząsteczek

o cechach amiokształtnych (rząd ryb)

SJP.pl

amiotrofia

zanik mięśni

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) utrata masy mięśniowej

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Złe odżywianie i brak ćwiczeń może wywołać amiotrofię.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) atrofia mięśniowa, zanik mięśni

Wiktionary

amiowate

rodzina słodkowodnych ryb z rzędu amiokształtnych

SJP.pl

Amiowate, miękławkowate (Amiidae) – rodzina słodkowodnych ryb promieniopłetwych z rzędu amiokształtnych (Amiiformes).

Wikipedia

amiowaty

o cechach amiowatych (rodzina ryb)

SJP.pl

amiranty

wyspy na Oceanie Indyjskim

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. należący do Seszeli, archipelag wysp koralowych na Oceanie Indyjskim, na północny wschód od Madagaskaru;

Wiktionary

Amiranty ( Amirante Islands) – archipelag ok. 150 wysp koralowych na Oceanie Indyjskim, na północny wschód od Madagaskaru, należący do Seszeli. Wchodzi w skład Wysp Zewnętrznych.

Powierzchnia – 10,3 km², ludność około 200 mieszkańców na początku lat 70. XX w., także około 200 w roku 2000. Obejmuje pomniejsze grupy wysp, jak na przykład African Islands, Poivre, Saint Joseph Islands oraz samotne wyspy: Boudeuse Cay, D’Arros, Remire, Desroches, Marie Louise.

Wikipedia

Powiązane:

przym. amirancki

Wiktionary

amiski

przymiotnik

→ amisz

SJP.pl

Patrz:

amisz

amitabha

Wikipedia

amitotyczny

1. związany z amitozą;
2. powstały na drodze amitozy

SJP.pl

amitoza

bezpośredni podział jądra komórkowego, przebiegający bez wyodrębniania się chromosomów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. prosty, bezpośredni podział jądra komórkowego bez mitozy

Wiktionary

Amitoza (gr. "a-" ‘nie’ + "mítos" ‘nić’, ‘tkanka’) – rzadko występujący bezpośredni podział jądra komórkowego przez przewężenie i utworzenie dwóch części, zawierających niejednakową, przypadkowo rozdzieloną ilość chromatyny. W podziale tym chromosomy są niewidoczne i wrzeciono podziałowe się nie wykształca, a cytoplazma nie ulega podziałowi, co prowadzi do powstania komórki dwujądrowej.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. amitotyczny

Wiktionary

amitraza

organiczny związek chemiczny stosowany jako akarycyd i pestycyd

SJP.pl

stolica Jordanii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Jordanii;

(1.2) geogr. rzeka w Walii przepływająca przez Ammanford

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(2.1) rel. zob. Mariamman.

Wiktionary

Amman ( ‏عمان‎, hist. Rabbat Ammon, Rabba, Filadelfia) – stolica Jordanii, położona na płaskowyżu w północnej części kraju na wysokości około 850 m n.p.m., na wschód od Rowu Jordanu. Ośrodek administracyjny muhafazy Prowincja Stołeczna. Ludność: 2 367 000 mieszkańców (2010), w tym duża liczba uchodźców palestyńskich.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W Ammanie mieszka wielu uchodźców z Palestyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmːãn, AS: ã•mãn

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Ammańczyk mos., Ammanka ż.

Joachim Ammann – szwajcarski duchowny rzymskokatolicki
Lukas Ammann – szwajcarski aktor filmowy i telewizyjny
Simon Ammann – szwajcarski skoczek narciarski

Wikipedia

ammańczyk

mieszkaniec Ammanu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pl-reforma2026|Ammańczyk. (mieszkaniec Ammanu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈːãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: ã•mãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

ammański

→ Amman

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Ammanu (stolicy Jordanii)

Wiktionary

Patrz:

Amman

Wymowa:

IPA: ãmˈːãj̃sʲci, AS: ã•mãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amman mrz., Ammanka ż., Ammańczyk mos.

Wiktionary

ammetropia

wada wzroku spowodowana nieprawidłowym stosunkiem zdolności skupiającej soczewki oka do długości gałki ocznej; niemiarowość oka, ametropia

SJP.pl

ammon

imię męskie

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ammon – miasto w Stanach Zjednoczonych
Ammon – terytorium zamieszkane przez plemię Ammonitów
Ammon – imię mormońskie
Otto Ammon – niemiecki antropolog
Samuel Ammon – gdański medalier
Ulrich Ammon – niemiecki językoznawca

Wikipedia

ammonici

Wikipedia

ammonicki

→ Ammonici

SJP.pl

Patrz:

Ammonici

ammozaur

rodzaj dinozaura z rodziny anchizaurów

SJP.pl

Ammozaur ("Ammosaurus major") – zauropodomorf z rodziny anchizaurów (Anchisauridae); jego nazwa znaczy "piaskowy jaszczur".

Żył w okresie wczesnej jury (ok. 195-176 mln lat temu) na terenach Ameryki Północnej. Długość ciała ok. 2,5-4 m, wysokość ok. 60 cm, masa ok. 50 kg. Jego szczątki znaleziono w USA (Connecticut i Arizona) i w Kanadzie (Nowa Szkocja).

Wikipedia

amnestia

1. darowanie lub złagodzenie kary za pewne przestępstwa lub wykroczenia; ułaskawienie;
2. akt prawny o darowaniu lub złagodzeniu tych kar

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

(1.2) pot. uczn. koniec pracy, koniec lekcji

Wiktionary

Amnestia (gr. ἀμνηστία "amnēstía" „zapomnienie” por. amnezja) – jednorazowe darowanie lub złagodzenie prawomocnie orzeczonych kar lub środków karnych za popełnione przestępstwa lub wykroczenia określonego rodzaju poprzez wydanie aktu prawnego.

W odróżnieniu od ułaskawienia amnestia ma charakter zbiorowy, co wynika z istoty ustawy jako aktu generalnego i abstrakcyjnego. Amnestia zazwyczaj łączy się z abolicją.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Latem 1986 r. ogłoszona została w Polsce amnestia obejmująca wszystkich więźniów politycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈnɛstʲja, AS: ãmnestʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amnestionowanie n., amnestiowanie n.

czas. amnestionować, amnestiować

przym. amnestyjny

Wiktionary

amnestionowana

kobieta, której złagodzono karę lub całkowicie darowano na mocy amnestii

SJP.pl

amnestionowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) udzielanie amnestii

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amnestia ż., amnestiowanie n.

czas. amnestionować, amnestiować

rzecz. amnestia ż., amnestionowanie n., amnestiowanie n.

czas. amnestiować

przym. amnestyjny

Wiktionary

amnestiowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) udzielanie lub udzielenie amnestii

Wiktionary

Powiązane:

czas. amnestiować, amnestionować

rzecz. amnestia ż., amnestionowanie n.

Wiktionary

amnestyczny

→ amnezja; amnezyjny

SJP.pl

przymiotnik

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amnestia ż., amnestionowanie n., amnestiowanie n.

czas. amnestionować, amnestiować

Wiktionary

amnezja

osłabienie lub utrata pamięci, zwłaszcza po urazach głowy, przebytych chorobach, zatruciach; niepamięć

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zanik pamięci

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Amnezja organiczna – organiczny zanik pamięci
Amnezja dysocjacyjna – dysocjacyjne zaburzenie nerwicowe wywołujące zanik pamięci
Amnezja – amerykański film z 2004 roku
Amnezja – amerykański film z 1996 roku
Amnezja – piosenka warszawskiej grupy Kult

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. inwazyjne badanie prenatalne, diagnostyczny zabieg medyczny polegający na nakłuciu pęcherza płodowego (owodni) w celu pobrania próbki płynu owodniowego;

Wiktionary

Amniopunkcja (amniocenteza) – inwazyjna metoda diagnostyczna polegająca na nakłuciu igłą jamy owodni. Z reguły wykonywana jest pod kontrolą ultrasonografii. Wykonuje się amniopunkcję późną (między 15. a 20. tygodniem) i amniopunkcję wczesną (przed ukończonym 14. tygodniem).

Wikipedia

1. gwałtowna żądza mordowania będąca następstwem depresji, obserwowana wśród ludności tubylczej na Malajach;
2. potocznie: atak szału;
3. potocznie: silne podniecenie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. stan niekontrolowanej agresji;

(1.2) stan silnego podniecenia, euforii lub agresji

(1.3) pot. zapamiętanie w czymś

Wiktionary

Amok – szał, stan niekontrolowanej emocji połączonej z żądzą mordu. Określenie to pochodzi od malajskiego słowa "amuk", oznaczającego „oszalały z gniewu”.

