eustres

stres przyjemny, lekki, który stymuluje pozytywną adrenalinę w organizmie


SJP.pl


eustyl

w architekturze starożytnej: charakterystyczne rozstawienie kolumn


SJP.pl


eutaksja

ujemna eutropia


SJP.pl


eutanasta

wykonawca lub zwolennik eutanazji


SJP.pl


eutanazja

dobrowolne zakończenie życia osoby nieuleczalnie chorej, zwykle na jej prośbę, w celu zakończenia cierpienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień;

Wiktionary

Eutanazja (od εὐθανασία, "euthanasia" – „dobra śmierć”) – pozbawienie życia osoby nieuleczalnie chorej i cierpiącej, na żądanie jej lub jej najbliższej rodziny. W niektórych kodeksach karnych eutanazję określa się jako rodzaj zabójstwa (w tym w polskim jako "zabójstwo na żądanie i pod wpływem współczucia"). Od połowy XX w. eutanazja jest omawiana w kontekście nauki biotechnologii, bioetyki, prawa, polityki i religii. Termin "eutanazja" stosuje się także w przypadku usypiania zwierząt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dopuszczalność eutanazji jest uważana za trudne zagadnienie etyczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛwtãˈnazʲja, AS: eu̯tãnazʹi ̯a

Wiktionary


eutanazyjny

→ eutanazja


SJP.pl

Patrz:

eutanazja

eutektoid

mieszanina składników strukturalnych stopu (o stałym składzie chemicznym), wydzielająca się w określonej temperaturze z roztworu stałego


SJP.pl

Eutektoid (eutektoida, mieszanina eutektoidalna) – drobnokrystaliczna mieszanina dwóch lub więcej faz przypominająca budową mieszaninę eutektyczną, ale powstała w stanie stałym.

W najlepiej znanym przypadku równowagi fazowej w układzie żelazo z węgiel przemiana eutektoidalna zachodzi w temperaturze 727 °C w zakresie stężeń 0,0218–2,11%C.

Wikipedia


eutektoidalny

→ eutektoid


SJP.pl

Patrz:

eutektoid

eutektyczny

1. właściwy eutektykowi, mieszaninie substancji stałych (zwykle metali) wykazującej temperaturę topnienia znacznie niższą niż poszczególne składniki;
2. temperatura eutektyczna - temperatura krzepnięcia roztworu o składzie eutektycznym;
3. punkt eutektyczny - punkt wykresu fazowego, w którym współistnieją ciekłe i stałe składniki mieszaniny (roztworu, stopu)


SJP.pl


eutektyk

mieszanina dwóch lub więcej składników fazowych stopu mającego określony skład chemiczny i temperaturę


SJP.pl


eutektyka

mieszanina dwóch lub więcej składników fazowych stopu mającego określony skład chemiczny i temperaturę


SJP.pl

Eutektyka (eutektyk, mieszanina eutektyczna) – mieszanina dwóch lub więcej faz o określonym składzie, która wydziela się z roztworów ciekłych w pewnej temperaturze, zwanej temperaturą eutektyczną. Mieszanina ta jest produktem przemiany eutektycznej. Nazwa wywodzi się z greckiego słowa "eutektos", co znaczy „łatwo topliwy”.

Wikipedia


eutenik

specjalista analizujący różne sposoby oddziaływania na środowisko w celu stworzenia ludziom najlepszych warunków do życia


SJP.pl


eutenika

specjalista analizujący różne sposoby oddziaływania na środowisko w celu stworzenia ludziom najlepszych warunków do życia


SJP.pl


euterpa

rodzaj roślin drzewiastych z rodziny arekowatych


SJP.pl


euterpe

w mitologii greckiej: muza poezji lirycznej, przedstawiana z aulosem w rękach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. muza poezji lirycznej i gry na aulosie, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

 (1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 27, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1853 r.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Euterpe (euterpa, warzywnia) – rodzaj roślin drzewiastych z rodziny arekowatych (np. Euterpe edulis, Euterpe oleracea)
  • euterpe – łacińska nazwa gatunkowa (np. Macromia euterpe)
  • Euterpe – planetoida o numerze katalogowym 27
  • Euterpe – w mitologii greckiej muza poezji lirycznej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Euterpe i jej siostry uświetniały śpiewem biesiady bosko-ludzkie oraz uczty olimpijskie bogów.

 (1.1) Atrybutem Euterpe był aulos.

 (1.2) Euterpe porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛwˈtɛrpɛ, AS: eu̯terpe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Euterpa

Wiktionary


eutrof

roślina, która dla prawidłowego rozwoju wymaga żyznej, bogatej w substancje odżywcze gleby


SJP.pl


eutrofia

wysoka zawartość substancji odżywczych w środowisku, żyzność środowiska; eutroficzność


SJP.pl


eutroficzność

wysoka zawartość substancji odżywczych w środowisku, żyzność środowiska; eutrofia


SJP.pl


eutroficzny

bogaty, obfity w pokarm


SJP.pl


eutrofizacja

proces wzbogacania zbiorników wodnych w substancje pokarmowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekol. proces stopniowego wzbogacania zbiornika wodnego w substancje pokarmowe wskutek wzmożonego ich dopływu

Wiktionary

Eu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stosowanie nawozów na bazie fosforanów wywołuje eutrofizację wód, w sensie – powoduje nadmierny wzrost glonów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. eutrofizować ndk.

 przym. eutroficzny

Wiktionary


eutrofizm

Eu

Wikipedia


eutropiusz

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eutropiusz – imię męskie pochodzenia greckiego
  • Eutropiusz (zm. 308) – święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, męczennik
  • Eutropiusz (zm. ok. 405) – święty Kościoła katolickiego, lektor z Konstantynopola, męczennik
  • Eutropiusz z Saintes – święty Kościoła katolickiego, biskup Saintes
  • Eutropiusz z Orange (zm. 475) – święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, biskup Orange, męczennik
  • Eutropiusz z Walencji – wczesnochrześcijański pisarz i teolog
  • Eutropiusz – historyk rzymski z IV wieku, autor Brewiarium od założenia Miasta
  • Eutropiusz (zm. 399) – bizantyjski dworzanin, eunuch

Wikipedia


eutych

Eutych (gr. "Εὐτυχής" „Szczęśliwy” od "εὐ" „dobrze” i "τῠ́χη" „los”) – postać biblijna z Nowego Testamentu.

Młodzieniec, który udał się do Troady, aby wysłuchać Pawła. Było późno i Eutych zasnął tak głęboko, że wypadł z okna na trzecim piętrze i poniósł śmierć. Paweł przywrócił go do życia.

Wikipedia


eutyches

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. imię|polski|m.

Wiktionary

Eu

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. eutychianizm m.

 przym. eutychianistyczny

Wiktionary


eutychianin

zwolennik eutychianizmu (monofizytyzmu - doktryny teologicznej)


SJP.pl


eutychianizm

doktryna z V wieku mówiąca o jednej, boskiej naturze Chrystusa; monofizytyzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) teol. doktryna głosząca, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Eutyches m.

 przym. eutychianistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monofizytyzm

Wiktionary


eutyfronika

nauka zajmująca się zagadnieniami ochrony podstawowych wartości ludzkich w świecie cywilizacji technicznej


SJP.pl

Eutyfronika (ang. "euthyphronics") – koncepcja filozoficzna Józefa Bańki, omawiana w literaturze m.in. w kontekście jego filozofii techniki, etyki prostomyślności i recentywizmu. Jej autor określał eutyfronikę jako „naukę humanistyczną” dotyczącą życia człowieka w systemach technicznych, zwłaszcza niezamierzonego wpływu techniki na psychikę człowieka oraz ochrony tej psychiki. Status eutyfroniki jako „nauki” był jednak w literaturze komentowany ostrożnie.

Wikipedia


eutymia

wesołość, pogoda ducha


SJP.pl


euzebia

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Eu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rano spotkałam ciotkę Euzebię w przychodni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛwˈzɛbʲja, AS: eu̯zebʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Euzebiusz mos.

Wiktionary


euzebiusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Euzebiusz – imię męskie pochodzenia greckiego "eusébeios". Pierwotnie przymiotnik ten użyty został dla określenia jednego z miesięcy na cześć cesarza rzymskiego Antonina Piusa. Wywodzi się od słowa oznaczającego „bogobojny”, „święty”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Według przekazu Euzebiusza z Cezarei przed bitwą przy moście Mulwijskim Konstantyn miał wizję, która pozwoliła mu odnieść zwycięstwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛwˈzɛbʲjuʃ, AS: eu̯zebʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Euzebia ż.

Wiktionary


euzebiuszostwo

Euzebiusz z małżonką; Euzebiuszowie


SJP.pl


euzebiuszowie

Euzebiusz z małżonką; Euzebiuszostwo


SJP.pl


euzebiuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Euzebiusza lub z nim związany


SJP.pl


ev

elektronowolt


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • eV – elektronowolt, pozaukładowa jednostka energii
  • EV (z ang. ) – jednostka miary ekspozycji fotograficznej
  • EV – eksawolt, jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej równa 1018V
  • EV – celtycko-fińska grupa rockowa
  • e.V. – towarzystwo zarejestrowane (w Niemczech)
  • objętość wydechowa
  • nabłonkowa dysplazja brodawkowata
  • pojazd elektryczny – (z ang. )
  • EV SSL — rodzaj certyfikatu X.509 używanego do zabezpieczania komunikacji komputerowej

Wikipedia


eva

obce imię żeńskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ewa – imię
  • EVA Air – linie lotnicze
  • (164) Eva – planetoida
  • EVA – Ekonomiczna wartość dodana
  • EVA (ang. Extra-vehicular activity) – spacer kosmiczny
  • Eva – singel zespołu Nightwish
  • Eva – singel Cleo i Mesajah
  • Eva – polski zespół grający rock gotycki
  • Eva – miasto w USA, w stanie Alabama, w hrabstwie Morgan
  • Eva – jednostka osadnicza w USA, w stanie Tennessee, w hrabstwie Benton
  • EVA

Wikipedia


evaluation

[czytaj: iwaluEJszyn] określenie skuteczności reklamy produktu lub firmy


SJP.pl


evans

nazwisko obce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Arthur Evans – brytyjski archeolog, odkrywca kultury minojskiej
  • Chris Evans
  • Evan Evans, George Evans (pseudonimy) – Frederick Schiller Faust (1892–1944) – amerykański pisarz i dziennikarz
  • Frank Evans – brytyjski lekkoatleta, średniodystansowiec
  • Geraint Evans – walijski śpiewak operowy
  • Jonny Evans – północnoirlandzki piłkarz, gracz Manchesteru United
  • Josh Evans – amerykański aktor i reżyser
  • Luke Evans – walijski aktor
  • Linda Evans – amerykańska aktorka
  • Nicholas Evans (1950-2022) – angielski prozaik, scenarzysta i producent telewizyjny
  • Richard Evans – brytyjski historyk
  • Scott Evans – amerykański aktor

Wikipedia


evasion

[czytaj: ewaZJĄ] model samochodu marki Citroën


SJP.pl


evencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od event

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie event, lecz tylko mały evencik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. event m.

Wiktionary


event

[czytaj: iwent] specjalne wydarzenie zorganizowane pod kątem określonego celu, zwykle w odniesieniu do muzyki i gier MMORPG


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wydarzenie – muzyczne, towarzyskie itp., najczęściej publiczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. eventowy

 rzecz. evencik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) impreza

Wiktionary


eventowy

→ event [czytaj: iwentowy]


SJP.pl


everest

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Mount Everest – najwyższy szczyt Ziemi
  • Everest – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Brown w Stanach Zjednoczonych
  • Everest (ang. Everest Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cass w Stanach Zjednoczonych
  • George Everest (1790–1866) – główny geodeta Indii
  • Everest (niem. Everest - Gipfel ohne Gnade; węg. Everest - A remény csúcsa) – film dokumentalny z 1998 roku, reż. Greg MacGillivray, Stephen Judson i David Breashears
  • Everest – film przygodowy, dreszczowiec z 2015 roku, reż. Baltasar Kormákur
  • Everest – Poza krańcem świata (Beyond the Edge) – film dokumentalny z 2013 roku, zdj. Richard Bluck, reż. Leanne Pooley
  • CD Everest – ekwadorski klub piłkarski
  • Everest – dawna nazwa programu komputerowego Aida64

Wikipedia


evergreen

[czytaj: Ewergrin] potocznie: utwór muzyczny cieszący się niesłabnącą popularnością


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Evergreen – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Conecuh
  • Evergreen – jednostka osadnicza w stanie Kolorado, w hrabstwie Jefferson
  • Evergreen – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii Avoyelles
  • Evergreen – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Laclede
  • Evergreen – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Flathead
  • Evergreen – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Starr
  • Evergreen – jednostka osadnicza w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marathon
  • Evergreen – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Washburn
  • Evergreen – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Langlade
  • Evergreen (ang. Evergreen Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Montcalm
  • Evergreen (ang. Evergreen Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Sanilac
  • Evergreen (ang. Evergreen Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Becker

Wikipedia


everton

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Everton – dzielnica Liverpoolu
  • Everton F.C. – klub piłkarski z Liverpoolu
  • Everton Viña del Mar – klub piłkarski z Viña del Mar (Chile)
  • Everton – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Boone
  • Everton – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Dade
  • Everton – miejscowość w hrabstwie Bedfordshire (Anglia)
  • Everton – miejscowość w hrabstwie Hampshire (Anglia)
  • Everton – miejscowość w hrabstwie Nottinghamshire (Anglia)
  • Éverton – brazylijski piłkarz (ur. 1990)
  • Éverton – brazylijski piłkarz (ur. 1996)
  • Everton (Everton Antônio Pereira, ur. 1979) – brazylijski piłkarz
  • Everton (Francisco Everton de Almeida Andrade, ur. 1984) – brazylijski piłkarz

Wikipedia


everyman

[czytaj: ewrymen] bohater literacki lub filmowy reprezentujący przeciętnego człowieka; jederman, jedermann


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) liter. określenie typu bohatera wywodzącego się ze średniowiecznych moralitetów; protagonista o uniwersalnych cechach, na którego miejscu mógł się postawić każdy;

Wiktionary

Everyman (z ang. "każdy człowiek") – określenie bohatera średniowiecznych moralitetów, na którego miejscu mógł się postawić każdy widz – był to bohater o uniwersalnych cechach. Stawiany był wobec upersonifikowanych alegorii dobra i zła, które walczyły o jego duszę.

Wikipedia


evita

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Evita → Eva Perón
  • Evita – musical Andrew Lloyda Webbera i Tima Rice'a z 1976 r.
  • Evita – film Alana Parkera z 1996 r., ekranizacja musicalu
  • Evita – ścieżka dźwiękowa filmu Alana Parkera z 1996 r.
  • EVITA – program badawczy, uruchomiony w 2008 r., mający na celu opracowanie systemu bezpieczeństwa dla układów elektronicznych w samochodach.

Wikipedia


ew

skrótowiec

 (1.1) = eduk. edukacja wczesnoszkolna

Wiktionary

Ew ew

Ew – dwuznak składający się z liter E i W. Występuje w ortografii języka angielskiego. Oznacza dźwięk wymawiany w iloczasie jako sylaba ju lub jak polskie u.

Wikipedia


ew.

skrót od: ewentualnie, ewentualny; ewent.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ewentualnie

 (1.2) = ewentualny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Proszę sprawdzić, czy Państwa ustawienia ew. dodatkowo zainstalowanych programów zabezpieczeń internetowych są poprawne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvɛ̃ntuˈwalʲɲɛ|ˌːvɛ̃ntuˈwalnɨ, AS: evẽntuu̯alʹń•|evẽntuu̯alny

Wiktionary


ewa

w przenośnym znaczeniu: kobieta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) bibl. biblijne imię pierwszej kobiety oraz protoplastki rodu ludzkiego;

 (1.2) imię|polski|ż.;

 (1.3) przen. książk. każda kobieta

Wiktionary

Ewa – imię żeńskie, które pierwszy raz pojawia się 2000 lat p.n.e. w języku sumeryjskim jako „Awa” gdzie oznacza „życie”[].

W języku hebrajskim, który zapożyczył to imię od Sumerów wywodzi się od rdzenia חוה "hajja" lub hawwa – i również oznacza ‘dająca życie’. Imię wyprowadzane też z arabskiego słowa "hajja" ‘wąż’.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Adam i Ewa umieszczeni przez Boga w raju, zostali z niego wypędzeni ponosząc karę za uległość szatanowi i nieposłuszeństwo Bogu (…), a także utracili nieśmiertelność.

 (1.1) Synami Adama i Ewy byli Kain, Abel i Set.

 (1.2) Mam na imię Ewa i jestem nauczycielką z Warszawy.

 (1.2) Na 24 grudnia przypadają imieniny Ewy i Adama.

 (1.2) Ewę, żonę mojego kolegi z podstawówki, poznałem dużo później.

 (1.2) Pani Ewo, proszę nas jutro odwiedzić z synem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛva, AS: eva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Ewka ż., Ewcia ż., Eweczka ż., Ewusia ż., Ewunia ż.

:: zgrub. Ewucha

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zdrobn. Ewka, Ewcia, Eweczka, Ewusia, Ewunia

Wiktionary


ewak

nazwisko


SJP.pl


ewakuacja

wywożenie ludzi i dobytku z terenów zagrożonych klęską żywiołową lub wojną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia;

 (1.2) żart. pospieszny wyjazd

 (1.3) fiz. opróżnienie z powietrza

Wiktionary

Ew

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozmowy, które odbierała przez zestaw słuchawkowy, nie miały już nic wspólnego ze spokojnym ładem Rebelii – urywkowe krzyki świadczyły o chaosie ewakuacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvakuˈwat͡sʲja, AS: evakuu̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewakuowanie n., ewakuant m.

 czas. ewakuować

 przym. ewakuacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) exodus, odwrót

 (1.2) ucieczka, rejterada

Wiktionary


ewakuacyjny

związany z ewakuacją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ewakuacją, dotyczący ewakuacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Samoloty wroga zbombardowały punkt ewakuacyjny dla rannych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewakuacja ż., ewakuowanie n., ewakuant m.

 czas. ewakuować

Wiktionary


ewakuant

osoba ewakuująca się z jakiegoś miejsca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba ewakuowana

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewakuowanie n., ewakuacja ż.

 przym. ewakuacyjny

 czas. ewakuować

Wiktionary


ewakuantka

→ ewakuant


SJP.pl

Patrz:

ewakuant

ewakuator

1. urządzenie do usuwania powietrza puszek konserwowych w procesie ich napełniania; odpowietrzacz;
2. urządzenie do usuwania dymu i zanieczyszczeń; wyciąg, ekshaustor;
3. dźwig na podwoziu samochodowym, służący do odholowywania pojazdów;
4. oprogramowanie komputerowe wspomagające tworzenie procedur ewakuacji


SJP.pl


ewakuowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ewakuować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieewakuowanie n., ewakuacja ż., ewakuant m.

 czas. ewakuować ndk.

 przym. ewakuacyjny

Wiktionary


ewakuować

1. wywozić (usuwać) ludność, majątek, instytucje (lub ich członków) z terenu zagrożonego;
2. ewakuować się -
a) opuścić, opuszczać tereny zagrożone przez nieprzyjaciela lub nawiedzone klęską żywiołową;
b) potocznie: opuścić, opuszczać jakieś miejsce, pomieszczenie


SJP.pl

czasownik przechodni dwuaspektowy

 (1.1) przemieszczać ludzi, zwierzęta, mienie z niebezpiecznego miejsca

czasownik zwrotny dwuaspektowy ewakuować się

 (2.1) opuszczać samemu jakieś niebezpieczne miejsce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Doktor Hannę z córkami ewakuowano, podobnie jak mieszkańców całej dzielnicy, do śródmieścia.

 (2.1) Poszła panu hydraulika i nie mógł pan manewrować, więc ewakuował się pan zamiast narażać druha na niebezpieczeństwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvakuˈwɔvat͡ɕ, AS: evakuu̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewakuacja ż., ewakuant m., ewakuantka ż., ewakuowanie n.

 przym. ewakuacyjny

 przysł. ewakuacyjnie

Wiktionary


ewald

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Ewalda

Wiktionary

Ewald – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się ze złożenia słów "eo" – „prawo” i "wald" – „rządzić”, „panować”. Jego znaczenie można interpretować jako „panujący sprawiedliwie, w zgodzie z prawem”. Patronami tego imienia są bracia św. Ewald Biały i św. Ewald Czarny (VII wiek), wspominani 3 października.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ewald i pracuję jako górnik w Bytomiu.

 (1.1) W Kościele katolickim na 7 lipca przypada wspomnienie św. Ewalda biskupa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛvalt, AS: evalt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ewalda ż.

:: zdrobn. Ewaldek mos., Ewaldzik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Ewaldek, Ewaldzik, gw. Górny Śląsk Ywald

Wiktionary


ewalda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: Ewald

Wiktionary

Ewalda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego, żeński odpowiednik imienia Ewald. Wywodzi się ze złożenia słów "eo" – „prawo” i "wald" – „rządzić”, „panować”. Jego znaczenie można interpretować jako „panująca sprawiedliwie, w zgodzie z prawem”. Patronami tego imienia są bracia śwśw. Ewald Biały i Ewald Czarny (VII wiek), wspominani 3 października.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy Ewaldzie stuknie trzydziestka?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Ewald mos.

Wiktionary


ewaldostwo

Ewald z małżonką; Ewaldowie


SJP.pl


ewaldowie

Ewald z małżonką; Ewaldostwo


SJP.pl


ewaldowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ewalda lub z nim związany


SJP.pl


ewaluacja

oszacowanie, określenie wartości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) badanie wartości albo cech programu, planu lub obiektu w celu jego usprawnienia i rozwoju;

Wiktionary

Ew

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɛvaluˈwat͡sʲja, AS: evaluu̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewaluowanie n.

 czas. ewaluować ndk.

Wiktionary


ewaluacyjny

związany z ewaluacją


SJP.pl


ewaluator

kontroler procesu ewaluacji


SJP.pl


ewaluatorka

→ ewaluator


SJP.pl

Patrz:

ewaluator

ewaluować

przeprowadzać ewaluację; wartościować, obliczyć, ocenić


SJP.pl


ewander

Ewander (gr. Εὔανδρος Euandros 'dobry człowiek', łac. Evander, Euander) – w mitologii greckiej i rzymskiej syn Hermesa i Karmenty lub Echemosa i Timandry. Według innej wersji mitu syn króla Arkadii Pallasa. Po zabójstwie ojca (lub matki) opuścił Arkadię i udał się do Italii. Wydarzenie to miało mieć miejsce na kilka lat przed wojną trojańską.

Wikipedia


ewang.

skrót od: ewangelicki


SJP.pl


ewangelia

1. utwór wczesnochrześcijański zawierający opis życia i naukę Jezusa
2. część mszy z czytaniem fragmentu ewangelii
3. przenośnie: zespół niewzruszonych zasad, nakazów moralnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bibl. hist. wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa;

 (1.2) rel. dzielenie się wiarą chrześcijańską, głoszenie „dobrej nowiny”

 (1.3) rel. nauka chrześcijańska niosąca słowa Jezusa

Wiktionary

Ewangelia (z gr. εὐαγγέλιον, "euangelion", dosł. „dobra nowina”) – termin wieloznaczny:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nowy Testament składa się z czterech ewangelii, Dziejów Apostolskich i Apokalipsy św. Jana.

 (1.2) Juda głosił ewangelię sam, a później z apostołem Szymonem Gorliwym w Armenii i Persji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvãŋˈɡɛlʲja, AS: evãŋgelʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelista mos., ewangelizacja ż., ewangelizowanie n., ewangelizm mrz., ewangelik mos., ewangeliczka ż., ewangelikalizm mrz., ewangeliarz mrz., ewangelicyzm mrz., ewangelistarz mrz., zewangelizowanie n., ewangelizator mos., ewangelizatorka ż.

 czas. ewangelizować ndk., zewangelizować dk.

 przym. ewangeliczny, ewangelizacyjny, ewangelicki, ewangelijny, ewangelikalny

 przysł. ewangelicznie, ewangelizacyjnie, ewangelicko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. ewangelijo, reg. śl. wanielijo

Wiktionary


ewangeliarz

księga liturgiczna zawierająca wybrane na poszczególne dni wyjątki z Ewangelii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. bibliot. księga liturgiczna z podzielonymi na perykopy ewangeliami;

Wiktionary

Ewangeliarz – w Kościołach chrześcijańskich ozdobna księga liturgiczna zawierająca teksty Ewangelii odczytywane w liturgii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po błogosławieństwie ewangeliarzem biskup wygłosił homilię.

 (1.1) W tej gablocie wystawione są zabytkowe bogato zdobione ewangeliarze pochodzące z Sącza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelik mos., ewangelicyzm mrz., ewangelia ż., ewangelistarz m., ewangelista m., ewangelizator m., ewangelizatorka ż., ewangelizowanie n., ewangelizacja ż., zewangelizowanie n.

 czas. ewangelizować ndk., zewangelizować dk.

 przym. ewangelizacyjny, ewangeliczny

 przysł. ewangelizacyjnie, ewangelicznie

Wiktionary


ewangelicki

→ ewangelicyzm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z ewangelicyzmem

Wiktionary

Patrz:

ewangelicyzm

Przykłady

 (1.1) Ślub wzięli w kościele ewangelickim, żeby w razie czego bez trudu się rozwieść, co przy ślubie rzymskokatolickim byłoby prawie niemożliwe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelikalizm mrz., ewangelicyzm mrz., ewangeliczka ż., ewangelik mos., ewangelia ż., ewangelista mos., ewangelistarz mrz., ewangelizacja ż., ewangelizator mos., ewangelizatorka ż., ewangelizowanie n., zewangelizowanie n.

 czas. ewangelizować ndk.

 przym. ewangelizacyjny, ewangelijny, ewangeliczny, ewangelikalny

 przysł. ewangelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) luterański, protestancki

Wiktionary


ewangelicko-augsburski

Kościół ewangelicko-augsburski - protestancki, autonomiczny Kościół krajowy, oparty na luteranizmie; Kościół Ewangelicko-Augsburski


SJP.pl


ewangelicko-reformowany

Kościół ewangelicko-reformowany - protestancki, autonomiczny Kościół krajowy, oparty na kalwinizmie; Kościół Ewangelicko-Reformowany


SJP.pl


ewangelickość

→ ewangelicki


SJP.pl

Patrz:

ewangelicki

ewangelicyzm

ogół doktryn religijnych i wyznań chrześcijańskich, powstałych w wyniku reformacji w XVI w., opierających się na Biblii jako jedynym źródle wiary; protestantyzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. wyznania chrześcijańskie powstałe w wyniku reformacji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyznaniami dominującymi w Cesarstwie Niemieckim były: luteranizm, ewangelicyzm oraz katolicyzm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelikalizm mrz., ewangelia ż., ewangelik mos., ewangeliczka ż., ewangelista mos., ewangelistarz mrz., ewangelizacja ż., ewangelizator mos., ewangelizatorka ż., ewangelizowanie n., zewangelizowanie n., ewangeliarz mrz.

 czas. ewangelizować ndk.

 przym. ewangelicki, ewangelizacyjny, ewangelijny, ewangeliczny, ewangelikalny

 przysł. ewangelicznie

Wiktionary


ewangeliczka

→ ewangelik


SJP.pl

Patrz:

ewangelik

ewangelicznie

przysłówek sposobu

 (1.1) na sposób ewangeliczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pracował w myśl etyki chrześcijańskiej, a tytułowa ewangelicznie demokratyczna Polska przyświecała mu w całokształcie jego misji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelicyzm mrz., ewangelia ż., ewangelik mos., ewangeliczka ż., ewangelista mos., ewangelistarz mrz., ewangelizacja ż., ewangelizator mos., ewangelizatorka ż., ewangelizowanie n., zewangelizowanie n., ewangeliarz mrz.

 czas. ewangelizować ndk., zewangelizować dk.

 przym. ewangelicki, ewangelizacyjny, ewangelijny, ewangeliczny

 przysł. ewangelijnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. ewangelijnie

Wiktionary


ewangeliczny

odnoszący się do Ewangelii, opierający się na przesłaniu moralnym Jezusa Chrystusa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zgodny z Ewangelią

 (1.2) zawarty w Ewangelii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miłość ewangeliczna, towarzyszu, jest nierealna i politycznie szkodliwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvãŋɡɛˈlʲit͡ʃnɨ, AS: evãŋgelʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelik mos., ewangelicyzm mrz., ewangelia ż., ewangelista mos., ewangeliarz mrz., ewangelizacja ż., ewangelistarz mrz., zewangelizowanie n., ewangelizowanie n., ewangelizator mos., ewangelizatorka ż.

 czas. zewangelizować dk., ewangelizować ndk.

 przym. ewangelijny, ewangelizacyjny, ewangelicki, antyewangeliczny

 przysł. ewangelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrześcijański

 (1.2) ewangelijny

Wiktionary


ewangelijny

przymiotnik

 (1.1) zawarty w Ewangelii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelik mos., ewangelicyzm mrz., ewangelia ż.

 przym. ewangeliczny, ewangelicki

 przysł. ewangelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ewangeliczny

Wiktionary


ewangelijo

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. ewangelia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wanielijo

Wiktionary


ewangelik

osoba wyznania ewangelickiego; protestant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. wyznawca ewangelicyzmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dopiero pokój westfalski dał szansę ewangelikom na posiadanie własnych świątyń.

 (1.1) Wierni Kościołów ewangelickich, zwani ewangelikami, wyznają tzw. pięć zasad protestantyzmu sformułowanych w XVI wieku podczas reformacji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelicyzm mrz., ewangelia ż., ewangelista mos., ewangelistarz mrz., ewangelizacja ż., ewangelizator mos., ewangelizatorka ż., ewangelizowanie n., zewangelizowanie n., ewangeliarz mrz.

:: fż. ewangeliczka ż.

 czas. ewangelizować ndk.

 przym. ewangelicki, ewangelizacyjny, ewangelijny, ewangeliczny, ewangelikalny

 przysł. ewangelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk wanielik

Wiktionary


ewangelikalizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. nurt pobożnościowy w protestantyzmie;

Wiktionary

Ew

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szczególną cechą ewangelikalizmu w ostatnich latach (szczególnie w Stanach Zjednoczonych) jest rozwój niezależnych kościołów bezdenominacyjnych, niepowiązanych z żadnym wyznaniem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelia ż., ewangelik mos., ewangeliczka ż., ewangelicyzm mrz.

 przym. ewangelicki, ewangelikalny

Wiktionary


ewangelikalny

→ ewangelikalizm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. odnoszący się do ewangelikalizmu, związany z ewangelikalizmem

przymiotnik jakościowy

 (2.1) rel. charakterystyczny dla ewangelikalizmu, mający cechy lub właściwości przypisywane ewangelikalizmowi

Wiktionary

Patrz:

ewangelikalizm

Powiązane:

 rzecz. ewangelia ż., ewangelik mos., ewangeliczka ż., ewangelicyzm mrz., ewangelikalizm mrz.

 przym. ewangelicki

Wiktionary


ewangelista

1. jeden z autorów Ewangelii: Jan, Łukasz, Marek lub Mateusz;
2. środowiskowo: pracownik firmy lub klient promujący swoją działalnością daną markę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. każdy z czterech autorów kanonicznych ewangelii;

 (1.2) rel. każdy z autorów ewangelii apokryficznych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelia ż., ewangelizacja ż., ewangeliarz m., ewangelik m., ewangeliczka ż., ewangelicyzm m., ewangelizowanie n., ewangelistarz mrz., zewangelizowanie n., ewangelizator mos., ewangelizatorka ż.

 czas. zewangelizować dk., ewangelizować ndk.

 przym. ewangeliczny, ewangelicki, ewangelizacyjny

 przysł. ewangelicznie

Wiktionary


ewangelistarz

rodzaj ewangeliarza, księga liturgiczna ze zbiorem perykop do odśpiewania lub odczytania w czasie mszy przypadających w dni świąteczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. bibliot. księga liturgiczna zawierająca tylko perykopy ewangeliczne przeznaczone do odczytania podczas mszy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Polsce ewangelistarz najczęściej nazywany jest też ewangeliarzem.

 (1.1) Ozdobne karty ze średniowiecznego ewangelistarza próbowano wywieźć z kraju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelik mos., ewangelicyzm mrz., ewangelia ż., ewangeliarz m., ewangelista m., ewangelizator m., ewangelizatorka ż., ewangelizowanie n., ewangelizacja ż., zewangelizowanie n.

 czas. ewangelizować ndk., zewangelizować dk.

 przym. ewangelicki, ewangelizacyjny, ewangeliczny

 przysł. ewangelizacyjnie, ewangelicznie

Wiktionary


ewangelistka

środowiskowo: pracowniczka firmy lub klientka promująca swoją działalnością daną markę


SJP.pl


ewangelizacja

propagowanie głównych kanonów wiary chrześcijańskiej, a przede wszystkim nauki o Jezusie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teol. głoszenie ewangelii (jakość wiary)

 (1.2) teol. chrystianizowanie, zabieganie o wzrost liczby członków Kościoła (ilość wierzących)

Wiktionary

Ewangelizacja (gr. "euaggelizein" – głosić dobrą nowinę) – propagowanie głównych kanonów wiary chrześcijańskiej, a przede wszystkim nauki o Jezusie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bartek wrócił z wykładu o nowej ewangelizacji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelicyzm mrz., ewangelia ż., ewangelista m., ewangelizator m., ewangelizatorka ż., ewangelizowanie n., ewangeliarz m., ewangelistarz m., zewangelizowanie n., ewangelik m., ewangeliczka ż., ewangelizm m.

 czas. ewangelizować ndk., zewangelizować dk.

 przym. ewangelizacyjny, ewangeliczny, ewangelicki

 przysł. ewangelizacyjnie, ewangelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ewangelizowanie, katechizacja

 (1.2) ewangelizowanie, chrystianizacja

Wiktionary


ewangelizacyjnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób ewangelizacyjny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvãŋɡɛlʲizaˈt͡sɨjɲɛ, AS: evãŋgelʹizacyi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zewangelizowanie n., ewangelizowanie n., ewangelizatorka ż., ewangelizator mos., ewangelizacja ż., ewangelistarz mrz., ewangeliarz mrz., ewangelia ż.

 przym. ewangelizacyjny

 czas. ewangelizować, zewangelizować

Wiktionary


ewangelizacyjny

związany z ewangelizacją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ewangelizacją, dotyczący ewangelizacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To są najlepsze filmiki ewangelizacyjne, jakie udało mi się znaleźć w internecie.

 (1.1) Broszury ewangelizacyjne odebrała w recepcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvãŋɡɛlʲizaˈt͡sɨjnɨ, AS: evãŋgelʹizacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelicyzm mrz., ewangelia ż., ewangelizowanie n., zewangelizowanie n., ewangelizacja ż., ewangelista m., ewangelizator m., ewangelizatorka ż., ewangeliarz m., ewangelistarz m., ewangelik m., ewangeliczka ż., ewangelizm m.

 czas. ewangelizować, zewangelizować dk.

 przym. ewangeliczny, ewangelicki

 przysł. ewangelizacyjnie, ewangelicznie

Wiktionary


ewangelizator

osoba, której zadaniem jest nawracanie ludzi na chrześcijaństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba rozpowszechniająca doktrynę ewangeliczną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cyryl i Metody zasłynęli jako wielcy ewangelizatorzy Słowian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelia ż., ewangelizacja ż., ewangelista m., ewangelizowanie n., ewangeliarz m., ewangelistarz m., zewangelizowanie n., ewangelik m., ewangeliczka ż., ewangelizm m.

:: fż. ewangelizatorka ż.

 czas. ewangelizować ndk., zewangelizować dk.

 przym. ewangelizacyjny, ewangeliczny, ewangelicki

 przysł. ewangelizacyjnie, ewangelicznie

Wiktionary


ewangelizatorka

kobieta, która propaguje zasady wiary chrześcijańskiej, zdobywa nowych wyznawców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta rozpowszechniająca doktrynę ewangeliczną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tereska była wielką ewangelizatorką, chociaż nigdy nie wyszła za bramę klauzury.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelia ż., ewangelizacja ż., ewangelista m., ewangelizowanie n., ewangeliarz m., ewangelistarz m., zewangelizowanie n., ewangelik m., ewangeliczka ż., ewangelizm m.

:: fm. ewangelizator m.

 czas. ewangelizować ndk., zewangelizować dk.

 przym. ewangelizacyjny, ewangeliczny, ewangelicki

 przysł. ewangelizacyjnie, ewangelicznie

Wiktionary


ewangelizm

wyznawanie zasad Ewangelii


SJP.pl


ewangelizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) prowadzenie działalności ewangelizacyjnej

 (1.2) głoszenie ewangelii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poświęcenie się ewangelizowaniu było sensem jego egzystencji.

 (1.1) Ewangelizowanie Ameryki doprowadziło do zmierzchu kultur tubylczych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelicyzm mrz., ewangelia ż., ewangelizacja ż., ewangelista m., ewangelizator m., ewangelizatorka ż., ewangeliarz m., ewangelistarz m., zewangelizowanie n., ewangelik m., ewangeliczka ż., ewangelizm m.

 czas. ewangelizować, zewangelizować dk.

 przym. ewangelizacyjny, ewangeliczny, ewangelicki

 przysł. ewangelizacyjnie, ewangelicznie

Wiktionary


ewangelizować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) teol. głosić ewangelię

 (1.2) prowadzić działalność ewangelizacyjną

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Święty Wojciech ewangelizował Prusów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelicyzm mrz., ewangelia ż., ewangelizacja ż., ewangelista m., ewangelizator m., ewangelizatorka ż., ewangelizowanie n., ewangeliarz m., ewangelistarz m., zewangelizowanie n., ewangelik m., ewangeliczka ż., ewangelizm m.

 czas. zewangelizować dk.

 przym. ewangelizacyjny, ewangeliczny, ewangelicki

 przysł. ewangelizacyjnie, ewangelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) apostołować, katechizować

Wiktionary


ewangelos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary


ewansyt

amorficzny minerał zawierający glin, wodór, tlen i siarkę


SJP.pl


ewaporacja

parowanie wody z powierzchni terenu, z wolnej przestrzeni zbiorników wodnych lub z powierzchni roślin; odparowywanie


SJP.pl


ewaporacyjnie

przysłówek

 (1.1) w sposób ewaporacyjny

Wiktionary


ewaporacyjny

przymiotnik od: ewaporacja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący ewaporacji

Wiktionary


ewaporant

produkt sztucznego lub naturalnego odparowania rozpuszczalnika


SJP.pl


ewaporat

minerał lub skała złożona z rozpuszczalnych soli, powstała przez odparowanie roztworów wodnych; np. kalcyt, gips, anhydryt


SJP.pl

Ewaporaty (ewaporyty) – osady pochodzenia chemicznego, utworzone z łatwo rozpuszczalnych minerałów, które wytrącają się z roztworu wodnego w czasie jego odparowania (łac. evaporatio = parowanie).

Ewaporaty powstają wskutek silnego parowania wody morskiej (zatok, lagun, zamkniętych mórz) lub słonych jezior w klimacie suchym i gorącym.

Wikipedia


ewaporograf

samopiszący ewaporometr (przyrząd do pomiaru szybkości parowania wody z powierzchni gruntu lub powierzchni zbiornika wodnego)


SJP.pl


ewaporometr

przyrząd do mierzenia szybkości parowania wody z powierzchni zbiorników wodnych lub gruntu; atmometr


SJP.pl


ewaporować

dawniej: ulatniać się, parować; sublimować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) przest. ulatniać się w formie pary, parować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stalaktyty nie są czym innym, jak zsiadłością cząstek różnych wapiennych, które będąc porywane przez wodę wnętrza ziemi, osiadają w podziemnych lochach gdzie ewaporuje woda.

Wiktionary


ewaporyt

skała osadowa pochodzenia chemicznego, powstała przez strącenie się substancji mineralnych z wodnego ich roztworu podczas odparowania wody; ewaporat


SJP.pl


ewaporyzacja

rzadko: całkowite zanikanie jakiejś substancji spowodowane parowaniem


SJP.pl


ewapotranspiracja

proces odprowadzania pary wodnej do atmosfery wskutek transpiracji roślin i parowania z gleby


SJP.pl

Ewapotranspiracja – proces parowania terenowego (np. w obrębie użytku zielonego), obejmujący transpirację (parowanie z komórek roślinnych) oraz ewaporację (parowanie z gruntu).

Wikipedia


ewaryst

1. święty Ewaryst (98?-ok. 105), papież od ok. 97 r. n.e.;
2. imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Ewaryst – imię męskie pochodzenia greckiego, które oznacza "miły, przyjemny, najlepszy". Imię to nadawane jest w Polsce co najmniej od XVII w. Istnieje kilku świętych Ewarystów, m.in. Ewaryst, papież oraz św. Ewaryst z Konstantynopola.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy zaś Anaklet skończył śmiercią męczeńską, mianowano Ewarysta jego następcą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Ewarystek mos.

:: fż. Ewarysta ż.

 przym. Ewarystowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Ewarystek

Wiktionary


ewarysta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Ewaryst

Wiktionary

Ewarysta – żeński odpowiednik imienia Ewaryst.

Ewarysta imieniny obchodzi 26 października i 23 grudnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczoraj zawiozłem ciotce Ewaryście dwa worki kartofli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ewaryst m., Ewarystek mos.

Wiktionary


ewarystek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Ewaryst

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Założymy Ewarystkowi buciki i kurteczkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ewaryst m., Ewarysta ż.

 przym. Ewarystowy

Wiktionary


ewarystostwo

Ewaryst z małżonką; Ewarystowie


SJP.pl


ewarystowie

Ewaryst z małżonką; Ewarystostwo


SJP.pl


ewarystowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ewarysta lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Ewarysta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Ewarystową chałupą rosną dwa stare orzechy.

 (1.1) Sąsiadował z Klemensową zagrodą z jednej strony i z Ewarystowym polem z drugiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ewaryst mos., Ewarystek mos.

Wiktionary


ewazja

w dawnym prawie polskim:
1. upadek sprawy, w której powód nie stawił się na termin sprawy;
2. odparcie dowodu


SJP.pl


ewcia

zdrobnienie od: Ewa (imię żeńskie); Ewka, Ewunia, Ewusia


SJP.pl


ewdokia

imię żeńskie


SJP.pl


ewe

język afrykański z rodziny nigero-kongijskiej, zaliczany do języków kwa, używany między innymi przez lud Ewe


SJP.pl

Ewe (także: "Ehwe", "Eibe", "Kpere" lub "Adża") – lud afrykański zajmujący tereny na wschód od dolnego biegu Wolty, gdzie graniczy z ludami Akan, po dolny bieg Ueme, gdzie spotykają się z Jorubami (tereny dzisiejszej Ghany, Togo i Beninu). Jest ich około 5,7 mln, porozumiewają się językiem ewe, należącym do grupy języków kwa. Jest to język tonalny. Posiadają także alfabet ewe.

Wikipedia


ewekcja

okresowe zakłócenie ruchu Księżyca pod wpływem przyciągania Słońca


SJP.pl

Ew

Wikipedia


ewelina

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Ewelina – imię żeńskie.

Wedle danych rejestru PESEL imię Ewelina według stanu na 22 stycznia 2025 w Polsce nosi 148 117 kobiet. Jest na 49. miejscu pod względem popularności. Formę wariantową "Ewelin" noszą 3 kobiety.

Wedle danych rejestru PESEL imię Ewelina według stanu na 19 stycznia 2024 w Polsce nosiło 148 205 kobiet. Było wówczas na 49. miejscu pod względem popularności.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy Ewelina była moją dziewczyną, uważałem ją za najpiękniejszą na świecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvɛˈlʲĩna, AS: evelʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ewelin m.

:: zdrobn. Ewelinka ż.

Wiktionary


ewelinka

zdrobnienie od: Ewelina (imię żeńskie)


SJP.pl


ewen

członek ludu mieszkającego w północnej Syberii


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • David Ewen – amerykański historyk
  • Icchak Ewen – chasydzki pisarz i dziennikarz
  • Jade Ewen – brytyjska wokalistka
  • Uzzi Ewen – izraelski naukowiec i polityk

Wikipedia


ewenement

coś niespotykanego, dziwnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) osobliwe zajście, niezwykłe wydarzenie

 (1.2) rzecz o nieoczekiwanych właściwościach lub sławie

 (1.3) praktyka odbiegająca (zazwyczaj, ale niekoniecznie, negatywnie) od normy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Molesta Ewenement – zespół hip-hopowy
  • Ogólnopolski Festiwal Monodramów Ewenement
  • Ewenement – album polskiej grupy hip-hopowej Molesta Ewenement

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Gangnam Style był ewenementem.

 (1.3) Za sterami samolotów wożących nasze VIP-y już wkrótce mają zasiąść piloci cywilni. To ewenement na skalę światową – w innych krajach w kabinach takich maszyn zasiadają piloci wojskowi.

 (1.3) w Polsce urlop tacierzyński to ciągle ewenement – wyborcza.pl

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zjawisko

 (1.2) zjawisko, unikat, niezwykłość

 (1.3) kuriozum

Wiktionary


eweni

(dawniej Lamuci) lud mieszkający w północnej Syberii


SJP.pl

Eweni ( эвены, dawniej Lamuci) – autochtoniczny etnos syberyjski, spokrewniony z Ewenkami i wraz z nimi określany dawniej jako Tunguzi.

Eweni zamieszkują głównie obwód magadański i Kraj Kamczacki, Czukocję, wybrzeże Morza Ochockiego oraz północne rejony Jakucji. Według danych z roku 2010 w Rosji żyje 22 383 Ewenów.

Wikipedia


ewenk

członek ludu mieszkającego w Eurazji (głównie w Federacji Rosyjskiej, Chinach i Mongolii); dawniej: Tunguz


SJP.pl


ewenka

1. członkini ludu mieszkającego w północnej Syberii;
2. członkini ludu mieszkającego w Eurazji (głównie w Federacji Rosyjskiej, Chinach i Mongolii); dawniej: Tunguzka


SJP.pl


ewenkia

dawniej: Ewenkijski Okręg Autonomiczny


SJP.pl


ewenkijka

członkini ludu zamieszkującego Eurazję (głównie Federację Rosyjską, Chiny i Mongolię); dawniej: Tunguzka


SJP.pl


ewenkijski

dotyczący Ewenków, charakterystyczny dla Ewenków


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Ewenków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język Ewenków;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ewenk m., Ewenka ż., Ewenkijka ż., Ewenkia ż.

Wiktionary


ewenkowie

lud mieszkający w Eurazji (głównie w Federacji Rosyjskiej, Chinach i Mongolii); dawniej: Tunguzi


SJP.pl

Ewenkowie (dawna nazwa Tunguzi) – myśliwsko-zbierackie ludy, z grupy tunguskiej, zamieszkujące południowo-środkową Syberię (Rosja).

Wikipedia


ewent

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) daw. następstwo, wynik, skutek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛvɛ̃nt, AS: evẽnt

Wiktionary


ewent.

skrót od: ewentualnie, ewentualny; ew.


SJP.pl


ewentualnie

możliwy, przypuszczalny


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) w razie zaistnienia pewnych okoliczności

 (1.2) lub, albo, czy też

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiosną ewentualnie czeka dużo występów, wyjawia z tajemniczym spojrzeniem.

 (1.2) Bronzer stosowany na całą twarz powinien być matowy lub ewentualnie satynowy (dla cery bez niedoskonałości).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ewentualny

 rzecz. ewentualność ż.

Wiktionary


ewentualność

możliwość nastąpienia czegoś, wystąpienia jakiegoś zjawiska; okoliczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) możliwość nastąpienia jakiegoś zdarzenia, okoliczność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvɛ̃ntuˈwalnɔɕt͡ɕ, AS: evẽntuu̯alność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ewentualny

 przysł. ewentualnie

Wiktionary


ewentualny

możliwy, przypuszczalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przypuszczalny, możliwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bilety będą kodowane, organizatorzy zapewniają, że ewentualni podrabiacze nie mają najmniejszych szans na wprowadzenie do obiegu fałszywek.

 (1.1) W poniedziałek przejdzie badania w zagrzebskiej klinice i lekarze podejmą decyzję o ewentualnej operacji, która miałaby się odbyć po zakończeniu sezonu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvɛ̃ntuˈwalnɨ, AS: evẽntuu̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewentualność ż.

 przym. ewentualnościowy

 przysł. ewentualnie

Wiktionary


ewersja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. ruch stopy, podczas którego podeszwa kieruje się od środka na zewnątrz względem wyimaginowanej osi ciała dzielącej ciało na lewą i prawą stronę

Wiktionary


ewertowski

nazwisko


SJP.pl


eweński

dotyczący Ewenów, charakterystyczny dla Ewenów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ewenami, dotyczący Ewenów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język eweński;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ewen mos., Ewenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. lamucki

 (2.1) daw. lamucki

Wiktionary


ewg

Europejska Wspólnota Gospodarcza, dawna nazwa Unii Europejskiej


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = ekon. Europejska Wspólnota Gospodarcza

 (1.2) = ekon. Euroazjatycka Wspólnota Gospodarcza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Europejska Wspólnota Gospodarcza – EWG
  • Euroazjatycka Wspólnota Gospodarcza – EAWG lub EWG

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) EWG przekształciła się we Wspólnotę Europejską.

 (1.2) EWG skupia sześć państw należących do WNP związanych unią celną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ‿vu‿ˈɟɛ, AS: e‿vu‿ǵe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) EAWG

Wiktionary


ewicja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. praw. wyzucie z dóbr

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛˈvʲit͡sʲja, AS: evʹicʹi ̯a

Wiktionary


ewid.

skrót od: ewidencja, ewidencyjny


SJP.pl


ewidencja

1. spis zawierający dane dotyczące stanu liczbowego i ruchu ludności, spraw lub rzeczy;
2. sporządzanie takich spisów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stale aktualizowany spis

 (1.2) sporządzanie ewidencji (1.1)

Wiktionary

Ewidencja – wykaz, spis dotyczący np. stanu i ruchu ludności lub rzeczy.

W Polsce prowadzona jest m.in. ewidencja gruntów i budynków, jak też ewidencja ludności łącząca się z obowiązkiem meldunkowym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kamienica wpisana jest do gminnej ewidencji zabytków miasta Katowice.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ewidencjonować ndk., zewidencjonować dk., wyewidencjonować dk.

 przym. ewidencyjny

 przysł. ewidencyjnie

Wiktionary


ewidencjonować

wpisywać do ewidencji, czyli wpisywać do rejestrów, tabel, robić spisy, rejestry, zapisywać


SJP.pl


ewidencyjny

związany z ewidencją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) urz. dotyczący ewidencji (rejestru, zapisu urzędowego)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewidencja ż.

 czas. ewidencjonować ndk.

 przysł. ewidencyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rejestrowy

Wiktionary


ewidentnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób ewidentny, oczywisty, jasny, jawny, wyraźny, widoczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta procedura została ustanowiona na wypadek, gdyby testament ewidentnie faworyzował jednego z członków rodziny czy jakiegokolwiek spadkobiercę, a krzywdził innego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvʲiˈdɛ̃ntʲɲɛ, AS: evʹidẽntʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ewidentny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) widocznie, wyraźnie, jasno, jawnie

Wiktionary


ewidentniej

stopień wyższy od przysłówka: ewidentnie


SJP.pl


ewidentniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ewidentny; bardziej ewidentny


SJP.pl


ewidentność

coś uznawanego za oczywiste i niewymagającego uzasadnienia; oczywistość


SJP.pl


ewidentny

oczywisty, widoczny, wyraźny, nie budzący wątpliwości


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. oczywisty, widoczny, wyraźny, nie budzący wątpliwości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden z tamtejszych wychowawców w liście do redakcji opisał malwersacje, jakich dopuszczała się dyrektorka wspólnie z kuratorem, pod osłoną wojewódzkich władz partyjnych. Tu mechanizm był podobny – ewidentna działalność przestępcza, tym razem wyjątkowo parszywa, bo polegająca na żerowaniu na dzieciach – sierotach i pełne krycie tej działalności przez kolesiów z władz wojewódzkich.

 (1.1) Wtedy, choć z pozoru sytuacja wydawała się ewidentna, opozycja miała kłopoty z dostarczeniem do sądu niepodważalnych dowodów.

 (1.1) Nieudolna próba zamaskowania morderstwa przez upozorowanie samobójstwa była ewidentna.

 (1.1) To jest ewidentne kłamstwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvʲiˈdɛ̃ntnɨ, AS: evʹidẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. ewidentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezdyskusyjny, bezsporny, bezsprzeczny, jaskrawy, oczywisty, jednoznaczny, namacalny, niedwuznaczny, niepodważalny, niezaprzeczalny, niezbity, pewny, pozadyskusyjny, zrozumiały sam przez się

Wiktionary


ewikcja

sądowe pozbawienie kogoś prawa własności rzeczy nabytej prawnie na rzecz kogoś innego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. sądowne lub administracyjne pozbawienie prawa własności

Wiktionary


ewikcyjny

przymiotnik od: ewikcja


SJP.pl


ewikszta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na Łotwie, prawy dopływ Dźwiny, wypływa z jeziora Łubań;

Wiktionary

Ewikszta ( Aiviekste) – rzeka na Łotwie, prawy dopływ Dźwiny. Wypływa z jeziora Łubań.

Rzeka Ewikszta wraz z jej dopływem rzeką Pededze tworzy granicę między dwiema krainami historycznymi Łotwy – Liwonią i Łatgalią.

Wikipedia


ewingi

jezioro w Polsce


SJP.pl

Ewingi, Jezioro Zalewskie (niem. "Ewing See") – jezioro morenowe w Polsce, położone w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Zalewo, w granicach administracyjnych miasta Zalewo.

Wikipedia


ewinkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ewinkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ewinkować ndk.

Wiktionary


ewinkować

1. dochodzić sądownie swego prawa do rzeczy w stosunku do osoby, która nabyła tę rzecz od niewłaściciela
2. dawniej: udowadniać, wykazywać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) daw. przywłaszczać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvʲĩŋˈkɔvat͡ɕ, AS: evʹĩŋkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewinkowanie n.

Wiktionary


ewiny

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) daw. należący do Ewy, zwłaszcza tej biblijnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszechmogący Boże, Błogosławionyś Ty i Matka twoja, zaprawdę ona godną jest, wyjęta od przeklęctwa Ewinego dla grzechu pierworodnego, gdyż i my, byśmy cię byli nie rozgniewali, z duszą i z Ciałem w Raju bylibyśmy zostawali.

Wiktionary


ewipan

historyczna nazwa handlowa leku nasennego i uspokajającego, zawierającego heksobarbital


SJP.pl


ewka

zdrobnienie od: Ewa (imię żeńskie); Ewcia, Ewunia, Ewusia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) pot. zdrobn. od: Ewa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cześć, jestem Ewka, a ty?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛfka, AS: efka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ewa ż., Ewcia ż., Ewusia ż., Ewunia ż., Ewuńka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ewa, Ewcia, Ewusia, Ewunia, Ewuńka; reg. śl. Jewka

Wiktionary


ewodia

australijskie ozdobne drzewo z rodziny rutowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ewodia (Euodia) – drzewo z rodziny rutowatych
  • Ewodia – imię żeńskie
  • Ewodia – postać biblijna

Wikipedia


ewok

kosmita, bohater sagi "Gwiezdne Wojny"


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • EWoK – Encyklopedia wiedzy o książce
  • Ewoki – inteligentna rasa z uniwersum Gwiezdnych wojen zamieszkująca księżyc planety Endor

Wikipedia


ewokacja

1. przywołanie wspomnienia, wizji czegoś;
2. dawniej: odwołanie się do wyższej instytucji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. wizja czegoś, wspomnienie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ewokacja – przywołanie duchów i demonów.
  • ewokacja – jedna z prerogatyw sądowniczych monarchy.
  • ewokacja – wywołanie wspomnień skojarzeń lub wizji czegoś.
  • ewokacja – procesy bezpośrednio poprzedzające powstanie kwiatu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɛvɔˈkat͡sʲja, AS: evokacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ewokować

Wiktionary


ewokacyjny

związany z ewokacją


SJP.pl


ewokowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ewokować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvɔkɔˈvãɲɛ, AS: evokovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ewokować

Wiktionary


ewokować

przywoływać (przywołać) wspomnienie, wizję czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) książk. wywoływać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvɔˈkɔvat͡ɕ, AS: evokovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewokowanie n., ewokacja

Wiktionary


ewolucja

1. proces stopniowych, rozłożonych na wiele pokoleń przemian w budowie organizmów, prowadzący do powstawania nowych gatunków;
2. forma rozwoju, proces stopniowych zmian czegoś, prowadzący do powstania nowych rzeczy, zjawisk;
3. figura gimnastyczna, akrobatyczna lub taneczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś

 (1.2) biol. ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji;

 (1.3) trudna figura akrobatyczna, gimnastyczna bądź taneczna

 (1.4) wojsk. manewr zespołu okrętów

Wiktionary

Ewolucja – stopniowy proces zmian zachodzących w czasie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Do tego rodzaju wymierania, będącego wynikiem konkurencji międzygatunkowej i realizacją postępu w ewolucji, dodać należy wymieranie powodowane przez losowe zmiany środowiska lub geologiczną ewolucję masywów kontynentalnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvɔˈlut͡sʲja, AS: evolucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewolucjonizm m., ewolucjonista m., ewolucjonistka ż., ewolucyjność ż., ewoluowanie n., wyewoluowanie n.

 czas. ewoluować ndk., wyewoluować dk.

 przym. ewolucyjny, ewolucjonistyczny

 przysł. ewolucyjnie, ewolucjonistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozwój

 (1.2) ewolucja naturalna

Wiktionary


ewolucjonista

zwolennik teorii ewolucji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nauk. badacz ewolucji

 (1.2) zwolennik ewolucjonizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Badaniem pradawnych organizmów zajmują się paleontolodzy, genetycy oraz ewolucjoniści.

 (1.2) Wśród zwykłych Amerykanów zaskakująco wielu jest zwolennikami kreacjonizmu, a ewolucjoniści często są w mniejszości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvɔlut͡sʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: evolucʹi ̯o̊̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewolucja ż., ewolucjonizm m.

:: fż. ewolucjonistka ż.

 czas. ewoluować ndk.

 przym. ewolucjonistyczny, ewolucyjny

 przysł. ewolucyjnie

Wiktionary


ewolucjonistka

→ ewolucjonista


SJP.pl

Patrz:

ewolucjonista

ewolucjonistyczny

→ ewolucjonizm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ewolucjonizmem lub ewolucjonistami, dotyczący ewolucjonizmu lub ewolucjonistów

Wiktionary

Patrz:

ewolucjonizm

Powiązane:

 rzecz. ewolucja ż., ewolucjonizm mrz., ewolucjonista mos., ewolucjonistka ż., ewolucyjność ż., ewoluowanie n.

 przym. ewolucyjny

Wiktionary


ewolucjonizm

1. nauka o zmianach gatunków i powstawaniu nowych w procesie stopniowych przemian organizmów;
2. w naukach społecznych: koncepcja rozwoju jako kumulacji zmian prowadzących do powstania nowych wartości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. dziedzina nauki zajmująca się badaniem ewolucji jako procesu świata organicznego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ewolucjonizm (biologia)
  • ewolucjonizm w naukach społecznych i historii
  • ewolucjonizm (myśl polityczna)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɛvɔluˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥, AS: evolucʹi ̯o̊̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewolucja ż., ewolucjonista m., ewolucjonistka ż., ewolucyjność ż., ewoluowanie n., wyewoluowanie n.

 czas. ewoluować ndk., wyewoluować dk.

 przym. ewolucjonistyczny, ewolucyjny

 przysł. ewolucyjnie

Wiktionary


ewolucyjność

→ ewolucyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co ewolucyjne

Wiktionary

Patrz:

ewolucyjny

Powiązane:

 rzecz. ewolucja ż., ewolucjonizm m., ewolucjonista m., ewolucjonistka ż., ewoluowanie n.

 czas. ewoluować

 przym. ewolucyjny, ewolucjonistyczny

 przysł. ewolucyjnie

Wiktionary


ewolucyjny

taki, który podlega ewolucji, jest zdolny do ewolucji; ewolutywny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z ewolucją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karola Darwina można nazwać ojcem biologii ewolucyjnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewoluowanie n., ewolucyjność ż., ewolucjonizm mrz., ewolucjonista mos., ewolucja ż.

 przym. ewolucjonistyczny

 czas. ewoluować

Wiktionary


ewoluowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stopniowe i powolne zmienianie się, przekształcanie się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvɔluwɔˈvãɲɛ, AS: evoluu̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyewoluowanie n., ewolucja ż., ewolucyjność ż., ewolucjonizm m., ewolucjonista m., ewolucjonistka ż.

 czas. ewoluować ndk., wyewoluować dk.

 przym. ewolucyjny, ewolucjonistyczny

 przysł. ewolucyjnie

Wiktionary


ewoluować

rozwijać się, przeradzać się, przechodzić ewolucję


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) przechodzić od stadiów prostszych ku bardziej rozwiniętym

 (1.2) książk. stopniowo podlegać zmianie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kaszubski był żywym, ewoluującym językiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewolucyjność ż., ewolucjonizm mrz., ewolucjonista mos., wyewoluowanie n., ewolucja ż., ewoluowanie n.

 przym. ewolucyjny

Wiktionary


ewoluta

krzywa rozwinięta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geom. krzywa utworzona ze środków krzywizny krzywej K;

Wiktionary

Ewoluta (łac. "evolutus", rozwinięty) albo rozwinięta krzywej formula_1 – krzywa utworzona ze środków krzywizny krzywej formula_1.

Każda krzywa jest ewolutą swojej ewolwenty.

Jeśli krzywa jest ewolutą danej krzywej formula_3 to jej styczne są normalnymi do krzywej formula_4

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każda krzywa jest ewolutą swojej ewolwenty.

Wiktionary


ewolutywny

taki, który podlega ewolucji, jest zdolny do ewolucji; ewolucyjny


SJP.pl


ewolwenta

krzywa, którą kreśli punkt leżący na prostej toczącej się po innej krzywej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geom. krzywa płaska utworzona przez punkt leżący na prostej (zwanej tworzącą), która toczy się bez poślizgu po innej, nieruchomej krzywej (zwanej ewolutą); krzywa będąca miejscem geometrycznym punktu końcowego napiętej nici, która jest odwijana z innej krzywej;

Wiktionary

Ewolwenta (łac. "evolvens", rozwijający) albo rozwijająca krzywej formula_1 – krzywa wykreślona przez punkt leżący na prostej toczącej się po krzywej formula_2 Krzywa formula_1 jest dla swojej ewolwenty ewolutą.

Wynika stąd, że normalna wystawiona w dowolnym punkcie formula_4 ewolwenty jest zawsze styczna do ewoluty, przy czym punkt styczności jest środkiem krzywizny ewolwenty w punkcie formula_5

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) (krzywa) rozwijająca

Wiktionary


ewolwentowy

→ ewolwenta


SJP.pl

Patrz:

ewolwenta

eworsja

drążenie dna rzecznego przez okruchy skalne obracane wirami wodnymi


SJP.pl

Eworsja – zjawisko niszczącego wpływu ruchu wirowego wody płynącej na dno cieku wodnego. Eworsja zaliczana jest do procesów erozji dennej.

Termin eworsja wywodzi się od łacińskiego "vorso": obracam i "e"-: z (czegoś), od (czegoś). Do literatury naukowej termin ten wprowadził w 1951 r. O. Ängeby.

Wikipedia


eworsyjny

przymiotnik od: eworsja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z eworsją, dotyczący eworsji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. eworsja ż.

Wiktionary


ewp

skrótowiec

 (1.1) = ewidencja partii politycznych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • EWP – Europejska Wspólnota Polityczna
  • EWP – Europejska Współpraca Polityczna

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛ‿vu‿ˈpɛ, AS: e‿vu‿pe

Wiktionary


ewunia

zdrobnienie od: Ewa (imię żeńskie); Ewcia, Ewunia, Ewusia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Ewa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babcię Ewunię odwiedziłam dwa dni temu.

 (1.1) Zostawiłam Ewuni twój zeszyt, jak prosiłaś.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ewka ż., Ewa ż., Ewcia ż., Ewusia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ewcia, Ewusia

Wiktionary


ewuniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ewuni lub z nią związany


SJP.pl


ewusia

zdrobnienie od: Ewa (imię żeńskie); Ewcia, Ewunia, Ewusia


SJP.pl


ewusiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ewusi lub z nią związany


SJP.pl


ewuś

zdrobnienie od: Ewa (imię żeńskie); Ewcia, Ewunia, Ewusia


SJP.pl


ewzon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. grecki żołnierz gwardii honorowej, pełniący straż w tradycyjnym stroju;

 (1.2) hist. żołnierz bojowej, elitarnej jednostki piechoty górskiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛvzɔ̃n, AS: evzõn

Wiktionary


exbud

Exbud Skanska - przedsiębiorstwo budowlane


SJP.pl

Exbud Skanska – przedsiębiorstwo budowlane, powstałe w 1977 r. jako Przedsiębiorstwo Eksportu Budownictwa i Usług Technicznych w Kielcach. Sprywatyzowane i przekształcone w spółkę Exbud 28 września 1990 r. Wprowadzona na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie jako jedna z 5 pierwszych spółek. Notowana na giełdzie do 25 lipca 2002 r. Od roku 2000 należy do Grupy Skanska.

Wikipedia


exc.

skrót od: excudit (z łaciny: wyrył, wyrzeźbił - słowo znajdujące się na dawnych sztychach)


SJP.pl


excalibur

[czytaj: ekskalibur] legendarny miecz tkwiący w kamieniu, mający zagwarantować tron brytyjski osobie, która go wyciągnie; zdobyty przez Artura


SJP.pl

Excalibur (Ekskalibur) ( Caledfwlch, w wolnym przekładzie „miecz światła”) – miecz z legend arturiańskich. Otrzymał go król Artur od Pani Jeziora po tym, jak złamał poprzedni „Miecz z Kamienia”. Broń ta miała być wieczna, a jej pochwa miała tę właściwość, że noszącemu nie zagrażały żadne rany.

Wikipedia


excel

[czytaj: eksel] arkusz kalkulacyjny będący jednym z elementów pakietu Microsoft Office


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Microsoft Excel – komputerowy arkusz kalkulacyjny
  • Excel Services – technologia serwera
  • Hyundai Excel
  • Lotus Excel
  • ExCeL – centrum wystawiennicze w Londynie
  • Excel – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Monroe
  • Excel () – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Marshall
  • Excel Saga – manga
  • Excel Esports – była brytyjska drużyna e-sportowa
  • Royal Excel Mouscron – belgijska drużyna piłkarska
  • USS Excel – okręty US Navy o nazwie USS „Excel”
  • Exel

Wikipedia


excelsior

krój pisma drukarskiego opierający się na wzorach klasycznych; excelsior


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Excelsior – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Hennepin
  • Excelsior – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Sauk
  • Excelsior () – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Dickinson
  • Excelsior (ang. ) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Kalkaska
  • Excelsior (ang. ) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Kidder
  • Excelsior (ang. ) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Sauk
  • Excelsior A33 – brytyjski eksperymentalny czołg ciężki z okresu II wojny światowej
  • Excelsior Welbike – motocykl wojskowy konstrukcji brytyjskiej z okresu II wojny światowej
  • SBV Excelsior – holenderski klub piłkarski
  • Excelsior Mouscron – belgijski klub piłkarski
  • Excelsior Stadium – stadion piłkarski położony w szkockim mieście Airdrie
  • Excelsior – diament o masie 995,2 karata

Wikipedia


exchange

[czytaj: eksczejndż] skrótowa nazwa Microsoft Exchange, systemu pocztowego przeznaczonego dla systemów Windows NT


SJP.pl


exclusive

Exclusive – określenie oprogramowania (zazwyczaj gry komputerowej lub konsolowej), wydawanego wyłącznie na jedną platformę sprzętowo-programową w wyniku podpisania umów na wyłączność pomiędzy producentem a dystrybutorem oprogramowania. Określenie jest używane głównie w celach marketingowych w przypadku znanych tytułów i ma za zadanie zachęcić potencjalnego klienta do zakupu konkretnego sprzętu i oprogramowania, aby móc korzystać z danego produktu.

Wikipedia


excudit

łac. wyrył, wyrzeźbił (słowo znajdujące się na dawnych sztychach)


SJP.pl


exe

rozszerzenie pliku komputerowego, aplikacja


SJP.pl

Zobacz też: rzeka o nazwie „Exe”.

EXE (od executable, wykonywalny) – rozszerzenie nazwy pliku wykonywalnego w systemach Microsoft Windows, MS-DOS oraz OS/2; pliki o tym rozszerzeniu w zamierzeniu zawierają przede wszystkim skompilowany kod maszynowy programu, choć może zawierać także inne zasoby (np. dotyczące struktury okien, ikony, obrazy, dźwięki, itp.).

Wikipedia


exemplum

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. wzór, przykład

Wiktionary

Exemplum, egzemplum, kommemoracja (łac. "commemoratio"), przykład ( exemplum), wzór ( model) – w retoryce i dialektyce argument z wydarzenia lub wydarzeń rzeczywistych czy fikcyjnych, który jest elementem wypowiedzi. Podczas argumentacji exemplum jest przesłanką prowadzącą przez podobieństwo (łac. "similitudo") lub porównanie (łac. "comparatio") do orzekania o podmiocie wnioskowania.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. egzemplum n., exempla nmos., egzemplifikacja ż., egzemplifikowanie n., egzemplarz m.

 czas. egzemplifikować ndk.

 przym. egzemplifikacyjny

 przysł. egzemplifikacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) egzemplum n.

Wiktionary


exequatur

[czytaj: eksekwatur] exsequatur;
1. fakt zatwierdzenia konsula przez państwo, w którym pełni on swoje przedstawicielstwo;
2. pismo potwierdzające ten fakt


SJP.pl

Ex

Wikipedia


exeter

[czytaj: Eks-ister] miasto w Anglii


SJP.pl

Exeter (wym.) – miasto i dystrykt w Wielkiej Brytanii, ośrodek administracyjny hrabstwa Devon, port nad rzeką Exe, w pobliżu jej ujścia do kanału La Manche. W 2001 roku miasto liczyło 106 772 mieszkańców, a w 2021 roku – 126 175 mieszkańców. W mieście znajduje się główny kampus i siedziba Uniwersytetu w Exeterze.

Wikipedia


exhortatio

Exhortatio, ekshortacja ( exhortatio ‘napomnienie, przestroga’) – [].

Łacińskim terminem "exhortatio" określa się także krótkie okolicznościowe kazanie, wygłaszane w czasie pogrzebu, lub przemowę na uroczystości z okazji rocznicy śmierci, w których mówca zachęca słuchaczy do naśladowania zmarłego; synonimem terminu "exhortatio" jest słowo ‘egzorta’ (mowa pogrzebowa).

Wikipedia


exodium

w starożytnym Rzymie: wesoła scenka kończąca poważne dramatyczne przedstawienie


SJP.pl


exodos

1. w teatrze antycznym: ostatnia pieśń chóru na zakończenie tragedii;
2. końcowa część dramatu zawierająca rozwiązanie akcji


SJP.pl

Exodos (gr. ἔξοδος, "éksodos" – „odejście”) – w literaturze greckiej pieśń śpiewana na zakończenie tragedii przez chór schodzący z orchestry, już po zakończeniu właściwej akcji utworu. Zasadniczo nie wprowadza nowych zdarzeń, ale jest ich podsumowaniem oraz liryczno-moralistycznym komentarzem do nich.

Wikipedia


exodus

wyjście, wyjazd wielkiej liczby ludzi bądź zwierząt z jakiegoś miejsca; eksodus, masowa emigracja


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Exodus – pochodzące z Septuaginty określenie biblijnej Księgi Wyjścia
  • Exodus – opuszczenie Egiptu przez plemiona hebrajskie
  • Exodus! – kompozycja Johna Powella do ścieżki dźwiękowej filmu Jak wytresować smoka 3 z 2019 roku
  • Exodus – wydany w 1977 roku album muzyczny Boba Marleya & The Wailers
  • Exodus – kompozycja Wojciecha Kilara z roku 1981
  • Exodus – wydany w 2005 roku album muzyczny Ja Rule'a
  • Exodus – polski zespół rockowy
  • Exodus – amerykański zespół thrashmetalowy
  • Exodus – album muzyczny Hikaru Utada
  • Exodus – minialbum (EP) szwajcarskiego zespołu metalowego Samael wydane w 1998
  • Exodus – album studyjny zespołu EXO
  • Exodus – album polskiej grupy punkrockowej Armia

Wikipedia


expanded

ang. inform. rozszerzony


SJP.pl


expander

Expander Advisors Sp. z o.o. – pierwszy w Polsce niezależny doradca finansowy, obecnie pośrednik finansowy. Przedsiębiorstwo posiada sieć 83 oddziałów (w tym 57 placówek franczyzowych) w 59 miastach. Działalność prowadzona jest w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Wikipedia


expat

środowiskowo, rzadko: wybitny specjalista, który opuścił ojczyznę, by pracować za granicą; ekspat


SJP.pl

Expat – biblioteka parsująca XML, napisana w C. Jako pierwszy otwartoźródłowy parser XML znalazła miejsce w wielu projektach, m.in. Apache, Mozilla, Perl, Python i PHP. API tej biblioteki zostało także napisane w wielu innych językach.

Wikipedia


expedite

z łaciny: bardzo dobrze, biegle, wprawnie; ekspedite


SJP.pl


expedition

model samochodu marki Ford


SJP.pl


expić

środowiskowo w grach komputerowych: zdobywać punkty doświadczenia; ekspić


SJP.pl


explicit

z łaciny: formuła kończąca, zamykająca tekst


SJP.pl

(ł

Wikipedia


explicite

[czytaj: eksPLIc-ite] z łaciny: wyraźnie, jasno, nie pozostawiając niczego domysłom odbiorcy


SJP.pl


exploit

środowiskowo: atak wykorzystujący luki w zabezpieczeniach komputerów lub sieci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) inform. sposób wykorzystania błędu w oprogramowaniu do ataku informatycznego

Wiktionary

Exploit – program mający na celu wykorzystanie istniejących błędów w oprogramowaniu.

Exploit wykorzystuje występujący w oprogramowaniu błąd programistyczny (np. przepełnienie bufora na stosie lub stercie, czy format string) w celu przejęcia kontroli nad działaniem procesu i wykonania odpowiednio spreparowanego kodu maszynowego (tzw. shellcode), który najczęściej wykonuje wywołanie systemowe uruchamiające powłokę systemową z uprawnieniami programu, w którym wykryto lukę w zabezpieczeniach.

Wikipedia


exploitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) inform. pot. wykorzystywanie w ataku informatycznym błędów w oprogramowaniu

Wiktionary


explorer

model samochodu marki Ford


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Program Explorer – kosmiczny program NASA
  • Internet Explorer – Przeglądarka internetowa firmy Microsoft
  • Deepnet Explorer – przeglądarka internetowa firmy Deepnet Technologies.
  • Windows Explorer – program dołączany do Microsoft Windows służący do przeglądania plików w komputerze użytkownika
  • Viasat Explorer – stacja telewizyjna
  • Explorers Festiwal – festiwal gór i sportów ekstremalnych odbywający się w Łodzi
  • The Explorers Club – stowarzyszenie założone w Stanach Zjednoczonych.
  • Gibson Explorer – model gitary firmy Gibson

Wikipedia


expo

wielka wystawa narodowa lub międzynarodowa; expo


SJP.pl


exposé

[czytaj: ekspoZE] programowe wystąpienie premiera lub ministra, wygłaszane zwykle w parlamencie po objęciu stanowiska, dotyczące założeń najbliższej polityki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) polit. przemówienie premiera lub ministra przedstawiane w sejmie

Wiktionary

Exposé – przemówienie programowe przedstawiane na forum parlamentu (jednej z jego izb).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W najbliższy poniedziałek premier wygłosi exposé programowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛkspɔˈzɛ, AS: ekspoze

Wiktionary


expres

ekspres;
1. pośpieszna przesyłka pocztowa;
2. pociąg pośpieszny; express;
3. urządzenie elektryczne do szybkiego parzenia kawy;
4. dawniej: karabin szybkostrzelny;
5. potocznie: zamek błyskawiczny


SJP.pl


expresowy

→ expres; ekspresowy


SJP.pl


express

[czytaj: ekspres] pociąg pośpieszny; expres, ekspres


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Express – album Love and Rockets (1986)
  • Express – album szwedzkiej grupy Solid Base (1999)
  • Express – singel B.T. Express (1975)
  • Express – singel Diny Carroll (1993)
  • Express – singel Christiny Aguilery (2010)
  • Express – niemiecki dziennik regionalny
  • Express – polski program informacyjny telewizji TTV

Wikipedia


exprès

ekspres;
1. pośpieszna przesyłka pocztowa;
2. pociąg pośpieszny; express;
3. urządzenie elektryczne do szybkiego parzenia kawy;
4. dawniej: karabin szybkostrzelny;
5. potocznie: zamek błyskawiczny


SJP.pl


exsequatur

[czytaj: eksekwatur] exequatur;
1. fakt zatwierdzenia konsula przez państwo, w którym pełni on swoje przedstawicielstwo;
2. pismo potwierdzające ten fakt


SJP.pl


exsultet

starożytny hymn wielkanocny śpiewany przez diakona przy święceniu świecy paschalnej; exultet


SJP.pl


extasy

[czytaj: EKStazy] ecstasy, ekstazy, ekstaza, extazy;
1. syntetyczny narkotyk będący pochodną amfetaminy, środek psychoaktywny nielegalny w Polsce;
2. potocznie: tabletka zawierająca ten narkotyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) war. zob. ecstasy.

Wiktionary


extazy

[czytaj: EKStazy] ecstasy, ekstazy, ekstaza, extasy;
1. syntetyczny narkotyk będący pochodną amfetaminy, środek psychoaktywny nielegalny w Polsce;
2. potocznie: tabletka zawierająca ten narkotyk


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Extazy – grupa muzyczna
  • extazy – potoczna nazwa substancji psychoaktywnej

Wikipedia


extended

ang. inform. rozszerzony, wzbogacony


SJP.pl


extr.

skrót od: extractum (w farmacji: wyciąg, ekstrakt)


SJP.pl


extra

ekstra; potocznie:
1. w użyciu przymiotnikowym:
a) dodatkowy, np. minuta extra;
b) atrakcyjny, bardzo dobry, np.: Ten film był extra.; świetny, super, hiper;
2. w użyciu przysłówkowym:
a) dodatkowo, np.: Dostaniesz długopis extra.;
b) atrakcyjnie, bardzo dobrze, np.: W tej bluzce wyglądasz extra.; świetnie, super, hiper


SJP.pl


extractum

[czytaj: ekstraktum] w farmacji: wyciąg, ekstrakt


SJP.pl


extranet

w informatyce: system łączący sieci intranetowe kilku współpracujących przedsiębiorstw lub organizacji; ekstranet


SJP.pl


extravaganza

Extravaganza – rodzaj widowiska słowno–muzycznego zawierający elementy rewii, pantomimy, baletu a nawet cyrku, zapowiadający nadejście musicalu.

Termin po raz pierwszy został użyty w odniesieniu do spektaklu Charlesa Barrasa "The Black Crook" z 1866 roku, w którym to spektaklu rola muzyki była jeszcze ograniczona.

Wikipedia


extérieur

[czytaj: eksterJER] wygląd zewnętrzny, powierzchowność


SJP.pl


exultet

starożytny hymn wielkanocny śpiewany przez diakona przy święceniu świecy paschalnej; exsultet


SJP.pl


exxon

[czytaj: EKson] koncern naftowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ExxonMobil – amerykańskie przedsiębiorstwo.
  • Exxon Building – wieżowiec w Houston w Stanach Zjednoczonych.
  • MT Exxon Valdez – tankowiec.
  • Exxon – amerykańskie przedsiębiorstwo.

Wikipedia


eyck

[czytaj: ejk] bracia Hubert van Eyck (?-1426) i Jan van Eyck (1390?-przed 1441), malarze niderlandzcy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aldo van Eyck – holenderski architekt
  • Hubert van Eyck – niderlandzki malarz
  • Jan van Eyck – niderlandzki malarz
  • Peter van Eyck – amerykański aktor filmowy

Wikipedia


eye-liner

[czytaj: ajlajner] tusz do malowania brzegów powiek; eyeliner


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kosmet. specjalna kredka lub tusz do malowania kresek na brzegach powiek;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli chcesz nadać wyrazistości swoim oczom, użyj eye-linera.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eyeliner

Wiktionary


eyeliner

[czytaj: ajlajner] tusz do malowania brzegów powiek; eye-liner


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kosmet. specjalna kredka lub tusz do malowania kresek na brzegach powiek;

Wiktionary

Eyeliner – kosmetyk służący do podkreślenia oczu. Maluje się nim kreski na górnej i dolnej powiece, tuż przy linii rzęs.

Najczęściej stosowane są eyelinery czarne, szare lub brązowe, rzadziej kolorowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oczy można wyraziście podkreślić czarnym eyelinerem.

 (1.1) Równie chętnie sięgamy po kosmetyki do podkreślenia konturu oka, czyli kredki i eyelinery.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eye-liner

Wiktionary


eyetracking

[czytaj: ajtraking] rejestrowanie ruchów gałki ocznej; okulografia


SJP.pl


eyetrackingowy

→ eyetracking [czytaj: ajtrakingowy]


SJP.pl


eyre

[czytaj: er]
1. największe jezioro Australii;
2. półwysep w Australii;
3. nazwisko angielskie, m.in. Edward John Eyre (1815-1901), podróżnik angielski; Jane Eyre - tytułowa bohaterka powieści "Dziwne losy Jane Eyre" autorstwa Charlotte Brontë


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eyre – jezioro w środkowej Australii
  • Eyre (lub Leyre) – rzeka we Francji
  • Eyre – rzeka w Australii, w stanie Australia Zachodnia, dopływ Oceanu Indyjskiego
  • Eyre – rzeka okresowa w Australii, w stanach Queensland i Australia Południowa, dopływ Warburton
  • Półwysep Eyrego – półwysep w południowej Australii

Wikipedia


eyrir

[czytaj: ejrir] dawna drobna moneta islandzka; aurar


SJP.pl

Eyrir (forma l.poj., w l.mn. aurar) – islandzka moneta zdawkowa. Występowała w nominałach 5, 10 i 50 aurar. 100 aurar to 1 korona islandzka "(króna").

Od 1 października 2003 całkowicie wycofana z obiegu. Do tego czasu moneta 5 aurar była najdrobniejszą zdawkową monetą na świecie, wartą tylko około 0,0006 €, tzn. 0,06 eurocenta.

Wikipedia


ez

prosty przyrząd laboratoryjny służący do przenoszenia pojedynczych kolonii drobnoustrojów na podłoże hodowlane


SJP.pl

skrót

 (1.1) = Księga Ezechiela

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • EZ Aquarii
  • DJ EZ
  • EZ Rollers
  • E-ZPass
  • EZ TAG
  • eZ publish
  • EZ Word
  • Evergreen International Airlines (kod IATA)
  • Sun Air of Scandinavia (kod IATA)
  • Elizabeth Zimmermann
  • Księga Ezechiela

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌɛzɛˈxʲjɛla, AS: ḱśẽŋga ezeχʹi ̯ela

Wiktionary


eza

prosty przyrząd laboratoryjny służący do przenoszenia pojedynczych kolonii drobnoustrojów na podłoże hodowlane


SJP.pl

Eza, dawniej pętla bakteriologiczna – prosty przyrząd używany w laboratoriach mikrobiologicznych do przenoszenia materiału mikrobiologicznego (zawiesiny bakterii lub próbki pobranej z kolonii bakteryjnej) z jednego podłoża mikrobiologicznego na inne. Eza zbliżona jest do igły preparacyjnej, ale zakończona jest tzw. oczkiem – drucianą pętelką. Ezy wykonuje się z platyny, drutu kantalowego lub plastiku (jednorazowe). Metalowe ezy sterylizuje się przed użyciem przez wyżarzenie w płomieniu palnika.

Wikipedia


ezan

wezwanie przywołujące muzułmanów na modlitwę


SJP.pl


ezana

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Ez

Wikipedia


ezaw

bohater biblijny, syn Izaaka i Rebeki, bliźniaczy brat Jakuba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. imię|polski|m.

Wiktionary

Ez

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co cennego sprzedał Ezaw za miskę soczewicy?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Ezawowy

Wiktionary


ezawostwo

Ezaw z małżonką; Ezawowie


SJP.pl


ezawowie

Ezaw z małżonką; Ezawostwo


SJP.pl


ezawowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ezawa lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Ezawa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Ezawowym sadzie obrodziły jabłonie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ezaw m.

Wiktionary


ezd

skrót od: Księga Ezdrasza - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu


SJP.pl

skrót, rzeczownik

 (1.1) = rel. Księga Ezdrasza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Księga Ezdrasza
  • elektroniczne zarządzanie dokumentacją
  • ez-D – Flexplay

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ɛzˈdraʃa, AS: ḱśẽŋga ezdraša

Wiktionary


ezdrasz

Ezdrasz (V/IV w. p.n.e.), kapłan żydowski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ezdrasz (postać biblijna)
  • Ezdrasz (imię)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał na imię Ezdrasz i Jahwe wybrał go na kapłana żydowskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛzdraʃ, AS: ezdraš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Ezdraszowy

Wiktionary


ezdraszowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Ezdrasza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leokadia nazbierała poziomek w Ezdraszowym zagajniku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ezdrasz mos.

Wiktionary


ezechiasz

król Judy od 727 r. p.n.e.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. imię|polski|m.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ezechiasz (król Judy)
  • Ezechiasz (powstaniec żydowski)
  • Ezechiasz (zm. 1813) – cesarz Etiopii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Król asyryjski wymierzył Ezechiaszowi, królowi Judy, trzysta talentów srebra i trzydzieści talentów złota.

Wiktionary


ezechiaszostwo

Ezechiasz z małżonką; Ezechiaszowie


SJP.pl


ezechiaszowie

Ezechiasz z małżonką; Ezechiaszostwo


SJP.pl


ezechiaszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ezechiasza lub z nim związany


SJP.pl


ezechiel

jeden z najważniejszych proroków Starego Testamentu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

 (1.2) bibl. Księga Ezechiela;

Wiktionary

Ezechiel ( ‏יְחֶזְקֵאל‎, "Jechezkel", "Bóg umacnia") – jeden z proroków większych Starego Testamentu, przez część chrześcijan uważany za świętego, jeden z proroków islamu, autor biblijnej Księgi Ezechiela.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wręczono Ezechielowi skierowanie do nefrologa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛˈzɛxʲjɛl, AS: ezeχʹi ̯el

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Ezechielowy

Wiktionary


ezechielostwo

Ezechiel z małżonką; Ezechielowie


SJP.pl


ezechielowie

Ezechiel z małżonką; Ezechielostwo


SJP.pl


ezechielowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ezechiela lub z nim związany


SJP.pl


ezelbryk

dawniej: ściąga, książeczka ze streszczeniem lektur szkolnych; bryk


SJP.pl


ezeryna

związek organiczny, alkaloid zwężający źrenice


SJP.pl


ezetymib

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. lek przeciwmiażdżycowy, który hamuje wchłanianie steroli, w tym cholesterolu, z jelit

Wiktionary

Ezetymib – organiczny związek chemiczny, lek o działaniu hipolipemicznym.

Działa poprzez hamowanie w jelicie absorpcji egzogennego cholesterolu pochodzenia pokarmowego i znajdującego się w żółci. W większym stopniu może znaleźć zastosowanie w terapii skojarzonej niż w monoterapii, gdzie powstały już preparaty złożone, łączące ezetymib ze statynami (Vytorin®, Inegy®). Pozwala to w lepszy sposób regulować podwyższony poziom cholesterolu i zmniejszyć dawki statyn stosowanych w monoterapii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ezetymib zaleca się stosować łącznie z dietą o obniżonej zawartości tłuszczów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwy handlowe: Ezetrol, Coltowan, Ezehron, Ezen, Ezetimibe, Ezoleta, Ezolip, Lipegis, Mizetib, Symezet; wzór sumaryczny: C24H21F2NO3

Wiktionary


ezofagoskop

przyrząd optyczny służący do badania (wziernikowania) przełyku


SJP.pl


ezofagoskopia

metoda badania polegająca na oglądaniu wewnętrznych ścian przełyku za pomocą ezofagoskopu; wziernikowanie przełyku


SJP.pl

Ezofagoskopia ( oesophagoscopia, esophagoscopy) – zabieg endoskopowy, polegający na wziernikowaniu przełyku. Ezofagoskopia jest wykonywana w znieczuleniu ogólnym przy pomocy sztywnych endoskopów przez otorynolaryngologów oraz przy użyciu miękkich endoskopów (fiberoskopów) przez gastroenterologów, chirurgów czy pediatrów.

Wikipedia


ezofagostomatoza

zespół objawów chorobowych u zwierząt, wywoływany przez rodzaj nicieni


SJP.pl


ezofowicz

nazwisko


SJP.pl


ezop

grecki bajkopisarz z VI w. p.n.e.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. liter. grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej;

Wiktionary

Ezop (gr. Αἴσωπος "Aisopos") – grecki bajkopisarz pochodzący z Frygii w Azji Mniejszej. Przyjmuje się, że żył w VI wieku p.n.e., za panowania Krezusa, według tradycji był niewolnikiem Jadmosa z Samos. Postać na wpół legendarna, o której życiu i twórczości mało wiadomo. Daty jego urodzin i śmierci nie są znane.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ezop jest postacią na wpół legendarną, a o jego życiu i twórczości bardzo mało wiemy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛzɔp, AS: ezop

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ezopowy

Wiktionary


ezopowy

będący w stylu bajek Ezopa; zwięzły, trafny i dowcipny


SJP.pl


ezoteryczka

kobieta zajmująca się wiedzą tajemną


SJP.pl


ezoteryczność

ulotność, tajemniczość, niedostępność dla ogółu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) tajemniczość, sekretność; dostępność i zrozumiałość tylko dla wtajemniczonych lub wybranych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛzɔtɛˈrɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: ezoteryčność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ezoteryka ż., ezoteryzm m., ezoteryk m., ezoteryczka ż.

 przym. ezoteryczny

 przysł. ezoterycznie

Wiktionary


ezoteryczny

tajemny, dostępny tylko dla wtajemniczonych lub wybranych; niedostępny dla ogółu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) tajemny, sekretny, dostępny wyłącznie dla wtajemniczonych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tę talię tarota kupiłam w księgarni z literaturą ezoteryczną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛzɔtɛˈrɨt͡ʃnɨ, AS: ezoteryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ezoteryka ż., ezoteryzm m., ezoteryk m., ezoteryczka ż., ezoteryczność ż.

 przysł. ezoterycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okultystyczny, tajemny, tajemniczy, sekretny

Wiktionary


ezoteryk

osoba zajmująca się wiedzą tajemną


SJP.pl


ezoteryka

wiedza tajemna, dostępna tylko dla wtajemniczonych lub wybranych; niedostępna dla ogółu


SJP.pl

Ten artykuł opisuje teorie, metody lub czynności niezgodne ze współczesną wiedzą naukową.

Wikipedia


ezoteryzm

wszystko, co dotyczy wiedzy tajemnej


SJP.pl


ezt

skrótowiec

 (1.1) = elektryczny zespół trakcyjny;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten pociąg jest zestawiony z EZT.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ‿zɛt‿ˈːɛ, AS: e‿ze•‿te

Wiktionary


eł

nazwa litery Ł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nazwa litery ł / Ł

Wiktionary


ełcki

przymiotnik od: Ełk (miasto i rzeka na Mazurach)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Ełku, związany z Ełkiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛwt͡sʲci, AS: eu̯cʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ełk mrz., ełczanin mos., ełczanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. łecki

Wiktionary


ełczanin

mieszkaniec Ełku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ełku

 (1.2) osoba pochodząca z Ełku, urodzona w Ełku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szanowni ełczanie! Zapraszamy do głosowania w sprawie wyboru projektów w ramach budżetu obywatelskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛwˈt͡ʃãɲĩn, AS: eu̯čãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ełk mrz.

:: fż. ełczanka ż.

 przym. ełcki

Wiktionary


ełczanka

mieszkanka Ełku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ełku

 (1.2) kobieta pochodząca z Ełku, urodzona w Ełku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛwˈt͡ʃãnka, AS: eu̯čãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ełk mrz.

:: fm. ełczanin mos.

 przym. ełcki

Wiktionary


ełdycianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ełdyt Wielkich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. ełdycianka ż.

 przym. ełdycki

Wiktionary


ełdycianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ełdyt Wielkich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. ełdycianin m.

 przym. ełdycki

Wiktionary


ełdycki

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Ełdyt Wielkich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ełdycianin m., ełdycianka ż.

Wiktionary


ełk

1. miasto w Polsce;
2. rzeka w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

 (1.2) geogr. rzeka, nad którą leży Ełk (1.1);

Wiktionary

Eł

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛwk, AS: eu̯k

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ełczanin mos., ełczanka ż.

 przym. ełcki

Wiktionary


ełkaesiacki

→ ełkaesiak


SJP.pl

Patrz:

ełkaesiak

ełkaesiak

zawodnik lub kibic Łódzkiego Klubu Sportowego (ŁKS-u); ŁKS-owiec (rzadko), ełkaesowiec (rzadko)


SJP.pl


ełkaesianka

środowiskowo: zawodniczka lub kibicka Łódzkiego Klubu Sportowego (ŁKS-u)


SJP.pl


ełkaesowiec

rzadko: zawodnik, działacz lub kibic ŁKS-u (najczęściej w odniesieniu do Łódzkiego Klubu Sportowego); ŁKS-owiec, ełkaesiak (częściej)


SJP.pl


ełkaesowski

przymiotnik od: ŁKS (m.in. Łódzki Klub Sportowy, Łomżyński Klub Sportowy); ŁKS-owski


SJP.pl


eń

nazwa litery Ń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nazwa litery ń/Ń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃ɲ, AS: ẽń

Wiktionary


eś

nazwa litery Ś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nazwa litery ś/Ś

Wiktionary

Eś (ket.: "Есь") - według Ketów (ludu zamieszkującego Syberię) to najwyższy bóg nieba, stwórca świata i uosobienie samego dobra. Małżonką i zarazem przeciwieństwem Esia była władczyni złych duchów - Chośadam, którą to za niewierność mąż wygnał na ziemię. Ketowie wierzą, że Eś przebywa w najwyższej sferze nieba i nie ingeruje w sprawy ludzi - jedynie raz do roku ogląda świat i zleca polegającym mu bóstwom różne zadania.

Wikipedia


eśp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) finans. ewidencja środków pieniężnych

Wiktionary


eż

spójnik

 (1.1) stpol. małopol. że, iż

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛʃ, AS: eš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eże, iż, iże

Wiktionary


eżektor

urządzenie zasysające ciecz lub ciało sypkie z przestrzeni o ciśnieniu niższym od atmosferycznego i wtłaczające je do przestrzeni o ciśnieniu atmosferycznym; ejektor, ejector


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ejektor

Wiktionary

Eżektor – urządzenie wywołujące spadek ciśnienia statycznego w rurociągu, w celu umieszczenia w tym rurociągu dodatkowej porcji gazów lub jakiegoś materiału.

Spadek ciśnienia statycznego wywołany jest specjalnym przewężeniem, w którym następuje wzrost prędkości gazu zgodnie z prawem Bernoulliego, a co za tym idzie miejscowy wzrost ciśnienia dynamicznego i spadek ciśnienia statycznego.

Wikipedia


eżektorowy

→ eżektor


SJP.pl

Patrz:

eżektor

f

1. litera oznaczająca spółgłoskę f;
2. spółgłoska twarda, bezdźwięczna;
3. czwarty dźwięk podstawowej skali muzycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. dziewiąta litera polskiego alfabetu;

Wiktionary

Ff

F (wymowa: "ef", minuskuła: f) – szósta litera alfabetu łacińskiego, dziewiąta litera alfabetu polskiego. Oznacza zwykle w danym języku spółgłoskę szczelinową wargowo-zębową bezdźwięczną, np. [].

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|F.}}

źródła.

== f (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|f.

znaczenia.

litera

 (1.1) fa, minuskuła trzynastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛf, AS: ef

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|F.}}

źródła.

== f (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|f.

znaczenia.

litera

 (1.1) fa, minuskuła trzynastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: F

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|F.}}

źródła.

== f (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|f.

znaczenia.

litera

 (1.1) fa, minuskuła trzynastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: F

Wiktionary


f-dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku "f"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku f (w zapisie nutowym z jednym bemolem)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji F-dur (1.1)

Wiktionary

F-dur – tonacja muzyczna, oparta na skali durowej, której toniką jest dźwięk f. Zawiera dźwięki: f, g, a, b, c, d, e. Tonacja F-dur zawiera jeden bemol.

Wikipedia


f-ka

skrót od: fabryka; używany głównie w dłuższych nazwach fabryk, czytany jako cały, odmienny wyraz; fabr.


SJP.pl

skrót, rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) = fabryka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fabryka; skr. fabr.

Wiktionary


f-kształtny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma kształt litery F

Wiktionary


f-ma

skrót w funkcji rzeczownika rodzaju żeńskiego

 (1.1) = pot. ekon. firma

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲirma, AS: fʹirma

Wiktionary


f-moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku "f"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku f (w zapisie nutowym z czterema bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji f-moll (1.1)

Wiktionary

f-moll – gama molowa, której toniką jest f. Jej dźwięki w odmianie naturalnej to: f, g, as, b, c, des, es. Zapis tonacji f-moll zawiera cztery bemole.

Wikipedia


f.

skrót od:
1. fecit;
2. femininum


SJP.pl


f.c.

skrót od: fieri curavit (z łaciny: uczynił (ufundował, sprawił) to dzieło - napis na pomnikach); f.c.


SJP.pl


f1

skrótowiec, rzeczownik rodzaj nijaki

 (1.1) = sport. Formuła 1;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kierowca dołączył do F1 w minionym sezonie.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) F1

* francuski: (1.1) F1

* włoski: (1.1) F1

źródła.

== F1 (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec w funkcji rzeczownika

 (1.1) = sport. Formula 1 → Formuła 1

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) F1

* francuski: (1.1) F1

* włoski: (1.1) F1

źródła.

== F1 (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec w funkcji rzeczownika

 (1.1) = sport. Formula 1 → Formuła 1

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


fa

solmizacyjna nazwa dźwięku f


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. nazwa solmizacyjna jednego z dźwięków;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Få-les-Tombes – walońska nazwa miejscowości Faulx-Les Tombes
  • Fa – gmina
  • Fa – król chiński
  • fa – nazwa solmizacyjna dźwięku muzycznego F
  • Fa – marka kosmetyków firmy Henkel
  • fa – język perski w kodzie ISO 639-1
  • Fa – niedokrwistość Fanconiego
  • Fa – ataksja Friedreicha
  • FA

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fa, AS: fa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) F

Wiktionary


fab.

skrót od: fabularny


SJP.pl


faber

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Basil Faber (ur. ok. 1520, zm. 1576) – niemiecki filolog, luterański teolog
  • Ernest Faber (ur. 1971) – piłkarz holenderski
  • Eugeniusz Faber (1939–2021) – polski piłkarz
  • François Faber (1887–1915) – kolarz luksemburski
  • Frederick William Faber (1814–1863) – angielski pisarz i teolog anglikański, a później katolicki
  • Gustav Faber (1912–1993) – niemiecki historyk
  • Heinrich Faber (ok. 1500–1552) – niemiecki kompozytor i teoretyk muzyki
  • Johann Faber (ur. ok. 1470, zm. 1541) – dominikanin, teolog
  • Klaas Carel Faber (1922–2012) – niemiecki zbrodniarz wojenny
  • Lothar Faber (1922–2005) – niemiecki oboista
  • Marc Faber (ur. 1946) – ekonomista, analityk i przedsiębiorca
  • Michel Faber (ur. 1960) – australijski pisarz

Wikipedia


fabia

samochód typu Škoda Fabia


SJP.pl

Fabia – żeński odpowiednik łacińskiego imienia Fabiusz. Patronem tego imienia jest bł. Fabiusz (zm. w 303 roku).

Wikipedia


fabian

angielska organizacja reformistyczna założona w 1884 r. w Londynie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Fabiana

Wiktionary

Fabian – imię męskie pochodzenia łacińskiego, oznaczające „należący do Fabiusza” (mężczyzny z rodu Fabiuszów). Nazwa rodowa Fabiuszy wywodzi się zaś od faba (bób) i pierwotnie oznaczała osobę zajmującą się uprawą bobu. Chrześcijańskim patronem tego imienia jest św. Fabian, papież.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeden z papieży nosił imię Fabian.

 (1.1) Zegarek Fabiana spóźnia się dziesięć minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfabʲjãn, AS: fabʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fabianki nmos., fabianizm mrz., fabianin mos.

:: zdrobn. Fabianek mos.

:: fż. Fabiana ż.

 przym. fabiański

Wiktionary


fabiana

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Fabian

Wiktionary

Fabiana (również Pabiana) – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy rzymskiego rodu Fabiuszów. Żeński odpowiednik męskiego imienia Fabian.

Imię rzadkie w Polsce. W styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 140 kobiet o imieniu Fabiana nadanym jako imię pierwsze oraz 62 kobiety noszące imię Fabiana jako imię drugie. Dla porównania, najczęściej nadane jako imię pierwsze – Anna, nosi 1 072 616 osób

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fabianizm mrz.

:: fm. Fabian mos.

Wiktionary


fabianczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Fabianek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fabianki nmos.

:: fż. fabianczanka ż.

 przym. fabianecki

Wiktionary


fabianczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Fabianek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fabianki nmos.