Słowo to było używane także w Indiach, w czasach panowania Imperium Brytyjskiego. Określano nim zachowanie słonia oddzielonego od swojego stada. Gdy wpadał w szał, pędził na oślep niszcząc wszystko na swojej drodze. Określenie to zyskało popularność dzięki opowiadaniom Rudyarda Kiplinga o czasach kolonialnych.

Wikipedia

Przykłady

(1.2) (…) jakaś kobieta rozpoznała Valentina i wykrzynęła jego nazwisko. W przeciągu zaledwie kilku sekund wyzwoliło to zbiorowy amok, a wszystkie przedstawicielki płci pięknej znajdujące się w zasięgu słuchu puściły się pędem w jego kierunku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmɔk, AS: ãmok

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) atak szału, furia, pasja, szewska pasja, biała gorączka

(1.2) szał, szaleństwo

(1.3) mania, trans

Wiktionary

amoksycylina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. antybiotyk będący półsyntetyczną pochodną penicyliny (z grupy aminopenicylin)

Wiktionary

Amoksycylina (niepoprawne: "amoksycyklina") – organiczny związek chemiczny, półsyntetyczny antybiotyk β-laktamowy o działaniu bakteriobójczym, należący do grupy aminopenicylin, wrażliwy na działanie β-laktamazy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przyjmując amoksycylinę rzadko miewa się działania niepożądane.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) nazwy handlowe: Amotaks, Duomox, Hiconcil, Novamox, Ospamox; wzór sumaryczny: C₁₆H₁₉N₃O₅S

Wiktionary

amol

nazwa handlowa preparatu ziołowego zawierającego mieszankę olejków eterycznych (np. mięta, eukaliptus, goździk, anyż, kamfora)

SJP.pl

(1.1) Mój upa na trzi lata przed śmiyrciom przeciypnou siy ze cygaretów na amoloki.

Wiktionary

amon

kation soli amonowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. jon utworzony przez połączenie atomu azotu z czterema atomami wodoru;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Amon – imię męskie
amon – kation amonowy, NH4+
Amon – bóg egipski
Amon – demon, siódmy duch Goecji
Amon Amarth – szwedzka grupa muzyczna
Amon Düül – niemiecka komuna hippisowska oraz grupy rockowe z nią związane
Amon – zespół wyścigowy Formuły 1
Amon – król Judy
Amon z Toul – święty
Amon Göth – zbrodniarz hitlerowski
Amon Simutowe – zambijski szachista, mistrz międzynarodowy
Amon Tobin (właśc. Amon Adonai Santos de Araujo Tobin) – brazylijski muzyk i DJ

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈãmɔ̃n, AS: ãmõn

Wiktionary

Powiązane:

przym. amonowy

rzecz. amonowanie n.

rzecz. amoniak m.

Wiktionary

amoniak

związek azotu z wodorem, nieprzyjemnie pachnący związek chemiczny zawarty m.in. w moczu niektórych organizmów, znajdujący zastosowanie w wielu dziedzinach

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

Wiktionary

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. roln. dodawanie do pasz amoniaku w celu ich wzbogacania w azot

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amoniak m.

czas. amoniakować

przym. amoniakowy, amoniakalny

Wiktionary

amoniakować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaamoniakować)

(1.1) biol. proces biologicznego rozkładu organicznych związków azotu na amoniak (NH₃) lub jon amonowy (NH₄⁺) przez mikroorganizmy

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. amoniak mrz., amonowanie n.

Wiktionary

amonioteliczny

wytwarzający amoniak jako produkt uboczny przemiany materii

SJP.pl

amonit

kopalny głowonóg, przeważnie o spiralnie skręconej muszli o średnicy od 1 centymetra do 2 metrów

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) paleont. kopalny głowonóg z podgromady nazwa systematyczna|Ammonoidea|ref=tak., amonitowatych o płaskiej spiralnej skorupie o średnicy od 1 cm do 3 m, żyjący w okresie od dewonu do kredy;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) chem. techn. materiał wybuchowy będący mieszaniną azotanu amonu z trotylem i innymi dodatkami, używany głównie w górnictwie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

amonity – grupa wymarłych głowonogów
amonit – materiał wybuchowy

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W wapienną ścianę domu wkomponowano kilka zastygłych amonitów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈmɔ̃ɲit, AS: ãmõńit

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amonitowate nmos.

amonowanie

dodawać związki amonu do paszy w celu podniesienia jej wartości odżywczej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) roln. dodawanie soli amonowych do paszy w celu poprawy jej właściwości odżywczych

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amon m., amonium n., amonizacja ż., amonifikacja ż.

czas. amonować ndk.

(1.1) mitrzym. bóg i uosobienie miłości oraz namiętności cielesnej, utożsamiany z greckim Erosem;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. planetoida o numerze katalogowym 1221;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Amor (Kupidyn) – w mitologii rzymskiej bóg miłości
Amor – planetoida o numerze katalogowym 1221
Amor – film reż. Thomasa Wangsma
Amor De Cosmos – polityk kanadyjski
Guillermo Amor – piłkarz hiszpański
Henryk Lubomirski jako Amor – posąg autorstwa A. Canovy
Jan Amor Tarnowski – hetman polski
grupa Amora – planetoidy bliskie Ziemi
Gmina Amor (ang. Amor Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Otter Tail, w USA
Gmina Amor (ang. Amor Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Bowman, w USA
amorek – w sztukach plastycznych element dekoracyjny w postaci małego, nagiego chłopca ze skrzydłami (w odróżnieniu od putta)

Synonimy:

(1.1) immoralista, libertyn, farmazon

Wiktionary

amoralistka

→ amoralista

SJP.pl

Patrz:

amoralista

amoralizm

zachowanie charakteryzujące się brakiem wszelkich hamulców moralnych; także: zespół poglądów uzasadniających takie zachowanie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pogląd odrzucający normy moralne i etyczne

Wiktionary

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãmɔˈralʲism̥, AS: ãmoralʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amoralista m., amoralistka ż.

przym. moralny

Wiktionary

(1.1) niemoralnie

Wiktionary

amoralność

odrzucenie norm, ocen, wzorów postępowania obowiązujących w określonym środowisku i czasie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest amoralne; cecha tych, którzy są amoralni

Wiktionary

Powiązane:

przym. amoralny, moralny

przysł. amoralnie

Wiktionary

amoralny

niestosujący zasad moralnych, przeciwny im, sprzeczny z nimi (np. amoralne postępowanie, amoralna osoba)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) niezgodny z zasadami postrzeganymi w danej społeczności za dobre i słuszne

(1.2) niewidzący różnicy między dobrem a złem

Wiktionary

Powiązane:

przysł. amoralnie

rzecz. amoralność ż.

amorfia

bezpostaciowość

SJP.pl

amorficzność

nieposiadanie żadnego określonego kształtu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest amorficzne; cecha tych, którzy są amorficzni

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amorfizm m.

przym. amorficzny

1. bezpostaciowość, brak uporządkowanej budowy;
2. w literaturze: określenie zespołu cech literatury nowatorskiej, rezygnującej z klasycznych układów kompozycyjnych;
3. w fizyce: brak budowy krystalicznej w ciele stałym

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. bezpostaciowość, brak właściwej formy

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. stopniowa utrata wartości środków trwałych wskutek ich zużywania się oraz koszt związany ze stopniowym zużywaniem się środków trwałych

(1.2) techn. łagodzenie uderzeń, wstrząsów w maszynach, pojazdach za pomocą specjalnych urządzeń

Wiktionary

Amortyzacja – w prawie bilansowym i podatkowym oznacza koszt związany ze stopniowym zużywaniem się środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Amortyzacja jest kosztem, który nie wiąże się z wypływem środków pieniężnych. Z amortyzacją łączy się pojęcie umorzenia.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. amortyzator mrz., amortyzowanie n.

czas. amortyzować

przym. amortyzacyjny

Wiktionary

amortyzacyjny

1. pokrywający straty;
2. łagodzący wstrząsy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący amortyzacji

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amortyzowanie n., amortyzator mrz., amortyzacja ż.

czas. amortyzować

Wiktionary

amortyzator

specjalne urządzenie różnego typu łagodzące wstrząsy i uderzenia w pojazdach, maszynach itp.; resor

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach;

Wiktionary

Amortyzator, łagodnik – mechanizm, którego zadaniem jest przechwycić i rozproszyć nadmiar energii w układzie mechanicznym. Używany jest w celu zabezpieczenia urządzenia lub operatora przed negatywnym oddziaływaniem drgań i zwiększenia komfortu eksploatacji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌãmɔrtɨˈzatɔr, AS: ãmortyzator

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amortyzacja ż., amortyzowanie n., zamortyzowanie n.