:: fm. fabianczanin m.

 przym. fabianecki

Wiktionary


fabianczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fabianki lub z nią związany


SJP.pl


fabianecki

→ Fabianki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Fabianek

Wiktionary

Patrz:

Fabianki

Powiązane:

 rzecz. Fabianki nmos., fabianczanin m., fabianczanka ż.

Wiktionary


fabianek

zdrobnienie od: Fabian (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Fabian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zawieziesz Fabianka na trening o trzeciej po południu?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fabian mos.

Wiktionary


fabianie

angielska organizacja reformistyczna założona w 1884 r. w Londynie


SJP.pl

Fabianie lub Towarzystwo Fabiańskie ( The Fabian Society) – angielskie stowarzyszenie reformistyczne, mające na celu przekształcenie ustroju kapitalistycznego w socjalistyczny. Obecni członkowie w poglądach są zgodni z Partią Pracy.

Wikipedia


fabianin

członek angielskiej organizacji reformistycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. polit. zwolennik fabianizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabianizm mrz., Fabian mos.

Wiktionary


fabianizm

doktryna stworzona przez fabian, negująca konieczność rewolucji i głosząca możliwość przejścia od kapitalizmu do socjalizmu drogą ewolucyjną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) doktryna głosząca pokojową, ewolucyjną transformację kapitalizmu w socjalizm;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fabian mos., Fabiana ż., fabianin mos.

Wiktionary


fabianka

zdrobnienie od imienia żeńskiego: Fabiana


SJP.pl


fabianki

zdrobnienie od imienia żeńskiego: Fabiana


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fabianki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Fabianki
  • Fabianki – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Susz
  • Fabianki – gmina
  • Fabianki – gromada
  • Fabian

Wikipedia


fabiankowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fabianka lub z nim związany


SJP.pl


fabianostwo

Fabian z małżonką; Fabianowie


SJP.pl


fabianowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Fabianowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fabianów m.

:: fż. fabianowianka ż.

 przym. fabianowski

Wiktionary


fabianowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Fabianowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fabianów m.

:: fm. fabianowianin m.

 przym. fabianowski

Wiktionary


fabianowie

Fabian z małżonką; Fabianostwo


SJP.pl


fabianowski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Fabianowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fabianów m., fabianowianin m., fabianowianka ż.

Wiktionary


fabianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fabiana lub z nim związany


SJP.pl


fabiańczyk

nazwisko


SJP.pl


fabiański

dotyczący fabian - zwolenników ewolucyjnych reform społecznych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogdan Fabiański – polski dziennikarz muzyczny
  • Julian Fabiański (1866–1943) – polski profesor inżynier wiertnictwa i wydobywania nafty
  • Łukasz Fabiański (ur. 1985) – polski piłkarz
  • Marcin Fabiański (ur. 1956) – polski historyk sztuki
  • Wilczeniec Fabiański – wieś w województwie kujawsko-pomorskim

Wikipedia


fabicki

nazwisko


SJP.pl


fabijańczyk

nazwisko


SJP.pl


fabijański

nazwisko


SJP.pl


fabiniak

nazwisko


SJP.pl


fabiola

imię żeńskie


SJP.pl

Fa

Wikipedia


fabioliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fabioli lub z nią związany


SJP.pl


fabisiak

nazwisko


SJP.pl


fabiszak

nazwisko


SJP.pl


fabiszewski

nazwisko


SJP.pl


fabiusz

imię męskie


SJP.pl

Fabiusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się nazwy rzymskiego rodu Fabiuszów, która z kolei pochodzi od łacińskiego "faba" - "bób". Wśród patronów tego imienia — św. Fabiusz, wspominany razem ze swoimi towarzyszami, św. Bassusem, Maksymem i Antymem.

Wikipedia


fabiusze

lud rzymski


SJP.pl

Fa

Wikipedia


fabiuszostwo

Fabiusz z małżonką; Fabiuszowie


SJP.pl


fabiuszowie

Fabiusz z małżonką; Fabiuszostwo


SJP.pl


fabiuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fabiusza lub z nim związany


SJP.pl


fabiś

nazwisko


SJP.pl


fabjański

nazwisko


SJP.pl


fablab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1)  niewielki warsztat z możliwością wytwarzania przedmiotów typowych dla produkcji masowej

Wiktionary


fablet

urządzenie elektroniczne o przekątnej pomiędzy pięcioma i siedmioma calami, łączące funkcje smartfona i tabletu; phablet, mikrotablet


SJP.pl

Fablet ( phablet, połączenie słów: "phone" i "tablet") – grupa urządzeń mobilnych wyposażonych w ekran dotykowy o przekątnej do 7 cali. Fablet jest urządzeniem łączącym cechy smartfona i małego tabletu. Jest większy niż smartfon, ale nie na tyle duży, by być uznawany za tablet lub minitablet. Rozmiary przekątnej ekranu takich urządzeń zaczynają się na pięciu calach, ale są mniejsze niż siedem cali.

Wikipedia


fabliaux

[czytaj: fabliO] popularny w XII-XIV w. gatunek lekkiej poezji francuskiej


SJP.pl

Fa

Wikipedia


fablok

Fablok – polskie przedsiębiorstwo założone w 1919 roku w Chrzanowie, produkujące tabor kolejowy i maszyny.

Wikipedia


fabr.

skrót od: fabryka; f-ka


SJP.pl


fabre

[czytaj: fabr] nazwisko francuskie, m.in. Fabre d'Eglantine (właściwie Philippe François Nazaire Fabre) (1750-94), dramatopisarz francuski; Jean Henri Fabre (1823-1915), francuski entomolog, pisarz; Jean Marcel Fabre (1904-75), francuski historyk literatury, polonista


SJP.pl

Fabre – stacja metra w Montrealu, na linii niebieskiej. Obsługiwana przez Société de transport de Montréal (STM). Znajduje się w Villeray, w dzielnicy Villeray–Saint-Michel–Parc-Extension.

Wikipedia


fabrycek

zdrobnienie od: Fabrycjusz (imię męskie)


SJP.pl


fabrycja

imię żeńskie


SJP.pl


fabrycjusz

imię męskie


SJP.pl


fabrycjuszostwo

Fabrycjusz z małżonką; Fabrycjuszowie


SJP.pl


fabrycjuszowie

Fabrycjusz z małżonką; Fabrycjuszostwo


SJP.pl


fabrycjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fabrycjusza lub z nim związany


SJP.pl


fabryckowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fabrycka lub z nim związany


SJP.pl


fabrycostwo

Fabrycy z małżonką; Fabrycowie


SJP.pl


fabrycowie

Fabrycy z małżonką; Fabrycostwo


SJP.pl


fabrycowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fabrycego lub z nim związany


SJP.pl


fabrycy

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Fabrycy – imię męskie.

Fabrycy imieniny obchodzi 14 marca, 22 sierpnia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfabrɨt͡sɨ, AS: fabrycy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fabrycjusz m., Fabrycjan m.

Wiktionary


fabryczka

mała fabryka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: fabryka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potentat kupił fabryczkę i kilka folwarków po drugiej stronie rzeki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabryka ż., fabrykat m., fabrykant mos., fabrykantka ż., fabrykowanie n.

 czas. fabrykować ndk.

 przym. fabryczny, fabrykancki

 przysł. fabrycznie

Wiktionary


fabrycznie

przysłówek

 (1.1) przez pracowników fabryki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamknięte fabrycznie puszki odesłaliśmy hurtownikowi.

 (1.1) Używanie innych niż fabrycznie nadane adresów MAC może jednak powodować ich kolizje, gdyż adres ustawiony ręcznie może być już nadany innemu urządzeniu w sieci przez jego producenta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabrykowanie n., fabrykantka ż., fabrykant mos., fabryczka ż., fabryka ż.

 przym. fabryczny, fabrykancki

Wiktionary


fabryczny

należący do fabryki; produkowany, wykonany w fabryce


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fabryką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do maszyny dołączono bardzo bogate oprzyrządowanie fabryczne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabryczka ż., fabryka ż., fabrykant mos., fabrykantka ż., fabrykowanie n.

 przym. fabrykancki

 przysł. fabrycznie

Wiktionary


fabryka

zakład przemysłowy wytwarzający maszynowo na wielką skalę środki spożycia i produkcji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) produkcyjny zakład przemysłowy

 (1.2) pot. załoga fabryki (1.1)

 (1.3) daw. budowa, wznoszenie budowli

 (1.4) daw. produkcja, wyrób

Wiktionary

Fabryka ( fabrica ‘warsztat rzemieślniczy’) – zakład przemysłowy, w którym produkcja odbywa się przy użyciu maszyn.

W ujęciu historycznym, przejście od wytwarzania produktów w manufakturach do ich produkcji w fabrykach oznaczało początek kapitalizmu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jedna z hal produkcyjnych tej fabryki została kompletnie zniszczona przez powódź.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfabrɨka, AS: fabryka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabrykacja ż., prefabrykacja ż., fabrykant mos., fabrykancik mos., fabrykantka ż., fabrykat mrz., półfabrykat mrz., prefabrykat mrz., fabrykowanie n., nafabrykowanie n., prefabrykowanie n., sfabrykowanie n., sprefabrykowanie n.

:: zdrobn. fabryczka ż.

 czas. fabrykować ndk., nafabrykować dk., prefabrykować ndk., sfabrykować dk., sprefabrykować dk.

 przym. fabryczny, fabrykancki, pofabryczny, pozafabryczny, przedfabryczny, przyfabryczny, wewnątrzfabryczny, wielkofabryczny, wokółfabryczny

 przysł. fabrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakład przemysłowy

Wiktionary


fabrykacja

wyrób, produkowanie, produkcja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. produkowanie czegoś w dużych ilościach

 (1.2) daw. fałszerstwo, podrabianie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozbudowany w czasie I wojny światowej przemysł (…) wobec braku siły roboczej wywołanego mobilizacją przeszedł na szerokie zastosowanie taśmy produkcyjnej i innych metod przyśpieszonej fabrykacji.

 (1.2) Całą wojnę utrzymywali się z fabrykacji „francuskich” kosmetyków (…).

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fabrykować

 rzecz. fabrykantka ż., fabrykant mos., fabryka ż.

 przym. fabrykancki

Wiktionary


fabrykacyjny

→ fabrykacja


SJP.pl

Patrz:

fabrykacja

fabrykancik

zdrobnienie od: fabrykant


SJP.pl


fabrykancki

odnoszący się do fabrykanta, będący własnością fabrykanta


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fabrykantem, dotyczący fabrykanta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabrykant mos., fabrykantka ż., fabryka ż., fabryczka ż., fabrykacja ż., fabrykat m., fabrykowanie n.

 czas. fabrykować ndk.

 przym. fabryczny

 przysł. fabrycznie

Wiktionary


fabrykant

1. osoba podrabiająca coś; fałszerz;
2. dawniej: właściciel fabryki; przemysłowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. właściciel fabryki

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Polski fabrykant jest służalczy wobec Niemców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈbrɨkãnt, AS: fabrykãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabryka ż., fabryczka ż., fabrykacja ż., fabrykat m., fabrykowanie n.

:: fż. fabrykantka ż.

 czas. fabrykować ndk.

 przym. fabryczny, fabrykancki

 przysł. fabrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przemysłowiec

Wiktionary


fabrykantka

dawniej: właścicielka fabryki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. właścicielka fabryki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfabrɨˈkãntka, AS: fabrykãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabryka ż., fabryczka ż., fabrykacja ż., fabrykat m., fabrykowanie n.

:: fm. fabrykant ż.

 przym. fabryczny, fabrykancki

 czas. fabrykować

 przysł. fabrycznie

Wiktionary


fabrykat

produkt fabryczny, gotowy towar, wyrób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. lub książk. wyrób fabryczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) każdy większy czy mniejszy zakład przemysłowy musi współpracować z innym czy całym szeregiem innych. One to dostarczają mu surowca, bądź fabrykatów czy półfabrykatów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabrykantka ż., fabrykant mos., fabryka ż., półfabrykat mrz., fabryczka ż.

 przym. fabrykancki

Wiktionary


fabrykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. produkowanie czegoś na masową skalę

 (1.2) pot. sporządzanie imitacji czegoś w przestępczym celu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sfabrykowanie n., fabryka ż., fabryczka ż., fabrykant mos., fabrykantka ż.

 czas. fabrykować ndk., sfabrykować dk.

 przym. fabryczny, fabrykancki

 przysł. fabrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) produkowanie, wyrabianie

 (1.2) preparowanie, prokurowanie, fałszowanie, podrabianie

Wiktionary


fabrykować

produkować, wyrabiać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sfabrykować)

 (1.1) wykonywać podróbki

 (1.2) przest. produkować w dużej liczbie, w masowej ilości

 (1.3) iron. żart. robić byle jak lub coś niezbyt wartościowego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabrykacja ż., fabryczka ż., fabrykantka ż., fabrykant mos., fabryka ż., fabrykowanie

 przym. fabrykancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałszować, podrabiać, preparować

 (1.3) klecić

Wiktionary


fabula

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. drobiazg

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. bajka

Wiktionary

Fabula – niemieckie czasopismo bajkoznawcze ukazujące się w Berlinie od 1957 roku. Przez długi czas redaktorem naczelnym był Kurt Ranke – profesor uniwersytetu w Getyndze. W skład pierwszego komitetu redakcyjnego wchodzili Walter Anderson, L. Bødker (Dania), R. Th. Christiansen (Norwegia), G. Ortutay (Węgry), A. Taylor (USA) i S. Thompsorn (USA). Pismo, oprócz materiałów w języku angielskim, niemieckim i francuskim, zamieszcza rozprawy, przyczynki, recenzje i komunikaty o pracach w toku.

Wikipedia


fabulacja

fantazjowanie na temat rzekomych wydarzeń w przeszłości i własnego w nich udziału


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. wprowadzanie do opisu albo opowiadania elementów nierealistycznych

 (1.2) psych. przedstawianie wydarzeń z podawaniem zmyślonych wątków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabulator mos.

Wiktionary


fabularność

opieranie się utworu literackiego lub filmowego na fabule (układzie zdarzeń, wątków i motywów); fikcyjność, literackość, fabularyzm


SJP.pl


fabularny

oparty na wątku fikcyjnym, a nie na dokumentacji; mający fabułę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający fabułę; oparty na fikcyjnej opowieści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabułka ż., fabuła ż.

Wiktionary


fabularyzacja

książkowo: nadanie formy utworu fabularnego takim utworom, jak kronika, pamiętnik, film dokumentalny itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) film. liter. nadawanie formy fabularnej utworom dokumentalnym

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fabularyzować

 rzecz. fabuła ż.

Wiktionary


fabularyzm

książkowo: występowanie fabuły (układu zdarzeń, wątków i motywów) w dziele literackim lub filmowym; fabularność, literackość, fikcyjność


SJP.pl


fabularyzować

książkowo: nadawać formy utworu fabularnego takim utworom, jak kronika, pamiętnik, film dokumentalny itp.


SJP.pl


fabularzysta

1. reżyser filmów fabularnych;
2. autor scenariuszy filmowych


SJP.pl


fabularzystka

→ fabularzysta


SJP.pl

Patrz:

fabularzysta

fabulator

osoba opowiadając zmyślone lub zniekształcone wydarzenia z przeszłości i własny w nich udział; mitoman


SJP.pl


fabulać

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. igrać z niebezpieczeństwem

Wiktionary


fabulistyczny

→ fabulistyka


SJP.pl

Patrz:

fabulistyka

fabulistyka

pisanie bajek; bajkopisarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. dział literatury obejmujący pisanie bajek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fabulistyczny

 rzecz. fabuła ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajkopisarstwo

Wiktionary


fabulny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. łatwo się psujący (o przedmiotach)

Wiktionary


fabuła

układ zdarzeń przedstawionych w utworze literackim lub w filmie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. film. szereg wątków i motywów powiązanych czasowo i przyczynowo, przedstawionych w utworze literackim lub filmowym

 (1.2) pot. treść utworu

 (1.3) daw. treść stanowiąca coś ciekawego, niekoniecznie prawdziwego

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak każde porównanie, porównanie homeryckie składa się z dwóch członów – drugi z nich (następujący po spójniku „jak”, „jako”, „jak gdyby” itp.) jest w porównaniu homeryckim obszernym, rozwiniętym obrazem, często stanowiącym samodzielny epizod fabuły utworu o dygresyjnym charakterze.

 (1.2) Fabuła tej książki jest naprawdę zaskakująca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabularność ż., fabularyzacja ż., fabulistyka ż.

 czas. fabularyzować

 przym. fabularny

 przysł. fabularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) osnowa, treść

 (1.3) anegdota, opowiastka, plotka

Wiktionary


fabułka

zdrobnienie od: fabuła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. fabuła

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fabularny

Wiktionary


face-to-face

Fa

Wikipedia


facebook

[czytaj: fejsbuk] amerykański serwis społecznościowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) inform. socjol. internetowy serwis społecznościowy;

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie jestem użytkownikiem Facebooka (…).

 (1.1) Utrzymywali kontakt przez Facebook!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. facebook mrz., facebookowicz mos.

 przym. facebookowy

 przysł. facebookowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. fejs, żart. twarzoksiążka

Wiktionary


facebookowicz

[czytaj: fejsbukowicz] użytkownik portalu Facebook; fejsbukowicz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) inform. socjol. użytkownik Facebooka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu facebookowiczów zareagowało ostrą krytyką polityka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Facebook mrz.

 przym. facebookowy

Wiktionary


facebookowiczka

[czytaj: fejsbukowiczka] użytkowniczka portalu Facebook; fejsbukowiczka


SJP.pl


facebookowy

→ Facebook [czytaj: fejsbukowy]


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Facebookiem, dotyczący Facebooka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamieścił pan tę informację na swoim profilu facebookowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Facebook mrz., facebookowicz mos., facebookowiczka ż.

Wiktionary


facecik

zdrobnienie od: facet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. zdrobn. od: facet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy byłam u Magdy, przyszedł jakiś facecik z kwiatkami, więc musiałam się ewakuować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. facet m., facetka ż., facio m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) facio, gostek, gosteczek, koleś

Wiktionary


facecja

1. krótki utwór satyryczny;
2. przestarzale: dowcip, żart lub krótkie, zabawne opowiadanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. krótkie opowiadanie z dowcipną puentą

 (1.2) daw. dowcip anegdotyczny, dykteryjka

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ten sam pan, nie najgorszy nawet człeczyna, tylko taki sobie totumfacki, który często na dworze królowej siostry przebywając i od szwagra pożyczek pieniężnych potrzebując, rad był choć facecjami wywdzięczać się dobrodziejom (…).

Wiktionary


facecjonista

osoba lubiąca opowiadać żarty, dowcipy, zabawne historyjki; żartowniś, dowcipniś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która lubi opowiadać żarty, anegdoty

Wiktionary


facecjonistka

→ facecjonista


SJP.pl

Patrz:

facecjonista

facecjonistyczny

dotyczący facecji


SJP.pl


facelet

dawniej: chustka do nosa


SJP.pl


facelia

roślina z rodziny faceliowatych, sadzona jako miododajna roślina ozdobna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Phacelia|ref=tak., rodzaj roślin jednorocznych lub bylin z rodziny faceliowatych;

Wiktionary

Facelia ("Phacelia") – rodzaj roślin z rodziny faceliowatych ("Hydrophyllaceae"). Obejmuje około 200 gatunków, rosnących dziko w Ameryce Północnej i Południowej. Obszarem, gdzie rodzaj jest najbardziej zróżnicowany, jest zachodnia część kontynentu północnoamerykańskiego – tylko w Kalifornii rośnie 90 gatunków. Zasiedlają one suche tereny pustynne i wilgotne siedliska wśród zarośli i w widnych lasach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W roku 2005 jako mulcz zastosowano eksperymentalnie międzplony z facelii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈt͡sɛlʲja, AS: facelʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faceliowate nmos.

 przym. faceliowy, faceliowaty

Wiktionary


faceliowate

rodzina roślin okrytozalążkowych, występujących na wszystkich kontynentach


SJP.pl

Fa

Wikipedia


faceliowaty

o cechach faceliowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


faceliowy

→ facelia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z facelią, dotyczący facelii

Wiktionary

Patrz:

facelia

Powiązane:

 rzecz. facelia ż., faceliowate nmos.

 przym. faceliowaty

Wiktionary


facenda

fazenda;
1. plantacja kawy w Brazylii; dom na takiej plantacji
2. gospodarstwo rolne w dawnych koloniach hiszpańskich


SJP.pl


facepalm

[czytaj: fejspalm] uderzenie dłonią w twarz lub przyłożenie jej do twarzy, wyrażające niedowierzanie, frustrację lub zażenowanie


SJP.pl

Facepalm [] (czasami zapisywany jako "face-palm" lub "face palm") – gest, który polega na przyłożeniu dłoni do twarzy. Gest jest w wielu kulturach przejawem frustracji, zażenowania, rozczarowania, wstydu lub sarkazmu. Wykorzystuje się go także w memach internetowych.

Wikipedia


facet

potoczne określenie mężczyzny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. mężczyzna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patrz na tego wysokiego faceta!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfat͡sɛt, AS: facet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. facetka ż.

:: zdrobn. facecik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mężczyzna, gość, jegomość, klient, koleś

Wiktionary


facetka

potocznie: bliżej nieznana kobieta; gościówa, babka, typiara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. kobieta

 (1.2) slang. nauczycielka

Wiktionary

Facetka – amerykański film kryminalny (film noir) z 1958 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na przystanku przed chwilą stała jakaś facetka.

 (1.2) Facetka od przyrody dała mi gałę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈt͡sɛtka, AS: facetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. facet m., facio m., facecik mos.

Wiktionary


fach

zawód, specjalność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. zawód, profesja

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zawód wyuczony

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. podłużny drewniany pojemnik (na mąkę, zboże)

wykrzyknik

 (2.1) onomatopeja naśladująca odgłos czegoś, co przelatuje szybko w powietrzu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ci z wyższego miasta byli niewiele lepsi. Mieli jednak swój fach, na którym, trzeba przyznać, dobrze się znali.

 (2.1) Fach, fach, fach. Leciały skrzaty we wszystkie strony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fachowiec m., fachura m., fachowość ż., fachman mos.

 przym. fachowy

 przysł. fachowo

Wiktionary


fachcić

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pracować

Wiktionary


fachla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pochodnia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) facla, fachtla, fachula

Wiktionary


fachman

potocznie: fachowiec; fachura, magik, spec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. fachowiec

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. fachowiec

Wiktionary

Fachman (ang. "The Fixer") – powieść amerykańskiego pisarza Bernarda Malamuda wydana w 1966 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani dyrektor wezwała fachmana od kaloryferów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fach mrz., fachowiec mos.

:: fż. fachmanka ż.

 przysł. fachowo

 wykrz. fach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk macher

Wiktionary


fachmanka

potocznie: kobieta będąca fachowcem w jakiejś dziedzinie; fachura, specjalistka


SJP.pl


fachowczyni

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) specjalistka w jakiejś dziedzinie

Wiktionary


fachowiec

specjalista w jakiejś dziedzinie; fachman, fachura, spec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

Fachowiec – polski telewizyjny film obyczajowy z 1983 roku w reżyserii Krzysztofa Grubera, na podstawie powieści Wacława Berenta pod tym samym tytułem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zepsuł mi się telewizor, więc zatelefonowałem po fachowca z serwisu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈxɔvʲjɛt͡s, AS: faχovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fach mrz., fachowość ż., fachman mos., fachura mos.

 przym. fachowy

 przysł. fachowo

 wykrz. fach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biegły, człowiek kompetentny, ekspert, profesjonalista, praktyk, specjalista, zawodowiec, znawca; pot. fachman, fachura, spec; gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk macher

Wiktionary


fachowo

przysłówek

 (1.1) zgodnie ze specjalizacją

 (1.2) z fachową wiedzą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Józef był fachowo wykształconym cieślą.

 (1.2) Drzwi osadzone fachowo powinny się domykać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fachman mos., fach mrz., fachowiec mos., fachowość ż., fachura mos.

 przym. fachowy

 wykrz. fach

Wiktionary


fachowość

znajomość fachu; wykształcenie zawodowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) znajomość jakiejś dziedziny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fach mrz., fachowiec mos., fachura mos.

 wykrz. fach

 przysł. fachowo

 przym. fachowy

Wiktionary


fachowy

związany z fachem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z określonym zawodem, specjalnością

 (1.2) obeznany z zawodem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marek jest w każdym calu perfekcjonistą – zanim się za coś zabierze, najpierw czyta stosy literatury fachowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fach mrz., fachowość ż., fachowiec mos., fachura mos.

 przysł. fachowo

 wykrz. fach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekspercki, profesjonalny, specjalistyczny, specjalny, zawodowy

 (1.2) biegły, obeznany, wykwalifikowany, wyspecjalizowany

Wiktionary


fachtla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pochodnia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fachla, facla, fachula

Wiktionary


fachula

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pochodnia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fachla, facla, fachtla

Wiktionary


fachura

potocznie: fachowiec; fachman, magik, spec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. fachowiec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fachowiec m., fach m., fachowość ż.

 przym. fachowy

 przysł. fachowo

 wykrz. fach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fachowiec, specjalista, pot. spec

Wiktionary


faciebat

[czytaj: facjebat] fecit; zrobił, wykonał (napis na dziełach sztuki obok podpisu artysty)


SJP.pl


facies

[czytaj: facjes] oblicze; facies hippocratica - hipokratesowe oblicze, na którym widać oznaki zbliżającej się śmierci


SJP.pl


facile

[czytaj: FAczile] łatwo - określenie stopnia trudności technicznej utworu


SJP.pl


facilmente

[czytaj: faczilmente] określenie wykonawcze: łatwo, bez napięcia


SJP.pl


facio

potocznie: jakiś mężczyzna; facet, koleś, kolo, gość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. żart. facet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten facio po lewej wygląda znajomo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfat͡ɕɔ, AS: faćo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. facet m., facetka ż., facecik mos.

Wiktionary


faciu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. żart. facet

Wiktionary


facja

1. zespół cech osadów i skał wynikających z warunków powstawania;
2. jednostka w systematyce roślin


SJP.pl

Facja (łac. "facies" 'twarz, oblicze') – zespół wspólnych cech charakterystycznych dla skał utworzonych w różnych warunkach.

Skały (lub środowiska) tej samej facji mogą różnić się czasem powstania i miejscem, muszą jednak posiadać łączące je istotne cechy szczególne, najczęściej litologiczne lub paleontologiczne. Niemniej niekiedy pod nazwą konkretnej facji bywają też łączone zespoły skał bardzo różniące się petrograficznie, a powstałe w jednym (lub pokrewnym) regionie w określonym czasie.

Wikipedia


facjata

1. pomieszczenie na poddaszu; facjatka, mansarda;
2. wysunięte poddasze z oknem i osobnym daszkiem; facjatka, mansarda;
3. potocznie: twarz; dziób, buzia, gęba;
4. przestarzale: frontowa ściana budynku; fasada;
5. dawniej: część ściany zasłaniająca dach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkalne pomieszczenie na poddaszu, zwykle nadbudowane i posiadające odrębne zadaszenie

 (1.2) pot. twarz

 (1.3) daw. fasada budynku

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Z tą facjatą odstraszysz wszystkich chłopaków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈt͡sʲjata, AS: facʹi ̯ata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. facjatka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mansarda, facjatka

Wiktionary


facjatka

1. wysunięte poddasze z oknem i osobnym daszkiem; facjata, mansarda;
2. pomieszczenie na poddaszu; facjata, mansarda;
3. ekspresywnie: twarz; buzia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • lukarna
  • facjata (mansarda)
  • fasada budynku

Wikipedia


facjatkowy

→ facjatka (mieszkanie na poddaszu), np. okno facjatkowe


SJP.pl


facjenda

dawniej: interes, transakcja handlowa; spekulacja, szachrajstwo


SJP.pl


facjendarski

→ facjendarz


SJP.pl

Patrz:

facjendarz

facjendarz

dawniej osoba zajmująca się handlem


SJP.pl


facka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. policzek

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. policzek (także uderzenie)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfat͡ska, AS: facka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fackać ndk.

Wiktionary


fackać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. policzkować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. facka ż.

Wiktionary


fackelzug

[czytaj: fakelcug] dawniej: uroczysty pochód z pochodniami; fakelcug


SJP.pl


facla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pochodnia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fachla, fachtla, fachula

Wiktionary


facnóć

czasownik dokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. spoliczkować

Wiktionary


facsimile

[czytaj: faks-imile] faksymile;
1. reprodukcja dokumentu wykonana ręcznie, mechanicznie lub chemicznie;
2. pieczątka lub klisza odtwarzająca własnoręczny podpis


SJP.pl


fact-checking

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) społ. publ. proces weryfikowania informacji przez dokładne sprawdzanie faktów;

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 2021 roku Pokojową Nagrodę Nobla otrzymała Maria Ressa, założycielka i szefowa filipińskiego portalu Rappler, który zajmuje się fact-checkingiem oraz dziennikarstwem śledczym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fact-check m., fact-checker m., fact-checkerka ż.

 przym. fact-checkingowy

Wiktionary


factcheckingowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący fact-checkingu

Wiktionary


factitivum

[czytaj: faktitiwum] kategoria słowotwórcza czasownika; causativum


SJP.pl


factoring

[czytaj: faktoring] rodzaj umowy nienazwanej, polegającej na wykupowaniu przez wyspecjalizowanego pośrednika (factora), należności z tytułu sprzedaży od factoranta (osoby dokonującej sprzedaży należności); faktoring


SJP.pl


factoringowy

[czytaj: faktoringowy] związany z factoringiem (faktoringiem); faktoringowy


SJP.pl


faculik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. grubszy kij do bicia

Wiktionary


facydiowce

przedstawiciel rzędu grzybów z klasy workowców właściwych


SJP.pl


facydiowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z klasy workowców właściwych


SJP.pl


facylitacja

1. w psychologii:
a) wpływ obecności innych ludzi na skuteczność wykonywania jakiegoś zadania;
b) niewyuczone, chwilowe zwiększenie siły reakcji;
2. w fizjologii: ułatwienie wystąpienia reakcji na bodziec; torowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. wpływ obecności innych ludzi na skuteczność wykonywania jakiegoś zadania (pozytywny lub negatywny)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • facylitacja (rozwiązywanie konfliktów)
  • facylitacja społeczna

Wikipedia


facylitacyjny

→ facylitacja


SJP.pl

Patrz:

facylitacja

facylitator

osoba ułatwiająca przepływ informacji i rozwiązująca problemy w spotkaniach pomiędzy różnymi grupami ludzi


SJP.pl

Fa

Wikipedia


facylitatorka

kobieta ułatwiająca przepływ informacji i rozwiązująca problemy w spotkaniach pomiędzy różnymi grupami ludzi


SJP.pl


facylitować

w psychologii: wpływać na członków grupy, powodując wzrost zachowań określonego rodzaju


SJP.pl


facyt

suma, wynik obliczenia


SJP.pl


facz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. med. opatrunek

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. powijak dla niemowlaka

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. etn. pas zdobiący becik niemowlęcy

Wiktionary


faczować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. obwiązywać ranę

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. obwijać niemowlę po kąpieli

Wiktionary


fading

[czytaj: fejding albo fading] zanik sygnału radiowego na skutek zmian warunków rozchodzenia się fal radiowych


SJP.pl

Fading – zanikanie słyszalności, którego mechanizm powstawania jest podobny do echa radiowego. Różnica polega na tym, że przesunięcie czasowe dwóch fal dochodzących do obserwatora jest zbliżone do połowy okresu fali.

Wikipedia


fado

1. portugalska melancholijna pieśń ludowa;
2. związany z fado - pieśnią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. gatunek muzyczny wywodzący się z Portugalii, melancholijna pieśń

Wiktionary

Fado (tłum. los, przeznaczenie) – gatunek muzyczny powstały w XIX wieku w biednych dzielnicach portowych miast Portugalii, głównie w lizbońskich kwartałach Alfama i Mouraria. Fado to melancholijna pieśń, wykonywana przez jednego wokalistę przy akompaniamencie dwóch gitar. Nazywane jest czasami portugalskim bluesem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfadɔ, AS: fado

Wiktionary


fadom

skrót od: Fabryka Domów


SJP.pl


fadżr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. pierwsza (spośród pięciu) modlitwa muzułmańska w ciągu dnia, odmawiana świtem;

Wiktionary

Fadżr ( ‏فجر‎) – modlitwa muzułmańska (salat), pierwsza w ciągu dnia, odmawiana między świtem i wschodem słońca, najlepiej ok. 45 minut przed wschodem słońca. []

Wikipedia


faena

końcowa seria ataków matadora, prowadząca do zabicia byka


SJP.pl


faencki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z Faenzą, dotyczący Faenzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do końca XVIII stulecia jedynie wizerunki, wykonane według obrazu z Faenzy, nosiły nazwę „Najświętszej Panny Łaskawej”. Kaznodzieje w czasie uroczystości Najśw. Panny Łaskawej zapoznawali wiernych z historią obrazu z katedry faenckiej, wyjaśniali jego ikonograficzne, symboliczne cechy i właściwości uwsp..

 (1.1) Faencki pierwowzór warszawskiej Madonny dostąpił zaszczytu koronacji w 321 lat od intronizacji.

 (1.1) Artyści faenccy przywrócili jej oryginalną świetność, posługując się wyrobami sztuki ceramicznej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faenza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. faenzki

Wiktionary


faenza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Wiktionary

Faenza – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Rawenna.

W miejscowości znajduje się stacja kolejowa Faenza.

Według danych na rok 2023 gminę zamieszkiwało 58 737 osób, 272,2 os./km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fajanse swą nazwę wzięły od Faenzy, miasta w północnych Włoszech, gdzie od XII wieku produkowano naczynia wypalane z gliny, kwarcu i kaolinu albo z gliny, kwarcu i margla, pokrywane najczęściej nieprzezroczystymi szkliwami, takimi jak na przykład emalia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. faencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroż. Fawencja

Wiktionary


faeton

ptak z rzędu pełnopłetwych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Faeton – hipotetyczna planeta między Marsem a Jowiszem
  • faeton – lekki pojazd spacerowy
  • faeton – rodzaj nadwozia samochodowego
  • Faeton – w mitologii greckiej koń Eos
  • Faeton – w mitologii greckiej syn Heliosa
  • Faeton – poemat Witolda Wirpszy
  • Faetón – poemat Juana de Tasis y Peralta
  • Phaéton – opera Jeana-Baptiste’a Lully’ego
  • Volkswagen Phaeton - luksusowy samochód produkowany w latach 2002–2016.
  • faetony – rodzina ptaków z rzędu pelikanowych
  • Phaethon – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia


faetony

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Phaethontiformes|Sharpe|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: faeton

Wiktionary

Faetony – monotypowy rząd Phaethontiformes i rodzina Phaethontidae z infragromady ptaków neognatycznych (Neornithes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy jeden rodzic faetonów wysiaduje, drugi poluje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faeton mzw.

Wiktionary


fafel

obwisła warga u psa


SJP.pl


faferfloki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) przest. reg. pozn. płatki owsiane

Wiktionary


fafernuch

tradycyjne kurpiowskie ciasteczko z dodatkiem marchwi, miodu i pieprzu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. tradycyjne kurpiowskie ciastko – twarde, wytrawne i pikantne, cięte nożem z wałka ciasta na kształt kopytek lub orzechów, podawane jako przekąska, np. do piwa, stanowiące zwyczajowy noworoczny podarunek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Nowy Rok w każdym domu pieczono fafernuchy i kozy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nowolatek

Wiktionary


faflać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. paplać

Wiktionary


fafle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kynol. zwisające wargi u psów myśliwskich

Wiktionary

Fafle – używane w kynologii określenie górnych warg psa.

Kształt i wielkość fafli wyraźnie rozróżnia się w zależności od rasy psa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze zwisających fafli Buni obficie kapała ślina.

Wiktionary


faflonić

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Pomorze południowe, Kaszuby południowe, Kociewie, Ziemia Chełmińska, Grudziądz, Rypińskie. paplać, bajdurzyć, pleść, co ślina na język przyniesie

 (1.2) gw-pl|Grudziądz. o dziecku lub osobie pod wpływem: bełkotać, mamrotać, mówić niewyraźnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. paplać, bajdurzyć.; gw. Pomorze południowe, Kaszuby południowe faflać; war. gw. Grudziądz faflunić

 (1.2) zob. bełkotać, mamrotać.; war. gw. Grudziądz faflunić

 (1.3) zob. seplenić.; gw. Ziemia Łomżyńska chechławić, faflotać, gąglotać, psiepsielić, sefielić

Wiktionary


faflunić

potocznie: mówić niewyraźnie, bełkotać


SJP.pl


fafrać

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gryzmolić, mazać

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mówić bez sensu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fifrać

 (1.2) kafrać

Wiktionary


fafuła

niedołęga, niezdara, safanduła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Warszawa. niezdara

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. jedzenie dla trzody chlewnej, składające się głównie z kaszy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) fuła

Wiktionary


fag

wirus mający zdolność do niszczenia bakterii; bakteriofag


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zob. bakteriofag.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fak, AS: fak

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. -fagia, -fag, fago-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bakteriofag

Wiktionary


fagas

pogardliwie:
1. służący, lokaj; sługus;
2. przenośnie: lizus, pochlebca;
3. kochanek; gach, frajer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. lekcew. mężczyzna posługujący jako lokaj lub kelner

 (1.2) pot. obraź. osoba całkowicie uległa

 (1.6) gw-pl|Warszawa. mężczyzna

 (2.2) ornit. dzierlatka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wyjściu z pałacu Faventines trójka wędrównych grajków udała się na Nowy-Most, który był wówczas główną kwaterą przewoźników, fagasów, elegantów i łobuzów.

 (1.2) Celina ma tutaj swoich fagasów, którzy prześcigają się, by zaskarbić jej życzliwość.

 (1.3) Sąsiad z naprzeciwka przydybał fagasa i wygarbował mu skórę.

 (2.1) Nie spodziewałam się, że z tych fagasów będzie aż tyle mięsa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfaɡas, AS: fagas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fagasostwo n., fagasowanie n.

 czas. fagasować ndk.

 przym. fagasowski, fagasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pachołek, piesek, sługa, sługus, służalec

 (1.3) frajer, gach, kochanek, kochaś, ogoniarz, przyjaciel

 (2.1) pomorska owca

Wiktionary


fagasostwo

służalczość, lizusostwo


SJP.pl


fagasować

potocznie: być fagasem, wysługiwać się, schlebiać komuś


SJP.pl


fagasowski

przypominający fagasa


SJP.pl


fagin

trujący związek w nasionach buku


SJP.pl


fagina

trujący związek w nasionach buku


SJP.pl


fagocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fagot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie fagot, lecz tylko mały fagocik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fagot m., fagocista mos.

Wiktionary


fagocista

muzyk grający na fagocie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na fagocie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fagot m., fagocik m.

:: fż. fagocistka ż.

 przym. fagotowy

Wiktionary


fagocistka

→ fagocista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. kobieta, która gra na fagocie

Wiktionary

Patrz:

fagocista

Powiązane:

 rzecz. fagot mrz.

:: fm. fagocista mos.

 przym. fagotowy

Wiktionary


fagocyt

komórka organizmu pochłaniająca bakterie oraz inne cząstki nieorganiczne i organiczne; komórka żerna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) biol. rodzaj komórki zdolnej do pochłaniania i trawienia obcych cząstek;

Wiktionary

Fagocyt (gr. "phágos" ‘pożeracz’, "kýtos" ‘komórka’), komórka żerna – każda komórka zdolna do fagocytozy. Zazwyczaj fagocytami są wyspecjalizowane komórki organizmów wielokomórkowych (u człowieka są nimi m.in.: osteoklasty, makrofagi, granulocyty oraz mikroglej), rzadziej organizmy jednokomórkowe (np. ameby).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Usuwanie resztek komórkowych to jedno z zadań fagocytów.

 (1.1) Proces, w którym fagocyt pochłania i trawi bakterie, nazywany jest fagocytozą i jest kluczowy dla układu odpornościowego.

 (1.1) Zwalczanie infekcji wymaga skoordynowanego działania różnych komórek odpornościowych z fagocytami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fagocytoza ż.

 przym. fagocytowy, fagocytarny

Wiktionary


fagocytarny

→ fagocyt; fagocytowy


SJP.pl


fagocytella

praorganizm złożony z fagocytoblastu i kinoblastu


SJP.pl


fagocytować

o komórkach: wchłaniać drobne cząsteczki organiczne


SJP.pl


fagocytowy

→ fagocyt; fagocytarny


SJP.pl


fagocytoza

umiejętność pochłaniania mikroskopijnych ciał obcych przez komórkę organizmu żywego


SJP.pl

Fa

Wikipedia


fagofobia

chorobliwy lęk przed połykaniem


SJP.pl


fagolizosom

Fagolizosom – organellum komórkowe powstające na skutek zlania się fagosomu z lizosomem. W fagosomie znajdują się pochłonięte przez komórkę substancje, które są rozkładane za pomocą znajdujących się w lizosomie enzymów (głównie proteolitycznych). W obrębie fagozlizosomu panuje odczyn kwaśny, co jest niezbędnym warunkiem działania enzymów lizosomalnych.

Wikipedia


fagosom

wakuola powstająca okresowo w komórce w przebiegu fagocytozy lub pinocytozy, przyczyniająca się do trawienia i zużytkowania substancji wchłoniętych do komórki


SJP.pl

Fagosom (syn. fagolizosom) – wakuola otaczająca podczas fagocytozy patogenną komórkę (bakterię), ograniczona błoną pochodzącą z komórki fagocyta. W dalszej fazie fagocytozy do błony fagosomu przywiera jeden lub dwa lizosomy, wydzielające enzymy trawienne. []

Wikipedia


fagot

dęty instrument drewniany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan od pięciu lat gra na fagocie a sąsiadom na nerwach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfaɡɔt, AS: fagot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fagocista m., fagocistka ż.

:: zdrobn. fagocik m.

 przym. fagotowy

Wiktionary


fagotowy

związany z fagotem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) muz. związany z fagotem, dotyczący fagotu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gra się na nim za pomocą dużego podwójnego stroika, który bardziej przypomina stroik fagotowy niż obojowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fagot mrz., fagocista mos., fagocistka ż.

Wiktionary


fagowy

→ fag


SJP.pl

Patrz:

fag

fahrenheit

[czytaj: FArenhajt]
1. nazwisko, np. Gabriel Daniel Fahrenheit (1686-1736), polski fizyk niemieckiego pochodzenia;
2. skala Fahrenheita - skala temperatury używana dotychczas przez kraje anglosaskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Daniel Gabriel Fahrenheit – fizyk i inżynier
  • skala Fahrenheita – jedna ze skal do pomiaru temperatury
  • Fahrenheit 451 – książka Raya Bradbury’ego
  • Fahrenheit 451 – film François Truffaut, ekranizacja
  • Fahrenheit 9.11 – kontrowersyjny film dokumentalny Michaela Moore’a
  • Fahrenheit – pismo internetowe o tematyce fantastycznej,
  • Fahrenheit – gra komputerowa
  • Fahrenheit – męska woda toaletowa, kompozycja zapachowa Christian Dior
  • Fahrenheit – węgierski zespół muzyczny
  • Fahrenheit – album zespołu Fahrenheit
  • Fahrenheit – album Toto

Wikipedia


faille

[czytaj: faj] gęsta, prążkowana tkanina jedwabna


SJP.pl


fair

[czytaj: fer]
1. uczciwy, zgodny z zasadami (np. Zawsze byłam fair wobec ciebie.);
2. uczciwie, zgodnie z zasadami (np. Zachował się fair i za to go cenię.)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) uczciwy, lojalny

przysłówek

 (2.1) uczciwie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fair (ang. Fair Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Platte
  • Fair (ang. Fair Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Hutchinson
  • Wyspa Fair (ang. Fair Isle) – wyspa położona w połowie drogi między północną Szkocją a Wyspami Owczymi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Błażej był zawsze fair wobec mnie.

 (2.1) Nauczycielka zachowała się fair wobec uczniów.

Wiktionary


fair-trade

[czytaj: fer-trejd] handel z nastawieniem na uczciwe wynagradzanie drobnych wytwórców, nie na zysk i najniższą cenę; sprawiedliwy handel, fair trade, fairtrade


SJP.pl


fairbanks

Fa

Wikipedia


fairway

[czytaj: ferłej] droga wodna wytyczona wśród mielizn lub innych przeszkód nawigacyjnych, służąca do przeprowadzania statków o określonym zanurzeniu; farwater


SJP.pl

Fairway – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kansas, w hrabstwie Johnson.

Wikipedia


faisalabad

[czytaj: fajsalabad] miasto w Pakistanie; Fajsalabad


SJP.pl


faj

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: faja

Wiktionary


faja

1. duża fajka
2. pogardliwie człowiek mało zaradny, ciemięga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. grub. członek męski, penis

 (1.2) duża fajka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajka ż., fajczarstwo n., fajkarz mos., fajczarz mos., fajkarstwo n., fajczenie n., zafajczenie n., sfajczenie n., odfajkowanie n., fajeczka ż.

 czas. fajczyć ndk., zafajczyć dk., sfajczyć dk., odfajkować dk.

 przym. fajkowy, fajczany, fajkowany, fajkarski

 przysł. fajkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) penis

Wiktionary


fajalit

minerał, krzemian żelaza


SJP.pl

Fajalit – bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów, z grupy oliwinów. Nazwa związana jest z miejscem występowania minerału – wulkaniczną wyspą Faial na Azorach.

Wikipedia


fajans

1. biała glinka używana po wypaleniu najczęściej do wytwarzania naczyń kuchennych, sprzętu sanitarnego i elektrotechnicznego;
2. produkt wykonany z wypalonej białej glinki, pokrytej szkliwem;
3. potocznie: coś bez wartości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. rzem. materiał ceramiczny wytwarzany z zanieczyszczonego kaolinu, podobny nieco do porcelany;

 (1.2) pot. coś bezwartościowego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. pejor. głupek, ciemniak

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wystawiłem na aukcji internetowej świecznik z fajansu.

 (2.1) Ten twój cholerny ojciec to fajans!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfajãw̃s, AS: fai ̯ãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajansiarstwo n., fajansiarz mos., fajansiara ż., fajansarnia ż., fajansownia ż.

 przym. fajansowy, fajansiarski

Wiktionary


fajansiara

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfajãw̃ˈɕara, AS: fai ̯ãũ̯śara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajans m.

 przym. fajansowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


fajansiarski

→ fajansiarz


SJP.pl

Patrz:

fajansiarz

fajansiarz

fajans; potocznie:
1. osoba niemodnie ubrana, zaniedbana;
2. brudas, niechluj;
3. frajer, głupek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) slang. frajer, głupek

 (1.2) slang. ktoś niemodnie ubrany

 (1.3) slang. ktoś brudny, zaniedbany, niechluj, brudas

 (1.4) środ. ekon. broker bez licencji KNF

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajans

 przym. fajansowy

Wiktionary


fajansowi

forma przymiotnika.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: fajansowy

Wiktionary


fajansowy

związany z fajansem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) zrobiony z fajansu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale macie fajny fajansowy świecznik.

 (1.1) Poproszę tego fajansowego aniołeczka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajans mrz. / mos., fajansiarz mos., fajansiara ż., fajansownia ż.

 przym. fajansiarski

Wiktionary


fajczany

→ fajka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pochodzący z fajki

Wiktionary

Patrz:

fajka

Powiązane:

 rzecz. fajka ż., faja ż.

 przym. fajkowy

Wiktionary


fajczarski

przymiotnik od: fajka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący fajczarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajczarstwo n., fajczarz mos.

 czas. fajczyć

Wiktionary


fajczarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzad. palenie fajki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Największy rozkwit fajczarstwa na terenie Podhala miał miejsce w XIX wieku, kiedy to fajka stanowiła nieodłączny rekwizyt każdego prawie górala.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajka ż., faja ż., fajczarz m., fajkarz m., fajczenie n.

 czas. fajczyć ndk.

 przym. fajkowy, fajczarski

Wiktionary


fajczarz

osoba paląca fajkę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) palacz fajki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na początku XIX wieku odkryto nowy, zdaniem większości fajczarzy, najdoskonalszy surowiec – korzeń wrzośca drzewiastego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajka ż., faja ż., fajczarstwo n., fajkarz mos., fajczenie n., zafajczenie n., sfajczenie n., fajeczka ż., odfajkowywanie n., odfajkowanie n.

 czas. fajczyć ndk., zafajczyć ndk., sfajczyć dk., odfajkowywać ndk., odfajkować dk.

 przym. fajkowy, fajczarski

Wiktionary


fajczora

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nałogowa palaczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fajczora nie powinna być nauczycielkóm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajczysko n.

:: fm. fajczorz m.

 czas. fajczyć ndk.

Wiktionary


fajczorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nałogowy palacz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajczysko n.

:: fż. fajczora ż.

 czas. fajczyć ndk.

Wiktionary


fajczysko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. długa fajka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na cybuchu fajczyska czynsto był wymalowany cysorz austryjacki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajczorz n., fajczora ż.

 czas. fajczyć ndk.

Wiktionary


fajczyć

potoczne:
1. niszczyć ogniem; palić, spalać;
2. palić tytoń; jarać, kopcić, kurzyć;
3. fajczyć się - płonąć


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) pot. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński.) palić fajkę lub tytoń

czasownik zwrotny niedokonany fajczyć się (dk. brak)

 (2.1) pot. palić się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajka ż., fajeczka ż., fajek mrz./mzw., fajczarz mos.

 przym. fajczarski

Wiktionary


fajdać

potocznie:
1. brudzić, plamić; walać, babrać, kidać;
2. wypróżniać się; załatwiać się, kakać, kupkać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zafajdać, ufajdać)

 (1.1) grub. posp. fizj. wypróżniać się, defekować

czasownik zwrotny niedokonany fajdać się (dk. ufajdać się, zafajdać się)

 (2.1) pot. brudzić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój pies fajdał na trawnik, więc musiałem po nim sprzątać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zafajdaniec mos.

 czas. zafajdać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) defekować, załatwiać się, oddawać stolec; pot. robić kupę; wulg. srać, kupkać

Wiktionary


fajeczka

zdrobnienie od: fajka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: fajka

 (1.2) mała, drobna fajka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈjɛt͡ʃka, AS: fai ̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faja ż., fajczarz m., fajka ż.

 przym. fajkowy

 czas. fajczyć ndk.

Wiktionary


fajek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) slang. papieros

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłopaki, mamy piwo, czipsy i fajki, możemy zaczynać imprezę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfajɛk, AS: fai ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fajczyć ndk., sfajczyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szlug, skręt, papieros

Wiktionary


fajer

w gwarze miejskiej: wigor, zapał, energia, werwa, animusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. święto

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fajerowy

 rzecz. fajera ż., fajerwer mrz., fajers mrz., fajerka ż.

Wiktionary


fajera

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. święto

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈjɛra, AS: fai ̯era

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajer m.

Wiktionary


fajerant

potocznie: przerwa w pracy lub koniec dnia pracy; fajrant


SJP.pl


fajerka

1. w piecykach lub kuchennych piecach węglowych: jedna z wzajemnie opierających się na sobie obręczy żeliwnych przykrywających lub zmniejszających otwór w płycie kuchennej;
2. termofor do ogrzewania pościeli; szkandela;
3. małe naczyniem utrzymujące żar lub ogień;
4. gwarowo: zapałka;
5. gwarowo: doniczka do kwiatów;
6. gwarowo: kierownica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żeliwne kółko zakrywające otwór w płycie pieca

 (1.2) daw. przenośny piecyk

Wiktionary

Fajerka – częściej fajerki, kilka wzajemnie opierających się na sobie obręczy żeliwnych, przykrywających otwór w żeliwnej płycie kuchennej. Można je zakładać i zdejmować przy pomocy pogrzebacza w kształcie haczyka, czyli hakowato zagiętego drutu z rączką. Zastosowanie fajerek umożliwiło stawianie bezpośrednio na ogniu garnków różnej wielkości i regulację ilości docierającego do nich ciepła. Prawdopodobnie to wynalazek angielski z drugiej połowy XVIII w.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Płomyk lizał szczapki, strzelał przez krążki fajerek, osmalał brzuchaty czajnik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈjɛrka, AS: fai ̯erka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajer m.

Wiktionary


fajerkasa

dawniej:
1. towarzystwo ubezpieczeniowe ubezpieczające od skutków pożaru;
2. składka ubezpieczenia od skutków pożaru


SJP.pl


fajerman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. strażak

Wiktionary


fajers

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gwara. papieros lepszego gatunku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajer m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fajerwer

Wiktionary


fajerwer

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gwara. papieros

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajer m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fajers

Wiktionary


fajerwerk

1. (zwykle w liczbie mnogiej) sztuczne ognie dające różnorodne efekty świetlne; raca;
2. potocznie: błyskotliwa sekwencja słów, żartów itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ładunek pirotechniczny, który wybuchając daje przyciągające wzrok efekty świetlne

 (1.2) wybuch fajerwerku (1.1) rozświetlający niebo

 (1.3) przen. efektowne działanie lub jego wyniki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajerwerkier mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztuczny ogień

 (1.2) sztuczny ogień

Wiktionary


fajerwerkowy

→ fajerwerk


SJP.pl

Patrz:

fajerwerk

fajf

przyjęcie popołudniowe, odbywające się zwykle o godzinie piątej; fajfoklok; five o'clock


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zabawa taneczna o godzinie piątej po południu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwa razy w tygodniu jeżdżę z mężem na fajfy do „Kaskady” w Lądku-Zdroju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fajf, AS: fai ̯f

Wiktionary


fajfer

muzyk w dawnym wojsku polskim, przygrywający doboszowi na piszczałce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Fajfer (ur. 1973) – polski żużlowiec
  • Jan Fajfer (ur. ok. 1500, zm. po 1560) – założyciel papierni w Lublinie, jeden z pierwszych polskich papierników
  • Maciej Fajfer (ur. 1991) – polski żużlowiec
  • Oskar Fajfer (ur. 1994) – polski żużlowiec
  • Tadeusz Fajfer (ur. 1959) – polski piłkarz grający na pozycji bramkarza i trener piłkarski
  • Tomasz Fajfer (ur. 1969) – polski żużlowiec
  • Zenon Fajfer (ur. 1970) – polski twórca i teoretyk liberatury
  • Helena Duć-Fajfer – łemkowska działaczka społeczna i poetka

Wikipedia


fajfka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. fajka

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. zootechn. przyrząd kowalski do zaciskania koniowi warg podczas podkuwania

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) falfka

Wiktionary


fajfoklok

[czytaj: fajf o klok] przyjęcie popołudniowe, odbywające się zwykle o godzinie piątej; fajf; five o'clock


SJP.pl


fajfus

1. pospolicie: członek męski;
2. pospolite wyzwisko używane w stosunku do mężczyzn;
3. potocznie: oferma, człowiek niezdarny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) posp. penis

 (1.2) posp. wyzwisko w stosunku do mężczyzn

 (1.3) posp. oferma, ktoś niezdarny, leniwy, głupi

 (1.4) gwara. żołnierska z okresu II wojny światowej oraz lwów.

 (1.6) żart. o koledze, kumpel

 (1.7) gwara. więz. więzień porządkowy sprzątający korytarze

 (1.8) gwara. złodziejska pomocnik kieszonkowca

 (1.9) gwara. złodziejska złodziej, który kradnie mało wartościowe rzeczy

 (1.10) gwara. złodziejska donosiciel, oskarżyciel

 (1.11) gwara. złodziejska dozorca nocny

 (1.12) gwara. szoferska nieuważny przechodzień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten świntuch znowu ględzi o swoim krótkim fajfusie.

 (1.2) Przeszedł fajfus i nawet dzień dobry nie powiedział.

 (1.5) Tam, o, taki fajfus kręci się pod nogami.

 (1.6) Pięć lat fajfusa nie widziałem. Wreszcie się z nim spotkam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfajfus, AS: fai ̯fus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) bajfus

Wiktionary


fajita

[czytaj: fahita] meksykańska potrawa w postaci grillowanego mięsa na pszenicznej lub kukurydzianej tortilli


SJP.pl

Fajita (wym. "fahita") jest określeniem rodzaju potrawy kuchni meksykańskiej, w skład której wchodzi grillowane mięso podawane na pszenicznej lub kukurydzianej tortilli. Początkowo "fajita" przyrządzana była wyłącznie z mięsa wołowego, jednak w chwili obecnej popularne są również wersje z mięsem kurczaka, wieprzowiną lub krewetkami. W restauracjach mięso pieczone i podawane jest często z cebulą i papryką. Popularnymi dodatkami są: kwaśna śmietana, guacamole, salsa, pico de gallo, ser i pomidory.

Wikipedia


fajka

1. przyrząd składający się z cybucha i główki, służący do palenia tytoniu;
2. pot.: papieros


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przedmiot do palenia tytoniu;

 (1.2) pot. papieros

 (1.3) łódź. daw. kilkudniowa zabawa dla robotników na Wodnym Rynku w Łodzi, rozpoczynająca się w Zielone Świątki

 (1.4) mot. element doprowadzający prąd do świecy zapłonowej

 (1.5) sport. rurka używana do nurkowania, pozwalająca na oddychanie bez unoszenia głowy nad powierzchnię wody;

 (1.6) graficzny symbol ✓, służący do zaznaczania wyboru

 (1.7) środ. sport. strzelectwo żart. rodzaj imbusa

 (1.8) łow. kieł szczęki dzika

Wiktionary

Fajka – przedmiot służący do palenia tytoniu lub innych substancji, składający się zwykle z ustnika (rurki, trzymanej w ustach) i główki z kominem (komorą spalania), połączonej z ustnikiem przez szyjkę. Dawniej pomiędzy szyjką a ustnikiem występował jeszcze cybuch, rzadko spotykany już w fajkach współczesnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziadek pykał sobie z fajki.

 (1.2) Idę kupić fajki, bo nie ma już co jarać.

 (1.4) Nie mogę zapalić silnika, to chyba przez tę fajkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfajka, AS: fai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajkarz mos., fajczarz mos., fajkarstwo n., fajczenie n., zafajczenie n., sfajczenie n., odfajkowanie n.

:: zdrobn. fajeczka ż.

:: zgrub. faja ż.

 czas. fajczyć ndk., zafajczyć dk., sfajczyć dk., odfajkować dk.

 przym. fajkowy, fajczany, fajkowany, fajkarski

 przysł. fajkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. falfka, reg. śl. fajfka

 (1.2) papieros, szlug

 (1.6) ptaszek

Wiktionary


fajkarz

1. osoba zajmująca się produkcją lub sprzedażą fajek;
2. palacz fajki; fajczarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wytwórca fajek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajka ż., fajczarz mos., fajczarstwo n., faja ż.

Wiktionary


fajkowato

→ fajkowaty


SJP.pl

Patrz:

fajkowaty

fajkowaty

przypominający kształtem fajkę


SJP.pl


fajkować

zaznaczać; ptaszkować


SJP.pl


fajkowski

nazwisko


SJP.pl


fajkowy

związany z fajką


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od fajka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajeczka ż., fajczarz m., fajczarstwo n., fajka ż., faja ż.

 przym. fajczany

Wiktionary


fajla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. pilnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tom fajlom se wyfajluja nowy szlic w kluczu.

Wiktionary


fajlować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szlifować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szmyrglować, szlajfować

Wiktionary


fajnie

przysłówek

 (1.1) pot. w sposób fajny; dobrze, ładnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fajnie cię tu spotkać!

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fajny, fajowy, fajniusi

 przysł. fajno, fajowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fajno, w dechę, świetnie, super, w porządku

Wiktionary


fajniej

stopień wyższy od przysłówków: fajnie, fajno


SJP.pl


fajniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: fajny


SJP.pl


fajnisty

środowiskowo: świetny, udany, wspaniały; fajny, fajowy


SJP.pl


fajniuchny

zdrobnienie od: fajny; fajniutki, fajniuśki, fajniusi


SJP.pl


fajniusi

zdrobnienie od: fajny; fajniutki, fajniuśki, fajniuchny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rzad. zdrobn. od fajny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fajˈɲüɕi, AS: fai ̯ńüśi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajności

 przym. fajny, fajowy

:: zdrobn. fajniutki

 przysł. fajno, fajnie, fajowo

Wiktionary


fajniutki

zdrobnienie od: fajny; fajniuchny, fajniuśki, fajniusi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: fajny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fajˈɲutʲci, AS: fai ̯ńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fajny, fajniusi

Wiktionary


fajniuśki

zdrobnienie od: fajny; fajniutki, fajniuchny, fajniusi


SJP.pl


fajnlendysz

dawniej: cienka tkanina wełniana pochodzenia holenderskiego lub angielskiego; falendysz


SJP.pl


fajno

przysłówek

 (1.1) zob. fajnie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fajny, fajniusi

 przysł. fajnie

Wiktionary


fajnopolak

lekceważąco: Polak próbujący wyróżnić się na tle innych Polaków postrzeganych przez niego jako zaściankowi, konserwatywni, prowincjonalni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) publ. pogard. Polak, zwykle wrogo odnoszący się do polskiego tradycjonalizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. fajnopolaczek m.

:: fż. fajnopolka ż.

 przym. fajnopolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leming

Wiktionary


fajność

→ fajny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co fajne; cecha tych, którzy są fajni

Wiktionary

Patrz:

fajny

Powiązane:

 przym. fajny

Wiktionary


fajnula

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. elegantka

Wiktionary


fajny

potocznie: oceniany pozytywnie; fajowy, dobry, porządny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) potoczny wyraz o bardzo szerokim pozytywnym znaczeniu dla mówiącego: ciekawy, interesujący, świetny

 (1.2) gw-pl|Poznań, Górny Śląsk. ładny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Artur ma fajny samochód.

 (1.1) To jest normalny, fajny facet!

 (1.1) (…) dzisiaj zapowiada się fajny dzień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfajnɨ, AS: fai ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajność ż., fajności

 przym. fajowy

:: zdrobn. fajniutki, fajniusi

 przysł. fajno, fajnie, fajowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajeczny, błogi, kapitalny, lekki, miły, przyjemny, rozkoszny, słodki, super, bajerancki, bombowy, byczy, fajowy, klawy, kultowy, morowy, odjazdowy, odlotowy, superowy, szałowy, wdechowy, wyczesany, wypasiony, wystrzałowy, wulg. zajebisty, dojebany, wyjebany

Wiktionary


fajowiej

stopień wyższy od przysłówka: fajowo


SJP.pl


fajowo

przysłówek sposobu

 (1.1) pot. świetnie, doskonale

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj było fajowo u Jolki, wszyscy świetnie się bawili.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈjɔvɔ, AS: fai ̯ovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fajowy, fajny, fajniusi

 przysł. fajnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fajnie, fajno, fajowsko, fajosko, super, superos, superowo, supernaście, gitasowo, git, gites

Wiktionary


fajowość

→ fajowy


SJP.pl

Patrz:

fajowy

fajowski

w gwarze młodzieżowej: mający cechy pozytywne; fajny, fajowy


SJP.pl


fajowszy

stopień wyższy od przymiotnika: fajowy


SJP.pl


fajowy

w gwarze młodzieżowej: mający cechy pozytywne; fajny, fajowski


SJP.pl


fajrancik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fajrant

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajrant m.

Wiktionary


fajrant

potocznie: przerwa w pracy lub koniec dnia pracy; fajerant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. (także. gw-pl|Górny Śląsk.) koniec dnia pracy lub przerwa w pracy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Franek ma teraz fajrant.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfajrãnt, AS: fai ̯rãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fajrantowy

 rzecz. fajrancik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. fajerant

Wiktionary


fajsalabad

(dawniej Lajalpur) miasto w Pakistanie; Faisalabad


SJP.pl

Fajsalabad ( Faisalabad, ‏فیصل آباد‎) – miasto we wschodnim Pakistanie, w prowincji Pendżab, na Nizinie Pendżabu. Ośrodek przemysłu bawełnianego, odzieżowego i handlu zbożem. Założony w 1890 r., prawa miejskie posiada od 1898. Trzecie co do wielkości miasto kraju.

Wikipedia


fajsalabadzki

→ Fajsalabad


SJP.pl

Patrz:

Fajsalabad

fajstos

Fa

Wikipedia


fajsławice

wieś w Polsce


SJP.pl

Fajsławice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Fajsławice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa lubelskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Fajsławice. Leży przy drodze krajowej nr 17

Wikipedia


fajsławicki

→ Fajsławice


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Fajsławic

Wiktionary

Patrz:

Fajsławice

Powiązane:

 rzecz. Fajsławice nmos., fajsławiczanin m., fajsławiczanka ż.

Wiktionary


fajsławiczanin

mieszkaniec Fajsławic (wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Fajsławic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fajsławice nmos.

:: fż. fajsławiczanka ż.

 przym. fajsławicki

Wiktionary


fajsławiczanka

mieszkanka Fajsławic (wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Fajsławic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fajsławice nmos.

:: fm. fajsławiczanin m.

 przym. fajsławicki

Wiktionary


fajt

wykrzyknik oznaczający nagły upadek albo nagły skręt w biegu


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) onomatopeja imitująca dźwięk przewrócenia się lub zmiany kierunku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fajt, AS: fai ̯t

Wiktionary


fajtać

potocznie:
1. machać, wywijać, kiwać czymś; majtać, majdać;
2. fajtać (fikać, machać, przewijać, wywijać) kozła (kozły), koziołka (koziołki):
a) przewracać się, upadać;
b) robić przewrót, obracać się wokół własnej osi


SJP.pl


fajter

fighter;
1. sportowiec uprawiający sport walki, np. boks;
2. sportowiec bardzo waleczny, poświęcający się całkowicie dla osiągnięcia zwycięstwa


SJP.pl


fajterka

→ fajter; fighterka


SJP.pl


fajtnąć

potocznie:
1. kiwnąć, machnąć czymś; majtnąć, majdnąć;
2. umrzeć;
3. fajtnąć (fiknąć, machnąć, przewinąć, wywinąć) kozła (kozły), koziołka (koziołki):
a) przewrócić się, upaść;
b) zrobić przewrót, obrócić się wokół własnej osi


SJP.pl


fajtłapa

(r. męski) potocznie o niezdarnym mężczyźnie; gamoń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) pejor. osoba niezdarna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fajtłapowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bawół, ciamajda, ciamcia, ciapa, ciapciak, cielę, cielęcina, cielak, cielątko, ciemięga, ciepłe kluski / ciepłe kluchy, dziumdzia, ecie-pecie, faja, fujara, gamajda, gamoń, gapa, kaleka, kapcan, lebiega, lewus, łajza, łamaga, mumia, niedołęga, niedojda, niedorajda, niemota, niemrawiec, nieudacznik, niezdara, niezgraba, niezgrabiasz, niezguła, noga, oferma, ofiara, paralityk, patafian, platfus, popapraniec, safanduła, sierota, trąba; pot. trąba jerychońska; pot. iron. śpiąca królewna; ofiara losu; pot. posp. cipa, pipa, pierdoła; pot. wulg. dupa; pot. wulg. dupa wołowa; eufem. cztery litery; książk. przen. impotent

Wiktionary


fajtłapowatość

potocznie: powolność, niezdarność, życiowa niezaradność


SJP.pl


fajtłapowaty

1. ślamazarny, mało energiczny;
2. podobny do fajtłapy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mało energiczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajtłapa mos./ż.

Wiktionary


fajum

1. oaza w Egipcie;
2. miasto w Egipcie


SJP.pl

Fa

Wikipedia


fak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. grub. obraźliwy gest wyciągniętego środkowego palca;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obok przemknęła nowa sportowa beemka, której kierowca pokazał mu faka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fak, AS: fak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środkowy palec

Wiktionary


fakaofo

Fa

Wikipedia


fakap

młodzieżowo: wpadka, niepowodzenie, spartaczenie czegoś; wtopa, fuckup


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) slang. zawalenie jakiejś sprawy, wpadka przy realizacji zadania

Wiktionary


fakcik

zdrobnienie od: fakt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fakt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fakt m.

 partyk. fakt

 wykrz. fakt, faktycznie

 przysł. faktycznie

 przym. kontrfaktyczny

Wiktionary


fakcja

dawniej:
1. stronnictwo, koteria;
2. spisek


SJP.pl

Ni

Wikipedia


fakcyjny

→ fakcja


SJP.pl

Patrz:

fakcja

fake

[czytaj: fejk] fejk; potocznie:
1. coś nieprawdziwego, fałszywego; ściema, fałszywka;
2. podrobiony produkt jakiejś marki; fałszywka;
3. osoba podająca się za kogoś innego, oszust


SJP.pl

FAKE – manga shōnen-ai napisana i ilustrowana przez Sanami Matō. Historia skupia się na romansie między Randym „Ryo” Macleanem i Dee Laytnerem, dwóch nowojorskich detektywach z fikcyjnego 27 posterunku. Na podstawie piątego rozdziału (II tom) mangi powstał jeden odcinek OVA. 12 maja 2007 roku miała miejsce premiera sequela "FAKE Second Season" w nowym japońskim magazynie Comique Hug.

Wikipedia


fakel

dawniej: pochodnia składająca się z kija i owiniętych wokół jednego z jego końców pakuł nasączonych palną substancją; fakla


SJP.pl


fakelcug

dawniej: uroczysty pochód z pochodniami; fackelzug


SJP.pl


fakemail

[czytaj: fejkmejl] e-mail od fikcyjnego nadawcy; oszukańcza poczta


SJP.pl


fakenewsowy

→ fake news [czytaj: fejk ńjusowy]; fejknewsowy


SJP.pl


fakiel

pionowa rura o wysokości kilkudziesięciu metrów, służąca do spalania zbędnych gazów węglowodorowych, które pochodzą z różnych instalacji rafineryjnych i petrochemicznych


SJP.pl


fakijny

soczewka fakijna - typ soczewki kontaktowej


SJP.pl


fakir

1. muzułmański lub indyjski asceta;
2. wędrowny sztukmistrz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) żebrzący ascetyczny mnich muzułmański;

Wiktionary

Fakir ( ‏فقیر‎, w piśmie dewanagari फ़क़ीर, "biedak") – żebrzący, ascetyczny mnich muzułmański. Termin ten obecnie odnosi się także do części ascetów wyznających hinduizm. Większość fakirów uważa ubóstwo i ascetyzm za drogę do zbawienia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Domeną fakira jest chodzenie boso po rozżarzonych węglach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfacir, AS: faḱir

Wiktionary


fakirek

klapek z wypustkami stymulującymi stopę


SJP.pl


fakirki

klapek z wypustkami stymulującymi stopę


SJP.pl


fakirowski

→ fakir (sztukmistrz); fakirowy, fakirski


SJP.pl


fakirowy

1. → fakir (sztukmistrz); fakirski, fakirowski;
2. → fakir (asceta); fakirzy


SJP.pl


fakirski

→ fakir (sztukmistrz); fakirowy, fakirowski


SJP.pl


fakirzy

1. muzułmański lub indyjski asceta;
2. wędrowny sztukmistrz


SJP.pl


fakla

dawniej: pochodnia składająca się z kija i owiniętych wokół jednego z jego końców pakuł nasączonych palną substancją; fakel


SJP.pl


fakle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) etn. reg. zwyczaj palenia dużych ognisk w Wielki Czwartek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fakle rozpoczynają się po czwartkowym wieczornym nabożeństwie Triduum Paschalnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fakla ż.

Wiktionary


fakoemulsyfikacja

operacyjna metoda leczenia zaćmy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. chirurgiczna metoda usuwania zaćmy;

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W trakcie fakoemulsifikacji w oku umieszcza się sztuczną soczewkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfakɔɛ̃mulsɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: fakoẽmulsyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fakoemulsyfikator m.

Wiktionary


fakolit

forma drobnej intruzji magmowej, występująca najczęściej na przegubach antyklin


SJP.pl

Fakolit – niewielka forma intruzji magmowej ze skał plutonicznych i subwulkanicznych w kształcie soczewki, występująca zgodnie z ułożeniem sfałdowanych warstw skalnych. Występuje najczęściej na przegubach antyklin rozdzielając sfałdowane warstwy skał starszych. Należy do intruzji zgodnych dostosowując się swoim przebiegiem do ułożenia warstw, w których występuje. Cechą charakterystyczną jest brak widocznego powiązania z ogniskiem magmowym.

Wikipedia


fakomatoza

schorzenie dziedziczne charakteryzujące się powstawaniem naczyniaków i guzów m.in. na skórze, gałce ocznej oraz współistnieniem wad narządów wewnętrznych


SJP.pl


fakon

duży, ciężki nóż używany do wycinania drogi, zwłaszcza w dziewiczych lasach Ameryki Południowej


SJP.pl


fakoszer

afrykański, łowny gatunek z rodziny świń; guziec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Phacochoerus aethiopicus|Pallas|ref=tak., przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Warchlaki fakoszerów przychodzą na świat w oddzielnej norze.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) guziec pustynny, guziec

Wiktionary


fakro

Fakro Sp. z o.o. – polskie przedsiębiorstwo branży budowlanej z siedzibą w Nowym Sączu, założone 22 stycznia 1991 przez Ryszarda Florka, Krystynę Florek i Krzysztofa Kronenbergera. Znaczący producent okien dachowych, produktów do zabudowy poddasza oraz stolarki pionowej.

Wikipedia


faks

fax, telefaks, telefax;
1. urządzenie przeznaczone do przekazywania i odbierania obrazów (głównie tekstów) za pomocą sieci telefonicznej;
2. obraz wysłany lub otrzymany za pośrednictwem urządzenia o tej samej nazwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. biur. daw. poczt. urządzenie przesyłające wiadomość za pomocą łącza telefonicznego;

 (1.2) biur. daw. poczt. wiadomość przesłana faksem (1.1)

 (1.3) pot. numer telefonu, na który można wysłać faks (1.2)

 (1.4) gwara. kociewska żart

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panie Janku, proszę naprawić faks! Znów zaciął się papier.

 (1.2) Wczoraj przyszedł do pani faks od dyrektora.

 (1.3) Chciałem wysłać panu ten list, ale nie znam pana faksu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faks, AS: faks

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

:: czas. faksować ndk.

:: przym. faksowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. fax; telefaks, telefax

 (1.2) przest. telefaks, przest. telefax

Wiktionary


faksmodem

modem posiadający funkcję wysyłania i odbierania faksów przesyłanych linią telefoniczną


SJP.pl


faksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|faksować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfaksɔˈvãɲɛ, AS: faksovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. faksować

 rzecz. przefaksowanie n.

 przym. faksowy

Wiktionary


faksować

przesyłać dokument papierowy za pomocą faksu


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) przesyłać coś za pomocą faksu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Musisz nauczyć faksować naszego nowego pracownika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈksɔvat͡ɕ, AS: faksovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faks m., faksowanie n., przefaksowanie n.

 przym. faksowy

Wiktionary


faksowy

związany z faksem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z faksem, dotyczący faksu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faks mrz., faksowanie n., przefaksowanie n.

 czas. faksować ndk., przefaksować dk.

Wiktionary


faksymile

facsimile;
1. reprodukcja dokumentu wykonana ręcznie, mechanicznie lub chemicznie;
2. pieczątka lub klisza odtwarzająca własnoręczny podpis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kopia podpisu odbita na dokumencie sposobem mechanicznym;

 (1.2) dokładna reprodukcja rękopisu, dokumentu lub rysunku

 (1.3) telekomunikacyjny system do przesyłania i odbioru nieruchomych obrazów

 (1.4) obraz uzyskany drogą faksymile (1.3)

Wiktionary

Faksymile, rzadziej facsimile ( fac-similé, a to z fac simile, dosł. „czyń podobnie”), lm. "faksymilia" – dokładna kopia (reprodukcja) dokumentu, rysunku lub podpisu, wykonana sposobem mechanicznym, chemicznym bądź ręcznie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. faksymilowy

Wiktionary


faksymilowany

będący dokładną reprodukcją, kopią


SJP.pl


faksymilowy

→ faksymile


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z faksymile, dotyczący faksymile

Wiktionary

Patrz:

faksymile

Powiązane:

 rzecz. faksymile n.

Wiktionary


fakt

to, co zaszło w rzeczywistości; zdarzenie; stan rzeczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) to, co miało lub ma miejsce w rzeczywistości;

wykrzyknik

 (2.1) sygnalizuje, iż zgadzamy się z informacjami wypowiadanymi przez drugą stronę lub odpowiadamy twierdząco na zadawane przez drugą stronę pytania

Wiktionary

Fakt – zaistniały stan rzeczy, a w rozumieniu potocznym wydarzenie, które miało miejsce w określonym miejscu i czasie. W tym sensie faktem nie może być zdarzenie, które nie miało jeszcze miejsca, można jednak mówić o przewidywaniu przyszłych faktów – czyli zdarzeń, które najprawdopodobniej wydarzą się. Zdarzenia te jednak stają się faktami dopiero wówczas, kiedy już się wydarzą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Musisz mi najpierw podać jakieś fakty.

 (2.1) Najpierw należy wlać wodę do czajnika, a dopiero potem należy go włączyć. No fakt! Masz rację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fakt, AS: fakt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faktoid mrz., fakcik mrz., faktyczność ż., kontrfaktualizm m.

 przym. faktyczny, kontrfaktyczny, kontrfaktualny

 przysł. faktycznie, kontrfaktycznie

 wykrz. faktycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) tak, prawda

Wiktionary


faktis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. kosmet. replika flakonu perfum wzorowana na buteleczce oryginalnego zapachu wystawiana w witrynach sklepowych;

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Faktisy występują w różnych rozmiarach, począwszy od tych najmniejszych (odpowiadających rozmiarom “zwykłych” perfum) aż po najbardziej widowiskowe flakony – olbrzymy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. factice mrz., factis mrz.

Wiktionary


faktograf

człowiek zajmujący się gromadzeniem i opisywaniem faktów


SJP.pl


faktografia

gromadzenie i opisywanie faktów; zbiór faktów


SJP.pl

Fa

Wikipedia


faktograficzny

→ faktografia


SJP.pl

Patrz:

faktografia

faktoid

opublikowana wiadomość przyjmowana jako prawda przez sam fakt jej ukazania się w druku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) socjol. publ. karykaturalny fakt, informacja traktowana jako prawdziwa tylko przez to, że ukazała się w mediach;

Wiktionary

Faktoid (ze zrostu słowa 'fakt' i przyrostka "-oid od gr." "eidos" ‘widzę’, ‘spostrzegam’ lub 'postać') – informacja postrzegana jako prawdziwa tylko dlatego, że została opublikowana – najczęściej za pośrednictwem nowych mediów. Przyrostek „-"oid"” można tłumaczyć jako „postrzegany” lub „przybierający postać”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do najpopularniejszych faktoidów zaliczają się stwierdzenia, jakoby Wielki Mur Chiński widoczny był gołym okiem z kosmosu, lemingi miały w zwyczaju rzucać się masowo do morza, a ludzie wykorzystywali tylko 10% mocy mózgu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fakt m.

 przym. faktyczny, kontrfaktyczny

 przysł. faktycznie

 wykrz. faktycznie, fakt

 partyk. fakt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fakt prasowy, fakt medialny

Wiktionary


faktologia

1. w ontologii: nauka oparta na aktach, zajmująca się pewnikami;
2. środowiskowo: zbiór faktów na jakiś temat


SJP.pl


faktologiczny

odnoszący się do faktów, podający fakty


SJP.pl


faktomontaż

szereg faktów, wydarzeń powiązanych w formę dramatyczną; zestawienie faktów


SJP.pl


faktor

pośrednik w różnych sprawach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ekon. podmiot zajmujący się przejmowaniem za prowizję nieprzeterminowanych wierzytelności innego podmiotu (faktoranta), a następnie po nadejściu terminu płatności, wyegzekwowaniu ich; faktor musi również świadczyć wobec faktoranta dodatkowe usługi

 (1.2) daw. pełnomocnik

 (1.3) gw-pl|Bukowina. listonosz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) czynnik

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • faktor – dawniej pośrednik handlowy lub pośrednik w interesach,
  • faktor – jedna ze stron umowy faktoringu,
  • faktor – niepoprawny anglicyzm oznaczający:
    • czynnik,
    • współczynnik,
    • parametr;
  • faktor ochronny – określenie siły składnika ochronnego w kosmetykach,
  • Faktor X – nieistniejący już dwutygodnik.
  • faktoryzacja

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Umowę o spław podpisywał z kupcem lub jego faktorem retman, on też dobierał zespół flisacki na tzw. ryzę lub rajzę, czyli jednorazowy spław.

 (2.1) Chciałabym krem do opalania z faktorem 8.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfaktɔr, AS: faktor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faktoring m., faktorant m.

 przym. faktoringowy

Wiktionary


faktorant

strona umowy faktoringu, która odsprzedała faktorowi roszczenia do należnych kwot z tytuły wykonanych usług


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ekon. podmiot w transakcji faktoringowej, który sprzedaje swoje nieprzeterminowane wierzytelności innemu podmiotowi (faktorowi) i otrzymujący od niego także inne usługi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgodnie z definicją zawartą w tym akcie faktoring jest umową między faktorantem i faktorem, na podstawie której faktorant przenosi na faktora własność wierzytelności wynikających z umowy sprzedaży dóbr (produktów, towarów, usług) klientom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fakˈtɔrãnt, AS: faktorãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faktoring m., faktor m.

 przym. faktoringowy

Wiktionary


faktoria

placówka handlowa zakładana dawniej w miejscu odległym od stolicy lub głównego ośrodka handlowego; kantor handlowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. hand. placówka handlowa w odległej prowincji albo kolonii, w krajach kolonialnych umiejscawiana zwykle na wybrzeżu i ufortyfikowana;

 (1.2) daw. placówka handlowa położona w słabo zaludnionym terenie

Wiktionary

Faktoria ( facere „robić, czynić”) – placówka handlowa położona w krajach kolonialnych, które stanowiły obszary eksploatacji przez europejskie potęgi kolonialne, głównie przez Brytyjczyków, Francuzów czy Holendrów, ale także przez np. Japończyków pn. "wakan" w Korei. Lokalizowane zazwyczaj na wybrzeżu, tak by wywóz surowców z nowych obszarów był jak najbardziej ułatwiony.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kantor

Wiktionary


faktoring

specjalistyczne pośrednictwo handlowe, w którym instytucja finansowa (faktor) nabywa wierzytelności bieżące przedsiębiorstwa (faktoranta), dzięki czemu otrzymuje ono należną zapłatę (pomniejszoną o prowizję) jeszcze przed terminem płatności faktury


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. forma pośrednictwa handlowo-finansowego, polegająca na wykupie przez jeden podmiot (faktora) nieprzeterminowanych wierzytelności drugiego podmiotu (faktoranta) i przekazaniu przed czasem pierwotnemu wierzycielowi jego należności z potrąceniem określonej prowizji, a następnie po nadejściu terminu płatności, wyegzekwowaniu jej; faktor musi również świadczyć wobec faktoranta dodatkowe usługi;

Wiktionary

Faktoring – wykup przez podmiot świadczący usługę faktoringu (faktora) nieprzeterminowanych wierzytelności przedsiębiorstw (faktorantów) należnych im od kontrahentów (odbiorców) z tytułu dostaw i usług oraz na świadczeniu na ich rzecz dodatkowych usług (np. inkaso należności, monitoring płatności, prowadzenie rozliczeń, pomoc w ściąganiu przeterminowanych należności).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgodnie z definicją zawartą w tym akcie faktoring jest umową między faktorantem i faktorem, na podstawie której faktorant przenosi na faktora własność wierzytelności wynikających z umowy sprzedaży dóbr (produktów, towarów, usług) klientom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fakˈtɔrʲĩŋk, AS: faktorʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faktor m., faktorant m.

 przym. faktoringowy

Wiktionary


faktoringowy

związany z faktoringiem (factoringiem); factoringowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od faktoring

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfaktɔrʲĩŋˈɡɔvɨ, AS: faktorʹĩŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faktoring m., faktor m., faktorant m.

Wiktionary


faktorka

pośredniczka w różnych sprawach


SJP.pl


faktorne

prowizja za pośrednictwo


SJP.pl


faktorski

→ faktor


SJP.pl

Patrz:

faktor

faktoryjny

→ faktoria


SJP.pl

Patrz:

faktoria

faktoryzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mat. rozkład na czynniki

Wiktionary


faktoryzować

czasownik

 (1.1) mat. rozkładać na czynniki

Wiktionary


faktotum

osoba zaufana; totumfacki, fac totum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zaufana osoba, która posłusznie wypełnia wszystkie polecenia

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fakˈtɔtũm, AS: faktotũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. totumfacki m., totumfacka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) totumfacki, prawa ręka, popychadło

Wiktionary


faktura

1. budowa, struktura powierzchni czegoś, np. tkaniny;
2. pisemny dowód transakcji handlowej; rachunek;
3. sposób konstrukcji dzieła literackiego, filmu, obrazu;
4. sposób kompozycji utworu muzycznego w zakresie brzmienia, prowadzenia melodii, zastosowanej harmonii itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. techn. charakterystyczne ukształtowanie powierzchni przedmiotu;

 (1.2) ekon. hand. rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży;

 (1.3) muz. sposób łączenia równocześnie brzmiących melodii;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • faktura (dokument)
  • faktura (muzyka)
  • faktura (struktura powierzchni)
    • faktura dzieła sztuki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta sukienka ma ciekawą fakturę. To jedwab?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fakˈtura, AS: faktura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fakturowanie n., fakturowość ż., zafakturowanie n., fakturzystka ż., fakturzysta m.

:: zdrobn. fakturka ż.

 czas. fakturować ndk., zafakturować dk.

 przym. fakturowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tekstura

 (1.2) rachunek

Wiktionary


fakturalny

→ faktura; fakturowy


SJP.pl


fakturka

zdrobnienie od: faktura


SJP.pl


fakturomat

sklepowy automat do wystawiania faktur na podstawie paragonów


SJP.pl


fakturować

wystawiać fakturę, rachunek


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wystawiać komuś fakturę

 (1.2) nadawać fakturę powierzchni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faktura ż.

Wiktionary


fakturowy

→ faktura; fakturalny


SJP.pl


fakturujący

wystawiać fakturę, rachunek


SJP.pl


fakturzysta

pracownik wystawiający faktury


SJP.pl


fakturzystka

kobieta zajmująca się wystawianiem faktur


SJP.pl


faktycznie

przysłówek

 (1.1) zgodnie z faktami, z rzeczywistością

wykrzyknik

 (2.1) wyraz potwierdzający zgodność lub prawdziwość czego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osteoporoza faktycznie ma większe oddziaływanie w krajach, w których konsumuje się duże ilości mleka i serów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faktoid mrz., fakt mrz., fakcik mrz., faktyczność ż.

 przym. faktyczny, kontrfaktyczny

 partyk. fakt

 wykrz. fakt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawdziwie, realnie, rzeczywiście

 (2.1) owszem, rzeczywiście, tak, to prawda, zaiste, zgadza się

Wiktionary


faktyczność

→ faktyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest faktyczne; cecha tych, którzy są faktyczni

Wiktionary

Patrz:

faktyczny

Powiązane:

 rzecz. fakt m.

 przym. faktyczny, kontrfaktyczny

 przysł. faktycznie

 partyk. fakt

 wykrz. fakt, faktycznie

Wiktionary


faktyczny

zgodny z faktami, oparty na faktach; rzeczywisty, realny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) oparty na faktach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Faktyczna data narodzin Jezusa Chrystusa jest nieznana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fakˈtɨt͡ʃnɨ, AS: faktyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fakt m., faktoid mrz., faktyczność ż.

 przysł. faktycznie

 wykrz. faktycznie, fakt

 przym. kontrfaktyczny

 partyk. fakt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autentyczny, istotny, prawdziwy, realny, rzeczywisty, właściwy

Wiktionary


faktysa

produkt reakcji olejów roślinnych z siarką


SJP.pl

Faktysa – zmiękczacz pochodzenia roślinnego, stosowany w produkcji gumy. Powstaje w wyniku reakcji nienasyconych kwasów tłuszczowych z chlorkiem siarki na zimno (faktysa jasna) lub z siarką w temp. do 160 stopni Celsjusza przy przedmuchiwaniu powietrza {faktysa brunatna}. Stosuje się ją m.in. do wyrobu gumek ściernych.

Wikipedia


faktywny

w językoznawstwie: czasownik faktywny - czasownik wymuszający prawdziwość zdania podrzędnego


SJP.pl


fakultatywność

alternatywność, dowolność, pozostawienie do wyboru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co fakultatywne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fakultatywny

Wiktionary


fakultatywny

książkowo: pozostawiony do wyboru, do czyjejś decyzji; opcjonalny, nieobowiązkowy, dowolny, możliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. dobrowolny, pozostawiony do wyboru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widzmy, że praktycznie niemal każdy użytkownik języka górnołużyckiego używa w codziennym życiu przeważnie niemieckiego jako środka komunikacji, górnołużycki gra wobec niego rolę dodatkowego, fakultatywnego i ograniczonego do szczególnych sytuacji środka porozumienia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fakultet mrz., fakultatywność ż.

 przysł. fakultatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieobowiązkowy, nadobowiązkowy, ponadobowiązkowy

Wiktionary


fakultecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fakultet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fakultet m.

Wiktionary


fakultet

1. nieobowiązkowe zajęcia w szkole lub na uczelni, wybierane zgodnie z zainteresowaniami;
2. kierunek studiów;
3. wydział wyższej uczelni;
4. władze wydziału wyższej uczelni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wydział szkoły wyższej

 (1.2) zajęcia fakultatywne

 (1.3) grono profesorskie w ramach wydziału

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈkultɛt, AS: fakultet

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fakultatywny, fakultetowy

 rzecz. fakultecik mrz.

Wiktionary


fal

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: fala

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fal – rzeka w Kornwalii
  • FAL (Free Art License) – francuska licencja dla dzieł sztuki
  • FN FAL – belgijski karabin
  • Fall

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fal, AS: fal

Wiktionary


fala

1. wzniesienie wody powstałe głównie wskutek działania wiatru
2. rozchodzące się w przestrzeni zaburzenie, przenoszące energię
3. potocznie o zjawisku regularnie powtarzającym się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody

 (1.2) fiz. każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku;

 (1.3) przen. duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie

 (1.4) wojsk. socjol. zjawisko tworzenia się nielegalnej hierarchii wśród żołnierzy, gdzie żołnierze o krótszym stażu służby są podporządkowani i niejednokrotnie poniżani przez żołnierzy o dłuższym stażu służby;

 (1.5) deseń w kształcie fal (1.1)

 (1.6) uczucie rozprzestrzeniania się w organizmie

 (1.7) napływ dowolnego zjawiska

Wiktionary

Fala – zaburzenie rozprzestrzeniające się w ośrodku materialnym lub w przestrzeni. W przypadku fal mechanicznych cząstki ośrodka, w którym rozchodzi się fala, oscylują wokół położenia równowagi, przy czym przenoszą energię z jednego miejsca do drugiego bez transportu jakiejkolwiek materii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy poczuł, że fale uderzają o statek, zrobiło mu się niedobrze.

 (1.2) Jaki zakres fal (elektromagnetycznych) odbiera to radio?

 (1.3) Fala turystów wracających z wakacji spowodowała korki na drogach.

 (1.4) Jacek nie chciał iść do wojska, bo bał się fali.

 (1.7) Dziadek, jak zwykle krewki, dał się unieść fali elokwencji i szeroko komentował nikczemne poczynania cesarza–matkobójcy, na temat którego właśnie niedawno przeprowadził wnikliwe studia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfala, AS: fala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falowiec m., falownik m., falownica ż., falowość ż., falistość ż., falowatość ż., falowanie n., zafalowanie n.

:: zdrobn. falka ż.

 czas. falować ndk., zafalować dk.

 przym. falowy, falisty, falowaty

 przysł. falowo, faliście, falisto, falowato

Wiktionary


falabella

argentyńska rasa kuców, najmniejsza rasa koni miniaturowych na świecie


SJP.pl

Falabella (pot. "pampa") – rasa koni wyhodowana w XIX wieku w Argentynie. Wzięła nazwę od rodziny o tym nazwisku, która przez lata prowadziła jej hodowlę na ranczu Recreode Roca w okolicy Buenos Aires. Nazwa potoczna "pampa" wzięła się z pampy argentyńskiej, gdzie rasa ta powszechnie występuje. Jest to najmniejsza rasa koni miniaturowych na świecie.

Wikipedia


falafel

smażony kotlecik z jednego z warzyw strączkowych, popularny w krajach arabskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) kulin. arabski kotlecik z ciecierzycy lub bobu z sezamem;

Wiktionary

Falafel ( ‏فلافل‎ "falāfil", znany w Egipcie jako ‏طعمية‎ "ṭaʿmiyya") – bliskowschodnia potrawa przygotowywana z ciecierzycy lub bobu.

Falafel to przyprawione i usmażone kulki albo kotleciki z ciecierzycy lub bobu. Jest bardzo popularną potrawą w krajach arabskich. W krajach Bliskiego Wschodu przygotowuje się go z ciecierzycy, w Egipcie w wersji mieszanej. Kulki falafelowe zwykle serwowane są w picie, z warzywami oraz sosem, często na bazie tahini.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na suku w Marakeszu najedliśmy się falafelami i gotowaną kukurydzą.

 (1.1) Falafel jest podawany jako wegetariańska alternatywa kebabu w picie.

 (1.1) Po pielgrzymce do Ziemi Świętej babci Józi świecą się oczy na myśl o falafelach.

Wiktionary


falafelowy

→ falafel


SJP.pl

Patrz:

falafel

falaise

[czytaj: falEZ] miasto we Francji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Falaise (Calvados) – francuska gmina w regionie Dolna Normandia
  • Falaise (Ardeny) – francuska gmina w regionie Szampania-Ardeny
  • Falaise (Yvelines) – francuska gmina w regionie Île-de-France

Wikipedia


falandysz

nazwisko, np. Lech Falandysz (1942-2003), polski prawnik


SJP.pl


falandyzacja

naginanie prawa przez jego zręczną manipulację


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. publ. interpretowanie (w domyśle: prawa) zależnie od interesu interpretującego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Falandyzacja to pewna sztuka, a nie grube, prymitywne grzebanie w konstytucji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfalãndɨˈzat͡sʲja, AS: falãndyzacʹi ̯a

Wiktionary


falandyzować

naginać prawo do własnych celów, manipulować prawem


SJP.pl


falanga

1. w starożytnej Grecji i Macedonii: zwarty szyk bojowy piechoty ciężkozbrojnej;
2. zwarty tłum, szereg, gromada;
3. w socjalizmie utopijnym Charlesa Fouriera: spółdzielcza grupa licząca 1600 osób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. wojsk. w starożytnej Grecji szyk bojowy ciężkozbrojnej piechoty;

 (1.2) pot. zwarty rząd, szereg lub tłum poruszający się ławą

Wiktionary

Falanga ( φάλαγξ "phalanks", dopełniacz φάλαγγος "phalangos") – zwarty liniowy szyk bojowy piechoty greckiej, a potem macedońskiej i hellenistycznej.

Znany już na Wschodzie w III tysiącleciu p.n.e. (Sumerowie), w państwach Grecji przyjął się w VII wieku p.n.e. dla formacji hoplitów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Imperialni zaroili się na planetaanecie, a wraz z sobą przynieśli śmiercionośne maszyny i falangę szturmowców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈlãŋɡa, AS: falãŋga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falangita m., falangista m.

Wiktionary


falangista

członek partii nacjonalistycznej lub faszystowskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. polit. członek działającej przed II. wojną światową partii ONR-Falanga;

 (1.2) hist. polit. członek hiszpańskiego stronnictwa politycznego: Falanga Hiszpańska;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falanga ż., falangita mos.

 przym. falangistowski

Wiktionary


falangistka

→ falangista


SJP.pl

Patrz:

falangista

falangistowski

→ falangista


SJP.pl

Patrz:

falangista

falangita

żołnierz walczący w falandze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. staroż. żołnierz walczący w szyku falangi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falanga ż., falangista m.

 przym. falangistowski

Wiktionary


falangowy

→ falanga


SJP.pl

Patrz:

falanga

falanruk

owadożerny ssak żyjący tylko na Madagaskarze


SJP.pl


falanrukowate

o cechach falanrukowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl

Fa

Wikipedia


falanrukowaty

o cechach falanrukowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


falanster

w systemie socjalizmu utopijnego Fouriera: osiedle, w którym miała się mieścić falanga, czyli zrzeszenie spółdzielcze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. utopijne osiedle dla spółdzielczej wspólnoty socjalistycznej francuskiego ideologa Charlesa Fouriera;

Wiktionary

Fa

Wikipedia


falansteryzm

system socjalizmu utopijnego Fouriera


SJP.pl


falansterzysta

zwolennik falansteryzmu


SJP.pl


falansterzystka

→ falansterzysta


SJP.pl

Patrz:

falansterzysta

falaryzm

skrajnie okrutna tyrania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. rzad. wybitnie okrutna tyrania

Wiktionary


falaski

przymiotnik od: Falasz


SJP.pl


falasz

członek ludu kuszyckiego wywodzącego się z Etiopii; Felasz, Falasza


SJP.pl


falasza

członek ludu kuszyckiego wywodzącego się z Etiopii; Felasz, Falasza


SJP.pl


falaszowie

lud afrykański; Felaszowie


SJP.pl


falba

nazwisko


SJP.pl


falbana

marszczone obszycie u spódnicy, fartucha, portiery itd.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ozdobna fałda z materiału, najczęściej marszczona lub plisowaćisowana, doszywana do brzegu ubrania, tekstyliów domowych czy dekoracji

Wiktionary

Falbana (fr. "falbala", wł. "falpalà") – rodzaj ozdoby stosowanej w bieliźniarstwie, krawiectwie, galanterii i modniarstwie.

Jest to plisa materiału dowolnej szerokości, którą się marszczy, ozdabia w fałdki lub karbuje.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. falbanka ż.

Wiktionary


falbaneczka

zdrobnienie od: falbanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: falbanka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfalbãˈnɛt͡ʃka, AS: falbãnečka

Wiktionary


falbaniasty

mający kształt falbany; obszyty falbanami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający falbany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bluzeczka była bufiasta, falbaniasta i haftowana w mnóstwo figlarnych ząbków.

Wiktionary


falbanka

ozdobnie zmarszczony pas materiału przyszywany do odzieży lub zasłon itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: falbana

Wiktionary

Falbanka – część miasta i niewielki obszar przemysłowy Włocławka, położone w jego południowej części, blisko lasu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. falbana ż.

Wiktionary


falbankowy

→ falbanka


SJP.pl

Patrz:

falbanka

falbanowy

→ falbana


SJP.pl

Patrz:

falbana

falc

felc;
1. pasek papierowy lub płócienny łączący okładkę z książką;
2. połączenie dwóch blach przez zwinięcie ich brzegów;
3. nacięcie w kamieniu lub drewnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. pasek płótna łączący okładkę książki z wyklejką

 (1.2) zob. felc.

 (1.3) poligr. miejsce złamania papieru

Wiktionary

Falc (z niem. "Falz") – w introligatorstwie termin oznaczający:

1. złam, zagięcie (załamanie) arkusza papieru powstałe wskutek złamywania (falcowania):

2. wąski pasek z papieru lub płótna (rzadziej skóry) wszywany w grzbiet w celu przymocowania do niego wklejki (mapy, tablicy itp.):

Wikipedia

Wymowa:

IPA: falt͡s, AS: falc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felcerz m., falcerka ż., falcownik m., przefalc m., falcerz m., falcowanie n., sfalcowanie n.

 czas. falcować ndk., sfalcować dk.

 przym. falcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) felc

 (1.2) felc

 (1.3) złam

Wiktionary


falcerka

maszyna do załamywania papieru w celu nadania mu właściwego formatu; falcówka, złamywarka


SJP.pl


falcerz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik drukarni lub introligatorni, który zajmuje się falcowaniem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfalt͡sɛʃ, AS: falceš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falcowanie n., falcerka ż., falc m., falcownik m., przefalc m.

 czas. falcować, sfalcować

 przym. falcowy

Wiktionary


falcgraf

dawny tytuł władcy palatynatu reńskiego lub bawarskiego; falcgrabia


SJP.pl


falcone

Falcone – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Mesyna.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 2855 osób, 317,2 os./km².

Wikipedia


falcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|falcować.

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfalt͡sɔˈvãɲɛ, AS: falcovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. falcować

 rzecz. falcerz mos., falc mrz.

Wiktionary


falcować

składać arkusz drukarski; złamywać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) druk. składać arkusz drukarski w strony przyszłej publikacji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urządzenie falcuje z prędkością pięćdziesięciu arkuszy na minutę, a gotowe prace układane są na układarce, która pomieści czterystu milimetrowy stos

Wiktionary

Wymowa:

IPA: falˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: falcovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falcowanie n., falcerka ż., falcerz m., falc m.

 czas. sfalcować

 przym. falcowy

Wiktionary


falcownik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) element rolowej maszyny drukarskiej składający wstęgę papieru w grzbiety

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Duża maszyna drukarska może posiadać nawet kilka falcowników.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: falˈt͡sɔvʲɲik, AS: falcovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falc m., falcerz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złamywak, falcerka

Wiktionary


falcowy

→ falc


SJP.pl

Patrz:

falc

falcówka

maszyna do załamywania papieru w celu nadania mu właściwego formatu; falcerka, złamywarka


SJP.pl


falda

biała, jedwabna szata noszona przez papieża w trakcie uroczystych celebracji


SJP.pl

Fa

Wikipedia


faldistorium

stołek lub krzesło o skrzyżowanych nożycowo nogach, używane w średniowiecznych kościołach i na dworach królewskich


SJP.pl

Faldistorium – stołek lub krzesło z charakterystycznie nożycowo skrzyżowanymi nogami, pochodzące od krzesła kurulnego.

Używane było od wczesnego średniowiecza w kościołach i na dworach. Wykonywano je z żelaza lub brązu i wyściełano siedzenie. Nogi faldistorium często zakończone były łapami lwa, a poręcze głowami zwierząt (często ptaków).