:: zdrobn. amortyzatorek m.

czas. amortyzować ndk., zamortyzować dk.

przym. amortyzacyjny

Wiktionary

amortyzowanie

potocznie: zabiegi mające na celu pozyskanie względów osoby płci odmiennej, starania o czyjąś rękę; umizgi, umizg (dawniej), flirt, konkury, zaloty, zalecanki

SJP.pl

Amory – miasto w stanie Missisipi, w Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia

amoryci

lud semicki pokrewny Kananejczykom

SJP.pl

Amoryci (sum. "MAR.TU", akad. "Amurru") – lud semicki, pokrewny Kananejczykom, który na przełomie III i II tysiąclecia p.n.e. opanował większość Mezopotamii i rozległe obszary Syrii. Spowodowali oni upadek sumero-akadyjskiego państwa III dynastii z Ur, tworząc na jego gruzach szereg zwalczających się małych państw, z których ostatecznie zwycięzcą okazał się Babilon Hammurabiego. Amoryci przejęli kulturę sumero-akadyjską i stworzyli podstawy państw babilońskiego i asyryjskiego.

Wikipedia

amorycki

→ Amoryci

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Amorytami, dotyczący Amorytów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język amorycki;

Wiktionary

Patrz:

Amoryci

Powiązane:

rzecz. Amoryta mos., Amorytka ż.

Wiktionary

amoryczny

erotyczny, miłosny

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) rzad. erotyczny, miłosny

Wiktionary

amoryta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. przedstawiciel zachodniosemickiego plemięemienia, które na przełomie III i II tysiąclecia p.n.e. opanowało większość Mezopotamii;

Wiktionary

Amos – imię męskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od hebr. עמוס "amos" – „mocny, dźwigający ciężary”. Patronem tego imienia jest Amos, jeden z dwunastu proroków mniejszych, którego imieniem nazwana jest jedna z ksiąg biblijnych – Księga Amosa. Obchodzi imieniny 31 marca.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Liturgiczne wspomnienie proroka Amosa obchodzone było 31 marca.

(1.2) Jeden z proroków biblijnych nosił imię Amos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈãmɔs, AS: ãmos

Wiktionary

Powiązane:

rzecz.

:: zdrobn. Amosek mos.

przym. Amosowy

Wiktionary

amosek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Amos

Wiktionary

(1.1) Proroctwo Amosowe dotyczyło m.in. Damaszku i Tyru.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amos mos., Amosek mos.

Wiktionary

amp

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Asynchronous multiprocessing – wieloprocesorowość asynchroniczna w architekturze komputera
adenozyno-5′-monofosforan – organiczny związek chemiczny, jeden z nukleotydów
Akademickie Mistrzostwa Polski – ogólnopolskie rozgrywki sportowe
AMP – zestaw oprogramowania Apache, MySQL, PHP/Perl/Python
AMP Warsaw – od Advanced Management Program Warsaw – nazwa programu dla menedżerów najwyższego szczebla prowadzonego w Polsce przez hiszpańską Wyższą Szkołę Zarządzania IESE.
Australian MultiCam Pattern – nowy kamuflaż australijski oparty na MultiCam
ArcelorMittal Poland – polski koncern hutniczy
Accelerated Mobile Pages – zarzucony przez Google format tworzenia stron internetowych dla urządzeń przenośnych

Wikipedia

amp.

skrót

(1.1) = farm. ampułka

Wiktionary

amp.-strz.

skrót

(1.1) = med. ampułkostrzykawka

Wiktionary

ampeks

ampex;
1. sposób zapisu obrazu i dźwięku programu telewizyjnego na taśmie magnetycznej;
2. urządzenie do dokonywania takiego zapisu i jego odtwarzania

SJP.pl

ampeksowy

→ ampeks; ampexowy

SJP.pl

ampelografia

całokształt wiedzy o winorośli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział botaniki oraz enologii zajmujący się opisem, klasyfikacją i rozróżnianiem odmian winorośli

Wiktionary

Ampelografia (gr. "ámpelos" = winna latorośl) – nauka o winoroślach ("Vitis" spp.), zajmująca się opisywaniem i klasyfikowaniem tych roślin. Dawniej główną metodą była obserwacja i porównywanie kształtu i barwy owoców i liści winorośli. Współcześnie nauka ta zrewolucjonizowana została za sprawą badań molekularnych DNA.

Wikipedia

Powiązane:

Wiktionary

amperogodzina

jednostka ilości elektryczności (ładunku elektrycznego) odpowiadająca przepływowi prądu o natężeniu 1 ampera przez przekrój poprzeczny danego przewodnika w ciągu 1 godziny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektr. jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera;

Wiktionary

Amperogodzina [Ah] – miara ładunku elektrycznego ogniw galwanicznych (nieprawidłowo zwanego pojemnością), w tym akumulatorów elektrycznych. Określa ona zdolność do zasilania przez ten akumulator obwodu elektrycznego prądem o danym natężeniu przez określony czas.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Ta wielkość jest wyrażona w amperogodzinach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈpɛrɔɡɔˈd͡ʑĩna, AS: ãmperogoʒ́ĩna

Wiktionary

Powiązane:

przym. amperogodzinowy

Wiktionary

amperogodzinowy

przymiotnik

(1.1) chem. metoda analityczna w chemii polegająca na pomiarze natężenia prądu elektrycznego w funkcji stężenia oznaczanej substancji

Wiktionary

Amperometria – technika analityczna, bazująca na pomiarze zależności natężenia prądu od stężenia substancji elektroaktywnej przy stałym potencjale. Stosuje się układ elektrody pracującej i odniesienia zanurzonych w badanym roztworze składającym się z elektrolitu i badanej substancji.

Wikipedia

amperometryczny

→ amperometria

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący amperometrii

Wiktionary

Patrz:

amperometria

amperomierz

przyrząd do pomiaru natężenia prądu w obwodzie elektrycznym, podający wynik w amperach; amperometr

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. elektr. przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego;

Wiktionary

amper

Powiązane:

rzecz. amper mrz.

Wiktionary

amperozwój

dawna jednostka siły magnetomotorycznej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miar. fiz. jednostka siły magnetomotorycznej w układzie MKS równa przepływowi jednego ampera prądu stałego przez jeden zwój solenoidu;

Wiktionary

rzecz. ampfutbolista mos., ampfutbolistka ż.

przym. ampfutbolowy

Wiktionary

ampfutbolista

zawodnik grający w amp futbol

SJP.pl

ampfutbolistka

→ ampfutbolista

SJP.pl

Patrz:

ampfutbolista

ampfutbolowy

→ ampfutbol

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

amplatz

[czytaj: amplac] nazwisko

SJP.pl

amplatzer

[czytaj: amplacer] zatyczka stosowana do zamykania ubytku w komorze serca; zapinka Amplatza

SJP.pl

ampleksus

odruch płciowy u płazów bezogonowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) herp. pozycja godowa płazów głównie bezogonowych, w której samiec trzyma samicę za przednie odnóża

Wiktionary

Ampleksus (łac. "amplexus" – „uścisk”) – odruch płciowy występujący u płazów bezogonowych. Jest to pozycja niezbędna do złożenia jaj przez samicę i wyrzucenia nasienia do wody przez samca. Ponadto występuje u niektórych płazów ogoniastych, np. u salamandry plamistej.

Wikipedia

amplidyna

prądnica prądu stałego o dwustopniowym wzmocnieniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektr. specjalistyczny rodzaj wzmacniacza elektromaszynowego, który konstrukcyjnie jest prądnicą prądu stałego o specyficznej budowie, pozwalający na sterowanie bardzo dużymi mocami wyjściowymi za pomocą sygnałów o niewielkiej mocy;

Wiktionary

Wikipedia

amplifikacja

1. rozbudowanie jakiegoś tematu lub motywu służące głębszemu jego ukazaniu, polegające na wzbogacaniu i dopełnianiu go w kolejnych zdaniach tekstu;
2. w genetyce: zwielokrotnienie liczby genów;
3. wzmocnienie, zwielokrotnienie jakiejś wielkości

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

amplifikacja (biologia)
amplifikacja (psychologia)
amplifikacja (retoryka): środek stylistyczny poszerzający wypowiedź
amplifikacja (literatura): wyrazy bliskoznaczne, powtórzenia, peryfrazy
Amplifikacja (album): album polskiego rapera o pseudonimie Rahim
wzmacnianie (prądu, napięcia, mocy itp.) zobacz: amplifikator, amplituner

Wikipedia

amplifikacyjny

→ amplifikacja

SJP.pl

Patrz:

amplifikacja

amplifikator

dawniej: wzmacniacz elektryczny

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

Powiązane:

rzecz. amplifikacja ż., amplifikator m., amplifikatorka ż., amplifikatornia ż.

czas. amplifikować

Wiktionary

amplifikować

wzmacniać, wyolbrzymiać

SJP.pl

amplistat

rodzaj transformatorowego wzmacniacza magnetycznego

SJP.pl

Amplistat wzbudzenia – specjalny transformatorowy wzmacniacz magnetyczny umożliwiający bezstykową, bezstopniową i bezoporową regulację natężenia prądu w obwodach elektrycznych.