Wikipedia


fale

forma rzeczownika.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: fala

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fale – zaburzenia, które rozprzestrzeniają się w ośrodku lub przestrzeni
    • rodzaje fal: osobna strona ujednoznaczniająca: fala (ujednoznacznienie)
  • fale – tradycyjny dom samoański
  • Fale – miejscowość w Tokelau (terytorium stowarzyszone z Nową Zelandią)
  • Fale – wyspa na Ocenie Spokojnym
  • Falle

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfalɛ, AS: fale

Wiktionary


falecki

nazwisko


SJP.pl


falejówczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Falejówki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Falejówka ż.

:: fż. falejówczanka ż.

 przym. falejówecki

Wiktionary


falejówczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Falejówki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Falejówka ż.

:: fm. falejówczanin m.

 przym. falejówecki

Wiktionary


falejówecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Falejówki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Falejówka ż., falejówczanin m., falejówczanka ż.

Wiktionary


falencki

przymiotnik od: Falenty


SJP.pl


falendysz

dawniej: cienka tkanina wełniana pochodzenia holenderskiego lub angielskiego; fajnlendysz


SJP.pl

Fa

Wikipedia


falenica

dzielnica na skraju Warszawy


SJP.pl

Falenica – osiedle i obszar MSI w dzielnicy Wawer w Warszawie.

W latach 1924–1951 samodzielne miasto i siedziba gminy Falenica Letnisko.

Wikipedia


falenicki

→ Falenica


SJP.pl

Patrz:

Falenica

falenopsis

gatunek storczyka; ćmówka


SJP.pl

Fa

Wikipedia


falenty

osada w Polsce


SJP.pl

Falenty – osada sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Raszyn.

Wikipedia


faleria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. gmina włoska w regionie Lacjum

Wiktionary

Faleria – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Viterbo.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 1745 osób, 69,8 os./km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Falerii odnaleziono najstarszą inskrypcję w języku faliskim.

Wiktionary


falern

gatunek wina z owoców pól w Kampanii, wychwalany w starożytności; falernum


SJP.pl


falerneński

dotyczący ziemi w Kampanii u stóp góry Massicus


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący ziemi falerneńskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszak wiesz… gdzie oliw czarny gaj i skała, / I srebrne, ogniem ozłocone wiosła; / Wszak wiesz… ta chata nasza bez zapory, / To falerneńskie wino… i amfory…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfalɛrˈnɛ̃j̃sʲci, AS: falernẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falerno n.

Wiktionary


falerno

mocne, włoskie wino o cierpkawym smaku i złocistej barwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. mocne, lekko cierpkie, złociste wino włoskie, cenione przez starożytnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś wy cieniami marnemi, / Skrwawione chylicie usta, / Mnie zaś tu trzyma do ziemi / Dziewczyna pusta. / Więc klnijmy w pijanym szale / Opatrzność niemiłosierną… / W łeb sobie jutro wypalę, / Pijąc Falerno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈlɛrnɔ, AS: falerno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. falerneński

Wiktionary


falernum

gatunek wina z owoców pól w Kampanii, wychwalany w starożytności; falern


SJP.pl


falerysta

kolekcjoner odznaczeń i orderów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) historyk badający ordery i odznaczenia

 (1.2) kolekcjoner orderów i odznaczeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Największą popularnością wśród falerystów cieszą się odznaki wojskowe, niemniej mieszkańców naszego regionu powinna zainteresować falerystyka górnicza.

 (1.1) ''Na kilku stoiskach rozłożyli się też faleryści, czyli zbieracze medali, odznaczeń i orderów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falerystyka ż.

:: fż. falerystka ż.

Wiktionary


falerystka

kolekcjonerka odznaczeń i orderów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) historyczka badająca ordery i odznaczenia

 (1.2) kolekcjonerka orderów i odznaczeń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falerystyka ż.

:: fm. falerysta mos.

Wiktionary


falerystyczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z falerystyką lub falerystą, dotyczący falerystyki lub falerysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falerystyka ż.

Wiktionary


falerystyka

1. pomocnicza nauka historyczna, która bada historię orderów, medali, honorowych odznak wojskowych itp.
2. kolekcjonowanie wszelkiego rodzaju odznak wojskowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziedzina historii badająca ordery i odznaczenia;

 (1.2) kolekcjonowanie orderów i odznaczeń

Wiktionary

Falerystyka (z łac. i gr. "phalerae", ozdoba piersi lub czoła) – nauka pomocnicza historii zajmująca się orderami, odznaczeniami i innymi odznakami i znakami honorowymi, nadawanymi osobom zasłużonym dla monarchy, państwa lub innej organizacji posiadającej prawo nadawania odznaczeń. Falerystyka, podobnie jak i weksylologia, wyodrębniła się z heraldyki, zachowując wspólne z nią metody badawcze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odznaczenia to nie tylko dowód uznania dla zasług, to także obiekt studiów naukowych i… kolekcjonerstwa! W dzisiejszych czasach są namacalnym dowodem przeszłości. Nie powinien więc dziwić fakt, że falerystyka (odznaczenia), obok numizmatyki (monety) czy sfragistyki (pieczęcie) i heraldyki (herby), jest jedną z nauk pomocniczych historii

 (1.2) Jeśli chodzi o falerystykę, rynek jest bardzo dobry, ale niestety zalewany falsyfikatami, głównie z zagranicy (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falerysta mos., falerystka ż., faler mrz.

 przym. falerystyczny

Wiktionary


faleza

urwisty brzeg morza i jeziora; klif


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. pionowa lub stromo nachylona ściana brzegu morza (jeziora), powstała wskutek podmywania przez wodę;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈlɛza, AS: faleza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. falezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klif, urwisko brzegowe, brzeg wysoki

Wiktionary


faleń

cienka linka służąca do cumowania lub holowania łodzi


SJP.pl

Faleń – cienka linka służąca do holowania oraz cumowania bączka - małej łódki będącej na wyposażeniu jachtu lub innej małej jednostki pływającej. Przywiązuje się ją faleniem do jednostki w okolicy jej linii wodnej.

Również lina do przytrzymywania opuszczonej na wodę szalupy przy burcie statku (okrętu). Ze względu na sposób mocowania do łodzi, liny te nazywane są: faleniem rufowym lub dziobowym.

Wikipedia


faleński

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Felicjan Faleński – polski poeta, dramatopisarz, prozaik, tłumacz
  • Stanisław Faleński – katolicki duchowny, urzędnik i prawnik

Wikipedia


falfka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. fajka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fajfka

Wiktionary


fali

forma rzeczownika.

 (1.1) D., C., Ms. lp. i D. lm. od: zob. fala.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfalʲi, AS: falʹi

Wiktionary


falica

ćma z rodziny wycinkowatych


SJP.pl


faliskijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Faliskami, dotyczący Falisków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język faliskijski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faliskowie lm m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) faliski

 (2.1) faliski

Wiktionary


falistolistny

1. widłoząb falistolistny - gatunek mchu z rodziny widłozębowatych;
2. kalatea falistolistna - gatunek rośliny z rodziny marantowatych;
3. przywrotnik falistolistny - gatunek rośliny wieloletniej z rodziny różowatych;
4. sznurnik falistolistny - gatunek mchu z rzędu porostnicowców


SJP.pl


falistość

→ falisty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co faliste

Wiktionary

Patrz:

falisty

Powiązane:

 rzecz. fala ż., falowanie n.

 czas. falować ndk.

 przym. falisty

 przysł. faliście

Wiktionary


falisty

1. przypominający falę, wygięty w kształcie fal;
2. charakteryzujący się lekkimi wzniesieniami; pagórkowaty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) powyginany w kształcie fal, układający się w fale, przypominający pod jakimkolwiek względem falę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Górna powierzchnia dachu jest falista.

 (1.1) Pas publicznego traktu przecinał okolicę, ciągnąc się po falistych pagórkach i rozpłaszczonych nizinach.

 (1.1) W malarstwie typowo secesyjnym posługiwano się najczęściej liniami falistymi, operując półtonami, a jeśli już pełnymi barwami, to raczej zgaszonymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈlʲistɨ, AS: falʹisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fala ż., falistość ż., falka ż., falowanie n., pofalowanie n.

 czas. falować ndk., pofalować dk.

 przym. falowy

 przysł. falisto, faliście

Wiktionary


faliszewski

nazwisko


SJP.pl


faliszówczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Faliszówki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faliszówka ż.

:: fż. faliszówczanka ż.

 przym. faliszówecki

Wiktionary


faliszówczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Faliszówki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faliszówka ż.

:: fm. faliszówczanin m.

 przym. faliszówecki

Wiktionary


faliszówecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Faliszówki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faliszówka ż., faliszówczanin m., faliszówczanka ż.

Wiktionary


faliński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Falińska (1931–2022) – polska językoznawczyni, polonistka i slawistka
  • Franciszek Faliński (1815–1887) – polski malarz
  • Janusz Bogdan Faliński (1934–2004) – polski botanik
  • Janusz Faliński (ur. 1946) – polski lekkoatleta, skoczek wzwyż
  • Józef Faliński (ur. 1946) – polski polityk
  • Krystyna Falińska (ur. 1932) – polska profesor botaniki, badaczka Puszczy Białowieskiej
  • Leszek Faliński (1958–2021) – polski perkusista i klawiszowiec
  • Tadeusz Faliński (zm. 2010) – polski gitarzysta basowy
  • Zbigniew Faliński (1949–2023) – polski polityk, urzędnik państwowy i przedsiębiorca

Wikipedia


faliście

przysłówek

 (1.1) w sposób falisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fala ż., falistość ż.

 przym. falisty

Wiktionary


faliściej

stopień wyższy od przysłówków: falisto, faliście


SJP.pl


falk

Falk – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Górzno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Wikipedia


falka

1. zdrobnienie od: fala;
2. rodzina funkcji, z których każda jest wyprowadzana z funkcji macierzystej za pomocą przesunięcia i skalowania, zastosowanie w analizie i przetwarzaniu sygnałów cyfrowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: fala

 (1.2) mała fala

 (1.3) mat. oscylacja, której amplituda dla minus i plus nieskończoności jest zerowa;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfalka, AS: falka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fala ż., falownica ż.

 czas. falować, pofalować

 przym. falowy, falisty, falkowy

Wiktionary


falkenstein

[czytaj: FALkensztajn] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Falkenstein – gmina targowa w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Mistelbach
  • Falkenstein – dawna wieś uzdrowiskowa, obecnie dzielnica Königstein im Taunus
  • Falkenstein – gmina targowa w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Cham
  • Falkenstein – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Donnersberg
  • Falkenstein – wspólnoty administracyjne
  • Falkenstein/Harz – miasto w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, w powiecie Harz
  • Falkenstein/Vogtl. – miasto w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Vogtland
  • Falkenstein – obecnie Sokoliwka, wieś obok Szczerca
  • Falkenstein – zamek w Dolnej Austrii
  • Waldhof-Falkenstein

Wikipedia


falkiewicz

nazwisko


SJP.pl


falkland

1. Falkland Wschodni - wyspa stanowiąca terytorium Falklandów;
2. Falkland Zachodni - wyspa stanowiąca terytorium Falklandów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości – w Szkocji, USA i Kanadzie

 (1.2) geogr. toponim, składnik nazwy dwóch wysp Falkland Wschodni i Falkland Zachodni

 (1.3) geogr. lm. zob. Falklandy.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Falkland – wieś w Szkocji
  • Falkland Palace – pałac w powyższej miejscowości
  • Falkland – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Pitt
  • Falkland (ang. Falkland Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Pitt
  • Falklandy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Falklandy nmos., Falklandczyk mos., Falklandka ż.

 przym. falklandzki

Wiktionary


falklandczyk

mieszkaniec Falklandu, Falklandów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Falklandów albo Falklandu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Falklandy nmos., Falkland mrz.

:: fż. Falklandka ż.

 przym. falklandzki

Wiktionary


falklandka

mieszkanka Falklandu, Falklandów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Falklandów albo Falklandu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Falklandy nmos., Falkland mrz.

:: fm. Falklandczyk mos.

 przym. falklandzki

Wiktionary


falklandy

terytorium na archipelagu Falklandów (Ocean Atlantycki) zależne od Wielkiej Brytanii; Malwiny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. archipelag na południowym krańcu Ameryki Południowej

 (1.2) geogr. polit. brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Południowej obejmujący archipelag Falklandów (1.1);

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) plural|Falkland.

Wiktionary

Falklandy (inaczej: "Malwiny"; Falkland Islands; Islas Malvinas) – brytyjskie terytorium zamorskie na południowym Atlantyku, około 480 km od wybrzeży Argentyny obejmujące wyspy o tej samej nazwie. Wyspy znajdują się pod administracją brytyjską, ale prawa do nich rości sobie także Argentyna.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: falkˈlãndɨ, AS: falklãndy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Falkland mrz., Falklandczyk mos., Falklandka ż.

 przym. falklandzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Malwiny

Wiktionary


falklandzki

przymiotnik od: Falkland, Falklandy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Falklandami, dotyczący Falklandów

 (1.2) związany z Falklandem, dotyczący Falklandu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Falkland m., Falklandy nmos., Falklandczyk mos., Falklandka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malwiński

Wiktionary


falkon

dawne, małokalibrowe działo o długiej lufie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Falkon – sprzęt laboratoryjny, probówka wirówkowa
  • Falkon – konwent fanów fantastyki odbywający się raz w roku w Lublinie
  • Falkon – imię męskie
  • Falkon – historyczna broń palna
  • Falcon

Wikipedia


falkona

dawne, małokalibrowe działo o długiej lufie; falkon


SJP.pl


falkonecik

zdrobnienie od: falkonet


SJP.pl


falkonet

dawne, lekkie działo o długiej lufie i kalibrze mniejszym od falkonu; półfalkon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. wojsk. niewielkie, lekkie działo, używane na lądzie i na morzu w XVI–XVII wieku;

Wiktionary

Falkonet (półfalkon, sokolik) – niewielkie bezkomorowe działo o długiej lufie, rodzaj artyleryjskiej broni odprzodowej używanej w XVI i XVII wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: falˈkɔ̃nɛt, AS: falkõnet

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półfalkon, sokolik

Wiktionary


falkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adolf Falkowski (1886-1965) – lekarz psychiatra
  • Czesław Falkowski (1887-1969) – biskup
  • Edward Falkowski (1913-1998) – fotografik
  • Hipolit Falkowski (1779-1821) – generał
  • Jacek Falkowski (ur. 1984) – piłkarz
  • Jakub Falkowski (1775-1848) – pijar
  • Jan Falkowski (geograf) (ur. 1938) – geograf
  • Jan Falkowski (pilot) (1912-2001) – major lotnictwa
  • Jerzy Falkowski (zm. 1789) – skarbnik
  • Juliusz Falkowski (1815-1892), powstaniec 1831, inżynier, literat
  • Krzysztof Falkowski (ur. 1974) – aktor
  • Krzysztof Falkowski (ur. 1972) – polityk, prawnik

Wikipedia


falkowy

→ falka


SJP.pl

Patrz:

falka

falla

[czytaj: faja] nazwisko hiszpańskie, np. Manuel de Falla (1876 - 1946), kompozytor hiszpański


SJP.pl

Falla – miejscowość (tätort) w Szwecji, w regionie administracyjnym ("län") Östergötland, w gminie Finspång.

Według danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego liczba ludności wyniosła: 464 (31 grudnia 2015), 455 (31 grudnia 2018) i 459 (31 grudnia 2019).

Wikipedia


fallaci

[czytaj: fallaczi] nazwisko


SJP.pl


fallada

Hans Fallada (właściwie Rudolf Ditzen) (1893-1947), pisarz niemiecki


SJP.pl


fallibilizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. doktryna, mówiąca, że wiedza nigdy nie jest pewna, ale zawsze hipotetyczna i podatna na korektę;

Wiktionary

Fallibilizm – koncepcja obecna w metodologii nauki, według której wiedza naukowa (metodologia nauki) nie ma charakteru linearnego i kumulatywnego. Obowiązuje w danym okresie historycznym, w danym obszarze nauki oraz podlega falsyfikacji, poprzez którą zostaje unieważniona na rzecz adekwatniejszej teorii.

Wikipedia


falliczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest falliczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fallus m.

 przym. falliczny

 przysł. fallicznie

Wiktionary


falliczny

dotyczący fallusa, związany z fallusem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kształt prącia, zwłaszcza w czasie wzwodu

 (1.2) dotyczący prącia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fallus mzw., falliczność ż.

Wiktionary


fallocentryzm

kultura umieszczająca fallusa jako główny obiekt czci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) pogląd charakteryzujący się postrzeganiem fallusa jako głównego elementu organizacji życia społecznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Używane przez krytykę feministyczną pojęcie „fallocentryzm" jest synonimem słowa „androcentryzm", swym brzmieniem jednak podkreśla funkcję penisa (fallusa) jako symbolu władzy (…).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fallocentryczny

 przysł. fallocentrycznie

Wiktionary


falloidyna

trucizna zawarta w muchomorze sromotnikowym; faloidyna


SJP.pl

Falloidyna – organiczny związek chemiczny, silna toksyna z grupy fallotoksyn, występująca w niektórych grzybach trujących, m.in. w muchomorze sromotnikowym ("Amanita phalloides").

Falloidyna silnie wiąże się z mikrofilamentami aktyny, natomiast znacznie słabiej z aktyną monomeryczną. Powoduje to znaczące zwiększenie ilości aktyny w formie filamentowej (aktyny F). Po wyznakowaniu fluoroforem wykorzystywana jest do lokalizowania aktyny F w cytoszkielecie komórek oraz do jej pomiarów ilościowych.

Wikipedia


fallokracja

pojęcie z feminizmu oznaczające władzę mężczyzn we wszystkich dziedzinach życia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) termin powstały w środowisku feministycznym oznaczający społeczność zdominowaną przez mężczyzn z kultem fallicznym, władza mężczyzn we wszystkich dziedzinach życia społecznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W naszych krajach rozpanoszyła się fallokracja. Niewiast nie dopuszcza się do głosu. Jeśli brzydka, traktuje się ją jak służebnicę. Jeśli ładna, jak zabawkę. I oto wybuchnie wielka, krwawa wojna nie o tron, nie o granicę, lecz o białogłowę.

 (1.1) Fallokracja czy waginocentryzm? Głos feministek we współczesnej debacie o płci, języku i kulturze.

Wiktionary


fallologokracja

jedna z form fallokracji, zdominowanie kultury przez mężczyzn (w słownictwie, nazewnictwie, literaturze)


SJP.pl


falloplastyka

zabieg rekonstrukcji prącia


SJP.pl

Falloplastyka, także penoplastyka – ogólna nazwa dla zabiegów polegających na rekonstrukcji prącia (penisa, członka). Najczęściej jest elementem operacji korekty płci u transmężczyzn, ale przeprowadza się ją także u cispłciowych mężczyzn, którzy stracili penisa przez urazy, choroby (np. raka) lub urodzili się z wadą wrodzoną. Pojęcie to jest również czasami używane w odniesieniu do powiększania penisa.

Wikipedia


fallus

członek męski, penis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) anat. penis, męski organ płciowy, symbol płodności

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na półkach w sali naszego wydziału, w formalinie pływają zatopione żaby, skorpiony, oczy, języki a nawet dwa fallusy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfalːus, AS: fa•lus

Wiktionary

Powiązane:

 przym. falliczny

 rzecz. falliczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. penis.

Wiktionary


falmirowice

Falmirowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Fallmirowitz) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Chrząstowice.

Wikipedia


falo

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od fala

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfalɔ, AS: falo

Wiktionary


falochron

umocnienie brzegowe chroniące przed falami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) konstrukcja hydrotechniczna, która służy do ochrony wybrzeża lub portu przed działaniem fal;

Wiktionary

Falochron – konstrukcja służąca do ochrony przed działaniem fal. Zwykle jest to konstrukcja hydrotechniczna służąca osłonie (np. portu, promenady) przed działaniem fal. Rozbija ona fale, nie dopuszczając do uszkodzeń lub utrudnień w wykorzystaniu nabrzeża.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sztorm uszkodził tylko cztery metry nabrzeża i podmył dno pod kamieniami osłaniającymi falochron.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈlɔxrɔ̃n, AS: faloχrõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. falochronowy

Wiktionary


faloidyna

trucizna zawarta w muchomorze sromotnikowym; falloidyna


SJP.pl


falomierz

przyrząd do pomiaru długości lub częstotliwości fali elektromagnetycznej


SJP.pl


falowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|falować.

Wiktionary

Falowanie, "fale wodne" – fale powierzchniowe na styku wody i powietrza (powierzchni swobodnej cieczy) lub fale wewnętrzne na styku dwóch warstw wody o różnej gęstości. Oznacza to wszystkie odchylenia poziomu wody z okresami trwającymi od dziesiątek sekundy do godzin (fala przypływu).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. falować ndk.

 rzecz. fala ż., falownica ż., falistość ż.

 przym. falisty

Wiktionary


falowarka

maszyna wyrabiająca dzianinę za pomocą falowania przędzy


SJP.pl


falowato

→ falowaty


SJP.pl

Patrz:

falowaty

falowaty

przypominający kształtem falę (wzniesienie wody)


SJP.pl


falować

poruszać się wznosząc fale; powodować fale


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) poruszać się jak fala

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po dniu takim jak ten pokojówka z długą, falującą brodą wydawała się całkiem zwyczajna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈlɔvat͡ɕ, AS: falovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zafalować dk.

 rzecz. fala ż., falka ż., falownica ż., falowiec mrz., falowanie n., falistość ż.

 przym. falowy, falisty

 przysł. falowo

Wiktionary


falowiec

typ budynku mieszkalnego, który kształtem przypomina falę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. rodzaj budynku mieszkalnego, który bryłą i układem balkonów przypomina falę;

Wiktionary

Falowiec – typ budynku mieszkalnego, którego bryła i układ balkonów przypominają falę, a wejścia do mieszkań usytuowane są na galeriach (z wyjątkiem falowców łódzkich i poznańskich, gdzie wejścia do mieszkań znajdują się na klatkach schodowych), połączonych ze sobą klatkami schodowymi. Ten typ występuje w Polsce i we Włoszech.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Gdańsku zbudowano osiem falowców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fala ż.

 czas. falować ndk.

 przym. falowy

 przysł. falowo

Wiktionary


falownica

urządzenie do wytwarzania fal w pływalniach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie mechaniczne do wytwarzania fal

 (1.2) zob. falownica do włosów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfalɔvʲˈɲit͡sa, AS: falovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fala ż., falowanie n.

:: zdrobn. falka ż.

 przym. falowany

 czas. falować ndk.

Wiktionary


falownik

urządzenie przetwarzające prąd stały na przemienny


SJP.pl

Falownik ( power inverter, przetwornik mocy DC/AC) – urządzenie elektryczne zamieniające prąd stały (ang. direct current, DC), którym jest zasilane, na prąd przemienny (ang. alternating current, AC) o możliwej do regulowania częstotliwości wyjściowej. Jeśli w falowniku zastosuje się modulację szerokości impulsów (PWM), to wraz ze zmianą częstotliwości można regulować wartość skuteczną napięcia wyjściowego.

Wikipedia


falownikowy

→ falownik


SJP.pl

Patrz:

falownik

falowodowy

związany z falowodem


SJP.pl


falowość

→ falowy


SJP.pl

Patrz:

falowy

falowy

związany z falą


SJP.pl


falowód

rura z materiału przewodzącego służąca do przenoszenia fal elektromagnetycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. kanał do prowadzenia w przestrzeni fal mechanicznych lub elektromagnetycznych wzdłuż określonej drogi;

Wiktionary

Falowód – kanał do prowadzenia w przestrzeni fal mechanicznych lub elektromagnetycznych wzdłuż określonej drogi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Światłowód jest rodzajem falowodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈlɔvut, AS: falovut

Wiktionary

Powiązane:

 przym. falowodowy

Wiktionary


falrep

lina zastępująca poręcz drabiny lub schodów na statku


SJP.pl

Falrep, linka poręczowa – linka biegnąca wzdłuż trapu zaburtowego jednostki pływającej, podtrzymywana słupkami. Pełni funkcję barierki.

Wikipedia


fals

falsyfikat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. środ. falsyfikat

Wiktionary

Fals – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Lot i Garonna.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 273 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 29 osób/km² (wśród 2290 gmin Akwitanii Fals plasuje się na 906. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1105.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fals, AS: fals

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falsyfikat m., falsyfikacja ż., falsyfikowanie n., sfalsyfikowanie n., falsyfikacik m.

 czas. falsyfikować ndk., sfalsyfikować dk.

 przym. falsyfikatorski

Wiktionary


fals.

skrót od: falsyfikat


SJP.pl


falsecik

zdrobnienie od: falset


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od falset

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falset m.

Wiktionary


falsecista

mężczyzna śpiewający falsetem; falsetysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna śpiewający falsetem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Baron podziwiał przebojową arię falsecisty.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. falsetowy

 rzecz. falset m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) falsetysta, alcista, kontratenor

Wiktionary


falset

1. głos męski stosowany przy jodłowaniu; fistuła
2. nienaturalnie wysoki, piskliwy głos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wysoki rejestr głosu ludzkiego

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wokalista zaśpiewał falsetem arię napisaną niegdyś dla kastrata.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. falsetowy

 rzecz. falsecista m., falsetysta m., falsecik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontratenor, fistuła

Wiktionary


falsetować

śpiewać falsetem


SJP.pl


falsetowy

przymiotnik od: falset


SJP.pl


falsetysta

mężczyzna śpiewający falsetem; falsecista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna śpiewający falsetem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Baron podziwiał przebojową arię falsetysty.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. falsetowy

 rzecz. falset m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) falsecista, alcista, kontratenor

Wiktionary


falski

nazwisko


SJP.pl


falstaf

zwyczajowo: Falstaff (bohater komedii Szekspira)


SJP.pl


falstaff

bohater komedii Szekspira


SJP.pl

Falstaff (właściwie "Sir John Falstaff") – fikcyjna postać pojawiająca się w trzech sztukach Williama Shakespeare’a, jako kompan przyszłego króla Henryka V, syna Henryka IV. Otyły, niesławny i tchórzliwy rycerz często sprawia przyszłemu królowi kłopoty, a po tym, jak ten wstępuje na tron, zostaje niespodziewanie odtrącony. Postać często występująca w literaturze europejskiej jako "Miles Gloriosus" lub "Żołnierz Samochwał".

Wikipedia


falstart

1. rozpoczęcie biegu lub wyścigu przed komendą;
2. przedwczesne rozpoczęcie jakiegoś działania, skutkujące najczęściej niepowodzeniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. przewinienie polegające na przedwczesnym rozpoczęciu konkurencji

 (1.2) podjęcie pochopnego działania bez należytego przygotowania

Wiktionary

Falstart – w sporcie przewinienie polegające na przedwczesnym (najczęściej przed sygnałem do startu, lub po sygnale, lecz w czasie zbyt krótkim by ludzki umysł zdążył odebrać i przetworzyć sygnał dźwiękowy) rozpoczęciu konkurencji przez zawodnika.

W zależności od konkurencji i regulaminu zawodów, popełnienie falstartu może skutkować natychmiastową dyskwalifikacją, ostrzeżeniem, po którym ponowne popełnienie falstartu skutkuje dyskwalifikacją, lub inną karą nałożoną na zawodnika lub drużynę.

Wikipedia


falstartować

1. rozpoczynać bieg przed sygnałem;
2. rozpoczynać przedsięwzięcie w złym czasie


SJP.pl


falsyfikacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od falsyfikat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie falsyfikat, lecz tylko mały falsyfikacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falsyfikat m., fals mrz.

 przym. falsyfikatorski

Wiktionary


falsyfikacja

1. oszustwo polegające na podrobieniu jakiegoś przedmiotu;
2. stwierdzenie fałszywości jakiegoś twierdzenia, negatywna weryfikacja hipotezy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fałszerstwo, podrobienie czegoś

 (1.2) wykazanie fałszywości jakiegoś twierdzenia, błędności hipotezy w trakcie ich weryfikacji

Wiktionary

Falsyfikacja (łac. "falsum" – fałsz) – weryfikacja negatywna jako odmiana jednego z rozumowań zwanego sprawdzaniem. Termin ten rozpowszechniony został za sprawą krytycznego racjonalizmu Karla Poppera i stał się jedną z podstaw metody naukowej.

Wnioskowanie falsyfikujące przebiega według schematu "modus tollendo tollens":

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfalsɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: falsyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falsyfikat m., fals mrz.

 czas. falsyfikować, zafałszować

 przym. falsyfikatorski

Wiktionary


falsyfikacjonizm

stanowisko filozoficzne, według którego uzasadnienie hipotezy polega na nieudanej próbie jej obalenia


SJP.pl


falsyfikat

dokument, dzieło sztuki sfałszowane, podrobione


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) podrobiony przedmiot albo dokument łudząco przypominający oryginał

Wiktionary

Falsyfikat (ze śrdw. łac. "falsificatio" – podrabianie) – antonim autentyku, fałszerstwo rzeczy oryginalnej w celu mistyfikacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli chodzi o falerystykę, rynek jest bardzo dobry, ale niestety zalewany falsyfikatami, głównie z zagranicy (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fals m., falsyfikacja ż., falsyfikowanie n., sfalsyfikowanie n.

:: zdrobn. falsyfikacik m.

 czas. falsyfikować ndk., sfalsyfikować dk.

 przym. falsyfikatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróbka

Wiktionary


falsyfikator

osoba, która fałszuje, podrabia; oszust


SJP.pl


falsyfikatorka

kobieta, która fałszuje, podrabia; oszustka


SJP.pl


falsyfikatorski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z falsyfikatorem, dotyczący falsyfikatora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fals mrz., falsyfikator mos., falsyfikat mrz., falsyfikacik mrz., falsyfikacja ż.

 czas. falsyfikować ndk., sfalsyfikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałszerski

Wiktionary


falsyfikowalność

cecha twierdzenia lub hipotezy, która może zostać negatywnie zweryfikowana, której fałszywość można wykazać


SJP.pl


falsyfikowalny

dający się falsyfikować


SJP.pl


falsyfikować

1. fałszować, podrabiać coś;
2. stwierdzać nieprawdziwość twierdzenia lub hipotezy


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sfalsyfikować)

 (1.1) poddawać falsyfikacji; tworzyć falsyfikat

czasownik zwrotny niedokonany falsyfikować się (dk. sfalsyfikować się)

 (2.1) być poddawanym falsyfikacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fals mrz., falsyfikat m., falsyfikacja ż.

 przym. falsyfikatorski

 czas. sfalsyfikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałszować, podrabiać

Wiktionary


falszburta

część burty wystająca ponad pokład; nadburcie


SJP.pl


falszkil

pionowa płetwa wystająca z dna jachtu, obciążona balastem, zwiększająca stateczność i sterowność jachtu; płetwa balastowa


SJP.pl

Falszkil – stała płetwa wystająca w dół z dna jachtu żaglowego, będąca przedłużeniem stępki na całej lub znacznej jej długości. Spełnia rolę stałego miecza i jednocześnie balastu. Balast w falszkilu jest tak usytuowany, że stanowi razem z samym falszkilem jednolitą powierzchnię i kształt, stąd nazywany jest balastem integralnym. Z tego samego powodu również całość, czyli falszkil oraz balast nazywana jest potocznie falszkilem.

Wikipedia


faludża

miasto w Iraku


SJP.pl


falująco

w sposób falujący


SJP.pl


falun

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w środkowej Szwecji,

Wiktionary

Falun – miasto w środkowej Szwecji w regionie Dalarna, siedziba gminy Falun. Liczy 36 447 mieszkańców.

Strefa górnicza Wielkiej Góry Rudy Miedzianej w Falun znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. W centrum miasta znajduje się stacja kolejowa. W mieście rozwinął się przemysł maszynowy oraz chemiczny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfalũn, AS: falũn

Wiktionary


falęcki

nazwisko


SJP.pl


fama

wieść, pogłoska, rozgłos


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. niepewna, niesprawdzona wiadomość, pogłoska

 (1.2) podn. rozgłos, sława

Wiktionary

Fama (Ossa) – w mitologii rzymskiej uosobienie wieści, szybko rozchodzącej się plotki, pogłoski.

Przedstawiana jako skrzydlate bóstwo o niezliczonych ustach, oczach i uszach bądź jako uskrzydlona postać kobieca z trąbą przy ustach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fama niosła, że w tym czasie był za granicą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfãma, AS: fãma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plotka, słuchy, wieść

Wiktionary


famagusta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Cyprze w tureckiej części wyspy;

 (1.2) geogr. adm. dystrykt turecki na Cyprze z ośrodkiem administracyjnym w Famaguście (1.1)

Wiktionary

Famagusta (gr. "Αμμόχωστος", tur. "Gazimağusa" lub "Mağusa") – miasto w Tureckiej Republice Cypru Północnego oraz Republice Cypryjskiej. Stolica północnocypryjskiego dystryktu Famagusta oraz formalna stolica cypryjskiego dystryktu Famagusta. Położona jest we wschodniej części Cypru, na nizinie Mesaria, nad zatoką Famagusta (Morze Śródziemne). Zamieszkuje ją 40 920 osób (2011).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zawodniczka występowała w barwach klubu piłki siatkowej z Famagusty na Cyprze.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. famagustiański

Wiktionary


famagustiański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Famagustą, dotyczący Famagusty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przewodnik umówił się z turystami przy Bramie Famagustiańskiej o dziesiątej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Famagusta ż.

Wiktionary


fame

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) war. zob. fejm.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fame – musical
  • Fame – film (1980), znany również pod polskim tytułem Sława
  • Fame – film (2009), remake filmu Sława z 1980 r.
  • Fame – szwedzki zespół muzyczny, reprezentant Szwecji podczas 48. Konkursu Piosenki Eurowizji w 2003 roku
  • Fame – album Grace Jones z 1978 roku
  • The Fame – debiutancki album Lady Gagi z 2008 roku
  • „Fame” – utwór z płyty Under zespołu Rootwater
  • „Fame” – singel Apache 207
  • „Fame” – utwór z repertuaru Davida Bowiego
  • Fame – brytyjskie wydawnictwo płytowe (wydawca m.in. płyt zespołu Electric Light Orchestra)
  • Fame – singiel amerykańskiej piosenkarki Irene Cary
  • FAME (ang. Fatty Acid Methyl Esters) – estry metylowe kwasów tłuszczowych

Wikipedia


famieliant

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. kuzyn, krewny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. famielija ż., famielijo ż.

:: forma żeńska famieliantka

Wiktionary


famielija

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. rodzina, krewni, powinowaci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. famieliant m., famieliantka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) famielijo, rodzina

Wiktionary


famielijo

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. rodzina, krewni, powinowaci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. famieliant m., famieliantka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) famielija, rodzina

Wiktionary


familia

przestarzale: rodzina, ród


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. żart. rodzina, ród

 (1.2) hist. stronnictwo polityczne Czartoryskich w XVIII wieku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • familia – inaczej rodzina
  • familia – łacińskie określenie służby dworskiej (patrz czeladź)
  • Familia – stronnictwo
  • Familia – rumuńskie pismo o profilu encyklopedycznym i literackim
  • Familia – polski zespół muzyczny
  • Familia – album Sophie Ellis-Bextor
  • Familia – album Camili Cabello

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na urodzinach pradziadka stawiła się cała familia.

 (1.2) W oparciu o przeprowadzony z pomocą wojsk rosyjskich zamach stanu Familia postanowiła podjąć próbę reform ustroju Rzeczypospolitej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãˈmʲilʲja, AS: fãmʹilʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. familijność ż., familiarność ż., familiant mos., familiantka ż.

:: zdrobn. familijka ż.

 przym. familijny, familiarny

 przysł. familijnie, familiarnie

Wiktionary


familiant

dawniej:
1. członek rodziny;
2. członek możnego rodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek rodziny, krewny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. familia ż.

 przym. familijny

Wiktionary


familiantka

→ familiant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) członkini rodziny, krewna

Wiktionary

Patrz:

familiant

Powiązane:

 rzecz. familia ż.

 przym. familijny

Wiktionary


familiarnie

przysłówek

 (1.1) w sposób familiarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. familiarność ż., familia ż.

 przym. familijny

Wiktionary


familiarniej

stopień wyższy od przysłówka: familiarnie


SJP.pl


familiarność

poufałość, bezceremonialność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest familiarne; cecha tych, którzy są familiarni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. familiarny, familijny

 przysł. familiarnie

 rzecz. familia

Wiktionary


familiarny

poufały, zażyły, bezceremonialny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący w bliskich stosunkach, nie zachowujący dystansu ani oficjalnych form w kontaktach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. familiarność ż., familia ż.

 przym. familijny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zażyły, poufały, bezceremonialny

Wiktionary


familiaryzować

dawniej: familiaryzować się - traktować kogoś bez żadnego skrępowania, z przesadną swobodą; spoufalać się, fraternizować się


SJP.pl


familijka

zdrobnienie od: familia


SJP.pl


familijność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest familijne; cecha tych, którzy są familijni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. familijny

 przysł. familijnie

 rzecz. familia

Wiktionary


familijny

1. rodzinny, rodowy;
2. taki jak w rodzinie; poufały, zażyły, swobodny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. dotyczący rodziny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już następnego dnia hrabia Stasio zwołał rodzinę na familijną naradę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfãmʲiˈlʲijnɨ, AS: fãmʹilʹii ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. familia ż., familijka ż., familijność ż., familiarność ż., familiant m., familiantka ż.

 przym. familiarny

 przysł. familijnie, familiarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rodzinny, rodowy

Wiktionary


familio

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rodzina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jorg mo familio w Bytoniu. → Jurek ma rodzinę w Bytomiu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. familok m.

Wiktionary


familiolekt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. zbiór cech mowy właściwych dla danego gospodarstwa domowego;

Wiktionary

Familiolekt, także: styl familiarny, język familiarny – odmiana języka właściwa dla danej rodziny. Wiąże się z doświadczeniem niemal każdego człowieka.

Familiolekt wykazuje pewne odrębności od języka standardowego; cechują go np. specyficzne formy wyrazowe. Można go określić jako „idiolekt używany w rodzinie”.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) odmiana rodzinna, mowa rodzinna, język rodzinny, język domowy

Wiktionary


familister

kompleks budynków mieszkalnych z rozbudowanym zapleczem socjalnym, wzniesiony w 1859 r. przez Jeana-Baptiste Godina dla pracowników jego fabryki


SJP.pl


familok

gwarowe określenie kamienic, zamieszkiwanych przez pracowników przemysłu ciężkiego (zwłaszcza górników)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. reg. śl. niewysoki blok mieszkalny, wielorodzinny dom;

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je we familoku fajer, • wszyjscy u Zeflika sum, • frele noszum na tolyrzach, • chopy szpilajum we karty, a we szkata. (z Internetu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. familio ż., familia ż.

Wiktionary


famotydyna

organiczny związek chemiczny używany jako lek hamujący wydzielanie kwasu solnego przez komórki okładzinowe żołądka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. lek z grupy antagonistów receptorów histaminowych H2;

Wiktionary

|= problemy-w-infobox

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Famotydyna zmniejsza wchłanianie ketokonazolu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfãmɔtɨˈdɨ̃na, AS: fãmotydỹna

Wiktionary


famulski

nazwisko


SJP.pl


famulus

1. dawniej: służalec, sługa;
2. przenośnie: pochlebca, lizus


SJP.pl

Famulus, także Amulius lub Fabullus – rzymski malarz działający w czasach Nerona, autor fresków zdobiących Domus Aurea.

Tworzył obrazy w czwartym stylu pompejańskim. Pliniusz Starszy opisuje go w "Historii naturalnej" jako ekscentryka, który malował ubrany w togę, nawet podczas prac na rusztowaniu. Tworzył zaledwie po kilka godzin dziennie, pracując w świetle dziennym.

Wikipedia


famuła

żartobliwie: rodzina, bliższa i dalsza; familia, rodzinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań,Warszawa,Zagórze,Kujawy Zachodnie. reg-pl|Lwów. żart. lub pogard. rodzina

 (1.2) gw-pl|Łódź. dom familijny;

 (1.3) gw-pl|Żywiec. zupa chlebowa

 (1.4) gw-pl|Kawęczyn, Kawęczynek, Topólcza, Żurawnica,Wywłoczka. zupa z wiśni lub czereśni i mąki

 (1.5) gw-pl|Kielce,Jędrzejów,Pińczów. zupa z borówek i mleka

Wiktionary

Zobacz też: famuła, pamuła – zupa owocowa.

Famuła – rodzaj robotniczego domu familijnego, charakterystycznego dla czasów wielkoprzemysłowej Łodzi. Wznoszone były przez największych łódzkich fabrykantów, przede wszystkim przez Karola Scheiblera, Izraela Poznańskiego oraz Ludwika Grohmana, z przeznaczeniem dla robotników pracujących w ich zakładach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Za nieotynkowanymi famułami wyrosła ślepa, wysoka, biała ściana przędzalni.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dom fabryczny, famułka, reg. śl. familok

 (1.3-5) war. chamuła

Wiktionary


fan

zagorzały zwolennik czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. zagorzały wielbiciel czegoś lub kogoś;

Wiktionary

Fan – osoba podziwiająca człowieka, grupę ludzi, dzieło sztuki bądź ideę.

Nazwa wywodzi się od zapisu skróconej formy słowa fanatyk. Nie posiada jednak pejoratywnego znaczenia, a nawet ma pozytywny wydźwięk.

Fani określonego zjawiska często organizują się, tworząc tzw. fankluby lub organizują imprezy z tym związane.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyszedł z koncertu jako zagorzały fan ich muzyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãn, AS: fãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanklub mrz., fandom mrz., fanzin mrz., fanfik mrz.

:: fż. fanka ż.

 przym. fanowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) entuzjasta, wielbiciel, miłośnik, zapaleniec

Wiktionary


fan-zin

środowiskowo: niskonakładowa, nieprofesjonalna gazetka tworzona przez miłośników jakiegoś tematu; zin, fanzin


SJP.pl


fana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lwów. chorągiew

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. flaga, chorągiew, sztandar, szturmówka

Wiktionary

Fana – miasto w Mali, w Regionie Koulikoro. Według danych na rok 2009 liczyło 36 854 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. fanka

Wiktionary


fanaberia

rzecz wyszukana, bez której można by się obejść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kaprys, zachcianka

 (1.2) dziwactwo

 (1.3) rzecz wyszukana, wymyślna, taka, która nie jest niezbędna

Wiktionary

Fanaberia – pierwszy album studyjny polskiego zespołu popowego Blue Café, który został wydany w 2002 nakładem EMI. Autorami tekstów wszystkich piosenek z płyty są Paweł Rurak-Sokal i Kamila Sowińska.

Album promowany był przez cztery single: „Español”, „Łap mnie bejbe”, „I’ll Be Waiting” i „Kochamy siebie”. Na wersji rozszerzonej albumu z marca 2003 roku znalazła się również piosenka „You May Be in Love”, która znalazła się w ścieżce dźwiękowej do komedii romantycznej "Nigdy w życiu!" z 2004.

Wikipedia


fanaberie

rzecz wyszukana, bez której można by się obejść


SJP.pl


fanaberyjny

→ fanaberia, → fanaberie


SJP.pl

Patrz:

fanaberia, → fanaberie

fanaloka

gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny falanruków


SJP.pl


fanar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Mazowsze, Kresy. lampa naftowa lub przenośna latarnia z obudową osłaniającą płomień

 (1.2) białystok. siniak pod okiem

Wiktionary


fanariocki

→ fanariota


SJP.pl

Patrz:

fanariota

fanariota

członek jednego z możnych rodów greckich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. potomek greckiej arystokracji, członek zamożnej i wpływowej grupy Greków w czasach Imperium Osmańskiego;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fanarion m., Fanar mrz.

 przym. fanariocki

Wiktionary


fanariotka

→ fanariota


SJP.pl

Patrz:

fanariota

fanart

wizualne dzieło inspirowane dziełem innego autora; fan art


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. działalność artystyczna w środowisku fanów;

 (1.2) szt. dzieło, które jest przejawem fanartu (1.1)

Wiktionary

Fa

Wikipedia


fanartowy

→ fanart, → fan art


SJP.pl

Patrz:

fanart, → fan art

fanatyczka

kobieta ślepo oddana jakiejś idei, ideologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żarliwa zwolenniczka idei lub religii

 (1.2) przen. pasjonatka, wielbicielka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanatyk m., fanatyzm m., fanatyczność ż.

 przysł. fanatycznie

 przym. fanatyczny

Wiktionary


fanatycznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób fanatyczny, w sposób właściwy fanatykowi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Polacy nie podchodzą tak fanatycznie do zegarków jak Amerykanie czy Włosi, dla których standardem jest posiadanie nawet dziesięciu markowych czasomierzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfãnaˈtɨt͡ʃʲɲɛ, AS: fãnatyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanatyzm m., fanatyk m., fanatyczka ż., fanatyczność ż.

 przym. fanatyczny

Wiktionary


fanatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: fanatycznie


SJP.pl


fanatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest fanatyczne; cecha tych, którzy są fanatyczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanatyk m., fanatyczka ż., fanatyzm m.

 przym. fanatyczny

 przysł. fanatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fanatyzm, sfanatyzowanie

Wiktionary


fanatyczny

ślepo oddany komuś, czemuś; zaślepiony, zagorzały, zaciekły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakteryzujący się fanatyzmem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jasieński wtedy był szalenie aktywny, okropnie sekciarski, był wśród tych najbardziej tępiących, nawet Majakowskiego, najbardziej fanatycznych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanatyzm m., fanatyk m., fanatyczka ż., fanatyczność ż.

 przysł. fanatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapalony, zagorzały, zajadły, zapamiętały, zawzięty, żarliwy

Wiktionary


fanatyk

osoba ślepo oddana jakiejś idei, ideologii, zagorzalec, zapaleniec, maniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) żarliwy zwolennik idei lub religii

 (1.2) przen. pasjonat, wielbiciel

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fanatyk – osoba, którą cechuje fanatyzm
  • Fanatyk – amerykański film z 2001 roku
  • Fanatyk – polski film z 2017 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zamach przeprowadziła grupa fanatyków religijnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãˈnatɨk, AS: fãnatyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanatyzm m.

:: fż. fanatyczka ż.

 przym. fanatyczny

 przysł. fanatycznie

Wiktionary


fanatyzm

nieustępliwa, bezkrytyczna wiara w słuszność jakiejś sprawy, połączona z nietolerancją i ostrym zwalczaniem odmiennych poglądów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych

Wiktionary

Fanatyzm (od fanaticus „zagorzały, szalony”) – postawa przejawiająca się w pozbawionym krytycznego dystansu i umiaru przywiązaniu do wyznawanych idei i zasad, bezgranicznej i bezwarunkowej identyfikacji, nietolerancji dla jakichkolwiek przekonań lub rozwiązań alternatywnych, braku gotowości do dyskusji i dialogu, odmowie przyznania nawet częściowej słuszności zwolennikom poglądów odmiennych i rzecznikom dążeń przeciwstawnych;

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Unikał poglądów i ocen krańcowych, krytycznie odnosił się do przejawów umysłowego zacofania i obskurantyzmu, ciemnoty i religijnego fanatyzmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãˈnatɨsm̥, AS: fãnatysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanatyk m., fanatyczka ż., fanatyczność ż.

 przym. fanatyczny

 przysł. fanatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zelotyzm, dogmatyzm, fundamentalizm

Wiktionary


fanatyzować

czynić fanatycznym


SJP.pl


fanbaza

potocznie: ogół fanów danej osoby, zespołu, marki lub zjawiska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. lekcew. grupa fanów jakiejś osoby lub rzeczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fanbaza „Gwiezdnych Wojen” jest nie tylko liczna, ale i oddana.

Wiktionary


fancik

zdrobnienie od: fant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie fant, lecz tylko mały fancik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fant m.

Wiktionary


fandango

hiszpański taniec ludowy w takcie 3/4


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) choreogr. hiszpański taniec ludowy w rytmie 3/4 lub 6/8, ostro wybijanym kastanietami, tańczony z akompaniamentem gitary;

Wiktionary

Fandango – hiszpański taniec ludowy na 3/8 w rytmie właściwym (1/8 4/32 1/8 | 4/32 2/8 |) ostro wybijanym kastanietami i z towarzyszeniem gitary. Para tańcząca oddala się od siebie i przybliża w ruchach bardzo swobodnych, nie obejmując się jednak wcale. Fandango znaczy: błahostka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fãnˈdãŋɡɔ, AS: fãndãŋgo

Wiktionary


fandla

gwarowo: naczynie do nabierania zaprawy murarskiej


SJP.pl


fandom

środowiskowo: stowarzyszenie ludzi o wspólnych zainteresowaniach, zwłaszcza w serwisach społecznościowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) socjol. subkultura, społeczność aktywnych fanów, zwykle fanów fantastyki, rzadziej mangi, anime czy RPG;

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Połączyli swoje kluby w ogólnopolski fandom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfãndɔ̃m, AS: fãndõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fan m., fanka ż., fanklub m., fanzin m.

 przym. fanowski

Wiktionary


fandomowiec

środowiskowo: członek stowarzyszenia skupiającego ludzi o wspólnych zainteresowaniach, zwłaszcza w serwisach społecznościowych


SJP.pl


fandomowy

→ fandom


SJP.pl

Patrz:

fandom

fandub

[czytaj: fajndab] dubbing tworzony przez fanów; fandubbing


SJP.pl


fandubbing

[czytaj: fajndabing] dubbing tworzony przez fanów; fandub


SJP.pl

Fa

Wikipedia


fandzolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fandzolić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fandzolić, fanzolić

Wiktionary


fandzolić

czasownik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mówić bez sensu

 (1.2) slang. kłamać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãnˈd͡zɔlʲit͡ɕ, AS: fãnʒolʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fanzolić

 rzecz. fandzolenie n.

Wiktionary


faneowies

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. rodzaj owsa (tzw. owies chorągiewkowy)

Wiktionary


fanerofit

roślina, której pączki odnowieniowe znajdują się wysoko nad powierzchnią ziemi; roślina jawnopączkowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. forma życiowa roślin o pędach wzniesionych, odnawiających się z pąków znajdujących się co najmniej 0,5 m nad ziemią;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wilgotnych lasach równikowych dominują fanerofity.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makrofanerofit mrz., megafanerofit mrz., mezofanerofit mrz., mikrofanerofit mrz., nanofanerofit mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roślina jawnopączkowa

Wiktionary


fanerogam

roślina nasienna, jawnopłciowa


SJP.pl


fanerotym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzad. książk. substancja wywołująca halucynacje i wizje, uczucie szczęścia i euforii

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psychodelik, halucynogen

Wiktionary


fanerozoiczny

→ fanerozoik


SJP.pl

Patrz:

fanerozoik

fanerozoik

długi okres w dziejach Ziemi, obejmujący ery paleozoiczną, mezozoiczną i kenozoiczną, charakteryzujący się intensywnym rozwojem świata organicznego; fanerozoiczny eon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. najmłodszy eon, który trwa od około 540 milionów lat temu do dziś

Wiktionary

Fanerozoik (ang. "Phanerozoic" z gr. φανερός "widoczny" i ζωή "życie")

Skały osadowe, powstałe w czasie trwania fanerozoiku, zawierają bogate i bardzo liczne skamieniałości w postaci szczątków twardych i bioturbacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas fanerozoiku doszło do eksplozji życia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fanerozoiczny

Wiktionary


fanfani

nazwisko


SJP.pl


fanfara

1. trąbka bezwentylowa służąca do odgrywania uroczystego sygnału; sygnałówka;
2. krótki utwór muzyczny odgrywany na czyjąś cześć lub jako hasło wojskowe;
3. typ orkiestry składającej się z instrumentów dętych i perkusji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. krótki utwór grany najczęściej na trąbce rozpoczynający uroczystości;

 (1.2) muz. trąbka fanfarowa

 (1.3) mot. trąbka przy pojeździe używana jako klakson

 (1.4) przen. duże natężenie

Wiktionary

Fanfara – krótki motyw, grany na trąbce sygnałowej, rogu lub jakimkolwiek innym blaszanym instrumencie dętym bezwentylowym.

Fanfara zwykle używana jest jako sygnał wojskowy, harcerski, kolejowy itp. Są one także komponowane również do odsłonięć i zasłonięć cudownych obrazów w sanktuariach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Zamaszyście, buńczucznie, z fanfarą czerwieni wkracza jesień na puszczę kanadyjską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanfary lm nm.

 przym. fanfarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tusz

Wiktionary


fanfaron

osoba zarozumiała; zarozumialec, bufon, pyszałek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. człowiek zarozumiały, pyszny, butny

 (1.2) przest. modniś, elegant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hrabia — prawda — fanfaron, lecz mu nie brak męstwa; Na miejsce naznaczone zapewne się stawi (…).

 (1.1) Fanfaron nosi głowę wysoko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãnˈfarɔ̃n, AS: fãnfarõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanfaronada ż.

:: fż. fanfaronka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. samochwalca; bufon, pyszałek, zarozumialec, reklamiarz; pot. samochwał, samochwała, chwalipięta

Wiktionary


fanfaronada

pyszałkowatość, samochwalstwo, zuchowatość, bufonada


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przechwalanie się, chełpienie się, udawana zuchowatość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po kolejnej fanfaronadzie Pietrek stracił wielu kumpli.

 (1.1) Ubrany był w siwy modnego kroju paletot, w oku miał szkiełko, w ustach grube cygaro, i z pewną fanfaronadą i pogardą patrzył na swych obecnych towarzyszów […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanfaron mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brawada, bufonada, donkiszoteria, gaskonada, junakieria

Wiktionary


fanfarowy

przymiotnik od: fanfara


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fanfarami, dotyczący fanfar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanfara ż.

Wiktionary


fanfary

1. trąbka bezwentylowa służąca do odgrywania uroczystego sygnału; sygnałówka;
2. krótki utwór muzyczny odgrywany na czyjąś cześć lub jako hasło wojskowe;
3. typ orkiestry składającej się z instrumentów dętych i perkusji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) głośne wyrazy podziwu i uznania

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|fanfara.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może nadszedł już czas na fanfary, wszak kilka liryków Celiny wydrukowano w ogólnopolskim miesięczniku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanfara ż.

Wiktionary


fanfarzysta

osoba grająca fanfary


SJP.pl


fanfic

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) twórczość fana (zwykle opowiadanie), osadzona w realiach podziwianego utworu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfãnfʲik, AS: fãnfʹik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fanfik

Wiktionary


fanfik

środowiskowo: opowiadanie tworzone przez fanów, nawiązujące do istniejących filmów, seriali, książek itp.; fan fiction


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. napisany przez fana utwór literacki osadzony w świecie jego ulubionej książki lub filmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fan mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fanfic

Wiktionary


fanfikowiec

środowiskowo: autor opowiadań nawiązujących do już wydanych filmów, seriali, książek itp.


SJP.pl


fanfikowy

→ fanfik


SJP.pl

Patrz:

fanfik

fanfuła

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) ktoś niewydarzony, nieudolny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezguła

Wiktionary


fang

iły lub muł pochodzenia wulkanicznego, występujące również w pobliżu gorących źródeł mineralnych, mające właściwości radioaktywne, stosowane w lecznictwie do kąpieli błotnych, okładów itp.


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fangowie – afrykańska grupa etniczna
    • Język fang
  • pi Scorpii (Fang) – gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona
  • Fang – powiat w Chinach
  • Gong Fang-wen
  • Liu Fang
  • Mei Fang
  • Zhou Fang
  • Fang Dongmei
  • Fang Dongke
  • Fang Yuting
  • Fang Xiaoru

Wikipedia


fanga

1. w grze w palanta: lot piłki wysokim łukiem;
2. pospolicie: cios, uderzenie;
3. w gwarze uczniowskiej: ocena niedostateczna; gała, lufa, pała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński, Warszawa.) uderzenie w twarz

 (1.2) sport. w grze w palanta: lot piłki wysokim łukiem

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. hutn. łyżka hutnicza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sędzia śledczy Szydłowski na widok intruza cofnął się znad akt, jakby dostał fangę prosto w nos.

Wiktionary


fangirlować

[czytaj: fangerlować] środowiskowo: mieć obsesję na czyimś punkcie; adorować, admirować


SJP.pl


fanglomerat

skała osadowa składająca się ze słabo obtoczonego, gruboziarnistego materiału, który został zdeponowany w sposób nagły, najczęściej na przedpolu gór lub lądolodów


SJP.pl


fango

iły lub muł pochodzenia wulkanicznego, występujące również w pobliżu gorących źródeł mineralnych, mające właściwości radioaktywne, stosowane w lecznictwie do kąpieli błotnych, okładów itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muły pochodzenia wulkanicznego;

Wiktionary

Fango – błoto zawierające składniki mineralne. Wydobywane jest z naturalnych źródeł termalnych. Fangiem może być też tuf bazaltowy.

Fango topnieje w temperaturze 60–70 °C, a tężeje w temperaturze 50 °C. Fango wykorzystuje się przy pobudzaniu krążenia krwi i stymulacji układu odpornościowego, rozluźnia napięte mięśnie, łagodzi ból. Zabieg ten poprawia ogólne samopoczucie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfãŋɡɔ, AS: fãŋgo

Wiktionary


fangor

nazwisko, m.in.: Wojciech Fangor, malarz, grafik, plakacista oraz rzeźbiarz


SJP.pl


fangowie

grupa plemion afrykańskich; Fang


SJP.pl

Fangowie (także: "Fang", "Fan", "Pahuin", "Pangwe") – grupa etniczna z grupy językowej Bantu rozpowszechniona w trzech krajach Afryki Centralnej: Gwinei Równikowej (80% ludności), Gabonie (32%) i w Kamerunie (15% mieszkańców). Fangowie porozumiewają się w językach okak, ntoumou, mvai, nzaman, betsi, zaliczanych do grupy języków bantu. Grupą pokrewną do Fangów są Beti, porozumiewający się w językach ewondo, eton, bulu, manguissa, bene, fong.

Wikipedia


fanianowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Fanianowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fanianowo n.

:: fż. fanianowianka ż.

 przym. fanianowski

Wiktionary


fanianowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Fanianowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fanianowo n.

:: fm. fanianowianin m.

 przym. fanianowski

Wiktionary


fanianowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Fanianowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fanianowo n., fanianowianin m., fanianowianka ż.

Wiktionary


fanka

zwolenniczka, sympatyczka, zwłaszcza znanych piosenkarzy, aktorów czy sportowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zagorzała wielbicielka czegoś lub kogoś

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. zob. fana.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyszła z koncertu jako zagorzała fanka ich muzyki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfãŋka, AS: fãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fana ż., fan, fanklub, fandom, fanzin

 przym. fanowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) entuzjastka, wielbicielka, miłośniczka

Wiktionary


fanklub

klub sympatyków, entuzjastów jakiegoś piosenkarza, sportowca itp.; fan club


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nieformalne zrzeszenie fanów;

Wiktionary

Fanklub – grupa założona przez ludzi (fanów) interesujących się jakąś sławną osobą, grupą osób, rzeczą lub konkretną dziedziną wiedzy.

Członkowie fanklubów zazwyczaj regularnie spotykają się lub korespondują w sprawach związanych z tematem klubu, wymieniają się informacjami oraz opiniami. Najczęściej zainteresowania fanklubów skupiają się wokół muzyków i zespołów muzycznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zafascynowany swoimi idolami, postanowił założyć fanklub.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfãŋklup, AS: fãŋklup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fan m., fanka ż., fandom m., fanzin m.

 przym. fanowski

Wiktionary


fanklubowy

→ fanklub


SJP.pl

Patrz:

fanklub

fankuł

dwuletnia lub wieloletnia roślina zielna z rodziny selerowatych; koper włoski, fenkuł


SJP.pl


fanodorm

historyczna nazwa handlowa leku nasennego i uspokajającego, zawierającego cyklobarbital


SJP.pl


fanon

strój papieski noszony podczas mszy pontyfikalnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jedwabna szata liturgiczna papieża;

Wiktionary

Fanon ( fano) – jedwabna szata liturgiczna papieża, oraz na mocy szczególnego przywileju patriarchy Lizbony.

Nazwa fanonu wywodzi się od "pannusa (penos)", ręcznie tkanej tkaniny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfãnɔ̃n, AS: fãnõn

Wiktionary


fanowski

→ fan


SJP.pl

Patrz:

fan

fanpage

[czytaj: fanpejdż] internetowa strona fanowska; fanpejdż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) profil, strona w serwisie Facebook będące oficjalną wizytówką firmy, marki produktu lub osoby publicznej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z pewnością każda taka sytuacja negatywnie wpływa na wizerunek firmy, ale czy faktycznie odbija się także na firmowym fanpage'u?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fan page m.

 przym. fanpage'owy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fan page

Wiktionary


fanpejdż

internetowa strona fanowska; fanpage


SJP.pl


fanpejdżowy

→ fanpejdż


SJP.pl

Patrz:

fanpejdż

fanserwis

elementy danego utworu (zwykle mangi lub anime) o charakterze erotycznym, mające na celu przyciągnięcie uwagi odbiorców


SJP.pl

Fanserwis lub fan serwis (jap. ファンサービス fansābisu; wasei-eigo utworzone od słów "fan" oraz "service") – elementy pojawiające się w danym utworze mające jedynie na celu spełnianie życzeń fanów lub (nadrzędnie, ale niekoniecznie jedynie) przyciągnięcie widzów. Niekoniecznie muszą obejmować na przykład daną scenę w anime; sam fanserwis bywa realizowany także poza samym utworem.

Wikipedia


fanszon

dawniej: trójkątna jedwabna chustka wiązana pod brodą


SJP.pl


fant

1. w niektórych grach towarzyskich: przedmiot, który trzeba oddać po popełnieniu błędu lub przegraniu partii, a następnie go wykupić; zastaw;
2. nagroda rzeczowa w niektórych loteriach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) wygrana w loterii fantowej

 (1.2) przedmiot oddawany w zastaw za złamanie zasad gry towarzyskiej

 (1.3) daw. przedmiot stanowiący zastaw

 (1.4) gwara więzienna rzecz

Wiktionary

Fant – dzielnica miasta Maidstone, w Anglii, w Kent, w dystrykcie Maidstone. W 2011 roku dzielnica liczyła 9570 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fãnt, AS: fãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fantowy

 rzecz. fancik mrz.

Wiktionary


fanta

1. w niektórych grach towarzyskich: przedmiot, który trzeba oddać po popełnieniu błędu lub przegraniu partii, a następnie go wykupić; zastaw;
2. nagroda rzeczowa w niektórych loteriach


SJP.pl

Fanta – napój gazowany o smaku owocowym produkowany przez The Coca-Cola Company.

Wikipedia


fantasia

utwór instrumentalny na organy i lutnię, komponowany w XVI-XVIII wieku; tiento, capriccio, canzona, ricercar


SJP.pl


fantasmagoria

1. przywidzenie, urojenie, złudzenie optyczne;
2. utrwalony malarsko lub literacko obraz fantastycznej wizji stworzonej przez nadwrażliwą wyobraźnię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. omamy wzrokowe, przywidzenia

Wiktionary

Zobacz też: fantasmagoria (spektakl).

Fantasmagoria – urojenie, złudzenie, iluzja (np. fantastyczne obrazy, wizje); czasem też wymieszanie jawy i snu, czy też rzeczywistego świata z fantastycznym (co może skutkować interesującym efektem artystycznym).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fantasmagoryczny, fantasmagoryjny

 przysł. fantasmagorycznie

 rzecz. fantom mrz.

Wiktionary


fantasmagoryczny

→ fantasmagoria; fantasmagoryjny


SJP.pl


fantasmagoryjny

→ fantasmagoria; fantasmagoryczny


SJP.pl


fantasta

osoba, która żyje w świecie fantazji, iluzji; marzyciel, idealista, utopista, romantyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. ktoś, kto wierzy w fantazje, nierealne przedsięwzięcia

 (1.2) liter. twórca literatury, filmu z rodzaju fantastyki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantastyka ż., fantastyczność ż., fantastka ż.

 przym. fantastyczny

Wiktionary


fantastka

kobieta żyjąca świecie fantazji, iluzji; marzycielka, idealistka, utopistka, romantyczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która żyje w świecie fantazji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantastyczność ż., fantasta m., fantastyka ż., fantazja ż.

 przym. fantastyczny

Wiktionary


fantastyczka

dawniej: kobieta żyjąca świecie fantazji, iluzji; marzycielka, idealistka, utopistka, romantyczka, fantastka


SJP.pl


fantastycznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób fantastyczny; nierealnie, przedziwnie

 (1.2) pot. wspaniale, wyjątkowo, bardzo dobrze

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Podczas ostatniego maratonu nasi biegacze wypadli naprawdę fantastycznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfãntaˈstɨt͡ʃʲɲɛ, AS: fãntastyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fantastyczny

 rzecz. fantastyka ż., fantastyczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) świetnie, znakomicie, doskonale, wulg. zajebiście

Wiktionary


fantastyczniej

stopień wyższy od przysłówka: fantastycznie


SJP.pl


fantastyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: fantastyczny; bardziej fantastyczny


SJP.pl


fantastycznieć

poetycko: stawać się fantastycznym, baśniowym, nabierać cech typowych dla świata wyobraźni


SJP.pl


fantastycznonaukowy

należący do gatunku science fiction; science fiction (w użyciu przymiotnika)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z fantastyką naukową, dotyczący fantastyki naukowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Międzynarodowa popularność kina fantastycznonaukowego narastała i dotarła nawet do Indii (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantastyka naukowa ż.

Wiktionary


fantastyczność

1. właściwość tego, co należy do świata fantazji, wyobraźni, nie ma oparcia w rzeczywistości; baśniowość, bajeczność, fikcyjność, nierealność;
2. potocznie: cecha tego, co jest oceniane dodatnio; wyjątkowość, nadzwyczajność, wspaniałość, niezwykłość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest fantastyczne; cecha tych, którzy są fantastyczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantazja ż., fantastyka ż., fantasta m., fantastka ż., fantazjowanie n., pofantazjowanie n., fantazyjność ż.

 czas. fantazjować ndk., pofantazjować dk.

 przym. fantastyczny, fantazyjny

 przysł. fantastycznie, fantazyjnie

Wiktionary


fantastyczny

1. należący do świata wyobraźni, fantazji, niemający oparcia w rzeczywistości; bajeczny, urojony, fikcyjny, nierealny;
2. potocznie: nadzwyczajny, doskonały pod każdym względem; wspaniały, znakomity, kapitalny, rewelacyjny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fikcyjny, zmyślony

 (1.2) liter. szt. przedstawiający świat nierealny

 (1.3) pot. wspaniały, cudowny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tematyka lotów międzygalaktycznych jest szeroko wykorzystywana w twórczości fantastyczno-naukowej.

 (1.3) Prezent jest fantastyczny, chociaż innym się nie podoba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfãntaˈstɨt͡ʃnɨ, AS: fãntastyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantastyka ż., fantazja ż., fantazjowanie n., fantazmat m., fantasta m., fantastka ż., fantastyczność ż.

 przym. fantazyjny

 przysł. fantastycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nierealny, nieprawdopodobny

 (1.3) cudowny, doskonały, nadzwyczajny, niesamowity, świetny, wspaniały, wyborny, zachwycający; pot. super

Wiktionary


fantastyk

1. niesamowite, często nadprzyrodzone zjawiska, będące wytworem fantazji, odzwierciedlane w mitach, folklorze, utworach literackich, filmowych, plastycznych i muzycznych; nierealność, irrealizm, baśniowość, fantastyczność;
2. gatunek powieści, filmu itp., w którym przedstawia się świat baśniowy, mityczny wypełniony zdarzeniami zaczerpniętymi ze świata snów, magii; fantasy


SJP.pl


fantastyka

1. niesamowite, często nadprzyrodzone zjawiska, będące wytworem fantazji, odzwierciedlane w mitach, folklorze, utworach literackich, filmowych, plastycznych i muzycznych; nierealność, irrealizm, baśniowość, fantastyczność;
2. gatunek powieści, filmu itp., w którym przedstawia się świat baśniowy, mityczny wypełniony zdarzeniami zaczerpniętymi ze świata snów, magii; fantasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wytwory wyobraźni obecne w mitach, folklorze, literaturze itp.

 (1.2) film. liter. rodzaj twórczości literackiej, filmowej, plastycznyastycznej, który przedstawia świat i wydarzenia nierealne;

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Najbardziej rozpowszechnione jest uznanie fantastyki za specyficzny typ twórczości, kreujący odmienny od realnego świat przedstawiony (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãnˈtastɨka, AS: fãntastyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantastka ż., fantasta mos., fantastyk mos., fantazja ż., fantazjowanie n., fantazmat mrz., fantastyczność ż.

 czas. fantazjować ndk.

 przym. fantazyjny, fantastyczny

 przysł. fantazyjnie, fantastycznie

Wiktionary


fantasy

[czytaj: FANtazy]
1. utwór filmowy, literacki lub gra komputerowa, w których świat przedstawiony ma nierealny, mityczny charakter;
2. współczesny nurt fantastyki, do którego zaliczają się takie utwory lub gry;
3. zawierający elementy magii, baśni i fantastyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) liter. szt. film. gatunek w sztuce przedstawiający bajkowe światy z elementami fantastyki

 (1.2) pojedynczy utwór fantasy (1.1)

przymiotnik

 (2.1) w stylu fantasy (1.1)

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Tam pochła­niała powie­ści fantasy, sza­bro­wała stertę komiksów brata i grała – źle – na gita­rze.

Wiktionary


fantazja

1. umiejętność wyobrażania sobie czegoś, co w realnym świecie jest mało prawdopodobne lub nierealne; wyobraźnia;
2. wytwór wyobraźni;
3. śmiałość i pewność siebie w podejmowanych ryzykownych działaniach; brawura, animusz;
4. dziwne życzenie, zachcianka, którą trudno spełnić; kaprys, fanaberia;
5. utwór muzyczny o swobodnej budowie, łączący przeciwstawne lub kontrastujące motywy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wyobraźnia

 (1.2) trudne do spełnienia życzenie

 (1.3) muz. utwór muzyczny o swobodnej budowie, nawiązujący do innych form muzycznych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fantazja – muzyka
  • Fantazja – psychologia
  • Fantazja – film animowany wytwórni Walta Disneya z 1940 roku
  • Fantazja 2000 – animowany film z wytwórni Walta Disneya z 1999 roku
  • Fantasy – nurt literacki, obejmujący także inne dziedziny twórczości, wywodzący się z szeroko rozumianej fantastyki
  • Fantazja – wymyślona kraina z powieści Niekończąca się historia i jej ekranizacji
  • Fantazja (Gorzyce)
  • Fantazja – dawny zaścianek. Tereny na których leżał znajdują się na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Hermanowicze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marek ma wybujałą fantazję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãnˈtazʲja, AS: fãntazʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantastka ż., fantazjowanie n., fantastyka ż., fantazjotwórca m., fantazjotwórstwo n., fantastyczność ż.

 przym. fantastyczny, fantazyjny, fantazjotwórczy

 czas. fantazjować ndk., pofantazjować dk., wyfantazjować dk.

 przysł. fantazyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyobraźnia, imaginacja

 (1.2) fanaberia, kaprys, zachcianka

Wiktionary


fantazje

1. umiejętność wyobrażania sobie czegoś, co w realnym świecie jest mało prawdopodobne lub nierealne; wyobraźnia;
2. wytwór wyobraźni;
3. śmiałość i pewność siebie w podejmowanych ryzykownych działaniach; brawura, animusz;
4. dziwne życzenie, zachcianka, którą trudno spełnić; kaprys, fanaberia;
5. utwór muzyczny o swobodnej budowie, łączący przeciwstawne lub kontrastujące motywy


SJP.pl

Fantazje – singel polskich raperów Miü, Pezeta i Bedoesa, który został wydany 20 marca 2026 wydaniem własnym za pośrednictwem Mugo.

Wikipedia


fantazjotwórca

rzadko: twórca fantastyki


SJP.pl


fantazjotwórstwo

rzadko: tworzenie fantastyki


SJP.pl


fantazjowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fantazjować.

Wiktionary

W psychologii fantazjowaniem nazywa się mechanizm obronny, który może być rozumiany jako:

Najczęściej fantazjowanie jest opisywane jako odwrócenie uwagi od konkretnego zadania i zwrócenie jej na własne reakcje wyzwolone pod wpływem bodźców zewnętrznych. Fantazjowanie dzieli się na obronne – nieproduktywne i adaptacyjne – produktywne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fantastyczność ż., fantastyka ż., fantazja

 przym. fantastyczny

Wiktionary


fantazjować

1. kierować się fantazją; marzyć, zmyślać;
2. w muzyce: komponować utwór muzyczny, jednocześnie go wykonując, np. fantazjować melodię do tekstu wiersza; improwizować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) wyobrażać sobie wiele rzeczy

 (1.2) tworzyć niezgodny z rzeczywistością obraz czegoś

 (1.3) muz. tworzyć improwizacje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantazja ż., fantazmat mrz., fantom mrz., fantastyka ż., fantastyczność ż.

 przym. fantazyjny

 przysł. fantazyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marzyć, puszczać wodze fantazji, roić, wymyślać

 (1.2) konfabulować, zmyślać

 (1.3) improwizować

Wiktionary


fantazmat

urojenie, wytwór wyobraźni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wytwór wyobraźni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãnˈtazmat, AS: fãntazmat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fantazmatyczny, fantastyczny

 rzecz. fantastyka ż.

 czas. fantazjować

Wiktionary


fantazmatyczność

→ fantazmatyczny; iluzoryczność


SJP.pl


fantazmatyczny

→ fantazmat; iluzoryczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od fantazmat; będący wytworem wyobraźni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W podwójnym znaczeniu: mijały, przelatując obok rzeki kiedyś we wspominanej przeszłości, albo mijały w pamięci, gdy nakładały się na siebie dwie odrębne rzeczywistości – ta realna z teraźniejszości i ta realna z przeszłości a obecnie fantazmatyczna tylko przywoływana przez pamięć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfãntazmaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: fãntazmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantazmat

Wiktionary


fantazy

imię męskie


SJP.pl

Fantazy – dramat wierszem (często zaliczany do tragikomedii) składający się z pięciu aktów, napisany przez Juliusza Słowackiego w Paryżu, prawdopodobnie na przełomie lat 1844/1845. Nieukończony przez poetę i niewydany za jego życia. Pierwodruk dzieła ukazał się w trzecim tomie "Pism pośmiertnych" wydanych we Lwowie w roku 1866. Opublikowany także pod tytułem "Nowa Dejanira" w roku 1898. Dramat wystawiony 5 maja 1867 w Stanisławowie pod tytułem "Niepoprawni" nadanym przez Antoniego Małeckiego.

Wikipedia


fantazyjnie

przysłówek

 (1.1) w sposób fantazyjny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantazja ż., fantastyczność ż., fantastyka ż.

 przym. fantazyjny

 czas. fantazjować

Wiktionary


fantazyjniej

stopień wyższy od przysłówka: fantazyjnie


SJP.pl


fantazyjniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: fantazyjny; bardziej fantazyjny


SJP.pl


fantazyjność

→ fantazyjny


SJP.pl

Patrz:

fantazyjny

fantazyjny

niezwykły


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pełen fantazji, pomysłowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantastyka ż., fantazja ż., fantazyjność ż., fantastyczność ż.

 czas. fantazjować ndk.

 przym. fantastyczny

 przysł. fantazyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wymyślny

Wiktionary


fantoccini

[czytaj: fantoczini] włoskie kukiełki, fantosze, marionetki; również: włoski teatr marionetek


SJP.pl


fantom

1. coś niezgodnego z rzeczywistością, będącego wytworem wyobraźni lub umysłu;
2. widmo, zjawa, mara, upiór;
3. model anatomiczny przedstawiający sylwetkę człowieka, jej część lub jakiś narząd;
4. amputowana kończyna lub jej część, postrzegana przez amputanta, jakby nadal była częścią ciała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zjawa, przywidzenie

 (1.2) med. model anatomiczny, na którym odbywa się nauka anatomii, ćwiczenia udzielania pierwszej pomocy itp.

 (1.3) med. odczuwanie napięcia, bólu, swędzenia itp. w miejscu po amputowanej kończynie lub jej części

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fantom – model części lub całego ciała ludzkiego
  • Fantom – amerykańsko-australijski film przygodowy z 1996 roku
  • Fantom – portugalski dramat filmowy z 2000 roku
  • Fantom – seria wydawnicza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po zmroku, nad cmentarzem unosiły się tajemnicze fantomy.

 (1.2) Na zajęciach cała grupa ćwiczyła na fantomach prowadzenie masażu serca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfãntɔ̃m, AS: fãntõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantasmagoria ż.

 przym. fantomowy, fantomatyczny

 czas. fantazjować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mara, przywidzenie, widmo, widziadło, zjawa, złudzenie

Wiktionary


fantomas

postać literacka i filmowa


SJP.pl

Fantomas (fr. "Fantômas") – fikcyjny przestępca, bohater cyklu kilkudziesięciu książek sensacyjnych (przeważnie z początku XX wieku) autorstwa francuskich pisarzy Pierre'a Souvestre'a (1874-1914) i Marcela Allaina (1885-1969), później postać w wielu filmach i serialach, wreszcie patron grupy muzycznej. Imienia użył także pisarz Zbigniew Nienacki w powieści młodzieżowej "Pan Samochodzik i Fantomas".

Wikipedia


fantomatyczny

→ fantomatyka


SJP.pl

Patrz:

fantomatyka

fantomatyka

1. technika wytwarzania sztucznej rzeczywistości w umyśle ludzkim przy wykorzystaniu technologii informatycznej; fantomologia;
2. sztuczna rzeczywistość wytwarzana w umyśle ludzkim przy wykorzystaniu technologii informatycznej


SJP.pl


fantomologia

technika wytwarzania sztucznej rzeczywistości w umyśle ludzkim przy wykorzystaniu technologii informatycznej; fantomatyka


SJP.pl


fantosz

marionetka poruszana za pomocą nitek


SJP.pl


fantowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. reg-pl|Kresy. licytacja

Wiktionary


fantować

dawniej:
1. brać w zastaw, zajmować;
2. fantować się - oddawać w zastaw, zastawiać


SJP.pl


fantowy

przymiotnik od: fant


SJP.pl


fantyna

Fantyna – bohaterka powieści "Nędznicy" Wiktora Hugo.

Wikipedia


fanza

chiński drewniany dom mieszkalny, o dachu dwuspadowym, krytym słomą albo trzciną, z oknami najczęściej na jednej ścianie i z ogrzewanymi ławami do spoczynku


SJP.pl

Fanza (jap. ファンザ, zapis stylizowany FANZA) – japońska witryna e-commerce obsługiwana przez Digital Commerce Inc. będąca także znakiem towarowym tej firmy.

Wikipedia


fanzin

[czytaj: fanz-in] środowiskowo: niskonakładowa, nieprofesjonalna gazetka tworzona przez miłośników jakiegoś tematu; zin, fan-zin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. czasopismo wydawane przez członków subkultury lub kontrkultury;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spadek popularności fanzinów nastąpił wraz z rozwojem mediów elektronicznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfãnzʲĩn, AS: fãnzʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zin mrz., fan mos., fanka ż., fanklub mrz., fandom mrz.

 przym. fanowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. zin

Wiktionary


fanzinowy

→ fanzin [czytaj: fanz-inowy]; zinowy


SJP.pl


fanzolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fanzolić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fanzolić

Wiktionary


fanzolić

czasownik niedokonany

 (1.1) pot. mówić bzdury, mówić nie na temat; bredzić, bełkotać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panie szkaradny, fanzolisz, że aż uszy więdną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãw̃ˈzɔlʲit͡ɕ, AS: fãũ̯zolʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanzolenie n., fandzolenie n.

 czas. fandzolić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pitolić, bredzić, mówić od rzeczy

Wiktionary


fao

ang. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Wyżywienia i Rolnictwa


SJP.pl


faon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. heros i przewoźnik z wyspy Lesbos

Wiktionary

Faon (stgr. Φάων Pháōn, dosł. „lśniący”) – heros wyspy Lesbos.

W greckiej wersji mitologicznej był w Mitylenie postarzałym żeglarzem-przewoźnikiem o odstręczającym wyglądzie, który przypadkowo spotkał Afrodytę pod postacią ubogiej staruszki. Gdy odmówił przyjęcia zapłaty za przeprawienie z wyspy, bogini ofiarowała mu balsam, dzięki któremu odzyskał młodość i urodę, zyskując niezwykłe powodzenie wśród kobiet na swej wyspie.

Wikipedia


fapować

potocznie: onanizować, masturbować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) slang. masturbować się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fapać

Wiktionary


faq

[czytaj: fak lub ef-ej-kju] skrót od: frequently asked questions (najczęściej zadawane pytania) - zbiór najczęstszych pytań i odpowiedzi na nie


SJP.pl

FA

Wikipedia


fara

dawniej:
1. parafia, kościół parafialny;
2. potocznie: chuda fara - bieda, niedostatek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. kośc. adm. główny kościół parafialny w mieście;

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. parafia

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. plebania, probostwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poszliśmy najpierw do fary, a stamtąd ze śpiewem i chorągwiami do Franciszkanów, gdzie pielgrzymi ze wszystkich kaliskich parafii się zebrali na uroczyste pobłogosławienie pielgrzymki i pożegnanie.

 (1.3) Byłżech dzisiej na farze zamówić mszo za fatra. → Byłem dziś na plebaniaebanii zamówić mszę za ojca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfara, AS: fara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. daw. fararz, reg. śl. farorz mos.

 przym. farny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kościół farny

Wiktionary


farad

jednostka pojemności elektrycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miar. fiz. jednostka miary pojemności elektrycznej w układzie SI;

Wiktionary

|CGS-jedn =

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfarat, AS: farat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faradyzacja ż.

 czas. faradyzować ndk.

 przym. faradyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. F

Wiktionary


faradaj

ładunek elektryczny gramojonu jednowartościowego; stała Faradaya


SJP.pl


faraday

[czytaj: FEradaj] nazwisko angielskie, np. Michael Faraday (1791 - 1867), angielski fizyk i wynalazca


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Michael Faraday – angielski fizyk i chemik
  • (37582) Faraday – planetoida
  • Faraday – miejscowość w Australii, w Wiktorii
  • Faraday – gmina w Kanadzie, w Ontario
  • Faraday – obszar niemunicypalny w Stanach Zjednoczonych, w Wirginii Zachodniej, w hrabstwie McDowell
  • „Faraday” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej
  • Faraday Future – amerykański producent samochodów elektrycznych

Wikipedia


faradomierz

przyrząd do pomiaru pojemności elektrycznej; pojemnościomierz


SJP.pl


faradyczny

prąd faradyczny - słaby prąd elektryczny stosowany w fizykoterapii


SJP.pl


faradyzacja

stosowanie słabego prądu zmiennego w fizykoterapii; diadynamik


SJP.pl

Faradyzacja – zastosowanie prądu faradycznego – małej częstotliwości <1000 Hz do zabiegów terapeutycznych – celem wzmocnienia mięśni lub do diagnostyki.

Najczęściej używanym rodzajem prądu jest neofaradyczny prąd modulowany.

Działanie: pobudzenie mięśni poprzecznie prażkowanych do skurczu tężyczkowego.

Wikipedia


faramuszka

1. błahostka, drobnostka, bagatela;
2. dawniej: polewka piwna


SJP.pl


farandola

ludowy taniec prowansalski


SJP.pl

Farandola (fr. "farandole") – taniec w metrum 6/8, pochodzący z Prowansji. Muzyka do niego grana jest na specjalnym, jednoręcznym flecie i tamburynie.

Znana już pod koniec średniowiecza, tańczona grupowo, w formie korowodu.

Taniec ten jest zbliżony do gawotu, gigue i taranteli. Karmaniola z okresu Wielkiej Rewolucji Francuskiej jest pochodną farandoli.

Wikipedia


faraon

władca staroegipski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. władca starożytnego Egiptu;

 (1.2) daw. karc. popularna hazardowa gra w karty

 (1.3) daw. gwara. więz. rewirowy, naczelnik rewiru policyjnego

Wiktionary

Faraon ( φαραώ) – jedno z określeń władcy starożytnego Egiptu, będące zniekształconą wersją staroegipskiego "Per-āa" – „wielki dom”. Od XVIII dynastii termin ten zaczęto odnosić również do zarządcy tego „wielkiego domu” (pałacu), czyli władcy.

Do najwybitniejszych faraonów należeli: Chefren, Totmes III, Seti I, Ramzes II. Jedynie w przypadku czterech kobiet władczyniom przyznano godność i funkcję faraonów: Nitokris, Neferusobek, Hatszepsut i Tauseret. "Osobny artykuł: kobieta-faraon."

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Faraonowie nosili fałszywe brody z drewna lub metalu, doczepiane do podbródka, co było symbolem władzy najwyższej.

 (1.1) Święty dziad mój — mówił faraon — był ojcem królowej i w drodze łaski otrzymał prawo ozdabiania swej infuły ureuszem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈraɔ̃n, AS: faraõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faraonka ż.

:: fż. faraonka ż.

:: zdrobn. faraonik m.

 przym. faraoński, faraonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) król Egiptu

 (1.2) ćwik, putyfon

Wiktionary


faraonik

zdrobnienie od: faraon (gra w karty)


SJP.pl


faraonka

gatunek mrówki; mrówka faraona


SJP.pl


faraonowy

przymiotnik od: faraon


SJP.pl


faraoński

dotyczący faraona


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający związek z faraonem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faraon m.

Wiktionary


farar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Spisz. ksiądz

Wiktionary


fararz

gwarowo: pleban, proboszcz, pastor


SJP.pl


faras

(staroż. Pachoras) miejscowość w Sudanie, obecnie zalana wodami Jeziora Nasera na Nilu


SJP.pl

Fa

Wikipedia


faraski

przymiotnik od: Faras (miejscowość w Sudanie)


SJP.pl


farba

1. mieszanina barwników używana do malowania;
2. krew rannej, grubej zwierzyny; jucha; posoka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. szt. mieszanina barwników służąca do malowania

 (1.2) stpol. kosmet. puder

 (1.3) stpol. kosmet. róż

 (1.4) łow. krew zwierzyny

Wiktionary

Farba – substancja powłokotwórcza służąca do ochronnego lub dekoracyjnego pokrywania powierzchni dowolnych przedmiotów. Może zalegać na ich powierzchni lub nieznacznie wnikać w głąb. Składa się z substancji barwiących – najczęściej w postaci pigmentów oraz substancji dodatkowych: spoiw, wypełniaczy, rozcieńczalników, rozpuszczalników, a także substancji błonotwórczych, dyspergujących, konserwujących, opóźniających wysychanie, reagujących z podłożem itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tata poszedł po farbę, bo będzie malował pokój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfarba, AS: farba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farbiarnia ż., farbiarstwo n., farbiarz m., farbiarka ż., farbowanie n., zafarbowanie n., zafarb m.

:: zdrobn. farbka ż.

 czas. farbować ndk., zafarbować dk.

 przym. farbiarski, farbierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barwnik

Wiktionary


farbaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Spisz. zdrobnienie od|farbanka.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włosy wyfarbione, farbaneczka mini — jakże taka pójdzie ku krowie czy świni?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farbanka ż.

Wiktionary


farbanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Spisz,Podhale. spódnica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. farbaneczka ż.

Wiktionary


farbiarka

kobieta pracująca w farbiarni, zajmująca się farbowaniem


SJP.pl


farbiarnia

zakład, w którym farbuje się odzież lub tkaniny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakład lub dział, w którym farbuje się tkaniny lub przędzę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: farˈbʲjarʲɲa, AS: farbʹi ̯arʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farbiarz mos., farba ż., farbka ż., farbowanie n., zafarbowanie n.

Wiktionary


farbiarski

dotyczący farb lub farbiarza; związany z barwieniem tkanin


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z farbiarstwem, dotyczący farbiarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farbiarz mos., farbiarstwo n., farba ż.

Wiktionary


farbiarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gałąź przemysłu zajmująca się barwieniem surowców roztworem lub zawiesiną barwnika

Wiktionary

Powiązane:

 zob. farba.

Wiktionary


farbiarz

człowiek trudniący się farbowaniem tkanin, nici, odzieży itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. zaw. rzemieślnik farbujący tkaniny

 (1.2) właściciel farbiarni

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Władze Fezu zażądały od farbiarzy zapłacenia większego podatku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farba ż., farbiarnia ż., farbowanie n., farbienie n., zafarbowanie n.

:: fż. farbiarka ż.

 czas. farbić ndk., farbować ndk.

 przym. farbiarski

Wiktionary


farbierski

dawniej: farbiarski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) daw. farbiarski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farba ż., farbowanie n., zafarbowanie n.

 czas. farbować ndk., zafarbować dk.

Wiktionary


farbisty

przymiotnik jakościowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kolorowy

Wiktionary


farbka

niebieski barwnik używany do płukania bielizny; ultramaryna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. farba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farbownik mrz., farbiarnia ż., farba ż.

Wiktionary


farbkować

płukać bieliznę, tkaninę w wodzie zaprawionej farbką


SJP.pl


farbowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|farbować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfarbɔˈvãɲɛ, AS: farbovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. farbować

 rzecz. farbiarz mos., farba ż., zafarbowanie n., farbownik mrz., farbiarnia ż.

 przym. farbierski

Wiktionary


farbować

nasycać farbą, zabarwiać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) nasycać farbą, zabarwiać

 (1.2) fryzj. nakładać farbę na włosy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Irena wywołała oburzenie farbując włosy na zielono.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: farˈbɔvat͡ɕ, AS: farbovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farbiarz mos., farba ż., farbowanie n., zafarbowanie n., farbownik mrz.

 przym. farbierski, farbowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barwić

Wiktionary


farbowik

w łowiectwie: młody kogut cietrzewia lub głuszca obrośnięty piórami o stałym kolorze


SJP.pl


farbownik

roślina z rodziny szorstkolistnych (ogórecznikowatych)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych;

Wiktionary

Farbownik ("Anchusa" L.) – rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych. Należy do niego ok. 35 gatunków roślin. Występują one w Europie, zachodniej Azji (jeden gatunek sięga Chin), w północnej Afryce, największe zróżnicowanie osiągając w basenie Morza Śródziemnego. Jeden gatunek ("A. capensis") rośnie w Afryce Południowej. W Polsce naturalnie występują dwa gatunki – farbownik polny "A. arvensis" i lekarski "A. officinalis". Kilka gatunków jest uprawianych i niektóre przejściowo dziczeją.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: farˈbɔvʲɲik, AS: farbovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farba ż., farbka ż., farbowanka ż., farbowanie n.

 czas. farbować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lud. tłusty kiepek

Wiktionary


farbowy

1. → farba;
2. związany z barwieniem tkanin; farbiarski


SJP.pl


farcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|farcić się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: farˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: farcẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farciarz m., farciara ż., farciarka ż.

 czas. farcić się ndk., pofarcić się dk.

 przym. farciarski

Wiktionary


farciara

→ farciarz; farciarka, szczęściara, szczęściarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta, której wiedzie się w życiu, mająca szczęście, której coś się udało, powiodło się, którą ominęła nieprzyjemna sytuacja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fart m., fartowność ż., farciarka ż.

:: fm. farciarz ż.

 czas. farcić się ndk., fartnąć się dk., pofarcić się dk.

 przym. farciarski, fartowny

 przysł. fartownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) farciarka, szczęściara, szczęściarka, ulubienica bogów, ulubienica fortuny, urodzona pod szczęśliwą gwiazdą, w czepku urodzona, wybranka losu

Wiktionary


farciarka

→ farciarz; farciara, szczęściara, szczęściarka


SJP.pl


farciarski

potocznie: szczęśliwy, fartowny


SJP.pl


farciarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. człowiek, który ma szczęście, któremu coś się udało

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale z niego farciarz – znów nie wzięła go do odpowiedzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fart m., fartowność ż.

:: fż. farciara ż., farciarka ż.

 czas. farcić się ndk., pofarcić się dk.

 przym. farciarski, fartowny

 przysł. fartownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziecko szczęścia, szczęściarz, szczęśliwiec, ulubieniec bogów, ulubieniec fortuny, urodzony pod szczęśliwą gwiazdą, w czepku urodzony, wybraniec losu

Wiktionary


farcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fart

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie fart, lecz tylko mały farcik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fart m.

Wiktionary


farcić

potocznie: mieć wiele szczęścia


SJP.pl


farel

skrót od: Fabryka Aparatów Rentgenowskich i Elektromedycznych


SJP.pl

Philips Lighting-Farel Mazury, Farel – przedsiębiorstwo przemysłowe, z siedzibą w Kętrzynie, w województwie warmińsko-mazurskim. Zajmuje się produkcją sprzętu oświetleniowego, głównie opraw oświetleniowych i urządzeń sterujących oświetleniem.

Wikipedia


farelka

potocznie: typ ogrzewacza elektrycznego o dużej mocy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. termowentylator, pokojowy ogrzewacz powietrza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta farelka jest zepsuta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈrɛlka, AS: farelka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogrzewacz powietrza, termowentylator, piecyk elektryczny

Wiktionary


farerczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec, obywatel Wysp Owczych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niektóre z sag spisanych na Islandii opowiadają również o Farerczykach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farerski mrz., Farer mos., Farerka ż., Faroje nmos.

 przym. farerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Farer

Wiktionary


farerski

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Wysp Owczych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język z grupy skandynawskiej języków germańskich, urzędowy na Wyspach Owczych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Farerskie kobiety urodą przypominają Szwedki.

 (2.1) Farerski jest używany zarówno na Wyspach Owczych jak i w Danii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈrɛrsʲci, AS: farersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Farer m., Farerczyk mos., farerskość ż., Faroje nmos.

Wiktionary


farerskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem farerskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem farerskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku farerskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈrɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: farerskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


farfalle

rodzaj makaronu w kształcie kokardek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kulin. włoski makaron w kształcie kokardek;

Wiktionary

Farfalle (z wł., także farfalline lub farfalloni) – rodzaj makaronu w kształcie kokardek. Nazwa po włosku oznacza motyle - "farfalla" to motyl.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam ochotę na farfalle z kurczakiem i suszonymi pomidorami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: farˈfalːɛ, AS: farfa•le

Wiktionary


farfał

nazwisko


SJP.pl


farfelki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kulin. drobne zacierki podawane w kuchni żydowskiej jako dodatek do zup i dań głównych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co widzę ja, rybka z farfelkami siedzi u pana w kredensika?

Wiktionary


farfocel

potocznie: strzępek, kawałek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. strzęp

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masz jakiś farfocel na garniturze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: farˈfɔt͡sɛl, AS: farfocel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. farfoclowy, farfoclowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paproch, strzępek, strzęp, kikieć

Wiktionary


farfoclowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący farfocla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farfocel mrz.

Wiktionary


farfura

dawniej: fajans, naczynie lub wyrób fajansowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fajans

 (1.2) wyrób z fajansu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • farfura – fajans
  • farfury, farfurki – wyroby fajansowe

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. farfurnia ż., farfurnik m., farfurnictwo n.

:: zdrobn. farfurka ż.

 przym. farfurniczy

Wiktionary


farfurka

naczynie wykonane z farfury, fajansu


SJP.pl


farfurnia

manufaktura ceramiczna produkująca fajanse


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzem. daw. manufaktura produkująca wyroby fajansowe lub porcelanowe;

Wiktionary

Farfurnia – nazwa polskich wytwórni fajansu, pojawiła się w Polsce w momencie powstania manufaktur pod koniec XVII wieku i była używana do początku XIX wieku. Z czasem została zastąpiona przez określenie fajansarnia lub fabryka fajansu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. farfura ż., farfurka ż.

Wiktionary


faridabad

miasto w Indiach


SJP.pl

Faridabad (hindi फरीदाबाद) – miasto w Indiach, na Nizinie Hindustańskiej, w stanie Hariana. W 2011 roku miasto zamieszkiwało 1,4 miliona mieszkańców.

W mieście rozwinął się przemysł bawełniany, odzieżowy oraz cukierniczy.

Miasto to założono w 1607 r. Prawa miejskie uzyskało w 1867 r.

Wikipedia


faridabadzki

→ Faridabad


SJP.pl

Patrz:

Faridabad

farinelli

Farinelli, wł. Carlo Maria Michelangelo Nicola Broschi (ur. 24 stycznia 1705 w Andrii k. Bari, zm. 16 września 1782 w Bolonii) – włoski śpiewak operowy, kastrat (sopran). Jego bratem był kompozytor Riccardo Broschi.

Jeden z ostatnich wielkich kastratów w historii opery.

Wikipedia


farinograf

przyrząd wykorzystywany do badania własności wypiekowych mąki pszennej


SJP.pl


farinotom

Fa

Wikipedia


farm

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: farma

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Farm Town – wieś
  • Farm Lake – jezioro
  • Farm Loop – jednostka osadnicza
  • Farm – album Dinosaur Jr.
  • Farm-Mot 250d – polski ciągnik
  • Alien Ant Farm
  • Badger Farm
  • Beansheaf Farm
  • Brownsboro Farm
  • Fancy Farm
  • Franklin Farm
  • Gorse Hill City Farm

Wikipedia

Wymowa:

IPA: farm, AS: farm

Wiktionary


farm.

skrót od: farmacja, farmaceutyczny, farmakologia, farmakologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


farma

1. gospodarstwo rolne nastawione na określony rodzaj produkcji, np. na hodowlę drobiu;
2. w krajach anglosaskich: gospodarstwo rolne;
3. farma wiatrowa - turbiny wiatrowe wraz z infrastrukturą; park wiatrowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. gospodarstwo rolne w krajach anglosaskich;

 (1.2) roln. zob. ferma.

Wiktionary

Farma, także ferma – zazwyczaj duże gospodarstwo rolne w krajach rozwiniętych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) John pracuje na farmie swojego ojca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfarma, AS: farma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmer m., farmerka ż., farmerstwo n.

 przym. farmerski

Wiktionary


farmaceuta

specjalista w dziedzinie nauki o lekach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista, znawca farmacji

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed zażyciem każdego leku, warto spytać się lekarza lub farmaceuty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfarmaˈt͡sɛwta, AS: farmaceu̯ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmaceutyk m., farmacja ż.

:: fż. farmaceutka ż.

 przym. farmaceutyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aptekarz

Wiktionary


farmaceutka

→ farmaceuta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) specjalistka w dziedzinie farmacji

Wiktionary

Patrz:

farmaceuta

Przykłady

 (1.1) Wyszła z apteki zdenerwowana, ponieważ farmaceutka była wyjątkowo nieuprzejma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfarmaˈt͡sɛwtka, AS: farmaceu̯tka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmacja ż., farmaceutyk m.

:: fm. farmaceuta m.

 przym. farmaceutyczny

 przysł. farmaceutycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aptekarka

Wiktionary


farmaceutyczny

→ farmaceutyka, → farmacja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z farmacją

Wiktionary

Patrz:

farmaceutyka, → farmacja

Wymowa:

IPA: ˌfarmat͡sɛwˈtɨt͡ʃnɨ, AS: farmaceu̯tyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmacja ż., farmaceutyka ż., farmaceuta m., farmaceutka ż., farmaceutyk m.

Wiktionary


farmaceutyk

produkt przemysłu farmaceutycznego; lek, lekarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) substancja wyprodukowana przez przemysł farmaceutyczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po studiach uznał, że sprzedaż farmaceutyków nie jest tym, czemu pragnie poświęcić resztę życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfarmaˈt͡sɛwtɨk, AS: farmaceu̯tyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmacja ż., farmaceuta m., farmaceutka ż.

 przym. farmaceutyczny

 przysł. farmaceutycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lek, lekarstwo, medykament

Wiktionary


farmaceutyka

farmacja;
1. przemysł zajmujący się produkcją i dystrybucją leków;
2. nauka o lekach; lekoznawstwo;
3. kierunek studiów w szkole wyższej poświęcony tej nauce


SJP.pl

Fa

Wikipedia


farmacja

farmaceutyka;
1. przemysł zajmujący się produkcją i dystrybucją leków;
2. nauka o lekach; lekoznawstwo;
3. kierunek studiów w szkole wyższej poświęcony tej nauce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o lekach;

Wiktionary

Farmacja, nauki farmaceutyczne – zespół nauk medycznych o lekach, a także nazwa kierunku studiów w szkołach wyższych.

Farmacja zajmuje się zarówno lekami syntetycznymi, lekami biologicznymi, jak i pochodzenia naturalnego, oraz składnikami kosmetyków oraz żywności. Farmacja wykładana jest na wydziałach farmaceutycznych wyższych uczelni medycznych w ramach studiów jednolitych magisterskich trwających w Polsce 5,5 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Postanowił studiować farmację planowaćanując przejęcie w przyszłości rodzinnej apteki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: farˈmat͡sʲja, AS: farmacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmaceutyka ż., farmaceuta m., farmaceutka ż., farmaceutyk m.

 przym. farmaceutyczny

 przysł. farmaceutycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) farmaceutyka, lekoznawstwo

Wiktionary


farmakochemia

nauka zajmująca się badaniem związków chemicznych stosowanych jako środki lecznicze; chemia farmaceutyczna


SJP.pl


farmakodynamiczny

→ farmakodynamika


SJP.pl

Patrz:

farmakodynamika

farmakodynamika

dziedzina farmakologii zajmująca się efektami działania leków na organizm, mechanizmami tego działania oraz strukturami wrażliwymi na działanie tych leków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. dział farmakologii badający mechanizmy działania leków oraz reakcje organizmu na nie;

Wiktionary

Farmakodynamika ( pharmacodynamics) – dział farmakologii zajmujący się wpływem leków na organizm, w tym odpowiedzią farmakologiczną oraz czasem trwania i wielkością obserwowanej odpowiedzi na dane stężenie leku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. farmakodynamiczny

Wiktionary


farmakofilia

chorobliwa potrzeba przyjmowania leków


SJP.pl


farmakofobia

chorobliwa obawa przed przyjmowaniem leków


SJP.pl


farmakogenetyczny

związany z dziedziną genetyki i farmakologii zajmującą się badaniem wpływu czynników genetycznych na efekty działania leków


SJP.pl


farmakogenetyka

dziedzina genetyki i farmakologii zajmująca się badaniem wpływu czynników genetycznych na efekty działania leków


SJP.pl

Farmakogenetyka – dział nauki (z pogranicza farmakologii i genetyki) zajmujący się badaniem wpływu pojedynczych genów na reakcję organizmu na podanie określonych leków. Badania farmakogenetyczne mają istotne znaczenie dla prowadzenia prawidłowej i bezpiecznej farmakoterapii. W tych badaniach ocenia się: skuteczność, bezpieczeństwo leków (działania niepożądane), a także interakcje lekowe.

Wikipedia


farmakognosta

ten, kto zajmuje się farmakognozją


SJP.pl


farmakognostka

→ farmakognosta


SJP.pl

Patrz:

farmakognosta

farmakognostyczny

dotyczący farmakognozji


SJP.pl


farmakognozja

dział farmacji, nauka o surowcach leczniczych pochodzenia roślinnego, zwierzęcego i mineralnego


SJP.pl

Fa

Wikipedia


farmakokinetyczny

związany z dziedziną farmakologii zajmującą się badaniem szybkości procesów wchłaniania, dystrybucji i wydalania leków z organizmu


SJP.pl


farmakokinetyka

dziedzina farmakologii zajmująca się badaniem szybkości procesów wchłaniania, dystrybucji i wydalania leków z organizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. dział farmakologii badający zmiany stężenia substancji w ustroju, zwłaszcza leków i ich metabolitów, w miarę upływu czasu;

Wiktionary

Farmakokinetyka – dziedzina farmakologii opisująca zmiany stężenia leku lub jego metabolitów w ustroju w czasie. Procesy, którymi zajmuje się farmakokinetyka, dotyczą losów leku w ustroju i są opisywane w systemie LADME. Farmakokinetyka rozpatruje te procesy względem czasu.

Wikipedia


farmakolog

specjalista w dziedzinie farmakologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) farm. specjalista w dziedzinie farmakologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmakologia ż.

:: fż. farmakolożka ż.

 przysł. farmakologicznie

 przym. farmakologiczny

Wiktionary


farmakologia

nauka zajmująca się wpływem substancji na organizm, ich mechanizmem działania oraz możliwością ich zastosowania w celu leczenia chorób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków

Wiktionary

Farmakologia (gr. "φάρμακον (phármakon)" – lekarstwo, "lógos" – słowo, nauka) – dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków, czyli mechanizmach ich działania na organizm oraz skutkach tego działania. Jako nauka zajmującą się najważniejszym aspektem leków, bywa czasami mylona z samą farmacją – czyli dziedziną wiedzy nadrzędną w stosunku do wszystkich zagadnień dotyczących leków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfarmakɔˈlɔɟja, AS: farmakoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitofarmakologia ż., farmakolog m., farmakolożka ż.

 przym. farmakologiczny

 przysł. farmakologicznie

Wiktionary


farmakologicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób farmakologiczny, za pomocą leków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmakologia ż., farmakolog m.

 przym. farmakologiczny

Wiktionary


farmakologiczny

odnoszący się do farmakologii, dotyczący substancji leczniczych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z farmakologią, dotyczący farmakologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Listę głównych osiągnięć farmakologicznych ostatniego sześćdziesięciolecia otwiera odkrycie penicyliny, znajdują się też na niej takie leki jak kortyzol (działanie przeciwuczuleniowe i przeciwzapalne), cefalosporyna (otworzyła drogę przeszczepom) [...]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfarmakɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: farmakoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmakologia ż., farmakolog m.

 przysł. farmakologicznie

Wiktionary


farmakolożka

→ farmakolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. specjalistka w dziedzinie farmakologii

Wiktionary

Patrz:

farmakolog

Powiązane:

 rzecz. farmakologia ż.

:: fm. farmakolog m.

Wiktionary


farmakomania

uzależnienie się od leków; lekomania


SJP.pl


farmakopea

urzędowy spis leków, ułożony alfabetycznie, podający obowiązujące normy ich składu, przyrządzania, dawkowania i przechowywania, aktualizowany co roku; lekospis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. urzędowy spis leków zatwierdzonych do użycia w danym państwie, zawierający m.in. opis ich składu, właściwości oraz zalecenia dotyczące zastosowania;

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przede wszystkim mamy wreszcie w farmakopei polskiej pierwszy środek doustny przeciw łuszczycy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. farmakopealny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekospis

Wiktionary


farmakopealny

związany z farmakopeą, urzędowym spisem leków


SJP.pl


farmakoterapeutyczny

→ farmakoterapia


SJP.pl

Patrz:

farmakoterapia

farmakoterapia

1. dział farmakologii zajmujący się praktycznymi wskazaniami do stosowania leków i ich dawkowania
2. leczenie chorób za pomocą leków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. farm. dział farmakologii zawierający wskazania co do stosowania leków i ich dawkowania

 (1.2) zastosowanie leków do zwalczenia choroby, leczenie chorób lekami farmaceutycznymi

Wiktionary

Farmakoterapia – leczenie chorób przy użyciu leków, stosowanie leków w celu zwalczania chorób lub ich objawów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Medycyna uzdrowiskowa nie odrzuca farmakoterapii, ale traktuje ją jako jedną z metod leczenia w czasie kontroli uzdrowiskowej.

Wiktionary


farmazon

dawniej:
1. oszust, krętacz; szachraj, szalbierz;
2. liberał, wolnomyśliciel;
3. członek stowarzyszenia wolnomularskiego; mason


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. określenie liberała, niedowiarka, wolnomyśliciela, jakobina

 (1.2) przest. oszust, krętacz, szalbierz

 (1.3) daw. określenie masona, wolnomularza

 (1.4) daw. gw-pl|Kresy. głupiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) pot. coś bzdurnego, głupiego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: farˈmazɔ̃n, AS: farmazõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmazony nmos.

:: zdrobn. farmazonik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. oszust.

 (2.1) głupstwo, bzdura, brednia

Wiktionary


farmazonek

kobieta będąca członkinią masonerii; masonka, wolnomularka


SJP.pl


farmazonia

rzadko: wolnomularstwo, masoneria


SJP.pl


farmazoniarz

osoba, która opowiada bzdury, kłamie, przechwala się bez pokrycia; farmazon, szachraj


SJP.pl


farmazonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od farmazon

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie farmazon, lecz tylko mały farmazonik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmazon m.

Wiktionary


farmazonka

kobieta będąca członkinią masonerii; masonka, wolnomularka


SJP.pl


farmazony

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) głupstwa, niedorzeczności, brednie

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: farmazon

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfarmaˈzɔ̃nɨ, AS: farmazõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmazon mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) androny, banialuki, trele-morele

Wiktionary


farmer

osoba uprawiająca ziemię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) roln. właściciel lub dzierżawca farmy w krajach anglosaskich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Farmerzy poddali uprawie jałowe ziemie Australii.

 (1.1) Udział organizacji pozarządowych (społeczności lokalnych, farmerów, konsumentów) w procesie wdrażania przepisów unijnych dotyczących ochrony praw zwierząt oraz przestrzegania standardów środowiskowych jest niewystarczający.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfarmɛr, AS: farmer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farma ż.

 przym. farmerski

Wiktionary


farmerka

1. kobieta posiadająca lub pracująca na farmie w krajach anglosaskich;
2. potocznie: farmerstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. właścicielka lub dzierżawczyni farmy w krajach anglosaskich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farma ż.

 przym. farmerski

Wiktionary


farmerki

1. kobieta posiadająca lub pracująca na farmie w krajach anglosaskich;
2. potocznie: farmerstwo


SJP.pl


farmerski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) roln. związany z farmerem, dotyczący farmera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmer mos., farma ż., farmerka ż., farmerstwo n.

Wiktionary


farmerstwo

działalność polegająca na prowadzeniu farmy


SJP.pl


farmeryzacja

przekształcanie rolnictwa na wzór zachodniego, nastawionego głównie na masową produkcję towarową


SJP.pl


farmo

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: farma

Wiktionary


farmowy

→ farma


SJP.pl

Patrz:

farma

farmus

nazwisko


SJP.pl


farnese

Farnese – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Viterbo.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 1729 osób, 33,2 os./km².

Urodził tu się dyplomata papieski abp Antonio Taffi.

Wikipedia


farnezen

naturalny pestycyd stosowany do zwalczania mszyc


SJP.pl

Farnezen – organiczny związek chemiczny z grupy seskwiterpenów. Występuje w postaci 2 izomerów konstytucyjnych, α i β, różniących się położeniem jednego z wiązań podwójnych węgiel-węgiel. α-Farnezen to 3,7,11-trimetyl-1,3,6,10-dodekatetraen, a β-farnezen to 7,11-dimetyl-3-metylen-1,6,10-dodekatrien. Izomer alfa ma cztery, a izomer beta dwa stereoizomery różniące się geometrią wiązań podwójnych.

Wikipedia


farnezol

alkohol z grupy terpenów, mający zapach konwalii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. alkohol z grupy terpenów, wykorzystywany jako substancja aromatyzująca;

Wiktionary

Fa

Wikipedia


farniente

próżnowanie, leniuchowanie, nieróbstwo; far niente


SJP.pl


farnochinon

witamina K2, rozpuszczalna w tłuszczach; menachinon


SJP.pl


farny

należący, odnoszący się do fary; parafialny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. przym. od fara

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfarnɨ, AS: farny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fara ż., farorz mos.

Wiktionary


faroje

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. pot. Wyspy Owcze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Farojach powszechna jest płatność kartą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farerski mrz., Farer mos., Farerczyk mos., Farerka ż.

 przym. farerski

Wiktionary


faron

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Faron (ur. 1977) – polska pisarka i nauczycielka
  • Bolesław Faron (ur. 1937) – polski historyk literatury i polityk
  • Iweta Faron (ur. 1999) – polska paraolimpijka, biathlonistka i biegaczka narciarska
  • Janusz Faron (ur. 1965) – polski architekt
  • Katarzyna Celestyna Faron (1913–1944) – polska zakonnica, błogosławiona Kościoła rzymskokatolickiego
  • Ryszard Faron (1952–2017) – polski aktor
  • Stanisław Faron (ur. 1943) – polski polityk i przedsiębiorca
  • Władysław Faron (1891–1965) – polski duchowny katolicki, biskup Polskiego Kościoła Starokatolickiego

Wikipedia


farorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. proboszcz

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ksiądz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fara ż.

 przym. farny

Wiktionary


faros

1. wyspa na Morzu Śródziemnym;
2. latarnia na wyspie Faros


SJP.pl


farosz

w gwarze śląskiej: proboszcz


SJP.pl


faroszek

zdrobnienie od: farosz (w gwarze śląskiej: proboszcz)


SJP.pl


farrell

Farrell – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missisipi, w hrabstwie Coahoma.

Wikipedia


farro

starożytne zboże; pszenica płuskarka


SJP.pl


farsa

1. przenośnie: coś niepoważnego, niedorzecznego, karykaturalnego; kabaret, komedia, kpina;
2. utwór komediowy z szybką akcją i elementami karykatury oraz groteski; krotochwila


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teatr. lekka komedia o żywej akcji;

 (1.2) pot. sytuacja absurdalna

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dostałem zaproszenie na premierę jakiejś farsy, tytułu jednak nie pamiętam.

 (1.2) Rekonstrukcja rządu powoli zamienia się w farsę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfarsa, AS: farsa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farsowość ż.

:: zgrub. farsidło n.

 przym. farsowy

 przysł. farsowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. cyrk, komedia, opera, szopa, szopka

Wiktionary


farsi

[czytaj: fars-i] język należący do grupy języków irańskich, urzędowy w Iranie i w Afganistanie; język perski


SJP.pl


farsidło

potocznie: licha farsa


SJP.pl


farski

nazwisko


SJP.pl


farsopisarstwo

1. sztuka pisania fars;
2. twórczość obejmująca farsy


SJP.pl


farsowość

→ farsowy


SJP.pl

Patrz:

farsowy

farsowy

przymiotnik od: farsa


SJP.pl


farsz

nadzienie z różnych produktów odpowiednio przyprawione


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. masa umieszczana wewnątrz niektórych potraw (ciast, wydrążonych mięs, ryb, warzyw czy owoców) powstała ze zmieszania siekanych lub zmielonych produktów spożywczych;

Wiktionary

Farsz – masa mielona lub drobno siekana, używana do nadziewania mięs (w tym ryb), warzyw lub ciasta. Farsz przyrządzany jest zwykle z mielonego mięsa, kaszy lub moczonej bułki, jaj, grzybów, tłuszczu i przypraw.

Nakładanie farszu (nadziewanie potrawy farszem) to faszerowanie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nałożyć farsz do cukinii, przyprawić i posypać startym serem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: farʃ, AS: farš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farszynka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadzienie

Wiktionary


farszynka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. kotlet ziemniaczany faszerowany mięsem i jajkiem; tradycyjne danie z kuchni mazurskiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farsz m.

Wiktionary


fart

szczęście, powodzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. szczęście

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fart, AS: fart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farciarz m., farciara ż., farciarka ż., farcik mrz.

 czas. farcić się ndk., pofarcić się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. fuks, reg. śl. cufal, szczęście

Wiktionary


fartem

szczęście, powodzenie


SJP.pl


farthing

[czytaj: farding] dawna moneta brytyjska o wartości ćwierć pensa


SJP.pl

Fa

Wikipedia


fartnąć

młodzieżowo: fartnąć się - poszczęścić się; pofarcić się


SJP.pl


fartować

1. dawniej: tresować, ujeżdżać konia;
2. w gwarze uczniowskiej: wypuszczać gazy trawienne; pierdzieć


SJP.pl


fartowniej

stopień wyższy od przysłówka: fartownie


SJP.pl


fartowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: fartowny


SJP.pl


fartowność

→ fartowny


SJP.pl

Patrz:

fartowny

fartowny

1. taki, któremu się udaje, mający szczęście;
2. pomyślny, szczęśliwy


SJP.pl


fartowy

→ fart


SJP.pl

Patrz:

fart

fartuch

1. okrycie ochronne;
2. potocznie: szczęściarz; farciarz;
3. osłona maszyn i urządzeń technicznych;
4. blaszane nakrycie gzymsów, uskoków itp.;
5. dawniej: nakrycie na nogi w saniach, powozie itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ubranie ochronne zakładane na wierzch codziennego stroju mające kształt płaszcza, kurtki lub kawałka materiału zawiązywanego w pasie;

Wiktionary

Fartuch – ubranie ochronne w postaci płata materiału osłaniającego front noszącej go osoby (zazwyczaj tułów i nogi). Najczęściej posiada wiązanie na plecach oraz dodatkowy podtrzymujący pasek (lub paski) w okolicach szyi lub barków. Fartuch jest także tradycyjnym elementem niektórych strojów ludowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Schwyciła biały fartuch z wieszaka na scianie i weszła do laboratorium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfartux, AS: fartuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. fartuszek m.

 przym. fartuchowy

Wiktionary


fartuchowy

przymiotnik od: fartuch


SJP.pl


fartuszek

zdrobnienie od: fartuch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: fartuch

 (1.2) krótki fartuch zawiązywany w pasie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: farˈtuʃɛk, AS: fartušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fartuch m.

 przym. fartuchowy

Wiktionary


fartuszkowy

przymiotnik od: fartuszek


SJP.pl


fartuszyna

nędzny fartuch


SJP.pl


farulewski

nazwisko


SJP.pl


farwater

droga wodna wytyczona wśród mielizn lub innych przeszkód nawigacyjnych, służąca do przeprowadzania statków o określonym zanurzeniu


SJP.pl


farwaterowy

przymiotnik od: farwater


SJP.pl


faryna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. nierafinowana mączka cukrowa

 (1.2) daw. tania, niskiej jakości jadłodajnia (zazwyczaj pod gołym niebem)

 (1.6) daw. gw-pl|Kraków, Kamieniec Podolski. handel (faryną (1.5))

 (1.11) gw-pl|Paraná, Santa Catharina. mąka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Faryna rozpuszcza się w zimnej wodzie trudniej jak cukier trzcinowy i potrzebuje tejże cokolwiek więcej.

 (1.4) Fortuna w karty, szczęście na farynie, Często się mieni, niż krótki czas minie (…).

 (1.4) Zacząć wojnę łatwo, skończyć nie jest twojej woli. Początek w twoich ręku, skutek w Boskich. Jako gdy grasz w karty lub farynę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faryniarz mos., farynarz mos., farynnik mos., faryniarka ż.

 war. farynia ż.

 przym. farynny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) garkuchnia, traktiernia

Wiktionary


faryngalizacja

artykulacja głoski wymagająca dodatkowego cofnięcia języka


SJP.pl

Fa

Wikipedia


farynianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Faryn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faryny nmos.

:: fż. farynianka ż.

 przym. faryński

Wiktionary


farynianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Faryn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faryny nmos.

:: fm. farynianin m.

 przym. faryński

Wiktionary


farys

1. jeździec, rycerz arabski
2. przenośnie: zapaleniec, śmiałek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) beduiński wojownik, rycerz konny;

 (1.2) przen. ktoś bardzo śmiały i nieliczący się z przeciwnościami, niebezpieczeństwem

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfarɨs, AS: farys

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zapaleniec, śmiałek, ryzykant, odważniak

Wiktionary


faryzeizm

1. nieszczerość, obłudność, fałszywość; faryzejstwo, faryzeuszostwo;
2. poglądy i idee faryzeuszy - członków żydowskiego stronnictwa religijno-politycznego w starożytnej Judei


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. rel. zbiór nauk i poglądów wyznawanych przez faryzeuszy

 (1.2) książk. postawa fałszywej pobożności, obłudy i hipokryzji, połączona z zadufaniem w sobie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfarɨˈzɛjism̥, AS: faryzei ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faryzeusz m., faryzejstwo n., faryzeuszostwo n.

 przym. faryzejski, faryzeuszowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) faryzejstwo, faryzeuszostwo, dwulicowość, hipokryzja, obłuda, przewrotność, zakłamanie

Wiktionary


faryzejski

obłudny, fałszywy, świętoszkowaty, faryzeuszowski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) staroż. dotyczący faryzeuszy

 (1.2) przen. obłudny, fałszywy, dwulicowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faryzeusz m., faryzeizm mrz., faryzejskość ż.

 przym. faryzeuszowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) faryzeuszowski

 (1.2) nieszczery

Wiktionary


faryzejskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest faryzejskie; cecha tych, którzy są faryzejscy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. faryzejski

 przysł. faryzejskie

Wiktionary


faryzejstwo

faryzeuszostwo;
1. nieszczerość, obłudność, fałszywość; faryzeizm;
2. ogół członków żydowskiego stronnictwa religijno-politycznego w starożytnej Judei


SJP.pl


faryzeusz

1. przenośnie: człowiek fałszywy, obłudny; hipokryta, bigot;
2. członek stronnictwa polityczno-religijnego w starożytnej Judei, przeciwnik saduceuszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. polit. rel. członek stronnictwa polityczno-religijnego w starożytnej Judei uznający jedynie prawo pisane (Torę);

 (1.2) przen. pejor. człowiek obłudny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Judasz, otrzymawszy kohortę oraz strażników od arcykapłanów i faryzeuszów, przybył tam z latarniami, pochodniami i bronią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfarɨˈzɛwuʃ, AS: faryzeu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faryzeizm mrz., faryzejstwo n., faryzeuszostwo n.

 przym. faryzejski, faryzeuszowski

 przysł. faryzejsko, faryzeuszowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. obłudnik.

Wiktionary


faryzeuszka

→ faryzeusz


SJP.pl

Patrz:

faryzeusz

faryzeuszostwo

faryzejstwo;
1. nieszczerość, obłudność, fałszywość; faryzeizm;
2. ogół członków żydowskiego stronnictwa religijno-politycznego w starożytnej Judei


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) postawa charakteryzująca się brakiem szczerości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faryzeusz mos., faryzeizm mrz.

 przym. faryzeuszowski

 przysł. faryzeuszowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) faryzeizm

Wiktionary


faryzeuszowski

obłudny, fałszywy, świętoszkowaty, faryzejski


SJP.pl


faryzeuszowy

→ faryzeusz (dawniej); faryzeuszowski


SJP.pl


faryński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Faryn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faryny nmos., farynianin m., farynianka ż.

Wiktionary


fas

klauzula umowy w handlu morskim (z angielskiego: free alongside ship; sprzedawca zobowiązany jest dostarczyć towar do burty statku); FAS


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • FAS (ang. Fetal Alcohol Syndrome) – alkoholowy zespół płodowy
  • FAS (ang. Ferrous ammonium sulfate) – sól Mohra (kod CAS: 10045-89-3)
  • FAS (ang. Free Alongside Ship) – kod Incoterms oznaczający „franco wzdłuż burty statku”
  • Federation of American Scientists
  • receptor FAS – jeden z receptorów śmierci
  • fas (prawo boskie)
  • Fes albo Fez – miasto w Maroku
  • Club Deportivo FAS (hiszp. Futbolistas Asociados Santanecos) – salwadorski klub piłkarski z miasta Santa Ana
  • Fass
  • Per fas et nefas

Wikipedia


fasa

pojemne naczynie drewniane służące do przechowywania produktów spożywczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duże naczynie z drewnianych klepek do przechowywania produktów;

 (1.2) pot. zawartość fasy (1.1), umowna miara pojemności

 (1.3) rzem. naczynie wkopane w ziemię, używane do garbowania skór

 (1.4) daw. przen. lekceważące określenie człowieka otyłego

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ujrzał poza sobą stojącego mężczyznę ogromnych rozmiarów, plecyeców żubrzych, otyłego, z brzuchem jak fasa, z twarzą w trzech fałdzistych podbródkach…

 (1.2) Na weselu cześnika i ciwunówny goście wypili wiele fas wina.

 (1.4) Spasasz się, Maniusiu – rzekł kiedyś Józio – będziesz taka fasa, jak mama.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfasa, AS: fasa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fasowanie

:: zdrobn. faska ż., faseczka ż.

 czas. fasować, wyfasować, zafasować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beczułka, kufa, stpol. kłoda, sudzina

 (1.3) kadź

 (1.4) baryła, brzuchal, tłuścioch

Wiktionary


fasada

1. frontowa ściana lub elewacja budynku;
2. przenośnie o pozorach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. ozdobna, efektowna elewacja budynku;

 (1.2) przen. coś pozornego, tylko na pokaz

 (1.3) inform. wzorzec projektowy, który służy do ujednolicenia dostępu do złożonego systemu poprzez wystawienie uproszczonego, uporządkowanego interfejsu programistycznego;

 (1.4) socjol. sposób kreowania własnego wizerunku przez jednostkę w trakcie interakcji społecznej, mający na celu manipulacje wrażeniami jakie odnosi partner interakcji;

 (1.5) więz. twarz

Wiktionary

Fasada – główna, efektowna elewacja budynku, o szczególnie dużej dekoracyjności, często monumentalna, spełniająca funkcje reprezentacyjne wobec całego gmachu, a przez to wyróżniająca się spośród pozostałych elewacji. Zazwyczaj jest to elewacja przednia, jednak w budynkach narożnych mogą istnieć dwie fasady, a w wolnostojących nawet trzy lub wszystkie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fasadę świątyni zdobił podwójny meander.

 (1.2) Jej pewność siebie to tylko fasada za którą kryje się czarna rozpacz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈsada, AS: fasada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fasadowość ż.

 przym. fasadowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. facjata, fronton, lico

 (1.2) pozór, pretekst, przykrywka

Wiktionary


fasadowość

pozorność


SJP.pl


fasadowy

1. dotyczący fasady - głównej elewacji budynku, zewnętrznej ściany, różniącej się od pozostałych odmienną kompozycją architektoniczną;
2. przenośnie: stwarzający pozytywne wrażenia, nieodpowiadające rzeczywistości; pozorny, złudny, pokazowy, efekciarski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) archit. związany z fasadą, dotyczący fasady

 (1.2) przen. pozorny, sprawiający tylko wrażenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fasada ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) efekciarski

Wiktionary


fasadoza

wyburzanie zabytkowego budynku, tak aby zostawić tylko jego zewnętrzne ściany, pomiędzy którymi można wybudować inny obiekt


SJP.pl


fasadyzm

wyburzanie zabytkowego budynku, tak aby zostawić tylko jego zewnętrzne ściany, pomiędzy którymi można wybudować inny obiekt


SJP.pl


fasces

oznaka najwyższej władzy u Rzymian, noszona na lewym ramieniu przez liktorów


SJP.pl

Fasces (w tym znaczeniu plurale tantum, od fascis „wiązka”) lub rózgi liktorskie – obwiązany rzemieniem pęk rózg, czasem z zatkniętym weń toporem (wojennym) o podwójnym żelaznym ostrzu.

"Fasces" pierwotnie stanowiły symbol władzy każdego etruskiego króla – lukumona ("lucumo"), niesiony przez jego liktorów ("lictores"), stanowiących osobistą ochronę władcy.

Wikipedia


fascjacja

zaburzenie wzrostu łodygi prowadzące do jej deformacji; staśmienie łodygi


SJP.pl


fascjoloza

choroba pasożytnicza owiec, kóz i bydła, niekiedy człowieka, wywoływana przez motylicę wątrobową, objawiająca się m.in. marskością wątroby; motylica, choroba motylicza


SJP.pl

Fascjoloza (łac. "fasciolosis", ang. fascioliasis) – choroba pasożytnicza, wywoływana przez motylicę wątrobową ("Fasciola hepatica"). Bywa również nazywana chorobą motyliczą. Chorują na nią ludzie i zwierzęta.

Wikipedia


fascykuł

przestarzale: zwój, plik papierów, dokumentów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. zwój papierów, dokumentów

Wiktionary

Fascykuł (od łac. "fasciculus" – wiązka).

Wikipedia


fascynacja

bardzo silne zainteresowanie kimś lub czymś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bardzo silne zainteresowanie się czymś lub kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspierała się ona na literackiej fascynacji egzotyką, rustykalnością, wyidealizowanym światem natury.

 (1.1) Wtedy wydawało jej się, że to wielkie uczucie, teraz uważa, że była to tylko fascynacja. Pierwsza fascynacja mężczyzną. Który był w dodatku mądrzejszy, bardziej doświadczony i musiał imponować kilkunastoletniej dziewczynce.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fascynować ndk., zafascynować dk.

 rzecz. fascynowanie n., zafascynowanie n., fascynat m., fascynatka ż., fascynator m.

 przym. fascynujący

 przysł. fascynująco

Wiktionary


fascynat

osoba czymś zafascynowana


SJP.pl


fascynatka

kobieta czymś zafascynowana


SJP.pl


fascynator

stroik do włosów zakładany najczęściej z okazji ślubu lub karnawału


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kobieca ozdoba do włosów z woalką i kokardą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fascynacja ż.

Wiktionary


fascynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fascynować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zafascynować, fascynować ndk.

 rzecz. fascynacja ż.

Wiktionary


fascynować

czarować, urzekać, olśniewać; przyciągać czyjąś uwagę w sposób zniewalający


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) czarować, olśniewać, interesować; być przedmiotem czyjejś uwagi

czasownik zwrotny niedokonany fascynować się

 (2.1) przeżywać fascynację

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fascynują mnie ascetyczne praktyki tych mnichów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfast͡sɨ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: fascỹnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fascynacja ż., zafascynowanie n., fascynowanie n.

 ims. fascynujący

 czas. zafascynować

 przym. fascynujący

Wiktionary


fascynujący

interesujący, atrakcyjny, intrygujący


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wzbudzający fascynację; dający nieodpartą chęć poznania; bardzo przyciągający uwagę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najbardziej fascynujące są przyjaźnie między zupełnie niepasującymi do siebie ludźmi, jak chociażby historia Toma Jeffordsa, właściciela spółki dyliżansowej, działającej w czasie wojen apackich w latach 60. XIX w. na terenie Arizony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fascynacja ż.

 czas. fascynować ndk., zafascynować dk.

 przysł. fascynująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektryzujący, pasjonujący, porywający, urzekający, zniewalający

Wiktionary


faseczka

zdrobnienie od: faska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: faska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈsɛt͡ʃka, AS: fasečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faska ż., fasa ż.

Wiktionary


faseta

1. skośnie zeszlifowana krawędź drogich kamieni
2. ukośnie ścięta krawędź naroża
3. ukośnie ścięty brzeg kliszy siatkowej służący do jej umocowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. płaska powierzchnia kości lub zęba

 (1.2) bud. wklęsły narożnik między prostopadłymi ścianami

 (1.3) jubil. ukośnie oszlifowana powierzchnia kamienia szlachetnego

 (1.4) inform. jeden z aspektów danych, według których można je filtrować

Wiktionary

Faseta – pojęcie wieloznaczne, używane w budownictwie i jubilerstwie.

Inaczej faza – ukos, ucios, skośne ścięcie narożnika lub graniastej krawędzi, w celu ochrony przed uszkodzeniem od przypadkowego uderzenia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fasetowanie n.

:: zdrobn. fasetka ż.

 czas. fasetować ndk.

 przym. fasetowy

Wiktionary


fasetka

1. podstawowy element budowy oka złożonego; omatidium;
2. zdrobnienie od: faseta


SJP.pl


fasetkowy

→ fasetka


SJP.pl

Patrz:

fasetka

fasetowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fasetować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfasɛtɔˈvãɲɛ, AS: fasetovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fasetować

 rzecz. faseta ż.

Wiktionary


fasetować

szlifować drogie kamienie lub metale w taki sposób, aby utworzyły się fasety


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) rzem. szlifować kamienie szlachetne lub metal, tworząc ukośnie ścięte krawędzie (fasety)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naszyjnik został wykonany z ametystów fasetowanych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfasɛˈtɔvat͡ɕ, AS: fasetovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faseta, fasetowanie

Wiktionary


fasetowy

→ faseta


SJP.pl

Patrz:

faseta

fashionable

[czytaj: faszynabyl] z angielskiego: wykwintny, elegancki, gustowny


SJP.pl


fashionista

[czytaj: faszynista]
1. miłośnik mody;
2. osoba prowadząca bloga o modzie; szafiarz


SJP.pl


fashionistka

[czytaj: faszynistka]
1. miłośniczka mody;
2. kobieta prowadząca bloga o modzie; szafiarka


SJP.pl


fasiąg

czterokołowy pojazd konny głównie do przewożenia turystów


SJP.pl

Fa

Wikipedia


fasja

dawniej: zeznanie o wysokości dochodów i rozchodów majątku; deklaracja podatkowa


SJP.pl


faska

mała beczka do przechowywania produktów spożywczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) naczynie bednarskie o klepkach prostych, szersze ku górze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Latarnia, baryłki, worki, faski, szafliki, wreszcie kociołek z polewką, wszystko poszło w wodę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fasa ż., faseczka ż.

 czas. fasować

Wiktionary


faskula

dawniej: kula o takiej samej wielkości, co przekrój lufy działa


SJP.pl


fasmid

narząd parzysty występujący na ogonie nicieni


SJP.pl


fasola

jadalna roślina strąkowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Phaseolus|L.|ref=tak., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

 (1.2) spoż. kulin. nasiona lub całe strąki fasoli (1.1); także. potrawa z nich przyrządzona

 (1.3) środ. uczn. i przestępcze człowiek nieporadny

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na działce uprawiamy dwie odmiany fasoli.

 (1.2) Na obiad ugotujemy dziś fasolę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈsɔla, AS: fasola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fasolówka ż., fasolowa ż.

:: zdrobn. fasolka ż.

 czas. przyfasolić

 przym. fasolowy

 przysł. fosolowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Poznań biały groch, gw. Poznań szablak, gw. Warszawa szablasty groch, gw. Kraków fazola, lud. groch, gw. Lwów szabelbonik

Wiktionary


fasolada

grecka potrawa z fasoli


SJP.pl

Fasolada (ngr. φασολάδα – transkrybowane również jako "fassolada" lub "fassoulada"; arab. فاصوليا "fasoulia", wł. "pasta fazool" lub poprawniej "pasta e fagioli"; znana także pod nazwą "greckej zupy fasolowej", ang. "Greek bean soup") – jedna z najpopularniejszych zup w kuchni greckiej.

Wikipedia


fasolisko

pole, na którym rośnie fasola


SJP.pl


fasolka

zdrobnienie od: fasola


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. zdrobn. od: fasola (roślina)

 (1.2) kulin. zdrobn. od: fasola (nasiona, potrawa)

 (1.3) bud. pot. podłużny otwór na śrubę, oczko podłużne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kubuś w ramach pracy domowej z biologii wyhodował fasolkę.

 (1.2) Do tej sałatki dodaję fasolkę z puszki.

 (1.3) Tu zwolniono przesuw przez zastosowanie fasolek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈsɔlka, AS: fasolka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fasola ż., fasolówka ż., fasolowa ż.

 przym. fasolowy

Wiktionary


fasolkowy

→ fasolka


SJP.pl

Patrz:

fasolka

fasolnik

1. fasolnik egipski - roślina z rodziny motylkowatych (bobowatych), o jadalnych nasionach, uprawiana w strefie podzwrotnikowej; wspięga, chropawiec pospolity;
2. fasolnik chiński - roślina przypominająca fasolę, występująca na obszarach tropikalnych; wigna chińska


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dolichos – fasolnik
  • Vigna – garbipłat, wspięga, fasolnik

Wikipedia


fasolowa

potocznie: zupa fasolowa; fasolówka


SJP.pl


fasolowaty

podobny kształtem do ziarna fasoli


SJP.pl


fasolowy

przymiotnik od: fasola


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący fasoli

 (1.2) przyrządzony z fasoli, z dodatkiem fasoli

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Potem obiad: zupa fasolowa i kasza jęczmienna z sosem (nie lubię kasz: za długo wchodziły w skład przymusowego menu).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfasɔˈlɔvɨ, AS: fasolovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fasola ż., fasolka ż., fasolówka ż.

Wiktionary


fasolówka

potocznie: zupa fasolowa; fasolowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. zupa z fasoli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fasola ż., fasolka ż.

 przym. fasolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fasolowa, zupa z fasoli; gwara. fasolanka, fasolówa, zupa z fasolami

Wiktionary


fason

1. model, wzór, krój ubioru;
2. fantazja, brawura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kraw. kształt obuwia lub ubioru

 (1.2) przen. sposób bycia jakiejś osoby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przedstawione zdjęcie ma na celu ukazanie fasonu bluzki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfasɔ̃n, AS: fasõn

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fasować

 rzecz. fasonik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) styl, krój, sznyt

 (1.2) styl, animusz

Wiktionary


fasoniarski

potocznie: brawurowy, pewny siebie


SJP.pl


fasonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fason

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fason m.

Wiktionary


fasonować

nadawać fason, kształtować, formować


SJP.pl


fasonowy

przymiotnik od: fason


SJP.pl


fasowacz

pracownik apteki odmierzający lub odważający porcje leków


SJP.pl

Fasowacz (częściej jako osoba płci żeńskiej – fasowaczka) – pracownik apteki, nieposiadający specjalistycznego wykształcenia farmaceutycznego, zajmujący się odważaniem (lub odliczaniem) i pakowaniem odpowiednich porcji leków (np. tabletek) zgodnie z zapotrzebowaniem pacjenta albo przepisanymi przez lekarza w recepcie zaleceniami.

Wikipedia


fasowaczka

pracownica apteki odmierzająca lub odważająca porcje leków


SJP.pl


fasować

1. odmierzać, odważać oznaczone porcje środków lekarskich
2. przecierać przez sito lub cedzak
3. w gwarze środowiskowej: wydawać lub pobierać z magazynu żywność, odzież, broń itp.


SJP.pl

czasownik

 (1.1) gw-pl|Kresy. odbierać wypłatę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faska ż., fason mrz., fasa ż.

Wiktionary


fasownia

pomieszczenie apteczne, w którym odbywa się fasowanie leków


SJP.pl


fasoł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. burda

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfasɔw, AS: fasou̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gomon

Wiktionary


fassait

minerał, glinokrzemian wapnia, magnezu i żelaza


SJP.pl

Fassait (ang. fassaite) – minerał z gromady krzemianów, glinokrzemian wapnia, magnezu, żelaza i glinu o wzorze chemicznym Ca(Mg,Fe,Al)(Si,Al)2O6 zaliczany do grupy piroksenów. Fassait jest odmianą augitu. Nazwa pochodzi od doliny Fassa (Valle di Fassa) koło Trydentu we Włoszech.

Wikipedia


fastback

[czytaj: fastbek] rodzaj nadwozia samochodowego


SJP.pl

Fastback – typ zamkniętego nadwozia samochodu osobowego. Jest to nadwozie dwubryłowe, charakteryzujące się początkowo nieruchomym tylnym oknem, pod którym znajduje się pokrywa bagażnika lub silnika. Pokrywa, wraz z tylną szybą, opada pod kątem w stronę tylnych świateł. Prawdopodobnie pierwszym pojazdem o takim nadwoziu był amerykański minivan, Stout Scarab z 1933 roku. Nadwozie fastback osiągnęło szczyt popularności w latach 60. XX wieku, od tego czasu stopniowo wychodzi z mody.

Wikipedia


fastfoodowy

→ fast food


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący fast foodu, związany z fast foodem

Wiktionary

Patrz:

fast food

Przykłady

 (1.1) Nie możesz żywić się tym fastfoodowym świństwem!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fast food mrz.

 przym. fast food

Wiktionary


fasti

w starożytnym Rzymie:
1. spis najwyższych urzędników;
2. spis dni świątecznych


SJP.pl


fastigiatyna

peptyd kwasu glutaminowego otrzymywany z wodorostów morskich


SJP.pl


fastnachtsspiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub żeński

 (1.1) hist. liter. rodzaj farsy lub krotochwili wystawianej w Niemczech w czasie zapustów w XV-XVI wieku;

Wiktionary

Fa

Wikipedia


fastoso

[czytaj: fastozo] określenie wykonawcze: okazale, pompatycznie


SJP.pl


fastowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Fastowem, dotyczący Fastowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fastów mrz.

Wiktionary


fastryga

1. nić używana do prowizorycznego zszywania materiału;
2. duży, rzadki ścieg, którym się fastryguje


SJP.pl

Fastryga to szybki, tymczasowy ścieg prosty o dużej długości przeznaczony do usunięcia. Fastrygę stosuje się na wiele sposobów:

Wikipedia


fastrygarka

maszyna szwalnicza do prowizorycznego łączenia materiałów dużym, rzadkim ściegiem


SJP.pl


fastrygować

zszywać, z reguły niedbale, przed właściwym szyciem


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) kraw. przyszywać prowizorycznie tak, by przyszywany element nie odpadł, lecz na tyle słabo, aby łatwo było odciąć nitkę i odczepić element

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fastryga ż., fastrygowanie n.

 czas. przyfastrygować dk.

Wiktionary


fastrygowy

→ fastryga


SJP.pl

Patrz:

fastryga

fasty

Fasty – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Dobrzyniewo Duże. Leży na północny zachód od Białegostoku, nad rzeką Białą i Supraślą.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Fasty, po jej zniesieniu w gromadzie Dobrzyniewo Kościelne. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa białostockiego.

Wikipedia


fastów

miasto na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim;

Wiktionary

Fastów ( Фастів, "Fastiw") – miasto na Ukrainie, stolica rejonu w obwodzie kijowskim. Około 44 tys. mieszkańców (2024).

Do XIX wieku oficjalna nazwa miasta to „Chwastów”.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fastowianin mos., fastowianka ż.

 przym. fastowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Chwastów

Wiktionary


fasulec

1. narzędzie do ubijania masy formierskiej przy wykonywaniu form odlewniczych;
2. drąg służący do zatykania otworu spustowego wielkiego pieca


SJP.pl


fasunek

w gwarze środowiskowej:
1. wydawanie i pobieranie żywności i ekwipunku z magazynu wojskowego; fasowanie;
2. żywność i ekwipunek wchodzące w skład zaopatrzenia wojskowego


SJP.pl

Fasunek – zespół połączonych ze sobą taśm tekstylnych lub skórzanych mających na celu prawidłowe mocowanie hełmu lub kasku na głowie noszącej go osoby. Fasunek zapewnia optymalny dystans pomiędzy dzwonem hełmu a głową noszącego, co ma istotny wpływ na amortyzację wstrząsów, uderzeń, trafień odłamkami itp.

Wikipedia


faszczewski

nazwisko


SJP.pl


faszerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|faszerować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nafaszerowanie n.

 czas. faszerować ndk., nafaszerować dk.

 przym. faszerowany

Wiktionary


faszerowany

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: faszerować

przymiotnik

 (2.1) kulin. gastr. przekładany, wypełniony nadzieniem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszerowanie n., nafaszerowanie n.

 czas. faszerować ndk., nafaszerować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) nadziewany

Wiktionary


faszerować

1. napełniać potrawę farszem; nadziewać;
2. skłaniać do jedzenia czegoś lub przyjmowania lekarstw w nadmiarze; wmuszać, przekarmiać;
3. wkładać, wrzucać czegoś dużo w jedno miejsce; przepełniać; nabijać, napychać;
4. faszerować się:
a) jeść w nadmiernych ilościach; obżerać się, przekarmiać się;
b) przyjmować dużo leków, zażywać narkotyki lub środki dopingujące; szprycować się, pakować;
c) w przenośni: przyjmować nadmierną ilość wiedzy, informacji


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) kulin. nadziewać farszem

 (1.2) wkładać dużo czegoś w jedno miejsce, nabijać, napychać

 (1.3) sprawiać, że ktoś przyjmuje dużą dawkę substancji, zwłaszcza leków lub narkotyków

 (1.4) pot. wystrzeliwać w kierunku kogoś wiele kul, pocisków

czasownik zwrotny niedokonany faszerować się

 (2.1) jeść coś lub przyjmować substancje w wielkich ilościach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszerowanie n., nafaszerowanie n.

 czas. nafaszerować dk.

 przym. faszerowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pot. szprycować

 (2.1) pot. szprycować się

Wiktionary


faszołek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pogardliwie i lekceważąco o faszyście lub neofaszyście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam obecnie idą różnego rodzaju faszołki z mieczem Chrobrego w klapie którzy z chęcią spałują "lewaków i pedałów" sic..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszyzm m., faszysta m., faszystka ż., faszyzowanie n., sfaszyzowanie n., faszystowskość ż., profaszystowskość ż., neofaszyzm m., neofaszysta m., neofaszystka ż., antyfaszyzm m., antyfaszysta m., antyfaszystka ż.

 czas. faszyzować ndk., sfaszyzować dk.

 przym. faszystowski, faszyzacyjny, neofaszystowski, profaszystowski, antyfaszystowski, pseudofaszystowski

 przysł. faszystowsko

Wiktionary


faszyna

wiązki wikliny lub cienkich gałęzi drzew i krzewów leśnych, wykorzystywane przy regulacji rzek, budowy tam, umacniania skarp, kanałów itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mocno związane pęki chrustu, wikliny lub gałęzi, używane przy robotach budowlanych, wodnych, fortyfikacyjnych oraz drogowych do uszczelniania, wypełniania luk, umacniania rowów, brzegów rzek, nasypów itp.;

Wiktionary

Faszyna – element budowlany składający się z pędów wikliny (w tym z wierzby rokity, wierzby purpurowej), gałęzi drzew liściastych (np.: dębu, grabu, leszczyny, olszy, brzozy, buku), gałęzi drzew iglastych (np.: sosny, świerku), ewentualnie z pęków chrustu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wchodząc na plażaażę, mijałeś tabliczkę z informacją: „Chodzenie, przebywanie i niszczenie roślin na wydmach oraz niszczenie umocnień z faszyny i chrustu – pod karą wzbronione”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszynada ż., faszyniarz mos., faszynowanie n.

 czas. faszynować ndk.

 przym. faszynowy

Wiktionary


faszynada

konstrukcja umacniająca wykonana z gałęzi i chrustu (z faszyny)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) konstrukcja z faszyny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszyna ż., faszyniarz mos., faszynowanie n.

 czas. faszynować ndk.

 przym. faszynowy

Wiktionary


faszyniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) robotnik przygotowujący faszynę, układający tamy z faszyny, uszczelniający coś faszyną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszyna ż., faszynada ż., faszynowanie n.

 czas. faszynować ndk.

 przym. faszynowy

Wiktionary


faszynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bud. okładanie, umacnianie, uszczelnianie, zatykanie faszyną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszyna ż., faszynada ż., faszyniarz mos.

 czas. faszynować ndk.

 przym. faszynowy

Wiktionary


faszynować

umacniać, uszczelniać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) bud. okładać, umacniać, uszczelniać, zatykać faszyną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszyna ż., faszynada ż., faszyniarz mos., faszynowanie n.

 przym. faszynowy

Wiktionary


faszynowy

związany z faszyną


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) zbudowany z faszyny; umocniony faszyną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszyna ż., faszynada ż., faszyniarz mos., faszynowanie n.

 czas. faszynować ndk.

Wiktionary


faszyst.

skrót od: faszystowski


SJP.pl


faszysta

człowiek wyznający skrajnie narodową ideologię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zwolennik faszyzmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W młodości był faszystą, ale potem zmienił poglądy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈʃɨsta, AS: fašysta

Wiktionary

Powiązane:

 zob. faszyzm.

Wiktionary


faszystka

członkini organizacji faszystowskiej; zwolenniczka faszyzmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. zwolenniczka faszyzmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszyzm mrz., faszyzowanie n., faszystowskość ż.

:: fm. faszysta mos.

 czas. faszyzować ndk.

 przym. faszystowski

Wiktionary


faszystowski

nazistowski, hitlerowski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z faszyzmem, właściwy faszyzmowi lub faszystom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chodzi o agresywne ruchy skrajnie prawicowe, właściwie faszystowskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfaʃɨˈstɔfsʲci, AS: fašystofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszyzacja ż., faszołek mzw., faszyzm m., faszysta m., faszystka ż., faszyzowanie n., faszystowskość ż.

 czas. faszyzować ndk.

 przym. profaszystowski

Wiktionary


faszystowskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co faszystowskie; cecha tych, którzy są faszystowscy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. faszystowski

 rzecz. faszyzacja ż., faszyzm mrz., faszołek mzw., faszystka ż.

 czas. faszyzować

Wiktionary


faszyzacja

wprowadzanie faszyzmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. wprowadzanie faszyzmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszysta mos., faszystka ż., faszyzm mrz., faszyzowanie n., faszystowskość ż.

 czas. faszyzować ndk., sfaszyzować dk.

 przym. faszystowski

Wiktionary


faszyzacyjny

związany z faszyzacją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący faszyzacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszołek mzw., faszyzm mrz.

Wiktionary


faszyzm

kierunek i ruch polityczny o charakterze totalitarnym i nacjonalistycznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. hist. doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;

Wiktionary

Na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Związek Radziecki i jego państwa satelickie oskarżały najczęściej Jugosławię o faszyzm i trockizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfaʃɨsm̥, AS: fašysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszysta m., faszystka ż., faszyzacja ż., faszystowskość ż., profaszystowskość ż., faszyzowanie n., sfaszyzowanie n., faszołek m., neofaszyzm m., neofaszysta m., neofaszystka ż., antyfaszyzm m., antyfaszysta m., antyfaszystka ż.

 czas. faszyzować ndk., sfaszyzować dk.

 przym. faszystowski, faszyzacyjny, neofaszystowski, profaszystowski, antyfaszystowski, pseudofaszystowski

 przysł. faszystowsko

Wiktionary


faszyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) polit. sympatyzowanie z faszyzmem

 (1.2) polit. zaprowadzanie faszyzmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszyzacja ż., faszołek mzw., faszyzm mrz., faszysta mos., faszystka ż.

 czas. faszyzować ndk.

 przym. faszystowski

Wiktionary


faszyzować

1. poddawać coś wpływom faszyzmu;
2. być zwolennikiem faszyzmu, popierać faszyzm


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sfaszyzować)

 (1.1) polit. wprowadzać lub upowszechniać faszyzm

 (1.2) sympatyzować z faszyzmem

czasownik zwrotny niedokonany faszyzować się (dk. sfaszyzować się)

 (2.1) ulegać faszyzacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszołek mzw., faszysta mos., faszystka ż., faszyzacja ż., faszyzm mrz., faszyzowanie n., faszystowskość ż.

 przym. faszystowski

Wiktionary


fasóng

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. gwint

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. techn. oprawka gwintowana

Wiktionary


fat

skrót od: File Allocation Table, system plików powstały pod koniec lat 70.


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = masz. Fabryka Automatów Tokarskich;

 (1.2) = inform. z ang. File Allocation Table – system plików;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fabryka Automatów Tokarskich S.A.
  • (system plików)
  • Efektywność aktywów trwałych (wskaźniki ekonomiczne)
  • Torpeda FAT – niemiecka torpeda manewrująca z okresu II wojny światowej

Wikipedia


fat-shaming

[czytaj: fatszejming] poniżanie, ośmieszanie kogoś z powodu jego otyłości; fat shaming, fatshaming


SJP.pl


fatah

FATAH; Ruch Wyzwolenia Narodowego Palestyny


SJP.pl


fatalista

człowiek poddający się biernie losowi, wierzący w przeznaczenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która wierzy w fatalizm, przeznaczenie; ma świadomość nieuchronności losu

Wiktionary

Fatalista – polski film telewizyjny z 1967 roku w reżyserii Stanisława Lenartowicza. Adaptacja opowiadania Michaiła Lermontowa pod tym samym tytułem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfataˈlʲista, AS: fatalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fata ż., fatum n., fatalizm m.

:: fż. fatalistka ż.

 przym. fatalny, fatalistyczny

 przysł. fatalnie

Wiktionary


fatalistka

kobieta wierząca w zły i nieunikniony los


SJP.pl


fatalistyczny

dotyczący fatalizmu, wiary w przeznaczenie


SJP.pl


fatalizm

wiara w przeznaczenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wiara w przeznaczenie

 (1.2) nieuchronność procesów i wydarzeń, zazwyczaj negatywnych

Wiktionary

Fatalizm – wiara w przeznaczenie, tzn. w nieuchronność przyszłości. Pogląd ten mówi, że przyszłość i wydarzenia, które dopiero się mają wydarzyć, są już ustalone (lub można uważać za ustalone) przez siły wyższe i nie mogą być zmienione przez żadne działania pojedynczego człowieka lub całej ludzkości (które w najlepszym razie się w "przyszłe" przeznaczenie wpisują jako jego przyczyna). Ludzkie decyzje i zamierzenia są w tym poglądzie także częścią przeznaczenia i są nieuniknione.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: faˈtalʲism̥, AS: fatalʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fatalista mos.

 przysł. fatalnie

 przym. fatalny

Wiktionary


fatalnie

przysłówek sposobu

 (1.1) bardzo źle

 (1.2) nieuchronnie, pechowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Henryk zaczął uczyć się fatalnie, a słuszniej będzie stwierdzić, że przestał uczyć się w ogóle.

 (1.1) Na nastroje społeczne ten pomysł wykrętnej podwyżki wpłynął fatalnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈtalʲɲɛ, AS: fatalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fatalność ż., fatalizm m., fatalista m., fatalistka ż., fatum n.

 przym. fatalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beznadziejnie, okropnie, katastrofalnie; pot. do kitu

Wiktionary


fatalniej

stopień wyższy od przysłówka: fatalnie


SJP.pl


fatalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: fatalny


SJP.pl


fatalność

splot nieszczęść, niepowodzeń; pech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co fatalne; cecha tych, którzy są fatalni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fatum n.

 przym. fatalny

 przysł. fatalnie

Wiktionary


fatalny

przynoszący niepowodzenie; zgubny, pechowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niosący nieszczęście, pecha

 (1.2) pot. bardzo zły

 (1.3) z góry przeznaczony przez los

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zrobisz fatalny błąd, jeżeli rozejdziesz się ze swoją żoną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fatalista mos., fatalizm mrz., fatalność ż., fatum n.

 przym. fatalistyczny

 przysł. fatalistycznie, fatalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) feralny, katastrofalny, nieszczęsny, nieszczęśliwy, pechowy, zgubny

 (1.2) nieprzyjemny, okropny, straszny, zły, żałosny, beznadziejny, kiepski

 (1.3) nieodwracalny, nieunikniony, nieuchronny

Wiktionary


fatamorgana

1. złudzenie będące projekcją odległego przedmiotu, lokalizacji, występujące zazwyczaj na pustyniach; miraż;
2. złudzenie, przywidzenie, urojenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zjawisko świetlne polegające na powstawaniu pozornych obrazów odległych przedmiotów spowodowane różnicami współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miraż

Wiktionary


fatamorganiczny

→ fatamorgana, np. fatamorganiczne zjawisko


SJP.pl


fatałach

potocznie: coś do ubrania albo dodatek do stroju; ciuch


SJP.pl


fatałaszek

1. lekki damski strój, ozdoba stroju, dodatek do stroju; szmatka;
2. drobiazg, drobnostka, błahostka


SJP.pl


fatbajk

rower do poruszania się po sypkich nawierzchniach, śniegu i błocie; fatbike


SJP.pl


fatbike

[czytaj: fatbajk] rower do poruszania się po sypkich nawierzchniach, śniegu i błocie; fatbajk


SJP.pl

Fa

Wikipedia


fater

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ojciec

 (1.2) daw. gw-pl|Warszawa. ojciec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fater, nudla mocie na pysku!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk foter

Wiktionary


faterek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. od: fater

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzyknij mi ino Hanysku, a co tyż to twój faterek robióm?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tatko, tatulek

Wiktionary


fatermerder

wysoki kołnierzyk przy męskiej koszuli, mający sztywne, sterczące do góry rogi, charakterystyczny dla mody XIX wieku; vatermörder


SJP.pl


fatersztul

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fotel bujany

Wiktionary


fatfobia

niechętny lub wrogi stosunek do osób grubszych, otyłych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niechęć czy wrogość wobec osób otyłych

Wiktionary


fatfobiczny

→ fatfobia


SJP.pl

Patrz:

fatfobia

fatima

1. (ok. 606-632), córka Mahometa i jego pierwszej żony Chadidży;
2. miejscowość w Portugalii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

 (1.2) geogr. miasto w Portugalii;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fatima – miasto w Portugalii, w którym znajduje się sanktuarium − ośrodek kultu maryjnego
  • Fatima – japoński zespół
  • Fatima – film z 1997 roku w reżyserii Fabrizio Costa
  • Fatima – film z 2015 roku w reżyserii Philippe Faucona
  • Fatima – film z 2020 roku w reżyserii Marca Pontecorvo
  • Fatima – popularne arabskie imię żeńskie
  • Fatima – imię ukochanej córki proroka Mahometa
  • Fatima Moreira de Melo – holenderska hokeistka na trawie
  • Fatima Whitbread – brytyjska lekkoatletka
  • Fatima Yusuf – nigeryjska lekkoatletka, sprinterka
  • Fatima Zahra Djouad – algierska siatkarka
  • Fatima Zahra Oukazi – algierska siatkarka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fatima została zwolniona, a teraz grozi jej deportacja.

 (1.2) Miastami partnerskimi Loreto są Częstochowa, Fatima i Nazaret.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈtʲĩma, AS: fatʹĩma

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) przym. fatimski

Wiktionary


fatimczyk

mieszkaniec Fatimy


SJP.pl


fatimka

mieszkanka Fatimy


SJP.pl


fatimski

→ Fatima (miejscowość w Portugalii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Fatimą, dotyczący Fatimy, pochodzący z Fatimy (miasta w Portugalii)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fatima ż.

Wiktionary


fatjanów

miejscowość koło Jarosławia (Rosja), miejsce stanowiska archeologicznego odkrytego w 1985 r.; Fatianowo


SJP.pl


fatra

1. Mała Fatra, pasmo górskie w Karpatach Zachodnich;
2. Wielka Fatra, pasmo górskie w Karpatach Zachodnich


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wielka Fatra – pasmo górskie na Słowacji
  • Mała Fatra – pasmo górskie na Słowacji
  • Szypska Fatra

Wikipedia


fatras

literacka zabawa towarzyska w średniowiecznej Francji


SJP.pl


fatshaming

[czytaj: fatszejming] poniżanie, ośmieszanie kogoś z powodu jego otyłości; fat shaming, fat-shaming


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) poniżanie lub ośmieszanie ofiary z powodu jej otyłości

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fat-shaming

Wiktionary


fatsja

roślina z rodziny araliowatych


SJP.pl

Fatsja ("Fatsia") – rodzaj roślin z rodziny araliowatych. Obejmuje trzy gatunki z Azji Wschodniej. Rośliny te kwitną jesienią i zimą, kwiaty zapylane są przez owady.

Fatsja japońska ("F. japonica") jest popularnie uprawiana jako roślina ozdobna. Rzadziej w uprawie spotykany jest gatunek "F. polycarpa". Uprawiany jest też mieszaniec międzyrodzajowy – fatsjobluszcz lizjański ×"Fatshedera lizei" powstały ze skrzyżowania fatsji japońskiej z bluszczem irlandzkim "H. helix" subsp. "hibernica".

Wikipedia


fatsjobluszcz

cieniolubna, ozdobna roślina pokojowa


SJP.pl


fatum

1. przeznaczenie, los, nieunikniona konieczność;
2. przekleństwo, nieszczęście


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nieuchronny los, zwłaszcza zły

Wiktionary

Fatum – w mitologii greckiej fatum było utożsamiane z Mojrami, które przędły i nieubłaganie przecinały nić ludzkiego losu. W mitologii rzymskiej jest personifikacją nieuchronnego, nieodwracalnego losu, nieodwołalnej woli bogów, na którą nikt nie ma wpływu. Fatum, które ciąży nad człowiekiem ogranicza ramy jego wolnej woli i prowadzi jego działania do ostatecznej klęski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przeklinając swoje fatum musiałem zrezygnować z całej ojcowizny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfatũm, AS: fatũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fatalista mos., fatalistka ż., fatalność ż.

 przym. fatalny

 przysł. fatalnie

Wiktionary


fatwa

oficjalne pouczenie dotyczące stosowania prawa islamskiego; fetwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) w islamie: opinia teologa muzułmańskiego wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, czasem zawierająca konkretne wskazania w indywidualnej sprawie, np. wydająca wyrok śmierci lub zakazująca jakiś praktyk;

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zdaniem duchowego przywódcy Iranu ajatollaha Ali Chamenei, internetowy czat pomiędzy mężczyzną i kobietą, których nie łączą związki pokrewieństwa, jest niedopuszczalny. Ajatollah wydał już w tej sprawie fatwę czyli zakaz takich praktyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfatfa, AS: fatfa

Wiktionary


fatware

[czytaj: fatłer] potocznie: program komputerowy zajmujący dużo miejsca na dysku lub dużo pamięci podręcznej z powodu nadmiaru funkcji lub nieefektywnego projektu


SJP.pl


fatyczny

o mowie, porozumiewaniu się: wyjawiający uczucia, poświęcony wymianie wrażeń, tworzeniu atmosfery towarzyskiej, a nie wymianie idei czy informacji


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) jęz. służący samemu nawiązaniu lub podtrzymaniu kontaktu między rozmówcami, bez istotnej wymiany informacji

Wiktionary


fatyga

wysiłek poniesiony dla kogoś, w czyjejś sprawie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) męczący wysiłek fizyczny lub umysłowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agnieszka Fatyga (1958–2020) – polska aktorka, piosenkarka i pianistka
  • Barbara Fatyga (ur. 1953) – polska kulturoznawczyni, socjolożka i antropolożka
  • Mieczysław Fatyga (1923–1997) – polski wojskowy i funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa PRL

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Praca domowa z matematyki wymaga wiele fatygi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈtɨɡa, AS: fatyga

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sfatygowany

 czas. fatygować, sfatygować, pofatygować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trud, kłopot, trudność, zmęczenie, wyczerpanie

Wiktionary


fatygant

mężczyzna asystujący i nadskakujący kobiecie


SJP.pl


fatygować

1. narażać kogoś na trud; trudzić;
2. fatygować się - męczyć się, trudzić się


SJP.pl


fatymidzi

dynastia muzułmańska


SJP.pl

Fa

Wikipedia


fatyzm

podtrzymywanie kontaktów społecznych poprzez rozmowę


SJP.pl


fau

nazwa litery "v"; we, fał


SJP.pl


faukaria

roślina o grubych, mięsistych liściach i żółtych kwiatach, rosnąca w pustynnych terenach południowej Afryki


SJP.pl


faul

naruszenie przepisów gry, np. przez niedozwolony chwyt przeszkadzający przeciwnikowi w grze; foul (rzadko)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. umyślne lub przypadkowe zagranie niezgodne z przepisami gry;

Wiktionary

Faul (ang. "foul") – umyślne lub przypadkowe zagranie niezgodne z przepisami gry, karane zgodnie z przepisami obowiązującymi w danej dziedzinie sportu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) On popełnił brzydki faul.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawl, AS: fau̯l

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faulowanie n., faulik mrz.

 czas. faulować ndk., sfaulować dk.

Wiktionary


faulik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od faul

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faul m.

Wiktionary


faulkner

[czytaj: fokner albo folkner] nazwisko angielskie, m.in. William Faulkner (1897-1962), pisarz amerykański


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Faulkner (ang. Faulkner Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Polk
  • hrabstwo Faulkner (ang. Faulkner County) – w stanie Arkansas
  • William Faulkner – amerykański pisarz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1949
  • Newton Faulkner – brytyjski muzyk

Wikipedia


faulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|faulować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sfaulowanie n., faul m.

 czas. faulować ndk., sfaulować dk.

Wiktionary


faulować

1. w sporcie: przekroczyć, przekraczać przepisy gry, stosując niedozwolone chwyty, uderzenia;
2. książkowo, przenośnie: zwyciężyć, zwyciężać kogoś, postępując w sposób niezgodny z przyjętymi normami postępowania


SJP.pl


faun

1. lubieżny bożek leśny, utożsamiany z greckim satyrem;
2. lubieżny człowiek; satyr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) mit. figura bożka leśnego przedstawianego zazwyczaj pod postacią brodatego mężczyzny z kozimi rogami i kopytami;

Wiktionary

Faun (łac. "Faunus") – staroitalski bóg płodności, bóg lasów górskich, opiekun pasterzy, darzący płodnością ich stada, nauczyciel uprawy roli. Często występujący w otoczeniu innych bóstw leśnych, utożsamiany z greckim Panem. Początkowo nie charakteryzował się żadnymi specjalnymi cechami, pod wpływami greckimi przyjął cechy Pana – kozie różki i kopytka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fawn, AS: fau̯n

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faun

 przym. fauni, fauniczny

Wiktionary


fauna

ogół zwierząt na danym obszarze lub w danym okresie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. ogół zwierząt na danym obszarze, w danym środowisku lub okresie geologicznym;

Wiktionary

Fauna (łac. "Faunus" – bóg trzód i pasterzy) – ogólne określenie na wszystkie gatunki zwierząt na danym obszarze (np. fauna Polski) lub w danym środowisku (fauna sawannowa), a także okresie geologicznym (np. fauna kambryjska). Badanie fauny pozostaje w gestii faunistyki, ale korzystają z niego również inne dziedziny biologii, np. ekologia i etologia, natomiast odkrycia faunistyki są systematyzowane przez systematykę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fauna abisalu cechuje się zanikiem lub nadmiernym rozwojem narządów wzroku w postaci organów świetlnych, wytworzeniem delikatnych narządów dotyku oraz niezwykłymi kształtami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfawna, AS: fau̯na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makrofauna ż., faunista m., faunistka ż., faunistyka ż., Faun mzw.

 przym. faunistyczny, faunowy

Wiktionary


fauni

→ faun


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z faunem, dotyczący fauna; taki jak u fauna

Wiktionary

Patrz:

faun

Powiązane:

 rzecz. faun mos.

 przym. fauniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fauniczny

Wiktionary


fauniczny

przymiotnik od: faun


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z faunem, dotyczący fauna; właściwy faunowi, taki jak u fauna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faun mos.

 przym. fauni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fauni

Wiktionary


faunista

specjalista w zakresie faunistyki


SJP.pl


faunistka

→ faunista


SJP.pl

Patrz:

faunista

faunistyczny

dotyczący faunistyki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) zool. związany z faunistyką, dotyczący faunistyki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faunistyka ż., faunista m., fauna ż.

 przysł. faunistycznie

Wiktionary


faunistyka

dział zoologii zajmujący się badaniem fauny określonych terenów i okresów geologicznych


SJP.pl

Faunistyka – dyscyplina zoologii zajmująca się opisem faun określonych terenów i okresów geologii; rozwinęła się bujnie od czasu Karola Linneusza, wraz z rozwojem systematyki organizmów; w zakres faunistyki wchodzi badanie rozmieszczenia zwierząt i wyróżnianie tzw. elementów faunistycznych, czemu służą obserwacje terenowe i kolekcje okazów zwierząt danej grupy; faunistyka jest podstawą innych działów zoologii, gł. zoogeografii.

Wikipedia


faure

[czytaj: for] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beate Faure – niemiecka siatkarka, olimpijka
  • Edgar Faure – francuski polityk, prawnik, pisarz i samorządowiec
  • Félix Faure – francuski polityk, prezydent Francji
  • Théo Faure – francuski siatkarz
  • Olivier Faure – francuski polityk

Wikipedia


fauré

[czytaj: for] nazwisko


SJP.pl


faust

Johannes Faust (Georg Faust) (ok. 1480-ok. 1538), niem. astrolog, uważany za czarnoksiężnika; osoba będąca pierwowzorem dla specyficznej postaci literackiej (Doktora) Fausta, bohatera wielu utworów literackich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Faust – imię męskie
  • Faust – motyw w sztuce
  • Faust – dramat Johanna Wolfganga von Goethego
  • Tragiczne dzieje doktora Fausta – dramat Christophera Marlowe’a
  • Faust – opera Charles’a Gounoda wystawiona w 1859
  • Faust – opera Antoniego Henryka Radziwiłła tworzona w latach 1808–1832
  • La Damnation de Faust – opera Hectora Berlioza wystawiona w 1846
  • Faust – film z 1926 w reżyserii F.W. Murnau
  • Faust – włosko–francusko–niemiecki film pornograficzny z 2002 roku
  • Faust − film z 2011 w reżyserii Aleksandra Sokurowa
  • Faust – niemiecki zespół muzyczny
  • Faust – włoski zespół muzyczny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fawst, AS: fau̯st

Wiktionary


faustowski

[czytaj: fałstowski] o człowieku: przypominający bohatera dramatu J.W. Goethego, taki, który poświęca wartości duchowe dla dóbr doczesnych, powodowany chęcią zdobycia wiedzy, dręczony nieustannym borykaniem się ze swymi dążeniami duchowymi; faustyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. pragnący zdobyć wiedzę za wszelką cenę, zwłaszcza tajemnicę nieśmiertelności

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Faustowski, faustyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) faustyczny

Wiktionary


faustowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fausta lub z nim związany


SJP.pl


faustyczny

[czytaj: fałstyczny] o człowieku: przypominający bohatera dramatu J.W. Goethego, taki, który poświęca wartości duchowe dla dóbr doczesnych, powodowany chęcią zdobycia wiedzy, dręczony nieustannym borykaniem się ze swymi dążeniami duchowymi; faustowski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zob. faustowski.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. faustowski

Wiktionary


faustyn

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.,

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Faustyna

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przywieźliśmy Faustynowi butelkę dobrego włoskiego wina.

 (1.1) Odwiedziliśmy z Faustynem kolegę z wojska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faustyna ż., Faustynka ż.

:: zdrobn. Faustynek mos.

Wiktionary


faustyna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: Faustyn

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Faustyna – imię żeńskie
  • Faustyna z Como – włoska siostra zakonna, święta Kościoła katolickiego
  • Faustyna Kowalska – polska siostra zakonna, święta Kościoła katolickiego
  • Faustyna Starsza – żona cesarza rzymskiego Antoninusa Piusa
  • Faustyna Młodsza – córka cesarza rzymskiego Antoninusa Piusa
  • Faustyna – film w reżyserii Jerzego Łukaszewicza
  • Faustyna – włoska komedia z 1968 roku w reżyserii Luigiego Magniego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Karol chodzi z Faustyną od dwóch lat.

 (1.1) We wrześniu odwiedzimy Faustynę w Kalifornii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawˈstɨ̃na, AS: fau̯stỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faustyn mos.

:: zdrobn. Faustynka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Faustynka

Wiktionary


faustynek

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Jezusa Miłosiernego


SJP.pl


faustyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Faustyny lub z nią związany


SJP.pl


faustynka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Jezusa Miłosiernego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Faustyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pozdrówcie od nas Faustynkę i Julkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faustyn mos., Faustyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Faustyna

Wiktionary


faustynostwo

Faustyn z małżonką; Faustynowie


SJP.pl


faustynowie

Faustyn z małżonką; Faustynostwo


SJP.pl


faustynowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Faustyna (Faustyny) lub z nim (z nią) związany


SJP.pl


faustyzm

postawa życiowa, sposób postępowania właściwy Faustowi, bohaterowi wielu utworów literackich; dążenie do poznania tajemnicy i sensu świata, życia, dobra i zła, nieśmiertelności i zapanowania nad czasem, choćby za cenę pertraktowania z diabłem


SJP.pl

Fa

Wikipedia


faux-pas

[czytaj: fo PA] z francuskiego: fałszywy krok; uchybienie normom towarzyskim; nietakt, niezręczność, gafa, faux pas


SJP.pl


fauxbourdon

[czytaj: foburDĄ] rodzaj techniki trzygłosowej polegającej na stosowaniu równoległych akordów sekstowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. technika kompozytorska, powstała w szkole burgundzkiej, oparta na równoległym prowadzeniu trzech głosów, w której do najniższego (cantus firmus) dopisywano dwa wyższe: środkowy o tercję wyżej i najwyższego o sekstę wyżej;

Wiktionary

Fauxbourdon – (wł. "falso bordone", fałszywy burdon) – rodzaj techniki trzygłosowej, polegającej na stosowaniu równoległych akordów tercjowo-kwartowych, przy czym w kadencjach kończących frazy lub zdania muzyczne pojawiają się akordy kwintowo-kwartowe. Technika ta rozwinęła się w pierwszej połowie XV w. w kręgu szkoły burgundzkiej, a za jej prototyp uważany jest angielska technika gymelu. Za twórcę tej techniki uważany jest John Dunstable.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Magnificat Mikołaja z Radomia jest jednym z niewielu zachowanych do dzisiaj utworów z fauxbourdonem.

 (1.1) Na początku i końcu fragmentów zawierających fauxbourdon wykorzystywano inne współbrzmienia: głos środkowy był budowany o kwintę czystą, a najwyższy o oktawę czystą wyżej w stosunku do cantus firmus.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fauxbourdonowy

Wiktionary


favela

dzielnica nędzy na peryferiach miast brazylijskich; slumsy, slamsy, fawela, barriadas


SJP.pl


favicon

[czytaj: fawikon] ikonka w pasku adresu przeglądarki internetowej; favicona


SJP.pl

Favicon ( favorites icon, ikona ulubionych, ikona witryny) – ikona, która pojawia się przed adresem w polu adresowym przeglądarki internetowej lub na karcie z otwartą stroną www. Ikona ta ma postać obrazka, według pierwotnych propozycji bitmapy ICO lub PNG w wymiarach 16×16 lub 32×32 pikseli, w późniejszym czasie przy braku zgodnej standaryzacji autorzy części przeglądarek samorzutnie wprowadzili obsługę innych wymiarów (np. bitmap 180×180 dla iOS) i formatów (np. SVG).

Wikipedia


favicona

[czytaj: fawikona] ikonka w pasku adresu przeglądarki internetowej; favicon


SJP.pl


favorit

model samochodu marki Škoda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. samochód osobowy marki Škoda Favorit

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈvɔrʲit, AS: favorʹit

Wiktionary


favoritka

potocznie: samochód typu Škoda Favorit


SJP.pl


favre

[czytaj: fawr] nazwisko


SJP.pl


fawela

dzielnica nędzy na peryferiach miast brazylijskich; slumsy, slamsy, favela, barriadas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) socjol. rozległa dzielnica nędzy powstała wokół miast Brazylii, brazylijski slums;

Wiktionary

Fawela (port. "favela") – ogólna nazwa dzielnic nędzy w Brazylii.

Fawele tworzą się wokół centrów miast. Domy zbudowane są z najtańszych materiałów (często odzyskanych z innych domów i ze śmietnisk: tektury, dykty, blachy, desek itp.). Szacuje się, że żyje w nich około 6% ludności Brazylii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) UPP zakładają posterunki, których wcześniej nie było, bo w faweli rządził gang. Fawela zamienia się, przynajmniej teoretycznie, w „normalną” dzielnicę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈvɛla, AS: favela

Wiktionary


fawerola

francuska rasa kur


SJP.pl


fawoniusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitrzym. bóg i uosobienie wiatru zachodniego, utożsamiany z greckim Zefirem;

Wiktionary

Fawoniusz (łac. Favonius, Zephyrus, gr. Ζέφυρος Zéphyros) – w mitologii rzymskiej bóg i uosobienie wiatru zachodniego i zachodniej strony świata.

Uosabiał łagodny wiatr, zwiastujący wiosnę. Był utożsamiany z greckim Zefirem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: faˈvɔ̃ɲuʃ, AS: favõńuš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fawoniusz mrz., fawoni mrz.

 przym. Fawoniuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Zefir

Wiktionary


fawor

dawniej: łaska, przychylność, życzliwość; względy, fawory


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. przychylność, poparcie, łaskawość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie dbam o czyjeś fawory!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faworycik m., faworytek m., faworyzm m., faworytyzm m., faworyta ż., faworytka ż., faworyzacja ż., faworyzowanie n., faworyt mrz./mos./mzw.

 czas. faworować ndk., faworyzować ndk.

 przym. faworytny, faworytalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przychylność, poparcie, łaskawość

Wiktionary


faworek

cienkie, kruche ciastko w kształcie wstążki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kruche ciastko w kształcie zawiniętej wstążki;

 (1.2) hist. wstążka noszona przez rycerza jako znak jego damy

 (1.3) kraków. wstążka będąca elementem krakowskiego stroju ludowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ostatki nasmażyłam dużo faworków.

 (1.1) Faworki to jedna z trudniejszych receptur w naszej tradycyjnej cukierni, jakie przyszło mi weganizować – wyznaje Wojciech Starowicz, szef Cukierni Starowicz. Ale udało się!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈvɔrɛk, AS: favorek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrust, chruścik

Wiktionary


faworki

cienkie, kruche ciastko w kształcie wstążki


SJP.pl

Faworki, chrust, chrustek, chruścik, chruściki; dawniej także kreple (choć wyraz ten oznacza przede wszystkim pączki) – polskie i litewskie oraz niemieckie (niem. "Raderkuchen", "Liebesschleifen") tradycyjne, chrupkie ciastka o słodkim smaku, w kształcie złożonej kokardki, wytwarzane z ciasta zbijanego, usmażone w głębokim tłuszczu. Najczęściej spożywane w czasie karnawału i tłustego czwartku lub na ostatki, czyli we wtorek przed Środą Popielcową.

Wikipedia


faworkowy

→ faworek


SJP.pl

Patrz:

faworek

faworować

dawniej: faworyzować


SJP.pl


fawory

dawniej: łaska, przychylność, życzliwość; względy, fawory


SJP.pl


faworyt

1. człowiek wyróżniany i obdarzany względami;
2. zawodnik (także drużyna) przewidywany jako zwycięzca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś lubiany, faworyzowany

 (1.2) sport. osoba lub drużyna typowana na zwycięzcę w zawodach

 (1.3) daw. kochanek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) sport. zwierzę typowane na zwycięzcę w wyścigach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) daw. pasemko zarostu pozostawione na policzku

forma rzeczownika.

 (4.1) D. lm. od: faworyta

Wiktionary

Faworyt – mniej lub bardziej oficjalny kochanek królowej bądź króla. Również określenie osoby zaufanej, obdarzonej szczególną łaską królewską i zazwyczaj pełniącej funkcję pierwszego ministra lub pierwszej damy dworu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jurek okazuje się być faworytem w tym wyścigu.

 (2.1) Ze stajni wyprowadzono tegorocznego faworyta.

 (3.1) Pradziadek ma na zdjęciu czarne faworyty i binokle.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faworycik m., faworytek m., faworyzm m., faworytyzm m., fawor m., faworyzacja ż., faworyzowanie n.

:: fż. faworyta ż., faworytka ż.

 przym. faworytny, faworytalny

 czas. faworować ndk., faworyzować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) bak, baczek, bokobroda

Wiktionary


faworyta

przestarzałe: kochanka, utrzymanka, zwłaszcza osoby wysoko postawionej; miłośnica, metresa, kochanica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. kochanka, utrzymanka

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: faworyt

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Faworyta – kochanka osoby wysoko postawionej, metresa.
  • Faworyta – opera Gaetano Donizettiego.
  • Faworyta – film z roku 2018 w reżyserii Jorgosa Lantimosa.
  • Faworytka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. faworyt m., fawor mrz.

 czas. faworyzować

Wiktionary


faworytka

→ faworyt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta typowana na zwyciężcę

Wiktionary

Gr

Wikipedia

Patrz:

faworyt

Powiązane:

 rzecz. fawor mrz., faworyt mzw./mos./mrz.

Wiktionary


faworyty

1. przestarzale: pasmo zarostu pozostawione na policzku; bak;
2. w wyścigach: koń, pies typowany na zwycięzcę


SJP.pl


faworytyzm

dawanie pierwszeństwa ulubieńcom przy obsadzaniu stanowisk; nepotyzm, kumoterstwo


SJP.pl


faworyzacja

wyróżnianie, popieranie, faworyzowanie


SJP.pl


faworyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|faworyzować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. faworyzować ndk.

 rzecz. fawor mrz., faworyt mrz./mos./mzw.

Wiktionary


faworyzować

obdarzać względami, wyróżniać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wyróżniać kogoś, darzyć szczególnymi względami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stary Zagórski odnosił się do młodych z tolerancją i ich lewicowe skłonności faworyzował.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfavɔrɨˈzɔvat͡ɕ, AS: favoryzovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faworyt m., faworycik m., faworytek m., faworyzm m., faworytyzm m., fawor m., faworyta ż., faworytka ż., faworyzacja ż., faworyzowanie n.

 czas. faworować ndk.

 przym. faworytny, faworytalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) preferować, wyróżniać, popierać; daw. faworować

Wiktionary


fax

faks, telefaks, telefax;
1. urządzenie przeznaczone do przekazywania i odbierania obrazów (głównie tekstów) za pomocą sieci telefonicznej;
2. obraz wysłany lub otrzymany za pośrednictwem urządzenia o tej samej nazwie


SJP.pl


fayolizm

teoria administracji i organizacji przedsiębiorstw


SJP.pl


faz

forma rzeczownika.

 (1.1) D. plural|faza.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Frankfurter Allgemeine Zeitung
  • Football Association of Zambia
  • Forces armées zaïroises
  • Roberto Faz – muzyk kubański

Wikipedia


faza

1. stan zjawiska w danej chwili
2. pojęcie z fizyki o różnych znaczeniach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce, etap

 (1.2) techn. skośne ścięcie krawędzi

 (1.3) przesunięcie fazowe

 (1.4) pot. jedno z kilku źródeł zasilania przy zasilaniu wielofazowym

 (1.5) pot. środ. stan dobrego humoru z napadami śmiechu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • faza termodynamiczna (jako rozszerzenie pojęcia „stan skupienia materii”)
    • faza międzymetaliczna
    • faza ciekłokrystaliczna
      • faza nematyczna
      • faza smektyczna
      • faza kolumnowa
      • faza cholesterolowa
  • faza Księżyca
  • faza w elektryczności
  • faza fali
  • faza drgań
  • faza rozrządu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obserwujemy kolejną fazę wzrostu.

 (1.1) Każda faza rozwoju produktu musi być dokładnie zaplanowana.

 (1.2) Faza w tym miejscu nie jest potrzebna.

 (1.3) Ten sygnał ma fazę 90 stopni.

 (1.4) Wczoraj nie było u nas jednej fazy.

 (1.5) Po trawce zawsze mam niezłą fazę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfaza, AS: faza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) etap, stadium

Wiktionary


fazan

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. bażant

Wiktionary


fazant

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. zob. fazan.

Wiktionary


fazenda

facenda;
1. plantacja kawy w Brazylii; dom na takiej plantacji
2. gospodarstwo rolne w dawnych koloniach hiszpańskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) brazylijska plantacja, zwłaszcza kawy

 (1.2) dom na takiej plantacjaantacji

Wiktionary

Fazenda – parafia "(freguesia)" gminy Lajes das Flores. W 2011 miejscowość była zamieszkiwana przez 257 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: faˈzɛ̃nda, AS: fazẽnda

Wiktionary


fazender

właściciel fazendy; plantator


SJP.pl


fazka

zdrobnienie od: faza


SJP.pl


fazo

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: faza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfazɔ, AS: fazo

Wiktionary


fazogram

zestaw kilku obrazów, rysunków lub wykresów, obrazujących kolejne etapy jakiegoś procesu, zjawiska


SJP.pl


fazomierz

przyrząd do mierzenia przesunięcia fazowego między dwiema wielkościami elektrycznymi przemiennymi, o jednakowej częstotliwości


SJP.pl


fazotron

odmiana cyklotronu; synchrocyklotron; synchrofazotron


SJP.pl


fazować

ścinać krawędzie przedmiotów ukośnie lub półokrągło


SJP.pl


fazowość

→ fazowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest fazowe

Wiktionary

Patrz:

fazowy

Powiązane:

 przym. fazowy

 przysł. fazowo

Wiktionary


fazowy

przymiotnik od: faza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący fazy, tj. etapu, stanu lub momentu w rozwoju jakiegoś zjawiska

 (1.2) elektr. dotyczący fazy jako określonego stanu napięcia elektrycznego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faza ż., fazowość ż.

 przysł. fazowo

Wiktionary


fał

lina służąca do podnoszenia m.in. żagli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. lina służąca do podnoszenia czegoś (np. żagla, drzewca);

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) jęz. nazwa litery v / V

Wiktionary

Fa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: faw, AS: fau̯

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. fałowy

Wiktionary


fała

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. chwała

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfawa, AS: fau̯a

Wiktionary


fałat

inaczej: kawał czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Warszawa. banknot tysiączłotowy

 (1.2) środ. banknot

Wiktionary


fałd

1. zagięcie na ubraniu, powstałe przez założenie materiału i zaprasowanie go lub częściowe zaszycie; zapraska, plisa, zakładka, fałda;
2. podłużne zgrubienie skóry; zmarszczka, fałda;
3. w geologii: deformacja tektoniczna, wygięcie warstw skalnych, składające się z części wypukłej - siodła i wklęsłej - łęku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zagięcie, załamanie materiału, skóry lub innej powierzchni

 (1.2) geol. wygięcie warstw skalnych bez przerwania ich ciągłości;

Wiktionary

Fałd – struktura tektoniczna, deformacja ciągła, powstała na skutek wygięcia warstw bez przerwania ciągłości ośrodka skalnego. Wyróżnia się dwa rodzaje fałdów: antykliny i synkliny. Antyklina posiada w swoim jądrze utwory starsze, natomiast synklina – młodsze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy fałd tej sukni, każde załamanie, każda krzywa linia atłasu obejmującego ramiona stawała się linią najwyższej piękności…

 (1.2) Dolina przebiegająca wzdłuż fałdów skalnych o jednakowym nachyleniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawt, AS: fau̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałdowanie n., fałdek m., fałda ż.

 czas. fałdować ndk.

 przym. fałdowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałda

Wiktionary


fałda

1. zagięcie na ubraniu, powstałe przez założenie materiału i zaprasowanie go lub częściowe zaszycie; zapraska, plisa, zakładka, fałd;
2. podłużne zgrubienie skóry; zmarszczka, fałd;
3. w technice: wada powierzchni surowej odlewu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) załamanie tkaniny, skóry itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój tłuszcz zwija się w fałdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfawda, AS: fau̯da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałd mrz., fałdowanie n., pofałdowanie n.

:: zdrobn. fałdka ż.

 czas. fałdować ndk., pofałdować dk., sfałdować dk.

 przym. fałdowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałd, zakładka

Wiktionary


fałdeczka

zdrobnienie od: fałdka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: fałdka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawˈdɛt͡ʃka, AS: fau̯dečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałda ż., fałdka ż., fałdowanie n.

Wiktionary


fałdek

zdrobnienie od: fałd; fałdzik


SJP.pl


fałdka

mała fałda


SJP.pl


fałdopłetwe

gromada najstarszych wymarłych szczękowców, zasiedlających wody morskie i śródlądowe przez około 150 milionów lat, blisko spokrewnionych z rybami kostnymi; akantody


SJP.pl

Fałdopłetwe, akantody (Acanthodii) – gromada wymarłych ryb słodkowodnych i morskich łączących cechy późniejszych ryb chrzęstnych i kostnych. Z powodu licznych kolców w płetwach i spodniej części ciała nazywane są czasem kolczastymi rekinami (gr. "ákantha" oznacza "kolec").

Wikipedia


fałdopłetwy

o cechach fałdopłetwych (gromada ryb)


SJP.pl


fałdowanie

układać w fałdy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geol. proces powstawania fałdów

 (1.2) biol. (w enzymologii, o białkach) struktura przestrzenna łańcucha polipeptydowego zapewniająca zdolność do pełnienia funkcji biologicznej;

 (1.3) biol. (w enzymologii, o białkach) nadawanie fałdowania (1.2) łańcuchowi polipeptydowemu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • orogeneza, np.
    • fałdowanie alpejskie
    • fałdowanie hercyńskie
    • fałdowanie kaledońskie
  • fałdowanie białka
  • inne znaczenia

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfawdɔˈvãɲɛ, AS: fau̯dovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałdeczka ż., fałd m., fałda ż.

 przym. fałdowy

 czas. fałdować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) orogeneza

 (1.3) zwijanie

Wiktionary


fałdować

układać w fałdy


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. pofałdować, sfałdować)

 (1.1) robić fałdy

 (1.2) układać w fałdy

czasownik zwrotny niedokonany fałdować się (dk. pofałdować się)

 (2.1) układać się w fałdy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałd mrz., fałda ż., fałdowanie n.

 czas. pofałdować dk., sfałdować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) marszczyć się

Wiktionary


fałdowce

rodzina fiszbinowców z rzędu waleni; płetwalowate


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Balaenopteridae|Gray|ref=tak., rodzina ssaków z podrzędu fiszbinowców;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sejwal, przedstawiciel fałdowców, jest jednym z najszybszych wielorybów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płetwalowate

Wiktionary


fałdowiec

przedstawiciel rodziny fiszbinowców z rzędu waleni


SJP.pl


fałdownik

rodzaj mchu z rodziny Hylocomiaceae


SJP.pl


fałdowy

przymiotnik od: fałd (deformacja tektoniczna)


SJP.pl


fałdziasty

przymiotnik

 (1.1) rzad. fałdzisty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spodnie raczej wąskie, fałdziaste nogawki spotyka się tylko na wyprzedażach.

Wiktionary


fałdzik

zdrobnienie od: fałd; fałdek


SJP.pl


fałdzistka

jednoroczna roślina oleista pochodząca z Iranu; lalemancja


SJP.pl


fałdzistość

→ fałdzisty


SJP.pl

Patrz:

fałdzisty

fałdzisty

mający fałdy; układający się w fałdy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający fałdy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ujęła skraj fałdzistej spódnicy i dygnęła prawie do ziemi.

Wiktionary


fałdziściej

stopień wyższy od przysłówków: fałdziście, fałdzisto


SJP.pl


fałdówka

fałdówka siostrzyczka - motyl z rodziny niedźwiedziówkowatych


SJP.pl


fałek

nazwisko


SJP.pl

Fałek – osada w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Rozprza.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


fałesznik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. człowiek fałszywy

Wiktionary


fałkowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Fałkowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fałków m.

:: fż. fałkowianka ż.

 przym. fałkowski

Wiktionary


fałkowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Fałkowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fałków m.

:: fm. fałkowianin m.

 przym. fałkowski

Wiktionary


fałkowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Fałkowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fałkowice nmos., fałkowiczanin m., fałkowiczanka ż.

Wiktionary


fałkowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Fałkowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fałkowice nmos.

:: fż. fałkowiczanka ż.

 przym. fałkowicki

Wiktionary


fałkowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Fałkowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fałkowice nmos.

:: fm. fałkowiczanin m.

 przym. fałkowicki

Wiktionary


fałkowski

przymiotnik od: Fałkowo, Fałków


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Fałkowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fałków m., fałkowianin m., fałkowianka ż.

Wiktionary


fałków

wieś w Polsce


SJP.pl

Fałków – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Fałków. Ma status sołectwa.

Fałków uzyskał lokację miejską w 1340, zdegradowany w 1869. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


fałowski

nazwisko


SJP.pl


fałowy

→ fał (lina)


SJP.pl


fałsz

1. niezgodność z prawdą; nieprawda; obłuda; kłamstwo;
2. podrobienie, fałszerstwo;
3. niewłaściwy dźwięk, zbyt niskie lub za wysokie brzmienie tonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nieprawda

 (1.2) mat. log. jedna z dwóch wartości logicznych, obok prawdy;

 (1.3) muz. niepoprawnie wykonany (zagrany/zaśpiewany) dźwięk

 (1.4) udawanie, nieszczerość, dwulicowość

 (1.5) kłamstwo, wprowadzanie w błąd

Wiktionary

Fałsz – jedna z dwóch podstawowych wartości logicznych (drugą jest prawda). Fałsz jest niezgodnością treści sądu (zdania) z tym, do czego się odnosi.

W logice matematycznej fałsz jest jedynie symbolem, nie ma żadnego głębszego znaczenia.

W mowie potocznej i logice tradycyjnej za fałsz uważa się stwierdzenie czegoś, co nie miało miejsca w rzeczywistości lub zaprzeczenie czemuś, co miało miejsce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prawda, czy fałsz – teraz już do tego nie dojdę.

 (1.1) Nie wierzcie ślepo żadnemu z ludzi i moje każde słowo sądźcie, bo dziś mogę prawdę mówić, jutro fałsz, dziś dobrze robię, jutro źle.

 (1.1) Przeciwieństwem prawdy może być fałsz albo kłamstwo. Fałsz może być obraźliwy, a kłamstwo może być bardzo obraźliwe.

 (1.2) Fałsz lub prawda to prawda.

 (1.3) Nagle w melodii fałsz zabrzmiał, jakby kto nożem po szkle przejechał.

 (1.4) Egoizm na każdym kroku i fałsz wyciekający z każdego kąta.

 (1.5) Fałsz intelektualny to przestępstwo polegające na poświadczeniu nieprawdy w autentycznym dokumencie przez funkcjonariusza publicznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawʃ, AS: fau̯š

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałszerstwo n., fałszerz m., fałszywka ż., fałszywość ż., fałszowanie n., sfałszowanie n.

 czas. zafałszować, fałszować ndk., sfałszować dk.

 przym. fałszywy

 przysł. fałszywie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) fałszywy akord, fałszywa nuta, nieczystość

 (1.4) hipokryzja, nieszczerość

Wiktionary


fałszerka

1. potocznie: fałszowanie, podrabianie;
2. potocznie: nielegalna kopia jakiejś rzeczy, zwłaszcza podrobiony dokument; falsyfikat, fałszywka;
3. kobieta podrabiająca coś;
4. kobieta podająca informacje niezgodne z prawdą


SJP.pl


fałszerstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wykonanie podróbki

 (1.2) przest. przedstawianie czegoś niezgodnie z prawdą

Wiktionary

Fałszerstwo – proces podrabiania (imitowania) lub przerabiania (adaptowania) przedmiotów jak np. dokumentów, znaków pieniężnych, papierów wartościowych, dzieł sztuki, znalezisk archeologicznych itp., celem użycia ich jako autentycznych, wprowadzenia w błąd, oszustwa, dezinformacji, przedstawienia czegoś niezgodnie z prawdą.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fałsz mrz., fałszowanie n., fałszywiec mos., fałszywka ż., fałszywość ż., sfałszowanie n., zafałszowanie n., fałszerz mos.

 czas. fałszować ndk., sfałszować dk., zafałszować dk.

 przym. fałszywy

 przysł. fałszywie

Wiktionary


fałszerz

1. osoba podrabiająca coś;
2. osoba podająca informacje niezgodne z prawdą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która coś fałszuje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) audio|Pl-nie jestem prokuratorem który ma obowiązek ścigać fałszerzy.ogg. Nie jestem prokuratorem, który ma obowiązek ścigać fałszerzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałsz mrz., fałszerstwo n., fałszowanie n., fałszywiec mos., fałszywka ż., fałszywość ż., sfałszowanie n., zafałszowanie n.

:: fż. fałszerka ż.

 czas. fałszować ndk., sfałszować dk., zafałszować dk.

 przym. fałszywy

 przysł. fałszywie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podrabiacz

Wiktionary


fałszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fałszować.

 (1.2) tworzenie kopii, która ma udawać oryginał

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Właśnie dotarł do niezwykle ciekawego wątku o fałszowaniu dziesięciodolarowych banknotów, gdy nagle przy drzwiach prowadzących do poczekalni zrobiło się jakieś zamieszanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfawʃɔˈvãɲɛ, AS: fau̯šovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fałszować

 rzecz. fałsz m., fałszerz mos., fałszerstwo n.

 przym. fałszywy

 przysł. fałszywie

Wiktionary


fałszować

1. przedstawiać coś niezgodnie z prawdą;
2. grać lub śpiewać nieczysto


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) przedstawiać coś niezgodnie z prawdą

 (1.2) preparować imitacje przedmiotów

 (1.3) obniżać jakość

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) muz. grać lub śpiewać nieczysto

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) On strasznie fałszuje!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawˈʃɔvat͡ɕ, AS: fau̯šovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałszywka ż., fałsz m., fałszywość ż., fałszerz mos., fałszerka ż., fałszowanie n., fałszerstwo n.

 przym. fałszywy

 przysł. fałszywie

 czas. sfałszować, zafałszować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) specjalistycznie deformować, prokurować, zniekształcać

 (1.2) podrabiać, falsyfikować, preparować

 (1.3) rozcieńczać, rozwadniać

Wiktionary


fałszywie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób fałszywy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawˈʃɨvʲjɛ, AS: fau̯šyvʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fałszywy

 rzecz. fałsz m., fałszywość ż., fałszywka ż., fałszerstwo n., fałszerz m., fałszowanie n., sfałszowanie n.

 czas. fałszować ndk., sfałszować dk.

Wiktionary


fałszywiec

hipokryta, obłudnik


SJP.pl


fałszywiej

stopień wyższy od przysłówka: fałszywie


SJP.pl


fałszywka

potocznie: nielegalna kopia jakiejś rzeczy, zwłaszcza podrobiony dokument; falsyfikat, fałszerka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. nielegalna kopia danej rzeczy, mająca wprowadzić kogoś w błąd przez naśladowanie oryginału

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Policja, która od dłuższego czasu otrzymywała sygnały o fałszywkach, poszukiwała ich producentów i dystrybutorów.

 (1.1) Bilety będą kodowane, organizatorzy zapewniają, że ewentualni podrabiacze nie mają najmniejszych szans na wprowadzenie do obiegu fałszywek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałsz m., fałszerka ż., fałszerstwo n., fałszerz m., fałszywość ż.

 czas. fałszować ndk., sfałszować dk., zafałszować dk.

 przym. fałszerski, fałszywy

 przysł. fałszersko, fałszywie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) falsyfikat; pot. fałszerka

Wiktionary


fałszywość

nieszczerość, obłuda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest fałszywe, niezgodne z prawdą

 (1.2) cecha tego, co jest podrobione, sfałszowane

 (1.3) cecha kogoś, kto postępuje fałszywie, dwulicowo, obłudnie

 (1.4) zachowanie kogoś, kto podszywa się pod inną osobę

 (1.5) cecha tego, co jest pozbawione harmonii

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) W „Świętoszku” Molier stworzył świetną ekspozycję, w zręczny sposób charakteryzując obie strony konfliktu: świętoszków, z Tartuffe'em na czele i sprzeciwiającej im się grupie, świadomej fałszywości Tartuffe'a.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawˈʃɨvɔɕt͡ɕ, AS: fau̯šyvość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałszywka ż., fałsz m., fałszerstwo n., fałszerz m., fałszerka ż.

 czas. fałszować ndk., sfałszować dk.

 przym. fałszywy

 przysł. fałszywie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fikcyjność, nieprawdziwość, błędność, niewiarygodność

 (1.2) nieautentyczność

 (1.3) dwulicowość, podwójna moralność, faryzeizm, faryzejstwo, faryzeuszostwo, hipokryzja, nieszczerość, obłuda, przewrotność, zakłamanie

 (1.5) nieharmoniczność, nieharmonijność

Wiktionary


fałszywszy

stopień wyższy od przymiotnika: fałszywy


SJP.pl


fałszywy

1. nieprawdziwy, oszukańczy, podrobiony;
2. nieszczery, obłudny, zwodniczy;
3. świadczący o czyjejś obłudzie;
4. podszywający się pod kogoś, udający kogoś;
5. w odniesieniu do dźwięku: brzmiący nieczysto, nieharmoniczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) sztuczny, podrobiony

 (1.2) o dźwięku: nieharmoniczny

 (1.3) o człowieku: obłudny, zakłamany, przewrotny; kierujący się negatywnymi uczuciami

 (1.4) niezgodny z rzeczywistością, z prawdą; błędny, mylny

 (1.5) pozorny, udający coś, symulowany, udawany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Użycie fałszywych dowodów stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją.

 (1.2) A wtem puścił fałszywy akord jak syk węża…

 (1.4) Ewakuacja szpitala spowodowana fałszywym alarmem bombowym stanowi ryzyko dla zdrowia i życia pacjentów.

 (1.4) Różne rodzaje dyskryminacji (seksizm, hetero-seksizm, rasizm, klasizm, ageizm, ableizm oraz specyzm) wywodzą się z tych samych, fałszywych założeń stojących u podstaw kultury patriarchalnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawˈʃɨvɨ, AS: fau̯šyvy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałsz m., fałszywość ż., fałszywka ż., fałszerstwo n., fałszerz m., fałszowanie n., sfałszowanie n.

 przysł. fałszywie

 czas. fałszować, sfałszować, zafałszować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) apokryficzny, lewy, nieprawdziwy, przerobiony, sfałszowany, trefny

 (1.2) jazgotliwy, nieharmonijny, nieczysty, piskliwy, skrzekliwy

 (1.3) chytry, dwulicowy, faryzejski, łżywy, nieszczery, oszukańczy, podstępny, przewrotny, wiarołomny, wykrętny, zdradliwy, zdradziecki

 (1.4) dezinformujący, iluzoryczny, kłamliwy, nieprawdziwy, niezgodny z prawdą, omyłkowy, pomyłkowy, złudny, zwodniczy

Wiktionary


fałtynowicz

nazwisko


SJP.pl


faścianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Fastów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fasty nmos.

:: fż. faścianka ż.

 przym. faściański

Wiktionary


faścianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Fastów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fasty nmos.

:: fm. faścianin m.

 przym. faściański

Wiktionary


faściański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Fastów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fasty nmos., faścianin m., faścianka ż.

Wiktionary


fb

skrótowiec, rzeczownik

 (1.1) = fotobłysk, proszek błyskowy

 (1.2) = Facebook

 (1.3) = fabryka broni

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • FB – z ang. facial blushing – rumieniec (reakcja psychosomatyczna)
  • FB – proch fotobłyskowy
  • FB Łucznik – polskie zakłady zbrojeniowe
  • FreeBASIC
  • Facebook

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛv‿ˈbɛ, AS: ev‿be

Wiktionary


fbi

[czytaj: ef-bi-AJ] Federal Bureau of Investigation, Federalne Biuro Śledcze


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) Federalne Biuro Śledcze; agencja śledcza amerykańskiego rządu federalnego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛv‿bʲi‿ˈaj, AS: ev‿bʹi‿ai ̯

Wiktionary


fbs

skrót od: Fundusz Budowy Stolicy


SJP.pl


fc

1. Football Club, klub piłkarski;
2. fieri curavit


SJP.pl

Fc – polecenie służące do porównywania dwóch plików. Należy wpisać je w wierszu poleceń systemu Windows. Zazwyczaj jest nim cmd.exe, ale może też być command.com. Domyślnie polecenie to wyświetla zawartość porównywanych plików.

Wikipedia


fca

klauzula w umowach handlowych: Free Carrier (to a named place) - dostarczone przewoźnikowi (w oznaczone miejsce)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fiat Chrysler Automobiles
    • FCA US
    • FCA Italy
    • FCA Poland
  • First Choice Airways
  • Financial Conduct Authority
  • Ferrovia Centro Atlântica
  • Ferrocarril Central Argentino

Wikipedia


fce

ang. First Certificate in English, angielski certyfikat językowy na poziomie średnio zaawansowanym (intermediate)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

 (1.1) angielski certyfikat językowy na poziomie średniozaawansowanym wyższym, wydawany bezterminowo przez uniwersytet w Cambridge;

Wiktionary


fcieklizna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Biskupizna. wścieklizna

Wiktionary


fdc

Congregatio Filiarum Divinae Caritatis, zakon córek Bożej Miłości


SJP.pl

FDC ( first day cover, FDC) – koperta z naklejonym znaczkiem pocztowym, ostemplowana (zazwyczaj stemplem okolicznościowym) w pierwszy dzień obiegu znaczka. Koperta i stempel mają zazwyczaj napisy nawiązujące do pierwszego dnia obiegu znaczka.