Wikipedia

amplitron

szerokopasmowa, wzmacniająca lampa mikrofalowa

SJP.pl

Wikipedia

amplitud

forma rzeczownika.

(1.1) D. plural|amplituda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈplʲitut, AS: ãmplʹitut

Wiktionary

amplituda

1. najwyższe odchylenie danych wartości od średniej;
2. w fizyce: zakres wahania - największe odchylenie ciała drgającego lub wahającego się od średniej lub spoczynkowej pozycji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. największe wychylenie cechy, funkcji, charakterystyki okresowo zmiennej;

(1.2) fiz. połowa różnicy między wartością maksymalną i minimalną

(1.3) pot. zakres

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmplʲiˈtudɔ, AS: ãmplʹitudo

Wiktionary

amplitudowy

→ amplituda

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) Wbudowany w amplituner procesor dźwięku (DSP) pozwala na wybór jednego z wirtualnie generowanych środowisk przestrzennych […].

(1.1) med. operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Podczas pracy z piłą omal nie doszło do amputacji palca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmpuˈtat͡sʲja, AS: ãmputacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amputowanie n.

czas. amputować

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. wykonywanie amputacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Do szpitala przywieziono pacjenta z zaawansowaną gangreną i jedynym ratunkiem okazało się amputowanie nogi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmputɔˈvãɲɛ, AS: ãmputovãńe

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amputacja ż.

czas. amputować

przym. amputacyjny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) amputacja

Wiktionary

amputować

1, dokonać, dokonywać amputacji (operacyjnego usunięcia kończyny lub innego narządu);
2. przenośnie: pozbawić, pozbawiać czegoś ważnego

SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) dokonywać amputacji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Po wypadku amputowano mu lewą stopę.

(1.1) farm. kosmet. med. szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;

(1.2) rel. mały dzbanek do podawania wina i wody kapłanowi; ; Gloger.

(1.3) hist. szklane naczynie na leki i substancje zapachowe

(1.4) uczn. mężczyzna, który przyjmuje sterydy

(1.5) daw. zool. nazwa systematyczna|Bulla ampulla|L.|ref=tak.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Ampułka (farmacja) – pojemnik do przechowywania leków do wstrzykiwań
Ampułka (religia) – naczynie liturgiczne do przechowywania wina lub wody
Ampułka (historia) – naczynie na leki i substancje zapachowe
Ampułka) – element samczych narządów genitalnych u niektórych motyli

Wikipedia

Przykłady

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ampułką, dotyczący ampułki

Wiktionary

Patrz:

amrock

[czytaj: amrok] amerykańska rasa kur; amrok

amstafka

suka amstafa (amstaffa); amstaffka

SJP.pl

amsterdam

miasto w Holandii

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica Holandii;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 11945;

(1.3) geogr. francuska wyspa w południowej części Oceanu Indyjskiego;

Wiktionary

Amsterdam – miasto i stolica konstytucyjna Holandii, w prowincji Holandia Północna.

Większość instytucji rządowych oraz przedstawicielstw obcych państw znajduje się w Hadze.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Amsterdam jest konstytucyjną stolicą Holandii, natomiast władza urzęduje w Hadze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãmˈstɛrdãm, AS: ãmsterdãm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amsterdamczyk mos., amsterdamka ż.

rzecz. Amsterdam mrz.

:: fż. amsterdamka ż.

Wiktionary

amsterdamski

→ Amsterdam

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Amsterdamu (miasta w Holandii)

Wiktionary

Patrz:

Amsterdam

Wymowa:

IPA: ˌãmstɛrˈdãmsʲci, AS: ãmsterdãmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amsterdam mrz., amsterdamczyk mos., amsterdamka ż.

Wiktionary

amstrad

marka komputerów i firma

SJP.pl

Wikipedia

amtować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. urzędować gdzieś, rządzić, siedzieć

Wiktionary

amu-daria

rzeka w Azji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;

Wiktionary

Amu-daria (w starożytności Ὦξος, Oxus, Transoxana, Transoksjana; arab. "Dżajahun") – rzeka w Uzbekistanie, Turkmenistanie i Afganistanie, jej odcinek stanowi także granicę Tadżykistanu (na całej swej długości stanowi odcinki granicy afgańsko-tadżyckiej, afgańsko-uzbeckiej, afgańsko-turkmeńskiej oraz turkmeńsko-uzbeckiej). Długość 1425 km, powierzchnia dorzecza 465,5 tys. km².

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Amu-daria jest rzeką o długości 1425 kilometrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãmu‿ˈdarʲja, AS: ãmu‿darʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

przym. amudaryjski

Wiktionary

amudaryjski

przymiotnik relacyjny

przedmiot, najczęściej drobnych rozmiarów, który ma chronić posiadacza przed nieszczęściami, chorobami, czarami etc.

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ezot. przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;

Wiktionary

Amulet ( amuletum) – osobisty przedmiot o charakterze magicznym, z przypisywanym mu działaniem ochronnym, posiadający różny kształt i formę, nawiązujący do symboliki lub bóstwa, części ludzkiego ciała, motywu roślinnego, czy zwierzęcego. Także w formie tabliczki z napisem.

Wikipedia

Przykłady

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Roald Amundsen (1872-1928) – norweski badacz polarny, pierwszy zdobywca bieguna południowego
- Amundsen-Scott – amerykańska stacja naukowo-badawcza w Antarktydzie Wschodniej, na biegunie geograficznym
- Amundsen Coast – fragment wybrzeża Antarktydy
- Lodowiec Amundsena – lodowiec w Górach Transantarktycznych, na Antarktydzie Wschodniej
- Morze Amundsena – przybrzeżne morze szelfowe, część Oceanu Spokojnego u wybrzeży Antarktydy
- Zatoka Amundsena – zatoka, która znajduje się na Morzu Beauforta (Ocean Arktyczny)
- Zatoka Amundsena – zatoka u wybrzeży Ziemi Enderby'ego
Amundsen – norweskie nazwisko
Emilie Klingen Amundsen (ur. 1994) – norweska narciarka dowolna
Roald Amundsen (1913-1985) – norweski piłkarz
Steinar Amundsen (1945-2022) – norweski kajakarz
Zofia Amundsen – fikcyjna postać, główna bohaterka powieści Świat Zofii

Wikipedia

amundsenka

rodzaj czapki z grubej wełny, noszonej przez sportowców

SJP.pl

amunicja

naboje broni palnej i ich części składowe

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. naboje do broni palnej

(1.2) wojsk. ogół rakiet, nabojów artyleryjskich, min, bomb lotniczych, torped, bomb głębinowych, granatów ręcznych oraz naboi do broni strzeleckiej;

Wiktionary

Amunicja – ogół nabojów, granatów, rakiet, min, bomb i torped.

(1.1) związany z amunicją, dotyczący amunicji

Wiktionary

Amunicyjny – żołnierz odpowiedzialny za opiekę nad amunicją do broni wymagającej obsługi przez więcej niż jedną osobę.

Wikipedia

Powiązane:

rzecz. amunicja ż.

Wiktionary

amur

ryba z rodziny karpiowatych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. słodkowodna ryba z rodziny karpiowatych pochodząca ze wschodniej Azji; ,

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Amur – rzeka we wschodniej Azji
amur – ryba z rodziny karpiowatych
- amur biały (Ctenopharyngodon idella)
- amur czarny (Mylopharyngodon piceus)
Amur Błagowieszczeńsk – rosyjski klub piłkarski
Amur Chabarowsk – rosyjski klub hokejowy
Amur – repozytorium wydawnictw naukowych
Amur – typ rosyjskich okrętów – stawiaczy min i dwa okręty o tej nazwie
A-135 Amur - system antybalistyczny
Amur – rosyjskie linie lotnicze

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈãmur, AS: ãmur

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. Amur mrz.

Wiktionary

amurowy

→ amur

SJP.pl

Patrz:

amur

amursk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, położone w Kraju Chabarowskim, nad Amurem;

Wiktionary

Amursk (ros. "Амурск") – miasto w Rosji, położone w Kraju Chabarowskim, nad Amurem, 45 km na północ od

Wikipedia

Powiązane:

przym. amurski

rzecz. Amur mrz.

Wiktionary

amurski

→ Amur

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) związany z Amurem, dotyczący Amuru

(1.2) związany z Amurskiem, dotyczący Amurska

Wiktionary

Patrz:

Amur

Powiązane:

rzecz. Amur m., Amursk m.