Wikipedia


fdd

[czytaj: ef-de-DE lub ef-di-DI] skrót od: floppy disc drive - stacja dyskietek, urządzenie komputerowe do obsługi dyskietek


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Feature-driven development – metodyka wytwarzania oprogramowania
  • Floppy Disk Drive – stacja dyskietek – urządzenie peryferyjne komputera
  • Frequency Division Duplex – tryb dostępu do sieci radiowej

Wikipedia


fdj

skrót od: Freie Deutsche Jugend


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • FDJ – profesjonalna francuska drużyna kolarska.
  • Freie Deutsche Jugend – komunistyczna organizacja młodzieżowa.

Wikipedia


fdp

1. Freie Demokratische Partei, Wolna Partia Demokratyczna;
2. Parvum Opus Divinae Providentiae, zakon orionistów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Wolna Partia Demokratyczna (Freie Demokratische Partei) – niemiecka partia polityczna
  • Radykalno-Demokratyczna Partia Szwajcarii – szwajcarska partia polityczna
  • FDP – Orioniści, katolickie, charytatywne zgromadzenie zakonne
  • produkty rozpadu fibryny
  • fruktozo-1,6-bifosforan
  • mięsień zginacz głęboki palców
  • filtr dolnoprzepustowy

Wikipedia


fe

wykrzyknik wyrażający wstręt, obrzydzenie, niesmak; fuu, fu, pfe, pfu, fuj, pfuj, ble, fee


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) reprymenda wyrażająca obrzydzenie wyrażająca mniej więcej tyle co „wstyd”, „brzydko”, „nieładnie”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛ, AS: fe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) be

Wiktionary


feak

mit. gr. cyklop, syn Posejdona, postać występująca w micie o Odyseuszu


SJP.pl


feakowie

Feakowie (gr. Φαίακες) – w mitologii greckiej lud zamieszkujący wyspę Scherię, którą władał Alkinoos.

Feakowie zamieszkiwali na wyspie Scherii. Cechowała się ona niezwykłym klimatem, nie zapadała bowiem na niej zima. Lokalizuje się Scherię na Korkyrze.

Wikipedia


febe

satelita Saturna; Phoebe


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Febe – księżyc Saturna
  • Febe (Feba; gr. Phoibe, łac. Phoebe) – święta katolicka, diakonisa z czasów Nowego Testamentu
  • Febe (Fojbe; gr. Phoibe, łac. Phoebe) – w mitologii greckiej córka Ojneusa, jedna z Meleagryd
  • Febe (Fojbe; gr. Phoibe, łac. Phoebe) – w mitologii greckiej córka Tyndareosa
  • Febe (Fojbe; gr. Phoibos, łac. Phoebe) – w mitologii greckiej córka Uranosa, jedna z tytanid
  • Febe (Fojbe; gr. Phoibe, łac. Phoebe) – w mitologii greckiej jedna z Heliad
  • Febe (Fojbe; gr. Phoibe, łac. Phoebe) – w mitologii greckiej jedna z Leukippid
  • Feba (Phoibe, Phoebe) – imię żeńskie
  • Feb (Apollo; Fojbos; gr. Phoibos, łac. Phoebus) – w mitologii greckiej i mitologii rzymskiej przydomek boga sztuki i wróżbiarstwa
  • Fojbe (Artemida; gr. Phoibe, łac. Phoebe) – w mitologii greckiej przydomek Artemidy jako bogini Księżyca
  • Phoebe – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia


feblik

przestarzałe:
1. sympatia, słabość, skłonność do kogoś;
2. osoba, do której się ma skłonność; sympatia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. słabość, skłonność do kogoś

 (1.2) daw. osoba, do której ma się skłonność, sympatia

Wiktionary

Fe

Wikipedia


febra

1. gorączka o podłożu malarycznym, malaria, zimnica;
2. gorączka z dreszczami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. żółta gorączka, żółta febra

 (1.2) daw. pot. zimnica, malaria

 (1.3) pot. stan w którym pacjent przejawia gorączkę i dreszcze

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • febra – dawna nazwa malarii
  • febra – potoczna nazwa opryszczki
  • żółta febra – choroba tropikalna

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɛbra, AS: febra

Wiktionary


febronianizm

ruch w niemieckim Kościele katolickim w XVII - XVIII wieku, postulujący wzmocnienie władzy lokalnych biskupów kosztem władzy papieskiej


SJP.pl

Fe

Wikipedia


febroniański

→ febronianizm


SJP.pl

Patrz:

febronianizm

februar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. luty, drugi miesiąc roku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛˈbruwar, AS: februu̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 przym. februariowy

Wiktionary


februariowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. lutowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. februar m.

Wiktionary


febryczny

taki jak w febrze; gorączkowy, malaryczny


SJP.pl


febus

Feb;
1. mit. gr. pierwotnie bóstwo Słońca, w późniejszym czasie epitet Apollina;
2. mit. rz. imię używane na równi z imieniem Apollo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Febus – zlatynizowana forma przydomku Apollina
  • Febus de Châteaupers – kapitan gwardii – jedna z postaci powieści Victora Hugo Katedra Marii Panny w Paryżu oraz baletu Esmeralda
  • Franciszek Febus – król Nawarry, jego przydomek we współczesnym świecie to Siera

Wikipedia


feca

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Kresy. pogard. kobieta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Oto frajla (panna) — mówi jeden z tych ulicznych rycerzy, — poszlagowała ludzi, a teraz myśli, że będziemy z nią kunirować…
 — Feca jedna! — dodaje drugi, szarpiąc odzież Kaśki
.

Wiktionary


fecesy

produkty szkodliwe lub zbędne, wydalane przez organizm w postaci kału i moczu; ekskrementy, odchody, ekskrety, fekalia


SJP.pl


fechmistrz

nauczyciel szermierki; fechtmistrz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zob. fechtmistrz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fechtmistrz mos.

Wiktionary


fechmistrzowski

→ fechmistrz; fechtmistrzowski


SJP.pl


fechmistrzyni

→ fechmistrz; fechtmistrzyni


SJP.pl


fechral

stop zawierający żelazo, chrom i aluminium, używany do wyrobu elementów grzejnych w postaci drutów i taśm


SJP.pl


fechtmistrz

nauczyciel szermierki; fechmistrz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nauczyciel lub mistrz fechtunku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fechmistrz m.

:: fż. fechtmistrzyni ż., fechmistrzyni ż.

 przym. fechtmistrzowski, fechmistrzowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fechmistrz

Wiktionary


fechtmistrzowski

→ fechtmistrz; fechmistrzowski


SJP.pl


fechtmistrzyni

→ fechtmistrz; fechmistrzyni


SJP.pl


fechtować

przestarzałe: uprawiać szermierkę, walczyć białą bronią


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) sport. hist. wojsk. uprawiać fechtunek

czasownik zwrotny niedokonany fechtować się

 (2.1) walczyć na broń białą lub ćwiczyć się w szermierce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nauczył się fechtować, aby wziąć udział w zawodach szermierczych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fechtowanie n., fechtunek mrz.

Wiktionary


fechtunek

sztuka władania floretem, szablą lub szpadą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. sztuka walki szablą, szpadą lub floretem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od tej pory znacząco poprawił swój fechtunek.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fechtować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szermierka

Wiktionary


fechtunkowy

→ fechtunek


SJP.pl

Patrz:

fechtunek

fechty

ciosy stosowane przy fechtowaniu


SJP.pl


fecit

[czytaj: fec-it] faciebat; zrobił, wykonał (napis na dziełach sztuki obok podpisu artysty)


SJP.pl


fecjał

w starożytnym Rzymie: kapłan uświęcający odpowiednimi obrzędami religijnymi formalne wypowiedzenie wojny, zawarcie przymierza itp.


SJP.pl


fed

System Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych, bank centralny USA


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • FED – rodzaj wyświetlacza
  • FED – marka aparatów fotograficznych
  • FED – Fundacja Edukacja dla Demokracji
  • Fed – System Rezerwy Federalnej

Wikipedia


fedain

przedstawiciel religijnego lub politycznego ruchu oporu w krajach muzułmańskich


SJP.pl


fedak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bazyli (ur. William Fedak) – ukraiński biskup prawosławny
  • Jolanta Fedak – polska polityk i politolog
  • Juliana Fedak – ukraińska tenisistka
  • Mychajło Fedak – ukraiński dowódca, oficer UPA
  • Stepan Fedak – ukraiński działacz społeczny, adwokat
  • Stepan Fedak – ukraiński wojskowy

Wikipedia


feddan

miara powierzchni ziemi w Egipcie i Syrii


SJP.pl

Feddan (arab. فدّان, "faddān") – pozaukładowa jednostka miary pola powierzchni spoza układu SI stosowana w Egipcie, Sudanie i Syrii. Słowo feddan w języku arabskim oznacza zaprzęg wołami, którymi można zaorać powierzchnię pola w określonym czasie. W Egipcie feddan jest jedyną niemetryczną jednostką pozostającą w użyciu przeliczaną na system metryczny. Feddan dzieli się na 24 kiraty (175 m²).

Wikipedia


federacja

1. państwo związkowe mające własne organy federalne, którym państwa wchodzące w jego skład przekazują część swych praw suwerennych;
2. związek organizacji, stowarzyszeń, klubów itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd;

 (1.2) związek stowarzyszeń, organizacji zawodowych, politycznych i innych

Wiktionary

Federacja ( foedus – „przymierze”, „związek”), in. państwo związkowe, państwo federalne, federal state) – państwo składające się z części obdarzonych autonomią (stanów, krajów związkowych, prowincji, kantonów lub emiratów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Austria jest federacją składającą się z dziewięciu regionów, w tym z Wiednia, stolicy Austrii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛdɛˈrat͡sʲja, AS: federacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfederacja ż., federalizacja ż., federalizm m., federalista m., federalistka ż., konfederasta m.

 przym. federalny, federacyjny, federalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) związek

Wiktionary


federacyjny

związany z federacją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. związany z federacją, dotyczący federacji, mający charakter federacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas sesji zostały określone podstawy powojennego federacyjnego państwa jugosłowiańskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfederasta mos., federacja ż.

 przym. federalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) federalny, związkowy

Wiktionary


federalista

1. zwolennik idei zdecentralizowanego państwa złożonego z regionów (landów, stanów) o dużej niezależności;
2. członek amerykańskiego stronnictwa działającego od 1787 roku do początku XIX wieku, popierającego system federacyjny i ścisły związek stanów


SJP.pl

Federalista (ang. "The Federalist", "The Federalist Papers") – cykl 85 esejów autorstwa Alexandra Hamiltona, Jamesa Madisona i Johna Jaya, uznawany za pierwszy komentarz do Konstytucji Stanów Zjednoczonych.

Wikipedia


federalistka

→ federalista


SJP.pl

Patrz:

federalista

federalistyczny

zgodny z poglądami federalizmu, wyrażający idee federalizmu


SJP.pl


federalizacja

dążenie narodów, państw do zjednoczenia na zasadach federacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. łączenie się państw, stanów, kantonów itp., na zasadach federacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. federalizm m., federalista m., federacja ż., federalizowanie n.

 czas. federalizować

 przym. federalistyczny, federalizacyjny, federalny

Wiktionary


federalizm

1. ustrój państwowy oparty na zasadzie federacji;
2. tendencja tworzenia wielkich zespołów państw na zasadzie federacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. system organizacji państwa lub sposób myślenia politycznego, w którym różne jednostki tworzą federację

Wiktionary

Federalizm – przeciwieństwo unitaryzmu (tj. dążenia do utworzenia hegemonialnego państwa) i centralizmu (tj. dążności do podporządkowania jednemu ośrodkowi władzy). Zakłada on, że władza, i procesy decyzyjne są podejmowane na tyle blisko danych społeczności, na ile jest to możliwe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Federalizm obowiązuje w Niemczech, Szwajcarii i Stanach Zjednoczonych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. federalizacja ż., federacja ż., federalista mos., federalistka ż.

 przym. federalistyczny

Wiktionary


federalizować

łączyć państwa, stany, kantony itp. na zasadach federacji


SJP.pl


federaliści

amerykańskie stronnictwo działające od 1787 r. do początku XIX w., popierające system federacyjny


SJP.pl


federalnie

→ federalny


SJP.pl

Patrz:

federalny

federalny

oparty na zasadach federacji, stanowiący federację


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. adm. dotyczący państwa będącego federacją lub związany z organami i strukturami tej federacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedyś wpadłem na pomysł, że u nas powinna być struktura federalna, jak w Niemczech.

 (1.1) Na przykład w federalnych sądach apelacyjnych zasiada około dwustu sędziów, a w sądach rejonowych około sześciuset.

 (1.1) Komisja Rewizyjna sprawuje m.in. nadzór nad finansami organizacji, badając rachunkowość i roczne sprawozdanie finansowe, o czym informuje Kongres wzgl. Komisję Federalną.

 (1.1) Zespół jest na indeksie niemieckich władz federalnych jako „grupa szkodliwa dla młodzieży”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. federacja ż., federalista m., federalistka ż., federalizacja ż.

 przym. federacyjny, federatywny, federalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) federacyjny, związkowy

Wiktionary


federat

dawniej, rzadko: członek federacji, przedstawiciel władzy federalnej


SJP.pl


federatywny

→ federacja; federacyjny


SJP.pl


federer

nazwisko


SJP.pl


federico

[czytaj: federiko] obce imię męskie


SJP.pl


federigo

obce imię męskie


SJP.pl


federować

1. łączyć w federację;
2. federować się - rzadko: łączyć się w federację


SJP.pl


federowicz

nazwisko


SJP.pl


federpusz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gwara. górn. pióropusz górniczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛˈdɛrpuʃ, AS: federpuš

Wiktionary


fediwersum

Fediwersum (ang. "Fediverse", zbitka słów "federacja" i "uniwersum", potocznie „fediwers” lub „fedi”) – wspólna nazwa wielu połączonych ze sobą serwisów społecznościowych korzystających ze wspólnych protokołów (m.in. OStatus, ActivityPub i Diaspora Network). Po raz pierwszy obecnej nazwy całej sieci („Fediwersum”) użył w 2012 roku Mark Eckenwiler.

Wikipedia


fedon

"Fedon", dzieło Platona i imię tytułowego bohatera tego dzieła


SJP.pl

Fedon z Elidy (gr. Φαίδων, V w. p.n.e.) filozof grecki, założyciel szkoły w Elidze.

Wikipedia


fedora

kapelusz z rondem i wklęsłą fałdą pośrodku, powstały w latach dwudziestych XX wieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odzież. fason kapelusza z rondem, początkowo kobiecego, później męskiego, z wklęsłą fałdą na środku;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fedora – jednostka osadnicza w USA
  • fedora – fason kapelusza
  • Fedora – dystrybucja Linuksa
  • Fédora – sztuka teatralna z 1882
  • Fedora – film z 1978
  • Fedora Commons – system zarządzania obiektami cyfrowymi
  • Fedora – opera Umberta Giordana
  • Fedora Barbieri – włoska śpiewaczka operowa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɛˈdɔra, AS: fedora

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) borsalino

Wiktionary


fedorczuk

nazwisko


SJP.pl


fedorczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bożena Fedorczyk – polska aktorka dziecięca
  • Piotr Fedorczyk – polski poeta i dziennikarz
  • Stanisław Fedorczyk – polski oficer

Wikipedia


fedorowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Fedorowicz (1853 lub 1854-1917) – polski urzędnik
  • Aleksander Fedorowicz (strona ujednoznaczniająca)
  • Andrzej Fedorowicz (strona ujednoznaczniająca)
  • Antoni Fedorowicz (1931-1998) – polski nauczyciel, samorządowiec
  • Eugeniusz Fedorowicz (1919-1968) – polski aktor
  • Iwan Fedorowicz (1510-1583) – rosyjski drukarz, grawer, majster odlewnictwa czcionek
  • Jan Fedorowicz (1811-1870) – prawnik, ziemianin, uczestnik powstania listopadowego
  • Jacek Fedorowicz (ur. 1937) – polski aktor i satyryk
  • Jerzy Fedorowicz (strona ujednoznaczniająca)
  • John Fedorowicz (ur. 1958) – amerykański szachista
  • Józef Fedorowicz (strona ujednoznaczniająca)
  • Krzysztof Fedorowicz (strona ujednoznaczniająca)

Wikipedia


fedorowski

nazwisko


SJP.pl


fedoruk

nazwisko


SJP.pl


fedra

mit. gr. druga żona Tezeusza, córka króla Krety Minosa i Pazyfae


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sprężyna

Wiktionary

Fedra (gr. Φαίδρα Phaídra, łac. Phaedra) – w mitologii greckiej królewna kreteńska.

Uchodziła za córkę króla Minosa i Pazyfae oraz za siostrę Ariadny i Deukaliona. Była żoną Tezeusza, matką Akamasa i Demofonta oraz macochą Hippolytosa (Hipolit).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) zob. sprężyna.

Wiktionary


fedrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fedrować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fedrunek m.

 czas. fedrować ndk.

Wiktionary


fedrować

górnicze: wydobywać lub urabiać węgiel


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) środ. pracować w kopalni, rąbać ścianę węglową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gustlik był chłop jak tur i fedrował za dziesięciu chłopa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fedrowanie n., fedrunek mrz.

Wiktionary


fedrunek

1. wydobywanie węgla w kopalni;
2. wydobyty węgiel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. rozkruszanie złoża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fedrowanie n.

 czas. fedrować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urabianie, urobek

Wiktionary


fedrus

Fedrus, właśc. najprawdopodobniej Gaius Iulius Phaedrus, od gr. Phaidros (ur. 15? p.n.e., zm. 50? n.e.) – poeta rzymski pochodzenia greckiego, twórca pierwszego łacińskiego zbioru bajek. Na temat życia wiemy niewiele, daty urodzin i śmierci są hipotetyczne.

Wikipedia


fedyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Brent Fedyk – kanadyjski hokeista
  • Iwan Fedyk – ukraiński trener piłkarski
  • Jan Fedyk – polski działacz rolniczy i społeczny
  • Stanisław Fedyk – polski biolog

Wikipedia


fedyszak

nazwisko


SJP.pl


fee

1. wykrzyknik wyrażający wstręt, obrzydzenie, niesmak; fuu, fu, pfe, pfu, fuj, pfuj, fe, ble;
2. [czytaj: fi] stałe wynagrodzenie dla agencji reklamowej od klienta


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fra Fee – irlandzki aktor
  • Gordon Fee – amerykański teolog
  • Kathleen Fee – kanadyjska aktorka
  • Mary Fee – szkocka polityczka
  • Raymond Fee – amerykański bokser
  • Ruby O. Fee – niemiecka aktorka
  • Fee – niemiecka piosenkarka
  • Fee simple absolute – forma prawna własności
  • Exit fee
  • Fe
  • FEE
  • LaFee

Wikipedia


feedback

[czytaj: fidbek] sprzężenie zwrotne;
1. informacja zwrotna odbiorców usług, klientów, konsumentów, dotycząca produktu czy sposobu zarządzania;
2. oddziaływanie informacji zwrotnej na ośrodek decyzyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. eduk. zarz. informacja zwrotna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ang. feedback – sprzężenie zwrotne
  • Feedback – album hip-hopowego zespołu Jurassic 5
  • Feedback – album studyjny polskiej grupy muzycznej Elysium
  • Feedback – minialbum kanadyjskiej grupy rockowej Rush
  • Informacja zwrotna, odzew, pot. feedback

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odpowiednio przekazany feedback daje możliwość przemyślenia, co i w jaki sposób można poprawić tak, by w przyszłości omijać negatywne efekty.

Wiktionary


feedbackowy

→ feedback [czytaj: fidbekowy]


SJP.pl


feeder

[czytaj: fider]
1. metoda stosowana w wędkarstwie, polegająca na zastosowaniu koszyczka zanętowego i drgającej szczytówki;
2. statek do przewozu kontenerów między mniejszymi portami a głównymi portami przeładunkowymi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Feeder – metoda stosowana w wędkarstwie
  • Feeder – grupa muzyczna
  • Feeder lub „fider” - statek do przewozu kontenerów między mniejszymi portami

Wikipedia


feederowy

→ feeder


SJP.pl

Patrz:

feeder

feeling

[czytaj: filing, filin]
1. w muzyce rockowej lub jazzowej: żarliwość, nastrojowość, emocjonalność wykonawstwa;
2. młodzieżowo: wrażenie, uczucie


SJP.pl


feeria

1. widowisko teatralne o tematyce fantastycznej;
2. bogactwo różnorodnych efektów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. bogactwo i różnorodność mieniących się barw, świateł

 (1.2) teatr. widowisko sceniczne o treści fantastycznej, posługujące się grą dźwięków świateł i barw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛˈːrʲja, AS: f•erʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feeryczność ż.

 przym. feeryjny, feeryczny

 przysł. feeryjnie, feerycznie

Wiktionary


feeryczny

bajkowy, czarodziejski, mieniący się barwami, światłem; feeryjny


SJP.pl


feeryjny

bajkowy, czarodziejski, mieniący się barwami, światłem; feeryczny


SJP.pl


fefer

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pieprz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fefru nie można kopać, bo to nie jest sól.

Wiktionary


feijoada

[czytaj: fejżuada] gulasz z fasoli, przeważnie czarnej, uważany za brazylijską potrawę narodową


SJP.pl

Fe

Wikipedia


feinschnitt

[czytaj: fajnsznit] w filmologii: ostateczny montaż taśmy filmowej


SJP.pl


fejhoa

ciepłolubna roślina drzewiasta z rodziny mirtowatych; akka Sellowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. wiecznie zielone, małe drzewo lub krzew, rosnący w subtropikalnej części Ameryki Południowej

Wiktionary


fejk

fake; potocznie:
1. coś nieprawdziwego, fałszywego; ściema, fałszywka;
2. podrobiony produkt jakiejś marki; fałszywka;
3. osoba podająca się za kogoś innego, oszust


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) neol. pot. coś, co jest zmanipulowane lub spreparowane, tylko z pozoru wyglądające na prawdziwe (np. zdjęcie) lub markowe (np. buty / koszulka / telefon), w rzeczywistości jednak sfałszowane

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Im bliżej premiery filmu, tym więcej przecieków w internecie. Spora część z nich to fejki, ale podobno w każdym kłamstwie jest ziarno prawdy.

 (1.1) Ta koszulka, mimo że jest fejkiem, wygląda naprawdę nieźle.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fejkowy

 czas. fejkować, sfejkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałszywka, oszustwo

Wiktionary


fejknius

→ fake news


SJP.pl

Patrz:

fake news

fejkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fejkować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fejkować, sfejkować

Wiktionary


fejkować

potocznie:
1. fałszować, podrabiać;
2. symulować coś;
3. podszywać się pod kogoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sfejkować)

 (1.1) slang. podrabiać

 (1.2) slang. udawać, że się robi coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lepiej nie fejkować cudzych produktów, lecz stworzyć oryginalne.

 (1.1) Ten mały łobuz przez cały rok fejkował podpis swojej matki.

 (1.2) On fejkuje swoją chorobę, żeby nie iść do szkoły.

 (1.2) To on jest impostorem. Wiem, bo widziałam, jak fejkował zadanie.

 (1.2) Jest narcystyczna i fejkuje złość, żeby uzyskać uwagę i aprobatę od koleżanek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fejk m., fejkowanie n., sfejkowanie n.

 przym. fejkowy

 czas. sfejkować dk.

 przysł. fejkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałszować, podrabiać, fabrykować, preparować, falsyfikować

 (1.2) udawać

Wiktionary


fejkowy

potocznie: fałszywy, podrobiony, udawany


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) neol. slang. fałszywy, oszukańczy, podrobiony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nalepka fejkowa, widać, że doklejana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fejk m.

 czas. fejkować ndk., sfejkować dk.

Wiktionary


fejleton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. felieton

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był u nas w redakcji niejaki Frukt, który prowadził kronikę miejscową i pisał niedzielne fejletony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fejletonista mos., fejletonistka ż.

Wiktionary


fejm

potocznie: sława


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) slang. sława, rozgłos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) slang. osoba sławna

Wiktionary


fejmowy

→ fejm


SJP.pl

Patrz:

fejm

fejs

potocznie: Facebook; Fejsbuk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) pot. usługa internetowa Facebook

 (1.2) pot. konto użytkownika w usłudze Facebook

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kaśka od godziny siedzi na fejsie, a jeszcze nie odrobiła zadania domowego.

 (1.2) Jak nie masz fejsa, znaczy że nie żyjesz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛjs, AS: fei ̯s

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) facebook, fejsbuk, żart. fejsbóg

 (1.1) facebook, fejsbuk, żart. fejsbóg

Wiktionary


fejsbuk

potocznie: Facebook; Fejs


SJP.pl


fejsbukowicz

użytkownik portalu Facebook; facebookowicz


SJP.pl


fejsbukowiczka

użytkowniczka portalu Facebook; facebookowiczka


SJP.pl


fejsbukowy

→ Fejsbuk


SJP.pl

Patrz:

Fejsbuk

fejsik

zdrobnienie od: fejs (Facebook)


SJP.pl


fejsować

środowiskowo: korzystać z Facebooka - serwisu społecznościowego; facebookować, fejsbukować, fejsbuczyć


SJP.pl


fekalia

produkty szkodliwe lub zbędne, wydalane przez organizm w postaci kału i moczu; ekskrementy, odchody, ekskrety, fecesy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) odchody ludzkie gromadzące się w kanalizacji i szambach;

Wiktionary

Fekalia (z faecalis „kałowy”, od faex, dop. faecis „osad, fusy, szumowina”) – stałe lub półpłynne odchody ludzkie (mocz i kał) gromadzone w dołach kloacznych. Zawierają więcej składników pokarmowych niż odchody innych zwierząt. Mylone ze ściekami bytowymi powstającymi we współczesnych gospodarstwach domowych. Zmieszane odchody ludzi i innych zwierząt nazywane są ekskrementami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pojemnik na fekalia, łóżko, stół, na którym miały powstawać rewolucyjne teorie, wieszak, krzesło i planszaansze – wszystko powędrowało do magazynów Muzeum Podhalańskiego przy ul. Sobieskiego.

 (1.1) U sąsiada fekalia wypłynęły z muszli i wanny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛˈkalʲja, AS: fekalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fekalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odchody

Wiktionary


fekalny

→ fekalia; kałowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fekaliami, dotyczący fekaliów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fekalia nmos.

Wiktionary


feksyrować

czasownik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wyśmiewać

Wiktionary


fel.

skrót od: felieton


SJP.pl


fela

zdrobnienie od: Felicja (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. drąg

Wiktionary


felaski

przymiotnik od: Felasz


SJP.pl


felasz

członek ludu kuszyckiego wywodzącego się z Etiopii; Falasz, Falasza


SJP.pl


felaszowie

lud afrykański; Falaszowie


SJP.pl

Felaszowie ( ‏בֵּיתֶא יִשְׂרָאֵל‎ czyt. "Bēteʾ Jīsrāʾēl"; gyyz ተ እስራኤል czyt. "Beta ʾƏsrāʾel" lub "Bēte 'Isrā'ēl"), inaczej Falaszowie, Falasza – lud kuszycki, wywodzący się z Etiopii, obecnie w większości zamieszkujący Izrael. W większości są wyznawcami judaizmu, stąd zwani bywają Czarnymi Żydami lub Etiopskimi Żydami (hebr. "יְהוּדֵי אֶתְיוֹפְּיָה:" czyt. "Jehudej Etjopjah"; amh. "የኢትዮጵያ ይሁዲዎች", czyt. "jä-Itəjop'əja Jəhudiwoč"), choć niektórzy z nich wyznają chrześcijaństwo.

Wikipedia


felberg

nazwisko


SJP.pl


felc

falc;
1. pasek papierowy lub płócienny łączący okładkę z książką;
2. połączenie dwóch blach przez zwinięcie ich brzegów;
3. nacięcie w kamieniu lub drewnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. zacięcie w kancie deski, kamienia itp. służące do spojenia dwóch części; połączenie arkuszy blach

 (1.2) zob. falc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛlt͡s, AS: felc

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rowek, żłobek, wypust

 (1.1-2) falc

Wiktionary


felcech

dawniej: pas zakładany przez ramię, służący do noszenia broni białej; feldcech, pendent


SJP.pl

Fe

Wikipedia


felcować

falcować;
1. spajać dwa kawałki blachy, deski lub kamienia za pomocą felcu;
2. wycinać wpusty i rowki w deskach i innych elementach budowlanych w celu ich łączenia


SJP.pl


felcowy

→ felc


SJP.pl

Patrz:

felc

felczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzysztof Felczak
  • Wacław Felczak
  • Zygmunt Felczak

Wikipedia


felczer

pracownik służby zdrowia uprawniony do wykonywania prostszych czynności lekarskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. chirurg wojskowy nieposiadający wykształcenia lekarskiego

 (1.2) osoba uprawniona do świadczenia prostej pomocy medycznej chorym;

 (1.3) środ. zootechn. osoba zajmująca się kastracją zwierząt

 (1.4) środ. zootechn. weterynarz

Wiktionary

Felczer (z niem. "Feldscher" „chirurg polowy”, z szw. "fältskär" „chirurg polowy, wykonujący proste zabiegi”) – wygaszany medyczny zawód regulowany, polegający na udzielaniu chorym świadczeń opieki zdrowotnej.

Kwalifikacje i prawo wykonywania zawodu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɛlt͡ʃɛr, AS: felčer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felcerzyna m.

:: fż. felczerka ż.

 czas. felczerować ndk.

 przym. felczerski

Wiktionary


felczerka

1. kobieta felczer;
2. potocznie: nieumiejętnie przeprowadzony zabieg medyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta uprawniona do świadczenia prostej pomocy medycznej chorym i rannym

 (1.2) fach, polegający na świadczeniu prostej pomocy medycznej chorym i rannym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛlˈt͡ʃɛrka, AS: felčerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felczer m.

 przym. felczerski

Wiktionary


felczerski

przymiotnik od: felczer


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający związek z felczerką albo felczerami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po powrocie do Polski ukończył szkołę felczerską, wiele lat pracował w służbie zdrowia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛlˈt͡ʃɛrsʲci, AS: felčersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felczer mos., felczerka ż.

Wiktionary


feldcech

dawniej: pas zakładany przez ramię, służący do noszenia broni białej; felcech, pendent


SJP.pl


feldcechmistrz

1. główny szef artylerii w XVIII i XIX wieku;
2. generał w dawnej armii austriackiej i austro-węgierskiej


SJP.pl


feldfebel

stopień podoficerski w dawnym wojsku polskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. stopień podoficerski odpowiadający starszemu sierżantowi (m.in. w dawnym wojsku w Polsce, NRD, RFN);

Wiktionary

Feldfebel ( Feldwebel; w formacjach Waffen SS Oberscharführer) – niemiecki podoficerski stopień wojskowy, odpowiednik polskiego sierżanta (wachmistrza, ogniomistrza). Stopień w dawnym wojsku polskim.

Stopień też występował w armii rosyjskiej ( фельдфебель) od reform Piotra I w 1722 do 1917.

Wikipedia


feldgrau

[czytaj: feldGRAŁ] środowiskowo: kolor ziemistoszary


SJP.pl

Fe

Wikipedia


feldjeger

feldjegier;
1. w Niemczech i w Rosji do początku XX w.: kurier wojskowy i dyplomatyczny;
2. w XIX w.: żołnierz batalionu strzelców w armii austro-węgierskiej, w Rosji pełniący funkcję żandarma


SJP.pl


feldjegier

feldjeger;
1. w Niemczech i w Rosji do początku XX w.: kurier wojskowy i dyplomatyczny;
2. w XIX w.: żołnierz batalionu strzelców w armii austro-węgierskiej, w Rosji pełniący funkcję żandarma


SJP.pl


feldman

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Corey Feldman – amerykański aktor
  • Ferdynand Feldman – polski aktor
  • Józef Feldman – polski historyk
  • Józef Feldman – polski wojskowy i prokurator
  • Katarzyna Feldman – polska aktorka
  • Klemens Maria Filip Feldman – biskup Kościoła Starokatolickiego Mariawitów
  • Krystyna Feldman – polska aktorka
  • Marty Feldman – angielski aktor i komik
  • Morton Feldman – amerykański kompozytor
  • Wilhelm Feldman – polski krytyk i historyk literatury

Wikipedia


feldmarszałek

najwyższy stopień wojskowy w niektórych państwach; marszałek polny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. w niektórych krajach: najwyższy stopień wojskowy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. feldmarszałkowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marszałek polny

Wiktionary


feldmarszałkowski

przymiotnik

 (1.1) związany z osobą lub stopniem feldmarszałka (marszałka polnego)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feldmarszałek mos.

Wiktionary


feldspatyzacja

proces powstawania wtórnych skaleni w skałach na miejsce łyszczyków, kwarcu i innych minerałów


SJP.pl


feldszlanga

dawne działo bezkomorowe o długiej lufie


SJP.pl


felejza

dawniej o skórzanej torbie, zwłaszcza o tornistrze wojskowym


SJP.pl


felek

zdrobnienie od: Felicjan, Feliks (imiona męskie); Feluś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: Felicjan

 (1.2) zdrobn. od: Feliks

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Felka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Feliks mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Feluś; neutr. Felicjan

 (1.2) zdrobn. Feluś; neutr. Feliks

Wiktionary


felem

wtórna tkanka okrywająca starsze części roślin; korek


SJP.pl


feler

usterka, wada, defekt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. coś, co obniża wartość, jakość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W maszynach musi być jakiś feler, czy w samym wynalazku, dość, że ten kauczuk, to okazał się do niczego.

 (1.1)  Pani Franciszka miała drobny feler: lubiła alkohol, to jest, przynajmniej trzy razy do roku, musiała się ululać w drobną kaszkę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błąd, defekt, mankament, niedoskonałość, niedostatek, skaza, uchybienie, usterka, wada, wadliwość, brak, ułomność

Wiktionary


felerność

negatywna cecha czegoś, obniżająca jego wartość i użyteczność; defektywność, wadliwość


SJP.pl


felerny

wadliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) (najczęściej o przedmiocie) mający wady albo braki

 (1.2) pechowy, fatalny, niefortunny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podejrzanie tanie produkty kupowane w internecie bywają felerne.

 (1.2) To była bardzo felerna wycieczka, wszystko się posypało.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wadliwy, wybrakowany

 (1.2) feralny, pechowy, fatalny, niefortunny

Wiktionary


felezja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. wojsk. skórzana torba podróżna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plecak żołnierski, tornister żołnierski

Wiktionary


felga

obręcz koła samochodowego, na którą nakłada się oponę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) element podwozia samochodu; metalowa obręcz na którą nakłada się oponę

Wiktionary

Felga – metalowa część koła, na którą nakładana jest opona.

We współczesnych samochodach felga ma za zadanie wentylować elementy układu hamulcowego (tarczę/bęben, przewody hamulcowe, zacisk). Felgi najczęściej są wykonywane ze stopu aluminium lub stali, a felgi wyczynowe z lekkiego i wytrzymałego magnezu lub włókna węglowego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɛlɡa, AS: felga

Wiktionary


felianci

członek klubu politycznego z okresu rewolucji francuskiej, który powstał w 1791 roku w wyniku secesji z klubu jakobinów grupy umiarkowanych liberałów


SJP.pl


feliant

członek klubu politycznego z okresu rewolucji francuskiej, który powstał w 1791 roku w wyniku secesji z klubu jakobinów grupy umiarkowanych liberałów


SJP.pl


felicia

[czytaj: felicja] model samochodu marki Škoda


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Felicia – jaskrzyn (też szczęstka i felicja) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych
  • Škoda Felicia – samochód osobowy produkowany w latach 1959–1964 przez czeską fabrykę Škoda Auto
  • Škoda Felicia – samochód osobowy produkowany w latach 1994–2001 przez koncern Volkswagen AG pod marką Škoda Auto
  • USS „Felicia” – okręty US Navy o takiej nazwie
  • MF Felicia – nazwa promu morskiego (pierwotnie MF Silesia) w latach 2005-2006
  • (294) Felicia – planetoida
  • Felicja

Wikipedia


feliciano

[czytaj: feliCZJAno] nazwisko


SJP.pl


felicja

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Felicja – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, żeński odpowiednik imienia Feliks, o tym samym znaczeniu.

W Polsce poświadczone od XIV wieku (1341 r.) w formie Felicyja, (wsł.) Filicyja. Staropolskie zdrobnienia to: Felka, Felina (też odrębne imię, nienotowane w dawnej Polsce), Fila (także od Filomena), Filka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powiedzieliście Felicji o sobotnim wypadzie do Zakopca?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛˈlʲit͡sʲja, AS: felʹicʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Feliks mos.

Wiktionary


felicjan

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Felicjan – imię
  • Felicjan – wieś w woj. lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Gorzków

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɛˈlʲit͡sʲjãn, AS: felʹicʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Felicjana ż.

Wiktionary


felicjana

imię żeńskie


SJP.pl

Felicjana, Felicjanna – żeński odpowiednik imienia Felicjan. Imieniny obchodzi 24 listopada, jako wspomnienie bł. Felicjany (Felicjanny) de Uribe Orbe, karmelitańskiej siostry miłosierdzia.

Wikipedia


felicjanie

imię żeńskie


SJP.pl


felicjanin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Felicji lub z nią związany


SJP.pl


felicjaniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Felicji lub z nią związany


SJP.pl


felicjanka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Świętego Feliksa z Kantalicjo Trzeciego Zakonu Regularnego Świętego Franciszka Serafickiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. zakonnica ze Zgromadzenia Sióstr Świętego Feliksa;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ewangeliczny wymiar duchowości felicjanek łączy się ściśle z jej eucharystycznym aspektem i jest mocno zakorzeniony w duchowości franciszkańskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. felicjański

Wiktionary


felicjanki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Świętego Feliksa z Kantalicjo Trzeciego Zakonu Regularnego Świętego Franciszka Serafickiego


SJP.pl

Felicjanki, pełna nazwa Zgromadzenie Sióstr Świętego Feliksa z Kantalicjo Trzeciego Zakonu Regularnego Świętego Franciszka Serafickiego (łac. "Congregatio Sororum Santci Felicis de Cantalice Tertii Ordinis Regularis Sancti Francisci Seraphici") – żeńskie zgromadzenie zakonne założone 21 listopada 1855 roku w Warszawie przez bł. Marię Angelę Truszkowską.

Wikipedia


felicjanostwo

Felicjan z małżonką; Felicjanowie


SJP.pl


felicjanowie

Felicjan z małżonką; Felicjanostwo


SJP.pl


felicjanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Felicjana lub z nim związany


SJP.pl


felicysym

imię męskie


SJP.pl

Felicysym – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Nosił je św. Felicysym z Perugii.

Felicysym imieniny obchodzi 6 sierpnia i 26 października.

Wikipedia


felicyta

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Felicyta – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, powstałe od wyrazu pospolitego felicitas, „urodzaj”, „szczęśliwość”, „błogosławieństwo”. Jedną z form zdrobniałych jest być może imię Zyta, obecnie funkcjonujące samodzielnie. Patronką tego imienia jest św. Felicyta z Kartaginy (†203).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na urodzinach u Felicyty poznałyśmy jej wuja z Niemiec.

Wiktionary


felicytacja

dawniej: powinszowanie


SJP.pl


felicytolog

etyk zajmujący się zagadnieniami szczęścia


SJP.pl


felicytologia

dział etyki zajmujący się zagadnieniem szczęścia


SJP.pl

Felicytologia (łac. "felicitas", ‘szczęście’; gr. "λογóς", ‘nauka’, ‘słowo’) – w filozofii, teoria kształtowania życia szczęśliwego; dział etyki stawiający pytanie: „jak żyć, aby być szczęśliwym i nie popaść w stan nieszczęśliwości”.

„Felicytologia” – także zespół doktryn formułujących normy, które wskazują sposoby osiągnięcia szczęścia.

Wikipedia


felieton

utwór publicystyczno-dziennikarski o tematyce społecznej, obyczajowej lub kulturalnej, posługujący się środkami prozy fabularnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) publ. krótki utwór publicystyczny;

Wiktionary

Felieton ( feuilleton – „zeszycik, odcinek powieści”) – gatunek publicystyczny, krótki utwór dziennikarski (prasowy, radiowy, telewizyjny) utrzymany w osobistym tonie, lekki w formie, wyrażający punkt widzenia autora. Porusza i komentuje aktualne tematy społeczne, zwracając uwagę na ujemne zjawiska w życiu codziennym. Często wykorzystuje w tym celu elementy satyry, ironii, humoru itp.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. felietonistyka ż., felietoniarz m., felietonista m., felietonistka ż.

:: zdrobn. felietonik m.

 przym. felietonowy, felietonistyczny

 przysł. felietonowo

Wiktionary


felietoniarz

lekceważące określenie felietonisty


SJP.pl


felietonik

mały felieton


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. felieton

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛlʲjɛˈtɔ̃ɲik, AS: felʹi ̯etõńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felieton mrz., felietonista mos.

 przym. felietonowy

Wiktionary


felietonista

autor felietonów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) liter. autor felietonu lub ich cyklu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felieton m., felietonik m.

:: fż. felietonistka ż.

 przym. felietonowy

Wiktionary


felietonistka

autorka felietonów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) autorka felietonów, kobieta zajmująca się felietonistyką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felietonistyka ż., felieton m.

:: fm. felietonista m.

 przym. felietonistyczny, felietonowy

Wiktionary


felietonistyczny

→ felietonistyka


SJP.pl

Patrz:

felietonistyka

felietonistyka

dział twórczości literackiej obejmujący pisanie felietonów


SJP.pl


felietonować

pisać felietony


SJP.pl


felietonowy

związany z felietonem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z felietonem; charakterystyczny dla felietonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felieton mrz., felietonik mrz., felietonista mos., felietonistka ż., felietoniarz mos.

 przym. felietonistyczny

 przysł. felietonowo

Wiktionary


feliks

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Feliks ( felix – łaskawy, szczęśliwy) – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Żeńskie odpowiedniki: Feliksa, Felicja.

W innych językach przyjęte na ogół w formie Feliks lub Felix. Dawniej popularne było także jego polskie tłumaczenie – Szczęsny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jednym z pierwszych antypapieży był Feliks II.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛlʲiks, AS: felʹiks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Felicja ż., Feliksa ż.

:: zdrobn. Felek m., Feluś m.

Wiktionary


feliksa

imię żeńskie


SJP.pl

Feliksa (łac. "felix" - łaskawy, szczęśliwy) – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Jest żeńskim odpowiednikiem imienia Feliks.

Wikipedia


feliksiak

nazwisko


SJP.pl


feliksostwo

Feliks z małżonką; Feliksowie


SJP.pl


feliksowie

Feliks z małżonką; Feliksostwo


SJP.pl


feliksowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Feliksa lub z nim związany


SJP.pl


felikula

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciało męczennicy Felikuli wrzucono do rzymskiej kloaki.

Wiktionary


felin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Felin (z niem.: Fellin) – miasto i zamek warowny w Inflantach, siedziba starosty, w województwie parnawskim Rzeczypospolitej Obojga Narodów; obecnie estońskie Viljandi.
  • Felin – dawny folwark na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Szaterniki
  • Felin – dzielnica mieszkaniowa i akademicka położona we wschodniej części Lublina
  • Felin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Huszlew
  • Felin – wieś w powiecie stryjskim do 1939 (wcześniej Felizienthal)
  • Felin – imię męskie
  • Felin – skała w grupie Straszykowych Skał na Wyżynie Częstochowskiej
  • FÉLIN – Fantassin à Équipement et Liaisons Intégrés francuski system wyposażenia żołnierza.

Wikipedia


feliniak

nazwisko


SJP.pl


felinofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) strach przed kotami

Wiktionary


felinolog

specjalista w dziedzinie felinologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zool. specjalista w dziedzinie felinologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wybraliśmy atlas kotów napisany przez znanego felinologa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felinologia ż.

 przym. felinologiczny

Wiktionary


felinologia

dział zoologii, nauka o kotach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nauka o kotach;

Wiktionary

Felinologia ( felinus ‘koci’, gr. "logos" – ‘słowo’) – dział zoologii (konkretniej teriologii) badający koty (Felinae). Koncentruje się na ich anatomii, genetyce, fizjologii i bioróżnorodności, zarówno gatunków dzikich, jak i ras kotów domowych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɛlʲĩnɔˈlɔɟja, AS: felʹĩnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felinolog m., felinolożka ż.

 przym. felinologiczny

Wiktionary


felinologiczny

→ felinologia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biol. związany z felinologią, dotyczący felinologii

Wiktionary

Patrz:

felinologia

Wymowa:

IPA: ˌfɛlʲĩnɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: felʹĩnoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felinologia ż., felinolog m.

Wiktionary


felinoterapia

terapia z udziałem kotów


SJP.pl

Fe

Wikipedia


felipe

włoskie imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • – hiszpańskie imię męskie, odpowiednik imienia Filip
  • Felipe (Felipe Dias da Silva dal Belo, ur. 1984) – brazylijski piłkarz
  • Felipe (Felipe Trevizan Martins, ur. 1987) – brazylijski piłkarz
  • Felipe (Felipe Augusto de Almeida Monteiro, ur. 1989) – brazylijski piłkarz

Wikipedia


felisiak

nazwisko


SJP.pl


felix

obce imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Felix – gmina w prowincji Almería, w Andaluzji
  • Felix (ang. Felix Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Grundy
  • Felix (ang. Felix Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Grundy
  • Félix – piłkarz brazylijski, mistrz świata z 1970 roku
  • Felix de Urgell – biskup Seo de Urgel w latach 783–792 oraz 798–799
  • João Félix – portugalski piłkarz
  • Felix – australijski piosenkarz, raper, tancerz, członek grupy Stray Kids
  • Felix – belgijski browar
  • Felix Polska – producent słonych przekąsek
  • Europejska Nagroda Filmowa
  • Feliks

Wikipedia


feliński

kuc feliński - polska rasa kuców wierzchowych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alojzy Feliński – polski poeta, dramatopisarz, tłumacz, historyk i teoretyk literatury
  • Roman Feliński – polski architekt i urbanista
  • Tadeusz Feliński – polski polityk komunistyczny
  • Zygmunt Szczęsny Feliński – święty Kościoła rzymskiego, arcybiskup metropolita warszawski prześladowany przez Moskali
  • kuc feliński – polska populacja rasowa koni

Wikipedia


felka

zdrobnienie od: Felicjan, Feliks (imiona męskie); Feluś


SJP.pl


felkowie

Felek z małżonką


SJP.pl


fell

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fell – miejscowość
  • Fell – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Trier-Saarburg
  • Fell – miejscowość
  • Hubert Fell – niemiecki polityk
  • Mareike Fell – niemiecka aktorka
  • Terry Fell – amerykański muzyk

Wikipedia


fellach

rolnik w krajach arabskich prowadzący osiadły tryb życia; fellah


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) arabski rolnik

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fellach – dzielnica Villach
  • Fellach – rzeka, dopływ Aury
  • Fellahowie
  • Vellach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój oldskulowy znajomy zupełnie tego nie pojmuje, bo fellachom faraon zapewniał przynajmniej darmową strawę i piwo.

Wiktionary


fellah

rolnik w krajach arabskich prowadzący osiadły tryb życia; fellach


SJP.pl


fellatio

jedna z postaci kontaktu oralno-genitalnego, polegająca na pobudzaniu członka męskiego ustami lub językiem drugiej osoby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) seks. oralna stymulacja penisa;

Wiktionary

Fellatio (łac. "fellare", dosłownie "ssać") – metoda seksu oralnego polegająca na stymulowaniu narządów płciowych (penisa i moszny) mężczyzny za pomocą ust, warg bądź języka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś moja dziewczyna wykonała mi po raz pierwszy fellatio.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛlˈːatʲjɔ, AS: fe•latʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autofellatio n.

 przym. fellacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. lód, lodzik, laska; slang. blołdżob; wulg. obciąganie, wulg. obciąganko

Wiktionary


fellem

tkanka wtórna wytwarzana przez miazgę korkotwórczą; korek


SJP.pl


felloderma

składnik korkowicy; warstwa tkanki miękiszowej odkładanej w łodygach i korzeniach przez miazgę korkotwórczą po jej wewnętrznej stronie


SJP.pl

Fe

Wikipedia


fellogen

felogen; miazga korkotwórcza; warstwa komórek tkanki twórczej, wytwarzająca korek na zewnątrz łodygi i fellodermę do wewnątrz


SJP.pl


fellow

[czytaj: feloł] w krajach anglosaskich członek władz uczelni, wykładowca lub członek towarzystwa naukowego


SJP.pl


feloderma

warstwa komórek miękiszowych


SJP.pl


felogen

fellogen; miazga korkotwórcza; warstwa komórek tkanki twórczej, wytwarzająca korek na zewnątrz łodygi i fellodermę do wewnątrz


SJP.pl


felonia

w średniowiecznym prawie lennym: złamanie zobowiązań przez wasala lub seniora


SJP.pl

Felonia (z fr., "wiarołomstwo") – pojęcie średniowiecznego prawa lennego oznaczające złamanie zobowiązań lennych przez wasala lub seniora. Karą za niewywiązanie się z umowy była utrata lenna lub zwierzchnictwa lennego.

Wikipedia


feloplastyczny

→ feloplastyka


SJP.pl

Patrz:

feloplastyka

feloplastyka

sztuka rzeźbienia w drzewie korkowym


SJP.pl


felski

nazwisko


SJP.pl


felsuma

rodzaj jaszczurek z rodziny gekonowatych


SJP.pl


felsztyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś, a dawniej miasto, na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie starosamborskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Hwardijśke (obwód chmielnicki)
  • Skeliwka (obwód lwowski)
  • Felsztyn (gmina)
  • Tadeusz Felsztyn
  • Helena Felsztyn

Wikipedia

Powiązane:

 przym. felsztyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Fulsztyn

Wiktionary


feluga

mały statek o kształcie podobnym do galery; feluka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. śródziemnomorska podłużna łódź żaglowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przystani czekała na nas feluga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feluka ż.

Wiktionary


feluka

mały statek o kształcie podobnym do galery; feluga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. śródziemnomorska podłużna łódź żaglowa;

Wiktionary

Fe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wieśniak popłynął feluką łowić ryby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feluga ż.

Wiktionary


felusia

zdrobnienie od: Felicja (imię żeńskie)


SJP.pl


feluś

zdrobnienie od: Felicjan, Feliks (imiona męskie); Felek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Feliks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Feliks mos.

Wiktionary


felzyt

porfirowa skała wylewna


SJP.pl


femboy

[czytaj: femboj] młody mężczyzna nieprzestrzegający męskich ról płciowych, posiadający zniewieściałe cechy zachowania i wyglądu


SJP.pl

Femboy lub femboi – określenie używane w stosunku do młodego, zazwyczaj cispłciowego mężczyzny wykazującego tradycyjnie kobiece cechy. Termin może mieć charakter pejoratywny; część społeczności LGBT używa go jednak jako określenie jednej z form ekspresji płciowej. Mimo że zniewieściałych mężczyzn często uważa się za gejów, to termin ten nie jest tożsamy z żadną orientacją seksualną ani z określonymi rolami płciowymi.

Wikipedia


femiczny

trybunał femiczny - tajny średniowieczny trybunał sądzący członków możnych rodów


SJP.pl


femidom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) seks. prezerwatywa waginalna, kobiecy kondom – mechaniczny środek antykoncepcyjny;

Wiktionary


femigen

nazwa handlowa doustnego środka antykoncepcyjnego, zawierającego gestagen i estrogen


SJP.pl


femina

warszawskie kino


SJP.pl

Zobacz też: Femina – indonezyjski tygodnik.

Femina – polski dramat psychologiczny z 1991 roku w reżyserii Piotra Szulkina, zrealizowany według powieści Krystyny Kofty "Pawilon małych drapieżców". Zdjęcia kręcono w Warszawie.

Wikipedia


feminativum

rzeczownik określający kobietę ze względu na jej zawód, funkcję, wyznanie itp.; feminatyw, feminatywum


SJP.pl


feminatyw

rzeczownik określający kobietę ze względu na jej zawód, funkcję, wyznanie itp.; feminativum, feminatywum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. rzeczownik będący nazwą o trwale ustalonym żeńskim rodzaju gramatycznym;

Wiktionary

Feminatyw, feminatywum (liczba mnoga: feminatywy lub feminatywa), feminativum, nazwa żeńska – żeńskie formy gramatyczne nazw zawodów i funkcji, z przyrostkami potocznie zwanymi „żeńskimi końcówkami”. Feminatywy nazywają kobiety ze względu na przysługujący im tytuł, pełnioną funkcję, zajmowane stanowisko, wykonywany zawód, przynależność narodową, pochodzenie, wyznanie, przekonania, właściwości psychiczne i fizyczne, wykonywane czynności itp.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. feminizacja ż., feminizm m., feminista m., feministka ż., feminizowanie n., sfeminizowanie n., feministyczność ż.

 czas. feminizować ndk., sfeminizować dk.

 przym. feminatywny, feministyczny, feminizacyjny

 przysł. feministycznie

 temsłow. femin-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) feminatywum, forma żeńska

Wiktionary


feminatywny

w językoznawstwie: dotyczący feminatywów i językowej kategorii żeńskości


SJP.pl


feminatywum

rzeczownik określający kobietę ze względu na jej zawód, funkcję, wyznanie itp.; feminativum, feminatyw


SJP.pl


feminazistka

lekceważąco: feministka


SJP.pl

Feminazistka ( feminazi) – pejoratywne określenie feministki powstałe w Stanach Zjednoczonych w latach 90. XX wieku i spopularyzowane przez Rusha Limbaugha na falach prowadzonego przez niego talk-show w Premiere Radio Networks. Termin ten jest powszechnie używany przez amerykańskich antyfeministów, szczególnie w odniesieniu do feministek radykalnych.

Wikipedia


feminazizm

lekceważąco: feminizm


SJP.pl


femininum

gramatyczny rodzaj żeński


SJP.pl


feminista

zwolennik feminizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zwolennik feminizmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃mʲĩˈɲista, AS: fẽmʹĩńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feminizm mrz.

:: fż. feministka

 przym. feministyczny, feminizacyjny

 przysł. feministycznie

 czas. feminizować

Wiktionary


feministka

zwolenniczka feminizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta dążąca do wprowadzenia w życie zasad feminizmu, zwolenniczka feminizmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃mʲĩˈɲistka, AS: fẽmʹĩńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feminizm m., feminizacja ż., feminatyw m.

:: fm. feminista m.

 czas. feminizować, sfeminizować

 przym. feministyczny, feminatywny, feminizacyjny

 przysł. feministycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. emancypantka; hist. sufrażystka

Wiktionary


feministycznie

przysłówek

 (1.1) w związku z feminizmem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feministyczność ż., feminatyw mrz., feminizm mrz., feministka ż., feminista m.

 przym. feministyczny

Wiktionary


feministyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest feministyczne; cecha tych, którzy są feministyczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. feministyczny

 przysł. feministycznie

 rzecz. feminatyw mrz.

Wiktionary


feministyczny

→ feminizm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z feminizmem, charakterystyczny dla feminizmu, dotyczący feministów lub feministek

Wiktionary

Patrz:

feminizm

Przykłady

 (1.1) Tradycyjny empirystyczny dyskurs feministyczny koncentruje się na uciśnieniu kobiet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃mʲĩɲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: fẽmʹĩńistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feminizm m., feminista m., feministka ż., feminatyw mrz., feministyczność ż.

 czas. sfeminizować, feminizować

 przym. feminizacyjny

 przysł. feministycznie

Wiktionary


feminizacja

poddawanie czegoś wpływom kobiecym, opanowanie jakiejś dziedziny przez kobiety


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nadawanie czemuś cech żeńskich

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • w socjologii – społeczna zmiana ról płciowych w kierunku typowo kobiecych
  • jako czynność – praktyka seksualna polegająca na nadaniu sobie lub komuś cech kobiecych dla gratyfikacji seksualnej
  • w biologii – wywołany hormonalnie rozwój żeńskich cech płciowych
  • – operacja plastyczna zmieniająca twarz na bardziej kobiecą
  • – rodzaj terapii hormonalnej i terapii korekty płci w celu zmiany drugorzędowych cech płciowych na kobiece
  • wskaźnik feminizacji
  • – grupa czynników związanych z ubóstwem, które najbardziej dotykają kobiet
  • feminizacja nazw zawodów
  • feminizm
  • maskulinizacja
  • wskaźnik maskulinizacji

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. feminatyw mrz., feministka ż.

 przym. feminizacyjny

 czas. feminizować, sfeminizować

Wiktionary


feminizacyjny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z feminizacją, dotyczący feminizacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feminizm mrz., feminista m., feministka ż., feminizacja ż., feminizowanie n., feminatyw mrz.

 przym. feministyczny

 czas. sfeminizować, feminizować

Wiktionary


feminizm

1. ruch, którego głownym celem było prawne i społeczne równouprawnienie kobiet;
2. zewnętrzne, kobiece cechy występujące u niektórych mężczyzn, spowodowane zaburzeniami hormonalnymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. ideologia i ruch wyzwolenia kobiet;

 (1.2) med. zjawisko występowania kobiecych cech u mężczyzn

 (1.3) med. zewnętrzne cechy kobiece u mężczyzny występujące w różnego rodzaju zaburzeniach hormonalnych

Wiktionary

Feminizm ( femina „kobieta”) – zbiór ruchów społecznych i politycznych oraz ideologii, które łączy wspólny cel, czyli zdefiniowanie, uzyskanie i utrzymywanie równości płci pod względem politycznym, ekonomicznym, osobistym i społecznym. Feminizm przyjmuje stanowisko, że współczesne społeczeństwa są patriarchalne — priorytetowo traktują męski punkt widzenia — a kobiety są w nich traktowane niesprawiedliwie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Feminizm liberalny to najstarszy i najpopularniejszy nurt feminizmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛ̃ˈmʲĩɲism̥, AS: fẽmʹĩńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. antyfeminista mos., feminista m., feministka ż., feminizowanie n., sfeminizowanie n., feminatyw m.

 czas. feminizować ndk., sfeminizować dk.

 przym. feministyczny, feminizacyjny

 przysł. feministycznie

Wiktionary


feminizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|feminizować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Według Iwony Misiak, feminizm chce, „aby wszystkie kobiety zrezygnowały z ról żon, matek, zajęły się feminizowaniem" [...]

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sfeminizować, feminizować ndk.

 rzecz. feminizm mrz., feminatyw mrz.

 przym. feminizacyjny

Wiktionary


feminizować

poddawać coś feminizacji


SJP.pl

czasownik

 (1.1) poddawać feminizacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza kultura przez wieki zdominowana przez mężczyzn, jak zresztą cała cywilizacja łacińska, coraz prędzej się feminizuje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feminizm mrz., feminista m., feministka ż., feminizacja ż., feminizowanie n., feminatyw mrz.

 przym. feministyczny, feminizacyjny

 czas. sfeminizować

Wiktionary


femorały

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) hist. krótkie, obcisłe spodnie, przylegające do ud

 (1.2) hist. kalesony, dolna bielizna męska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dworze Zygmunta Wazy wśród panów dość popularne już były zbytkowne femorały.

 (1.2) A jeśliby się komu niepoczesne zdały, / Wolno, jeśli umie, przybrać femorały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃mɔˈrawɨ, AS: fẽmorau̯y

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pludry

 (1.1-2) gacie, nadragi

Wiktionary


femtometr

jednostka długości równa 10^(-15) metra (symbol: fm)


SJP.pl

Femtometr (symbol: fm) – podwielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Jeden femtometr równa się 10−15 m. W notacji naukowej można go zapisać jako 1E-15 m oznaczający 0,000 000 000 000 001 × 1 m.

Femtometr jest zwykle używany do określania średnicy jąder atomowych. Średnica jądra atomowego może wynosić do 15 fm. Neutrony i protony mają średnicę około 1,6 fm.

Wikipedia


femtometrowy

→ femtometr


SJP.pl

Patrz:

femtometr

femtosekunda

jednostka czasu równa 10^(-15) sekundy (skrót: fs)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miar. jednostka czasu równa jednej biliardowej części sekundy

Wiktionary

Femtosekunda (symbol: fs) to jednostka podwielokrotna (ułamkowa) jednostki czasu – sekundy w układzie SI, równa jednej biliardowej części sekundy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zewail w latach osiemdziesiątych dysponował jednak już znacznie potężniejszym źródłem światła: laserami, które mogły emitować impulsy świetlne trwające zaledwie femtosekundy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. femtosekundowy

Wiktionary


femtosekundowy

→ femtosekunda


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trający femtosekundę

Wiktionary

Patrz:

femtosekunda

Powiązane:

 rzecz. femtosekunda ż.

Wiktionary


femurały

przestarzałe: krótkie, obcisłe spodnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) przest. krótkie, obcisłe spodnie, przylegające do ud

 (1.2) przest. kalesony, dolna bielizna męska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zawinięty był w płaszczyk lekki, spod którego wyglądały nogi w femurałach barwistych.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pludry

 (1.1-2) gacie

Wiktionary


fen

wiatr wiejący od grzbietów górskich w kierunku dolin, spotykany głównie w Alpach (jego polski odpowiednik to halny)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) meteorol. silny, porywisty, ciepły i suchy wiatr wiejący od grzbietów górskich w kierunku dolin;

 (1.2) fryzj. środ. ręczna suszarka do włosów;

Wiktionary

Fe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stwierdzono, że przy silnym fenie warstwa śniegu o grubości 30 cm może zniknąć w ciągu kilku godzin.

 (1.2) Przed wyjściem na mróz elektrycznym fenem dodatkowo osuszyła jej głowę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fenowy

Wiktionary


fen.

skrót od:
1. fenicki; fenic.;
2. fenig


SJP.pl


fenacetyna

lek przeciwbólowy, pochodna aniliny, wycofana z użycia ze względu na znaczną toksyczność, zastąpiona przez paracetamol


SJP.pl

Fenacetyna ( phenacetinum) – organiczny związek chemiczny, pochodna "p"-aminofenolu. Jest jednym z najstarszych związków chemicznych stosowanych jako środek przeciwbólowy, bo już od 1887 r.

Wikipedia


fenactil

[czytaj: fenaktil] nazwa handlowa leku przeciwpsychotycznego, zawierającego chloropromazynę; Largactil


SJP.pl


fenakistiskop

Fe

Wikipedia


fenakit

minerał, krzemian berylu


SJP.pl

Fenakit (ang. phenakite) – rzadki minerał z gromady krzemianów. Nazwa pochodzi od greckiego słowa "phenax = oszust, zwodziciel, kłamca", ponieważ minerał wykazuje duże podobieństwo do kwarcu, z którym jest mylony.

Wikipedia


fenantren

węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym: C14H10; izomer antracenu


SJP.pl

Fenantren – organiczny związek chemiczny, policykliczny węglowodór aromatyczny (trójcykliczny). Jest zbudowany z trzech pierścieni benzenu, skondensowanych w sposób kątowy. W roztworach wykazuje słabą niebieską fluorescencję.

Otrzymywany jest ze smoły pogazowej (głównie z oleju antracenowego).

Wikipedia


fenantrenowy

→ fenantren


SJP.pl

Patrz:

fenantren

fenantrolina

substancja chemiczna służąca do wytwarzania wskaźnika używanego w analizie chemicznej - ferroiny


SJP.pl

Fenantrolina, "o"-fenantrolina, 1,10-fenantrolina – organiczny związek chemiczny, związek heterocykliczny o szkielecie węglowym fenantrenu, zawierający dwa pierścienie pirydynowe. Posiada 9 izomerów, różniących się położeniem atomów azotu. Najczęściej spotykany w handlu jest izomer 1,10, choć dostępne są też mieszaniny izomerów.

Wikipedia


fenazolina

nazwa handlowa leku okulistycznego stosowanego w alergii, zawierającego antazolinę; Antistina


SJP.pl


fenchon

terpen występujący w koprze włoskim, mający zapach kamfory


SJP.pl


fencyklidyna

psychodeliczna substancja psychoaktywna


SJP.pl

Fencyklidyna, PCP – organiczny związek chemiczny, substancja psychoaktywna zaliczana do dysocjantów, pochodna piperydyny. W przeszłości fencyklidyna używana była do znieczulania przedoperacyjnego, jednak ze względu na swe psychoaktywne działanie i neurotoksyczność została wycofana z lecznictwa.

Wikipedia


fender

marka gitar


SJP.pl

Fender (Fender Musical Instrument Corporation, początkowo Fender Electric Instrument Manufacturing Company) – amerykańskie przedsiębiorstwo produkujące gitary elektryczne, basowe, akustyczne, wzmacniacze, struny oraz akcesoria muzyczne.

Założone w 1946 roku, jako pierwsze wprowadziło do masowej produkcji gitarę elektryczną z litym korpusem oraz elektryczną gitarę basową. Fender zasłynął wprowadzeniem na rynek takich modeli gitar jak Telecaster, Stratocaster, Jazz Bass czy Precision Bass.

Wikipedia


fenek

drapieżnik z rodziny psów; lis pustynny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. mały, pustynny lis o puszystym ogonie i dużych uszach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fenek jest małym lisem zamieszkującym pustynie Afryki Północnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛ̃nɛk, AS: fẽnek

Wiktionary


fenestracja

operacja wydłutowania okienka w błędniku kostnym ucha wewnętrznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zabieg okienkowego wycięcia otworu w tkankach (np. w przegrodzie międzyprzedsionkowej serca, w aparacie więzadłowym, kości) lub w opatrunku gipsowym

 (1.2) biol. otwór szczelinowaty w śródbłonku kapilar kłębuszków nerkowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Operację Fontana wykonuje się z fenestracją lub bez niej.

 (1.2) Fenestracje w komórkach śródbłonkowych naczyń włosowatych kłębuszków nerkowych mają średnicę około 80 nanometrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃nɛˈstrat͡sʲja, AS: fẽnestracʹi ̯a

Wiktionary


fenetyczny

→ fenetyka


SJP.pl

Patrz:

fenetyka

fenetyka

metoda klasyfikacji organizmów uwzględniająca wyłącznie ogólne podobieństwa ich cech anatomicznych, biochemicznych, itp.


SJP.pl

Fenetyka, systematyka fenetyczna, taksonomia fenetyczna, taksonomia numeryczna – nauka zajmująca się mechanizmem klasyfikacji opartym na ogólnych cechach organizmów, takich jak anatomia, wygląd zewnętrzny fenotypu, rozwój zarodkowy.

Wikipedia


fengshui

[czytaj: fengszui albo fungszłej] feng shui;
1. starożytna wiedza chińska dotycząca specjalnego aranżowania przestrzeni w celu zapewnienia człowiekowi jak największej pomyślności życiowej;
2. sposób zaaranżowania przestrzeni zgodnie z tą wiedzą


SJP.pl


feni

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. indyjska wódka tradycyjnie produkowana w stanie Goa z soku owoców nerkowca (nanercza zachodniego) lub soku łodyg kwiatów palmy kokosowej;

Wiktionary


fenianie

członek tajnej organizacji irlandzkiej działającej od roku 1858, mającej na celu przywrócenie Irlandii niepodległości przez walkę zbrojną


SJP.pl

Fenianie – tajne irlandzkie stowarzyszenie niepodległościowe, założone ok. 1858 r.

W 1867 zorganizowali powstanie przeciw Wielkiej Brytanii, a swoje działania prowadzili także za granicą (w Kanadzie i USA). Stosowali walkę zbrojną i terror indywidualny. Ruch przetrwał do I wojny światowej.

Wikipedia


fenianin

członek tajnej organizacji irlandzkiej działającej od roku 1858, mającej na celu przywrócenie Irlandii niepodległości przez walkę zbrojną


SJP.pl


feniańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. polit. rel. członek tajnego antybrytyjskiego stowarzyszenia katolickiego w Ulsterze, działającego w XIX-XX w.;

 (1.2) mieszkaniec Phenianu (Pjongjang)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Owszem, facet to ortodoks, katol, feniańczyk, logiczne przedłużenie wszystkiego, co katolickie na tym świecie, lecz nie sposób było zaprzeczyć, iż jest sławny.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fenianin

 (1.2) pheniańczyk

Wiktionary


feniański

→ fenianizm (ruch społeczno-polityczny i niepodległościowy w Irlandii w XIX w.)


SJP.pl


fenic.

skrót od: fenicki; fen.


SJP.pl


fenicja

kraina starożytna na wybrzeżu Morza Śródziemnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. starożytna kraina wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu i zachodniej części Syrii;

Wiktionary

Fe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Libańczycy chętnie odwołują się do tradycji historycznych starożytnej Fenicji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛ̃ˈɲit͡sʲja, AS: fẽńicʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenicki mrz., Fenicjanin mos., Fenicjanka ż.

 przym. fenicki

Wiktionary


fenicjanie

członek ludności semickiej, zamieszkującej od początku III tysiąclecia p.n.e. tereny zwane od niej Fenicją


SJP.pl


fenicjanin

członek ludności semickiej, zamieszkującej od początku III tysiąclecia p.n.e. tereny zwane od niej Fenicją


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. mieszkaniec Fenicji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesteś władcą i oporą moją i wszystkich Fenicjan w tym kraju, ale bądź… miłosierny…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃ɲiˈt͡sʲjä̃ɲĩn, AS: fẽńicʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fenicja ż.

:: fż. Fenicjanka ż.

 przym. fenicki

Wiktionary


fenicjanka

członkini ludności semickiej, zamieszkującej od początku III tysiąclecia p.n.e. tereny zwane od niej Fenicją


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. mieszkanka Fenicji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzorem innych królów Salomon stale pomnażał swój harem. Były w nim kobiety różnych ras i religii: Egipcjanki, Moabitki, Ammonitki, Edomitki, Fenicjanki i Hetytki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃ɲiˈt͡sʲjãŋka, AS: fẽńicʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fenicja ż.

:: fm. Fenicjanin mos.

 przym. fenicki

Wiktionary


fenicki

przymiotnik od: Fenicja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hist. związany z Fenicjanami lub Fenicją

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. wymarły język z grupy kananejskiej rodziny języków semickich;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Europa była córką Agenora, króla Tyru, starożytnego miasta fenickiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛ̃ˈɲit͡sʲci, AS: fẽńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fenicja ż., Fenicjanin mos., Fenicjanka ż.

Wiktionary


fenidon

organiczny związek chemiczny używany jako wywoływacz


SJP.pl

Fenidon (1-fenylo-3-pirazolidynon) – organiczny związek chemiczny stosowany jako wywoływacz.

Jest związkiem, który swoją aktywnością przewyższa znacznie działanie metolu, dlatego stosuje się go w niewielkich stężeniach – rzędu 0,2 g na litr roztworu. Wraz z kwasem askorbinowym lub jego pochodnymi jest głównym składnikiem niskotoksycznych wywoływaczy takich jak Xtol firmy Kodak oraz wielu innych o jawnych recepturach.

Wikipedia


fenig

niedawna zdawkowa moneta niemiecka (100 fenigów = 1 marka), używana przed wprowadzeniem euro


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) daw. monet. setna część marki niemieckiej;

 (1.2) hist. numizm. potoczna nazwa denara w krajach germańskich od VIII do X wieku

 (1.3) daw. monet. setna część marki polskiej w latach 1917-1924

Wiktionary

Fe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wycieczce do NRD kupiłem za dziewięćdziesiąt dziewięć fenigów singla Neny z piosenką o dziewięćdziesięciu dziewięciu balonach.

 (1.3) Handlarz z Woli orzekł, że za tę starzyznę nie dałby nawet pół feniga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛ̃ɲik, AS: fẽńik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fenigowy

Wiktionary


fenigowy

przymiotnik

 (1.1) monet. związany z fenigem; mający wartość jednego feniga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenig mrz.

Wiktionary


feniks

1. mityczny ptak uznawany za symbol Słońca, odradzający się z popiołów po samospaleniu; Feniks;
2. palma tropikalna rosnąca w Afryce i Azji; daktylowiec, palma daktylowa;
3. niemiecka rasa kur;
4. jednostka monetarna Grecji w latach 1828-1832


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mit. ognisty ptak z legend, symbol słońca, odradzania się i nieśmiertelności;

 (1.2) jedna z ras kur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) hist. numizm. jednostka monetarna XIX-wiecznej Grecji;

Wiktionary

Feniks (gr. "φοίνιξ foínix", łac. "phoenīx") – mityczny ptak uznawany za symbol Słońca oraz wiecznego odradzania się życia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɛ̃ɲiks, AS: fẽńiks

Wiktionary

Powiązane:

 przym. feniksowy

Wiktionary


feniksowaty

1. przypominający kształtem feniksa;
2. posiadający cechę odradzania się po klęsce


SJP.pl


feniksować

feniksować się - powstawać na nowo


SJP.pl


feniksowy

→ feniks


SJP.pl

Patrz:

feniks

fenix

1. małoobrazkowy aparat fotograficzny;
2. polskie czasopismo poświęcone literaturze fantastycznej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • „Fenix” – marka aparatów fotograficznych
  • „Fenix” – miesięcznik literacko-krytyczny o tematyce fantastycznej
  • Fênix – miasto i gmina w Brazylii
  • Fēnix – stalowa kolejka górska w parku rozrywki Toverland w Holandii
  • Feniks
  • Phoenix

Wikipedia


fenkuł

dwuletnia lub wieloletnia roślina zielna z rodziny selerowatych; koper włoski, fankuł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Foeniculum vulgare|ref=tak., roślina warzywna, o białych, mięsistych łodygach;

 (1.2) spoż. jarzyna z fenkułu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U ciotki w ogrodzie rosły fenkuły i kalarepa.

 (1.2) Bardzo mi smakują gotowane fenkuły.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fenkułowy

Wiktionary

Synonimy:

koper włoski

Wiktionary


fenkułowy

→ fenkuł


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fenkułem (koprem włoskim)

Wiktionary

Patrz:

fenkuł

Powiązane:

 rzecz. fenkuł mrz.

Wiktionary


fennistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o języku, kulturze i literaturze fińskiej

 (1.2) wydział lub kierunek uniwersytecki obejmujący studia w zakresie fennistyki (1.1)

Wiktionary


fennoskandia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rozległy półwysep w Europie Północnej składający się z trzech części: Międzymorza Fińsko-Karelskiego oraz z odgałęziających się od niej dwóch półwyspów: Skandynawskiego i Kolskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Półwysep Fennoskandzki
  • Tarcza fennoskandzka
  • Fennoskandia – kraton, istniejący w paleoproterozoiku

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Półwysep Fennoskandzki

Wiktionary


fennoskandzki

1. tarcza fennoskandzka - wielka tarcza kontynentalna na północy kontynentu europejskiego; fennoskandia, tarcza bałtycka;
2. Półwysep Fennoskandzki - półwysep w Europie Północnej


SJP.pl


fenobarbital

pochodna kwasu barbiturowego, lek nasenny, uspokajający i przeciwepileptyczny; luminal


SJP.pl

Fe

Wikipedia


fenofaza

okres w rozwoju rośliny uzależniony od zmian klimatycznych


SJP.pl


fenogenetyczny

→ fenogenetyka


SJP.pl

Patrz:

fenogenetyka

fenogenetyka

dział genetyki badający rolę oraz mechanizm działania czynników dziedzicznych w rozwoju osobniczym organizmów i powstawaniu ich cech


SJP.pl


fenografia

dział nauki zajmujący się badaniem wpływu twórczości jakiegoś pisarza na dalszy rozwój literatury


SJP.pl


fenokopia

cecha organizmu powstała pod wpływem warunków środowiska, identyczna z cechą wywoływaną zwykle obecnością określonego genu


SJP.pl

Fenokopia − nietypowa cecha organizmu powstała pod wpływem warunków środowiska, wynikająca z tego, że w sytuacjach „normalnych” taka cecha nie mogłaby się wykształcić. Nie jest dziedziczna, ale może wykształcać się w warunkach „normalnych” w przypadku kojarzenia ze sobą posiadaczy alleli odpowiedzialnych za cechę poprzez kumulację alleli w genotypach.

Wikipedia


fenokryształ

większy kryształ w skałach magmowych lub metamorficznych, rozpoznawalny gołym okiem, tkwiący wśród niezróżnicowanego tła skalnego, składającego się z drobnych kryształów lub szkliwa


SJP.pl


fenol

związek organiczny, wodorotlenowa pochodna benzenu, krystaliczna, bezbarwna substancja o swoistym zapachu, działająca bakteriobójczo; benzenol, kwas karbolowy, hydroksybenzen


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. organiczny związek chemiczny, pochodna benzenu, wzór chemiczny|C6H5OH.;

 (1.2) chem. aromatyczny związek chemiczny zawierający jedną lub więcej grup hydroksylowych (wzór chemiczny|–OH.), związanych bezpośrednio z atomami węgla znajdującymi się w pierścieniu;

Wiktionary

Fenol, – organiczny związek chemiczny, najprostszy związek z grupy fenoli. Od alkoholi odróżnia go bezpośrednie połączenie grupy hydroksylowej z pierścieniem aromatycznym, co wpływa na właściwości związku – m.in. na wzrost właściwości kwasowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fenol był jednym z najwcześniej stosowanych środków przeciwbakteryjnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛ̃nɔl, AS: fẽnol

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fenolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydroksybenzen

Wiktionary


fenolan

związek chemiczny będący pochodną fenolu, mający charakter soli, np. fenolan potasu


SJP.pl


fenolany

związek chemiczny będący pochodną fenolu, mający charakter soli, np. fenolan potasu


SJP.pl

Fenolany – sole fenoli, posiadające anion ArO-, gdzie Ar- grupa arylowa (aromatyczna).

Wikipedia


fenole

grupa aromatycznych związków organicznych, zawierających jedną lub więcej grup wodorotlenowych związanych z atomami węgla znajdującymi się w pierścieniu


SJP.pl

Fenole – związki organiczne zawierające grupy hydroksylowe związane bezpośrednio z atomami węgla w pierścieniu aromatycznym (w przeciwieństwie do alkoholi aromatycznych, np. alkoholu benzylowego, w których grupa hydroksylowa przyłączona jest do alkilowego atomu węgla). Wykazują znacznie większą kwasowość niż alkohole i mogą tworzyć z mocnymi zasadami sole, fenolany. Najprostszym fenolem z jedną grupą hydroksylową jest fenol.

Wikipedia


fenoloftaleina

barwnik syntetyczny stosowany zazwyczaj jako wskaźnik w analizie chemicznej


SJP.pl

Fenoloftaleina (łac. "phenolophthaleinum") – organiczny związek chemiczny, stosowany głównie jako wskaźnik pH.

W stanie czystym jest to bezbarwna substancja krystaliczna, słabo rozpuszczalna w wodzie, rozpuszczalna w alkoholach. W laboratoriach spotykana jest głównie jako ok. 1% bezbarwny roztwór w etanolu.

Wikipedia


fenolog

specjalista w dziedzinie fenologii


SJP.pl


fenologia

w biologii: nauka badająca zależności między okresowymi zjawiskami w życiu poszczególnych gatunków roślin i zwierząt (np. pory zakwitania roślin, opadania liści, przylotów i odlotów ptaków, snu zimowego zwierząt) a porami roku, czyli okresowymi zmianami pogody i warunków klimatycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. biol. dział biologii, który zajmuje się badaniem cyklicznych zjawisk w życiu roślin i zwierząt, szczególnie w zależności od warunków klimatycznych i pór roku;

Wiktionary

Fenologia (gr. "phaínomai – przejawiam, pokazuję się") – nauka badająca zależność pomiędzy zmianami czynników klimatycznych a periodycznymi zjawiskami w przyrodzie ożywionej, takimi jak kiełkowanie, kwitnienie, owocowanie, zrzucanie liści u roślin, zapadanie w sen zimowy, odloty ptaków do cieplejszych regionów, wystąpienie dwóch pokoleń u niektórych owadów. Ze względu na przedmiot badań można wyróżnić: fitofenologię, zoofenologię oraz agrofenologię.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fenologiczny

Wiktionary


fenologiczny

w biologii: odnoszący się do fenologii, związany z zależnościami między okresowymi zjawiskami w życiu poszczególnych gatunków roślin i zwierząt (np. pory zakwitania roślin, opadania liści, przylotów i odlotów ptaków, snu zimowego zwierząt) a porami roku, czyli okresowymi zmianami pogody i warunków klimatycznych


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekol. związany z fenologią, dotyczący fenologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenologia ż., fenolog mos.

Wiktionary


fenolować

dodawać fenol, zanieczyszczać fenolem


SJP.pl


fenolowy

w chemii: związany z fenolami, zawierający fenole - związki aromatyczne o jednej lub większej liczbie grup hydroksylowych


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z fenolem dotyczący fenolu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenol mrz.

Wiktionary


fenomen

rzadkie, niezwykłe zjawisko, rzecz wyjątkowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. zjawisko będące przedmiotem poznania zmysłowego

 (1.2) rzadkie lub niezwykłe zjawisko

 (1.3) coś lub ktoś niezwykły, zadziwiający czymś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fenomen – zjawisko, rzecz obserwowalna w filozofii
  • Fenomen – polski zespół hip-hopowy
  • Fenomen – nagrody przyznawane przez „Przekrój” od 2005 r.
  • Fenomen – amerykański film fabularny z 1996 r.
  • Fenomen – polska komedia romantyczna z 2010 r. w reżyserii Tadeusza Paradowicza
  • Fenomen – polski film dokumentalny z 2023 r. w reżyserii Małgorzaty Kowalczyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Chodzi wszak jedynie o wyprowadzenie fenomenu miłości poza granice "normalnego", zdroworozsądkowego i obiektywizującego pojmowania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛ̃ˈnɔ̃mɛ̃n, AS: fẽnõmẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenomenalizm mrz., fenomenalność ż., fenomenik mrz.

 przysł. fenomenalnie

 przym. fenomenalny, fenomenalistyczny

Wiktionary


fenomenalista

zwolennik fenomenalizmu


SJP.pl


fenomenalistka

zwolenniczka fenomenalizmu


SJP.pl


fenomenalistyczny

dotyczący fenomenalizmu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) filoz. związany z fenomenalizmem, dotyczący fenomenalizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenomenalizm mrz., fenomenalista m., fenomenalistka ż., fenomenalność ż., fenomen m.

Wiktionary


fenomenalizm

pogląd filozoficzny, według którego poznaniu są dostępne tylko zjawiska, zaś istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. przekonanie, iż bezpośrednio dostępne poznaniu są wyłącznie zjawiska, natomiast istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje;

Wiktionary

Fenomenalizm (gr. φαινόμενον "zjawisko" i ισμός "wiedza, nauka") – pogląd filozoficzny głoszący, iż bezpośrednio dostępne są ludziom tylko układy doznań zmysłowych i emocjonalnych (nazywane fenomenami) i nie istnieje możliwość bezpośredniego poznania bytów „samych w sobie”. Pogląd ten stoi w opozycji do esencjalizmu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fenomen m., fenomenalista m., fenomenalistka ż.

 przym. fenomenalistyczny

Wiktionary


fenomenalnie

przysłówek

 (1.1) w sposób fenomenalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenomen m., fenomenalność ż.

 przym. fenomenalny

Wiktionary


fenomenalniej

stopień wyższy od przysłówka: fenomenalnie


SJP.pl


fenomenalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest fenomenalne; cecha tych, którzy są fenomenalni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenomen m.

 przym. fenomenalny, fenomenalistyczny

 przysł. fenomenalnie

Wiktionary


fenomenalny

1. zadziwiający, wyjątkowy, niezwykły, nadzwyczajny;
2. w filozofii: związany z fenomenami (doznaniami zmysłowymi i emocjonalnymi)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niezwykły, wyjątkowy, zjawiskowy

 (1.2) wyjątkowy, wspaniały, fantastyczny, niesłychany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃nɔ̃mɛ̃ˈnalnɨ, AS: fẽnõmẽnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenomen m., fenomenalność ż.

 przysł. fenomenalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niebywały

 (1.2) świetny, doskonały, wybitny

Wiktionary


fenomenik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fenomen

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenomen m.

Wiktionary


fenomenolog

zwolennik, wyznawca fenomenologii


SJP.pl


fenomenologia

jeden z kierunków teorii poznania w filozofii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. kierunek filozoficzny, polegający na opisie i oglądzie tego, co bezpośrednio jest dane;

Wiktionary

Fenomenologia (z gr. "phainomenon" – „to, co się jawi”) – XX-wieczny kierunek filozoficzny, polegający na opisie i oglądzie tego, co bezpośrednio jest dane.

Głównymi twórcami i reprezentantami są Edmund Husserl oraz Max Scheler (w dużej mierze niezależny od Husserla). Terminem tym określa się także wytworzoną przez ten kierunek metodę badań filozoficznych stosowaną przez filozofów egzystencji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fenomenolog mos.

 przym. fenomenologiczny

 przysł. fenomenologicznie

Wiktionary


fenomenologiczny

odnoszący się do fenomenologii, filozoficznego kierunku w teorii poznania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) filoz. związany z fenomenologią, charakterystyczny dla fenomenologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tadeusz Kroński, umysł subtelny i przenikliwy, wykształcony na tradycji fenomenologicznej, zafascynowany był myślą Hegla i dobrze znał filozofię niemiecką zarówno XIX jak XX w.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃nɔ̃mɛ̃nɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: fẽnõmẽnoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenomenologia ż., fenomenolog m.

 przysł. fenomenologicznie

Wiktionary


fenomenolożka

→ fenomenolog


SJP.pl

Patrz:

fenomenolog

fenopata

rzadko: osoba chorobliwie wrażliwa na działanie wiatru


SJP.pl


fenoplast

syntetyczna żywica fenolowa


SJP.pl


fenosafranina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. związek organiczny z grupy safranin stosowany do barwienia bawełny, przygotowywania preparatów mikroskopowych oraz jako jeden z odczynników w fotografii;

Wiktionary

Fenosafranina – organiczny związek chemiczny, zasadowy barwnik azynowy z grupy safranin odkryty w 1878 roku przez Otto Nikolausa Witta.

Fenosafraninę otrzymuje się poprzez utlenianie mieszaniny "p"-fenylenodiaminy i chlorowodorku aniliny w stosunku 1:2 lub też utlenianie równomolowej mieszaniny 4,4'-diaminodifenyloaminy i aniliny, a następnie chlorowanie powstałego związku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roztwory wodne i alkoholowe fenosafraniny przyjmują barwę czerwoną lub fioletowoczerwoną, wykazując przy tym zjawisko zielonej lub żółtozielonej fluorescencji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃nɔsafrãˈɲĩna, AS: fẽnosafrãńĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chlorek 10-fenylofenazyn-10-io-2,8-diaminy

Wiktionary


fenoterol

Fenoterol (łac. "Fenoterolum") – organiczny związek chemiczny, lek rozszerzający oskrzela stosowany w leczeniu i zapobieganiu obturacji oskrzeli.

Fenoterol jest wybiórczym agonistą receptorów adrenergicznych β2, wykazuje małe powinowactwo do receptorów β1. Jego efekt biologiczny polega na rozszerzeniu oskrzeli oraz zahamowaniu napięcia i czynności skurczowej macicy.

Wikipedia


fenotiazyna

związek organiczny stosowany w weterynarii do zwalczania robaczyc; pochodne fenotiazyny mają różnokierunkowe właściwości lecznicze, stosowane są m.in. jako leki psychotropowe i bakteriobójcze


SJP.pl

Fenotiazyna – organiczny związek chemiczny o potrójnym pierścieniu węglowym będący trójpierścieniowym heterocyklicznym związkiem zawierającym heteroatomy azotu i siarki w pierścieniu środkowym.

Wikipedia


fenotyp

ogół dostrzegalnych cech i właściwości organizmu, na który wpływ mają czynniki dziedziczne i środowisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. zespół wszystkich dostrzegalnych cech organizmu będący wynikiem współdziałania czynników dziedzicznych oraz warunków środowiska;

Wiktionary

Fe

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fenotypowość ż.

 przym. fenotypowy

 przysł. fenotypowo

Wiktionary


fenotypowo

przysłówek

 (1.1) w sposób związany z fenotypem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenotyp mrz., fenotypowość ż.

 przym. fenotypowy

Wiktionary


fenotypowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest fenotypowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fenotypowy

 przysł. fenotypowo

 rzecz. fenotyp mrz.

Wiktionary


fenotypowy

związany z fenotypem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) genet. dotyczący fenotypu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wysoka konkordancja manifestowanej chorobowości z powodu jakiejkolwiek alergii wskazuje na czynniki genetyczne jako kształtujące fenotypową zmienność występowania chorób alergicznych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenotyp mrz., fenotypowość ż.

 przysł. fenotypowo

Wiktionary


fenowy

związany z fenem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) meteorol. związany z fenem, dotyczący fenu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy silnym wietrze fenowym [...] wielu ludzi wykazuje wyraźne reakcje zarówno psychiczne, jak i somatyczne (fizyczne).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fen

Wiktionary


fent

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) slang. fentanyl

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co innego psychodeliki czy inne narkotyki miękkie, a co innego walenie bydgoskiego fenta czy mety z Jeżyc.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fentanyl mrz.

 przym. fentowy, fentanylowy

Wiktionary


fentanyl

syntetyczny środek przeciwbólowy i anestezjologiczny, niezwykle silny narkotyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. organiczny związek chemiczny, bardzo silny opioid;

Wiktionary

Fentanyl ( fentanylum) – organiczny związek chemiczny, pochodna piperydyny; syntetyczny środek przeciwbólowy i anestezjologiczny, syntetyczny opioid. Jest agonistą receptorów opioidowych. Pobudza wytwarzanie serotoniny, zmniejsza stężenie endorfin w osoczu. Ma bezpośredni wpływ na ośrodkowy układ nerwowy. Podobnie jak inne opioidy powoduje bardzo silne uzależnienie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obecnie około 70% operacji w Stanach Zjednoczonych Ameryki przeprowadzanych jest z użyciem fentanylu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛ̃nˈtãnɨl, AS: fẽntãnyl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. pot. fent mrz.

 przym. fentanylowy

Wiktionary


fentanylowy

→ fentanyl


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) farm. związany z fentanylem, dotyczący fentanylu

Wiktionary

Patrz:

fentanyl

Przykłady

 (1.1) Kryzys fentanylowy wybuchł w Stanach Zjednoczonych około 2014 r. i od razu zyskał nazwę: trzecia fala epidemii opioidów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fentanyl mrz., fent mzw./mrz.

Wiktionary


fentermina

metylowa pochodna amfetaminy


SJP.pl

Fentermina ( phenterminum) – organiczny związek chemiczny z grupy fenyloetyloaminy, metylowa pochodna amfetaminy. Stymulująca substancja psychoaktywna, lek anorektyczny (hamujący łaknienie).

Powoduje wydzielanie większych ilości neuroprzekaźników z grupy katecholamin, czyli adrenaliny obwodowo oraz dopaminy i noradrenaliny w mózgu. Oddziaływanie farmakologiczne fenterminy przejawia się między innymi pobudzeniem psychomotorycznym oraz zmniejszeniem łaknienia.

Wikipedia


fenyl

część cząsteczki związku aromatycznego, jednowartościowa grupa aromatyczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. grupa chemiczna –C₆H₅, czyli pierścień aromatyczny benzenowy, który jest przypięty do innego atomu lub grupy w związku chemicznym

Wiktionary


fenylen

dwuwartościowy rodnik aromatyczny powstały przez odłączenie od cząsteczki benzenu dwóch atomów wodoru


SJP.pl


fenyloalanina

aminokwas egzogenny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. aromatyczny aminokwas egzogenny, niezbędny dla organizmów żywych; prekursor tyrozyny

Wiktionary

Fe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osoby chore na fenyloketonurię nie mogą metabolizować fenyloalaniny, co doprowadza do uszkodzenia mózgu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzór chemiczny: C₉H₁₁NO₂, symbol: Phe, skrót trzyliterowy: PHE, skrót jednoliterowy: F

Wiktionary


fenyloamina

oleista ciecz służąca do wyrobu barwników syntetycznych, leków i innych związków; anilina; aminobenzen


SJP.pl


fenylodwuchloroarsyna

bezbarwna, łatwopalna ciecz; trucizna używana w produkcji trucizn wojskowych oraz lekarstw; dwuchlorek arsyny


SJP.pl


fenyloetyl

związek chemiczny, np. salicylan fenyloetylu


SJP.pl


fenyloetyloamina

organiczny związek chemiczny z grupy amin, neuroprzekaźnik, występujący w czekoladzie


SJP.pl


fenylohydrazyna

substancja krystaliczna rozpuszczalna w alkoholu i benzenie, wywierająca silne działanie trujące


SJP.pl


fenyloketonuria

genetycznie uwarunkowane zaburzenie przemiany fenyloalaniny


SJP.pl

Fenyloketonuria, oligofrenia fenylopirogronowa (PKU, z phenylketonuria) – wrodzona, uwarunkowana genetycznie enzymopatia prowadząca do gromadzenia się w organizmie nadmiaru aminokwasu fenyloalaniny (hiperfenyloalaninemia, typ I) i wynikających z niego toksycznych objawów chorobowych. U podłoża choroby leży mutacja genu odpowiedzialnego za aktywność enzymu hydroksylazy fenyloalaninowej (PAH), który jest niezbędny w metabolizmie fenyloalaniny.

Wikipedia


fenylowy

związany z fenylem


SJP.pl


feoceros

rodzaj roślin w większości rosnących w ciepłym klimacie


SJP.pl


feodalny

przymiotnik

 (1.1) daw. zob. feudalny.

Wiktionary


ferajna

paczka, grupa przyjaciół, banda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrana paczka znajomych

 (1.2) gw-pl|Warszawa. towarzystwo

Wiktionary

Ferajna – album zespołu Farben Lehre wydany 9 października 2009 roku nakładem wytwórni Lou Rocked Boys.

Album sprzedał się w nakładzie 5–6 tysięcy egzemplarzy.

Wikipedia


feralia

w starożytnym Rzymie: ostatni dzień świąt obchodzonych ku czci duchów zmarłych przodków, przypadający 21 lutego


SJP.pl

Fe

Wikipedia


feralnie

przysłówek

 (1.1) w sposób przynoszący nieszczęście

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feralność ż.

Wiktionary


feralność

→ feralny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest feralne; cecha tych, którzy są feralni

Wiktionary

Patrz:

feralny

Powiązane:

 przym. feralny

 przysł. feralnie

Wiktionary


feralny

1. przynoszący nieszczęście; pechowy, niepomyślny;
2. złowróżebny, źle zapowiadający, źle rokujący


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przynoszący niepowodzenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feralność ż.

Wiktionary


ferberyt

minerał z grupy wolframianów


SJP.pl

Ferberyt – rzadki minerał z gromady wolframianów.

Nazwa upamiętnia niemieckiego mineraloga amatora M.R. Ferbera (1805-1875).

Wikipedia


ferdek

zdrobnienie od imienia Ferdynand


SJP.pl


ferdinand

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ferdinand – ciężkie działo pancerne używane przez armię niemiecką w czasie II wojny światowej
  • Anton Ferdinand – piłkarz
  • Rio Ferdinand – piłkarz
  • Ferdinand – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Idaho
  • Ferdinand – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Dubois
  • Ferdinand – miejscowość w stanie Vermont, w hrabstwie Essex
  • Ferdinand (ang. Ferdinand Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Dubois
  • Ferdinand (ang. Ferdinand Town) – gmina w stanie Vermont, w hrabstwie Essex
  • Ferdynand

Wikipedia


ferdydurke

tytuł powieści Witolda Gombrowicza, prawdopodobnie nawiązujący do ukończenia trzydziestu lat (z angielskiego: thirty door key) przez głównego bohatera


SJP.pl

Ferdydurke – awangardowa powieść Witolda Gombrowicza opublikowana w 1937 (datowana 1938), przełożona na wiele języków, uznana za wybitny utwór już przed II wojną światową.

Wikipedia


ferdynand

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Ferdynand – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów oznaczających „pokój” i „odważny, śmiały” (por. Winand).

W styczniu 2024 w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych, wykazano 1340 mężczyzn o imieniu Ferdynand nadanym jako imię pierwsze oraz 1368 mężczyzn noszących imię Ferdynand jako imię drugie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I spuściwszy głowę w dół, Ferdynand zaczął krążyć po ulicach miasta wypatrując zgubionych pieniędzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛrˈdɨ̃nãnt, AS: ferdỹnãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ferdynandowa ż.

:: zdrobn. Ferdek m.

 przym. Ferdynandowy, ferdynandzki

Wiktionary


ferdynanda

imię żeńskie


SJP.pl


ferdynandostwo

Ferdynand z małżonką; Ferdynandowie


SJP.pl


ferdynandowie

Ferdynand z małżonką; Ferdynandostwo


SJP.pl


ferdynandowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ferdynanda lub z nim związany


SJP.pl


ferdynandziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ferdynandy lub z nią związany


SJP.pl


ferdzik

zdrobnienie od: Ferdynand (imię męskie); Ferdek


SJP.pl


feredżia

długi płaszcz noszony dawniej przez kobiety w Turcji; ferezja


SJP.pl


ferek

nazwisko


SJP.pl


ferenc

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ewa Ferenc (ur. 1953) – polska prawniczka, doktor habilitowana nauk prawnych, profesor nadzwyczajna na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego, pisarka
  • Genowefa Ferenc (ur. 1949) – polska polityk, senator IV i V kadencji
  • Jarosław Ferenc (ur. 1968) – polski geograf i samorządowiec, od 2016 roku prezydent Radomska
  • Jarosław Ferenc – polski inżynier, profesor Wydziału Inżynierii Materiałowej Politechniki Warszawskiej
  • Marek Ferenc (ur. 1966) – polski historyk, doktor habilitowany nauk humanistycznych
  • Paweł Ferenc (ur. 1960) – polski artysta fotograf
  • Tadeusz Ferenc (1940-2022) – polski ekonomista, polityk i samorządowiec, poseł na Sejm IV kadencji, w latach 2002–2021 prezydent Rzeszowa
  • Urszula Ferenc (ur. 1962) – polska artystka fotograf, uhonorowana tytułem Artiste FIAP, członkini i Artysta Fotoklubu Rzeczypospolitej Polskiej Stowarzyszenia Twórców i Krynickiego Towarzystwa Fotogra...

Wikipedia


ferens

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. biedak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛrɛ̃w̃s, AS: ferẽũ̯s

Wiktionary


ferentarius

przymiotnik

 (1.1) lekkozbrojny, wstępny

Wiktionary


feret

dawniej: metalowa, zwykle żelazna spinka bądź klamra używana nierzadko jako ozdoba


SJP.pl


feretron

posąg, rzeźba lub obraz malowany obustronnie, noszony na drążkach podczas procesji religijnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kośc. przenośny ołtarzyk z obrazem lub figurą używany w Kościele katolickim podczas procesji;

Wiktionary

Fe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powstanie wielu feretronów związane jest z działalnością bractw katolickich.

Wiktionary


ferezja

1. obszerny płaszcz męski pochodzenia wschodniego, noszony w Polsce w XVI i XVII wieku
2. eleganckie okrycie noszone przez kobiety w Turcji


SJP.pl

Ferezja – męski strój wierzchni pochodzenia wschodniego.

W Rosji ferezja (ros. ферязь) była uroczystym strojem bojarów, wzorowanym na strojach tatarskich dostojników. Szyto ją z wzorzystych jedwabnych tureckich tkanin. Miała niski, stojący kołnierz, zamiast guzów używano sznurowanego wiązania. Popularna w XVI i XVII wieku.

Wikipedia


ferfecki

nazwisko


SJP.pl


fergana

(do 1910 Nowy Margelan, 1910-24 Skobielew) miasto w Uzbekistanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, siedziba administracyjna wilajetu fergańskiego;

 (1.2) geogr. hist. kraina historyczna w Azji Środkowej

Wiktionary

Fergana (uzb. "Fargʻona", uzb. cyr. Фарғона; ros. Фергана, "Fiergana") – miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, siedziba administracyjna wilajetu fergańskiego. W 2011 roku liczyło ok. 238 tys. mieszkańców. Jedno z najmłodszych miast Uzbekistanu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fergański

Wiktionary


ferganin

mieszkaniec Fergany (miasta w Uzbekistanie)


SJP.pl


ferganka

mieszkanka Fergany (miasta w Uzbekistanie)


SJP.pl


fergański

przymiotnik od: Fergana


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ferganą, dotyczący Fergany (miasta lub krainy)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fergana ż.

Wiktionary


fergismajnicht

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Roszków (powiat raciborski),Wojnowice,Góra Świętej Anny,Brzeźnica. niezapominajka

Wiktionary


ferguson

marka ciągników


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Ferguson – brytyjski filozof
  • Alex Ferguson – szkocki trener piłkarski
  • Bob Ferguson – amerykański tekściarz
  • Colin Ferguson – kanadyjski aktor
  • Craig Ferguson – amerykański aktor i pisarz
  • Dwight Ferguson – bahamski sprinter
  • George Ferguson – brytyjski architekt
  • Harry Ferguson – irlandzki przemysłowiec
  • James Ferguson – szkocki astronom
  • Matthew Ferguson – kanadyjski aktor
  • Maynard Ferguson – kanadyjski trębacz jazzowy
  • Niall Ferguson – brytyjski historyk

Wikipedia


fergusonit

minerał, tlenek itru i niobu


SJP.pl

Fergusonit (ang. fergusonite) – minerał z gromady tlenków, tlenek itru i niobu o wzorze chemicznym YNbO4. Należy do minerałów rzadkich. Jest izostrukturalny z formanitem, z którym tworzy kryształy mieszane. Nazwa pochodzi od nazwiska szkockiego fizyka, polityka i kolekcjonera minerałów Roberta Fergusona.

Wikipedia


ferialny

przymiotnik

 (1.1) powszedni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dni ferialne (powszednie) mają własny formularz mszalny tylko w Wielkim Poście.

Wiktionary


ferie

1. okres wolny od pracy, nauki; wakacje
2. u starożytnych Rzymian: dni poświęcone uroczystościom religijnym, dni odpoczynku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) wakacje, szczególnie zimowe

Wiktionary

należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzieciaki pojechały na ferie, nareszcie trochę spokoju.

 (1.1) Stoki oświetlamy podczas ferii świątecznych i zimowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛrʲjɛ, AS: ferʹi ̯e

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolne

Wiktionary


ferkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. układanie chleba w piecu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛrkɔˈvãɲɛ, AS: ferkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ferkować ndk.

Wiktionary


ferm

pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100, otrzymywany sztucznie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od: ferma

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ferm – elektronarzędzia
  • Ferm – pierwiastek chemiczny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma ferm?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛrm, AS: ferm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fermowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Fm

Wiktionary


ferma

specjalistyczne gospodarstwo rolne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gospodarstwo, folwark

 (1.2) gospodarstwo wyspecjalizowane w określonej gałęzi

Wiktionary

Ferma – gospodarstwo rolne o cechach przedsiębiorstwa specjalizujące się w określonej produkcji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan pracuje na fermie.

 (1.1) W roku 1958 powstała w Zakładzie Doświadczalnym PAN w Popielnie ferma bobrów, która zapoczątkowała ochronę aktywną tego gatunku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛrma, AS: ferma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fermer m., fermerka ż., fermerstwo n.

 przym. fermerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) farma, hacjenda

Wiktionary


ferman

rozkaz, rozporządzenie skierowane przez szacha, sułtana lub wezyra do podwładnych albo lenników; firman


SJP.pl


fermata

znak graficzny umieszczany nad nutą, pauzą, przedłużający czas ich trwania o nieustaloną wartość rytmiczną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. element notacji muzycznej dowolnie przedłużający czas trwania nuty lub pauzy;

Wiktionary

Fermata, korona (z wł. fermare - zatrzymać) – element notacji muzycznej oznaczający przedłużenie wartości nuty lub pauzy, do której odnosi się ów znak, przy czym czas przedłużenia nie jest z góry określony i zależy od interpretacji wykonawcy. Niekiedy kompozytor doprecyzowuje sposób przedłużenia stosując obok fermaty słowa "lunga" (długa) albo "corta", "breve" (krótka).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɛrˈmata, AS: fermata

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korona

Wiktionary


fermenciarz

potocznie: osoba, która sieje ferment, zamieszanie, prowokuje konflikty


SJP.pl


ferment

wrzenie, niepokój, wzburzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rozruchy, podniecenie, bunt i ich oznaki

 (1.2) przest. enzym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ferment – zob. enzymy
  • Ferment sp. z o.o. – wydawnictwo wchodzące w skład byłej „Grupy Kapitałowej Kolporter”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta wypowiedź wzburzyła słuchających i jeszcze długo rodziła ferment.

 (1.2) Jest to reakcja zachodząca wyłącznie w obecności odpowiednio dobranych fermentów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛrmɛ̃nt, AS: fermẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fermentacja, fermentator, fermentowanie, fermentownia

 czas. fermentować, przefermentować, sfermentować

 przym. fermentacyjny, przefermentowany, sfermentowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepokój, wzburzenie

 (1.2) enzym, biokatalizator

Wiktionary


fermentacja

reakcja biochemiczna zachodząca pod katalitycznym wpływem fermentów wytwarzanych przez mikroorganizmy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. reakcja biochemiczna zachodząca pod wpływem enzymów produkowanych przez mikroorganizmy;

Wiktionary

Fermentacja – enzymatyczny proces przemian związków organicznych w warunkach beztlenowych, prowadzony przez mikroorganizmy, np. bakterie lub drożdże, w efekcie którego następuje dysproporcjonowanie substratu, tj. jego równoczesne utlenienie i redukcja, np.:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Produktami ubocznymi fermentacji alkoholowej są gliceryna, kwas bursztynowy i kwas octowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛrmɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: fermẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferment m., fermentator m., fermentowanie n., fermentownia ż.

 czas. fermentować, przefermentować, sfermentować

 przym. fermentacyjny

 ims. przefermentowany, sfermentowany

Wiktionary


fermentacyjny

związany z fermentacją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fermentacją, dotyczący fermentacji, służący do fermentacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fermentator mrz., fermentownia ż., ferment mrz., fermentacja ż., fermentowanie n.

 czas. przefermentować

Wiktionary


fermentator

kadź do fermentacji piwa; tankofermentator, tankofermentor, fermentor, kadź fermentacyjna, tank fermentacyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szklany, metalowy lub wykonany z tworzywa sztucznego reaktor chemiczny, w którym zachodzi proces fermentacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W następnym pomieszczeniu stały trzy uszkodzone fermentatory.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛrmɛ̃nˈtatɔr, AS: fermẽntator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferment m., fermentacja ż., fermentowanie n., fermentownia ż.

 czas. fermentować ndk., przefermentować dk., sfermentować dk.

 przym. fermentacyjny, przefermentowany, sfermentowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naczynie fermentacyjne

Wiktionary


fermentograf

aparat do mierzenia mocy fermentacji


SJP.pl


fermentor

kadź do fermentacji piwa; tankofermentator, tankofermentor, fermentator, kadź fermentacyjna, tank fermentacyjny


SJP.pl

Fermentor – naczynie lub zbiornik, w którym następuje fermentacja piwa. W odróżnieniu od tankofermentorów, w których odbywa się zarówno fermentacja jak i kondycjonowanie piwa, w fermentorach przeprowadza się jedynie proces fermentacji piwa. Jego leżakowanie odbywa się w osobnych tankach leżakowych.

Wikipedia


fermentowalny

mogący ulec fermentacji


SJP.pl


fermentowanie

rzeczownik odczasownikowy, rodzaj nijaki

 (1.1) poddawanie lub uleganie fermentacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zmiana ilości drożdży w cieście zmienia szybkość fermentowania ciasta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛrmɛ̃ntɔˈvãɲɛ, AS: fermẽntovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferment m., fermentacja ż., fermentator m., fermentownia ż.

 czas. fermentować, przefermentować, sfermentować

 przym. fermentacyjny, przefermentowany, sfermentowany

Wiktionary


fermentować

1. ulegać fermentacji - procesowi biochemicznemu, zachodzącemu pod wpływem enzymów, podczas którego wytwarzane są alkohole lub kwasy;
2. powodować fermentację;
3. przenośnie: burzyć się, wrzeć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) ulegać procesowi fermentacji

czasownik przechodni niedokonany

 (2.1) powodować fermentację, poddawać fermentacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moszcz fermentuje. Czujesz kwaśny zapach fermentującego moszczu?

 (2.1) Niegdyś gospodynie fermentowały kapustę w prawdziwych dębowych beczkach.

 (2.1) Były nawet próby zastosowania fermentowanych ogonków wiśniowych, a także amerykańskiej herbaty Monarda z suszonych liści rośliny o tej samej nazwie (po polsku pysznogłówka).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛrmɛ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: fermẽntovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferment m., fermentacja ż., fermentownia ż., fermentowanie n., fermentator m.

 czas. przefermentować, sfermentować

Wiktionary

Synonimy:

 (?.1) zweryfikuj|gerować.

Wiktionary


fermentownia

zakład przemysłowy lub pomieszczenie, w którym odbywa się fermentowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomieszczenie, dział zakładu lub zakład, w którym prowadzony jest proces fermentacji

Wiktionary

Fermentownia – dział browaru, w którym następuje fermentacja brzeczki nastawnej. W przeszłości znajdowała się zwykle w piwnicach, gdzie aby zapewnić odpowiednio niską temperaturę gromadzono zapasy lodu; obecnie odbywa się w tankofermentorach, chłodzonych solanką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dalsze zwiększanie produkcji wymaga rozbudowy fermentowni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛrmɛ̃nˈtɔvʲɲa, AS: fermẽntovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferment, fermentacja, fermentator, fermentowanie

 czas. fermentować, przefermentować, sfermentować

 przym. fermentacyjny, przefermentowany, sfermentowany

Wiktionary


fermentowy

związany z fermentem


SJP.pl


fermer

właściciel fermy (farmy); farmer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba posiadająca lub dzierżawiąca fermę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Składnica wypłaciła fermerowi należne za 300 skór nutrii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛrmɛr, AS: fermer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferma ż., fermerstwo n.

:: fż. fermerka ż.

 przym. fermerski

Wiktionary


fermerka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta posiadająca lub dzierżawiąca fermę

 (1.2) żona fermera

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W naszym składzie zaopatrują się fermerki z pobliskich miejscowości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferma ż., fermerstwo n.

:: fm. fermer m.

 przym. fermerski

Wiktionary


fermerski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fermerem, dotyczący fermera

 (1.2) dotyczący fermerstwa, mający zastosowanie w fermerstwie

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do fermera, będący jego własnością lub dziełem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W składzie fermerskim w pobliskim miasteczku zakupił odpowiednie narzędzia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fermer m., fermerka ż., ferma ż., fermerstwo n.

Wiktionary


fermi

jednostka długości stosowana w fizyce jądrowej, jest tego samego rzędu co promień jądra atomowego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Enrico Fermi – fizyk
  • fermi – jednostka długości, używana w fizyce atomowej; w układzie SI odpowiada jej femtometr
  • (8103) Fermi (1994 BE) – planetoida
  • Fermi-GLAST (ang. Gamma-ray Large Area Space Telescope) – kosmiczne obserwatorium promieniowania gamma, nazwane na cześć włoskiego fizyka Enrica Fermiego
  • Fermi – stacja turyńskiego metra
  • Fermi – superkomputer
  • Nazwa kodowa procesora graficznego GT300 firmy Nvidia

Wikipedia


fermion

cząstka elementarna o spinie połówkowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. cząstka elementarna o połówkowym spinie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fermiony, w odróżnieniu od bozonów, posiadają spin połówkowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛrmʲjɔ̃n, AS: fermʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fermionowy

Wiktionary


fermionowy

→ fermion


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fiz. związany z fermionami

Wiktionary

Patrz:

fermion

Przykłady

 (1.1) W niskich temperaturach gaz fermionowy wykazuje zachowania odmienne od gazu bozonowego ze względu na zakaz Pauliego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fermion mrz.

Wiktionary


fermowy

→ ferma


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fermą, dotyczący fermy

 (1.2) związany z fermem, dotyczący fermu

Wiktionary

Patrz:

ferma

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. ferma ż.

 (1.2)

 rzecz. ferm m.

Wiktionary


fermuar

dawniej: zapinka, klamerka, np. przy książce, torebce, naszyjniku itp.


SJP.pl


fernambuk

drewno jednego z brazylijskich gatunków brezylki; ciężkie, twarde, czerwonofioletowe, używane na meble, łodzie, rzeźby, także do wyrobu barwników


SJP.pl

Fernambuk lub pernambuk – gatunek drewna egzotycznego pozyskiwanego z drzewa brezylki ciernistej ("Caesalpinia echinata") z rodziny brezylkowatych. Drewno ciężkie, bardzo twarde, wytrzymałe. Usłojenie jednorodne w odcieniu ciemnoczerwonym, czerwonofioletowym.

Wikipedia


fernambukowy

związany z fernambukiem


SJP.pl


fernandel

Fernandel, właśc. Fernand Joseph Désiré Contandin (ur. 8 maja 1903 w Marsylii, zm. 26 lutego 1971 w Paryżu) – francuski aktor i piosenkarz.

Wikipedia


fernandez

nazwisko


SJP.pl


fernando

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ferdynand I Burgundzki
  • Fernando – utwór zespołu ABBA
  • Fernando – amerykański film animowany z 2017 roku w reżyserii Carlosa Saldanha
  • Fernando (Fernando Henrique Mariano, ur. 1967) – brazylijski piłkarz
  • Fernando (Fernando Almeida de Oliveira, ur. 1978) – brazylijski piłkarz
  • Fernando (Fernando Maia Batista, ur. 1979) – brazylijski piłkarz
  • Fernando (Fernando Francisco Reges, ur. 1987) – brazylijski piłkarz
  • Fernando (Fernando Lucas Martins, ur. 1992) – brazylijski piłkarz
  • Fernando (Fernando dos Santos Pedro, ur. 1999) – brazylijski piłkarz
  • Orlando Colón (pseud. Fernando) – portorykański wrestler

Wikipedia


ferniko

stop lub spiek żelaza, niklu i kobaltu używany w produkcji lamp elektrycznych


SJP.pl


feroce

[czytaj: ferocze] określenie wykonawcze: dziko, gwałtownie


SJP.pl


feromon

substancja chemiczna produkowana przez zwierzęta i rośliny, służąca do komunikacji między osobnikami lub regulacji ich wewnętrznych procesów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. substancja chemiczna wabiąca osobników płci przeciwnej;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛˈrɔ̃mɔ̃n, AS: ferõmõn

Wiktionary


feromonalny

→ feromon; feromonowy


SJP.pl


feromonowy

→ feromon; feromonalny


SJP.pl


ferowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ferować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieferowanie n.

 czas. ferować ndk.

Wiktionary


ferować

1. orzekać, wyrokować, postanawiać (dziś zwykle w wyrażeniu: ferować wyroki);
2. dawniej: nadawać, ofiarowywać


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) wydawać wyrok

 (1.2) przest. postanowić, orzekać

 (1.3) daw. nadać, ofiarować coś komuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferowanie n.

 czas. zaferować ndk.

Wiktionary


ferrara

miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

 (1.2) geogr. adm. prowincja we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Wiktionary

Ferrara – miasto w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Ferrara, ok. 50 km na NNE od Bolonii, nad rzeką Pad, która płynie 5 km na północ od centrum.

Według danych na rok 2023 gminę zamieszkiwało 129 126 osób (320 os./km²).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Konstytucje poddały wykonywanie władzy najwyższej w państwie uregulowaniu prawnemu […]. Tę regulację prawną oparły zaś na trzech ogólnych wytycznych: państwa demokratycznego, praworządnego i liberalnego. Analiza tych trzech ogólnych wytycznych w ich konstytucyjnym kształcie stała się główną treścią nauki prawa konstytucyjnego, o której można mówić od pierwszych wykładów «diritto constituzionale» w Ferrarze w 1797 r., a następnie w Pawii i Bolonii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferraryjczyk mos., ferraryjka ż.

 przym. ferraryjski, ferrarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. Ferrarz

Wiktionary


ferrari

marka samochodów i firma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mot. samochód marki Ferrari;

Wiktionary

Ferrari – włoski producent samochodów sportowych i wyścigowych, z siedzibą w Maranello, działający od 1938 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedyś zabiorę cię na przejażdżkę moim ferrari ze srebrnym drążkiem zmiany biegów.

 (1.1) Dwanaście cylindrów ferrari 410 pracowało nadal bezgłośnie, choć strzałka szybkościomierza przekraczała cyfrę sto dwadzieścia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛrˈːarʲi, AS: fe•rarʹi

Wiktionary


ferrarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ferrarą, dotyczący Ferrary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1574 r. o pierwszeństwo w katedrze wawelskiej pokłócili się poseł toskański Orsino i ferrarski Bottone.

 (1.1) Papież ustąpił Francji enklawy na jej terytorium oraz legację bolońską i ferrarską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferraryjka ż., ferraryjczyk mos., Ferrara ż.

 przym. ferraryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ferraryjski

Wiktionary


ferraryjczyk

mieszkaniec Ferrary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ferrary; osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W rok później, w Modenie, ukazuje się poemat Ercole ferraryjczyka Giovanniego Battisty Giraldiego Cinzio.

 (1.1) Bolończycy, ferraryjczycy, ankończycy płacili tylko z odrazą podatki przeznaczone na wzbogacanie kardynałów i ich licznych domowników, tudzież cudzoziemskich wojsk na żołdzie papieskim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ferrara ż.

:: fż. ferraryjka ż.

 przym. ferraryjski, ferrarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. ferrarczyk

Wiktionary


ferraryjka

mieszkanka Ferrary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ferrary; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strozzi bardzo był zakochany w tej ferraryjce, mieszkającej w jakiejś willi nad brzegami Padu, którą opisał w poetyczny sposób.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ferrara ż.

:: fm. ferraryjczyk mos.

 przym. ferraryjski, ferrarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. ferrarka

Wiktionary


ferraryjski

→ Ferrara (miasto we Włoszech)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ferrarą, dotyczący Ferrary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Malowidła ferraryjskie otwarcie ukazują współczesne postaci, bez żadnego pretekstu, bez ukrywania się za pseudohistorycznym przebraniem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ferrara ż., ferraryjczyk mos., ferraryjka ż.

 przym. ferrarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ferrarski

Wiktionary


ferrata

górski szlak turystyczny wyposażony w stalowe liny ułatwiające wspinaczkę; via ferrata


SJP.pl


ferredoksyna

białko biorące udział jako przenośnik elektronów w fazie świetlnej fotosyntezy, podczas redukcji azotu atmosferycznego w brodawkach korzeniowych roślin motylkowatych, w oksydacyjnym transporcie elektronów oraz w wielu innych ważnych przemianach metabolicznych


SJP.pl

Ferredoksyna, Fd – białko stromy chloroplastów o masie 12 kDa, zawierające grupę prostetyczną 2Fe-2S. Może występować w formie zredukowanej Fdred lub utlenionej Fdutl. Kodowane w jądrze komórkowym w formie prebiałka znakowanego N-końcowym peptydem tranzytowym, który jest odcinany przez stromalną peptydazę procesową w stromie. Tu również jest przyłączane centrum 2Fe-2S.

Wikipedia


ferrero

1. nazwisko;
2. włoska firma cukiernicza rodziny Ferrero


SJP.pl

Ferrero S.p.A. – włoskie przedsiębiorstwo o światowym zasięgu produkujące słodycze (głównie na bazie czekolady), przekąski i napoje. Siedziba firmy znajduje się w miejscowości Alba, w Piemoncie, we Włoszech. Na całym świecie firma posiada 31 fabryk zatrudniając około 33 tys. osób i produkuje rocznie około 365 tys. ton Nutelli.

Wikipedia


ferrimagnetyzm

własność magnetyczna polegająca na antyrównoległym uporządkowaniu momentów magnetycznych atomów lub jonów; antyferromagnetyzm nieskompensowany


SJP.pl

Ferrimagnetyzm – własność magnetyczna polegająca na tym, że w temperaturach poniżej tzw. temperatury Néela pojawia się spontaniczne antyrównoległe uporządkowanie elementarnych momentów magnetycznych, a w odróżnieniu od antyferromagnetyzmu momenty te nie kompensują się wzajemnie do zera.

Wikipedia


ferro

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. wyspa na południowo-zachodnim krańcu archipelagu Wysp Kanaryjskich;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ferro – łacińska nazwa wyspy El Hierro w archipelagu Wysp Kanaryjskich
  • długość Ferro – długość geograficzna liczona od południka przechodzącego przez wyspę El Hierro (17°39'46”W od południka Greenwich)
  • Ferro – miejscowość w Portugalii w gminie Covilhã
  • Ferro – portugalski piłkarz
  • Ferrari (ujednoznacznienie)
  • Ferri
  • Ferrero (ujednoznacznienie)

Wikipedia


ferro-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych, jego występowanie świadczy o związku znaczeniowym wyrazu z żelazem

Wiktionary


ferrocen

związek metaloorganiczny stosowany min. w przemyśle paliwowym a także w chemioterapii


SJP.pl

Ferrocen – metaloorganiczny związek chemiczny, aromatyczny kompleks sandwiczowy należący do grupy metalocenów, w którym atom żelaza (formalnie na II stopniu utlenienia, w rzeczywistości na zerowym) tworząc atom centralny znajduje się między dwoma płaskimi, równolegle ułożonymi pierścieniami cyklopentadienylowymi. Ferrocen należy do grupy π kompleksów.

Wikipedia


ferrochrom

żelazostop o dużej zawartości chromu stosowany jako dodatek stopowy w procesach metalurgicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. żelazochrom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten przedmiot wykonano z kompozytów z wiórów aluminium utwardzanych ferrochromem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛrˈːɔxrɔ̃m, AS: fe•roχrõm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żelazochrom

Wiktionary


ferroda

łapa odśrodkowego sprzęgła


SJP.pl


ferrodielektryk

ciało będące jednocześnie ferromagnetykiem i dielektrykiem


SJP.pl


ferroelektryczność

zjawiska elektryczne zachodzące w niektórych kryształach


SJP.pl


ferroelektryk

ciało krystaliczne charakteryzujące się dużą przenikalnością elektryczną


SJP.pl

Fe

Wikipedia


ferrofluid

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) substancja magnetyczna w postaci płynu;

Wiktionary

Ferrofluid (rzadko "ciecz magnetyczna", "ferrociecz") – substancja o właściwościach możliwie zbliżonych do cieczy, która w odróżnieniu od typowych cieczy jest w warunkach pokojowych dobrym paramagnetykiem i ulega silnej polaryzacji magnetycznej w obecności zewnętrznych pól magnetycznych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɛrːɔˈflujit, AS: fe•roflui ̯it

Wiktionary


ferroina

kompleks żelaza z fenantroliną, stosowany w analizie chemicznej jako wskaźnik redoks


SJP.pl

Ferroina – związek kompleksowy żelaza z fenantroliną.

Stosowany jest w analizie chemicznej jako wskaźnik redoks służący m.in. do analizy ścieków. Zmienia barwę z niebieskiej (w środowisku utleniającym) na pomarańczowoczerwoną (w środowisku redukującym).

Wikipedia


ferrokrzem

stop żelaza o dużej zawartości krzemu, stosowany jako odtleniacz i jako dodatek stopowy w metalurgii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żelazokrzem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ferrokrzem stosuje się w hutnictwie jako utleniacz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛrˈːɔkʃɛ̃m, AS: fe•rokšẽm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żelazokrzem

Wiktionary


ferrolit

niekrzemianowa skała magmowa bogata w tlenki żelaza, tytanu i chromu


SJP.pl


ferromagnetyczny

odnoszący się do ferromagnetyzmu


SJP.pl


ferromagnetyk

ciało o bardzo silnych właściwościach magnetycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. ciało, w którym może wystąpić spontaniczne namagnesowanie;

Wiktionary

Ferromagnetyk – ciało, które wykazuje własności ferromagnetyczne. Znajdują się w nim obszary stałego namagnesowania (tzw. domeny magnetyczne), wytwarzające wokół siebie pole magnetyczne (jak małe magnesy). Do ferromagnetyków należą m.in. żelazo, kobalt, nikiel i niektóre ich stopy oraz niektóre inne metale przejściowe, np. metale ziem rzadkich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ferryt jest znanym ferromagnetykiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛrːɔ̃maɡˈnɛtɨk, AS: fe•rõmagnetyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferromagnetyzm m.

 przym. ferromagnetyczny

Wiktionary


ferromagnetyzm

silne właściwości magnetyczne występujące w niektórych metalach


SJP.pl

Ferromagnetyzm – zjawisko, w którym materia wykazuje własne, spontaniczne namagnesowanie. Jest jedną z najsilniejszych postaci magnetyzmu i jest odpowiedzialny za większość magnetycznych zachowań spotykanych w życiu codziennym. Razem z ferrimagnetyzmem jest podstawą istnienia wszystkich magnesów trwałych (jak i zauważalnego przyciągania innych ferromagnetycznych metali przez magnesy trwałe).

Wikipedia


ferromangan

stop żelaza i manganu stosowany w metalurgii przy wytopie stali


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. żelazomangan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogłosili przetarg na dostarczenie ferromanganu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛrːɔ̃ˈmãŋɡãn, AS: fe•rõmãŋgãn

Wiktionary


ferrometr

przyrząd służący do wyznaczania charakterystyk (krzywej magnesowania, pętli histerezy i stratności) materiałów magnetycznie miękkich w zmiennym polu magnetycznym


SJP.pl


ferromit

mieszanina sproszkowanego tlenku żelaza i aluminium, stosowana w procesach spawania i zgrzewania oraz jako składnik pocisków i bomb zapalających; termit


SJP.pl


ferronichrom

stop niklu, chromu i żelaza zaliczany do stopów oporowych, stosowany do wyrobu rezystorów, elementów grzejnych oraz termoelementów


SJP.pl


ferrorezonans

Ferrorezonans jest zjawiskiem, które może zaistnieć w obwodach RLC zasilanych napięciem przemiennym. Objawia się poprzez wyindukowanie napięcia o wartości znacznie większej od napięcia zasilającego, zazwyczaj w obwodach trójfazowych i w specyficznych warunkach pracy.

Wikipedia


ferrostop

stop przejściowy zawierający żelazo i jeden lub więcej pierwiastków należący do metali nieżelaznych bądź półmetali (np. krzem, mangan, chrom) będący dodatkiem przy produkcji stali jako modyfikator lub odtleniacz; żelazostop


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. żelazostop

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ferrostopy są dodatkami w produkcji stali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛrˈːɔstɔp, AS: fe•rostop

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żelazostop

Wiktionary


ferrostopowy

związany z ferrostopem


SJP.pl


ferrotypia

dawna fotograficzna technika pozytywowa, pozwalająca uzyskać tylko jeden oryginalny obraz


SJP.pl

Ferrotypia (z ferrum – żelazo) – pozytywowa technika otrzymywania obrazów fotograficznych.

W technice tej jako nośnik zastosowano płytki żelazne pomalowane na czarno. Do naświetlenia obrazu na płytce żelaznej wykorzystano, tak jak w ambrotypii, światłoczułą powłokę kolodionową.

Wikipedia


ferrovit

rodzaj suplementu diety, preparat zawierający żelazo i witaminy, stosowany przy anemii


SJP.pl


ferrowolfram

stop żelaza z wolframem, stosowany do wyrobu stopowych stali narzędziowych; żelazowolfram


SJP.pl


ferruccio

[czytaj: ferruczjo] obce imię męskie


SJP.pl


ferrum

łacińska nazwa żelaza (pierwiastka chemicznego)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ferrum – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Wirginia, w hrabstwie Franklin
  • Ferrum – huta w Katowicach
  • Ferrum 47 – polski typ parowozów przemysłowych
  • ferrum – łacińska nazwa żelaza
  • Ferrum – pierwotna nazwa zespołu muzycznego Lessdress

Wikipedia


ferry

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ferry – jednostka osadnicza w stanie Alaska, w okręgu Denali
  • Ferry (ang. Ferry Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Oceana
  • Ferry (ang. Ferry Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Grand Forks
  • hrabstwo Ferry (ang. Ferry County) – w stanie Waszyngton
  • Ferri

Wikipedia


ferryt

1. roztwór stały węgla w żelazie, składnik strukturalny stali i żeliw
2. prawie czyste żelazo zawierające niewielkie domieszki niklu, kobaltu, miedzi i platyny
3. półprzewodnik wykazujący ferromagnetyzm


SJP.pl

Ferryt – składnik fazowy i strukturalny stopów żelazo-węgiel, roztwór stały jednego lub więcej pierwiastków w żelazie α lub żelazie δ.

Wikipedia


ferrytowy

związany z ferrytem


SJP.pl


ferrytyna

melanoproteina występująca w błonie śluzowej jelita, w wątrobie i śledzionie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. rodzaj białka złożonego, kompleksującego jony żelaza Fe3+ i przechowującego je w wątrobie;

Wiktionary

Ferrytyna – białko wiążące odwracalnie jony żelaza i przechowujące je, głównie w wątrobie.

Ferrytyna pełni istotną funkcję we wszystkich żywych organizmach, utrzymując żelazo w dostępnej i nieszkodliwej formie. Jej synteza jest ściśle regulowana zarówno na etapie transkrypcji, jak i translacji, a na ekspresję genu ferrytyny wpływa wiele czynników.

Wikipedia


ferska

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. brzoskwinia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛrska, AS: ferska

Wiktionary


ferster

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karol Ferster (1902 – 1986), polski rysownik, karykaturzysta, satyryk
  • Piotr Ferster (ur. 1953, Kraków)

Wikipedia


ferszalunek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kraków. kombinezon, ubranie robocze

Wiktionary


fertacz

nazwisko


SJP.pl


fertak

przedstawiciel zawisakowatych - rodziny motyli


SJP.pl


fertaki

przedstawiciel zawisakowatych - rodziny motyli


SJP.pl


ferton

dawna moneta polska równa wartością czwartej części grzywny; wiardunek


SJP.pl


fertyczniej

stopień wyższy od przysłówka: fertycznie


SJP.pl


fertyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: fertyczny


SJP.pl


fertyczność

→ fertyczny


SJP.pl

Patrz:

fertyczny

fertyczny

żwawy, zręczny, zwinny, ruchliwy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przest. żywy, ruchliwy, prędki, żwawy, zwinny, obrotny, zgrabny, zręczny

 (1.2) daw. zuchowaty, dziarski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednego dnia Kunegunda, przechadzając się wpodle zamku po małym lasku, który nazywano parkiem, ujrzała w gęstwinie doktora (…), jak dawał lekcję eksperymentalnej fizyki pokojówce jej matki, fertycznej brunetce, bardzo ładnej i niesrogiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛrˈtɨt͡ʃnɨ, AS: fertyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fertyczność

 przysł. fertycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) war. fartyczny, fortyczny

Wiktionary


fertygacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. ogrod. metoda nawożenia, polegająca na rozpuszczeniu nawozu w wodzie używanej do nawadniania

Wiktionary

Fertygacja – zabieg agronomiczny polegający na rozpuszczaniu nawozu w wodzie stosowanej do nawadniania. Tak rozpuszczony nawóz dostarczany jest wraz z wodą bezpośrednio do strefy korzeniowej przez system irygacyjny. Fertygacja umożliwia precyzyjne odżywienie mineralne roślin, dzięki elastyczności podziału nawozu oraz jego lepszemu rozprowadzeniu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy odpowiednim stosowaniu, fertygacja może zapobiec niedoborom składników odżywczych w roślinach.

 (1.1) Dzięki fertygacji rośliny są lepiej odżywione i szybciej rosną.

 (1.1) Specjaliści ds. rolnictwa często zalecają fertygację jako sposób na poprawę jakości gleby.

 (1.1) W trakcie kolejnych fertygacji zwracaliśmy szczególną uwagę na pH wody.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fertygacyjny

Wiktionary


fertylizyna

u zwierząt: substancja wydzialana przez osłonki jajników powodująca ruch plemników


SJP.pl

Fertylizyna (gr. "fertós" ‘znośny’, "lýsis" ‘rozwiązanie’) – białkowo-polisacharydowa wydzielina osłonek oocytów ułatwiająca zapłodnienie. Aktywizuje ona ruch plemników (na które działa na zasadzie chemotaksji) oraz umożliwia ich przyklejanie się do błony oocytu. Jest bardzo specyficzna gatunkowo. Jej działanie jest ściśle powiązane z działaniem antyfertylizyny.

Wikipedia


ferula

1. pastorał papieski zakończony krzyżem; krzyż papieski;
2. fragment kija bilardowego znajdujący się na końcu szczytówki, wykonany z plastiku lub metalu;
3. regionalnie: drewniany przyrząd do rozbijania ściętego mleka; ciosek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. pastorał papieski zakończony krzyżem;

 (1.2) reg-pl|Podhale. mieszadło do mleka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ferula – krzyż papieski
  • Ferula – srebrny krzyż papieski wykonany przez włoskiego rzeźbiarza Lella Scorzelliego
  • Ferula – zapaliczka – rodzaj roślin z rodziny selerowatych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Papieże używają obecnie dwóch ferul: złotej i srebrnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feruła ż.

Wiktionary


ferulowy

kwas ferulowy - organiczny związek chemiczny, pochodna kwasu cynamonowego


SJP.pl


feruła

1. dawny instrument od karania cielesnego dzieci, głównie do bicia po rękach
2. przestarzale, przenośnie: rygor, dyscyplina, karność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. rózga do wymierzania kar cielesnych dzieciom

 (1.2) daw. władza kogoś pilnującego porządku, także w państwie

 (1.3) przen. rygor, regulamin, karność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za mego czasu korektor był jeszcze żywem wspomnieniem, a klasyczna feruła skórzana odgrywała zaszczytnie swą straszliwą rolę. sic.

 (1.1) Ordyński po prostu z pod feruły dyrektorskiej poszedł do szkół, i skończył nauki nie objawiając nadzwyczajnych talentów, ale też nigdzie niebędąc ostatnim. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferula ż.

Wiktionary


ferwor

1. silny stan uniesienia, zapał, żarliwość;
2. potocznie: zamęt, galimatias, kołomyja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gorliwość, uniesienie

 (1.2) pot. kołowrót, bałagan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pozwól mi w ferworze meczu zachować obiektywizm i panować nad swoimi emocjami, nad każdym słowem i czynem.

Wiktionary


feryje

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wakacje

Wiktionary


feryjny

→ ferie


SJP.pl

Patrz:

ferie

fes

dźwięk f obniżony o pół tonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. dźwięk f obniżony o półton;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fes – dźwięk
  • FES – dawny brytyjski producent samochodów
  • Faes
  • Fees
  • Fez

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɛs, AS: fes

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. F♭

Wiktionary


feses

dźwięk f obniżony o dwa półtony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. dźwięk f obniżony o cały ton;

Wiktionary

."

Dźwięki feses na pięciolinii. W kolejności: feses¹, feses², Feses, feses°.

Feses – dźwięk, którego częstotliwość dla feses¹ wynosi około 311,2 Hz. Jest to obniżony za pomocą podwójnego bemola dźwięk f. Dźwięki enharmonicznie równoważne (o tej samej wysokości) to: dis i es.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɛsɛs, AS: feses

Wiktionary


feski

→ Fez (miasto w Maroku)


SJP.pl


fest

dawniej: uroczystość, święto


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) gw-pl|Łódź., gw-pl|Warszawa.fakt. mocno

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Warmia, Mazury. mocno

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. bardzo

przymiotnik jakościowy

 (2.1) gw-pl|Łódź, Warszawa.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma tak dobrze, skikaj pan z kaczkamy na ulicę, albo trzymaj się fest za kozioł, bo teraz pojadziem na wylot!

 (1.2) Poszelontej tą flaszką, ale tak fest. → Potrząśnij tą butelką, ale bardzo mocno.

 (1.3) On mioł fest rubo baba. → On miał bardzo otyłą kobietę [= żonę].

 (2.1) Fest z pani kobieta! Przecie i my facety nie gorsze od innych…

 (3.1) […] z powodu wigilii[,] tak ważnego festu, jakim jest Nowy Rok, naznaczono sesją na godzinę drugą po południu.

 (3.1) […] pan Miecznik sandomierski siwą pokręcając czupryną ciągnął smacznie węgrzyna i rozprawiał o wielkim feście na dworze króla jegomości — […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛst, AS: fest

Wiktionary


festa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Santa Catharina, São Paulo. impreza, przyjęcie, zabawa

Wiktionary

Festa (niem. "Feste") – zespół obiektów fortyfikacyjnych przeznaczonych do walki dalekiej (fort grupowy rozproszony), wyposażony w koszary szyjowe i komunikację podziemną.

Wikipedia


festerkiewicz

nazwisko


SJP.pl


festiwal

uroczystość złożona z szeregu imprez artystycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) impreza artystyczna, często cykliczna, połączona z konkursem

Wiktionary

Festiwal (łac. "festivus" – radosny, wesoły, świąteczny) – szereg imprez, przeważnie artystycznych jednego typu (np. filmowych, muzycznych, teatralnych) lub tematu (np. festiwal kultury łowieckiej, kwiatów), będących przeglądem osiągnięć w danej dziedzinie, zorganizowanych w jednym czasie i pod wspólną nazwą, często ujętych w ramy konkursu. Formę festiwalu mają liczne imprezy dotyczące nauki, technologii i różnych aktualnych problemów interdyscyplinarnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Kołobrzegu odbywał się festiwal piosenki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛˈstʲival, AS: festʹival

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. festiwalik m.

 przym. festiwalowy

Wiktionary


festiwalik

zdrobnienie od: festiwal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od festiwal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. festiwal m.

 przym. festiwalowy

Wiktionary


festiwalizacja

organizowanie wielu imprez kulturalnych w celach marketingowych i konsumpcyjnych; festiwaloza


SJP.pl


festiwalomania

nadmierna fascynacja festiwalami


SJP.pl


festiwalowicz

uczestnik festiwalu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) uczestnik danego festiwalu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. festiwal mrz.

 przym. festiwalowy

Wiktionary


festiwalowiczka

uczestniczka festiwalu


SJP.pl


festiwalowy

związany z festiwalem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z festiwalem, dotyczący festiwalu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. festiwal mrz., festiwalik mrz., festiwalowicz mos.

Wiktionary


festiwaloza

organizowanie wielu imprez kulturalnych w celach marketingowych i konsumpcyjnych; festiwalizacja


SJP.pl


festmetr

dawna miara objętości masy drewna


SJP.pl


feston

girlanda z kwiatów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zwisające gałęzie formujące girlandę

 (1.2) dekoracyjnie upięta tkanina lub kwiaty

 (1.3) archit. motyw architektoniczny przedstawiający feston (1.2);

Wiktionary

Feston – dekoracyjnie upięta tkanina (draperia) lub element dekoracyjny przedstawiający fragment tkaniny, wieniec z kwiatów, roślin lub owoców swobodnie zwieszający się z dwóch punktów zaczepienia.

Znany w starożytności w architekturze greckiej i rzymskiej, gdzie związany był z kultami agrarnymi. Stosowany również jako motyw dekoracyjny w okresie renesansu, klasycyzmu, empire i secesji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɛstɔ̃n, AS: festõn

Wiktionary


festonowy

związany z festonem


SJP.pl


festus

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Festus – imię
  • Porcjusz Festus – rzymski ekwita i prokurator Judei od ok. 58 do 62.
  • Pompejusz Festus – gramatyk rzymski z II wieku n.e.
  • Festus (przed 320 - 379) – rzymski historyk
  • Festus – miasto w USA, w stanie Missouri
  • Festus - imię spiżowego smoka stworzonego przez Ricka Riordana w serii książek Percy Jackson i Olimpijscy Herosi

Wikipedia


festyn

zabawa urządzana zwykle pod gołym niebem, związana z jakąś uroczystością, często połączona z kiermaszem, konkursami, zawodami itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) publiczna impreza urządzona w związku z jakąś uroczystością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na naszym festynie wystąpili kabareciarze z Ligoty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛstɨ̃n, AS: festỹn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. festynowy, festyniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. lampartyja

Wiktionary


festyniarski

1. potocznie: kiczowaty, tandetny, lichy; lipny;
2. → festyniarz


SJP.pl

Patrz:

festyniarz

festyniarstwo

potocznie: kiczowatość, lichość, tandetność; bylejakość, lipność


SJP.pl


festynowy

związany z festynem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z festynem, dotyczący festynu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spory obszar zajmują tereny festynowe, wyposażone w duży krąg taneczny z muszlą koncertową, estradą i widownią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. festyn mrz.

Wiktionary


feszczuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maksym Feszczuk – ukraiński piłkarz.
  • Rostysław Feszczuk – ukraiński narciarz alpejski.

Wikipedia


feszter

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. leśniczy

Wiktionary


fet

1. dawniej: uczta;
2. potocznie: świętowanie sukcesu;
3. najpopularniejszy gatunek sera greckiego, produkowany z mleka owczego; fetta


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) D. plural|feta.

Wiktionary

Gmina Fet ( Fet kommune) – dawna norweska gmina w regionie Akershus. Jej siedzibą było miasto Fetsund. Została zlikwidowana 1 stycznia 2020 roku.

Fet było 355. norweską gminą pod względem powierzchni lądowej (2019).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɛt, AS: fet

Wiktionary


feta

1. dawniej: uczta;
2. potocznie: świętowanie sukcesu;
3. najpopularniejszy gatunek sera greckiego, produkowany z mleka owczego; fetta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. rodzaj greckiego sera (zwykle owczego), o słonym smaku;

 (1.2) huczna uroczystość

 (1.3) slang. amfetamina

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lubię grecką sałatkę z fetą i oliwkami.

 (1.2) Urządzamy jutro fetę z okazji zwycięstwa naszej drużyny.

 (1.3) Dostałem trochę fety od dilera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛta, AS: feta

Wiktionary

Powiązane:

 (1.3)

 rzecz. fetowanie n.

 czas. fetować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jubel, zabawa, uczta, przyjęcie; pot. balanga

Wiktionary


feto

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od zob. feta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛtɔ, AS: feto

Wiktionary


fetografia

rentgenologiczna metoda diagnostyczna płodu


SJP.pl

Fe

Wikipedia


fetoproteina

białko płodowe dostające się od płodu do matki


SJP.pl


fetor

bardzo nieprzyjemny zapach; smród, odór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odrażający, przykry zapach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podmuchy swobodnych wiatrów niosły falami trupi fetor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛtɔr, AS: fetor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. fetorek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smród, odór

Wiktionary


fetorek

zdrobnienie od : fetor (nieprzyjemny zapach)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: fetor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fetor mrz.

Wiktionary


fetoskopia

biopsja tkanek płodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. biopsja tkanek płodu;

Wiktionary

Fetoskopia – biopsja tkanek płodu. Fetoskopię wykonuje się pomiędzy 18 a 20. tygodniem ciąży. Wprowadzenie fiberoskopu pozwala na oglądanie płodu i pobranie fragmentów tkanek, najczęściej skóry lub wątroby lub próbek krwi. Ryzyko wywołania poronienia szacuje się na ok. 5%, trwałe uszkodzenie ściany owodni połączone z wyciekiem płynu owodniowego na 4%.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy fetoskopii istnieje ryzyko poronienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛtɔˈskɔpʲja, AS: fetoskopʹi ̯a

Wiktionary


fetowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fetować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fetować ndk.

Wiktionary


fetować

1. urządzać wystawne przyjęcie;
2. świętować jakąś uroczystość


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) książk. świętować, obchodzić coś okazale i uroczyście

 (1.2) książk. podejmować kogoś wystawnie, hojnie ugaszczać, częstować dla okazania szacunku, uznania

czasownik zwrotny niedokonany fetować się

 (2.1) przest. raczyć się, delektować się czymś

 (2.2) przest. częstować się nawzajem, raczyć się czymś wzajemnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Święto odzyskania niepodległości fetowano między innymi imponującym pokazem rac świetlnych.

 (1.2) W owe lata szczęśliwe, gdy senat i posły / Po dniu trzeciego maja w ratuszowej sali, / Zgodzonego z narodem króla fetowali.

 (2.1) Nawykiem profesora było odwiedzanie pobliskiej kawiarni, gdzie przy filiżance kawy fetował się ulubionym wiedeńskim tortem.

 (2.2) Obaj namiętni palacze, podczas wzajemnych wizyt najczęściej się fetowali wybornym hawańskim cygarem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛˈtɔvat͡ɕ, AS: fetovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fetowanie n., feta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celebrować, święcić

 (1.2) raczyć, fundować

Wiktionary


fetta

najpopularniejszy gatunek sera greckiego, produkowany z mleka owczego; feta


SJP.pl


fettuccine

[czytaj: fettuczine] włoskie łazanki z sosem mięsnym, pomidorami i serem


SJP.pl

Fettuccine – makaron typowy dla kuchni włoskiej z rejonu Rzymu w kształcie długich, wąskich wstążek o szerokości 1 cm. Jego szerszą wersją jest Fettuce, a węższą Fetucelle.

Wikipedia


fetwa

oficjalne pouczenie dotyczące stosowania prawa islamskiego; fatwa


SJP.pl


fetysz

1. w wierzeniach pierwotnych: przedmiot uważany za wcielenie jakiegoś bóstwa lub obiekt o magicznej mocy, któremu oddawano cześć;
2. przedmiot mający chronić kogoś przed nieszczęściami; amulet, talizman;
3. przedmiot, dzięki któremu fetyszysta odczuwa przyjemność seksualną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. ezot. magiczny przedmiot będący obiektem kultu, amulet, talizman

 (1.2) seks. obiekt, sytuacja lub działanie wzmacniające satysfakcję seksualną

 (1.3) przen. obiekt intensywnego zainteresowania lub pożądania intelektualnego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fetysz – w religiach pierwotnych, przedmiot będący ucieleśnieniem bóstwa
  • Fetysz – w seksuologii, rodzaj parafilli
  • Fetysz – film polski z 1984 roku
  • fetyszyzm

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Według czcicieli, fetysz jest obdarzony mocą magiczną, zawartą w obiekcie materialnym – nosicielu tej mocy.

 (1.2) Jak sam stwierdził, jego fetyszem są męskie sutki, więc widok czterech nagich klat sprawił, że czuł się jak w niebie.

 (1.3) Jego fetyszem jest taśma filmowa, która w jego filmach występuje w roli kolektywnej pamięci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛtɨʃ, AS: fetyš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fetyszyzm m., fetyszysta m., fetyszystka ż.

 przym. fetyszystyczny

Wiktionary


fetyszowy

→ fetysz


SJP.pl

Patrz:

fetysz

fetyszysta

1. ktoś, kto otacza przedmioty i zjawiska irracjonalnym kultem,
2. ktoś, kto zaspokaja popęd płciowy przez oglądanie lub dotykanie przedmiotów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek skłonny do otaczania jakichś przedmiotów irracjonalnym kultem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fetysz mrz., fetyszyzm mrz.

 przym. fetyszystyczny

Wiktionary


fetyszystka

1. kobieta, która otacza jakieś przedmioty i zjawiska irracjonalnym kultem;
2. kobieta, która zaspokaja popęd płciowy przez oglądanie lub dotykanie przedmiotów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta skłonna do otaczania jakichś przedmiotów irracjonalnym kultem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fetysz mrz., fetyszyzm mrz.

Wiktionary


fetyszystyczny

dotyczący fetyszyzmu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z fetyszyzmem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) List ten jest zbieraniną różnego typu dewiacji seksualnych u podłoża których leżą tendencje masochistyczne i fetyszystyczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛtɨʃɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: fetyšystyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fetyszyzm m., fetysz m., fetyszysta m.

Wiktionary


fetyszyzacja

bezkrytyczne uwielbienie, akceptowanie czegoś, otaczanie czegoś irracjonalnym kultem; fetyszyzm, bałwochwalstwo


SJP.pl


fetyszyzm

1. zaspokajanie popędu seksualnego poprzez kontakt z erotycznymi fetyszami;
2. oddawanie czci przedmiotom uważanym za wcielenie bóstwa lub rzekomo obdarzonym nadnaturalnymi właściwościami; bałwochwalstwo;
3. pejoratywnie: bezkrytyczne uwielbienie, akceptowanie czegoś; fetyszyzacja, bałwochwalstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. jedna z form wierzeń religijnych polegająca na kulcie obiektów o domniemanej sile nadprzyrodzonej

 (1.2) seks. osiąganie satysfakcji seksualnej poprzez kontakt z przedmiotami należącymi do innej osoby

 (1.3) pot. otaczanie przedmiotów lub zjawisk bezrozumnym kultem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fetyszyzm w seksuologii
  • Fetyszyzm w religioznawstwie
  • Fetyszyzm w socjologii
  • fetysz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fetysz m., fetyszysta m., fetyszystka ż.

 przym. fetyszystyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pejor. bałwochwalstwo

Wiktionary


fetyszyzować

odnosić się do czegoś z bezkrytycznym uwielbieniem, respektem


SJP.pl


fetyszyzujący

odnosić się do czegoś z bezkrytycznym uwielbieniem, respektem


SJP.pl


feu

1. rodzaj laotańskiego gulaszu lub zupy z makaronem;
2. forma dzierżawy gruntu w Szkocji


SJP.pl


feud.

skrót od: feudalny


SJP.pl


feudalistyczny

związany z feudalizmem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z feudalizmem, dotyczący feudalizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feudalizm m., feudał m., feudalizacja ż.

 przym. feudalny

 przysł. feudalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) feudalny

Wiktionary


feudalizacja

wprowadzenie ustroju feudalnego


SJP.pl


feudalizm

formacja ustrojowa, rozpowszechniona w średniowiecznej Europie, charakteryzująca się stanowym podziałem społeczeństwa, oparciem organizacji państwa o stosunek lenny oraz ścisłą reglamentacją działalności gospodarczej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. hist. średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach;

Wiktionary

Fe

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. feudał

 przym. feudalny, feudalistyczny, przedfeudalny

Wiktionary


feudalnie

przysłówek

 (1.1) w sposób feudalny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. feudalistyczny, feudalny

Wiktionary


feudalny

odnoszący się do feudalizmu, właściwy feudalizmowi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hist. odnoszący się do feudalizmu, związany z feudalizmem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Możnowładca feudalny rozliczał się przed swoim seniorem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feudalizm m., feudał m., feudalizacja ż.

 przym. feudalistyczny, protofeudalny, wczesnofeudalny

 przysł. feudalnie

Wiktionary


feudał

właściciel feudalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. w średniowieczu i w ustroju feudalnym: posiadacz ziemski

 (1.2) hist. posiadacz lenna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wbrew powszechnej opinii feudałowie rzadko korzystali z prawa pierwszej nocy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feudalizm m., feudalizacja ż.

 przym. feudalny, feudalistyczny

Wiktionary


feudum

ziemia oddana w użytkowanie wasalowi; lenno


SJP.pl


feuerbach

[czytaj: FOjerbach] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Feuerbach – okręg administracyjny Stuttgartu
  • Anselm Feuerbach – niemiecki malarz klasycystyczny
  • Karl Wilhelm Feuerbach – niemiecki matematyk
  • Ludwig Feuerbach – niemiecki filozof
  • Paul Johann Anselm von Feuerbach – niemiecki prawnik
  • (7099) Feuerbach – planetoida

Wikipedia


feutre

[czytaj: fetr]
1. szlachetna odmiana pilśni lub wojłoku;
2. wyrób wykonany z tego materiału, np. męski kapelusz pilśniowy


SJP.pl


feyenoord

}}{{infobox tabela dodaj

Wikipedia


feyerabend

[czytaj: FAjerabend] nazwisko


SJP.pl


feynman

[czytaj: fajnman] nazwisko, np. Richard Feynman [1918 - 1988), amerykański fizyk teoretyk


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Richard Feynman – amerykański fizyk, noblista
  • (7495) Feynman – planetoida nazwana na cześć Richarda Feynmana

Wikipedia


fez

specyficzne nakrycie głowy noszone przez mężczyzn w krajach arabskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) orientalne nakrycie głowy o kształcie ściętego stożka, wykonane z bordowego filcu i ozdobione czarnym frędzlem;

Wiktionary

Fez ( ‏فاس‎, "Fās"; marok. arab. "Fas"; berb. ⴼⴰⵙ, "Fas"; fr. "Fès") – miasto w północnym Maroku, siedziba administracyjna regionu Fez-Meknes. W 2024 roku liczyło ok. 1,2 mln mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fezy noszą głównie mężczyźni w krajach muzułmańskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛs, AS: fes

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fez mrz., fezka ż.

 przym. fezański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tarbusz

Wiktionary


fezański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Fezu, związany z Fezem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Część dochodów pozostawała w ręku fezańskich farbiarzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fez mrz., fez mrz.

Wiktionary


fezeła

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pszczoła

Wiktionary


fezka

rzadkie określenie rozpowszechnionego w krajach muzułmańskich męskiego nakrycia głowy w kształcie czerwonego ściętego stożka z czarnym chwostem; fez


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. nieduży fez

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ubrany w czerwoną fezkę malec podrygiwał w rytm tureckiej muzyki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fez mrz., Fez mrz.

Wiktionary


feński

nazwisko


SJP.pl


ff

skrót od: fortissimo


SJP.pl

skrót

 (1.1) = Mozilla Firefox (nazwa przeglądarki internetowej)

Wiktionary

Zobacz też: FF.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) FF, IE, Opera, Chrome i Safari to pięć najpopularniejszych obecnie przeglądarek w Polsce.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) MF

Wiktionary


fff

wyraz dźwiękonaśladowczy wyrażający uczucie bólu, wypowiadany na wdechu dzięki wciągnięciu powietrza do płuc przez szparę powstałą między górną wargą a dolnymi zębami


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) imituje dźwięk, jaki powstaje podczas dmuchania, gwizdania, głośnego wciągania powietrza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Francuski Związek Piłki Nożnej (franc. Fédération Française de Football)
  • Free Fight Federation – polska federacja mieszanych sztuk walki (MMA)
  • Fuck for Forest
  • FFF – pojęcie odnoszące się do jednej z postaci 13 rozdziału Apokalipsy św. Jana – pierwszej z Bestii, popularnie utożsamianej z Szatanem lub Antychrystem. Jest ono zwykle kojarzone z liczbą 666, choć...
  • Młodzieżowy Strajk Klimatyczny (ang. Fridays for Future)
  • Osadzanie topionego materiału ()

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Eeee… myślałem, że oni używają ten, no… toporów, a nie rękawic… // Margerita wydała pogardliwe „fff”. – W wersji ofensywnej używają. W sportowej nie, za dużo sprzątania – wyjaśniła ozięble.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ff

Wiktionary


ffk

skrót od: Festiwal Filmów Krótkometrażowych


SJP.pl


fg

skrót od: frigoria (frygoria)


SJP.pl


fi

1. wyraz oznaczający lekceważenie;
2. wyraz oznaczający podziw, zwykle powtórzony;
3. jedna z liter alfabetu greckiego; phi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nazwa dwudziestej pierwszej litery alfabetu greckiego, φ;

 (1.2) pot. techn. średnica jakiegoś przedmiotu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • phi (fi) – jedna z liter alfabetu greckiego, Φ φ
  • .fi – krajowa domena internetowa najwyższego poziomu przypisana dla stron internetowych z Finlandii
  • mezon fi – pojęcie fizyczne
  • zjawisko fi – pojęcie dotyczące ludzkiego oka
  • fi Centauri – gwiazda w gwiazdozbiorze Centaura
  • fi Sagittarii – gwiazda w gwiazdozbiorze Strzelca
  • fi Velorum – gwiazda w gwiazdozbiorze Żagla
  • lo-fi
  • hi-fi
  • Wi-Fi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Literą fi oznaczamy potencjał elektryczny.

 (1.2) W łazience położyliśmy rurki fi 20.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲi, AS: fʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) phi

Wiktionary


fia

skrót od: Fédération Internationale de l'Automobile, Międzynarodowa Federacja Samochodowa, zrzeszająca federacje różnych krajów, organizująca wyścigi samochodowe


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Test immunofluorescencyjny (FIA – ang. fluorescent immunoassay)
  • Fédération Internationale de l’Automobile (Międzynarodowa Federacja Samochodowa)
  • Fideles et Instructi Armis – Wierni w gotowości pod bronią – polskie stowarzyszenie proobronne.
  • Farnborough International Airshow – targi lotnicze

Wikipedia


fiacik

zdrobnienie od: Fiat (samochód marki Fiat)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. mot. pieszczotliwie o samochodzie marki Fiat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pojechaliśmy nad Bałtyk fiacikiem.

 (1.1) Kluczyki od fiacika leżą w przedpokoju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiat m., Fiat m., fiacisko n., fiatowiec m.

 przym. fiatowski

Wiktionary


fiacisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mot. zgrub. od fiat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Możemy to przetransportować naszym fiaciskiem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fiatowski

 przysł. fiatowsko

 rzecz. fiacik mzw., fiat mzw., Fiat mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fiat

Wiktionary


fiakier

w gwarze krakowskiej: dorożkarz; dryndziarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. dorożkarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. dorożka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Paryżu każdy stróż, fiakier czy chłopak od szewca mówi świetnie po francusku, a u nas w Warszawie conajwyżej arystokracja i cudzoziemcy. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲjäcɛr, AS: fʹi ̯äḱer

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fiakierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dryndziorz

 (2.1) drynda, bryczka

Wiktionary


fiakierski

→ fiakier; dryndziarski, dorożkarski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący fiakiera

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲjäˈcɛrsʲci, AS: fʹi ̯äḱersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiakier mos./mrz.

Wiktionary


fiakierstwo

regionalnie: dorożkarstwo


SJP.pl


fiala

1. mała, smukła wieżyczka, element dekoracyjny architektury gotyckiej; pinakiel
2. naczynie w kształcie płytkiej czary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) staroż. grecki odpowiednik rzymskiej patery

 (1.2) archit. inaczej → pinakiel

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fiala – inaczej pinakiel, pionowy element dekoracyjny w postaci smukłej kamiennej wieżyczki
  • fiala – starożytne greckie naczynie obrzędowe
  • Fiala – planetoida
  • Fiala – duży ostaniec wchodzący w skład grupy skał zwanych Ostańcami Jerzmanowickimi w miejscowości Jerzmanowice
  • Adam Fiala (ur. 1940) – polski pisarz i ilustrator książek
  • Barbara Fiala (1935–2009) – polska koszykarka
  • Benno Fiala von Fernbrugg (1890–1964) – austriacki pilot
  • Bohumír Fiala (1915–1979) – czeski pisarz i lekarz
  • Doris Fiala (ur. 1957) – szwajcarska polityczka i przedsiębiorczyni
  • Eman Fiala (1899–1970) – czechosłowacki aktor
  • Ivan Fiala (1941–2018) – słowacki wspinacz
  • Jan Fiala (ur. 1956) – czeski piłkarz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfʲjala, AS: fʹi ̯ala

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pinakiel, sterczyna

Wiktionary


fialocyst

część aparatu ssącego u specyficznej gromady orzęsków, zawierająca substancję rozpuszczającą osłonę ofiar


SJP.pl


fianchetto

w szachach: ustawienie gońca na długiej przekątnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szach. manewr polegający na ustawieniu gońca na polach b2, g2, b7 lub g7 w celu zajęcia jednej z długich przekątnych;

Wiktionary

W tym artykule użyto notacji algebraicznej w celu opisania szachowych posunięć.

Fianchetto (wymowa włoska, spolszczona wymowa) – manewr w otwarciu szachowym polegający na ustawieniu gońca na jednym z pól b2, g2, b7 lub g7, po wcześniejszym przesunięciu odpowiedniego piona o jedno lub dwa pola.

Wikipedia


fianchettować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) szach. wykonywać fianchetto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W trakcie całej swej kariery, Fischer lubił fianchettować swojego królewskiego gońca.

Wiktionary


fiasko

przedsięwzięcie zakończone niepowodzeniem, nieudanie się czegoś; krach, klapa, klops


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nieudanie się jakiejś sprawy, niepowodzenie się czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fiasko (powieść Stanisława Lema)
  • Fiasko (powieść Imre Kertésza)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Próba zainteresowania mieszkańców dzielnicy kulturą i sztuką skończyła się kompletnym fiaskiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲjaskɔ, AS: fʹi ̯asko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klapa, klęska, przegrana, porażka, plajta

Wiktionary


fiat

łaciński przekład hebrajskiego: amen; "niech się stanie!"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mot. samochód marki Fiat

 (1.2) środ. kolej. lokomotywa spalinowa serii SP45 i SU45

Wiktionary

FIAT – włoskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją samochodów osobowych, sportowych, dostawczych i rajdowych z siedzibą w Turynie. Zostało założone 11 lipca 1899 roku przez Giovanniego Agnellego pod stanowiącą rozwinięcie akronimu "FIAT" nazwą Fabbrica Italiana Automobili Torino (pol. „Włoska Fabryka Samochodów w Turynie”). Obecnie przedsiębiorstwo wchodzi w skład międzynarodowego koncernu Stellantis.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na parkingu stały dwa fiaty i jedno audi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲjat, AS: fʹi ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fiat mzw., fiatowiec m.

:: zdrobn. fiacik m.

:: zgrub. fiacisko n.

 przym. fiatowski

 przysł. fiatowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. fiacik; zgrub. fiacisko

Wiktionary


fiatowski

przymiotnik od: Fiat


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mot. związany z Fiatem, dotyczący Fiata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fiat mzw., fiat mzw., fiacik mzw., fiacisko n.

Wiktionary


fiałkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Konrad Fiałkowski
  • Stanisław Fiałkowski
  • Marek Fiałkowski
  • Hubert Fiałkowski
  • Krzysztof Fiałkowski
  • Leon Fiałkowski
  • Fijałkowscy herbu Ślepowron

Wikipedia


fiba

(skrót od: Fédération Internationale de Basketball) Międzynarodowa Federacja Koszykówki, organizacja zrzeszająca narodowe związki koszykarskie, regulująca przepisy dotyczące rozgrywek, sprzętu itp.


SJP.pl


fibak

nazwisko


SJP.pl


fiberoskop

aparat zaopatrzony w kabel światłowodowy, stosowany w medycynie do bezoperacyjnego przeprowadzania badań w niedostępnym dla oka wnętrzu organizmu ludzkiego


SJP.pl

Fiberoskop – aparat służący do oglądania trudno dostępnych miejsc. Fiberoskop zbudowany jest z półsztywnego kabla światłowodowego oraz źródła światła. Najczęściej końcówka fiberoskopu daje możliwość kontrolowanej artykulacji w wielu płaszczyznach, co pozwala na skierowanie fiberoskopu w pożądanym kierunku.

Wikipedia


fiberoskopia

badanie pozwalające obejrzeć jamę nosowo-gardłową


SJP.pl


fibicjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cesarz spotkał się z opatem Fibicjuszem w Trewirze.

Wiktionary


fibik

rodzaj ptaków z rodziny tyrankowatych


SJP.pl


fibonacci

[czytaj: fibonaczi] nazwisko włoskie, np. Leonardo Fibonacci (1175 - 1250), włoski matematyk, twórca podstaw arytmetyki i algebry; Leonardo z Pizy


SJP.pl

Fibonacci, Leonardo z Pizy (ur. ok. 1175 w Pizie, zm. 1250), znany jako Leonardo Fibonacci, Filius Bonacci (syn Bonacciego), Leonardo Pisano (z Pizy) – włoski matematyk.

Wikipedia


fibonagram

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. utwór literacki, napisany tak, aby kolejne wiersze posiadały liczbę liter lub wyrazów równą kolejnym liczbom ciągu Fibonacciego

Wiktionary


fibr

fibra;
1. rodzaj sztucznej skóry;
2. włókno mięśniowe, nerw


SJP.pl


fibra

fibr;
1. włókno mięśniowe, nerw;
2. rodzaj sztucznej skóry


SJP.pl

Fibra – rodzaj sztucznej skóry, która jest otrzymywana przez sprasowanie papieru bawełnianego bądź celulozy, nasyconego chlorkiem cynku.

Wikipedia


fibroblast

komórka tkanki łącznej wytwarzająca substancję międzykomórkową oraz włókna


SJP.pl

Fi

Wikipedia


fibroblastyczny

→ fibroblast


SJP.pl

Patrz:

fibroblast

fibrocyt

komórka powstała z fibroblastu


SJP.pl

Fibrocyt – komórka tkanki łącznej występująca jako zredukowana forma fibroblastu o mniejszej sprawności metabolicznej. Fibrocyty mają wydłużone jądra komórkowe ze zbitą chromatyną oraz kwasochłonną cytoplazmę. Podobnie jak fibroblasty, są to komórki osiadłe, lecz mające zdolność ruchu. Fibrocyty budują ścięgna, gdzie ułożone jeden za drugim tworzą szeregi Ranviera.

Wikipedia


fibroferryt

trwały minerał wietrzeniowy powstający w warunkach większej wilgotności


SJP.pl


fibroina

białko wchodzące w skład jedwabiu naturalnego


SJP.pl

Fibroina – białko z grupy białek fibrylarnych. Stanowi główny składnik budulcowy naturalnych włókien jedwabiu oraz pajęczyny (drugim składnikiem jest serycyna – klej jedwabny). Fibroinę tworzą łańcuchy zbudowane w przeważającej części z powtarzającej się sekwencji aminokwasów jak: (Gly-Ser-Gly-Ala-Gly-Ala)"n". Fibroina ma drugorzędową strukturę warstwową zbudowaną z antyrównoległych warstw beta harmonijki.

Wikipedia


fibroinowy

związany z fibroiną


SJP.pl


fibrolit

1. minerał krzemowy, pilśniowe skupienie silimanitu
2. prasowane płyty ze sklejonych wiórów drzewnych


SJP.pl


fibroma

nowotwór niezłośliwy rozwijający się z tkanki łącznej włóknistej; włókniak


SJP.pl


fibromatoza

rodzaj miejscowo agresywnego nowotworu tkanek miękkich


SJP.pl

Fi

Wikipedia


fibromialgia

choroba charakteryzująca się uporczywymi bólami mięśniowo-stawowymi oraz występowaniem charakterystycznych punktów wrażliwych na ucisk; tendomiopatia, reumatyzm tkanek miękkich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. przewlekła, niezapalna choroba reumatyczna tkanek miękkich charakteryzujące się rozległym bólem;

Wiktionary

Fibromialgia (ang. "fibromyalgia", "fibromyalgia syndrome", FMS) – przewlekły zespół chorobowy charakteryzujący się uogólnionym bólem, któremu często towarzyszą zmęczenie, zaburzenia snu, w tym sen nieprzynoszący wypoczynku, oraz zaburzenia funkcji poznawczych. Mogą występować również sztywność, bóle głowy, zaburzenia nastroju i inne objawy somatyczne.

Wikipedia


fibromyoma

niezłośliwy nowotwór z tkanki mięśniowej i łącznej


SJP.pl


fibrowy

wykonany z fibry


SJP.pl


fibryl

włókienko


SJP.pl


fibryla

pęczek włókienek białkowych znajdujących się w komórce mięśniowej lub nerwowej


SJP.pl


fibrylarny

→ fibryla, → fibryl; fibrylowy


SJP.pl


fibrylowy

→ fibryla, → fibryl; fibrylarny


SJP.pl


fibryna

nierozpuszczalna substancja białkowa powstająca podczas krzepnięcia krwi; włóknik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. fizj. białko fibrylarne, które pełni funkcje podporowe w procesie krzepnięcia

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W powstaniu fibryny kluczowe jest działanie trombiny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fibrynogen mrz.

 przym. fibrynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) włóknik, czynnik Ia

Wiktionary


fibrynogen

białko osocza o strukturze włókienkowej biorące udział w procesie krzepnięcia krwi przechodząc w fibrynę (włóknik) pod wpływem działania enzymu trombiny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. białko osocza krwi wytwarzane w wątrobie, biorące udział w końcowej fazie procesu krzepnięcia;

Wiktionary

Fibrynogen ("I czynnik krzepnięcia") – białko osocza krwi wytwarzane w wątrobie, biorące udział w końcowej fazie procesu krzepnięcia i przekształcane w białko fibrylarne – fibrynę (włóknik), współtworzącą skrzep krwi. Fibrynogen łącząc się z receptorami GpIIb/IIIa powoduje agregację aktywowanych trombocytów. Jest zaliczany do białek ostrej fazy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fibryna ż.

Wiktionary


fibrynogeneza

powstawanie włóknika (fibryny) w procesie krzepnięcia krwi


SJP.pl


fibrynolityczny

dotyczący fibrynolizy


SJP.pl


fibrynoliza

rozpuszczanie się włóknika w roztworach solnych lub alkalicznych, zwłaszcza w przypadkach skrzepu we krwi i zakrzepów


SJP.pl

 "Główn: Hemostaza."

Fibrynoliza – fizjologiczny proces rozkładu zakrzepu, będący częścią hemostazy. Podobnie, jak proces krzepnięcia krwi, zachodzi w sposób kaskadowy. Kluczowym dla fibrynolizy enzymem jest plazmina powstająca z plazminogenu.

Wikipedia


fibrynolizyna

enzym mający zdolność rozpuszczania fibryny, stosowany w leczeniu zawałów i zakrzepów, także miejscowo w celu przyśpieszenia wessania się krwiaków


SJP.pl


fibrynowy

związany z fibryną


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. związany z fibryną, dotyczący fibryny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fibryna ż.

Wiktionary


fibula

1. ozdobna zapinka z brązu, służąca dawniej do spinania szat;
2. w anatomii: kość strzałkowa, jedna z dwóch kości goleniowych; strzałka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archeol. ozdobna, metalowa zapinka do spinania odzieży używana od epoki brązu do średniowiecza;

Wiktionary

Fibula – ozdobna, metalowa zapinka do spinania szat, funkcją i kształtem zbliżona do współczesnej agrafki, używana w Europie od późnej epoki brązu (około 1500 p.n.e.) aż do średniowiecza i zastępująca guziki. W przeszłości nazwą tą niewłaściwie obejmowano również wszystkie brosze, zapięcia i sprzączki do pasków, zapinki do włosów itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲiˈbula, AS: fʹibula

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. fibuła

Wiktionary


fic

nazwisko, m.in. Atanazy Urban Fic (1901-1943) - polski archeolog, biblista, dominikanin, teolog katolicki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Fic − polski działacz opozycyjny
  • Atanazy Fic − rzymskokatolicki archeolog biblista, zakonnik i teolog
  • Stanisław Fic − polski działacz państwowy
  • Victor Miroslav Fic − czesko-kanadyjski politolog i orientalista

Wikipedia


ficek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Ficek – ujednoznacznienie
  • Stefan Ficek (1904–1940) – inżynier, projektant architektoniczny, ofiara zbrodni katyńskiej
  • Jan Alojzy Ficek (1790–1862) – polski duchowny katolicki, działacz narodowy i trzeźwościowy aktywny na Górnym Śląsku
  • Dariusz Ficek – polski oceanograf, dr hab. nauk o Ziemi

Wikipedia


fichte

nazwisko niemieckie, m.in. Johann Gottlieb Fichte (1762-1814), niemiecki filozof, kontynuator myśli I. Kanta


SJP.pl


fichteanizm

system filozoficzny Johanna Gottlieba Fichtego


SJP.pl


ficowski

nazwisko


SJP.pl


ficyna

enzym roślinny otrzymywany z mleczka figi


SJP.pl

Ficyna jest niespecyficznym enzymem roślinnym pochodzącym z lateksu figowców. Należy do rodziny proteaz znanych jako proteazy cysteinowe, do których należy także papaina, która pochodzi z lateksu papai, bromelina (bromelaina) występująca w świeżych ananasach, a także kalpaina, kaspazy i chymopapaina. Masa molowa ficyny wynosi około 25 000 u. Enzym jest efektywny w zakresie pH = 4-9,5, z optimum wynoszącym pH = 6,5.

Wikipedia


fide

skrót od: Fédération Internationale des Échecs - Międzynarodowa Federacja Szachowa


SJP.pl


fidecki

nazwisko


SJP.pl


fideikomis

system dziedziczenia wielkiej własności, polegający na przejściu majątku tytułem spadku na najstarszego syna dziedzica bez prawa sprzedaży, zastawu itp., mający na celu utrzymanie majątku w całości w rodzie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fideikomis – rodzaj zapisu w prawie rzymskim
  • Fideikomis – ordynacja rodowa

Wikipedia


fideikomisariusz

osoba dziedzicząca majątek na zasadzie fideikomisu


SJP.pl


fideista

wyznawca fideizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik fideizmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲidɛˈjista, AS: fʹidei ̯ista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fideizm m.

:: fż. fideistka ż.

 przym. fideistyczny

Wiktionary


fideistka

→ fideista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwolenniczka fideizmu

Wiktionary

Patrz:

fideista

Wymowa:

IPA: ˌfʲidɛˈjistka, AS: fʹidei ̯istka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fideizm n.

:: fm. fideista m.

 przym. fideistyczny

Wiktionary


fideistyczny

wywodzący się z fideizmu, dotyczący fideizmu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od fideizm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲidɛjiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: fʹidei ̯istyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fideizm m., fideista m., fideistka ż.

Wiktionary


fideizm

wiara, doktryna oparta na wierze, a nie na poznaniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. teol. pogląd głoszący prymat wiary i objawienia nad poznaniem rozumowym;

Wiktionary

Fideizm (od fides „wiara”) – pogląd filozoficzny i teologiczny głoszący prymat wiary nad poznaniem rozumowym i teoriami naukowymi. Według fideisty poznanie religijne w postaci objawienia wyprzedza poznanie rozumowe, a jedynym źródłem wiedzy w kwestiach wiary i etyki może być jedynie stała tradycja ludzkości oparta ostatecznie na pierwotnym Bożym Objawieniu. Jest to więc antyracjonalizm lub irracjonalizm, bo przyjmuje się istnienie prawd niedostępnych poznaniu rozumowemu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲiˈdɛjism̥, AS: fʹidei ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fideista m., fideistka ż.

 przym. fideistyczny

Wiktionary


fidel

instrument smyczkowy z sześcioma strunami; fidela


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. dawny instrument smyczkowy z grupy chordofonów;

Wiktionary

Fidel – średniowieczny instrument muzyczny z rodziny skrzypiec.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lira da braccio wywodzi się ze średniowiecznej fidel i stanowi ogniwo poprzedzające pojawienie się skrzypiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲidɛl, AS: fʹidel

Wiktionary


fidela

instrument smyczkowy z sześcioma strunami; fidel


SJP.pl


fidelia

imię żeńskie


SJP.pl


fideliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fidelii lub z nią związany


SJP.pl


fidelis

dawniej: powiernik, zausznik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Fidelis – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od fidelis – „wierny, pewny”. []. Współczesną jego formą w języku hiszpańskim jest Fidel.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲiˈdɛlʲis, AS: fʹidelʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Fidelisa ż.

Wiktionary


fidelisostwo

Fidelis z małżonką; Fidelisowie


SJP.pl


fidelisowie

Fidelis z małżonką; Fidelisostwo


SJP.pl


fidelisowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fidelisa lub z nim związany


SJP.pl


fidelizm

ustrój polityczny na Kubie (wprowadzony przez Fidela Castro)


SJP.pl

Fidelizm (również "castroizm" i "castryzm") – forma socjalizmu panującego na Kubie, rządzonej przez Fidela Castro.

Wikipedia


fidelka

rodzaj czapki z daszkiem; patrolówka


SJP.pl


fidelus

nazwisko


SJP.pl


fider

linia przenosząca drgania elektryczne o bardzo wysokiej częstotliwości do odbiornika; zasilacz


SJP.pl

Fider – fizyczne okablowanie przenoszące sygnał radiowy z nadajnika do anteny lub z anteny do odbiornika, nazywane też linią transmisyjną.

Podczas prawidłowego działania, w idealnych warunkach, fider powinien skutecznie przenosić wszystkie fale radiowe bez jakichkolwiek strat sygnału, bez promieniowania i pochłaniania energii. Używane są trzy rodzaje fiderów: koncentryczne, symetryczne (w tym tak zwane drabinki) oraz falowody (przy częstotliwościach powyżej 2 GHz).

Wikipedia


fidera

rodzaj szybu w lukach zbożowców; umożliwia równomierne napełnianie ładowni na statku


SJP.pl


fides

z łaciny: wiara


SJP.pl

Fides – w mitologii rzymskiej uosobienie (personifikacja) przyrzeczenia i wierności.

Przedstawiano ją jako starszą od Jowisza siwowłosą kobietę, co miało symbolizować prymat łączonego z nią ładu społecznego i politycznego w życiu publicznym. Świątynię na Palatynie miała wznieść ku jej czci już wnuczka Eneasza – Rome. Ofiary składano jej prawą ręką owiniętą białym płótnem.

Wikipedia


fidesz

węgierski skrót nazwy: Związek Młodych Demokratów - węgierska partia polityczna założona w 1988 roku


SJP.pl

Fidesz – Magyar Polgári Szövetség ("Fidesz" – Węgierski Związek Obywatelski, wym.), dawnej "Fidesz – Magyar Polgári Párt" ("Fidesz" – Węgierska Partia Obywatelska) – pierwotnie liberalna, obecnie narodowa, konserwatywna i eurosceptyczna partia polityczna działająca na Węgrzech, rządząca w latach 1998–2002 i 2010–2026.

Wikipedia


fidiasz

(gr. Pheidias) (ok. 490-420 p.n.e.), syn Charmidesa z Aten, wg opinii starożytnych największy rzeźbiarz grecki


SJP.pl

Fidiasz ( Φειδίας "Pheidias", ok. 490 p.n.e. – ok. 430 p.n.e.) – rzeźbiarz grecki, uważany za najwybitniejszego przedstawiciela greckiej rzeźby starożytnej okresu klasycznego. Syn Charmidesa z Aten, uczeń Hageladesa z Aten i Hegiasa z Argos. Przyjaciel i doradca Peryklesa. Kierował pracami rzeźbiarskimi na Akropolu ateńskim (447 p.n.e. – 438 p.n.e.); później w latach (437 p.n.e. – 432 p.n.e.) działał w Olimpii. Wywarł decydujący wpływ na rozwój greckiej rzeźby monumentalnej.

Wikipedia


fidiaszowski

taki jak u Fidiasza, charakterystyczny dla Fidiasza; fidiaszowy


SJP.pl


fidiaszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fidiasza lub z nim związany; Fidiaszowski


SJP.pl


fidrygasy

fidrygałki;
1. rzeczy błahe, nieważne, drobnostki, głupstwa;
2. ozdoby zbędne lub dobrane bez smaku


SJP.pl


fidrygałki

fidrygasy;
1. rzeczy błahe, nieważne, drobnostki, głupstwa;
2. ozdoby zbędne lub dobrane bez smaku


SJP.pl


fiducjarny

1. pozbawiony wartości handlowej; niepełnowartościowy;
2. niesamodzielny; powierniczy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekon. pozbawiony samodzielnej wartości, nie mający oparcia w dobrach materialnych

 (1.2) praw. powierniczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲiduˈt͡sʲjarnɨ, AS: fʹiducʹi ̯arny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) powierniczy

Wiktionary


fidura

nazwisko


SJP.pl


fidusiewicz

nazwisko


SJP.pl


fidybus

przestarzale: cienkie drewienko lub zwitek papieru do zapalania fajki, papierosa, cygara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. podłużny zwitek papieru albo cienkie drewienko służące do zapalania fajki, papierosa lub cygara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) zapraszał co znaczniejsze osoby do jedzenia i picia, a nawet podawał fajki i własnoręcznie zapalał fidybusy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈdɨbus, AS: fʹidybus

Wiktionary


fidyk

nazwisko


SJP.pl


fidżi

język należący do grupy języków austronezyjskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

 (1.2) geogr. archipelag, na którym leży Fidżi (1.1)

Wiktionary

Fidżi, Republika Fidżi – państwo wyspiarskie, położone w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego na wschód od Vanuatu, zachód od Tonga i południe od Tuvalu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas naszej podróży dookoła świata zatrzymaliśmy się na egzotycznych wyspach Fidżi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲid͡ʒʲi, AS: fʹiǯʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fidżyjski mrz., Fidżyjczyk mos., Fidżyjka ż.

 przym. fidżyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Republika Fidżi; hist. ofic. Republika Wysp Fidżi

Wiktionary


fidżyjczyk

obywatel Fidżi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Fidżi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈd͡ʒɨjt͡ʃɨk, AS: fʹiǯyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fidżi n.

:: fż. Fidżyjka ż.

 przym. fidżyjski

Wiktionary


fidżyjka

rodzaj ptaków z rodziny papug wschodnich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Fidżi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈd͡ʒɨjka, AS: fʹiǯyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fidżi n.

:: fm. Fidżyjczyk mos.

 przym. fidżyjski

Wiktionary


fidżyjski

przymiotnik od: Fidżi (morze lub państwo)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do państwa Fidżi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Fidżi,

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈd͡ʒɨjsʲci, AS: fʹiǯyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fidżi n., Fidżyjczyk m., Fidżyjka ż.

Wiktionary


fidżyjskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem fidżyjskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem fidżyjskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku fidżyjskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈd͡ʒɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: fʹiǯyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


fiedin

nazwisko


SJP.pl


fiedler

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Christian Fiedler
  • Ellen Fiedler
  • Jens Fiedler
  • Johann Christian Fiedler
  • Jörg Fiedler
  • Max Fiedler
  • Nikolaus Fiedler
  • Werner Fiedler
  • Wolfram Fiedler
  • Adam Fiedler
  • Arkady Fiedler
  • Arkady Radosław Fiedler

Wikipedia


fiedor

nazwisko


SJP.pl


fiedorczuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Julia Fiedorczuk – polska poetka
  • Natalia Fiedorczuk – polska piosenkarka, instrumentalistka i autorka piosenek
  • Ołeh Fiedorczuk – ukraiński piłkarz i trener
  • Siergiej Fiedorczuk – ukraiński szachista
  • Stanisław Fiedorczuk – polski ksiądz rzymskokatolicki
  • Witalij Fiedorczuk – radziecki generał
  • Wojciech Fiedorczuk – polski koszykarz i trener
  • Wojciech Fiedorczuk – komik i autor programów typu stand-up
  • Zygmunt Fiedorczuk – polski lekarz, medyk i biegły sądowy

Wikipedia


fiedorowicz

nazwisko


SJP.pl


fiedoruk

nazwisko


SJP.pl


field

płaskowyż powstały na skutek działalności lądolodu, występujący głównie w Norwegii


SJP.pl

Field – rozległy płaskowyż, powstały w wyniku trwających setki milionów lat procesów denudacyjnych, które zniszczyły pierwotną rzeźbę i zrównały powierzchnię terenu. Na powierzchni zrównania rozwinęła się czasza lodowca typu norweskiego. Fieldy opadają stromo do fiordów.

Wikipedia


fielding

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • osoby
    • Henry Fielding (1707–1754) – pisarz angielski
    • Sarah Fielding (1710–1768) – pisarka angielska (młodsza siostra Henry'ego)
    • Helen Fielding (ur. 1958) – pisarka angielska
  • miejscowości
    • Fielding – miejscowość w stanie Utah w USA
  • sport
    • Fielding (krykiet) – fielding w krykiecie

Wikipedia


fieldowy

→ field


SJP.pl

Patrz:

field

fieldwork

[czytaj: fildłerk] badanie rynku konsumentów poprzez wywiady, rozmowy


SJP.pl


fierek

nazwisko


SJP.pl


fiero

określenie wykonawcze: dumnie, wyniośle


SJP.pl


fiesolanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Fiesole

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɛzɔˈlãnka, AS: fʹi ̯ezolãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fiesole n.

:: fm. fiesolczyk m.

 przym. fiesolski

Wiktionary


fiesolczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Fiesole

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲjɛˈzɔlt͡ʃɨk, AS: fʹi ̯ezolčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fiesole n.

:: fż. fiesolanka ż.

 przym. fiesolski

Wiktionary


fiesole

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w prowincji Florencja;

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zatrzymamy się w Fiesole na pół dnia.

 (1.1) Fiesole było ważnym miastem etruskim, założonym prawdopodobnie w VI albo V wieku p.n.e., później znaczącym ośrodkiem rzymskim.

 (1.1) Pewnego kwietniowego dnia 1951 roku dowiedziała się o przykrym zajściu. W Fiesole ksiądz odmówił kościelnego pochówku katolikowi, bo ten należy do partii komunistycznej. Wtedy jego towarzysze ukradli z kościoła szaty liturgiczne oraz gromnice i sami odprawili mu pogrzeb.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiesolczyk m., fiesolanka ż.

 przym. fiesolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroż. Fezule

Wiktionary


fiesolski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Fiesole, dotyczący Fiesole

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My jesteśmy z polskiej Florencji,
Z miasta siedmiu pagórków fiesolskich,
Z miasta muzyki, inteligencji,
I najpiękniejszych kobiet polskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲjɛˈzɔlsʲci, AS: fʹi ̯ezolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fiesole n., fiesolczyk m., fiesolanka ż.

Wiktionary


fiesta

1. w Hiszpanii i w krajach latynoamerykańskich:
a) zabawa, święto ludowe;
b) uroczystość religijna ku czci świętych chrześcijańskich, z procesjami i tańcami;
2. w Hiszpanii: walka byków


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fiesta – film francuski z 1995 roku zrealizowany przez Pierre Boutron'a
  • Fiesta – film amerykański z 1947 roku w reżyserii Richarda Thorpe'a
  • Fiesta, polska grupa muzyczna
  • Ford Fiesta, marka samochodu produkowanego przez firmę Ford

Wikipedia


fiełom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kośc. wierzchnia szata liturgiczna prezbitera prawosławnego, bez rękawów, z otworem na głowę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ryza, war. fiełoń, felonion

Wiktionary


fifa

[czytaj: fifa] (skrót od: Fédération Internationale de Football Association - Międzynarodowa Federacja Związków Piłkarskich) międzynarodowa organizacja zrzeszająca narodowe federacje piłkarskie, zajmująca się m.in. organizacją największych imprez piłkarskich; Fifa


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = franc. Fédération Internationale de Football Association → sport. Międzynarodowa Federacja Piłki Nożnej;

Wiktionary

FIFA (Międzynarodowa Federacja Piłki Nożnej, skrót od fr. "Fédération Internationale de Football Association") – międzynarodowa organizacja pozarządowa, zrzeszająca 211 narodowych federacji piłki nożnej: 185 państw, 3 państwa nieuznawane, 9 autonomii i 14 terytoriów zależnych (według stanu na 13 maja 2016). Oprócz reprezentacji w piłce nożnej mężczyzn istnieje jeszcze 178 reprezentacji w piłce nożnej kobiet.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) PZPN jest czlonkiem FIFA od 1923 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲifa, AS: fʹifa

Wiktionary


fifaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od fifak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fifak m.

Wiktionary


fifak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Sieradzkie,Cieszanów,Orzesze,Łańcut,Tarnów,Brzesko,Dąbrowa Tarnowska,Mazury,Olsztyn. reg-pl|Lwów. człowiek sprytny i dowcipny, cwaniak

 (1.2) gw-pl|Krosno,Chojna. łobuz, urwis

 (1.5) gw-pl|Krosno. człowiek dziwnie ubierający się, noszący dziwne stroje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. fifaczek m.

Wiktionary


fifka

rurka do palenia papierosów; cygarniczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. lufka do papierosów

 (1.2) reg. pozn. źle zaparzona, słaba herbata

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Coś ty za fifkę zrobił, to nie herbata, kompletna lura.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lufka, cygarniczka

Wiktionary


fifny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Poznań. zgrabny, szykowny

 (1.2) gw-pl|Poznań. zręczny

Wiktionary


fifo

First In First Out - rodzaj struktury danych charakteryzującej się tym, że dane muszą być pobierane w takiej samej kolejności, w jakiej zostały dostarczone


SJP.pl


fifol

potocznie: członek męski; siusiak, kuśka


SJP.pl


fifraczek

gwarowo: penis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) białystok. żakiet

Wiktionary


fifrak

rodzaj okrycia wierzchniego


SJP.pl


fifty-fifty

[czytaj: [fifti fifti] potocznie: po połowie; pół na pół


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) pot. po równo na dwie osoby, po połowie, pół na pół

Wiktionary


fig.

skrót od: figura, figurowy


SJP.pl


figa

1. owoc figowca;
2. potocznie: figowiec pospolity;
3. gest kciukiem między palcami dłoni oznaczający żartobliwą odmowę; nic z tego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. figowiec pospolity.

 (1.2) spoż. owoc figi (1.1)

 (1.3) przen. nic, zero

 (1.4) gest dłonią oznaczający figę (1.3)

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ogrodzie rosło kilka dorodnych fig.

 (1.2) Uwielbiam suszone figi.

 (1.3) Jak będziesz wybrzydzać, to figę dostaniesz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiɡa, AS: fʹiga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figowiec m., figarnia ż.

 przym. figowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figowiec pospolity, drzewo figowe

Wiktionary


figarnia

pomieszczenie do uprawy figowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogrod. budynek przeznaczony do hodowli fig

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poza dziedzińcem teatralnym, a także wzdłuż parku, na granicy z ogrodem użytkowym, ustawiono jeszcze kilka budynków: ananasarnie, figarnie itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figa ż., figowiec mrz.

 przym. figowy

Wiktionary


figaro

fryzjer


SJP.pl

Figaro – centralna postać trylogii Pierre’a Beaumarchais’go: "Cyrulik sewilski", "Wesele Figara" i "Występna Matka". Nieślubny i zaginiony syn doktora Bartola i guwernantki Marceliny, w niemowlęctwie uprowadzony przez zbójców. Nieśmiertelność zapewnili mu Gioacchino Rossini i Wolfgang Amadeus Mozart czyniąc tytułowym bohaterem swoich oper – "Cyrulik sewilski" – baryton (Rossini) i "Wesele Figara" – bas-baryton (Mozart).

Wikipedia


figarski

nazwisko


SJP.pl


figas

nazwisko


SJP.pl


figat

nazwisko


SJP.pl


fighter

fajter;
1. sportowiec uprawiający sport walki, np. boks;
2. sportowiec bardzo waleczny, poświęcający się całkowicie dla osiągnięcia zwycięstwa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fighter (The Fighter) − amerykański dramat biograficzny z 2010 roku w reżyserii Davida O. Russella.
  • Fighter − polski dramat sportowy z 2019 roku w reżyserii Konrada Maximiliana.
  • „Fighter” − singel Christiny Aguilery z albumu Stripped (2002).
  • „Fighter” − singel grupy Sneaker Pimps z albumu Squaring the Circle (2021).
  • „Fighter” − singel Tali Golergant (2024).

Wikipedia


fighterka

→ fighter; fajterka


SJP.pl


figi

damskie majtki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) damskie majtki bez nogawek;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: figa

Wiktionary

Figi – rodzaj damskich majtek bez nogawek. W górnej, najszerszej części mają wstawioną gumkę podtrzymującą figi w pasie. Dookoła otworów na nogi niekiedy również są wszyte gumki. Dolna część fig, która styka się z kroczem, zwykle składa się z dwóch warstw materiału: zewnętrznej i bardziej miękkiej wewnętrznej. Wewnętrzna warstwa może być wykonana z bawełny, która dobrze absorbuje wilgoć.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lubię, kiedy Luśka zakłada swoje błękitne figi z koronką.

Wiktionary


figiel

1. zabawny czyn; psota, żart, psikus;
2.  przestarzałe: przedmiot, rysunek, ozdoba itp. wykonane w celu zabawienia kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) coś zrobionego dla żartu, dla rozrywki

Wiktionary

Figiel – nazwisko polskie, pochodzące od przezwiska "figiel", lub od niemieckiego przezwiska Fiegel, Figel. Formy żeńskie: Figiel, Figielowa, Figlowa, Figielówna, Figlówna, Figlanka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfʲiɟɛl, AS: fʹiǵel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figlarz m., figlarka ż., figlarność ż., figlowanie n.

:: zdrobn. figielek m.

 czas. figlować ndk.

 przym. figlarny

 przysł. figlarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psota, psikus, żart, dowcip, igraszka

Wiktionary


figielek

mały figiel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: figiel

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈɟɛlɛk, AS: fʹiǵelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figiel m., figlarz m., figlarka ż., figlarność ż.

 czas. figlować ndk.

 przym. figlarny

 przysł. figlarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żarcik

Wiktionary


figielski

nazwisko


SJP.pl


figlara

→ figlarz


SJP.pl

Patrz:

figlarz

figlarka

kobieta lubiąca psoty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna, która lubi płatać figle

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiɡˈlarka, AS: fʹiglarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figlarz m., figiel m., figielek m., figlarność ż.

 przym. figlarny, figlarski

 przysł. figlarnie

 czas. figlować ndk.

Wiktionary


figlarnie

przysłówek

 (1.1) w sposób figlarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figlarność ż., figiel mrz./mzw., figlarz m., figlarka ż.

 przym. figlarny

Wiktionary


figlarniej

stopień wyższy od przysłówka: figlarnie


SJP.pl


figlarniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: figlarny


SJP.pl


figlarność

→ figlarny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest figlarne; cecha tych, którzy są figlarni

Wiktionary

Patrz:

figlarny

Powiązane:

 rzecz. figlarz m., figlarka ż., figiel m., figlowanie n., figielek mrz.

 czas. figlować ndk.

 przym. figlarny

 przysł. figlarnie

Wiktionary


figlarny

psotny, żartobliwy, swawolny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) psotny, żartobliwy, swawolny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostrzygłeś się? – Tak, dlatego czapka jest trochę za duża, odpowiada z figlarnym uśmiechem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiɡˈlarnɨ, AS: fʹiglarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figiel m., figielek m., figlarz m., figlarka ż., figlowanie n., figlarność ż.

 czas. figlować, pofiglować

 przym. figlarski, figlarnie

 przysł. figlarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łobuzerski, zawadiacki, frywolny, filuterny, łobuzerski, psotny, jowialny, swawolny, śmieszny, wesoły, zabawny, żartobliwy; książk. pantagrueliczny

Wiktionary


figlarski

skłonny do figlów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący figlarza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figlarz mos., figlarka ż.

 przym. figlarny

Wiktionary


figlarstwo

1. skłonność do robienia psot, płatania figli;
2. dawniej: oszustwo, matactwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) cecha kogoś kto robi figle

Wiktionary


figlarz

człowiek lubiący psoty, psotnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, kto lubi płatać figle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacyś figlarze pomazali samochód pani dyrektor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiɡlaʃ, AS: fʹiglaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figielek m., figiel m.

:: fż. figlarka ż.

 czas. figlować ndk.

 przym. figlarski, figlarny

 przysł. figlarnie

Wiktionary


figle

figlowanie, dokazywanie


SJP.pl


figle-migle

żartobliwie:
1. psoty, żarty;
2. rzeczy mało wartościowe lub mało ważne


SJP.pl

związek frazeologiczny

 (1.1) psoty, żarty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem wrócił pod parkan i do zmroku wyczyniał tam przeróżne figle-migle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲiɡlɛ‿ˈmʲiɡlɛ, AS: fʹigle‿mʹigle

Wiktionary


figlik

zdrobnienie od: figiel: żart, psota


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobnienie od|figiel.

 (1.2) książk. drobny żart, figiel, psikus

 (1.3) liter. wierszyk humorystyczny oparty na zabawnym koncepcie

Wiktionary

Figlik – polski gatunek literacki stworzony przez Mikołaja Reja w piątej części drugiego wydania "Żwierzyńca" ("Przypowieści przypadłe inaczej Figliki albo rozlicznych ludzi przypadki dworskie"[...]). Figliki stanowiły odmianę epigramatu. Były krótkimi utworami wierszowanymi, przedstawiającymi jedną sytuację z życia dworskiego lub szlacheckiego w tonacji komicznej lub satyrycznej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Razem z przyjacielem otrzymujemy właśnie reprymendę od bardzo szacownego grona prominentów za jakiś figlik, który wykonaliśmy wspólnie w programie telewizyjnym (…).

 (1.3) Swawolne figliki Wisławy Szymborskiej w "Rymowankach dla dużych dzieci" są owocem towarzyskiej mody, która opanowała literacki Kraków.

Wiktionary


figlować

1. bawić się wesoło, swobodnie; dokazywać, swawolić;
2. wchodzić z kimś w kontakt o charakterze erotycznym; baraszkować, zabawiać się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pofiglować)

 (1.1) książk. bawić się wesoło i swobodnie

 (1.2) żart. seks. wchodzić w kontakt erotyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figiel mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baraszkować, dokazywać, hasać, psocić, swawolić

 (1.2) baraszkować, swawolić, zabawiać się

Wiktionary


figna

nazwisko


SJP.pl


figo-fago

żartobliwie:
1. człowiek lekkomyślny, niepoważny; lekkoduch, trzpiot;
2. podrywacz, uwodziciel; kochaś;
3. seks; fiku-miku, bara-bara


SJP.pl

związek frazeologiczny

 (1.1) żart. człowiek niepoważny, lekkomyślny

 (1.2) żart. podrywacz

 (1.3) żart. seks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1-2) Nie bądź taki figo-fago!

 (1.3) Robiliśmy figo-fago całą noc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲiɡɔ‿ˈfaɡɔ, AS: fʹigo‿fago

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fircyk, lekkoduch, sowizdrzał, szaławiła, trzpiot

 (1.2) kochaś, uwodziciel

 (1.3) umcia-umcia, fiku-miku, bara-bara, iha-iha

Wiktionary


figojad

rodzaj ptaków z rodziny wilgowatych


SJP.pl


figolistny

dynia figolistna - gatunek rośliny z rodziny dyniowatych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający liście przypominające liście figi (figowca)

Wiktionary


figowcowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z figowca

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części figowca

 (1.3) będący częścią figowca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲiɡɔfˈt͡sɔvɨ, AS: fʹigofcovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figowiec m.

Wiktionary


figowiec

roślina z rodziny morwowatych o wiecznie zielonych lub okresowo opadających liściach, uprawiana m.in. dla kauczuku, jadalnych owoców i jako roślina ozdobna; fikus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. dendr. nazwa systematyczna|Ficus|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny morwowatych;

 (1.2) syst. dendr. nazwa systematyczna|Ficus carica|ref=tak., figowiec pospolity, roślina rodząca figi

Wiktionary

Figowiec, fikus ("Ficus" L.) – rodzaj roślin z rodziny morwowatych ("Moraceae"), najbardziej zróżnicowany w obrębie rodziny. Obejmuje co najmniej 876 gatunków. Rośliny te występują na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej, przy czym najbardziej zróżnicowane są w Azji południowo-wschodniej, gdzie rośnie ich ok. 550 gatunków, w tym m.in. na Borneo i Nowej Gwinei po 150, w Afryce znanych jest 105 gatunków, a w Ameryce Środkowej ok. 190. Są to rośliny zawierające sok mleczny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znanych jest ponad sto gatunków figowców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈɡɔvʲjɛt͡s, AS: fʹigovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figarnia ż., figa ż.

 przym. figowcowy, figowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fikus

 (1.2) figa, drzewo figowe

Wiktionary


figowy

przymiotnik od: figa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z figami, dotyczący fig

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A wtedy otworzyły się im obojgu oczy i poznali, że są nadzy; spletli więc gałązki figowe i zrobili sobie przepaski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈɡɔvɨ, AS: fʹigovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figarnia ż., figa ż., figowiec mrz.

Wiktionary


figur

forma rzeczownika.

 (1.1) D. plural|figura.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiɡur, AS: fʹigur

Wiktionary


figura

1. kształt ciała ludzkiego;
2. zbiór punktów na płaszczyźnie lub w przestrzeni;
3. posąg będący obiektem kultu;
4. układ ruchów w tańcu lub ewolucji sportowej;
5. as, król, dama, walet w kartach lub król, hetman, wieża, goniec, skoczek w szachach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. odwzorowana w rzeźbie lub malarstwie postać zwierzęcia lub człowieka

 (1.2) przydrożny posąg, kapliczka

 (1.3) kształt ciała

 (1.4) sport. choreogr. sekwencja ruchów tworząca całość w sportach akrobatycznych i tańcach

 (1.5) szach. starsze bierki na szachownicy: król, hetman, wieża, skoczek, goniec

 (1.6) karc. starsze karty w talii: as, król, dama, walet;

 (1.7) mat. zbiór punktów leżących na płaszczyźnie lub w przestrzeni

 (1.8) pot. znana osobistość

 (1.9) pot. osobnik, typ

 (1.10) książk. bohater utworu literackiego

 (1.11) muz. grupa dźwięków o charakterze ornamentu

 (1.12) herald. szeroko pojęte godła herbowe/mobilia;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • postać wyobrażona w malarstwie lub rzeźbie
    • figura serpentinata
    • inna nazwa posągu, statuy
    • świątek
  • gry
    • figura (bierka) szachowa
    • figura (w kartach)
  • układ ruchów:
    • figura akrobatyczna
    • figura taneczna
    • łyżwiarstwo figurowe
  • akrobacja lotnicza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Między drzewami stały figury niedźwiadków, dlatego park ten był zwany przez tyszan Parkiem Misiów lub Niedźwiadków.

 (1.2) A cała wieś odprowadzała ich z płaczem i lamentem aż pod figurę Częstochowskiej, która stojała przy drodze na rozstajach.

 (1.3) Po porodzie szybko powróciła do poprzedniej figury.

 (1.4) Bernard powstał, pchnął nogą taburet do pianina i zaczął ze wściekłą brawurą grać trzecią figurę kadryla.

 (1.8) Licha figura, a przynajmniej… nie do towarzystwa…

 (1.9) Ulotnił się jak kamfora! Podejrzana figura. Czy tylko co nie świsnął?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈɡura, AS: fʹigura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figurka, figurant, figurantka, figurowanie, figuracja, figuratywista, figuratywizm, figuratywność, figurówka

 czas. figurować

 przym. figuralny, figurowy, figuratywny, figuracyjny

 przysł. figuralnie, figuratywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posąg, statua

 (1.2) boża męka

 (1.8) dygnitarz, VIP, szycha, szyszka, gruba ryba, rekin

Wiktionary


figuracja

jeden ze środków techniki kompozytorskiej, polegający na wprowadzeniu do melodii rozdrobnionych wartości rytmicznych urozmaicających melodię, wzmagających jej ruchliwość i rytmiczność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. szybki przebieg pasażowy lub skalowy, wiążący się często z powtarzaniem łatwo identyfikowanej figury lub motywu;

 (1.2) muz. wprowadzanie do kompozycji figuracji (1.1)

 (1.3) szt. ukazanie w sztuce postaci ludzkich lub zwierzęcych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Figuracja w muzyce
  • Figuracja – ukazanie w sztuce postaci ludzkich lub zwierzęcych, zob. figuratywizm

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chopin z uwielbieniem stosował w swoich utworach figuracje.

 (1.2) Figuracja melodii jest jedną z podstawowych umiejętności improwizatora.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figura ż., figurowanie n.

 czas. figurować

 przym. figuralny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figurowanie

 (1.2) figurowanie

Wiktionary


figuracyjny

związany z figuracją


SJP.pl


figuralny

przedstawiający figury, postacie; mający jako temat lub motyw figury, postacie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szt. przedstawiający figury albo pojedynczą postać ludzką lub zwierzęcia

 (1.2) muz. na wiele głosów

 (1.3) daw. stanowiący metaforę

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. figuralnie

 rzecz. figurka ż., figuracja ż., figura ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figuratywny

 (1.2) wielogłosowy

 (1.3) metaforyczny, przenośny

Wiktionary


figurant

osoba nie odgrywająca istotnej roli w jakiejś sprawie, występująca jedynie dla pozoru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca wysokie stanowisko, ale niesprawująca faktycznej władzy, niemająca wpływu na podejmowane decyzje

 (1.2) daw. statysta teatralny

 (1.3) polit. osoba będąca obiektem zainteresowania służb specjalnych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • figurant – osoba zajmujące wysokie stanowisko, ale bez wpływu na podejmowane decyzje
  • Figurant – amerykański film z 1976
  • Figurant – polski film z 2023

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czasach rządów AWS (1997-2001) mówiono również o kierowaniu z tylnego siedzenia – ówczesny premier Jerzy Buzek miał być w istocie figurantem, a faktycznie rządem miał kierować przewodniczący „Solidarności” Marian Krzaklewski.