Wiktionary

amuzja

nieumiejętność rozpoznawania melodii wskutek uszkodzenia kory mózgowej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. niezdolność do rozpoznawania i do odtwarzania melodii spowodowana uszkodzeniem mózgu;

Wiktionary

Amuzja ( amusia) – głuchota wybiórcza w stosunku do tonów muzycznych. Może towarzyszyć afazji lub rozwinąć się samodzielnie. Rozróżniać należy amuzję czuciową sensoryczną (wyrażającą się w utracie wyobrażeń muzycznych) i amuzję ruchową lub konstruktywną (motoryczną).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãˈmuzʲja, AS: ãmuzʹi ̯a

Wiktionary

amw

[czytaj: a-em-WU]
1. skrót: Agencja Mienia Wojskowego;
2. skrót od: Akademia Marynarki Wojennej;
3. skrót od: Archiwum Marynarki Wojennej

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

AMW – Agencja Mienia Wojskowego
AMW – Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte w Gdyni
AMW – Akademia Medyczna im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, od 2012 Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu
AMW – Akademia Muzyczna im. Fryderyka Chopina w Warszawie, od 2008 Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina w Warszawie
AMW – Archiwum Marynarki Wojennej
AMW – kod EMS kota amerykańskiego szorstkowłosego
AMV

Wikipedia

amway

[czytaj: AMłej] amerykańskie przedsiębiorstwo handlowe

SJP.pl

Wikipedia

amy

1. [czytaj: ejmi] obce imię żeńskie;
2. [czytaj: aMI] nazwisko francuskie

SJP.pl

Amy – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Oise.

amylodekstryna

produkt pośredni hydrolizy skrobi mający zastosowanie w przemyśle

SJP.pl

amylograf

Amylograf – (grek. "amylum" – krochmal + -graf), aparat służący do pomiaru wartości wypiekowej mąki żytniej, oraz do pomiaru zdolności skrobi do kleikowania.

Wikipedia

amyloid

1. węglowodan znajdujący się w roślinach
2. substancja białkowa o charakterze patologicznym, gromadząca się w różnych tkankach organizmu przy przewlekłych stanach chorobowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. med. nierozpuszczalne białko fibrylarne, które gromadzi się w tkankach organizmu i tworzy włókniste złogi;

Wiktionary

Amyloid – szkodliwe, nieprawidłowe białko przypominające skrobię, powstające w organizmie w wyniku długiego przebiegu wyniszczających chorób, gromadzące się między naczyniami włosowatymi a tkankami niektórych narządów. Powoduje to ucisk i utrudnienie (lub uniemożliwienie) wymiany substancji między krwią i komórkami. Schorzenie to nazywane jest amyloidozą (skrobiawicą).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W mózgach osób z chorobą Alzheimera stwierdza się odkładanie amyloidu.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amyloidoza ż.

Wiktionary

amyloidowy

→ amyloid

SJP.pl

Patrz:

amyloid

amyloidoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba spichrzeniowa, w której w narządach odkłada się patologiczne białko – amyloid

Wiktionary

Amyloidoza, inaczej skrobiawica lub betafibryloza – schorzenie polegające na pozakomórkowym odkładaniu różnych rodzajów biologicznie nieaktywnego białka o budowie nierozgałęzionej i konfiguracji β-pliku, dającego charakterystyczny obraz w krystalografii rentgenowskiej, uogólnione lub zlokalizowane narządowo, najczęściej w nerkach, wątrobie, śledzionie, sercu i tarczycy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W badaniu histologicznym potwierdzono amyloidozę wątroby.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. amyloid mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) skrobiawica

Wiktionary

amylopektyna

wielocukier wchodzący w skład skrobi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. wielocukier (a dokładniej rozgałęziony polimer glukozy) będący głównym składnikiem skrobi; podstawowy polisacharyd roślin wyższych, pełniący rolę materiału zapasowego;

Wiktionary

Amylopektyna – organiczny związek chemiczny, mocno rozgałęziony wielocukier. Jest głównym składnikiem skrobi, stanowi otoczkę jej ziarenek (ok. 80% masy). Odpowiada za efekt pęcznienia skrobi i jej zdolności do tworzenia zoli. Ma bardzo dużą masę cząsteczkową (kilka milionów u). Jej cząsteczkę tworzą rozgałęzione łańcuchy zbudowane z około 1000 reszt glukozy.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Największe ilości amylopektyny znajdują się w zbożach i warzywach korzeniowych.

Wiktionary

amyloplast

bezbarwne ciałko komórki roślinnej syntetyzujące skrobię zapasową i magazynujące ją w postaci ziaren skrobi

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. leukoplast odpowiedzialny za syntezę i magazynowanie skrobi w komórkach roślinnych

Wiktionary

Amyloplast – rodzaj leukoplastu wytwarzający i magazynujący skrobię. Powstają one bezpośrednio z proplastydów. Pod wpływem światła przekształcają się w chloroplasty.

Występują w komórkach organów spichrzowych, w komórkach czapeczki korzenia i w komórkach merystematycznych w postaci jednego dużego ziarna (np. ziemniak, żyto, pszenica) lub wielu drobnych (np. owies, ryż).

Wikipedia

amylowy

1. → amyl;
2. alkohol amylowy - główny składnik oleju fuzlowego, ubocznego produktu w przemyśle spirytusowym

SJP.pl

amyloza

składnik skrobi zbudowany z glukozy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. liniowy polisacharyd zbudowany z reszt α-D-glukozy połączonych wiązaniami α(1→4); jeden z dwóch głównych składników skrobi

Wiktionary

Wikipedia

(1.1) gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk amyn

Wiktionary

amzonia

roślina z rodziny toinowatych, występująca w około 30 gatunkach we wschodnich rejonach Azji i w Ameryce Północnej

SJP.pl

an

skrót od: Antonow (typ samolotu); An

SJP.pl

forma ściągnięta

(1.1) stpol. i on

(1.2) stpol. a on, ale on

(1.3) stpol. jak on

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

AN – oznaczenie kodowe Antyli Holenderskich według ISO 3166-1
An (Anu) – bóstwo sumeryjskie (bóg nieba)
An – oznaczenie radzieckich samolotów Antonow
An – wspólny symbol aktynowców
an – przedimek nieokreślony w języku angielskim
an – litera alfabetu gruzińskiego, przybierająca postać litery ა
an – kod języka aragońskiego według ISO 639
.an – krajowa domena internetowa Antyli Holenderskich

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãn, AS: ãn

Wiktionary

an-

przedrostek

(1.1) war. a- (zaprzeczenie, brak cechy) w złożeniach przed samogłoską

Wiktionary

Przykłady

(1.1) analfabeta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãn, AS: ãn

Wiktionary

an-nadżaf

fraza rzeczownikowa, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowym Iraku, w pobliżu rzeki Eufrat;

Wiktionary

Wikipedia

Powiązane:

przym. nadżafski

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) daw. Nedżef

Wiktionary

ana

napis na receptach - "po równo"

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. zbiór różnych fragmentów dzieł, krótkich utworów, anegdot

forma ściągnięta

(2.1) stpol. zob. an.

Wiktionary

Ana ( ‏عانة‎) – miasto w Iraku, w Al-Anbar. W 2009 roku liczyło 17 025 mieszkańców[].

Jest położone w zachodniej części kraju, nad Eufratem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈãna, AS: ãna

Wiktionary

anabaptysta

członek protestanckiej grupy wyznaniowej praktykującej chrzest osób dorosłych, a nie dzieci

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. osoba wyznająca anabaptyzm

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anabaptyzm mrz.

:: fż. anabaptystka ż.

przym. anabaptystyczny

Wiktionary

anabaptystka

→ anabaptysta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta wyznająca anabaptyzm

Wiktionary

Patrz:

anabaptysta

Powiązane:

rzecz. anabaptyzm mrz.

:: fm. anabaptysta mos.

przym. anabaptystyczny

Wiktionary

anabaptystyczny

→ anabaptysta

SJP.pl

przymiotnik

Powiązane:

rzecz. anabaptysta mos., anabaptystka ż.

alkaloid z grupy nikotyny, występujący w liściach niektórych gatunków tytoniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. alkaloid roślinny o działaniu toksycznym i nikotynopodobnym, występujący głównie w roślinach z rodzaju Anabasis, w przeszłości stosowany jako insektycyd

odwracalny stan pozornej śmierci u zwierząt niższych i roślin; u człowieka spowodowany przez sztuczną hibernację, stosowaną przy ciężkich operacjach chirurgicznych; życie utajone

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;

Wiktionary

Anabioza ( anabíosis ‘ożywianie’), życie utajone – odwracalny, przejściowy stan skrajnego obniżenia aktywności życiowej (tzw. pozornej śmierci) organizmu, będący odpowiedzią na niekorzystne warunki środowiska naturalnego (np. zbyt niska temperatura, niedostatek wody).