 (1.3) Za pomocą osobowych źródeł informacji i innych środków operacyjnych (np. podsłuchów) zbierano wszelkie informacje na temat figuranta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈɡurãnt, AS: fʹigurãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figura ż., figurka ż.

 czas. figurować ndk.

Wiktionary


figurantka

kobieta nie odgrywająca istotnej roli w jakiejś sprawie, występująca jedynie dla pozoru


SJP.pl

Fi

Wikipedia


figuratywista

przedstawiciel, zwolennik figuratywizmu


SJP.pl


figuratywistka

przedstawicielka, zwolenniczka figuratywizmu


SJP.pl


figuratywizm

kierunek w sztuce, rzeźbie i grafice, przeciwstawny abstrakcjonizmowi, charakteryzujący się przedstawianiem form lub przedmiotów obserwowanych w naturze


SJP.pl

Figuratywizm, sztuka figuratywna – kierunek w sztuce (głównie malarstwie i rzeźbiarstwie) polegający na ukazywaniu przedmiotów, zwierząt i ludzi w ich realnych kształtach, traktujący świat zewnętrzny jako punkt odniesienia dla postaci, symbolu lub podobieństwa.

Wikipedia


figuratywność

→ figuratywny


SJP.pl

Patrz:

figuratywny

figuratywny

przedstawiający przedmioty w ich realnych kształtach, dający wyobrażenie o obserwowanym przedmiocie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liter. metaforyczny, przenośny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figurka ż., figura ż.

Wiktionary


figurka

mała figura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: figura

 (1.2) mała figura, rzeźba

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Istnieje przekonanie, że figurka słonia z podniesioną trąbą przynosi szczęście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈɡurka, AS: fʹigurka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figura ż., figurant m., figurantka ż., figuratywność ż., figuralność ż.

 czas. figurować ndk.

 przym. figurowy, figuralny, figuratywny

Wiktionary


figurkowy

→ figurka


SJP.pl

Patrz:

figurka

figuro

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: figura

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈɡurɔ, AS: fʹiguro

Wiktionary


figurować

1. znajdować się, widnieć gdzieś;
2. dawniej: brać udział paradować, występować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (brak dk.)

 (1.1) być gdzieś zamieszczonym lub wymienionym

 (1.2) daw. brać udział

 (1.3) daw. działać wyobraźnią

 (1.4) daw. być figurą, mieć wzięcie, być kimś

 (1.5) daw. teatr. grać niemą lub nieistotną rolę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponieważ pierwsza sala to rodzaj pizzerii—spaghetterii, a ja koniecznie chciałem raczyć się czymś rdzennie śląskim, udaliśmy się ze Sławkiem Sierzputowskim (mistrzem o•biek•ty•wu) — do tej drugiej, gdzie wśród arcybogatego jadłospisu potraw z całego świata figuruje wiele spe•cja•łów lokalnych.

 (1.1) — Przykro mi, ale pańskie nazwisko nie figuruje na liście zaproszonych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figurka ż., figurant mos., figuracja ż., figura ż., figurowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojawiać się, znajdować się

 (1.2) paradować, występować

 (1.3) wyobrażać sobie

Wiktionary


figurowy

związany z figurą


SJP.pl


figurski

nazwisko


SJP.pl


figurynka

pełna wdzięku, zgrabna, zręczna figurka; statuetka, posążek


SJP.pl


figurówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. łyżwa przeznaczona do jazdy figurowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲiɡuˈrufka, AS: fʹigurufka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. figura.

Wiktionary


figus

fikus;
1. roślina z rodziny morwowatych o wiecznie zielonych lub okresowo opadających liściach, uprawiana m.in. dla kauczuku, jadalnych owoców i jako roślina ozdobna; figowiec;
2. gatunek figowca o szerokich, skórzastych liściach


SJP.pl


figówka

zapalenie mieszków włosowych, wywołane przez gronkowce


SJP.pl


fijak

nazwisko


SJP.pl


fijas

nazwisko


SJP.pl


fijał

nazwisko


SJP.pl


fijałek

nazwisko


SJP.pl


fijałka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) śrpol. bot. fiołek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiołek m.

 przym. fiołkowy

Wiktionary


fijałkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Fijałkowski – duchowny katolicki
  • Antoni Fijałkowski – duchowny katolicki
  • Marek Fijałkowski – polski wokalista, muzyk
  • Mieczysław Fijałkowski – polski pisarz, działacz polityczny, poseł na Sejm RP.
  • Stanisław Fijałkowski – polski malarz
  • Stanisław Fijałkowski – polski śpiewak ludowy
  • Włodzimierz Fijałkowski – polski lekarz
  • Wojciech Fijałkowski – polski historyk sztuki, muzeolog

Wikipedia


fijewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fijewski – polskie nazwisko
  • Barbara Fijewska – polska choreograf teatralny i filmowy, reżyser teatralny, aktorka filmowa, tancerka, pedagog
  • Helena Makowska-Fijewska – polska aktorka i śpiewaczka operowa
  • Maria Fijewska-Dobrzyńska – polska aktorka – lalkarz
  • Tadeusz Fijewski – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny oraz radiowy
  • Włodzimierz Fijewski – reżyser i aktor teatrów lalkowych
  • Fijewscy – warszawska rodzina z Powiśla, której protoplastą Wacław Fijewski. Kilkoro z jego dzieci zostało znanymi aktorami warszawskimi

Wikipedia


fijołek

nazwisko


SJP.pl


fik

wyraz oznaczający fiknięcie, spadnięcie czegoś


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ignacy Fik, poeta, publicysta, krytyk literacki
  • Marta Fik, polska historyczka i krytyk teatralny
  • Festivali i Këngës, albański festiwal muzyczny
  • Fik – dystrykt muhafazy Al-Kunajtira w Syrii

Wikipedia


fika

potocznie:
1. machać, wywijać, zwykle nogami lub rękami; wierzgać;
2. skakać, spadać, wypadać;
3. prowokować, występować przeciwko komuś, sprzeciwiać się; podskakiwać;
4. tańczyć, zwłaszcza nieudolnie, ale ochoczo;
5. oddawać się uciechom cielesnym z partnerką, partnerem; baraszkować, figlować, pieścić się;
6. fikać (fajtać, machać, przewijać, wywijać) kozła (kozły), koziołka (koziołki):
a) przewracać się, upadać;
b) robić przewrót, obracać się wokół własnej osi


SJP.pl

Fika – szwedzki obyczaj mający charakter instytucji społecznej. Oznacza przerwę w pracy lub innej działalności w celu wypicia kawy lub innego napoju z przekąskami w towarzystwie znajomych, przyjaciół lub rodziny. Ta tradycja ma wielkie znaczenie dla Szwedów, bowiem Szwecja jest jednym z największych konsumentów kawy na świecie.

Wikipedia


fikanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fikać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niefikanie n.

 czas. fikać ndk.

Wiktionary


fikać

potocznie:
1. machać, wywijać, zwykle nogami lub rękami; wierzgać;
2. skakać, spadać, wypadać;
3. prowokować, występować przeciwko komuś, sprzeciwiać się; podskakiwać;
4. tańczyć, zwłaszcza nieudolnie, ale ochoczo;
5. oddawać się uciechom cielesnym z partnerką, partnerem; baraszkować, figlować, pieścić się;
6. fikać (fajtać, machać, przewijać, wywijać) kozła (kozły), koziołka (koziołki):
a) przewracać się, upadać;
b) robić przewrót, obracać się wokół własnej osi


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. fiknąć)

 (1.1) wywijać rękami lub nogami, często w sposób nieskoordynowany lub radosny; wierzgać

 (1.2) wykonywać skoki, podrygiwać; w odniesieniu do zwierząt – unosić tylne nogi w biegu

 (1.3) robić przewroty, salta lub obroty ciałem

 (1.4) pot. odbijać się gwałtownie od podłoża w celu zanurzenia się w wodzie

 (1.5) żart. pot. poruszać się w rytm muzyki, energicznie wymachując nogami; tańczyć

 (1.6) pot. tracić równowagę i upadać na ziemię; zlecieć skądś (np. z konia, krzesła)

 (1.7) pot. występować przeciwko komuś silniejszemu, buntować się, prowokować, zachowywać się butnie

 (1.8) pot. eufem. przestawać żyć, nagle odchodzić (często w kontekście nagłego zdarzenia, np. zawału)

 (1.9) pot. rzad. współżyć seksualnie z kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłum dźwiga go z entuzjazmem na ramionach, a on fika nogami w powietrzu.

 (1.2) Zobaczywszy, jak krase cielę fikało wesoło.

 (1.7) Nie fikaj i nie podskakuj, siedź na … [ dupie ] i przytakuj.

 (1.8) Przy takim trybie pracy nawet najzdrowszy może fiknąć, i to prędziutko.

 (1.8) Być może fiknęłabym na zawał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fikanie n.

Wiktionary


fikcja

coś urojonego, wymysł, fantazja, pozór, złudzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś nierealnego, zmyślonego albo niemożliwego do wykonania

 (1.2) liter. wszystko to co jest wymyślone przez autora, to co nie jest historyczną prawdą

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fikcja – wytwór wyobraźni. To, czemu nic nie odpowiada w rzeczywistości.
  • Fikcja interaktywna (skrót IF) – rodzaj programu komputerowego, w którym użytkownik posługuje się tekstem do komunikacji z programem
  • Fikcja literacka – właściwość świata przedstawionego, polegająca na tym, że jest on tworem różnym od rzeczywistego świata
  • Fikcja prawna – niezgodne z prawdą założenie, które norma prawna nakazuje przyjąć za prawdziwe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W celu utrwalenia swego panowania francuscy kolonizatorzy starali się podtrzymywać fikcję odrębności poszczególnych części Wietnamu, zwłaszcza Kochinchiny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fikcyjny

Wiktionary


fikcjonalista

filozof, który jest zwolennikiem fikcjonalizmu lub prezentuje zbliżone do niego poglądy


SJP.pl


fikcjonalizm

pogląd głoszony przez H. Vaihingera, według którego wszelkie pojęcia naukowe i filozoficzne są fikcjami metodologicznymi


SJP.pl


fikcjonalność

→ fikcjonalny


SJP.pl

Patrz:

fikcjonalny

fikcjonalny

→ fikcjonalizm


SJP.pl

Patrz:

fikcjonalizm

fikcjopisarstwo

twórczość oparta na fikcji


SJP.pl


fikcyjność

złudność, nierealność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co fikcyjne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fikcyjny

 przysł. fikcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprawdziwość, fałszywość

Wiktionary


fikcyjny

nieprawdziwy, fantastyczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy fikcji; wymyślony, zmyślony, wyimaginowany, istniejący tylko pozornie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszystkie przedstawione w tej książce osoby i wydarzenia są fikcyjne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲikˈt͡sɨjnɨ, AS: fʹikcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fikcja ż., fikcyjność ż.

 przysł. fikcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fantastyczny, nierzeczywisty

Wiktionary


fiknąć

potocznie:
1. machnąć, wywinąć, zwykle nogami lub rękami; wierzgnąć;
2. skoczyć, spaść, wypaść;
3. sprowokować, wystąpić przeciwko komuś, sprzeciwić się; podskoczyć;
4. fiknąć (fajtnąć, machnąć, przewinąć, wywinąć) kozła (kozły), koziołka (koziołki):
a) przewrócić się, upaść;
b) zrobić przewrót, obrócić się wokół własnej osi


SJP.pl


fikobilina

związek z grupy barwników żółciowych występujący głównie u sinic i krasnorostów


SJP.pl


fikobilinowy

→ fikobilina


SJP.pl

Patrz:

fikobilina

fikocyjan

organiczny barwnik chemiczny koloru niebieskiego


SJP.pl


fikocyjanina

niebieski barwnik asymilacyjny z grupy fikobilin


SJP.pl

Fikocyjanina – niebieski barwnik występujący u krasnorostów, kryptofitów i sinic. Ma właściwości fluorescencyjne i antyoksydacyjne. Jest kompleksem chromoforu nazywanego fikocyjanobiliną i białka. Fikocyjanina wchodzi w skład fikobilisomów.

Wikipedia


fikoerytryna

czerwony barwnik znajdujący się w niektórych roślinach


SJP.pl

Fikoerytryna (gr. "phýkos" – trawa morska, wodorost, "erythrós" – czerwony) – czerwony barwnik, występujący u krasnorostów, kryptofitów i sinic. Barwnik jest kompleksem chromoforu nazywanego fikoerytrobiliną i białka. Fikoerytryna wchodzi w skład fikobilisomów.

Wikipedia


fikofeina

brązowy barwnik znajdujący się w niektórych wodorostach


SJP.pl


fikołek

żartobliwie: skok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) skok połączony z szybkim obrotem całego ciała

Wiktionary


fiks

potocznie:
1. lekki obłęd, mania; fioł, fiś, hyś, hyź, bzik;
2. osoba, której zachowanie odbiega od normy; fioł;
3. proszek będący mieszanką kilku składników spożywczych, z którego można szybko przygotować danie lub napój;
4. nieotwieralne okno


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. mania, bzik

 (1.2) przest. stały dzień imprez, przyjęć, spotkań

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiks, AS: fʹiks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiksat mrz., fiksacja ż., fiksum n., postfiks mrz., prefiks mrz., afiks mrz., sufiks mrz., infiks mrz., interfiks mrz., afiksacja ż., afiks ż., fiksowanie n., sfiksowanie n., zafiksowanie n.

 czas. fiksować ndk., sfiksować dk., zafiksować dk.

Wiktionary


fiksacja

1. stan psychiczny polegający na uporczywym powtarzaniu szkodliwych dla siebie stanów i zachowań;
2. lekki obłęd; bzik, fiks;
3. ukierunkowanie spojrzenia w jednym punkcie powodujące zwężenie się pola widzenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. rodzaj obłędu polegającego na skupianiu się na jednej myśli lub zachowaniu;

 (1.2) moment zatrzymania wzroku pomiędzy sakadami

Wiktionary

Fiksacja ( fixus – umocowany, stały) – jeden z mechanizmów obronnych znanych w psychologii.

Polega na kurczowym trzymaniu się wyuczonych mechanizmów przystosowania (myśli i zachowań), dzięki czemu nie dopuszcza się myśli, które mogłyby spowodować frustrację.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲiˈksat͡sʲja, AS: fʹiksacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiks mrz., fiksat mrz., fiksum n., postfiks mrz., prefiks mrz., afiks mrz., sufiks mrz., infiks mrz., interfiks mrz., afiksacja ż., afiks ż., fiksowanie n., sfiksowanie n., zafiksowanie n.

 czas. fiksować ndk., sfiksować dk., zafiksować dk.

 przym. fiksacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wariacja

Wiktionary


fiksacyjny

związany z fiksacją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fiksacją, dotyczący fiksacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiksacja ż.

Wiktionary


fiksat

potocznie: osoba ogarnięta manią, obsesją; maniak, wariat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. osoba dotknięta fiksacją; człowiek przywiązany do obsesyjnej myśli, manii

 (1.2) szaleniec, zapaleniec, maniak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jan jest zupełnym fiksatem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiksat, AS: fʹiksat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiks mrz., postfiks mrz., prefiks mrz., afiks mrz., sufiks mrz., infiks mrz., interfiks mrz., afiksacja ż., afiks mrz., fiksacja ż., fiksum n.

Wiktionary


fiksatka

wariatka


SJP.pl


fiksator

składnik kompozycji zapachowych zmniejszający lotność innych składników mieszaniny decydujących o jej zapachu; utrwalacz zapachu


SJP.pl


fiksatuar

dawniej: pomada lub kleisty płyn stosowany przy układaniu włosów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. kosmet. pomada lub mazisty płyn stosowany do układania męskiej fryzury i wąsów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za szynkwasem stał gruby, baryłkowaty mężczyzna z wielką szramą na policzku i z zakręconymi po wilhelmowsku czarnymi wąsami, lśniącymi od fiksatuaru.

 (1.1) Gładził jej głowę, twarz, ręce. Z jakąż radością poczuła znajomy zapach cygar, kochany zapach fiksatuaru!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiksatuarowanie

 czas. fiksatuarować, przech. fiksatuarować się

Wiktionary


fiksatyw

płyn do utrwalania łatwo zacierających się rysunków, wykonanych pastelami, ołówkiem, węglem lub kredką; utrwalacz, fiksatywa


SJP.pl


fiksatywa

płyn do utrwalania łatwo zacierających się rysunków, wykonanych pastelami, ołówkiem, węglem lub kredką; utrwalacz, fiksatyw


SJP.pl

Fiksatywa (fr. "fixatif" 'utrwalający' ) to ogólna nazwa grupy substancji chemicznych stosowanych w malarstwie i produkcji farb olejnych w celu skrócenia okresu schnięcia farby. Fiksatywy są najczęściej substancjami silnie trującymi. Do najprostszych fiksatyw należą sole ołowiu i miedzi. Występują w postaci kryształków, proszków, oraz ich roztworów; dobrze rozpuszczają się w wielu rozpuszczalnikach, m.in. terpentynie i olejach.

Wikipedia


fiksaż

przestarzałe:
1. werniks;
2. utrwalacz


SJP.pl


fiksmatenta

rzeczownik

 (1.1) reg. pozn. drobiazgi

Wiktionary


fiksować

1. potocznie: wariować, szaleć, tracić głowę; bzikować, świrować;
2. potocznie: psuć się; nawalać, wysiadać;
3. środowiskowo: ustalać, zatwierdzać, np. fiksować termin odjazdu;
4. środowiskowo: utrwalać, np. środek do fiksowania w fotografice


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. sfiksować)

 (1.1) pot. tracić głowę; zachowywać się nienormalnie

 (1.2) pot. techn. działać nieprawidłowo

czasownik przechodni niedokonany (dk. zafiksować)

 (2.1) pot. ustalać termin

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyfiksować)

 (3.1) chem. fot. utrzymywać w stałym stanie; czynić trwałym

 (3.2) fryz. stosować środek do układania włosów

czasownik przechodni niedokonany (dk. ufiksować)

 (4.1) przymocowywać coś do czegoś

czasownik zwrotny niedokonany fiksować się (dk. zafiksować się)

 (5.1) obsesyjnie koncentrować uwagę na czymś

 (5.2) być fiksowanym (ustalanym)

czasownik zwrotny niedokonany fiksować się (dk. wyfiksować się)

 (6.1) być fiksowanym (utrwalanym)

czasownik zwrotny niedokonany fiksować się (dk. ufiksować się)

 (7.1) być fiksowanym (przytwierdzanym)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiksowanie n., fiks mrz., fiksacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szaleć, wariować, wściekać się

 (1.2) psuć się

 (2.1) rezerwować, ustalać

 (3.1) utrwalać

 (3.2) fiksatuarować

 (4.1) przymocowywać, przytwierdzać

Wiktionary


fiksum

przestarzałe: niegroźna dewiacja psychiczna, mania, dziwactwo; zwykle w wyrażeniu: mieć fiksum - być lekko obłąkanym, mieć manię na jakimś punkcie; fiksum-dyrdum, fiks, bzik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. mania, bzik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiksũm, AS: fʹiksũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiks mrz., sufiks m., prefiks m., postfiks m., interfiks m., infiks m., fiksat m., fiksacja ż., afiks, afiksacja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fioł

Wiktionary


fiksum-dyrdum

fiksum dyrdum; potocznie: mieć fiksum-dyrdum - być niespełna rozumu; mieć bzika (fioła, hopla, kota, kręćka, świra)


SJP.pl


fiku-miku

rodzaj przyśpiewki w tekstach ludowych i dziecięcych


SJP.pl

związek frazeologiczny

 (1.1) wykrzyknik oznaczający czynność szybką i sprawnie wykonaną

 (1.2) żart. seks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszedł na drzewo kot, fiku-miku, pac – i już na ziemi na czterech łapkach stoi!

 (1.2) Robiliśmy fiku-miku całą noc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲiku‿ˈmʲiku, AS: fʹiku‿mʹiku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fik-mik, hokus-pokus

 (1.2) figo-fago, umcia-umcia, bara-bara

Wiktionary


fikus

1. roślina z rodziny morwowatych o wiecznie zielonych lub okresowo opadających liściach, uprawiana m.in. dla kauczuku, jadalnych owoców i jako roślina ozdobna; figowiec;
2. gatunek figowca o szerokich, skórzastych liściach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. figowiec, rodzaj rośliny z rodziny morwowatych

Wiktionary

Fikus – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1138 osoby. Według nowszych, opartych na danych internetowych liczba wynosi 1027. Nazwisko pochodzi od łacińskiej nazwy gatunku roślin figowiec.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja ciotka hoduje piękne fikusy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲikus, AS: fʹikus

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fikusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figowiec, figa, drzewo figowe

Wiktionary


fikusowy

→ fikus


SJP.pl

Patrz:

fikus

fikuśnie

przysłówek

 (1.1) dziwacznie, zabawnie

 (1.2) pomysłowo, sprytnie, przemyślnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielkanocny stół naszej babuni był fikuśnie przybrany.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fikuśność ż.

 przym. fikuśny

Wiktionary


fikuśniej

stopień wyższy od przysłówka: fikuśnie


SJP.pl


fikuśniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: fikuśny


SJP.pl


fikuśności

→ fikuśny


SJP.pl

Patrz:

fikuśny

fikuśność

→ fikuśny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co fikuśne

Wiktionary

Patrz:

fikuśny

Przykłady

 (1.1) Fikuśność tych błyskotek polegała na dziwacznie dobranych kolorach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fikuśny

 przysł. fikuśnie

Wiktionary


fikuśny

potocznie:
1. wymyślny, wyszukany;
2. zabawny, śmieszny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. krotochwilny, zabawny

 (1.2) pot. ciekawy, interesujący

 (1.3) pot. przemyślny, pomysłowy, sprytny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na komodzie miała poustawiane jakieś fikuśne figurki z porcelany.

 (1.3) Do tego problemu można użyć fikuśnego rozwiązania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fikuśność ż.

 przysł. fikuśnie

Wiktionary


fil

fyle, fyla; w starożytnej Attyce:
1. gmina składająca się z kilku związków rodowych (fratrii);
2. oddział żołnierzy wystawiony przez filę - gminę


SJP.pl


fil-fil

typ owłosienia ludzi rasy czarnej, mocno skręcone kępki włosów odsłaniające częściowo skórę głowy


SJP.pl

Fil-fil – typ owłosienia czarnej rasy człowieka, charakteryzujący się mocnym skręceniem kępek włosów na głowie. Typ owłosienia fil-fil mają Buszmeni i Khoikhoi (Hotentoci).

Wikipedia


fil-à-fil

ubraniowa tkanina wełniana z przędzy czesankowej; fil à fil


SJP.pl


fil.

skrót od: filologia, filologiczny; filol.


SJP.pl


fila

fyle, fyla; w starożytnej Attyce:
1. gmina składająca się z kilku związków rodowych (fratrii);
2. oddział żołnierzy wystawiony przez filę - gminę


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fila − córka Antypatra, żona Kraterosa, a później Demetriusza Poliorketesa
  • Fila − żona Filipa II Macedońskiego
  • Fila − córka Seleukosa I
  • Fila − córka Demetriusza I
  • Fila z Teb − kurtyzana
  • Fila – włoska firma sportowa
  • Dżazirat Fila − wyspa w Egipcie
  • Fila − wyspa w Vanuatu
  • FILA − skrót Międzynarodowej Federacji Zapaśniczej (od fr. Fédération Internationale des Luttes Associées)
  • Fila brasileiro – jedna z ras psów w typie dogowatym.

Wikipedia


filadelfia

miasto w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania;

 (1.2) geogr. hist. dawna grecka nazwa tureckiego miasta Alaşehir

 (1.3) geogr. hist. ruiny starożytnego miasta w Ammanie w Jordanii

 (1.4) geogr. zob. Nowa Filadelfia.

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfʲilaˈdɛlfʲja, AS: fʹiladelfʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filadelfijczyk mos., filadelfijka ż.

 przym. filadelfijski

Wiktionary


filadelfijczyk

mieszkaniec Filadelfii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Filadelfii; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filadelfia ż.

:: fż. filadelfijka ż.

 przym. filadelfijski

Wiktionary


filadelfijka

mieszkanka Filadelfii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Filadelfii; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filadelfia ż.

:: fm. filadelfijczyk mos.

 przym. filadelfijski

Wiktionary


filadelfijski

przymiotnik od: Filadelfia (miasto w Stanach Zjednoczonych)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. związany z Filadelfią, dotyczący Filadelfii (miasta w Stanach Zjednoczonych)

 (1.2) hist. geogr. związany z Filadelfią, dotyczący Filadelfii (miasta w Azji Mniejszej)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filadelfijka ż., filadelfijczyk mos., Filadelfia ż.

Wiktionary


filak

nazwisko


SJP.pl


filakowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowej Słowacji;

Wiktionary


filakteria

1. ornament w formie wstęgi, zwykle z odpowiednim napisem, widoczny na średniowiecznych malowidłach; banderola;
2. pergamin z zapisanymi wersetami z "Pięcioksięgu" Mojżesza, przywiązywany do czoła albo ramienia przez wyznawców religii mojżeszowej jako amulet


SJP.pl


filakterie

dwa pudełeczka z przymocowanymi rzemykami, zawierające zwitki pergaminowe z czterema cytatami z Biblii; tefilin


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Filakterie (tefilin) – pudełeczka z ustępami Tory, noszone przez Żydów
  • Filakterie – banderole z napisami, występujące zwłaszcza w średniowiecznych obrazach

Wikipedia


filament

1. termoplastyczne tworzywo do drukarek 3D;
2. pojedyncze włókienko białkowe w komórce mięśniowej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • nić końcowa
  • cienka noga X pierścienia odwłokowego gąsienic niektórych motyli
  • nitka skrzelowa tworząca skrzela małży
  • nitkowaty wyrostek otoczki jajowej niektórych płazińców
  • szczeciny i wyrostki boczne u niesporczaków
  • tworzywo używane w procesie drukowania przestrzennego w postaci cienkiej żyłki metodą osadzania topionego materiału
  • rodzaj struktury świecącej w oświetleniowych diodach luminescencynych w postaci pręcika wykonanego w technologii COG (nakładanie wielu elementów świecących na szklane lub szafirowe podłoże), pozwalają...
  • filamenty – nitkowate struktury białkowe wchodzące w skład szkieletu komórki
  • włókno

Wikipedia


filamentacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) u grzybów: przechodzeniu z formy drożdżakowatej przez formy kiełkujące z charakterystycznymi wypustkami nitkowatymi do nitkowatej pseudostrzępki;

Wiktionary

Filamentacja, kiełkowanie – proces transformacji morfologicznej u niektórych grzybów, polegający na przechodzeniu z formy drożdżakowatej (blastospora) przez strzępkę kiełkową (ang. "germ tubes") z charakterystycznymi wypustkami nitkowatymi do nitkowatej pseudostrzępki ("pseudohypha, pseudomycelium").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod pewnymi względami filamentacja bakterii i grzybów jest procesem odwrotnym do konidiacji, w której forma niciowata ulega rozpadowi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilãmɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: fʹilãmẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filament m.

 przym. filamentacyjny

Wiktionary


filamentacyjny

przymiotnik

 (1.1) związany z filamentacją, dotyczący filamentacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilãmɛ̃ntaˈt͡sɨjnɨ, AS: fʹilãmẽntacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filament m., filamentacja ż.

Wiktionary


filamentowy

→ filament


SJP.pl

Patrz:

filament

filanc

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) strażnik TPN / TANAP

Wiktionary


filander

rodzaj torbaczy z podrodziny kangurów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Lagorchestes|Gould|ref=tak., rodzaj ssaka z podrodziny kangurów występującego w Australii;

 (1.2) zool. ssak z rodzaju filander (1.1)

Wiktionary

Filander ("Lagorchestes") – rodzaj ssaków z podrodziny kangurów (Macropodinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spód ciała wymarłego filandra był szarobiały.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filanderek mzw.

Wiktionary


filanderek

filanderek pręgowany - gatunek ssaka z rodziny kangurowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Lagostrophus|Thomas|ref=tak., rodzaj ssaka z rodziny kangurowatych występującego w Australii

 (1.2) zool. ssak z rodzaju filanderek (1.1)

 (1.3) zdrobn. filander

 (1.4) mały filander

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kontynencie filanderki zostały wyparte przez owce, lisy oraz koty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filander mzw.

Wiktionary


filandria

upodobanie, pociąg do mężczyzn


SJP.pl


filantrop

człowiek wspomagający potrzebujących; dobroczyńca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek zajmujący się działalnością dobroczynną, wspomagający biednych i potrzebujących

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Filantrop po śmierci zapewne bez przeszkód trafił do krainy wiecznej szczęśliwości.

 (1.1) Trzech mężczyzn zamieszanych w zawiły przekręt, w którym chrześcijański filantrop stracił 12 milionów funtów, zostało aresztowanych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filantropia ż.

:: fż. filantropka ż.

 przym. filantropijny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobroczyńca, dobrodziej

Wiktionary


filantropia

udzielanie pomocy potrzebującym; dobroczynność, beneficencja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bezinteresowne świadczenie pomocy

Wiktionary

Filantropia ( φιλανθρωπία "philanthrōpia" – dobroczynność, życzliwość; φιλάνθρωπος "philánthrōpos" – kochający ludzkość) – formalne i nieformalne działania osób oraz grup, instytucji i przedsiębiorstw, nakierowane na zaspokojenie potrzeb jednostek, wspólnot oraz społeczności lokalnych w wymiarach: materialnym, duchowym i moralnym oraz mające na celu kultywowanie tradycji, jak również reformy i zmiany społeczne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfʲilãnˈtrɔpʲja, AS: fʹilãntropʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filantropka ż., filantrop mos., filantropijność ż.

 przym. filantropijny

 przysł. filantropijnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobroczynność, altruizm

Wiktionary


filantropijność

→ filantropijny


SJP.pl

Patrz:

filantropijny

filantropijny

dotyczący filantropii


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z filantropią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filantropka ż., filantropia ż., filantrop m.

Wiktionary


filantropinista

zwolennik ruchu pedagogicznego na rzecz oświaty, propagującego kształcenie także wśród niższych warstw społecznych oraz zeświecczenie oświaty; filantropista


SJP.pl


filantropista

zwolennik ruchu pedagogicznego na rzecz oświaty, propagującego kształcenie także wśród niższych warstw społecznych oraz zeświecczenie oświaty; filantropinista


SJP.pl


filantropistka

→ filantropista


SJP.pl

Patrz:

filantropista

filantropka

→ filantrop


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się działalnością dobroczynną, wspomagająca biednych i potrzebujących

Wiktionary

Patrz:

filantrop

Powiązane:

 rzecz. filantropia ż.

:: fm. filantrop m.

 przym. filantropijny

Wiktionary


filar

pionowa podpora konstrukcji o przekroju wielobocznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. wieloboczna, pionowa wolno stojąca podpora konstrukcji;

 (1.2) przen. ktoś lub coś będące podporą, ostoją

 (1.3) górn. nietknięta część górotworu, pozostawiona do podparcia stropu

Wiktionary

Filar – pionowa, wolno stojąca podpora konstrukcji. Filar może być masywny (np. filar mostu), ale bywają także filary o postaci słupów. Takie filary, o kołowym lub wielobocznym kształcie ich przekrojów poprzecznych, nazywane są kolumnami.

Filar, który jest częściowo schowany w ścianie lub stoi przy niej ale nie jest elementem konstrukcyjnym, to pilaster.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nawy były od siebie oddzielone dwoma rzędami sześciokątnych filarów.

 (1.2) Paweł był filarem stowarzyszenia, bez jego energii rozpadłoby się ono już dawno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲilar, AS: fʹilar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filarowanie n., filarowiec m.

:: zdrobn. filarek m.

 przym. filarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podpora

Wiktionary


filareci

członek tajnego stowarzyszenia młodzieży polskiej (1820-23)


SJP.pl


filarecki

przymiotnik od: filareta


SJP.pl


filarek

zdrobnienie od: filar


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: filar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poręcz wspierały ozdobne filarki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈlarɛk, AS: fʹilarek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filar m., filarowanie n., filarowiec m.

 przym. filarowy

Wiktionary


filaret

Filaret – imię męskie pochodzenia greckiego, którego patronem jest św. Filaret, zwany Kalabryjczykiem (XI wiek).

Wikipedia


filareta

członek tajnego stowarzyszenia młodzieży polskiej (1820-23)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. członek tajnego patriotycznego stowarzyszenia młodzieży wileńskiej działającego w latach 1820 – 1823;

Wiktionary


filargiria

miłość do złota, miłowanie pieniędzy, wielkie skąpstwo


SJP.pl


filaria

pasożyt z grupy nicieni


SJP.pl


filarioza

przewlekła, tropikalna choroba zakaźna


SJP.pl


filarowanie

ciąg filarów podpierających konstrukcję architektoniczną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szereg filarów podtrzymujących konstrukcję architektoniczną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taras był wsparty filarowaniem z dziesięciu ozdobnych, kwadratowych filarków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilarɔˈvãɲɛ, AS: fʹilarovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filar, filarek, filarowiec

 przym. filarowy

Wiktionary


filarowiec

górnik pracujący na filarach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) górn. górnik zajmujący się wybieraniem węgla z filarów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilaˈrɔvʲjɛt͡s, AS: fʹilarovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filar m., filarek m., filarowanie n.

 przym. filarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) górnik filarowy

Wiktionary


filarowy

przymiotnik od: filar


SJP.pl


filarski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Filarska (1922–2007) – polska historyczka sztuki
  • Herman Filarski (1912–1982) – holenderski brydżysta
  • Maria Kraus-Filarska – polska lekarka
  • Wojciech Filarski (1831–1898) – polski duchowny katolicki, teolog

Wikipedia


filarówka

rząd filarów podtrzymujących konstrukcję architektoniczną; filarowanie


SJP.pl


filat.

skrót od: filatelistyka, filatelistyczny; filatel.


SJP.pl


filatel.

skrót od: filatelistyka, filatelistyczny; filat.


SJP.pl


filatelista

kolekcjoner, znawca znaczków pocztowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kolekcjoner lub znawca znaczków pocztowych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filatelistyka ż.

:: fż. filatelistka ż.

 przym. filatelistyczny

Wiktionary


filatelistka

kolekcjonerka, znawczyni znaczków pocztowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która kolekcjonuje znaczki pocztowe

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilatɛˈlʲistka, AS: fʹilatelʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filatelistyka ż.

:: fm. filatelista mos.

 przym. filatelistyczny

 przysł. filatelistycznie

Wiktionary


filatelistyczny

dotyczący filatelistyki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący filatelistyki, związany z filatelistyką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pójdziemy do sklepu filatelistycznego po klaser na znaczki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filatelista mos., filatelistka ż., filatelistyka ż.

Wiktionary


filatelistyka

1. kolekcjonowanie znaczków pocztowych;
2. znawstwo znaczków pocztowych; markoznawstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hobby polegające na kolekcjonowaniu artefaktów pocztowych;

Wiktionary

Na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moim głównym hobby jest filatelistyka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilatɛˈlʲistɨka, AS: fʹilatelʹistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filatelista m., filatelistka ż.

 przym. filatelistyczny

Wiktionary


filc

1. materiał uzyskany ze zbitej, sprasowanej wełny lub sierści
2. gęsty meszek pokrywający powierzchnię łodygi, liści lub owoców niektórych roślin; kutner


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) materiał ze zbitej wełny,

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲilt͡s, AS: fʹilc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filcak m., filcarz mos.

 przym. filcowy, filcowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pilśń

Wiktionary


filcak

1. filcowy but;
2. grzebień do kociej i psiej sierści


SJP.pl


filcarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzemieślnik, który wyrabia filc, głównie na kapelusze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednakże pod koniec XVI w. pojawili się na przedmieściach tego miasta bardzo liczni filcarze, produkujący nie tylko nakrycia głowy, ale także kurtki, kołnierze, przykrycia na stoły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲilt͡saʃ, AS: fʹilcaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filc m., filcowanie n., sfilcowanie n.

 czas. filcować ndk., sfilcować dk.

 przym. filcowy

Wiktionary


filce

1. materiał uzyskany ze zbitej, sprasowanej wełny lub sierści
2. gęsty meszek pokrywający powierzchnię łodygi, liści lub owoców niektórych roślin; kutner


SJP.pl


filcopodobny

mający niektóre właściwości filcu; przypominający filc


SJP.pl


filcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|filcować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. filcować ndk.

 rzecz. filcarz mos.

 przym. filcowy

Wiktionary


filcowaty

1. zbity, sprasowany, sfilcowany;
2. o częściach roślin: pokryty gęstymi włoskami


SJP.pl


filcować

zbijać wełnę lub sierść w filc


SJP.pl


filcowy

przymiotnik od: filc


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wykonany z filcu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filc mrz., filcarz mos., filcowanie n., sfilcowanie n.

 czas. filcować ndk., sfilcować dk.

 przym. filcowaty

Wiktionary


filcunek

w gwarze więźniów hitlerowskich obozów koncentracyjnych: rewizja


SJP.pl


filcówka

wojłokowy but z cholewką; walonka, walonek


SJP.pl


fildekos

rodzaj przędzy bawełnianej


SJP.pl

Fildekos (z franc. "fil d'Ecosse", dosłownie "szkocka nić") – rodzaj uszlachetnionej (poddanej wyczesywaniu i merceryzacji) przędzy bawełnianej z długich włókien, przeznaczonej do wyrobów dziewiarskich, np. do wyrobu bawełnianych pończoch i skarpet.

Wikipedia


fildekosowy

związany z fildekosem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonany z przędzy bawełnianej używanej do wyrobów dziewiarskich, zwłaszcza pończoszniczych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiła na targu sześć par najtańszych fildekosowych pończoch.

Wiktionary


fildekosy

dawniej: wyroby dziewiarskie, zwłaszcza pończochy z przędzy typu fildekos


SJP.pl


fildystor

przyrząd pozwalający wzmacniać sygnały elektryczne


SJP.pl


file

[czytaj: fajl] dokument lub rysunek zapisany w pamięci komputera; plik


SJP.pl

File ( ‏فيله‎, Φιλαί) – egipska wyspa na Nilu na wysokości I katarakty. W czasach starożytnych na wyspie znajdował się ośrodek kultu Izydy.

Wikipedia


fileasz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Fileasz – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „miłujący lub żyjący w przyjaźni”.

Imię nosił egipski męczennik z IV wieku, ścięty za panowania cesarza Dioklecjana. Fileasz, biskup z Thmuis, i Filoromus wymienieni są w Martyrologium Rzymskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Biskupa Fileasza ścięto 4 lutego 306 roku.

Wiktionary


fileciarka

1. maszyna do odcinania dwóch bocznych płatów mięsa (filetów) od kręgosłupa ryby;
2. pracownica wykonująca tę czynność ręcznie za pomocą noża


SJP.pl


filecik

zdrobnienie od: filet


SJP.pl


filek

1. zdrobnienie od: Filip (imię męskie);
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Maria Filek – profesor nauk biologicznych
  • Jacek Filek (właściwie: Tadeusz Jacek Filek) – etyk, profesor nauk humanistycznych
  • Janina Filek – etyczka, profesor nauk humanistycznych
  • Michał Filek – piłkarz
  • Rafał Filek – judoka
  • Władysław Filek – agronom, profesor nauk rolniczych

Wikipedia


filembriogeneza

określenie zmian ewolucyjnych zachodzących podczas embrionalnego rozwoju narządów, które prowadzą do modyfikacji w budowie dorosłego człowieka


SJP.pl


filemon

rodzaj ptaków z rodziny miodojadów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Filemon – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa "philé" – „miłuję, kocham” lub od "phil-mosýn" – „przyjazność, życzliwość”, czyli „życzliwy, przyjazny”. Żyjący w czasach biblijnych Św. Filemon był jednym z adresatów listów św. Pawła.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲiˈlɛ̃mɔ̃n, AS: fʹilẽmõn

Wiktionary


filer

wcześnie owocujące drzewko owocowe; filler


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wieczne pióro

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Filer – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Twin Falls
  • Filer (ang. Filer Charter township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Manistee
  • Filer – potocz. detektyw, agent policji carskiej

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) filok

Wiktionary


filet

1. oczyszczony z kości lub ości płat mięsa lub ryby;
2. ozdobna koronka wykonywana ręcznie przy użyciu specjalistycznych iglic;
3. ozdobna złocona linia na grzbiecie książki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. płat czystego mięsa – bez skóry i kości;

 (1.2) koronka w postaci wiązanej siateczki, na której haftowany jest ornament;

 (1.3) ozdobna linia wykonana przez introligatora na okładce lub grzbiecie książki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Filet – rzeka, dopływ Cher
  • Filet – miejscowość w gminie Mörel-Filet, w kantonie Valais, w okręgu Östlich Raron
  • filet – rodzaj mięsa
  • filet – koronka siatkowa
  • Mörel-Filet

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfʲilɛt, AS: fʹilet

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. fileciarka ż., filetowanie n., odfiletowanie n., wyfiletowanie n.

:: zdrobn. filecik m.

 czas. filetować ndk., odfiletować dk., wyfiletować dk.

 przym. filetowy

 rzecz. fileta ż.

Wiktionary


fileta

narzędzie do wybijania ozdób introligatorskich


SJP.pl


filetowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. odczasownikowy od|filetować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɛtɔˈvãɲɛ, AS: fʹiletovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filet m., filecik m., wyfiletowanie n., odfiletowanie n., filetownik m., fileciarka ż., fileciarz m.

 czas. filetować ndk., wyfiletować dk., odfiletować dk.

 przym. filetowy

Wiktionary


filetować

1. porcjować i oczyszczać rybę lub mięso z ości lub kości;
2. robić filety


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) kulin. sprawiać rybę (rzadziej drób, jarzyny), usuwając części niejadalne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bezpośrednio po złowieniu, na statku, ryby są filetowane i mrożone w temperaturze -30°C, co zapewnia najlepszą jakość i świeżość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɛˈtɔvat͡ɕ, AS: fʹiletovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filet m., filecik m., filetowanie n., wyfiletowanie n., odfiletowanie n., filetownik m., fileciarka ż., fileciarz m.

 czas. wyfiletować dk., odfiletować dk.

 przym. filetowy

Wiktionary


filetowy

→ filet


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kulin. związany z filetem, dotyczący fileta

 (1.2) gw-pl|Zagórze,Podhale,Spisz. fioletowy

Wiktionary

Patrz:

filet

Przykłady

 (1.1) W sumie wydano około 250 litrów zupy i 1000 porcji smażonej kostki filetowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filetowanie n.

 czas. filetować

Wiktionary


filewicz

nazwisko


SJP.pl


filh.

skrót od: filharmonia, filharmoniczny


SJP.pl


filharmonia

instytucja dysponująca stałym zespołem złożonym z instrumentalistów, śpiewaków pod kierunkiem dyrygenta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. instytucja organizująca koncerty muzyki poważnej, posiadająca własny skład muzyków

 (1.2) pot. budynek, w którym odbywają się koncerty muzyki poważnej

Wiktionary

Filharmonia – instytucja kultury zajmująca się organizacją i prezentacją koncertów muzyki klasycznej, głównie tych o charakterze pełnoorkiestrowym, najczęściej równocześnie przygotowująca takie utwory do wykonania. Tym samym słowem określa się też gmach takiej instytucji, aczkolwiek istnieją filharmonie posiadające jedynie własne zaplecze lokalowe, a prezentujące utwory w wynajmowanych salach koncertowych. Instytucjami prowadzącymi działalność podobną do filharmonii są np. stowarzyszenia muzyczne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy w naszej filharmonii będzie coś interesującego w ten weekend?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilxarˈmɔ̃ɲja, AS: fʹilχarmõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filharmonik mos., filharmonika ż., filharmonista m., filhamonistka ż.

 przym. filharmoniczny, filharmonijny

Wiktionary


filharmoniczka

→ filharmonik


SJP.pl

Patrz:

filharmonik

filharmoniczny

związany z filharmonią, dotyczący filharmonii


SJP.pl


filharmonik

1. członek orkiestry filharmonicznej
2. dawniej o melomanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. członek orkiestry filharmonicznej lub chóru filharmonicznego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filharmonia ż.

:: fż. filharmoniczka ż.

 przym. filharmoniczny

Wiktionary


filhellenista

miłośnik antycznej Hellady; miłośnik Grecji, Greków


SJP.pl


filhellenistka

→ filhellenista; hellenofilka


SJP.pl


filhellenizm

1. rozmiłowanie się w antycznej Grecji;
2. ruch poparcia dla aspiracji niepodległościowych Gregów, istniejący na początku XIX wieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kult. umiłowanie kultury starożytnej Grecji;

 (1.2) hist. ruch solidarnościowy z grecką walką narodowowyzwoleńczą w XIX w.

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. filhellen m., filhellenista m., filhellenistka ż., hellenofilia ż., hellenofil m., hellenofilka ż., hellenofilizm m.

 przym. filohelleński, hellenofilski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hellenofilia, hellenofilizm

Wiktionary


filhelleński

sprzyjający Hellenom, Grekom


SJP.pl


filia

oddział jakiejś instytucji, agenda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zarz. oddział przedsiębiorstwa, uczelni lub urzędu znajdujący się w innym miejscu niż centralny

 (1.2) kośc. oddział administracji kościelnej nie stanowiący samodzielnej parafii

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Biblioteka wojewódzka ma małą filię na moim osiedlu.

 (1.2) Proboszcz odprawia msze we farze, zaś wikarzy i emeryt po filiach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲilʲja, AS: fʹilʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. filialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oddział

Wiktionary


filiacja

1. książkowo: powiązanie, związek, zależność;
2. w genealogii: wzajemny stosunek pokrewieństwa dwóch osób;
3. w literaturoznawstwie: ustalanie zależności między fragmentami jednego dzieła;
4. w technice: stop o zmieniającej się zawartości jednego składnika w drugim;
5. w zootechnice: tworzenie nowych ras z innych już istniejących


SJP.pl

Filiacja (od łac. "filiatio" – wywodzenie syna od ojca) – rodzaj stosunku genealogicznego zachodzącego pomiędzy dwiema osobami, z których jedna pochodzi od drugiej.

Wikipedia


filiacyjny

przymiotnik od: filiacja


SJP.pl


filialny

będący filią, należący do filii


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do filii, związany z filią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wikarzy odprawiają msze w kościołach i kaplicach filialnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filia ż.

Wiktionary


filiał

tyle co: filia


SJP.pl


filibustierka

uporczywe przedłużanie obrad parlamentu w celu opóźnienia podjęcia uchwał


SJP.pl


filiera

element nadający kształt włóknu syntetycznemu z roztworu lub stopu przędzalniczego; dysza przędzalnicza, filierka


SJP.pl


filierka

element nadający kształt włóknu syntetycznemu z roztworu lub stopu przędzalniczego; dysza przędzalnicza, filiera


SJP.pl


filigran

1. technika wykonywania ornamentów i przedmiotów, zwykle niewielkich rozmiarów, z drucików złotych i srebrnych łączonych w misterne desenie;
2. znak wodny na papierze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jubil. technika złotnicza polegająca na zdobieniu lub wykonywaniu całego przedmiotu z cienkich drucików ułożonych w ażurową siatkę;

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲiˈlʲiɡrãn, AS: fʹilʹigrãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. filigranowy

 rzecz. filigranowość n.

Wiktionary


filigranek

rzadko, przenośnie: rzecz lub osoba mała, krucha, delikatna; maleństwo, drobiazg, drobnostka, bibelocik


SJP.pl


filigranistyka

Filigranistyka – nauka pomocnicza historii, zajmująca się badaniem znaków wodnych dawnych papierni.

Rozwinęła się w XIX wieku, na marginesie badań archiwalnych. Filigranistyka pomaga datować papierowe dokumenty, przybliżać lub określać rejon ich powstania, ułatwia także wykrywanie fałszerstw, zarówno dawnych jak i współczesnych. Wyniki badań filigranów stanowią też cenne źródło dla heraldyki.

Wikipedia


filigranować

wykonywać znaki wodne na papierze; znaczyć, oznaczać papier filigranami


SJP.pl


filigranowość

cecha przypisywana osobom lub przedmiotom o niewielkich rozmiarach; kruchość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest filigranowe; cecha tych, którzy są filigranowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. filigranowy

 przysł. filigranowo

 rzecz. filigran mrz.

Wiktionary


filigranowy

1. drobny, nieduży o delikatnych kształtach;
2. będący filigranem lub wykonany tą techniką;
3. ażurowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bardzo drobny i bardzo delikatny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy Col wszedł do sali odpraw, momentalnie zauwa­żył księż­niczkę Leię, fili­gra­nową kobietę w bieli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filigran mrz., filigranowość ż.

Wiktionary


filioque

[czytaj: filiokwe] z łaciny: i od syna; o pochodzeniu Ducha Świętego w religii chrześcijańskiej: od Ojca (i od Syna) pochodzi; zasadnicza różnica w doktrynie i credo Kościoła Rzymskiego i Prawosławnego, która doprowadziła do pierwszego wielkiego rozłamu chrześcijaństwa; w przenośni: jedno słowo będące przyczyną wielkiego sporu i konfliktu


SJP.pl

Filioque ( i Syna) – łaciński termin, przedmiot i synonim sporu teologicznego prawosławia z katolicyzmem, a pośrednio też z protestantyzmem, o sformułowanie dogmatyczne zawarte w przyjętej przez Zachód wersji nicejsko-konstantynopolitańskiego wyznania wiary.

Wikipedia


filip

gwarowe przezwisko dawane zającowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) łow. lub przest. zając

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. żart. rozum

Wiktionary

Filip – imię męskie pochodzenia greckiego, oznaczające "lubiący konie" lub "przyjaciel koni" (φίλος, philos = „przyjaciel, miłośnik” + ἵππος, hippos = „koń”).

Nosił je np. Filip II Macedoński, ojciec Aleksandra Wielkiego. Żeńskie odpowiedniki tego imienia to Filipina, Filipa. Nazwiska pochodzące od Filipa: Filipowicz, Filipczak, Filipek, Filipowski, Filipkowski. Nazwa państwa Filipiny pochodzi od imienia króla Hiszpanii Filipa II Habsburga.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfʲilʲip, AS: fʹilʹip

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filip mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kot

Wiktionary


filip.

skrót od: filipiński


SJP.pl


filipa

gwarowe przezwisko dawane zającowi


SJP.pl

Filipa – żeński odpowiednik imienia Filip.

Chrześcijańskimi patronkami tego imienia są św. Filipa z Perge i bł. Filipa Mareria, która postanowiła zostać pustelnicą pod wpływem spotkania ze św. Franciszkiem z Asyżu, a także bł. Filipa de Chantemilan.

Filipa imieniny obchodzi 16 lutego, 20 września i 15 października.

Wikipedia


filipczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronisław Filipczak – polski notariusz, muzyk, działacz kultury
  • Dariusz Filipczak – polski piłkarz
  • Dorota Filipczak – polska filolog angielska, poetka, nauczyciel akademicki
  • Gabriel Filipczak (ujednoznacznienie)
  • Krzysztof Filipczak – polski futsalista
  • Marek Filipczak – polski piłkarz
  • Robert Filipczak – polski dyplomata, urzędnik państwowy
  • Tomasz Filipczak – polski działacz opozycyjny w PRL

Wikipedia


filipczuk

nazwisko


SJP.pl


filipczyk

nazwisko


SJP.pl


filipejon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) starożytna świątynia Zeusa ufundowana przez Filipa II Macedońskiego w Olimpii ok. 339–300 p.n.e.;

Wiktionary


filipek

zdrobnienie od: Filip (imię męskie); Filek


SJP.pl

Filip Jan Marcinek, znany jako Filipek (ur. 10 sierpnia 1995 w Krotoszynie) – polski raper, freestyler, autor tekstów oraz freak fighter. Zawodnik bitew typu freestyle. Dwukrotny zwycięzca WBS (Wielka Bitwa Szczecińska) w roku 2014 oraz 2015, trzykrotny zwycięzca Bitwy o Południe w roku 2018, 2022 i 2023. Dwukrotnie zajął także trzecie miejsce na WBW (Wielka Bitwa Warszawska) w latach 2013 i 2014.

Wikipedia


filipiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bartosz Filipiak – polski siatkarz
  • Bolesław Filipiak − rzymskokatolicki biskup
  • Ewa Filipiak − polski inżynier i samorządowiec
  • Izabela Filipiak − polska pisarka, eseistka, krytyk kultury
  • Jacek Filipiak − polski reżyser filmowy
  • Janusz Filipiak − polski inżynier, informatyk i przedsiębiorca
  • Kacper Filipiak − polski snookerzysta
  • Kazimierz Filipiak − polski chemik, nauczyciel akademicki i wojewoda
  • Kazimierz Filipiak − duchowny katolicki obrządku ormiańskiego
  • Krzysztof Jerzy Filipiak − polski nauczyciel akademicki i lekarz
  • Marian Filipiak − polski socjolog, religioznawca i biblista
  • Michał Filipiak − polski aktor

Wikipedia


filipianin

mieszkaniec Filippi (starożytnego miasta i kolonii rzymskiej na wybrzeżu wschodniej Macedonii)


SJP.pl


filipika

gwałtowna, pełna pasji mowa skierowana przeciwko komuś lub czemuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stanowcze, gwałtowne, oponujące mówienie;

 (1.2) hist. staroż. jedno z przemówień Demostenesa lub Cycerona;

Wiktionary

Filipika – gwałtowna, ostra mowa wymierzona przeciwko komuś, ewentualnie ostre wystąpienie oskarżycielskie[].

Nazwa pochodzi od trzech mów Demostenesa przeciwko Filipowi II Macedońskiemu wygłoszonych w IV wieku p.n.e. w okresie wzrostu potęgi macedońskiej. Tym samym mianem nazwał też swoje mowy przeciwko Markowi Antoniuszowi rzymski orator Cyceron (zob. "Filipiki").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marszałek Sejmu chciał przerwać filipikę posła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilʲiˈpʲika, AS: fʹilʹipʹika

Wiktionary


filipin

członek zgromadzenia księży katolickich, założonego w 1564 roku w Rzymie przez św. Filipa Neri


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik ze zgromadzenia założonego przez św. Filipa Nereusza;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świętego Filipa pochowano w klasztorze filipinów w Rzymie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filip m., Filipiak ż./mos.

 przym. filipiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oratorianin

Wiktionary


filipina

członek zgromadzenia księży katolickich, założonego w 1564 roku w Rzymie przez św. Filipa Neri


SJP.pl

Filipina – żeński odpowiednik imienia Filip. Patronką tego imienia jest św. Róża Filipina Duchesne (1769–1852).

Filipina imieniny obchodzi 21 sierpnia, 20 września i 18 listopada.

Według danych z rejestru PESEL (stan na 19 stycznia 2024 r.) imię to jako pierwsze nosi 112 osób, zaś jako drugie 185 osób.

Wikipedia


filipini

członek zgromadzenia księży katolickich, założonego w 1564 roku w Rzymie przez św. Filipa Neri


SJP.pl

Filipini, inaczej oratorianie, łac. "Congregatio Oratorii Sancti Philippi Neri" (COr) – stowarzyszenie życia apostolskiego założone w 1551 przez św. Filipa Neri w Rzymie i zatwierdzone przez papieża Grzegorza XIII w 1575 r. bullą "Copiosus in misericordia Deus".

Wikipedia


filipininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Filipiny lub z nią związany


SJP.pl


filipinka

granat szturmowy, używany głównie w powstaniu warszawskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Filipin

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ET-40 Filipinka – granat ręczny produkowany podczas II wojny światowej
  • „Filipinka” – miesięcznik kobiecy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfʲilʲiˈpʲĩnka, AS: fʹilʹipʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipiny nmos., filipińskość ż.

:: fm. Filipińczyk mos.

 przym. filipiński

Wiktionary


filipinki

granat szturmowy, używany głównie w powstaniu warszawskim


SJP.pl

Filipinki – polski zespół wokalny utworzony w listopadzie 1959 przy Technikum Handlowym w Szczecinie z okazji 15-lecia szkoły, założony przez Jana Janikowskiego, nauczyciela ekonomii, towaroznawstwa i muzyki. Nazwa zespołu pochodzi od tytułu czasopisma dla dziewcząt „Filipinka”.

Wikipedia


filipino

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. główny dialekt języka tagalskiego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilʲiˈpʲĩnɔ, AS: fʹilʹipʹĩno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filipiński, daw. pilipino

Wiktionary


filipiny

członek zgromadzenia księży katolickich, założonego w 1564 roku w Rzymie przez św. Filipa Neri


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. państwo w Azji;

Wiktionary

Filipiny, oficjalnie Republika Filipin (fil. Pilipinas, Republika ng Pilipinas; Filipinas, República de Filipinas; Philippines, Republic of the Philippines) – państwo wyspiarskie w Azji Południowo-Wschodniej, położone na Archipelagu Filipińskim na Oceanie Spokojnym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Językiem urzędowym na Filipinach jest język tagalog.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilʲiˈpʲĩnɨ, AS: fʹilʹipʹĩny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipińczyk mos., Filipinka ż.

 przym. filipiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Republika Filipin

Wiktionary


filipiuk

nazwisko


SJP.pl


filipińczyk

ptak z rzędu wróblowych, zamieszkujący wyspy Archipelagu Filipińskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Filipin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilʲiˈpʲĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: fʹilʹipʹĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipiny nmos.

:: fż. Filipinka ż.

 przym. filipiński

Wiktionary


filipiński

związany z Filipinami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Filipinami, odnoszący się do państwa Filipiny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nogi tripodu wykonane są z filipińskiego mahoniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilʲiˈpʲĩj̃sʲci, AS: fʹilʹipʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipiny nmos., Filipińczyk mos., Filipinka ż., filipińskość ż., filipin mos.

Wiktionary


filipkiewicz

nazwisko


SJP.pl


filipkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Józef Filipkowski – polski pieśniarz, działacz opozycji w okresie PRL
  • Jan Filipkowski – polski inżynier budownictwa
  • Peter Vogel, także Piotr Filipkowski – szwajcarski bankowiec i morderca
  • Władysław Filipkowski – polski wojskowy
  • Zbigniew Filipkowski – polski polityk, przedsiębiorca, urzędnik państwowy i samorządowy, senator

Wikipedia


filipon

członek odłamu prawosławia wyłonionego po reformie Kościoła prawosławnego w Rosji, nieuznający małżeństwa i służby wojskowej; filipowiec


SJP.pl


filiponi

sekta, odłam prawosławia wyłoniony po reformie Kościoła prawosławnego w Rosji, nieuznający małżeństwa i służby wojskowej


SJP.pl

Filiponi (także: "filipowcy", "staropomorcy") – jedna ze wspólnot rosyjskich staroobrzędowców, zaliczana do bezpopowców.

W przeszłości wyraz "filiponi" był używany jako synonimiczne określenie staroobrzędowców, w szczególności ich społeczności zamieszkałych w Polsce i Prusach Wschodnich. Obecnie takie stosowanie tego terminu uważa się za niepoprawne.

Wikipedia


filiponka

→ filipon


SJP.pl

Patrz:

filipon

filiponów

sekta, odłam prawosławia wyłoniony po reformie Kościoła prawosławnego w Rosji, nieuznający małżeństwa i służby wojskowej


SJP.pl


filipostwo

Filip z małżonką; Filipowie


SJP.pl


filipowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Filipowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipów m.

:: fż. filipowianka ż.

 przym. filipowski

Wiktionary


filipowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Filipowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipów m.

:: fm. filipowianin m.

 przym. filipowski

Wiktionary


filipowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Filipowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Krzeszowice
  • Filipowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koszyce
  • Filipowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Zakliczyn
  • Filipowice – gromada
  • Filipowice – dawna gmina

Wikipedia


filipowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Filipowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipowice nmos., filipowiczanin m., filipowiczanka ż.

Wiktionary


filipowicz

nazwisko


SJP.pl

Filipowicz (forma żeńska: Filipowicz/Filipowiczowa/Filipowiczówna, liczba mnoga: Filipowiczowie) – polskie nazwisko notowane od XIV wieku. Pochodzi od imienia Filip.

Wikipedia


filipowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Filipowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipowice nmos.

:: fż. filipowiczanka ż.

 przym. filipowicki

Wiktionary


filipowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Filipowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipowice nmos.

:: fm. filipowiczanin m.

 przym. filipowicki

Wiktionary


filipowie

Filip z małżonką; Filipostwo


SJP.pl


filipowiec

członek odłamu prawosławia wyłonionego po reformie Kościoła prawosławnego w Rosji, nieuznający małżeństwa i służby wojskowej; filipon


SJP.pl


filipowski

przymiotnik od: Filipów, Filipowice


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Filipowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipów m., filipowianin m., filipowianka ż.

Wiktionary


filipowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Filipa lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Filipa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filip mos., Filipek mos.

Wiktionary


filippi

starożytne miasto w Macedonii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) hist. w starożytności miasto we wschodniej Macedonii założone przez Filipa II, gdzie przed bitwą (w 42 r. p.n.e.) Brutusowi ukazała się zjawa przepowiadająca mu śmierć;

Wiktionary

Filippi (łac. "Philippi", gr. "Φἱλιπποι" "Philippoi") – starożytne miasto greckie, następnie kolonia rzymska, w pobliżu wybrzeży Morza Egejskiego, na terenie obecnej Macedonii Wschodniej, na dawnej "Via Egnatia" i w bliskości obecnej autostrady Egnatia Odos.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 30 roku p.n.e. cesarz August uznał Filippi za kolonię rzymską i przesłał więcej kolonistów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈlʲipʲːi, AS: fʹilʹi•pʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filip mos., filipianin

Wiktionary


filipski

nazwisko


SJP.pl


filipsyt

minerał z grupy zeolitów, uwodniony glinokrzemian wapnia i potasu


SJP.pl


filipów

gwarowe przezwisko dawane zającowi


SJP.pl

Fi

Wikipedia


filistea

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna na obszarze Palestyny, zamieszkana przez Filistynów

Wiktionary

Filistea (hebr. פלשת) – obszar kontrolowany przez konfederację pięciu miast-państw filistyńskich (Ekron, Gaza, Gat, Aszkelon i Aszdod) w południowo-zachodnim Lewancie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy Żydzi podbili Filisteę?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filistyn m., Filistynka ż.

 przym. filistyński

Wiktionary


filister

1. człowiek bez aspiracji, małostkowy, obojętny na dobro ogółu; drobnomieszczanin;
2. dawniej: członek korporacji studenckiej niebędący studentem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. człowiek o ciasnych ambicjach, gustach czy poglądach

 (1.2) członek korporacji akademickiej, który został absolwentem uczelni;

Wiktionary

Filister – w korporacjach akademickich nazwa używana na określenie korporantów, którzy ukończyli studia. Filistrzy zobowiązani są do duchowego, organizacyjnego i finansowego wspierania członków czynnych, czyli studentów. Zbierają się podczas dorocznego komerszu korporacji i należą do organizacji filisterskich.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1) rzecz. filisterstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kołtun, prostak, obskurant

Wiktionary


filisterka

kobieta bez aspiracji, małostkowa, obojętna na dobro ogółu; drobnomieszczanka


SJP.pl


filisterski

właściwy filistrom


SJP.pl


filisterstwo

sposób myślenia i postępowania właściwy filistrom; bezideowość, kołtuństwo, drobnomieszczaństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bezideowość, kołtuństwo, małostkowość, ograniczoność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilʲiˈstɛrstfɔ, AS: fʹilʹisterstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filister m., filisterka ż.

 przym. filisterski

Wiktionary


filistrzeć

stawać się małostkowym, obojętnym na dobro ogółu, nabywać cech filistra


SJP.pl


filistyn

członek dawnego indoeuropejskiego ludu, zaliczanego do tzw. Ludów Morza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. mieszkaniec Filistei;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dawid strzepał skórę Filistynowi.

 (1.1) Tutaj zaczynają się ziemie Filistynów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filistea ż.

:: fż. Filistynka ż.

 przym. filistyński

Wiktionary


filistyni

starożytny lud


SJP.pl

Fi

Wikipedia


filistynka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. mieszkanka Filistei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z daleka przypatrywała się im Filistynka z niemowlęciem na ręku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filistea ż.

:: fm. Filistyn m.

 przym. filistyński

Wiktionary


filistyński

dotyczący Filistynów, właściwy Filistynom


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geogr. hist. dotyczący Filistei lub Filistynów; pochodzący z Filistei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karawana dotarła wreszcie do ziem filistyńskich.

 (1.1) Archeolodzy odnaleźli ceramikę filistyńską z X w. przed Chr.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filistea ż., Filistyn m., Filistynka ż.

Wiktionary


filit

skała pochodzenia magmowego lub osadowego


SJP.pl


filitowy

→ filit


SJP.pl

Patrz:

filit

filiński

nazwisko


SJP.pl


filiżaneczka

zdrobnienie od: filiżanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od filiżanka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilʲiʒãˈnɛt͡ʃka, AS: fʹilʹižãnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filiżanka ż.

Wiktionary


filiżanka

czarka z uszkiem, najczęściej porcelanowa lub fajansowa, używana do herbaty, kawy, czekolady, niektórych zup itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje;

 (1.2) pot. kulin. miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1)

Wiktionary

Filiżanka – niewielkie naczynie, czarka, najczęściej z uszkiem służąca do picia napojów takich jak kawa czy herbata. Zazwyczaj używane z odpowiednim spodkiem.

Filiżanki z dwoma uszkami służące do podawania zup to bulionówki.

Pierwsze filiżanki sprowadzone do Europy z Japonii nie miały uszek, podobnie jak ich europejskie imitacje pochodzące z Miśni. Tradycyjnie wyrabiane są z porcelany lub fajansu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Potłukłam moją ulubioną filiżankę. Został tylko spodek.

 (1.2) Mam ochotę na filiżankę gorącej czekolady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilʲiˈʒãnka, AS: fʹilʹižãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. filiżaneczka ż.

 przym. filiżankowy

Wiktionary


filiżankowy

→ filiżanka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z filiżanką, dotyczący filiżanki

Wiktionary

Patrz:

filiżanka

Powiązane:

 rzecz. filiżanka ż.

Wiktionary


fill

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. pot. przejście, wstawka na perkusji

Wiktionary


filler

wcześnie owocujące drzewko owocowe; filer


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fillér – moneta węgierska
  • Filler (telewizja)
  • Witold Filler (1931–2009) – polski aktor, dziennikarz, krytyk

Wikipedia


film

1. rodzaj widowiska z użyciem zapisanych sekwencji ruchomych obrazów;
2. taśma złożona z szeregu następujących po sobie zdjęć fotograficznych;
3. ogół utworów filmowych;
4. przezroczysta błona celuloidowa do zapisywania zdjęć;
5. cienka warstwa substancji na powierzchni ciała stałego, np. warstwa kosmetyku na skórze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) film. telew. utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór;

 (1.2) fot. światłoczuła taśma filmowa lub fotograficzna

 (1.3) cienka i przejrzysta warstwa jakiejś substancji

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten film to bardzo wzruszająca komedia romantyczna.

 (1.1) Wszystkie filmy na tym kanale były na jedno kopyto.

 (1.2) Zrobiłem tyle zdjęć, że skończył mi się film.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲilm, AS: fʹilm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filmówka ż., filmowiec m., filmowanie n., sfilmowanie n.

:: zdrobn. filmik m.

:: zgrub. filmidło n.

 czas. filmować ndk., sfilmować dk.

 przym. filmowy

 przysł. filmowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obraz

 (1.2) klisza, błona

 (1.3) błona, warstewka

Wiktionary


film.

skrót od: filmowy, filmoznawstwo (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


filmdruk

rodzaj druku przy użyciu naciągniętej na ramę gęstej siatki; sitodruk, filmodruk, serigrafia, drukowanie sitowe


SJP.pl


filmidło

marny film; szmira, gniot, chała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. od: film

 (1.2) pot. kiepski film

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲilˈmʲidwɔ, AS: fʹilmʹidu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. film m., filmik m., filmówka ż., filmowiec m., filmowanie n., sfilmowanie n.

 czas. filmować ndk., sfilmować dk.

 przym. filmowy

 przysł. filmowo

Wiktionary


filmik

zdrobniale o filmie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: film

 (1.2) krótki film

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲilmʲik, AS: fʹilmʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. film m., filmidło n., filmowość ż., filmówka ż., filmowiec m., filmiarz m., filmowanie n., sfilmowanie n.

 czas. filmować ndk., sfilmować dk.

 przym. filmowy

 przysł. filmowo

Wiktionary


filmikowy

→ filmik


SJP.pl

Patrz:

filmik

filmodruk

rodzaj druku przy użyciu naciągniętej na ramę gęstej siatki; sitodruk, filmdruk, serigrafia, drukowanie sitowe


SJP.pl


filmografia

spis lub zestaw filmów związanych ze sobą tematycznie lub będących dziełem jednego twórcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) film. zestawienie lub wykaz filmów powiązanych z określoną osobą, grupą, gatunkiem, tematem lub innym kryterium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W filmografii Meryl Streep znajdziemy wiele znakomitych ról, które przyniosły jej liczne nagrody.

Wiktionary


filmograficzny

dotyczący filmografii


SJP.pl


filmoholiczka

kobieta poświęcająca chorobliwie dużo czasu na oglądanie filmów


SJP.pl


filmoholik

osoba poświęcająca chorobliwie dużo czasu na oglądanie filmów


SJP.pl


filmoholizm

poświęcanie chorobliwie dużo czasu na oglądanie filmów


SJP.pl


filmolog

specjalista w zakresie nauki o filmie; filmoznawca


SJP.pl


filmologia

nauka o filmie; filmoznawstwo


SJP.pl


filmolożka

→ filmolog


SJP.pl

Patrz:

filmolog

filmoteka

skatalogowany zbiór filmów i materiałów filmowych, gromadzonych w archiwach i wytwórniach filmowych, także prywatnie; archiwum filmowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) skatalogowany zbiór materiałów filmowych; także prywatna kolekcja filmów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj przejrzałem filmotekę domu kultury.

 (1.1) Mam w swojej filmotece wszystkie filmy Barei.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilmɔˈtɛka, AS: fʹilmoteka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. filmoteczny

 rzecz. filmówka ż.

Wiktionary


filmoterapia

psychoterapia z udziałem filmów; kinoterapia


SJP.pl


filmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nagrywanie filmu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. filmować

 rzecz. film mrz., filmidło n., filmik mrz., sfilmowanie n.

 przym. filmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kamerowanie

Wiktionary


filmować

robić zdjęcia filmowe, nakręcać film


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sfilmować)

 (1.1) nagrywać coś kamerą filmową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Toć nas akurat filmują, a ten z pięściami, z gębą wściekłą, Jezu – cała Polska zobaczy!

 (1.1) Redaktor Słomczyński ustawił się na tle sejmowego okrąglaka i gestem dał znać kamerzyście, że może filmować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲilˈmɔvat͡ɕ, AS: fʹilmovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. film m., filmik m., filmidło n., filmowanie n., filmówka ż., sfilmowanie n.

 przym. filmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kręcić, pot. kamerować

Wiktionary


filmowczyni

kobieta pracująca w przemyśle filmowym


SJP.pl


filmowiec

osoba pracująca w przemyśle filmowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. telew. człowiek pracujący w branży filmowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uznani amerykańscy filmowcy od lat chętnie odwiedzają Stary Kontynent.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. film m., filmidło n., filmik mrz., filmowość ż., filmówka ż., sfilmowanie n.

 przym. filmowy

Wiktionary


filmowo

przysłówek

 (1.1) w sposób filmowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sfilmowanie n., film mrz., filmidło n., filmik mrz., filmówka ż.

 przym. filmowy

Wiktionary


filmowość

zespół cech zapewniający pozytywny odbiór jakiegoś tematu przez widza


SJP.pl


filmowy

związany z filmem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z filmem, dotyczący filmu

przymiotnik jakościowy

 (2.1) taki jak w filmie bądź pasujący do filmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O bieżącej produkcji filmowej można przeczytać w internecie.

 (1.1) Włosi szukają plenerów filmowych na Podkarpaciu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲilˈmɔvɨ, AS: fʹilmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filmowanie n., film m., filmik m., filmidło n., filmówka ż., filmowiec m., filmowość ż., sfilmowanie n.

 czas. filmować ndk., sfilmować dk.

 przysł. filmowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekranowy

Wiktionary


filmoznawca

specjalista w zakresie nauki o filmie; filmolog


SJP.pl


filmoznawczy

dotyczący nauki o filmie; filmologiczny


SJP.pl


filmoznawczyni

specjalistka w zakresie nauki o filmie


SJP.pl


filmoznawstwo

nauka o filmie; filmologia


SJP.pl

Filmoznawstwo (również: wiedza o filmie lub filmologia) – dyscyplina humanistyczna, zajmująca się naukową refleksją nad filmem. Obejmuje trzy zasadnicze dziedziny: teorię filmu (z historią myśli filmowej), historię filmu oraz krytykę filmową. W kręgu zainteresowań filmoznawców znajduje się także wiele innych przenikających się dyscyplin, np. antropologia filmu, teoria nowych mediów i audiowizualności.

Wikipedia


filmówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. szkoła filmowa, zwykle szkoła wyższa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Filmówka – w języku środowiskowym oznacza szkołę filmową
  • Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi
  • Wydział Radia i Telewizji im. Krzysztofa Kieślowskiego Uniwersytetu Śląskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Norbert ukończył warszawską filmówkę w ubiegłym roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. film m., filmik m., filmidło n., filmowiec m., sfilmowanie n., filmoteka ż.

 czas. filmować ndk., sfilmować dk.

 przym. filmowy

 przym. filmowo

 przysł. filmowo

Wiktionary


filo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) tradycyjne greckie ciasto w formie cienkich płatów – surowe przygotowywane i sprzedawane jako półprodukt

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fîlo – walońska nazwa miejscowości Filot
  • Filó – pseudonim, który nosił piłkarz Anfilogino Guarisi
  • filo – rodzaj cienkiego ciasta greckiego, półprodukt wielu potraw
  • FILO (ang. First In, Last Out) – skrótowiec: stosowany w gospodarce magazynowej; w informatyce oznaczający strukturę danych stosu
  • „Filo” – tytuł gejowskiego miesięcznika społeczno-kulturalnego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfʲilɔ, AS: fʹilo

Wiktionary


filochinon

organiczny związek chemiczny, witamina K1; fitomenadion


SJP.pl


filochoros

Fi

Wikipedia


filodendron

drzewo, krzew lub pnącze z rodziny obrazkowatych, rosnące w strefie zwrotnikowej Ameryki; kilka gatunków hoduje się w doniczkach ze względu na duże, dekoracyjne, skórzaste liście


SJP.pl

Filodendron ("Philodendron" Schott) – rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych, obejmujący ponad 700 gatunków (w tym 465 opisanych), występujących w tropikalnej Ameryce, od Meksyku i Antyli do Paragwaju i Argentyny. Jest to drugi co do liczności, po anturium, rodzaj w rodzinie obrazkowatych.

Wikipedia


filofora

glon morski o plesze przypominającej liść; liściak


SJP.pl


filofrancuski

sprzyjający Francji, Francuzom; profrancuski


SJP.pl


filofun

[czytaj: filofan] plecionka z kolorowych żyłek utworzona metodą pętelkową


SJP.pl

Filofun – plecionka wykonywana metodą pętelkową z różnobarwnych żyłek lub sznurków.

Znane wzory podają wykorzystanie 3. lub 4. ściegów zaplatanych krzyżowo jeden za drugi. Plecionki mogą mieć prosty kształt lub tworzy się z nich skomplikowane struktury: bransolety, breloki i inne ozdoby, a nawet rzeźby. Do zaplatania filofunów wykorzystuje się zwykle od 2. do 8. żyłek lub sznurków, chociaż zdarzają się przypadki, w których filofuny wykonane są np. z 10. żyłek.

Wikipedia


filogenetyczny

dotyczący filogenezy lub filogenetyki


SJP.pl


filogenetyka

nauka o rozwoju rodowym poszczególnych grup organizmów; filogenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział biologii, gałąź ewolucjonizmu, zajmująca się badaniem filogenezy grup systematycznych roślin lub zwierząt;

Wiktionary

Filogenetyka – dział biologii zajmujący się badaniem drogi rozwojowej (filogenezą) organizmów. Przedmiotem zainteresowania filogenetyki są organizmy żyjące współcześnie oraz kopalne, ich pochodzenie i relacje pokrewieństwa. W swoich badaniach korzysta z osiągnięć paleontologii, genetyki i innych nauk przyrodniczych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. filogenetyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filogenia

Wiktionary


filogeneza

rozwój rodowy współczesnych gatunków (np. człowieka, dębu) lub wyższych jednostek systematycznych (np. kręgowców, bakterii, paprotników), wywodzących się od wspólnego pnia, ustalany na podstawie badań porównawczych form kopalnych i współczesnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. droga rozwoju rodowego grup systematycznych organizmów;

Wiktionary

Filogeneza (gr. φυλη – gatunek, ród i γενεσις – pochodzenie) – droga rozwoju rodowego, pochodzenie i zmiany ewolucyjne grupy organizmów, zwykle gatunków. Termin wprowadzony w 1866 roku przez Ernsta Haeckla w "Generelle Morphologie der Organismen". Zmienił jednak swoje znaczenie – Haeckel opisał filogenezę jako "historię rozwoju paleontologicznego gatunków".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zależności od systemu klasyfikacyjnego i rozwoju wiedzy o filogenezie tych roślin, bardzo zmieniał się zakres roślin jaki zaliczano do wrzosowców.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. filogenetyczny

Wiktionary


filogenia

nauka o rozwoju rodowym poszczególnych grup organizmów; filogenetyka


SJP.pl


filoginia

upodobanie, pociąg do kobiet; kobieciarstwo


SJP.pl


filohitlerowski

przymiotnik

 (1.1) sprzyjający hitleryzmowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hitlerowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prohitlerowski

Wiktionary


filok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wieczne pióro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filer

Wiktionary


filokaktus

roślina z rodziny kaktusowatych, rosnąca w międzyzwrotnikowej strefie Ameryki; epifilum; zygokaktus


SJP.pl


filokartysta

kolekcjoner pocztówek


SJP.pl


filokartystka

→ filokartysta


SJP.pl

Patrz:

filokartysta

filokartystyczny

→ filokartystyka


SJP.pl

Patrz:

filokartystyka

filokartystyka

kolekcjonowanie pocztówek


SJP.pl


filoksenia

rzadko: gościnność, serdeczność wobec gości


SJP.pl


filoksera

owad z nadrodziny mszyc; winiec


SJP.pl


filoktet

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mit. postać z mitologii greckiej, król Tesalii, łucznik, spadkobierca łuku Heraklesa i zabójca Parysa;

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tych, co mieszkali w Metonie i w Taumakii powabnej, • Co Meliboją władali i Olizoną skalistą, • Wiódł z okrętami siedmioma wyborny łucznik Filoktet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈlɔktɛt, AS: fʹiloktet

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Filoktetowy

Wiktionary


filol.

skrót od: filologia, filologiczny; fil.


SJP.pl


filolog

specjalista w zakresie filologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) jęz. specjalista w dziedzinie filologii

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) jęz. specjalistka w dziedzinie filologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Królewska Akademia Języka Baskijskiego mianował polskiego filologa Jana Brauna członkiem honorowym Królewskiej Akademii Języka Baskijskiego w roku 2000.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈlɔlɔk, AS: fʹilolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filolożka ż., filologia ż.

 przym. filologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) filolożka

Wiktionary


filologia

dział nauk humanistycznych, obejmujący badania nad językiem i literaturą jakiegoś narodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego;

 (1.2) pot. wydział wyższej uczelni, na którym wykłada się nauki filologiczne

Wiktionary

Filologia – nauka humanistyczna badająca literaturę kręgu cywilizacyjnego lub narodu. Głównym przedmiotem jej badań jest tekst z perspektywy języka, właściwości literackich i treści kulturalno-historycznej, a celem – jego komentarz i interpretacja. W innym ujęciu: dyscyplina językoznawcza zajmująca się badaniem wypowiedzi i systemów językowych z wykorzystaniem metod i osiągnięć literaturoznawstwa, historii, filozofii, etnografii i archeologii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mój brat Jacek jest studentem drugiego roku filologii klasycznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɔˈlɔɟja, AS: fʹiloloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filolog m., filolożka ż.

 przym. filologiczny

Wiktionary


filologiczny

1. dotyczący badań nad językiem i literaturą jakiegoś państwa lub kręgu cywilizacyjnego;
2. dotyczący wydziału uniwersytetu, na którym prowadzone są studia związane z tymi badaniami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od: filologia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ligia i studiuję filologię klasyczną na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: fʹiloloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filolożka ż., filolog m., filologia ż.

 przysł. filologicznie

Wiktionary


filolożka

→ filolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. specjalistka w dziedzinie filologii

Wiktionary

Patrz:

filolog

Przykłady

 (1.1) Jedna z nauczycielek o swej koleżance filolożce opowiada, że ta spokojnie mogłaby zrezygnować z pracy i utrzymywać się jedynie z udzielania dodatkowych lekcji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filologia ż.

:: fm. filolog

 przym. filologiczny

 przysł. filologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filolog

Wiktionary


filomaci

Towarzystwo Filomatyczne (Towarzystwo Filomatów), tajne stowarzyszenie młodzieży w Wilnie działające os 1817 do 1823 roku


SJP.pl


filomacki

przymiotnik od filomata


SJP.pl


filomata

członek tajnego stowarzyszenia młodzieży wileńskiej, istniejącego od r. 1817 do 1823, założonego przez A. Mickiewicza, T. Zana, J. Jeżowskiego, mającego cele społeczno-patriotyczne i samokształceniowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek stowarzyszenia miłośników nauk i filozofii, ruchu zapoczątkowanego przez towarzystwo paryskie w 1788

 (1.2) członek wileńskiego towarzystwa filomatów (1.1), działającego w latach 1817-1821;

Wiktionary

Filomata – kwartalnik ukazujący się w latach 1929–1996. Do 1939 ukazywał się we Lwowie, następnie od 1957 w Krakowie. Czasopismo poświęcone było kulturze antycznej, recepcji kultury antycznej, dydaktyką języków klasycznych i kultury antycznej. Pierwszym redaktorem naczelnym był: Ryszard Gansiniec. Kontynuacją pisma „Filomata” jest „Nowy Filomata”.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. filomatyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) war. filomat

Wiktionary


filomela

Filomela – w mitologii greckiej siostra Prokne, żony króla Daulis w Fokidzie Tereusa.

Tereus zgwałcił Filomelę i uciął jej język, aby o zdradzie nie dowiedziała się Prokne. Filomela utkała peplos, w którego deseniu umieściła słowa – klucz, dzięki którym Prokne dowiedziała się o losie siostry. Mszcząc się siostry zabiły Itysa – syna Prokne i Tereusa – i podały jego ciało w potrawie Tereusowi.

Wikipedia


filomen

imię męskie


SJP.pl

Filomen – imię męskie pochodzenia greckiego, oznaczające „przyjaciel siły”, od "φιλος (philos)" – „przyjaciel” i "μενος (menos)" – „siła, moc”. Wśród patronów tego imienia – św. Filomen, wspominany razem ze śwśw. Klementynem i Teodotem.

W Polsce w XXI wieku imię nie jest używane. W styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, nie wykazano mężczyzn o imieniu Filomen nadanym jako imię pierwsze lub drugie.

Wikipedia


filomena

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Filomena – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od φίλος („drogi; miły; przyjaciel”) i μενος („męstwo, siła życiowa”). W Polsce stosowane od XIV wieku.

W styczniu 2024 w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 872 kobiety o imieniu Filomena nadanym jako imię pierwsze oraz 740 kobiet noszących imię Filomena jako imię drugie. Dla porównania, najczęściej nadane jako żeńskie imię pierwsze – Anna, nosi 1 072 616 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pomogłem Filomenie poukładać segregatory.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɔ̃ˈmɛ̃na, AS: fʹilõmẽna

Wiktionary


filomeniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Filomeny lub z nią związany


SJP.pl


filomenostwo

Filomen z małżonką; Filomenowie


SJP.pl


filomenowie

Filomen z małżonką; Filomenostwo


SJP.pl


filomenowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Filomena lub z nim związany


SJP.pl


filon

1. Filon z Aleksandrii (ok. 25 r. p.n.e.-przed 50 r. n.e.), żydowski filozof i teolog;
2. Filon z Bizancjum - (III w. p.n.e.), grecki mechanik i pisarz;
3. imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Filon – imię męskie pochodzenia greckiego, gr. "Φιλων (Filon)", które pochodzi od "φιλεω (fileo)" – "kochać" i oznacza "kochający". Patronem tego imienia jest św. Filon, wspominany razem ze św. Agatopodem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wypożyczyłem książkę o Filonie z Aleksandrii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲilɔ̃n, AS: fʹilõn

Wiktionary


filoneizm

przychylne lub entuzjastyczne nastawienie do tego, co nowe


SJP.pl


filonizm

ogół poglądów filozoficznych głoszonych przez żydowskiego myśliciela, Filona z Aleksandrii, będących połączeniem elementów filozofii wschodnich i starogreckich


SJP.pl


filonostwo

Filon z małżonką; Filonowie


SJP.pl


filonowie

Filon z małżonką; Filonostwo


SJP.pl


filonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Filona lub z nim związany


SJP.pl


filopatryczny

→ filopatria


SJP.pl

Patrz:

filopatria

filopedia

dawniej, środowiskowo: zamiłowanie pedagogiczne do pracy z dziećmi


SJP.pl


filopodium

cienka i nitkowata wypustka cytoplazmatyczna u niektórych pierwotniaków oraz komórek organizmów wielokomórkowych


SJP.pl


filorosyjski

sprzyjający Rosji, Rosjanom; prorosyjski


SJP.pl


filosemicki

odnoszący się do filosemity, właściwy filosemicie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakteryzujący się filosemityzmem, związany z filosemitami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filosemityzm mrz., filosemita mos.

Wiktionary


filosemita

osoba przyjaźnie nastawiona do Żydów; semita


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kult. osoba sprzyjająca Żydom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pisarzowi przyklejono łatkę filosemity.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filosemityzm mrz.

:: fż. filosemitka ż.

 przym. filosemicki

Wiktionary


filosemitka

→ filosemita


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sympatyczka Żydów

Wiktionary

Patrz:

filosemita

Powiązane:

 rzecz. filosemita mos., filosemityzm mrz.

Wiktionary


filosemityzm

przyjazne nastawienie do Żydów; semityzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kult. postawa polegająca na pozytywnym stosunku do Żydów i kultury żydowskiej;

Wiktionary

Filosemityzm (gr. "philos" = „przyjaciel”, „miłujący”; semicki – dotyczący Semitów, w tym przypadku: Żydów) – postawa polegająca na pozytywnym stosunku do Żydów, umiłowanie Żydów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wysłuchaliśmy wykładu na temat filosemityzmu polskich monarchów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filosemita mos., filosemitka ż.

 przym. filosemicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) judofilstwo

Wiktionary


filotaksja

sposób rozmieszczenia liści na łodydze rośliny; ulistnienie


SJP.pl


filotowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Zagórze. fioletowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Zagórze filetowy

Wiktionary


filowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|filować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɔˈvãɲɛ, AS: fʹilovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. filować

Wiktionary


filować

1. o lampie naftowej: kopcić
2. powoli rozsuwać i oglądać otrzymane karty dla wywołania wśród graczy nastroju napięcia
3. oszukiwać w kartach
4. podglądać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) gwara więzienna wyglądać czegoś lub kogoś, zwłaszcza policji

 (1.2) kopcić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Józef wlazł na daszek przybudówki i stamtąd filował, czy się kto nie zbliża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈlɔvat͡ɕ, AS: fʹilovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) patrzeć, obserwować

Wiktionary


filowirus

wirus odpowiedzialny m.in. za ebolę


SJP.pl


filoz.

skrót od: filozofia, filozoficzny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


filozela

1. przędza jedwabna z gorszych gatunków jedwabiu naturalnego;
2. odpadki jedwabne, wyczeski jedwabne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przędza jedwabna używana do haftowania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɔˈzɛla, AS: fʹilozela

Wiktionary


filozof

człowiek zajmujący się rozważaniem ważnych zagadnień; myśliciel; mędrzec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) eduk. filoz. specjalista w zakresie filozofii

 (1.2) przen. iron. pejor. człowiek przemądrzały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Arystoteles był greckim filozofem.

 (1.1) Niemiecki filozof daleki jest od krytykowania antymodernizacyjnego oporu i przypomina, że proces sekularyzacji Europy trwał kilkaset lat i ciągle nie dobiegł końca.

 (1.2) Samotną staruszkę, którą nazywał girl-friend, i jeżdżącego na wózku domorosłego filozofa, któremu trąd zeżarł nogi do kolan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈlɔzɔf, AS: fʹilozof

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filozofia ż., filozoficzność ż., filozofowanie n.

:: fż. filozofka ż.

 czas. filozofować ndk.

 przym. filozoficzny

 przysł. filozoficznie

Wiktionary


filozofia


1. nauka wieloelementowa, zajmująca się próbą wyjaśnienia przyczyny i sensu bytu, miejscem człowieka we wszechświecie, teorią poznania, logiką i teorią wartości, etyką i estetyką
2. rzecz trudna do zrozumienia, zrealizowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;

 (1.2) zbiór zasad stanowiących podstawy czegoś

Wiktionary

Filozofia ( φιλοσοφία od: φίλος – „miły, ukochany” i σοφία – „mądrość”, tłumaczone jako „umiłowanie mądrości”) – różnie definiowany element kultury umysłowej. Obejmuje te krytyczne rozważania, które jednocześnie:

Mimo to granice między filozofią a religią i ściśle rozumianą nauką bywają zatarte. Filozofia bywa włączana do nauk i kontrastowana z naukami szczegółowymi. Czasem definiuje się ją:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tematem dyskusji była filozofia oraz przedmioty pokrewne.

 (1.1) Głównymi dyscyplinami wchodzącymi w skład kognitywistyki są: neurobiologia, neuropsychologia, neurokognitywistyka, społeczna nauka poznawcza, psychologia poznawcza, informatyka, sztuczna inteligencja, robotyka kognitywna, językoznawstwo kognitywne, teoria obliczeń i teoria informacji, antropologia kulturowa, filozofia umysłu oraz wybrane działy logiki (zwłaszcza logika epistemiczna, doksastyczna, semantyka logiczna i teoria systemów dedukcyjnych z jej twierdzeniami limitacyjnymi).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɔˈzɔfʲja, AS: fʹilozofʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filozof mos., filozofka ż., filozofowanie n.

 czas. filozofować ndk.

 przym. filozoficzny

 przysł. filozoficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) światopogląd, zasada

Wiktionary


filozoficznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób filozoficzny; zgodnie z zasadami filozofii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filozofka ż., filozof mos., filozofia ż.

 przym. filozoficzny

 czas. filozofować

Wiktionary


filozoficzność

1. cecha czegoś związanego z filozofią;
2. cecha czegoś charakterystycznego dla człowieka mądrego i doświadczonego


SJP.pl


filozoficzny

odnoszący się do filozofii lub filozofa; związany z filozofią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) filoz. związany z filozofią, dotyczący zagadnień filozofii

 (1.2) przen. zrównoważony, doświadczony, pełen przemyśleń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Retoryka Trenów jest funkcją wielkiego monologu filozoficznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɔzɔˈfʲit͡ʃnɨ, AS: fʹilozofʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filozofia ż., filozofijka ż., filozof m., filozofka ż., filozofizm m., filozofowanie n.

 czas. filozofować ndk.

 przysł. filozoficznie

Wiktionary


filozofijka

zdrobnienie od: filozofia


SJP.pl


filozofka

kobieta filozof


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta filozof

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɔˈzɔfka, AS: fʹilozofka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filozofia ż., filozoficzność ż., filozofowanie n.

:: fm. filozof mos.

 czas. filozofować ndk.

 przym. filozoficzny

 przysł. filozoficznie

Wiktionary


filozofowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|filozofować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. filozofować ndk.

 rzecz. filozofka ż., filozofia ż., filozof mos.

 przym. filozoficzny

Wiktionary


filozofować

1. zajmować się filozofią;
2. snuć ogólne refleksje o życiu; rozmyślać, mędrkować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) filoz. uprawiać filozofię

 (1.2) pot. mądrzyć się, mędrkować

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trzeba jej powiedzieć, żeby przestała filozofować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filozofia ż., filozof mos., filozofka ż., filozofowanie n.

 przym. filozoficzny

 przysł. filozoficznie

Wiktionary


fils

1. zdawkowa moneta bahrajńska (1000 filsów = 1 dinar Bahrajnu);
2. zdawkowa moneta iracka (1000 filsów = 1 dinar iracki);
3. zdawkowa moneta jemeńska (100 filsów = 1 rial jemeński);
4. zdawkowa moneta jordańska (1000 filsów = 1 dinar jordański);
5. zdawkowa moneta kuwejcka (100 filsów = 1 dinar Kuwejtu);
6. zdawkowa moneta Zjednoczonych Emiratów Arabskich (100 filsów = 1 dirham)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fils – rzeka, dopływ Neckaru
  • Anton Fils – niemiecki kompozytor
  • fils – moneta
  • Mittleres Fils-Lautertal
  • Vils

Wikipedia


filtr

1. przegroda lub urządzenie do oczyszczania gazu lub cieczy metodą filtrowania;
2. filtr fotograficzny - kolorowa płytka fotograficzna nakładana na obiektyw w celu zmiany natężenia barw;
3. substancja chroniąca przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych, zawarta w niektórych kosmetykach; protektor;
4. w informatyce: rodzaj programu dokonującego selekcji bądź prostego przekształcenia danych wejściowych;
5. w budownictwie: filtr igłowy - długa, cienka rura ze stali zakończona ostrzem, zaopatrzona w filtr i połączona z pompą ssącą; urządzenie służące do obniżania poziomu wód gruntowych i odprowadzania ich poza miejsce budowy; igłofiltr;
6. filtr elektrostatyczny - aparat służący do usuwania pyłów z gazu, w którym na dodatnich elektrodach osadzają się naładowane ujemnie cząstki pyłu lub mgły; elektrofiltr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych

 (1.2) opt. materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji

 (1.3) elektron. fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • filtr powietrza
  • filtr wody
    • filtr igłowy
    • filtr powolny
    • filtr mechaniczny
  • filtr oleju
  • filtr paliwa
  • filtr powietrza
  • filtr przegrodowy
  • filtr szczelinowy
  • filtr cząstek stałych
  • filtr kabinowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Było tyle brudu w filtrze powietrza, że silnik nie odpalał.

 (1.2) Aby zniwelować odbicia świetlne, należy przy fotografowaniu stosować filtr polaryzacyjny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiltr̥, AS: fʹiltr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filtrat m., filtrowanie n., filtracja ż., przefiltrowanie n.

 czas. filtrować ndk., przefiltrować dk.

 przym. filtracyjny

Wiktionary


filtracja

przepuszczanie przez filtr; filtrowanie, sączenie, przesączanie


SJP.pl

Filtracja (sączenie) – metoda oddzielania substancji stałych od cieczy i gazów, poprzez mechaniczne zatrzymanie jednego ciała stałego w przegrodach porowatych (filtrach) przy użyciu odpowiednich aparatów. Ciecz lub gaz otrzymywane po filtracji nazywa się filtratem. Filtracja jest najczęściej stosowanym sposobem oddzielania ciał stałych od cieczy.

Wikipedia


filtracyjny

przymiotnik od: filtracja


SJP.pl


filtrat

część ciekła lub gazowa materiału filtracyjnego, uwolniona w procesie filtracji od cząstek ciał stałych; przesącz


SJP.pl


filtrator

zwierzę wodne odcedzające z wody za pomocą narządów filtracyjnych pokarm, głównie zwierzęta planktonowe


SJP.pl


filtrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) proces przepuszczania czegoś przez filtr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podstawowymi funkcjami nerki są filtrowanie i oczyszczanie krwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲiltrɔˈvãɲɛ, AS: fʹiltrovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filtracja ż., filtr m., filtrat m.

 przym. filtracyjny, filtrowany

 czas. filtrować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sączenie, przesączanie

Wiktionary


filtrować

wybierać, sortować spośród określonego zbioru jednostek odpowiadających nam pod konkretnymi względami lub odrzucać ze zbioru te jednostki które nie spełniają określonych wymogów


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. odfiltrować, przefiltrować)

 (1.1) oczyszczać, przepuszczając przez filtr

 (1.2) będąc filtrem, zatrzymywać szkodliwe czynniki

 (1.3) przen. wykluczać z zakresu działania coś niepożądanego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filtr mrz., filtrowanie n.

 przym. filtrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cedzić, odfiltrowywać, przefiltrowywać, przesączać, sączkować, sączyć

Wiktionary


filtrowentylacja

wentylacja połączona z oczyszczaniem powietrza za pomocą filtrów


SJP.pl


filtrowentylacyjny

→ filtrowentylacja


SJP.pl

Patrz:

filtrowentylacja

filtrowy

związany z filtrem


SJP.pl


filtry

1. zespół urządzeń do uzdatniania wody wodociągowej;
2. zakład uzdatniający tę wodę


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Filtry Lindleya – Zespół Stacji Filtrów wybudowany w latach 1883–1886 w Warszawie
  • Filtry – rejon i osiedle w dzielnicy Ochota w Warszawie
  • Filtry – wydawnictwo w Warszawie założone w 2020
  • Filtr

Wikipedia


filucik

zdrobnienie od: filut


SJP.pl


filucki

→ filut


SJP.pl

Patrz:

filut

filumenista

kolekcjoner etykiet z pudełek po zapałkach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kolekcjoner etykiet z pudełek od zapałek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filumenistyka

:: fż. filumenistka

Wiktionary


filumenistka

→ filumenista


SJP.pl

Patrz:

filumenista

filumenistyczny

dotyczący filumenistyki


SJP.pl


filumenistyka

kolekcjonowanie etykiet z pudełek po zapałkach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kolekcjonowanie etykietek zapałczanych

Wiktionary

Filumenistyka (gr. "philéō" = "lubię" + łac. "lumen" = "światło", "ozdoba") – dziedzina nauki i pasji hobbystycznej, która zajmuje się zbiorami etykiet zapałczanych oraz historią niecenia i użytkowania ognia.

Wikipedia


filunek

w stolarstwie: płaszczyzna otoczona wypukłą listwą; płycina, ramiak, filung


SJP.pl


filung

w stolarstwie: płaszczyzna otoczona wypukłą listwą; płycina, ramiak, filunek


SJP.pl


filura

lista pokwitowań doręczonej korespondencji


SJP.pl


filusz

nazwisko


SJP.pl


filut

1. figlarz, żartowniś, dowcipniś;
2. pejoratywnie: spryciarz, cwaniak, krętacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) spryciarz albo żartowniś, figlarz

 (1.2) daw. gw-pl|Warszawa. oszust

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filuteria ż.

 przym. filuterny

Wiktionary


filutek

1. zdrobnienie od filut;
2. loczek


SJP.pl


filuteria

zalotność, figlarność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. kokieteryjność, figlarność

 (1.2) daw. spryt, chytrość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - No, a jak powiem jej imię i nazwisko, to co będzie? - z przekorną filuterią pytał gość.

 (1.1) Nie powinieneś się wstydzić - możesz mnie tak nazywać na co dzień - szepnęła zachęcająco, a nawet z pewną dozą filuterii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filut mos., filuterność ż.

 przym. filuterny

 przysł. filuternie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kokieteria

Wiktionary


filuterniej

stopień wyższy od przysłówka: filuternie


SJP.pl


filuterność

zachowanie figlarne, zalotne, prowokujące


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest filuterne; cecha tych, którzy są filuterni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. filuterny

 przysł. filuternie

 rzecz. filuteria ż.

Wiktionary


filuterny

urokliwy, figlarny, zalotny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) żartobliwy i trochę prowokujący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spojrzała na niego z filuternym uśmiechem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲiluˈtɛrnɨ, AS: fʹiluterny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filuteria ż., filut mos., filuterność ż.

Wiktionary


filuterski

→ filut


SJP.pl

Patrz:

filut

filuterstwo

1. skłonność do żartów i kokieterii; filuteria, filuterność;
2. pejoratywnie: skłonność do oszustwa


SJP.pl


filutka

figlarka, spryciarka


SJP.pl


filutowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Lubelszczyzna wschodnia,Lubelszczyzna zachodnia, Kresy północne, Tuligłowy. fioletowy

Wiktionary


filuś

1. zdrobnienie od: Filip (imię męskie);
2. nazwisko


SJP.pl

Filuś – kot księżnej Izabeli Czartoryskiej, pierwszy polski zwierzęcy aeronauta. Jego tragiczny w skutkach, pierwszy i ostatni lot odbył się w 1786 roku.

Wikipedia


filótowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Hazy. fioletowy

Wiktionary


fimbria

krótki wyrostek widoczny w preparatach elektromikroskopowych na komórkach licznych bakterii; pila


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. rodzaj wyrostka w komórkach bakterii;

Wiktionary


fimel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. klin

Wiktionary


fimfa

finfa;
1. dawniej: dym puszczany komuś w nos;
2. przenośnie: złośliwy żart, kawał; afront, obraza


SJP.pl


fimoza

wrodzone zwężenie napletka; stulejka


SJP.pl


fin

w żeglarstwie: jednoosobowy jacht mieczowy; jacht klasy Finn, finn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. rodzaj jednoosobowego jachtu mieczowego z ożaglowaniem typu ket;

Wiktionary

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

 (1.1) łódź

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

 etym|szwedzki|fena. → płetwa

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) finn m.

* nowogrecki: (1.1) φιν n.

źródła.