Wikipedia

Powiązane:

przym. anabiotyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) życie utajone

Wiktionary

anabol

potocznie: środek anaboliczny

SJP.pl

anabolia

proces zmian w przebiegu morfogenezy odpowiedzialny za pojawianie się u osobnika cech gatunkowych lub nieobecnych u przodków

SJP.pl

Anabolia – rodzaj owada z rzędu chruścików (Insecta:Trichoptera) z rodziny Limnephilidae. Larwy budują domki z piasku i fragmentów roślin lub detrytusu. W Polsce najpospolitsza jest "Anabolia laevis" - żyje w rzekach i jeziorach. Rzadsza jest "Anabolia furcata", zasiedlająca głównie wody płynące, oraz "Anabolia nervosa" - występująca w rzekach i jeziorach głównie zachodniej Polski. Larwy są bardzo trudne do rozróżnienia. W jeziorach i rzekach występują przy brzegu zadrzewionym, czasami masowo.

Wikipedia

anaboliczność

→ anaboliczny

SJP.pl

Patrz:

anaboliczny

wspomagający, przyspieszający budowę i przekształcanie związków złożonych (np. leki anaboliczne)

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) dotyczący anabolika

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anabolizm mrz.

Wiktionary

anabolik

środek zwiększający syntezę białek w organizmie oraz wytwarzanie mukopolisacharydów, zatrzymujący również w organizmie jony wapnia, potasu, fosforanów i kreatyninę, stosowany nielegalnie jako środek dopingujący; środek anaboliczny, steryd anaboliczny

SJP.pl

anabolizm

rodzaj przemian metabolicznych polegający na syntezie złożonych związków organicznych ze związków prostych, w wyniku których gromadzona jest energia, substancje zapasowe oraz tworzone składniki komórek

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizj. część procesów metabolicznych w organizmie, które polegają na syntezie złożonych związków chemicznych z prostszych, z towarzyszącym zużyciem energii

Wiktionary

Anabolizm (z gr. "ἀναβολή" od "ἁνά" 'w górę' i "βάλλειν" 'rzut') – grupa reakcji chemicznych, w wyniku których z prostych substratów powstają związki złożone, gromadzące energię. Jest to ta część metabolizmu, która związana jest ze wzrostem tkanek organizmu (forma metabolizmu komórkowego). Często procesy metaboliczne dzieli się na anaboliczne (wzrostowe) i kataboliczne (związane z rozkładem i zanikaniem materii organicznej).

Wikipedia

Powiązane:

przym. anaboliczny

przysł. anabolicznie

Wiktionary

anachorecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z anachoretą, dotyczący anachorety lub anachoretyzmu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anachoreta mos., anachoretka ż., anachoretyzm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pustelniczy

Wiktionary

anachoreta

człowiek prowadzący ascetyczne życie poświęcone modlitwom i kontemplacji; pustelnik

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. człowiek pędzący życie w odosobnieniu, w ascezie, oddający się modlitwie i rozmyślaniom

(1.2) przen. osoba żyjąca samotnie

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Nigdy nie myślałem o życiu anachorety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnaxɔˈrɛta, AS: ãnaχoreta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anachoretyzm m.

:: fż. anachoretka ż.

przym. anachorecki

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) pustelnik, eremita

(1.2) odludek, samotnik

Wiktionary

anachoretka

→ anachoreta

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

anachoretyzm

w historii: życie na pustyni jako wyraz skrajnej ascezy (prowadzone np. przez mnichów w Egipcie i Syrii w pierwszych wiekach chrześcijaństwa)

anachronizm

1. to, co jest niezgodne z duchem czasu; przestarzała rzecz, przeżytek
2. błąd chronologiczny
3. element świata przedstawionego niedopasowany do opisywanego w utworze czasu historycznego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) coś niezgodnego z duchem czasów i stanem wiedzy, przestarzałego (np. pogląd, rzecz)

(1.2) błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;

Wiktionary

Anachronizm ( ἀναχρονισμός "anachronismós", czyli „niezgodny w czasie”) – sposób wysłowienia niedopasowany do opisywanego w utworze czasu historycznego. Jest to też pojawienie się w tekście przedmiotów, osób, nienależących do opisywanej przez autora epoki lub czasów. Anachronizm wprowadzony nieświadomie przez autora jest błędem, ale często bywa stosowany celowo jako chwyt literacki. Może pełnić wówczas rolę aluzji lub żartu.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Stary profesor używał tak wielu anachronizmów językowych, że jego wykłady były kompletnie niezrozumiałe.

(1.2) Znalazłem w filmie o imperium rzymskim kilka anachronizmów, na przykład pokazano jeźdźców używających strzemion.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥, AS: ãnaχrõńism̦

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anachroniczność ż.

przym. anachroniczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) archaizm, przeżytek, nienowoczesność

Wiktionary

anadema

zdobiona opaska na włosy w antycznej Grecji

SJP.pl

anadiploza

figura stylistyczna polegająca na rozpoczynaniu nowego wersu wyrazem, który znajdował się na końcu wersu poprzedniego; conduplicatio

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) figura retoryczna polegająca na powtórzeniu na początku zdania lub członu zdania ostatniego wyrazu lub wyrazów zdania poprzedniego

Wiktionary

1. miasto w Rosji;
2. rzeka w Rosji

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Czukockiego Okręgu Autonomicznego;

(1.2) geogr. rzeka na Czukotce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anadyr – rzeka w Rosji (Czukotka)
Anadyr – miasto w Rosji

Wiktionary

anaerobiont

organizm rozwijający się w środowisku czasowo lub trwale pozbawionym wolnego tlenu; beztlenowiec, anaerob, anoksybiont

SJP.pl

anaerobiotyczność

→ anaerobiotyczny

SJP.pl

Patrz:

anaerobiotyczny

anaerobioza

anoksybioza; życie w środowisku pozbawionym tlenu

SJP.pl

anaerobowy

związany z anaerobem

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) niewymagający obecności tlenu

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anaerob m., aerob m., anaerobowość ż., aerobowość ż.

przym. aerobowy

przysł. anaerobowo, aerobowo

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) beztlenowy

Wiktionary

anafalis

anafalis perłowy - roślina z rodziny astrowatych

SJP.pl

Wikipedia

anafaza

jedna z faz podziału jądra komórkowego

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. trzecia faza podziału komórkowego

Wiktionary

Anafaza – trzecia faza podziału komórki występująca po metafazie, a przed telofazą. Występuje zarówno w mitozie jak i w mejozie, przy czym w tym drugim podziale występuje dwukrotnie i oznaczana jest mianem "anafaza I" (podczas mejozy I) i "anafaza II" (podczas mejozy II).

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Anafaza dotyczy zarówno mitozy, jak i mejozy.

Wiktionary

anafi

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

→ anafilaksja

SJP.pl

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z anafilaksją, dotyczący anafilaksji

Wiktionary

Patrz:

anafilaksja

Powiązane:

rzecz. anafilaksja ż.

Wiktionary

anafora

figura stylistyczna polegająca na powtórzeniu tego samego słowa lub wyrażenia na początku kolejnych segmentów tekstu; epanafora

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. odwołanie się w wypowiedzi do czegoś, co wcześniej zostało już wspomniane

(1.2) liter. figura stylistyczna polegająca na powtórzeniu tego samego słowa lub zwrotu na początku kolejnych wersów, zdań lub fraz, co służy wzmocnieniu wyrazu emocjonalnego lub rytmicznego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

anafora – pojęcie z zakresu literatury
anafora – pojęcie z zakresu liturgii chrześcijańskiej

Wikipedia

anaforetyczny

→ anaforeza

SJP.pl

Patrz:

anaforeza

wędrówka ujemnie naładowanych cząstek w kierunku elektrody dodatniej

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. ewolucyjny proces przekształcania się jednego gatunku w inny bez rozgałęzienia drzewa rodowego, czyli bez powstawania nowych, bocznych linii ewolucyjnych

Wiktionary

Anageneza, transformacja filetyczna – ewolucyjna zmiana cech całej populacji danego gatunku doprowadzająca do tak istotnej różnicy w porównaniu z populacją wyjściową (początkową), że nowa populacja może być uznana za nowy gatunek biologiczny, a populacja początkowa – za gatunek wymarły. W transformacji anagenetycznej nie powstaje żadna grupa siostrzana dla nowego gatunku.

Wikipedia

anagenowy

→ anagen

SJP.pl

Patrz:

anagen

anaglif

1. gra świateł i cieni dająca wrażenie reliefu;
2. dwa wydrukowane obrazy jednego przedmiotu, dające wrażenie widzenia stereoskopowego przy oglądaniu przez odpowiednie okulary

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeden z typów rysunku lub fotografii stereoskopowej, dający złudzenie trójwymiaru podczas oglądania za pomocą specjalnych, najczęściej czerwono-niebieskich, okularów;

(1.2) szt. ryta, kuta lub odlewana płaskorzeźba, stanowiąca zwykle dekorację naczyń

(1.3) gra świateł i cieni dająca wrażenie reliefu

Wiktionary

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Anaglify tworzy się przez nakładanie na siebie, ale z lekkim przesunięciem, dwóch obrazów tego samego przedmiotu, wydrukowanych w różnych kolorach.

(1.2) Na świątyniach egipskich jest wiele anaglifów.

Wiktionary

SJP.pl

anagramowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. przestawianie liter w wyrazie w celu utworzenia nowego słowa

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. anagram m.

czas. anagramować

Wiktionary

anagramować

przestawić, przestawiać litery lub sylaby w wyrazie w taki sposób, by powstał nowy wyraz

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) jęz. zdanie niepoprawne pod względem składniowym

Wiktionary

Anakolut (gr. ἀνακόλουθον "anakólouthon" „pozbawiony związku, nielogiczny” od ἀν- "an-" „bez” i ἀκόλουθος "akólouthos" „następujący”) – błąd składniowy zniekształcający budowę zdania w taki sposób, że zanika związek logiczny między jego członami. Inaczej mówiąc, jest to wypowiedź zorganizowana składniowo tak, że jej poszczególne człony kłócą się z porządkiem logicznym zdania i są niepoprawne pod względem gramatycznym.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) „Idąc do szkoły, wykoleił się tramwaj” to przykład anakolutu.

Wiktionary

anakolutowy

przymiotnik od: anakolut

SJP.pl

anakolutyczny

→ anakolut

SJP.pl

Patrz:

anakolut

anakonda

wąż z rodziny dusicieli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) herp. ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel;

rzecz. anakonda ż.

przym. anakondzi

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) rzad. anakondzi

Wiktionary

anakondzi

przymiotnik

(1.1) rzad. związany z anakondą, dotyczący anakondy

Wiktionary

Powiązane:

w muzyce inaczej przedtakt

SJP.pl

Anakruza, przedtakt (gr. "ανακρουσις") – nieakcentowana sylaba (jedna lub dwie), która znajduje się przed pierwszą zgłoską akcentowaną w danym wersie sylabotonicznym. Anakruza charakteryzuje się tym, że tych sylab nie wlicza się do danego rachunku stóp metrycznych. Termin anakruza został przyjęty w poezji na początku XIX w. z teorii muzyki.

Wikipedia

anaksagoras

Anaksagoras z Kladzomen (ok. 500 p.n.e. - ok. 428 p.n.e.), grecki filozof

SJP.pl

Anaksagoras z Kladzomen ( Ἀναξαγόρας; ur. ok. 500 p.n.e., zm. ok. 428 p.n.e.) – grecki filozof.

Wikipedia

anaksymander

Anaksymander z Miletu (ok. 610-546 p.n.e.) - jeden z pierwszych jońskich filozofów przyrody

SJP.pl

Anaksymander z Miletu (gr. Ἀναξίμανδρος ὁ Μιλήσιος "Anaksimandros ho Milesios", ok. 610–546 p.n.e.) – starogrecki filozof i polityk, jeden z pierwszych jońskich filozofów przyrody, reprezentant szkoły milezyjskiej jako prawdopodobny uczeń Talesa i nauczyciel Anaksymenesa. Podejrzewa się, że był autorem pierwszego w historii ludzkości dzieła filozoficznego, znanego pod tytułem "O naturze" lub "O przyrodzie" ( Περὶ φύσεως, "Peri physeos").

Wikipedia

anaksymandrowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Anaksymandra lub z nim związany

SJP.pl

anaksymenes

Anaksymenes z Miletu (ok. 585 - 525 p.n.e.), filozof grecki

SJP.pl

(1.1) zbiór wybranych tekstów, fragmentów pism lub cytatów, często uporządkowanych tematycznie lub chronologicznie

Wiktionary

(1.1) eduk. człowiek dorosły nieumiejący czytać ani pisać, czyli nieznający alfabetu

(1.2) przen. pot. pejor. ktoś zupełnie nieznający się na czymś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Duża liczba ludzi w Afryce to analfabeci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnalfaˈbɛta, AS: ãnalfabeta

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analfabetyzm m.

:: fż. analfabetka ż.

przym. analfabetyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) niepiśmienny, niegramotny, nieczytaty i niepisaty

(1.2) ciemniak, ignorant, laik, niekumaty, nieuk, profan

Wiktionary

analfabetka

kobieta nie umiejąca czytać i pisać

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. kobieta niepotrafiąca pisać i czytać

(1.2) przen. pot. pejor. / eufem. kobieta zupełnie nieznająca się na czymś

Wiktionary

Przykłady

(1.1) Ona jest kompletną analfabetką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnalfaˈbɛtka, AS: ãnalfabetka

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analfabetyzm m.

:: fm. analfabeta m.

przym. analfabetyczny

Wiktionary

analfabetyzm

1. brak umiejętności czytania i pisania u dorosłych osób;
2. przenośnie: zupełny brak wiedzy w jakiejś dziedzinie

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) eduk. brak umiejętności czytania i / lub pisania;

Wiktionary

Analfabetyzm (gr. ἀναλφάβητος "nieznający liter") – w rozumieniu popularnym jest to brak umiejętności pisania i czytania oraz wykonywania czterech podstawowych działań matematycznych u osób dorosłych, tj. według kryteriów UNESCO – powyżej 15. roku życia. Osoby nieposiadające takich umiejętności nazywane są „analfabetami”.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) W 1814 roku wprowadzono w Danii obowiązek szkolny i dziś analfabetyzm uważa się tam za wyeliminowany.

(1.1) Rozmiar opisywanych porażek matematycznych prowadzi nieuchronnie do wniosku, że obok analfabetyzmu funkcjonalnego związanego z niekompetentnym czytaniem i pisaniem, istnieje zjawisko, które można by nazwać analfabetyzmem matematycznym.

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analfabeta m., analfabetka ż.

przym. analfabetyczny

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) reg. niegramotność

Wiktionary

analgan

nazwa handlowa leku przeciwbólowego i przeciwgorączkowego, zawierającego metamizol sodowy

SJP.pl

analgetyczny

1. uśmierzający, łagodzący ból, pomocny w leczeniu bólu; przeciwbólowy;
2. niewrażliwy na ból

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) med. nieczuły na ból

(1.2) med. zmniejszający ból

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnalɡɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: ãnalgetyčny

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analgetyk m., analgezja ż.

przym. analgezowy

temsłow. algo-, algi-, alge-

Wiktionary

Synonimy:

(1.2) przeciwbólowy

Wiktionary

analgetyk

lek znieczulający, przeciwbólowy

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. środek przeciwbólowy, lek przeciwbólowy;

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analgezja ż.

przym. analgetyczny

Wiktionary

analgezja

zniesienie czucia bólu z zachowaniem innych rodzajów czucia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. niewrażliwość na ból z zachowaniem innych rodzajów czucia;

Wiktionary

Analgezja, znieczulenie – zjawisko zniesienia czucia bólu; również znieczulenie w hipnozie. Dotyczy bólu powstałego wskutek działania czynników fizycznych (na przykład uderzenia) lub chemicznych (na przykład oparzenia kwasem).

W celu zniesienia czucia bólu stosowane są:

Wikipedia

Powiązane:

przym. analgetyczny

rzecz. analgetyk mrz.

Wiktionary

analit

składnik próbki analitycznej podlegający oznaczaniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. składnik próbki, który podlega oznaczaniu

Wiktionary

Analit – składnik próbki badanej metodami analizy chemicznej, który podlega wykryciu lub oznaczeniu. Analit może być składnikiem roztworu, mieszaniny gazów albo ciała stałego. Przykładem mogą być odpowiednio jony chlorkowe oznaczane w roztworze soli kuchennej, tlen w powietrzu, czy żelazo w stali.

Wikipedia

Przykłady

(1.1) Przykładem analitu może być tlen oznaczany w powietrzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ãˈnalʲit, AS: ãnalʹit

Wiktionary

analityczka

1. kobieta bardzo dobrze radząca sobie z analizą różnych problemów;
2. kobieta dokonująca analiz w określonej dziedzinie wiedzy lub nauki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analizator mos./mrz., analiza ż., analityka ż., analityk mos., analityczka ż.

przym. analityczny

Wiktionary

analityczno-badawczy

czas. analizować ndk., przeanalizować dk.

przysł. analitycznie

Wiktionary

analityk

1. osoba bardzo dobrze radząca sobie z analizą różnych problemów;
2. osoba dokonująca analiz w określonej dziedzinie wiedzy lub nauki

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista zajmujący się analizą danych i wysuwaniem prognoz w obrębie konkretnej dziedziny wiedzy

(1.2) naukowiec lub specjalista badający budowę chemiczną substancji

Wiktionary

Przykłady

(1.1) To przedsiębiorstwo zarabia mniej niż spodziewali się analitycy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnaˈlʲitɨk, AS: ãnalʹityk

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analiza ż., analityka ż., analityczność ż., analizator m., analizowanie n., przeanalizowanie n.

:: fż. analityczka ż.

czas. analizować ndk., przeanalizować dk.

przym. analityczny

przysł. analitycznie

Wiktionary

analityka

nauka o rozbiorze pojęć i myśli

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. miejsce, w którym są wykonywane analizy próbek materiałów biologicznych w celu diagnozowania chorób

(1.2) kierunek studiów

(1.3) filoz. nauka traktująca o rozbiorze myśli i pojęć

(1.4) dziedzina nauki, badająca skład lub strukturę czegoś z użyciem specjalistycznej aparatury

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analizator mos./mrz., analiza ż., analityk mos., analityczka ż.

przysł. analitycznie

przym. analityczny

Wiktionary

analiza

1. operacja myślowa polegająca na dokładnym rozważeniu problemu;
2. odpowiednie zestawienie i opracowanie danych przez porównanie i wyciągnięcie wniosków na temat istoty zjawiska, jego rozwoju w przyszłości itp.; także: dokument, raport itp. z tego opracowania;
3. określanie składu czegoś za pomocą metod laboratoryjnych; także: dokument z opisem takiego badania

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

(1.2) chem. określanie składu ilościowego, składników lub struktury badanego związku chemicznego;

Wiktionary

(1.1) techn. urządzenie, które wykonuje analizy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ten, kto coś analizuje, bada, czegoś docieka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Analizator (fizjologia)
Analizator amplitudy
Analizator widma
Analizator elektrostatyczny
Analizator polowy
Analizator cyklotronowego rezonansu jonów
Analizator cyklotronowego rezonansu jonów z fourierowską transformacją wyników
Analizator masy
Analizator czasowy
Analizator czasu przelotu
Analizator gazu alfa-jonizujący
Analizator pola

analizatorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z analizatorem, dotyczący analizatora, właściwy analizatorowi (temu kto analizuje)

Wiktionary

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co analne

Wiktionary

Patrz:

przysł. analnie

Wiktionary

analog

specjalista od maszyn analogowych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzecz lub pojęcie będące odpowiednikiem innego

(1.2) chem. pierwiastek z szeregu pierwiastków o analogicznej budowie elektronowej

(1.3) chem. związek chemiczny o takiej samej budowie ale o zastąpionym co najmniej jednym atomie w stosunku do związku wyjściowego;

(1.4) pot. płyta analogowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

analog – związek chemiczny podobny do innego związku
analog – potoczne określenie płyty gramofonowej oraz urządzeń opartych na sygnale analogowym
Analog – polska grupa muzyczna
FSO Polonez Analog – prototyp polskiego samochodu terenowego
Analog Science Fiction and Fact – amerykańskie czasopismo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ãˈnalɔk, AS: ãnalok

Wiktionary

Powiązane:

znaczne podobieństwo dwóch rzeczy, ich właściwości, cech itp.; także: sytuacja, zjawisko, rzecz zbieżne z czymś lub bardzo do czegoś podobne; analogia

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha bycia analogicznym z czymś

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analog mrz., analogia ż.

przym. analogiczny

rzecz. analogia ż., analogiczność ż., analogizm m., analogizowanie n.

czas. analogizować ndk.

przysł. analogicznie

Wiktionary

Synonimy:

(1.1) podobny, zbliżony, bliski; książk. paralelny, izomorficzny

Wiktionary

analogie

forma rzeczownika.

(1.1) plural| analogia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌãnaˈlɔɟjɛ, AS: ãnaloǵi ̯e

Wiktionary

analogizm

wnioskowanie na podstawie podobieństw

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) myślenie lub tworzenie czegoś przez podobieństwo do czegoś innego

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analog mrz., analogia ż.

czas. analogizować ndk.

przym. analogiczny

Wiktionary

analogon

przypadek, przedmiot podobny, zbieżny, odpowiadający innemu; odpowiednik; analog

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odpowiednik funkcjonalny lub strukturalny innego elementu, istniejący dzięki relacji podobieństwa, a nie tożsamości

Wiktionary

1. cecha czegoś wykorzystującego technikę analogową;
2. żartobliwie: cecha kogoś lub czegoś niezdominowanego przez technikę cyfrową

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest analogowe

Wiktionary

Powiązane:

przym. analogowy

przysł. analogowo

Wiktionary

analogowy

działający w oparciu o technikę analogową (służącą wytwarzaniu, przesyłaniu i przetwarzaniu sygnałów ciągłych, a nie "skokowych", jak np. w technice cyfrowej), np. urządzenia analogowe, telefon analogowy

SJP.pl

przymiotnik

(1.1) techn. wykorzystujący technikę analogową

Wiktionary

Powiązane:

rzecz. analog mrz., analogowość ż.

przysł. analogowo

Wiktionary

analyton

figura retoryczna polegająca na rozbicie naturalnego toku wypowiedzi i umieszczeniu z dala od siebie wyrazów, które powinny stać blisko siebie

SJP.pl

anamnestyczny

→ anamneza

SJP.pl

Patrz:

anamneza

anamnetyczny

→ anamneza

SJP.pl

Patrz:

anamneza

1. wywiad lekarski
2. w filozofii sposób poznania przez przypominanie, niezależny od empirycznego doświadczenia
3. modlitwa mszalna następująca bezpośrednio po Przeistoczeniu

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby,

(1.2) rel. modlitwa, część liturgii eucharystycznej,

(1.3) filoz. sposób poznania przez przypominanie, niezależny od doświadczenia zmysłowego,

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

anamneza (medycyna)
anamneza (filozofia)
anamneza (liturgia)

Wikipedia

Przykłady

(1.3) Na architrawie świątyni delfickiej starożytni napisali: "Poznaj samego siebie", i za Platonem sądzili, że prawda jest przypomnieniem, anamnezą.

anamorfoza

Powiązane:

rzecz. anamorfoza ż.

przym. anamorficzny

przysł. anamorfotycznie, anamorficznie

Wiktionary

anamorfoza

1. liniowe zwężenie lub rozszerzenie obrazu w jednym kierunku, stosowane w technice filmu panoramicznego
2. takie odwracalne przekształcenie płaszczyzny, które zamienia dany nomogram w nomogram równoważny zbudowany z samych linii prostych

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. opt. celowe zniekształcenie (liniowe zwężenie lub rozszerzenie) obrazu, które sprawia, że staje się on zrozumiały i proporcjonalny tylko wtedy, gdy patrzy się na niego pod konkretnym, bardzo ostrym kątem lub przy użyciu specjalnego lustra

Wiktionary

Anamorfoza (gr. "anamórphōsis" – przekształcenie) – celowa deformacja obrazu, która może pokazać obraz niezdeformowany poprzez np. odbicie jej w zwierciadle wypukłym, ściśnięcie lub rozciągnięcie obrazu zdeformowanego. Anamorfoza w malarstwie może ukazać oryginał, jeśli na płótno malarskie spojrzy się pod odpowiednim kątem.

Wikipedia

Powiązane:

przym. anamorfotyczny

Wiktionary

anamorfozowy

przymiotnik od: anamorfoza

SJP.pl

anan

nazwisko

SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

Anan – miejscowość we Francji
Anan – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Tokushima
Anan – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Nagano

Wikipedia

ananas

1. tropikalna bylina uprawna z rodziny ananasowatych;
2. w przenośni: łobuz, nicpoń

SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ananas|Mill.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju ananasów (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) kulin. owocostan rośliny z rodzaju ananasów (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pot. o niegrzecznym dziecku

Wiktionary

Ananas ("Ananas" Mill.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny bromeliowatych ("Bromeliaceae"). Obejmuje w zależności od ujęcia jeden do ok. 7 gatunków. Rośliny te w stanie naturalnym rosną w Ameryce Południowej. Już w okresie przedkolumbijskim rozpowszechniona w uprawie została beznasienna odmiana ananasa jadalnego o soczystym owocostanie. Nazwa rodzajowa utworzona została od nazwy tych roślin w językach tupi ("nana").

Wikipedia

Przykłady

(2.1) Ciocia Basia robi dobre ciasto z ananasami.