== fin (język angielski.) ==

thumb|fin (1.1)

thumb|fins (1.2)

wymowa.

 enPR|fĭn., IPA|fɪn., SAMPA|fIn.

 audioUS|En-us-fin.ogg.

 homofony|Finn.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) biol. płetwa (u zwierzęcia)

 (1.2) płetwa (u nurka)

odmiana.

 (1.1-2) lp. fin; lm. fins

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲĩn, AS: fʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 etym|szwedzki|fena. → płetwa

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) finn m.

* nowogrecki: (1.1) φιν n.

źródła.

== fin (język angielski.) ==

thumb|fin (1.1)

thumb|fins (1.2)

wymowa.

 enPR|fĭn., IPA|fɪn., SAMPA|fIn.

 audioUS|En-us-fin.ogg.

 homofony|Finn.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) biol. płetwa (u zwierzęcia)

 (1.2) płetwa (u nurka)

odmiana.

 (1.1-2) lp. fin; lm. fins

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 przym. finless, finny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

 (1.1) łódź

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

 etym|szwedzki|fena. → płetwa

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) finn m.

* nowogrecki: (1.1) φιν n.

źródła.

== fin (język angielski.) ==

thumb|fin (1.1)

thumb|fins (1.2)

wymowa.

 enPR|fĭn., IPA|fɪn., SAMPA|fIn.

 audioUS|En-us-fin.ogg.

 homofony|Finn.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) biol. płetwa (u zwierzęcia)

 (1.2) płetwa (u nurka)

odmiana.

 (1.1-2) lp. fin; lm. fins

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


fin.

skrót od: finis


SJP.pl


finale

w muzyce operowej: fragment zamykający akt lub całą operę


SJP.pl


finalik

rodzaj winiety w książce, bogate zdobienie, ornament umieszczany na końcu rozdziału zazwyczaj w kształcie trójkąta opartego na wierzchołku lub kolumny na której opiera się tekst


SJP.pl

Finalik – jeden z rodzajów winiety, czyli bogatego zdobienia w książce.

Tego typu zdobienie umieszczane jest na końcu rozdziału lub całości tekstu książki i najczęściej ma ogólny kształt zbliżony do trójkąta opartego na wierzchołku. Czasem trójkąt ten może przypominać kolumnę, o którą opiera się koniec tekstu. Pole finalika wypełniane jest zazwyczaj ornamentami, formami figuratywnymi lub zawiera scenkę rodzajową. Finalik w postaci kolumny podpierającej tekst nazywany jest też "cul-de-lampe".

Wikipedia


finalis

główny dźwięk w skali modalnej (np. grecka lub kościelna) odpowiadający pierwszemu stopniowi w skali dur-moll


SJP.pl


finalista

1. zawodnik, który doszedł do finału w rozgrywkach sportowych, konkursie, teleturnieju, zwyciężając w poprzednich rozgrywkach, etapach;
2. zwolennik finalizmu - odmiany teologii, poglądu, według którego rozwój świata i społeczeństwa zmierza do jakiegoś ostatecznego celu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. uczestnik finału w zawodach sportowych lub konkursie

 (1.2) filoz. zwolennik finalizmu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲĩnaˈlʲista, AS: fʹĩnalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. finał

:: fż. finalistka ż.

:: przym. finałowy, finalny

 (1.2) rzecz. finalizm m.

:: przym. finalistyczny

Wiktionary


finalistka

1. zawodniczka, która doszła do finału w rozgrywkach sportowych, konkursie, teleturnieju, zwyciężając w poprzednich rozgrywkach, etapach;
2. zwolenniczka finalizmu - odmiany teologii, poglądu, według którego rozwój świata i społeczeństwa zmierza do jakiegoś ostatecznego celu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uczestniczka finału w zawodach sportowych lub konkursie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲĩnaˈlʲistka, AS: fʹĩnalʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. finalista.

Wiktionary


finalistyczny

dotyczący finalizmu


SJP.pl


finalizacja

doprowadzenie do końca; ukończenie


SJP.pl


finalizacyjny

→ finalizacja


SJP.pl

Patrz:

finalizacja

finalizm

odmiana teologii, pogląd, według którego rozwój świata i społeczeństwa zmierza do jakiegoś ostatecznego celu


SJP.pl

Finalizm – w filozofii historii pogląd, że dzieje stale zmierzają do określonego z góry celu, który jako realizacja wszystkiego, co w nich zalążkowo zawarte, stanowi ich rozwiązanie i zakończenie oraz nadaje im sens. Często analogicznie do finalizmu historiozoficznego sądzi się, że ten sam cel mają przed sobą także natura i świat jako całość.

Wikipedia


finalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|finalizować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzięki tej promocji, a także stopniowemu finalizowaniu umów z operatoram kablowymi – TVN24 wkrótce osiągnął 1% udziałów w rynku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲĩnalʲizɔˈvãɲɛ, AS: fʹĩnalʹizovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. finalizować

 rzecz. finał m.

 przym. finałowy, finalny

Wiktionary


finalizować

ostatecznie załatwiać; doprowadzać do końca, kończyć


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sfinalizować)

 (1.1) doprowadzać coś do końca (finału)

czasownik zwrotny niedokonany finalizować się (dk. sfinalizować się)

 (2.1) dobiegać do końca; być doprowadzanym do finału

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wyniku referendum został odwołany - prawo demokracji. Ale paradoksalnie wójt miał przestać pracować dla gminy w czasie, gdy z powodzeniem finalizował kilka najważniejszych inwestycji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲĩnalʲiˈzɔvat͡ɕ, AS: fʹĩnalʹizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finalizowanie, finalizacja, finał

 przym. finalny, finałowy

 czas. sfinalizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kończyć

Wiktionary


finalnie

przysłówek

 (1.1) daw. ostatecznie, koniec końców, wreszcie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finał m., finisaż mrz.

 przym. finalny, finałowy

Wiktionary


finalność

→ finalny


SJP.pl

Patrz:

finalny

finalny

inaczej końcowy, gotowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. końcowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finisaż mrz., finał mrz., finalista mos., finalistka ż., finalizowanie n., sfinalizowanie n.

 czas. finalizować ndk., sfinalizować dk.

 przym. finałowy

 przysł. finalnie

Wiktionary


finans.

skrót od: finansowy


SJP.pl


finanse

środki pieniężne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) finans. ogół spraw związanych z pieniędzmi, kosztami, płaceniem

 (1.2) pot. zasoby pieniężne

Wiktionary

Finanse – stosunki ekonomiczne polegające na gromadzeniu, podziale i wydatkowaniu zasobów pieniężnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Finanse i inwestycje to bardzo praktyczny kierunek studiów

 (1.2) Jego finanse były na wyczerpaniu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. finansowy

 przysł. finansowo

 czas. finansować

 rzecz. finansista mos.

Wiktionary


finansista

posiadacz finansów, kapitałów; kapitalista, bankier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w dziedzinie finansów

Wiktionary

Finansista – specjalista zajmujący się zagadnieniami finansowymi. Również określenie dla kapitalisty, bankiera, posiadacza kapitału finansowego.

Zawody z zakresu finansów dotyczą pracy wykonywanej na rzecz różnych podmiotów (takich jak banki, przedsiębiorstwa ubezpieczeniowe, pożyczkowe, domy maklerskie), jak też w różnych zakresach (kredyty, papiery wartościowe, inwestycje, ubezpieczenia).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. finanse lm.

 przym. finansowy

 czas. finansować

 przysł. finansowo

Wiktionary


finansistka

posiadaczka finansów, kapitałów


SJP.pl


finansjalizacja

ekspansja sfery finansowej w gospodarce


SJP.pl

Fi

Wikipedia


finansjera

ogół finansistów, bankierów, kapitalistów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zbiorowość finansistów, bankierów, kapitalistów

Wiktionary

Powiązane:

 czas. finansować

 przysł. finansowo

 przym. finansowy

Wiktionary


finansowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|finansować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Finansowanie opieki nad osobami starszymi to duże wyzwanie dla społeczeństwa.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. finansować ndk.

 przym. finansowy

Wiktionary


finansować

dostarczać środków pieniężnych na coś, pokrywać koszty jakiegoś przedsięwzięcia, jakiejś działalności, udzielać funduszów; opłacać, subsydiować, subwencjonować, dotować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sfinansować)

 (1.1) dostarczać finansów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finanse lm. nmos., finansista mos., finansjera ż., finansowanie n., finansowiec mos.

 przym. finansowy

 przysł. finansowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fundować, opłacać

Wiktionary


finansowiec

pracownik aparatu finansowego państwa, przedsiębiorstwa, instytucji


SJP.pl


finansowo

przysłówek

 (1.1) pod względem finansów, pieniędzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włochy: sędziowie będą finansowo odpowiadać za błędy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finanse lm., finansista m., finansistka ż., finansjera ż.

 czas. finansować ndk.

 przym. finansowy

Wiktionary


finansowość

skarbowość, finanse


SJP.pl


finansowy

przymiotnik od: finanse


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący finansów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako ekonomista jestem przeciwny nawet oddłużaniu, gdyż sprzyja to niefrasobliwości w polityce finansowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲĩnãw̃ˈsɔvɨ, AS: fʹĩnãũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finanse nmos., finansista m., finansjera ż., finansowanie n.

 czas. finansować ndk., sfinansować dk.

 przysł. finansowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekonomiczny

Wiktionary


finał

1. zakończenie, rozwiązanie, koniec;
2. końcowy ustęp utworu muzycznego lub zakończenie utworu literackiego;
3. w sporcie: ostateczna rozgrywka pomiędzy zwycięzcami poprzednich eliminacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) koniec, zakończenie

 (1.2) sport. końcowe zawody między zwycięzcami eliminacji mające na celu wyłonienie ostatecznego zwycięzcy rozgrywek

 (1.3) muz. ostatnia część cyklu sonatowego lub suitowego

 (1.4) muz. zakończenie aktu lub całej opery, przedstawienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W finale Ligi Światowej siatkarzy w 2012 r. reprezentacja Polski pokonała reprezentację Stanów Zjednoczonych 3:0.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲĩnaw, AS: fʹĩnau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finisaż mrz., finalista m., finalistka ż., finalizowanie n.

 czas. finalizować ndk.

 przym. finałowy, finalny

 przysł. finalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koniec

Wiktionary


finałowy

→ finał


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący finału, dziejący się w finale

Wiktionary

Patrz:

finał

Przykłady

 (1.1) Festiwal tradycyjnie kończą dwa koncerty – sobotni laureatów (godz. 16.00) i niedzielny finałowy (godz. 16.00).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲĩnaˈwɔvɨ, AS: fʹĩnau̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finisaż mrz., finał m., finalista m., finalistka ż., finalizowanie n.

 czas. finalizować

 przysł. finalnie

 przym. finalny, półfinałowy

Wiktionary


finbak

wieloryb atlantycki z podrzędu waleni; finwal


SJP.pl


finch

[czytaj: fincz] nazwisko


SJP.pl

Finch jest jednym z amerykańskich post-hardcore'owych/alternatywnych zespołów z Temecula, Kalifornia.

Wikipedia


finder

Finder – program komputerowy pełniący funkcję powłoki systemowej i menedżera plików w systemach Mac OS do wersji 9.x i systemie A/UX. W systemie macOS pełni funkcję wyłącznie menedżera plików – powłoką systemową jest Aqua.

Wikipedia


findesieclista

[czytaj: fędesjeklista] artysta tworzący w duchu fin de siecle (dekadenckie tendencje w końcu XIX wieku)


SJP.pl


findesieclistka

→ findesieclista [czytaj: fędesjeklistka]


SJP.pl


findesieclizm

[czytaj: fędesjeklizm] nawiązywanie do stylu i motywów artystycznych epoki fin de siècle pod koniec XIX wieku


SJP.pl


findesieclowy

[czytaj: fędesjeklowy] odnoszący się do fin de siècle'u; dekadencki


SJP.pl


findom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) relacja, w której osoba podległa wspiera finansowo lub oddaje kontrolę nad swoimi finansami osobie dominującej

Wiktionary


findysz

nazwisko


SJP.pl


findżan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mała, porcelanowa filiżanka w formie czarki bez ucha, zwykle zdobiona ornamentem geometrycznym lub roślinny, używana na Bliskim Wschodzie

Wiktionary


fine

określenie muzyczne: koniec


SJP.pl

Fine – ród u Celtów iryjskich i brytyjskich.

W okresie wspólnoty rodowej "fine" eksploatował wspólnie pastwiska, lasy i nieużytki. Ziemia uprawna stanowiła wspólną własność, niepodzielną lub dzieloną do uprawy przez coroczne losowanie. Ród ponosił wspólną odpowiedzialność za długi i przestępstwa członków rodu. "Fine" opiekował się nieślubnymi dziećmi.

Wikipedia


fineline

[czytaj: fajnlajn] rodzaj tatuażu z delikatnymi konturami, bez mocnych linii oraz cieni


SJP.pl


finezja

subtelność, delikatność, wyrafinowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) subtelność, wytworność, wyrafinowanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲĩˈnɛzʲja, AS: fʹĩnezʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. finezyjny

 przysł. finezyjnie

 rzecz. finezyjność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) delikatność

Wiktionary


finezyjniej

stopień wyższy od przysłówka: finezyjnie


SJP.pl


finezyjność

precyzja, subtelność, delikatność w wykonani czegoś lub postępowaniu


SJP.pl


finezyjny

pełen finezji, subtelny, delikatny, wyrafinowany, precyzyjny


SJP.pl


finfa

fimfa;
1. dawniej: dym puszczany komuś w nos;
2. przenośnie: złośliwy żart, kawał; afront, obraza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. dym papierosowy złośliwie wypuszczony komuś w twarz

 (1.2) daw. złośliwy żart zrobiony komuś

Wiktionary

Finfa – dawna osada. Tereny, na których była położona, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Lebiedziewo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bo szewc Marek, był to lew. / Lecz umiał finfą zakurzyć, / W głowę mierzyć, w brzuch uderzyć, / Zażyć z mańki, zwalić z nóg.

 (1.2) Ku uciesze współtowarzyszy frant puścił stróżowi taką finfę, że ów długo się po niej pozbierać nie mógł.

Wiktionary


fingal

Fingal (irl. "Contae Fhine Gall") – jednostka administracyjna w Irlandii, wchodząca w skład tradycyjnego hrabstwa Dublin. Populacja hrabstwa w 2011 roku wynosiła 273 991 mieszkańców.

Na jego terenie mieści się m.in. Port lotniczy Dublin.

Wikipedia


fingerbike

[czytaj: fingerbajk] środowiskowo: miniaturowy rowerek do wykonywania trików przy pomocy palców


SJP.pl


fingerboard

[czytaj: fingerbord] miniaturowa deskorolka przeznaczona na dwa palce


SJP.pl

Fingerboard (w skrócie FB) – miniaturowa deskorolka, wyposażona w koła, deck, trucki i inne części podobne do tych w dużej deskorolce. Charakterystyczną cechą fingerboardu jest dokładne odwzorowanie konstrukcji deskorolki, łącznie z charakterystycznym zawieszeniem, pozwalającym na poprzeczny skręt osi, pod wpływem asymetrycznego nacisku na deskę.

Wikipedia


fingerpark

środowiskowo: miniaturowy skatepark przeznaczony dla fingerboardów


SJP.pl

Fingerpark – miejsce przeznaczone do jazdy i wykonywania trików na fingerboardzie. Znajdują się w nim elementy, które wielkością dostosowane są do rozmiarów deseczki.

Wyposażenie fingerparków jest albo produkowane przez wyspecjalizowane firmy, albo wytwarzane przez samych fingerriderów (kupowane elementy są relatywnie drogie).

Wikipedia


fingeryzm

pobudzenie narządów płciowych partnera rękami, palcami; palcówka


SJP.pl


fingowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przedstawianie sfabrykowanych zdarzeń lub przedmiotów jako autentyczne w celu oszukania kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sfingowanie n.

 czas. fingować ndk., sfingować dk.

Wiktionary


fingować

udawać, zmyślać, fałszować, pozorować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sfingować)

 (1.1) przedstawiać sfabrykowane zdarzenie lub przedmiot jako autentyczne w celu oszukania kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele dyscyplin już dziś zmierza w kierunku wrestlingu — formy zapasów, w której praktycznie wszystko jest fingowane.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fingowanie n., sfingowanie n.

 czas. sfingować dk.

Wiktionary


finis

z łaciny: koniec


SJP.pl


finisaż

uroczyste zakończenie wystawy artystycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) uroczyste zakończenie wystawy, zazwyczaj dzieł sztuki, ale także innych osiągnięć, np. naukowych lub dorobku miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 30 września zapraszamy na finisaż wystawy „Listy do tych, co daleko”, pierwszej wystawy czasowej w nowym budynku muzeum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲĩˈɲisaʃ, AS: fʹĩńisaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finał m., finalista m., finalistka ż., finisz m., finito n., finiszowanie n.

 czas. finiszować ndk.

 przym. finiszowy, finalny, finałowy

 przysł. finalnie, finałowo

Wiktionary


finisz

końcowy odcinek wyścigu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. najbardziej zacięty, ostatni odcinek wyścigu, biegu, rozgrywający się tuż przed metą

 (1.2) przen. końcowa część jakiegoś przedsięwzięcia lub wydarzeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲĩɲiʃ, AS: fʹĩńiš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finiszowanie n., finisaż mrz.

 czas. finiszować

 czas. finiszowy

Wiktionary


finiszer

osoba pilnująca ruchu na pasie lądowania samolotu


SJP.pl


finiszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|finiszować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finisz mrz., finisaż mrz., niefiniszowanie n.

 czas. finiszować ndk.

Wiktionary


finiszować

1. rozwijać największą szybkość na końcowym odcinku wyścigu, na finiszu;
2. potocznie: być w końcowej fazie jakichś działań, kończyć coś


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) sport. dobiegać, dojeżdżać do mety wyścigu

 (1.2) przen. kończyć jakieś przedsięwzięcie, czynność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲĩɲiˈʃɔvat͡ɕ, AS: fʹĩńišovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finisaż mrz., finisz m., finiszówka ż., finiszowanie n.

 przym. finiszowy

Wiktionary


finiszowy

związany z finiszem


SJP.pl


finito

wykrzyknik wyrażający nakaz zakończenia czegoś; basta, dosyć, dość, koniec, kwita, szlus


SJP.pl


finitywny

w językoznawstwie: określony w odniesieniu do kategorii czasu i trybu, zwykle również osoby


SJP.pl


finityzm

w filozofii:
1. pogląd, według którego Wszechświat posiada granice, jest skończony w czasie i przestrzeni;
2. założenie, że każdy proces jest skończony


SJP.pl

Fi

Wikipedia


finka

krótki, nieskładany nóż o zakrzywionym ostrzu; nóż fiński


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. nóż fiński używany zwykle przez harcerzy i turystów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otworzyłem konserwę finką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲĩnka, AS: fʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Finka ż., Fin mos., fińskość ż., fiński mrz.

 przym. fiński

Wiktionary


finkelstein

[czytaj: FINkelsztajn] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • (5706) Finkelstein
  • Gila Finkelstein
  • Norman Finkelstein
  • Samuel Finkelstein

Wikipedia


finkil

balast płetwowy na jednostce pływającej, w którym cała płetwa jest wykonana z ciężkiego materiału i spełnia funkcję balastu


SJP.pl

Finkil, inna nazwa to balast płetwowy – stała płetwa balastowa na jachcie przytwierdzona od spodu do stępki (kilu) w jej części środkowej lub środkowo-tylnej. Wykonana jest w całości z ciężkiego materiału (tzn. nie zawiera specjalnego balastu umieszczonego w jej dolnej części).

Wikipedia


finlandczyk

obywatel Finlandii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Finlandii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Finlandia ż., finlandyzacja ż., finlandyzowanie n.

:: fż. Finlandka ż.

 czas. finlandyzować ndk.

 przym. finlandzki

Wiktionary


finlandia

państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach; Republika Finlandii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieszkam w Finlandii od roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲĩnˈlãndʲja, AS: fʹĩnlãndʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Finka ż., finlandzkość ż., finlandyzacja ż., finlandyzowanie n., Finlandczyk mos., Finlandka ż.

 czas. finlandyzować ndk.

 przym. finlandzki, finlandyzacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Finlandii, peryfr. kraj tysiąca jezior

Wiktionary


finlandka

obywatelka Finlandii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Finlandii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Finlandia ż., finlandyzacja ż.

:: fm. Finlandczyk mos.

 czas. finlandyzować ndk.

 przym. finlandzki

Wiktionary


finlandystyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filologia fińska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ania zgłębia finlandystykę.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) Finlandia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filologia fińska

Wiktionary


finlandyzacja

proces lub stan ograniczenia przez mocarstwo swobody polityki zagranicznej innego państwa przy równoczesnej znacznie słabszej ingerencji w politykę wewnętrzną; głównie w odniesieniu do charakteru stosunków między Finlandią a ZSRR po 1944 r.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. ograniczenie przez obce mocarstwo swobody polityki zagranicznej innego państwa, w zamian za zmniejszenie interwencji w jego politykę wewnętrzną;

Wiktionary

Finlandyzacja ( suomettuminen) – proces, w którym silne mocarstwo ogranicza swobodę polityki zagranicznej mniejszego państwa sąsiedniego, nie ingerując jednocześnie w jego ustrój wewnętrzny i pozwalając mu zachować formalną suwerenność. Termin odnosi się do relacji Związku Radzieckiego i Finlandii w okresie zimnej wojny, kiedy Finlandia, zachowując demokrację i gospodarkę rynkową, prowadziła politykę zagraniczną uwzględniającą interesy bezpieczeństwa ZSRR.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Finlandyzacja bywa ceną za uratowanie resztek suwerenności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲĩnlãndɨˈzat͡sʲja, AS: fʹĩnlãndyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finlandyzowanie n., Finlandia ż., Finlandczyk mos., Finlandka ż.

 czas. finlandyzować

 przym. finlandzki

Wiktionary


finlandyzować

ograniczać suwerenność sąsiedniego państwa


SJP.pl


finlandzki

dotyczący Finlandii


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do państwa Finlandia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzy razy górnicy gościli dziennikarzy finlandzkich, greckich, niemieckich i brytyjskich, dwukrotnie – włoskich i hiszpańskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲĩnˈlãnt͡sʲci, AS: fʹĩnlãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Finlandia ż., Finlandczyk mos., Finlandka ż., finlandzkość ż., finlandyzacja ż., finlandyzowanie n.

 czas. finlandyzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fiński

Wiktionary


finn

[czytaj: fin] w żeglarstwie: jednoosobowy jacht mieczowy; jacht klasy Finn, fin


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Finn – rzeka w Irlandii i Irlandii Północnej
  • finn – klasa łodzi żaglowej
  • Finn – postać ze świata Gwiezdnych wojen

Wikipedia


fino

najwytrawniejszy jerez hiszpański


SJP.pl


finta

1. ruch wykonany dla zmylenia przeciwnika, zwykle podczas walki szermierczej;
2. dawniej: podstęp, sztuczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sztuczka, trick, manewr, podstęp

 (1.2) sport. zmylenie przeciwnika

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲĩnta, AS: fʹĩnta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fortel

Wiktionary


fintech

firma świadcząca usługi finansowe z wykorzystaniem nowoczesnych technologii


SJP.pl


fintechowy

→ fintech


SJP.pl

Patrz:

fintech

fintifluszka

drobiazg, faramuszka, błahostka


SJP.pl


finwal

wieloryb atlantycki z podrzędu waleni; finbak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. zwierzę z gatunku płetwal zwyczajny, nazwa systematyczna|Balaenoptera physalus|ref=tak.;

Wiktionary


fioczek

zdrobnienie od fiok


SJP.pl


fiodor

obce imię męskie


SJP.pl


fiok

1. przestarzałe: lok, pukiel lub inny element pretensjonalnego uczesania;
2. dawniej: strój, fatałaszek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. pretensjonalnie wyglądający lok

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲjɔk, AS: fʹi ̯ok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiokowanie n., wyfiokowanie n.

:: zdrobn. fioczek m.

 czas. fiokować ndk., wyfiokować dk.

 przym. fiokowy

Wiktionary


fioki

1. przestarzałe: lok, pukiel lub inny element pretensjonalnego uczesania;
2. dawniej: strój, fatałaszek


SJP.pl


fiokować

potocznie: fiokować się - ubierać się, stroić się z przesadną elegancją


SJP.pl


fiol.

skrót

 (1.1) = farm. fiolka

Wiktionary


fiola

naczynie z wąską szyjką


SJP.pl


fiolecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fiolet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie fiolet, lecz tylko blady fiolecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiolet m., fiołek mrz.

 przym. fioletowy

Wiktionary


fiolet

barwa powstała ze zmieszania czerwieni i błękitu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kolor fioletowy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fiolet bardzo dobrze ci pasuje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fioletowienie n.

:: zdrobn. fiolecik mrz.

 czas. fioletowieć

 przym. fioletowy, fioletowawy

 przysł. fioletowo

Wiktionary


fioletek

czerwończyk fioletek - motyl z rodziny modraszkowatych, objęty ochroną ścisłą


SJP.pl

Fioletek ("Klais guimeti") – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych (Trochilidae). Występuje w Ameryce Centralnej i północno-zachodniej części Ameryki Południowej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia


fioletowawy

zbliżony do fioletowego, nie do końca fioletowy, prawie fioletowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) w kolorze podobnym do fioletowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pomalowana na niebiesko lampa u sufitu, nadając twarzom jakiś odcień fioletowawy, czyniła wrażenie dość niesamowite.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛtɔˈvavɨ, AS: fʹi ̯oletovavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiolet m.

 przym. fioletowy

 przysł. fioletowawo, fioletowo

Wiktionary


fioletowiej

stawać się fioletowym


SJP.pl


fioletowieć

stawać się fioletowym


SJP.pl


fioletowo

przysłówek sposobu

 (1.1) z użyciem fioletowej barwy, z obecnością fioletu

Wiktionary

Fioletowo – wieś w Armenii, w prowincji Lorri. W 2011 roku liczyła 1325 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pomalował samochód na niebiesko i czarno, a nie na fioletowo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiolet ż., fioletowość ż., fioletowawość ż., fioletowienie n., fiołek mrz.

 czas. fioletowić ndk.

 przym. fioletowy, fioletowawy, fioletowiutki, nadfioletowy

 przysł. fioletowawo, fioletowiutko

Wiktionary


fioletowo-biały

w części fioletowy, w części biały


SJP.pl


fioletowo-czerwony

fioletowy i czerwony


SJP.pl


fioletowo-różowy

w części fioletowy, w części różowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający dwa kolory: fioletowy i różowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nigdy jeszcze nie widziałem fioletowo-różowego autobusu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛtɔvɔ‿ruˈʒɔvɨ, AS: fʹi ̯oletovo‿ružovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różowo-fioletowy

Wiktionary


fioletowo-żółty

w części fioletowy, w części żółty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fioletowy i żółty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zakładasz fioletowo-żółte trampki do kościoła? Bez żartów...

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛtɔvɔ‿ˈʒuwtɨ, AS: fʹi ̯oletovo‿žuu̯ty

Wiktionary


fioletowoczarny

czarny o fioletowym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) koloru czarnego o odcieniu fioletowym

Wiktionary


fioletowoczerwony

czerwony z odcieniem fioletowym


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) czerwony o fioletowym odcieniu

Wiktionary


fioletowodzioby

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma fioletowy dziób

Wiktionary


fioletowogłowy

górzak fioletowogłowy, trogon fioletowogłowy - gatunki ptaków


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma fioletową głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛtɔvɔˈɡwɔvɨ, AS: fʹi ̯oletovogu̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fioletogłowy, fioletołbisty

Wiktionary


fioletowoniebieski

niebieski o odcieniu fioletowym


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) niebieski o fioletowym odcieniu

Wiktionary


fioletowopióry

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma fioletowe pióra, pierze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛtɔvɔˈpʲjurɨ, AS: fʹi ̯oletovopʹi ̯ury

Wiktionary


fioletowopurpurowy

purpurowy o fioletowym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) purpurowy o fioletowym odcieniu

Wiktionary


fioletoworóżowy

różowy o odcieniu fioletowym


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) różowy z odcieniem fioletowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nigdzie nie mogę kupić fioletoworóżowych spodni. Chyba sobie pofarbuję te szare.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛtɔvɔruˈʒɔvɨ, AS: fʹi ̯oletovoružovy

Wiktionary


fioletowoskrzydły

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma fioletowe skrzydła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛtɔvɔˈskʃɨdwɨ, AS: fʹi ̯oletovoskšydu̯y

Wiktionary


fioletowoszary

szary o fioletowym odcieniu


SJP.pl


fioletowouchy

motylik fioletowouchy - gatunek ptaka z rodziny astryldowatych


SJP.pl


fioletowowłosy

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma fioletowe włosy lub sierść

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛtɔvɔˈvwɔsɨ, AS: fʹi ̯oletovovu̯osy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fioletowłosy

Wiktionary


fioletowozielony

zielony o fioletowym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zielony o fioletowym odcieniu

Wiktionary


fioletowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest fioletowe; cecha tych, którzy są fioletowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fioletowy

 przysł. fioletowo

Wiktionary


fioletowy

mający kolor fioletu, fiołkowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka lub w kolorze powstałym przez zmieszanie barwnika czerwonego i niebieskiego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te ściany są fioletowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ, AS: fʹi ̯oletovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiolet m., fiolecik m., fiołek mrz., fioletowość ż., fioletowienie n., fioletek m.

 czas. fioletowieć ndk.

 przym. fioletowawy

 przysł. fioletowo

Wiktionary


fioletowłosy

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma fioletowe włosy lub sierść

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛtɔvˈwɔsɨ, AS: fʹi ̯oletovu̯osy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fioletowowłosy

Wiktionary


fiolety

strój biskupi


SJP.pl


fiolietowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Krosno. fioletowy

Wiktionary


fiolka

ampułka, flakonik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) małe, szklane naczynie z zatyczką;

Wiktionary

Zobacz też: "Fiolka" – album muzyczny Violetty „Fiolki” Najdenowicz.

Fiolka (łac. "phiola") – szklany pojemnik do przechowywania leków do wstrzykiwań, o ściankach grubszych niż ampułka, o pojemności 10-50 ml. Zamykana jest gumową zatyczką, dodatkowo zabezpieczoną metalowym kapslem. Środek zatyczki nie jest zakryty kapslem i ma zmniejszoną grubość, co ułatwia wkłucie igły do pobrania zawartości. Fiolka powinna być obojętna fizycznie i chemicznie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfʲjɔlka, AS: fʹi ̯olka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fiolkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ampułka

Wiktionary


fiolkować

napełniać fiolki jakąś substancją, lekarstwami


SJP.pl


fiolotowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Kresy północne. fioletowy

Wiktionary


fionia

wyspa duńska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspa Danii, położona między Półwyspem Jutlandzkim a Zelandią;

Wiktionary

Fionia (duń. "Fyn") – trzecia pod względem wielkości wyspa Danii, położona między Półwyspem Jutlandzkim a Zelandią (i połączona z nimi mostami ponad Wielkim i Małym Bełtem). Administracyjnie wyspa należy do regionu Dania Południowa. W latach 1970–2006 należała do okręgu Fionia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fionia jest trzecią pod względem wielkości wyspą Danii.

Wiktionary


fiord

wąska zatoka morska o stromych, skalistych brzegach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. jeźdz. zimnokrwisty koń prymitywnej, norweskiej rasy

Wiktionary

Fiord – rodzaj głębokiej zatoki, mocno wcinającej się w głąb lądu, często rozgałęzionej, z charakterystycznymi stromymi brzegami, powstałej przez zalanie żłobów i dolin polodowcowych.

Fiordy są charakterystycznym elementem peryglacjalnego krajobrazu wybrzeży Norwegii oraz Szkocji, Grenlandii, Islandii, Nowej Zelandii, półwyspu Labrador, chilijskiej Patagonii i Alaski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fiordy powstały przez zalanie żłobów i dolin polodowcowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲjɔrt, AS: fʹi ̯ort

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fiordowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) koń fiordzki, fiording

Wiktionary


fiording

mały, silny koń zaprzęgowy; fiord, fiordyng, koń fiordzki


SJP.pl


fiordowy

związany z fiordem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fiordem, dotyczący fiordów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiord mrz.

Wiktionary


fiordyng

mały, silny koń zaprzęgowy; fiord, fiording, koń fiordzki


SJP.pl


fiordzki

koń fiordzki - norweska rasa koni pociągowych; fiord, fiording, fiordyng


SJP.pl


fiorino

model samochodu marki Fiat


SJP.pl


fioritura

w muzyce wokalnej: ozdobnik w postaci efektownej figuracji melodycznej na jednej sylabie śpiewanego tekstu; fiorytura


SJP.pl

Fioritura – ozdobnik polegający na opisaniu dźwięku podstawowego przy pomocy kilku, rzadziej kilkunastu nut, o drobnych wartościach rytmicznych. Mają one rozmaity przebieg, na przykład szybkich pasaży.

Wikipedia


fiorytura

w muzyce wokalnej: ozdobnik w postaci efektownej figuracji melodycznej na jednej sylabie śpiewanego tekstu; fioritura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. ozdobnik w śpiewie, figuracja melodyczna na jednej sylabie tekstu;

 (1.2) muz. pot. ozdobnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kwartecie solistów najwięcej do powiedzenia, a raczej zaśpiewania miała Iwona Hossa, swobodna i popisowa w koloraturowych fioryturach w wysokim rejestrze.

 (1.1) Jedna właśnie z salonowych dyletantek przegalopowała po fortepianie jakąś łamaną sztukę Thalberga czy Liszta, a druga, również dyletantka, prześpiewała jakąś także równie piękną i trudną kompozycją muzykalną ze wszystkiemi możliwemi fioryturami.

 (1.2) Żałośnie i przyjemnie dźwięczały struny w spokojnem powietrzu, ale prócz krótkiej fiorytury wstępnej, postępowy kamerdyner nie mógł się zdobyć na nic więcej (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔrɨˈtura, AS: fʹi ̯orytura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. fioritura ż.

Wiktionary


fioł

1. bzik, mania;
2. dziwak, wariat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) zgrubienie od słowa fiołek

 (1.2) pot. bzik

 (1.3) pot. dziwak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taki wielki kwiat, to chyba fioł a nie fiołek!

 (1.2) Chcę pokochać anioła, który ma na moim punkcie fioła.

 (1.3) Musimy na niego uważać, bo to kompletny fioł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲjɔw, AS: fʹi ̯ou̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiołek, fiołeczek

 czas. wyfiołkować

 przym. fiołkowy, fiołkowaty, wyfiołkowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fiołek, bratek

 (1.2) bzik, fiksum

 (1.3) dziwak, oryginał, szaleniec

Wiktionary


fiołeczek

zdrobnienie od: fiołek


SJP.pl


fiołek

roślina zielna, roczna lub trwała z rodziny fiołkowatych, o kwiatach najczęściej fioletowych, u niektórych gatunków pięknie pachnących; rośnie w strefie umiarkowanej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Viola|L.|ref=Viola (L.)., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju fiołek (1.1)

 (1.3) kwiat fiołka (1.2)

 (1.4) łow. jasne zakończenie lisiego ogona

 (1.5) środ. przestępcze tanie wino owocowe

 (1.6) pot. siniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. środ. polit. agent policji

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na kuchennym parapecie stoją fiołki i pelargonie w kamionkowych cache-pot.

 (1.3) Fiołki mają dwa płatki skierowane w górę i trzy w dół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲjɔwɛk, AS: fʹi ̯ou̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fioł m., fiołkowate nmos., fiolet m., fiolecik m.

:: zdrobn. fiołeczek m.

 czas. wyfiołkować dk., fioletowić ndk.

 przym. fiołkowy, fiołkowaty, fioletowy

 przysł. fiołkowo, fioletowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) reg. śl. karafioł, reg. śl. karafijoł, stpol. fijałka

Wiktionary


fiołka

roślina zielna, roczna lub trwała z rodziny fiołkowatych, o kwiatach najczęściej fioletowych, u niektórych gatunków pięknie pachnących; rośnie w strefie umiarkowanej


SJP.pl


fiołkowate

rodzina roślin dwuliściennych


SJP.pl

Fi

Wikipedia


fiołkowaty

o cechach fiołkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


fiołkowce

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych


SJP.pl

Fiołkowce ("Violales" Perleb) - wyróżniany w niektórych systemach klasyfikacyjnych rząd głównie roślin drzewiastych należący do klasy dwuliściennych. Należy do niego ponad 3000 gatunków.

Wikipedia


fiołkowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych


SJP.pl


fiołkowo-różowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma dwa kolory: fiołkowy i różowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różowo-fiołkowy

Wiktionary


fiołkowonogi

gołąbek fiołkowonogi - gatunek grzybów z rodziny gołąbkowatych


SJP.pl


fiołkoworóżowy

różowy o odcieniu fiołkowym


SJP.pl


fiołkowy

[czytaj: fjołkowy lub fijołkowy]
1. związany z fiołkami, złożony z fiołków;
2. mający kolor fiołków, fioletowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do fiołków, zrobiony z fiołków

 (1.2) koloru fiołków, fioletowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obok tradycyjnych, z dodatkiem tymianku lub miodu, można tam kupić musztardę kakaową, herbacianą, fiołkową, koniakową, szampanową i dziesiątki innych.

 (1.2) Pani Konstancja przynosi koszyk z kolorowymi pisankami. Wyjmuje ostrożnie fiołkową, na której olbrzym z siekierą usiłuje zabić maleńkiego ptaszka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiołek m., fioł m., fijałka ż.

 przysł. fiołowo

Wiktionary


fioński

→ Fionia (wyspa w Danii)


SJP.pl


fipresci

skrót od: Fédération Internationale de la Presse Cinématographique, Międzynarodowa Federacja Prasy Filmowej (stowarzyszenie zrzeszające organizacje i pojedyncze osoby związane z krytyką filmową)


SJP.pl


fipronil

silnie toksyczny biocyd wykorzystywany do zwalczania owadów i pajęczaków


SJP.pl

Fipronil – organiczny związek chemiczny, pochodna fenylopirazolu. Składnik insektycydów i arachnicydów (głównie przeciwko karaluchom, komarom, szarańczom, pchłom, kleszczom i roztoczom) używanych w postaci cieczy, aerozolu bądź granulatu. Zastosowanie fipronilu obejmuje cztery główne obszary: ochronę roślin uprawnych i ozdobnych przed owadami i roztoczami roślinożernymi, zwalczanie szkodników w miastach, zastosowania weterynaryjne, zastosowania w hodowli zwierząt domowych i bydła oraz w hodowli ryb.

Wikipedia


fir

(skrót od: Fédération Internationale de Résistance) Międzynarodowa Federacja Bojowników Ruchu Oporu, organizacja międzynarodowa zrzeszająca walczących z faszyzmem podczas II wojny światowej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • FIR () – „szybka podczerwień”. Oznacza standard przesyłania danych z przepustowością ok. 4 Mbps.
  • FIR () – filtr o skończonej odpowiedzi impulsowej
  • FIR () – daleka podczerwień, zakres długości fali 30–1000 μm
  • FIR () – Włoska Federacja Rugby
  • Flight Information Region – Rejon Informacji Lotniczej

Wikipedia


firana

ozdobna zasłona na okno, zwykle z przejrzystej tkaniny; firanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. hand. ozdobna zasłona na okno z półprzezroczystej tkaniny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Danka zdjęła firany i zamoczyła je na całą noc w wodzie z proszkiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. firanka ż., firaneczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk gardina

Wiktionary


firaneczka

zdrobnienie od: firanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: firanka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲirãˈnɛt͡ʃka, AS: fʹirãnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firana ż., firanka ż.

Wiktionary


firanka

ozdobna zasłona na okno, zwykle z przejrzystej tkaniny; firana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ozdobny, przezroczysty materiał wieszany w oknie

 (1.2) daw. środ. więz. kraty w więziennym oknie

 (1.3) daw. środ. więz. kosz w więziennym oknie

Wiktionary

Firanka – ozdobna osłona na okno, najczęściej biała, zazwyczaj z delikatnej tkaniny (tiulu, batystu, koronki).

Stosowana jako osłona przed wlatującymi owadami, a także, podobnie jak zasłona, ma za zadanie chronić intymność mieszkańców przed spojrzeniami przechodniów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chciałbym mieć czerwonego mercedesa z błękitnymi firankami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈrãnka, AS: fʹirãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firana ż.

:: zdrobn. firaneczka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zasłonka, reg. śl. gardinka

Wiktionary


firankowy

→ firanka


SJP.pl

Patrz:

firanka

firanowy

→ firana


SJP.pl

Patrz:

firana

fircyczka

dawniej:
1. kobieta niepoważna, lekkomyślna; szaławiła, trzpiotka;
2. modnisia, strojnisia, lalusia


SJP.pl


fircyk

1. lekceważąco: człowiek niepoważny, lekkomyślny; trzpiot, szaławiła, lekkoduch;
2. przestarzałe: modniś, strojniś, goguś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lekcew. ktoś pusty i lekkomyślny

 (1.2) przest. modniś

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fircykowość ż.

:: fż. fircyczka ż.

 czas. fircykować ndk.

 przym. fircykowy, fircykowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekkoduch, letkiewicz, szałaput, świszczypała, pędziwiatr, paliwoda, pustak, szaławiła, trzpiot, wartogłów, wietrznik, szałaputa

Wiktionary


fircykowatość

→ fircykowaty


SJP.pl

Patrz:

fircykowaty

fircykowaty

wyglądający jak fircyk; niepoważny; trzpiotowaty


SJP.pl


fireball

[czytaj: FAjebol] jacht regatowy dwuosobowy o dużej powierzchni żagla


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fireball – album grupy Deep Purple
  • Fireball – singel grupy Deep Purple
  • FIREBALL – singel grupy B'z
  • Fireball 500 – film z 1966
  • Ryan FR Fireball – amerykański samolot myśliwski o mieszanym napędzie tłokowo-odrzutowym z końcowego okresu II wojny światowej

Wikipedia


firefly

[czytaj: FAjerflaj] typ jednoosobowego jachtu regatowego klasy międzynarodowej o średniej powierzchni ożaglowania


SJP.pl


firefox

[czytaj: FAjerfoks] popularna przeglądarka stron WWW


SJP.pl

Firefox, pełna nazwa Mozilla Firefox – wieloplatformowa przeglądarka internetowa o otwartym kodzie źródłowym oparta na silniku Gecko, stworzona i rozwijana przez Mozilla Foundation, Mozilla Corporation oraz wolontariuszy. Rozpowszechniana jest na licencji MPL.

Wikipedia


firek

1. staropolska moneta miedziana;
2. dawniej:
a) drobnostka, głupstwo, bagatela;
b) osoba bez znaczenia;
3. regionalnie: roztrzepana dziewczyna; trzpiotka


SJP.pl


firemka

mała firma; biznesik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała firma

Wiktionary


firestone

Fi

Wikipedia


firet

drobny materiał justunkowy, charakteryzujący się szerokością równą stopniowi pisma, stosowany w typografii do oddzielania czcionek; czwartnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) typogr. kwadrat, którego bok ma długość odpowiadającą wielkości aktualnie użytego stopnia pisma;

Wiktionary

Firet – pomocnicza, bezwymiarowa jednostka miary stosowana w typografii, służąca do wyrażania wielkości różnych parametrów za pomocą ułamka lub wielokrotności wartości użytego stopnia pisma. Wartość firetu równa 1 odpowiada aktualnie używanemu stopniowi pisma. Wyrażana jest jako kwadrat o boku równym danemu stopniowi pisma. Oznacza to, że firetem można określać wielkości zarówno w poziomie, jak i w pionie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wyjustowanym tekście dopuszcza się odległości międzywyrazowe od 1/5 do 3 firetów. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲirɛt, AS: fʹiret

Wiktionary


firewall

[czytaj: FAjerłol] program zabezpieczający komputer przed atakami z Internetu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zapora sieciowa
  • Firewall – film
  • Ściana ogniowa – budownictwo

Wikipedia


firewire

[czytaj: FAjerłajr] w informatyce: nazwa szybkiego złącza cyfrowego stosowanego do podłączania urządzeń do komputera


SJP.pl

FireWire – standard łącza szeregowego umożliwiającego szybką komunikację i synchroniczne usługi w czasie rzeczywistym. Opracowany w roku 1995 dla komputerów osobistych i cyfrowych urządzeń optycznych. Rozwijany do 2013 r. przez firmę Apple Inc. Jest zdefiniowany w dokumencie IEEE 1394.

Wikipedia


firka

1. staropolska moneta miedziana;
2. dawniej:
a) drobnostka, głupstwo, bagatela;
b) osoba bez znaczenia;
3. regionalnie: roztrzepana dziewczyna; trzpiotka


SJP.pl


firlej

dawniej: figiel; potem tylko w zwrocie: stroić firleje - stroić żarty, figlować, robić głupstwa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Firlej – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Firlej
  • Firlej – wieś w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Szczerców
  • Firlej – dzielnica Radomia
  • Firlej – jezioro w woj. lubelskim
  • Firlej – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim
  • Firlej – gromada
  • Andrzej Firlej – kasztelan radomski
  • Andrzej Firlej – wojewoda sandomierski
  • Henryk Firlej – arcybiskup gnieźnieński
  • Henryk Firlej – biskup poznański
  • Jan Firlej – kasztelan sanocki
  • Jan Firlej – marszałek wielki koronny

Wikipedia


firlejanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Firleja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Firlej m.

:: fż. firlejanka ż.

 przym. firlejski

Wiktionary


firlejanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Firleja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Firlej m.

:: fm. firlejanin m.

 przym. firlejski

Wiktionary


firlejczyk

mieszkaniec Firleja (wsi w województwie lubelskim i łódzkim)


SJP.pl


firleje

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) daw. figle, żarty z kogoś; Gloger.

 (1.2) gwara. składkowa, zimowa zabawa dziewcząt

 (1.3) gwara. świecidełka zakładane na firleje (1.2)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲirˈlɛjɛ, AS: fʹirlei ̯e

Wiktionary


firlejka

gwarowo: drewniany przyrząd do mieszania płynów i substancji sproszkowanych; mątewka


SJP.pl


firlejowski

→ Firlejów


SJP.pl

Patrz:

Firlejów

firlejski

→ Firlej


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Firleja

Wiktionary

Patrz:

Firlej

Powiązane:

 rzecz. Firlej m., firlejanin m., firlejanka ż.

Wiktionary


firlejów

dawniej: figiel; potem tylko w zwrocie: stroić firleje - stroić żarty, figlować, robić głupstwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś, a dawniej miasteczko, w rejonie rohatyńskim obwodu iwanofrankowskiego Ukrainy;

Wiktionary

Firlejów – część wsi Wola Więcławska w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Michałowice.

W latach 1975–1998 Firlejów administracyjnie należał do województwa krakowskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. firlejowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Maciejów (przed 1570), Lipówka (na podstawie nazwy ukraińskiej)

Wiktionary


firlejówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. Marmuszowice, wieś na Ukrainie (polski egzonim wariantowy);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. firlejówecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Marmuszowice

Wiktionary


firletka

euroazjatycka bylina z rodziny goździkowatych, o kwiatach czerwonych, różowych, rzadziej białych; w Polsce pospolita firletka poszarpana, o różowych kwiatach, rosnąca na podmokłych łąkach


SJP.pl

Firletka ("Lychnis") – tradycyjnie wyróżniany do końca XX wieku rodzaj roślin z rodziny goździkowatych, później zwykle ujmowany jako podrodzaj w obrębie rodzaju lepnica "Silene" subg. "Lychnis". Obejmuje ok. 25–30 gatunków. Przedstawiciele tego taksonu występują w strefie umiarkowanej w Europie, Azji oraz w północnej Afryce. W Polsce dziko rośnie jeden gatunek – firletka poszarpana "Lychnis flos-cuculi" ≡ "Silene flos-cuculi".

Wikipedia


firm

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: firma

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲirm, AS: fʹirm

Wiktionary


firma

1. przedsiębiorstwo;
2. nazwa przedsiębiorstwa zarejestrowana i chroniona prawnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. przedsiębiorstwo

 (1.2) praw. zarejestrowana urzędowo nazwa, pod którą przedsiębiorca działa;

 (1.3) przen. ustalona opinia, reputacja

Wiktionary

Firma – nazwa, pod którą przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą lub zawodową. Nie jest ona składnikiem przedsiębiorstwa (2013). Prawo do firmy jest prawem podmiotowym przysługującym każdemu przedsiębiorcy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój wujek otworzył niedawno kolejną firmę.

 (1.2) Firmą jest imię i nazwisko osoby fizycznej lub nazwa osoby prawnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲirma, AS: fʹirma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firmowanie n., firmówka ż.

 czas. firmować ndk.

 przym. firmowy, wewnątrzfirmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedsiębiorstwo

Wiktionary


firmamencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od firmament

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firmament m.

Wiktionary


firmament

sklepienie niebieskie, niebo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nieboskłon, sklepienie niebieskie, niebo

 (1.2) przen. coś stałego, stabilnego, niewzruszonego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aborygeni pustyni doskonale znają każdą gwiazdę na firmamencie, od pierwszej, aż do czwartej wielkości i większość z nich, o ile nie wszystkie, ma związany z sobą odpowiedni mit.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲirˈmãmɛ̃nt, AS: fʹirmãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firmamencik mrz.

Wiktionary


firman

rozkaz, rozporządzenie skierowane przez szacha, sułtana lub wezyra do podwładnych albo lenników; ferman


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. oficjalny dokument wystawiony przez sułtana w państwie muzułmańskim;

Wiktionary

Firman – w dawnych państwach muzułmańskich określenie oficjalnych dokumentów wystawianych przez władcę (sułtana). Firman zawierał osobisty pisemny rozkaz i był pieczętowany sułtańską pieczęcią. Słowo pochodzi od perskiego słowa "farmân" (فرمان), znaczącego "dekret" lub "nakaz". W sułtańskiej Turcji używana była forma "ferman".

Wikipedia


firmanctwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) występowanie w roli fikcyjnego właściciela firmy

Wiktionary

Firmanctwo (od firmant – osoba firmująca, dająca swoje nazwisko jako firmę) – działanie jednej osoby pod szyldem i firmą innej osoby (pod cudzą firmą) – celem zatajenia osoby faktycznie prowadzącej działalność. Koniecznym elementem tej formy działalności jest zgoda osoby, do której należy firma.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kontrowersyjna wydaje się być kwestia, czy zgodnie z brzmieniem art. 113 OrdPU odpowiedzialność z tytułu firmanctwa należy ograniczyć tylko do posługiwania się imieniem i nazwiskiem, nazwą lub firmą tej osoby, czy też rozumując szerzej, jako firmanctwo można uznać także posługiwanie się pseudonimem innej osoby, np. w internetowym serwisie aukcyjnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲirˈmãnt͡stfɔ, AS: fʹirmãnctfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firmant mos.

Wiktionary


firmant

osoba użyczająca nazwiska jakiemuś przedsięwzięciu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. osoba użyczająca swego nazwiska, firmująca jakieś przedsięwzięcie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲirmãnt, AS: fʹirmãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firmanctwo n.

 czas. firmować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. słup

Wiktionary


firmantka

→ firmant


SJP.pl

Patrz:

firmant

firmin

obce imię męskie


SJP.pl

Firmin – imię męskie pochodzenia łacińskiego, oznaczające „należący do Firmusa” lub stanowiące spieszczenie imienia Firmus, które z kolei pochodzi od słowa "firmus", 'mocny, pewny, stały, trwały'.

Wśród patronów - św. Firmin (biskup Amiens).

Wikipedia


firmoteka

rubryka w prasie, w której prezentowane są różne firmy


SJP.pl


firmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|firmować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲirmɔˈvãɲɛ, AS: fʹirmovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. firmować

 rzecz. firma ż.

 przym. firmowy

Wiktionary


firmować

1. dawać jakiemuś przedsiębiorstwu, jakiejś imprezie itp. swoje nazwisko jako firmę;
2. użyczać czemuś swego autorytetu, sankcjonować coś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) podpisywać nazwą firmy

 (1.2) przen. użyczać swego autorytetu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Byłem zdecydowanie przeciwny tej hecy. Uważałem, że partia pod żadnym warunkiem nie może jej tolerować, a tym bardziej firmować, bo na dłuższą perspektywę wyrządzi to jej ogromną szkodę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲirˈmɔvat͡ɕ, AS: fʹirmovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firma ż., firmowanie n., firmant

 przym. firmowy

Wiktionary


firmowy

→ firma


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z firmą, dotyczący firmy

Wiktionary

Patrz:

firma

Przykłady

 (1.1) Utrudnił mu określenie brak znaku firmowego, co się przy naczyniach Amphory często zdarza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firma ż., firmówka ż., firmowanie n.

 czas. firmować ndk.

Wiktionary


firmware

[czytaj: fermłer] w informatyce: oprogramowanie wewnętrzne, wbudowane w dane urządzenie, sterujące jego pracą


SJP.pl


firmware'owy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z firmwarem, dotyczący firmware'u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firmware m.

Wiktionary


firmówka

1. papier firmowy, format strony z naniesionym znakiem firmy i jej danymi;
2. rodzaj przekładanego ciasta;
3. przedmiot oznakowany marką firmy, która go wytworzyła


SJP.pl


firn

1. śnieg wiosenny w postaci ziarnistej, nielepiący się i ułatwiający wykonywanie ewolucji narciarskich;
2. ziarnisty lód powstały w wyniku kilkukrotnego topnienia i zamarzania śniegu


SJP.pl

Firn – forma przejściowa między śniegiem i lodem firnowym. Gęstość: 0,4–0,8 g/cm3. Powstaje w wyniku przeobrażenia luźnych kryształów śniegu w agregaty ziaren lodu o średnicy dochodzącej do kilku milimetrów. Proces ten zachodzi podczas wielokrotnego podtapiania, a następnie zamarzania śniegu. Nie bez znaczenia jest też nacisk warstw nadległych – czyli kumulującego się śniegu.

Wikipedia


firnis

rodzaj pokostu do pokrywania wyrobów ceramicznych stosowany w starożytnej Grecji


SJP.pl

Ni

Wikipedia


firnowy

związany z firnem


SJP.pl


firth

[czytaj: fert] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Firth – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Bingham
  • Firth – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Lancaster
  • Colin Firth – aktor brytyjski
  • Raymond Firth – antropolog brytyjski

Wikipedia


fis

dźwięk f podwyższony o pół tonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. dźwięk f podwyższony o półton;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Markus Fis – polski komik
  • fis – nazwa dźwięku
  • Fis – motocykl żużlowy
  • FIS – Międzynarodowa Federacja Narciarska
  • Fis-dur – tonacja muzyczna
  • fis-moll – gama muzyczna
  • Fiss

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲis, AS: fʹis

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. F♯

Wiktionary


fis-dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku fis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku fis (w zapisie nutowym z sześcioma krzyżykami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji Fis-dur (1.1)

Wiktionary

Fis-dur – oparta na skali durowej tonacja muzyczna, której toniką jest fis. Gama Fis-dur zawiera dźwięki: fis, gis, ais, h, cis, dis, eis. Tonacja Fis-dur zawiera sześć krzyżyków.

Pokrewną jej molową tonacją paralelną jest dis-moll, jednoimienną molową – fis-moll.

Wikipedia


fis-moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku fis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku fis (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji fis-moll (1.1)

Wiktionary

fis-moll – gama muzyczna oparta na skali molowej, której toniką jest fis. Gama fis-moll w odmianie naturalnej (eolskiej) zawiera dźwięki: fis, gis, a, h, cis, d, e. W zapisie tonacji fis-moll występują trzy krzyżyki.

Oprócz odmian: eolskiej, harmonicznej i doryckiej, jest też odmiana melodyczna brzmiąca jak do góry dorycka, a w dół jak eolska.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfʲis‿mɔl, AS: fʹis‿mol

Wiktionary


fischer

[czytaj: fiszer] nazwisko obce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Fischer (1889–1943) – polski etnograf i folklorysta
  • Alexander Alexandrowicz Fischer von Waldheim – rosyjski botanik
  • Alfred Fischer (ujednoznacznienie)
  • Andrea Fischer (ur. 1960) – niemiecka polityk
  • Andrzej Fischer (ur. 1952) – polski piłkarz
  • Annie Fischer (1914–1995) – węgierska pianistka
  • Birgit Fischer (ur. 1962) – niemiecka kajakarka
  • Bobby Fischer (1943–2008) – amerykański szachista
  • Carsten Fischer (ur. 1961) – niemiecki hokeista na trawie
  • Dietrich Fischer-Dieskau (ur. 1925) – niemiecki śpiewak operowy
  • Edmond H. Fischer (1920–2021) – amerykański biochemik
  • Edmund Fischer (1874–1941) – polski prawnik, znawca prawa cywilnego

Wikipedia


fiscus

[czytaj: fiskus] skarb cesarski w starożytnym Rzymie; fiskus


SJP.pl


fisharmonia

instrument z klawiaturą, w którym źródłem dźwięku są metalowe blaszki wzbudzane przez tłoczone za pomocą miechów powietrze, używany często zamiast organów w mniejszych pomieszczeniach, np. w kaplicach; harmonium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. instrument muzyczny z grupy instrumentów dętych klawiszowych;

Wiktionary

Fisharmonia (z fr. "harmonium") – instrument muzyczny z grupy instrumentów dętych klawiszowych – idiofonów ze stroikami przelotowymi. Wyglądem zewnętrznym przypomina pianino "ścięte" nisko nad klawiaturą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Potrafię grać na pianinie, to pewnie dałabym radę nauczyć się grać na fisharmonii.

 (1.1) Pułkownik Stark postawił lampę na fisharmonii, stojącej przy drzwiach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. harmonium

Wiktionary


fisher

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fisher – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Poinsett
  • Fisher – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Champaign
  • Fisher – wieś w stanie Luizjana, w parafii Sabine
  • Fisher – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Polk
  • Fisher (ang. Fisher Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Fremont
  • Fisher (ang. Fisher Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Polk
  • Fisher (ang. Fisher Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Grant
  • hrabstwo Fisher (ang. Fisher County) – w stanie Teksas
  • Andrew Fisher – australijski polityk
  • Ashley Fisher – australijski tenisista
  • Carrie Fisher – amerykańska aktorka i pisarka
  • Charles Fisher – kanadyjski polityk

Wikipedia


fishka

[czytaj: fiszka] środowiskowo: rodzaj krótkiej deskorolki z tworzywa sztucznego; fiszka


SJP.pl


fishmob

[czytaj: fiszmob] chrześcijański happening z muzyką i tańcami


SJP.pl


fisiak

nazwisko


SJP.pl


fisiować

potocznie: wariować, robić głupie rzeczy


SJP.pl


fisis

[czytaj: fis-is] dźwięk f podwyższony o dwa półtony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. dźwięk f podwyższony o cały ton;

Wiktionary

."

Dźwięki fisis na pięciolinii. W kolejności: fisis¹, fisis², Fisis, fisis°.

Fisis – dźwięk, którego częstotliwość dla fisis¹ wynosi około 391,9 Hz. Jest to podwyższony za pomocą podwójnego krzyżyka dźwięk f. Dźwięki enharmonicznie równoważne to: g i asas.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfʲisʲis, AS: fʹisʹis

Wiktionary


fisk

fiskus;
1. skarb państwa;
2. w starożytnym Rzymie: finanse cesarskie


SJP.pl

Fisk – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missouri, w hrabstwie Butler.

Wikipedia


fiskalizacja

prowadzenie przez państwo polityki podatkowej


SJP.pl

Fiskalizacja – proces przestawienia działania pamięci fiskalnej urządzenia fiskalnego z trybu szkoleniowego na tryb fiskalny.

Od momentu wykonania fiskalizacji kwoty raportów dobowych są magazynowane w pamięci nieulotnej i niekasowalnej. Na podstawie zapisów w pamięci fiskalnej następuje generowanie miesięcznych raportów dla celów podatkowych.

Wikipedia


fiskalizm

polityka skarbowa zmierzająca do osiągnięcia jak największych wpływów z podatków i opłat


SJP.pl

Fiskalizm (łac. "fiscus" „koszyk” lub „skrzyneczka z wikliny do przechowywania pieniędzy”) – polityka państwa polegająca na dążeniu do osiągnięcia jak największych wpływów do budżetu poprzez nakładanie kolejnych obciążeń podatkowych na podatników.

Wikipedia


fiskalizować

przestawiać urządzenie na tryb fiskalny


SJP.pl


fiskalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest fiskalne; cecha tych, którzy są fiskalni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fiskalny

 przysł. fiskalnie

 rzecz. fiskus mzw./mrz.

Wiktionary


fiskalny

dotyczący skarbu państwa; skarbowy, podatkowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący podatków, skarbu państwa albo dochodów państwa

 (1.2) daw. chciwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W roku fiskalnym 2006, Ministerstwo Finansów ściągnęło więcej podatków niż w ciągu dwóch poprzednich lat podatkowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiskus mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podatkowy, skarbowy

Wiktionary


fiskus

1. potocznie: organ administracyjny ściągający podatki
2. skarb państwa
3. skarb cesarski w starożytnym Rzymie; fiscus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) hist. w starożytności skarb cesarski w Rzymie

 (1.2) ekon. praw. skarb państwa;

 (1.3) pot. organy administracyjne odpowiadające za ściąganie podatków

Wiktionary

Fiskus ( fiscus – koszyk na pieniądze) – oznaczał za czasów Cesarstwa Rzymskiego skarb prywatny cesarza w odróżnieniu od aerarium, tj. skarbu państwowego, zarządzanego przez senat.

Z ugruntowaniem jednak absolutyzmu, fiskus oznaczał w ogóle skarb państwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Roman o niczym innym nie myśli, tylko o tym, jak oszukać fiskusa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiskus, AS: fʹiskus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiskalizm m., fiskalizacja ż., fiskalność ż., fiskalista m.

 przym. fiskalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) skarbówka

Wiktionary


fiskusowy

związany z fiskusem


SJP.pl


fistaszek

arachid, orzeszek ziemny, orzeszek arachidowy;
1. owoc orzecha ziemnego zawierający jadalne nasiona;
2. jadalne nasiono owocu orzecha ziemnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. spoż. jadalne nasiono orzachy podziemnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Schrupał kilka fistaszków, popijając je piwem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fistaszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arachid, orzech ziemny, orzeszek arachidowy, pot. żydek

Wiktionary


fistaszkowy

→ fistaszek


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) spoż. zrobiony z fistaszków, zawierający fistaszki

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z fistaszkami, odnoszący się do fistaszków

Wiktionary

Patrz:

fistaszek

Powiązane:

 rzecz. fistaszek mrz.

Wiktionary


fistballowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fistballem, dotyczący fistballu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fistball m.

Wiktionary


fisting

technika seksualna polegająca na penetracji pochwy lub odbytu przy użyciu całej dłoni


SJP.pl

Fi

Wikipedia


fistuła

1. piszczałka organowa o wysokim brzmieniu;
2. głos męski stosowany przy jodłowaniu; falset;
3. rodzaj owrzodzenia występującego w głęboko położonych obszarach ciała; przetoka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. med. nieprawidłowe połączenie między dwiema częściami ciała, które normalnie nie są połączone

 (1.2) hydrol. połączenie przybrzeżnego jeziora lub zalewu z morzem

 (1.3) muz. piszczałka organowa o wysokim brzmieniu

 (1.4) muz. męski głos o wysokim brzmieniu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fistuła – inaczej przetoka
  • fistuła – inaczej falset
  • fistuła – rodzaj piszczałki organowej charakteryzującej się wysokim brzmieniem

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1-2) przetoka

 (1.4) falset

Wiktionary


fistułowaty

podobny do fistuły; przetokowy


SJP.pl


fisza

ważna osobistość


SJP.pl


fiszbin

u wielorybów bezzębnych: substancja rogowa tworząca płyty na podniebieniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zool. substancja rogowa na podniebieniu wielorybów

 (1.2) kraw. drut lub płytka nadające ubraniom sztywność i pożądaną formę

 (1.3) kraw. drut nadający biustonoszom sztywność i pożądaną formę

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od fiszbina

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Fiszbiny w biustonoszach albo się kocha albo nienawidzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiszbina ż., fiszbinik mrz., fiszbinowce lm nm., fiszbinowiec m.

 przym. fiszbinowy

Wiktionary


fiszbina

cienki pręt do usztywniania elementów damskiego ubioru; fiszbin


SJP.pl


fiszbinik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fiszbin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiszbin m.

Wiktionary


fiszbinowce

jedna z grup waleni charakteryzująca się występowaniem rogowych płytek zamiast zębów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Mysticeti|Cope|ref=tak., klad ssaków z rzędu waleni;

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Młode fiszbinowców zazwyczaj rodzą się na wiosnę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiszbin mrz.

 przym. fiszbinowy

Wiktionary


fiszbinowiec

waleń bezzębny


SJP.pl


fiszbinowy

przymiotnik od: fiszbin, fiszbina


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wykonany z fiszbinu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiszbin mrz., fiszbinowce lm nm.

Wiktionary


fiszbiny

cienki pręt do usztywniania elementów damskiego ubioru; fiszbin


SJP.pl

Fiszbiny (niem. "Fischbein") – płyty rogowe zwisające z podniebienia w jamie gębowej wieloryba (fiszbinowca), z każdej strony, w liczbie od 150 do 300. Kostne podniebienie ma na środku wystający duży grzebień, do którego są przyczepione fiszbiny. U nasady, płyty fiszbiny mają grubość męskiego ramienia, a długość jednej może wynosić nawet cztery metry. Wolne brzegi są postrzępione i przypominają końskie włosie.

Wikipedia


fiszer

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franciszek Fiszer (1860–1937) – polski erudyta, filozof, wnuk Karola Jana
  • Karol Jan Fiszer (1767–1843) – polski oficer, syn Karola Ludwika
  • Karol Ludwik Fiszer (ur. ?, zm. 1783) – polski generał
  • Ludwik Fiszer (1799–1877) – polski prawnik, syn Wilhelma
  • Stanisław Fiszer (1769–1812) – polski generał, szef sztabu armii Księstwa Warszawskiego, syn Karola Ludwika
  • Wilhelm Fiszer (1764–1832) – polski generał, syn Karola Ludwika
  • Edward Fiszer (1916–1972) – polski poeta, autor tekstów piosenek, librecista
  • Jakub Fiszer (ur. 1899, zm. ?) – polski aktor żydowskiego pochodzenia
  • Ludwik Fiszer (1890-1962) – polski księgarz i wydawca
  • Michał Fiszer (ur. 1962) – polski ekspert wojskowy, dziennikarz,
  • Stanisław Fiszer (1935–2025) – architekt

Wikipedia


fiszka

1. karteczka, na której zapisuje się notatki;
2. kartka w katalogu bibliotecznym;
3. w grach hazardowych: znaczek do płacenia w czasie gry, wymieniany później na pieniądze;
4. środowiskowo: rodzaj krótkiej deskorolki z tworzywa sztucznego; fishka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mała kartka z informacją

 (1.2) bibliot. kartka w kartotece;

 (1.3) znaczek do płacenia w czasie gry, wymieniany na pieniądze

 (1.4) kartonik z hasłem, słówkiem, datą historyczną lub pytaniem na awersie oraz definicją, tłumaczeniem, objaśnieniem lub odpowiedzią na rewersie, używany do nauki, też: cyfrowa wersja takiego kartonika

 (1.5) środ. rodzaj deskorolki

Wiktionary

Fiszka (fr. "fiche") – kartka w kartotece dotycząca określonego hasła i zawierająca związane z nim informacje lub notatki. Fiszki wykorzystuje się m.in. w katalogach bibliotecznych. Te tzw. fiszki bibliograficzne zawierają tytuł książki, jej autora, miejsce i rok wydania itp. (zob. zapis bibliograficzny). Fiszki wykorzystuje się także w innego rodzaju katalogach. Mianem tym można w znaczeniu ogólniejszym określić dowolną, zwykle niewielkich rozmiarów, kartkę zawierającą notatki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każda z osób nosząca to nazwisko została ujęta na osobnej fiszce, na której wypisana była data urodzenia, niekiedy data śmierci oraz adres zamieszkania.

 (1.2) Po dłuższym grzebaniu wśród fiszek udało mi się znaleźć jedynie książkę Helene S. Arnstein "Brothers and Sisters/Sisters and Brothers" wydaną w Nowym Jorku osiemnaście lat temu.

 (1.4) A żeby było łatwiej i przyjemniej się uczyć, na potrzeby projektu kupiono pomoce dydaktyczne - planszaansze, gry, quizy, testy, programy multimedialne do nauki języków, słowniki, fiszki.

 (1.5) Chcę pojeździć na fiszce… to jest coś, co muszę zrobić, jak przyjdzie wiosna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiʃka, AS: fʹiška

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) marka, liczman, szton, żeton

Wiktionary


fiszkować

środowiskowo: sporządzać notatki na fiszkach, gromadzić informacje, notując je na fiszkach


SJP.pl


fiszkowy

→ fiszka


SJP.pl

Patrz:

fiszka

fiszorek

zwinięty kawałek skóry, irchy lub papieru, służący do rozcierania na rysunku kredki, ołówka, węgla lub pasteli; wiszor; wiszorek


SJP.pl


fiszutka

chustka kwadratowa lub trójkątna noszona przez kobiety, charakterystyczna dla mody empiru i biedermeieru


SJP.pl


fit

w brydżu - poparcie w kolorze partnera


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fit (FIT) – czwarty album studyjny polskiego rapera Tymka
  • Fit – brytyjski film z 2010 roku
  • Wii Fit – gra wideo z 2007 roku
  • FitTV – amerykański kanał telewizyjny
  • Fit – brytyjski serial CBBC z 2013 roku
  • Chrissie Fit – amerykańska aktorka
  • Fitness
  • Strony zaczynające się na Fit

Wikipedia


fit-out

[czytaj: fitałt] wykończenie i aranżacja wnętrza zgodnie z potrzebami najemcy lub użytkownika


SJP.pl


fita

przyrząd do mierzenia średnicy drzew; klupa; średnicomierz


SJP.pl


fitball

[czytaj: fitbol]
1. duża elastyczna piłka do ćwiczeń fitness, rehabilitacji i treningu równowagi;
2. forma trening z uzyciem takiej piłki


SJP.pl


fitblogerka

kobieta prowadząca blog o tematyce fitness


SJP.pl


fitness

[czytaj: fitnes] ćwiczenia z użyciem specjalistycznego sprzętu w celu poprawienia kondycji fizycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. rekreacyjne ćwiczenia gimnastyczne wykonywane na specjalnych przyrządach i pod okiem instruktora;

Wiktionary

Fitness – rodzaj gimnastyki rekreacyjnej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czwartki chodzę na zajęcia fitnessu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲitnɛs, AS: fʹitnes

Wiktionary


fitnesska

[czytaj: fitneska] kobieta uprawiająca ćwiczenia z użyciem specjalistycznego sprzętu w celu poprawienia kondycji fizycznej


SJP.pl


fitnessowy

→ fitness [czytaj: fitnesowy]


SJP.pl


fito-

przedrostek

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z rośliną, roślinnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) fito- + patologia = fitopatologia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲitɔ, AS: fʹito

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. -fit

Wiktionary


fitobentos

zespół organizmów roślinnych zasiedlających dno zbiorników wodnych (bental)


SJP.pl

Fi

Wikipedia


fitobiolog

biolog zajmujący się życiem roślin


SJP.pl


fitobiologia

dział biologii zajmujący się życiem roślin


SJP.pl


fitobiologiczny

→ fitobiologia


SJP.pl

Patrz:

fitobiologia

fitocenolog

botanik specjalizujący się w badaniu i klasyfikowaniu fitocenoz, czyli zbiorowisk roślinnych; fitosocjolog


SJP.pl


fitocenologia

dział botaniki, nauka o zbiorowiskach roślinnych i prawidłowościach w klasyfikowaniu roślin; fitosocjologia


SJP.pl


fitocenotyczny

przymiotnik od: fitocenoza


SJP.pl


fitocenoza

konkretne skupisko roślinne wchodzące w skład danej biocenozy; biocenoza roślinna


SJP.pl

Fitocenoza (biocenoza roślinna) – zbiorowisko roślinne wchodzące w skład określonej biocenozy i stanowiące w jej obrębie wyodrębniające się, niepowtarzalne zjawisko przyrodnicze. Fitocenoza jest podstawową jednostką roślinności. Jest bytem realnym w odróżnieniu od abstrakcyjnego zespołu roślinnego. Cechą wyróżniającą konkretną fitocenozę jest inna niż w sąsiedztwie kombinacja gatunków roślin zorganizowanych w zbiorowisko w podobnych warunkach ekologicznych, biogeograficznych i historycznych.

Wikipedia


fitochemia

dział fizjologii roślin, nauka o procesach chemicznych zachodzących w żywych roślinach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. dział fizjologii roślin, nauka badająca roślinne związki organiczne i procesy chemiczne zachodzące w roślinach;

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fitochemiczny

Wiktionary


fitochemiczny

→ fitochemia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący fitochemii, substancji roślinnych i procesów chemicznych zachodzacych w roślinach

Wiktionary

Patrz:

fitochemia

Przykłady

 (1.1) […] ma charakter fitochemiczny, gdyż dotyczy nielotnych kwasów w leczniczej roślinie kozłek lekarski — Valeriana officinalis. Badacz wyosobnił z korzeni rośliny dwa związki, które poddał analizie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitochemia ż.

Wiktionary


fitochrom

rodzaj chromoproteiny odmiennej od chlorofilu, aktywowanej odpowiednią ilością światła i będącej czynnikiem regulującym procesy wymagające odpowiedniego natężenia promieniowania słonecznego, takie jak np. wzrost i kiełkowanie


SJP.pl

Fi

Wikipedia


fitocyd

substancja lotna lub ciekła o działaniu bakteriobójczym, grzybobójczym i pierwotniakobójczym; fitoncyd


SJP.pl


fitocydowy

→ fitocyd; fitoncydowy


SJP.pl


fitoedafon

drobnoustroje roślinne występujące w powierzchniowych warstwach gleby


SJP.pl


fitoestrogen

substancja pochodzenia roślinnego, pochodna estrogenu stosowana w lecznictwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. fizj. występująca w roślinach, dowolna niesterydowa substancja (włączając izoflawony i lignany), która jest strukturalnie lub funkcjonalnie podobna do estrogenu ssaków, mająca za zadanie zwiększać odporność rośliny na choroby, a u ssaków działająca jako słaby agonista lub antagonista estrogenu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeżyny zawierają także liczne związki fitochemiczne, takie jak flawonoidy, antocyjany, taniny i fitoestrogeny, które pomagają w zapobieganiu chorobom (…)

Wiktionary


fitoestrogenowy

→ fitoestrogen


SJP.pl

Patrz:

fitoestrogen

fitofag

zwierzę roślinożerne przystosowane do pobierania i przyswajania żywych części roślin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) roślinożerca

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) roślinożerca

Wiktionary


fitofagia

roślinożerność


SJP.pl


fitofagiczny

→ fitofagia


SJP.pl

Patrz:

fitofagia

fitofarmacja

ogół badań dotyczących metod otrzymywania i stosowania środków ochrony roślin; fitofarmakologia


SJP.pl


fitofarmakologia

ogół badań dotyczących metod otrzymywania i stosowania środków ochrony roślin; fitofarmacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. nauka o działaniu leków wytworzonych z ziół

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wykłady z fitofarmakologii prowadził jakiś profesor z Katowic.

 (1.1) Zakonnik twierdził, że fitofarmakologia może być idealnym uzupełnieniem medycyny konwencjonalnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmakologia ż.

 przym. fitofarmakologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fitoterapia, ziołolecznictwo

Wiktionary


fitofarmakologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z fitofarmakologią, dotyczący fitofarmakologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitofarmakologia ż.

Wiktionary


fitofenologia

nauka badająca okresowe zjawiska w życiu roślin


SJP.pl


fitofenologiczny

związany z nauką badającą okresowe zjawiska w życiu roślin


SJP.pl


fitofizjolog

specjalista w zakresie fizjologii roślin


SJP.pl


fitofizjologia

nauka zajmująca się badaniem poszczególnych zjawisk zachodzących w żywej roślinie, procesów odpowiedzialnych za te zjawiska i mechanizmów uczestniczących w regulacji tych procesów; fizjologia roślin


SJP.pl


fitofizjologiczny

dotyczący fitofizjologii (np. badania fitofizjologiczne)


SJP.pl


fitoftora

choroba ziemniaków i pomidorów wywoływana przez grzyby zaliczane do mączniaków rzekomych, objawiająca się żółtawymi plamami na liściach, sinawymi na bulwach lub brunatnymi na owocach pomidorów; zaraza ziemniaka


SJP.pl


fitogeniczny

mający pochodzenie roślinne, powstały ze szczątków organizmów roślinnych (np. skały fitogeniczne)


SJP.pl


fitogeografia

nauka zajmująca się badaniem rozmieszczenia roślin na powierzchni kuli ziemskiej i ich związku ze środowiskiem geograficznym; geografia roślin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział biogeografii i geobotaniki zajmujący się badaniem rozmieszczenia roślin na kuli ziemskiej;

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfʲitɔɡɛɔˈɡrafʲja, AS: fʹitogeografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitogeograf m.

 przym. fitogeograficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geografia roślin

Wiktionary


fitogeograficzny

dotyczący fitogeografii


SJP.pl


fitografia

dział botaniki zajmujący się systematyką oraz opisem świata roślin


SJP.pl


fitohormon

hormon roślinny wytwarzany przez rośliny niebiałkowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. hormon, związek chemiczny wytwarzany przez organizmy roślinne, wpływający na ich procesy fizjologiczne;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fitohormony mogą działać stymulująco lub hamująco.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲitɔˈxɔrmɔ̃n, AS: fʹitoχormõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hormon roślinny, bioregulator roślinny

Wiktionary


fitohormonalny

→ fitohormon


SJP.pl

Patrz:

fitohormon

fitoklimat

klimat lokalny wytworzony pod wpływem określonego zbiorowiska roślinnego, np. klimat lasu sosnowego, torfowiska, dżungli


SJP.pl

Fitoklimat (mikroklimat pola uprawnego) – specyficzny mikroklimat, na którego kształtowanie decydujący wpływ wywierają zwarte i wysokie łany roślin. Jest to mikroklimat panujący w nadziemnej części szaty roślinnej i strefie korzeniowej roślin.

Wikipedia


fitol

związek organiczny, alkohol o budowie łańcuchowej występujący np. w chlorofilach, filochinonie oraz w tokoferolu


SJP.pl

Fitol – organiczny związek chemiczny należący do rodziny alkoholi. Jest nienasyconym alkoholem diterpenowym. Wraz z pochodną porfiryny tworzy chlorofil, w którym pełni funkcję kotwicy dla całej cząsteczki, wbudowując się w błonę chloroplastu. Używany jest do półsyntezy tokoferolu – witaminy E oraz filochinonu, czyli witaminy K.

Wikipedia


fitolizyna

nazwa handlowa tradycyjnego leku roślinnego o działaniu moczopędnym, zawierającego złożony wyciąg roślinny


SJP.pl


fitomelioracja

ogół zabiegów, których celem jest zmiana naturalnych czynników niekorzystnych dla uprawy roli (jak np. zbyt ostry klimat, za duże parowanie wody z gleby, silne wiatry) przez zalesianie, zadrzewianie lub uprawę roślin specjalnych


SJP.pl

Fitomelioracja (gr. phytón - roślina + łac. melioratio ~ naprawa, ulepszenie) – melioracja biologiczna, poprawianie produktywności gleb i możliwości wykorzystania gruntów przez zakładanie upraw odpowiednio dobranych gatunków roślin.

Rośliny drzewiaste liśćmi i gałązkami opadającymi na ściółkę wzbogacają glebę w próchnicę, systemem korzeniowym przebijają zwięzłe warstwy gleby, umożliwiając ruch wody i przewietrzanie gleby, poprawiają też mikroklimat.

Wikipedia


fitomelioracyjny

→ fitomelioracja


SJP.pl

Patrz:

fitomelioracja

fitomenadion

organiczny związek chemiczny, witamina K1; fitochinon


SJP.pl


fitoncyd

substancja lotna lub ciekła o działaniu bakteriobójczym, grzybobójczym i pierwotniakobójczym; fitocyd


SJP.pl


fitoncydowy

→ fitoncyd; fitocydowy


SJP.pl


fitonia

roślina płożąca się, występująca w tropikalnych lasach deszczowych


SJP.pl

Fitonia ("Fittonia") – rodzaj roślin kwiatowych z rodziny akantowatych. Obejmuje dwa gatunki. Rośliny te rosną w wilgotnych lasach równikowych w północno-zachodniej części Ameryki Południowej, głównie w Peru.

Oba gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne, zwłaszcza fitonia białożyłkowa "F. albivenis" i jej odmiany o różnorodnie ubarwionych liściach. Liście tego gatunku były stosowane przez lud Machiguenga jako halucynogenna domieszka do kamarampi przed odkryciem przez nich "Psychotria viridis".

Wikipedia


fitonim

w językoznawstwie: nazwa własna rośliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. nazwa własna pojedynczej rośliny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fiˈtɔ̃ɲĩm

Wiktionary


fitopaleontologia

dział paleontologii i botaniki zajmujący się badaniem roślin z minionych epok geologicznych na podstawie kopalnych szczątków i odcisków tych roślin


SJP.pl


fitopatolog

specjalista w zakresie fitopatologii


SJP.pl


fitopatologia

nauka zajmująca się chorobami roślin oraz ich rozpoznawaniem, metodami zwalczania i zapobiegania im; patologia roślin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nauk. dział botaniki, nauka o chorobach roślin i zwalczaniu tychże chorób;

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfʲitɔpatɔˈlɔɟja, AS: fʹitopatoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitopatolog m.

 przym. fitopatologiczny

Wiktionary


fitopatologiczny

dotyczący fitopatologii


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) bot. związany z fitopatologią, dotyczący fitopatologii, chorób roślin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitopatologia ż., fitopatolog mos. / ż.

Wiktionary


fitopatolożka

→ fitopatolog


SJP.pl

Patrz:

fitopatolog

fitoplankton

część planktonu składająca się z drobnych organizmów roślinnych zawieszonych w toni wodnej; plankton roślinny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. mikroskopijne organizmy roślinne oraz sinice, które biernie unoszą się w wodzie, nie posiadając zdolności ruchu lub tylko w znacznie ograniczonym zakresie;

Wiktionary

Fitoplankton – mikroskopijne organizmy roślinne (w tym glony niezaliczane do królestwa roślin w niektórych systemach taksonomicznych) oraz sinice (należące do prokariontów), żyjące w wodzie, nie posiadające zdolności ruchu lub tylko w znacznie ograniczonym zakresie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fitoplankton jest najważniejszą grupą producentów pierwotnych w większości zbiorników wodnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲitɔˈplãŋktɔ̃n, AS: fʹitoplãŋktõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fitoplanktonowy

Wiktionary


fitoremediacja

Fitoremediacja (gr. "phyto" – roślina, łac. "remedium" – środek zaradczy) – technologia wykorzystująca rośliny wyższe w procesie oczyszczania środowiska (gleby, wód gruntowych i powierzchniowych, osadów ściekowych oraz powietrza). Metoda opiera się na praktycznym zastosowaniu trzech typów odpowiedzi fizjologicznej roślin wobec zanieczyszczeń obecnych w środowisku – wykluczania, akumulacji oraz hiperakumulacji.

Wikipedia


fitosanitarny

dotyczący stanu sanitarnego roślin


SJP.pl


fitosfera

część biosfery, strefa kuli ziemskiej obejmująca wszelkie organizmy roślinne


SJP.pl

Fitosfera (gr. "phytón" – roślina, "sphaira" – kula) – część biosfery tworzona przez rośliny. Biomasa fitosfery stanowi ponad 99% biomasy całej biosfery.

Wikipedia


fitoskładnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. bot. składnik odżywczy znajdujący się w owocach i warzywach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ważną cechą fitoskładników jest ich aktywność przeciwutleniająca czyli zdolność usuwania wolnych rodników.

Wiktionary


fitosocjolog

specjalista w zakresie fitosocjologii


SJP.pl


fitosocjologia

dział botaniki, nauka o zbiorowiskach roślinnych i prawidłowościach w klasyfikowaniu roślin; socjologia roślin; fitocenologia


SJP.pl

Fi

Wikipedia


fitosocjologiczny

dotyczący fitosocjologii


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) bot. związany z fitosocjologią, dotyczący fitosocjologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitosocjologia ż.

Wiktionary


fitosterol

sterol pochodzenia roślinnego (otrzymywany np. z soi); stosowany w medycynie jako substytut hormonalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. sterol pochodzenia roślinnego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲitɔˈstɛrɔl, AS: fʹitosterol

Wiktionary


fitoterapeuta

terapeuta zajmujący się leczeniem za pomocą roślin, głównie ziół


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba lecząca ziołami i ich pochodnymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byliśmy szukać porady u fitoterapeuty z Krakowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitoterapia ż.

:: fż. fitoterapeutka ż.

 przym. fitoterapeutyczny

Wiktionary


fitoterapeutka

→ fitoterapeuta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lecząca ziołami i ich pochodnymi

Wiktionary

Patrz:

fitoterapeuta

Przykłady

 (1.1) Obok sklepu zielarskiego w czwartki przyjmuje fitoterapeutka z Krakowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitoterapia ż.

:: fm. fitoterapeuta mos.

 przym. fitoterapeutyczny

Wiktionary


fitoterapeutyczny

→ fitoterapia; ziołoleczniczy, zielarski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fitoterapią, dotyczący fitoterapii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitoterapeutka ż., fitoterapeuta mos., fitoterapia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziołoleczniczy

Wiktionary


fitoterapia

gałąź medycyny wykorzystująca lecznicze działanie niektórych surowców roślinnych; ziołolecznictwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. farm. dział medycyny i farmakologii zajmujący się stosowaniem ziół w lecznictwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przestrzeni wieków fitoterapia rozwijała się też w domach zakonnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitoterapeuta mos., fitoterapeutka ż.

 przym. fitoterapeutyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fitofarmakologia, ziołolecznictwo

Wiktionary


fitotoksyczność

toksyczne działanie substancji chemicznych na organizmy roślinne, wykorzystywane w rolnictwie do niszczenia chwastów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest toksyczne dla roślin

Wiktionary

Fitotoksyczność – toksyczność substancji względem roślin. Niekorzystny wpływ (toksyczny) substancji często obserwuje się przy nieprawidłowym stosowaniu pestycydów, ich nadużywaniu lub zbiegiem w czasie stosowania niekorzystnych warunków pogodowych. Fitotoksyczność wykazuje wiele herbicydów, przez co służą do zwalczania chwastów w roślinach uprawnych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fitotoksyczny

 przysł. fitotoksycznie

Wiktionary


fitotoksyczny

przymiotnik od: fitotoksyczność


SJP.pl


fitotron

klimatyzowana komora do hodowli roślin


SJP.pl

Fitotron – komora, pomieszczenie lub zestaw pomieszczeń do uprawy roślin, wyposażone w urządzenia do klimatyzacji, sztucznego oświetlenia i wentylacji. Wyposażane jest w układy automatyki umożliwiające uzyskanie i monitorowanie wymaganych warunków w odpowiednich cyklach. Wykorzystywana w laboratoriach do wykonywania symulacji warunków klimatycznych i fizycznych (np. fotoperiodyzm, jarowizacja).

Wikipedia


fitować

potocznie: pasować, mieć odpowiednie wymiary


SJP.pl


fitowy

kwas fitowy - przeciwutleniacz występujący naturalnie w większości nasion


SJP.pl


fitozaur

przedstawiciel wymarłego podrzędu wczesnych gadów naczelnych o budowie przypominającej krokodyle; parazuch


SJP.pl


fitozaury

wymarły podrząd wczesnych gadów naczelnych o budowie przypominającej krokodyle; parazuchy


SJP.pl

Fi

Wikipedia


fitrzyk

nazwisko


SJP.pl


fittonia

roślina z rodziny akantowatych, pochodząca z Ameryki Południowej


SJP.pl


fityna

sól wapniowo-magnezowa kwasu inozytosześciofosforowego, występująca w nasionach zbóż i roślin oleistych


SJP.pl

Fityna – organiczny związek chemiczny, sól wapniowa-magnezowa kwasu inozytolosześciofosforowego, występującego powszechnie w świecie roślin, szczególnie obficie w nasionach zbóż i roślin oleistych w ziarnach aleuronowych tworzy okrągłe globoidy, dawniej stosowana w lecznictwie.

Wikipedia


fitynowy

związany z fityną


SJP.pl


fitzcarraldo

Fitzcarraldo – niemiecki dramat filmowy z 1982 roku w reżyserii Wernera Herzoga.

Produkcja filmu trwała 12 lat, a samo kręcenie zdjęć 2 lata. W scenach przenoszenia statku nie zastosowano żadnych efektów specjalnych, choć statek ważył 340 ton. Zdjęcia kręcono w Peru i Brazylii (stan Amazonas).

Wikipedia


fitzgerald

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fitzgerald – miejscowość w Kanadzie, w Albercie
  • Fitzgerald – miasto w USA, w Georgii
  • Fitzgerald River National Park – park narodowy w Australii
  • Francis Scott Fitzgerald – amerykański pisarz
  • Ella Fitzgerald – amerykańska wokalistka jazzowa
  • Zelda Fitzgerald – amerykańska pisarka
  • USS Fitzgerald

Wikipedia


fiu

1. wyraz naśladujący gwizdanie; fiut
2. wyraz wyrażający podziw, uznanie
3. wykrzyknienie wyrażające szybkie zniknięcie kogoś, czegoś; ziu


SJP.pl


fiu-bździu

fiu bździu; mieć fiu-bździu w głowie - być niepoważnym, nieodpowiedzialnym; mieć pstro w głowie, mieć zielono w głowie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) coś błahego, niepoważnego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲju ˈbʲʑd͡ʑu, AS: fʹi ̯u bʹźʒ́u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiu-bziu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siu-bździu, koszałki-opałki, tere-fere, banialuki, grub. pierdoły, przest. kipki-opałki, przest. koszały-opały, przest. koszyczki-opałeczki

Wiktionary


fiucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fiut

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie fiut, lecz tylko mały fiucik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiut m.

 wykrz. fiut

Wiktionary


fiuczeć

potocznie: gwizdać, świstać; fiukać


SJP.pl


fiuk

nazwisko


SJP.pl

Fiuk – przysiółek wsi Sieradza w Polsce, położony w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Żabno.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa tarnowskiego.

W miejscowości był przystanek kolejowy Fiuk.

Wikipedia


fiukać

potocznie: gwizdać, świstać; fiuczeć


SJP.pl


fiumara

suche koryto rzeczne w obszarach śródziemnomorskich; fiumare


SJP.pl

Fiumara – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kalabria, w prowincji Reggio Calabria.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 1201 osób, 200,2 os./km².

Wikipedia


fiumare

suche koryto rzeczne w obszarach śródziemnomorskich; fiumara


SJP.pl

Fiumare, l.poj. fiumara (z wł. "fiume" – "rzeka") – rzeki okresowe, występujące w basenie Morza Śródziemnego, zwłaszcza we Włoszech (zwłaszcza w Kalabrii). W porze suchej ich koryta są niemal lub zupełnie suche, niosąc wodę tylko w porze deszczowej lub po obfitych opadach.

Wikipedia


fiume

przestarzale: błahostka, głupstwo, drobiazg


SJP.pl


fiumicino

[czytaj: fjumiczino] miasto nieopodal Rzymu z dużym portem lotniczym


SJP.pl

Fiumicino – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Rzym.

W miejscowości znajduje się międzynarodowe lotnisko „Leonardo da Vinci”, obsługujące Rzym. Do 1992 roku było częścią dzielnicy miasta Rzymu o nazwie Municipio XIV.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 44 074 osoby, 206,9 os./km².

Wikipedia


fiumoar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. palarnia; pomieszczenie, w którym pali się papierosy bądź inne wyroby tytoniowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W fiumoarze nie lepiej się działo. Pełne pudełka cygar w ciągu pięciu minut zostały wypróżnione; pewien demokratyczny młodzian dla zapalenia papierosa potarł zapałkę o ścianę.

 (1.1) Dla Wiedeńczyka jest kawiarnia — Café — i fiumoarem i czytelnią i gabinetem do załatwiania korespondencji.

 (1.1) Na ostatnim koncercie w St. James Hall jeden z najgruntowniejszych znawców muzyki porwał się z fotelu i wypadł do fiumoaru.

 (1.1) Jak zwykle tak i przy takiem śniadaniu, kawy nie podaje się w sali jadalnej, tylko jednocześnie w dwóch miejscach: w salonie i w fiumoarze, lub jeszcze w oranżeryi, jeśli ją kto posiada.

 (1.1) — Co zrobi nasz Zygmunt? — stało się kwestią dnia w salonach, salonikach, fiumoarach, sportowych stajniach, klubach, gabinetach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palarnia; przest. fiumuar, fumoir

Wiktionary


fiumuar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. zob. fiumoar.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Proszę mi przynieść papierośnicę, którą pan Uerting zostawił w fiumuarze, kiedy ostatni raz był u nas na obiedzie.

 (1.1) W Instytucie Technologicznym są oddzielne, specjalne pokoje do palenia, w których [...] studenci się zbierają. W tydzień po bibce [...], widzimy w „fiumuarze“ kilka grup studentów.

 (1.1) Dzienniki co rano dostarczają publiczności przedmiotu do gawęd na cały dzień i mniej więcej można zawsze określić temat pogawędek w klubie, fiumuarze lub sali sądowej.

 (1.1) Głos wychodził z fiumuaru, w którym [...] znajdowało się wejście do korytarzyka, wybitego w grubych ścianach wieży.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palarnia; przest. fiumoar, fumoir

Wiktionary


fiut

1. wulgarne określenie męskiego członka;
2. obraźliwie o mężczyźnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) posp. wulg. penis

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (2.1) posp. pogard. mężczyzna, facet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) reg. syrop z buraków cukrowych;

wykrzyknik

 (4.1) przest. …stosowany do wyrażenia sytuacji, gdy coś szybko przeminęło, skończyło się lub ktoś uciekł, zniknął

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fiut – nazwisko
  • fiut – syrop z buraków cukrowych

Wikipedia

Przykłady

 (4.1) Cudowny, wymyślony świat, w którym żyłam przez kilka dni, rozwiewał się niczym dym, fiut, przepadło, nie ma już nic.

 (4.1) Tutaj pracowałem u ogrodnika i co dzień rano chodziłem z kwiatami na targ. Ale teraz już fiut – trzepnął palcami – skończyło się z wysługiwaniem szkopom…

 (4.1) — Zbyszko (chwyta za kapelusz): Żmija! — Juliasiewiczowa: Byłam pewna. Kapelusz w rękę i fiut! Najlepszy punkt wyjścia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲjut, AS: fʹi ̯ut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiucik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. chuj, kutas, neutr. członek, penis

 (3.1) cukrop

 (4.1) fiu, myk

Wiktionary


fiutak

nazwisko


SJP.pl


fiuteczek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: fiut

Wiktionary


fiutek

zdrobnienie od: fiut


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. posp. zdrobn. od: fiut

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) posp. pogard. obraźliwie o mężczyźnie

Wiktionary


fix

w budownictwie: okno, którego nie można otworzyć; fiks


SJP.pl


fixer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kosmet. środek do utrwalania makijażu

Wiktionary


fixing

system notowań według kursu jednolitego, wyznaczenie kursu jednolitego


SJP.pl

Fixing – jest to sposób ustalenia jednolitej ceny danego dobra lub usługi w oparciu o mechanizm inny niż rynkowy. W większości krajów fixing może być przeprowadzany jedynie przez instytucje, które zostały do tego uprawnione (np. organy nadzorujące dany rynek, banki centralne).

Wikipedia


fixingowy

→ fixing


SJP.pl

Patrz:

fixing

fiz.

skrót od: fizyka, fizyczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = (termin) fizyczny

Wiktionary


fiza

w gwarze uczniowskiej: fizyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. uczn. eduk. fizyka (przedmiot)

 (1.2) pot. środ. uczn. lekcja fizyki

Wiktionary

Fiza (hindi: फ़ीज़ा,ا) – indyjski film wyreżyserowany w 2000 roku przez Khalid Mohameda. Film jest dramatem społecznym, filmem rodzinnym i jednocześnie musicalem. W rolach głównych znani indyjscy aktorzy Jaya Bhaduri, Hrithik Roshan i Karisma Kapoor. Tematem filmu jest miłość siostry do brata na tle pogromów między hinduistami i muzułmanami i wyrosłego z tego terroru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dostałam pałę z fizy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiza, AS: fʹiza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) fizyka

Wiktionary


fizdrygalska

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) grub. prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲizdrɨˈɡalska, AS: fʹizdrygalska

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


fizelina

materiał watopodobny używany przez krawców do usztywniania odzieży; flizelina


SJP.pl


fizelinowy

→ fizelina


SJP.pl

Patrz:

fizelina

fizetyna

barwnik naturalny z grupy flawonów, występujący w postaci glikozydu w drewnie, m.in. sumaku; stosowany do barwienia wełny, skór


SJP.pl


fizia

potocznie: lekki obłęd, mania; zwykle w wyrażeniach "mieć fizia" albo "dostać fizia" - być niespełna rozumu; bzik, hyś, hyź, fiś


SJP.pl


fizis

twarz, oblicze; fizys


SJP.pl


fizj.

skrót od: fizjologia, fizjologiczny; fizjol.


SJP.pl


fizjatra

lekarz stosujący metodę fizjatrii, specjalista w zakresie fizjoterapii; fizjoterapeuta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz ze specjalnością w zakresie rehabilitacji medycznej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjatria

 przym. fizjatryczny

Wiktionary


fizjatria

leczenie polegające na działaniu na organizm człowieka lub jego części różnych postaci energii, np. mechanicznej, cieplnej, elektrycznej, świetlnej, wytwarzanych za pomocą różnych aparatów; fizjoterapia


SJP.pl


fizjatryczny

→ fizjatria; fizjoterapeutyczny


SJP.pl


fizjogeografia

geografia fizyczna


SJP.pl


fizjognomia

przestarzałe: wyraz twarzy; oblicze; wygląd zewnętrzny; fizjonomia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. fizjonomia.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupili sobie dwa kufle doskonałej wody i dwa duże pierniki, mając przy tem spokojne fizjognomje mieszczan, którzy zwykli jadać przy herbacie gorącą szynkę z chrzanem.

Wiktionary


fizjognomiczny

→ fizjognomia


SJP.pl

Patrz:

fizjognomia

fizjognomika

przestarzale: umiejętność określania charakteru i usposobienia człowieka z wyglądu jego twarzy (fizjognomii) i całego ciała; fizjonomika


SJP.pl


fizjograf

specjalista w dziedzinie fizjografii


SJP.pl


fizjografia

opis przyrodniczy kraju, obejmujący geologię, geomorfologię, sieć rzeczną, klimat, gleby, roślinność i świat zwierzęcy


SJP.pl


fizjograficzny

oparty na fizjografii, odnoszący się do fizjografii


SJP.pl


fizjokrata

jeden z twórców albo zwolennik fizjokratyzmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik fizjokratyzmu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fizjokratyczny

Wiktionary


fizjokratyczny

oparty na fizjokratyzmie, będący w duchu fizjokratyzmu; stworzony przez fizjokratów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z fizjokratyzmem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲizʲjɔkraˈtɨt͡ʃnɨ, AS: fʹizʹi ̯okratyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjokratyzm mrz., fizjokrata mos.

Wiktionary


fizjokratyzm

szkoła ekonomiczna powstała we Francji w drugiej połowie XVIII w., której filozoficzną podstawą była idea "porządku naturalnego" i wynikająca z niej zasada wolnej konkurencji, a za jedyne źródło bogactwa uważane było rolnictwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) system ekonomiczny krytykujący feudalizm, promujący rolnictwo, górnictwo, likwidację monopolli i własność ziemi

Wiktionary

Fizjokratyzm (fr. "physiocratie", z gr. φύσις — przyroda i κράτος — siła, władza) – szkoła ekonomiczna stworzona we Francji przez François Quesnaya w drugiej połowie XVIII wieku. Jej hasła były związane z ideą porządku naturalnego. Fizjokraci akcentowali znaczenie pracy, rolnictwa i ziemi jako jedynych źródeł bogactwa.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fizjokratyczny

Wiktionary


fizjol.

skrót od: fizjologia, fizjologiczny; fizj.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = fizjologia

Wiktionary


fizjolog

specjalista w zakresie fizjologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w dziedzinie fizjologii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fizjolog (Physiologos) – wczesnochrześcijański anonimowy tekst grecki
  • fizjolog – osoba zajmująca się fizjologią

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲiˈzʲjɔlɔk, AS: fʹizʹi ̯olok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjologia ż.

 przym. fizjologiczny

 przysł. fizjologicznie

Wiktionary


fizjologia

1. dział biologii, nauka o czynnościach organizmów żywych, ich narządów, tkanek i komórek;
2. ogół procesów życiowych organizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów

 (1.2) procesy życiowe organizmu

Wiktionary

Fizjologia ( physiologia, φυσιολογία, od φύσις „natura”, λόγος „nauka”) – nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów.

Można ją podzielić w zależności od badanego poziomu organizacji żywej materii na:

W zależności od opisywanego taksonu można wyróżnić takie działy jak:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czasie pierwszego okresu szkolenia należy również przeprowadzać zajęcia z zakresu anatomii i fizjologii ciała, hydrografii itp.

 (1.2) Spotykała tu inne uczennice szkoły baletowej, podobnie niepewne, czujące się nieswojo, zażenowane własną fizjologią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjolog m.

 przym. fizjologiczny

 przysł. fizjologicznie

Wiktionary


fizjologicznie

przysłówek

 (1.1) pod względem fizjologii, z punktu widzenia fizjologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjolog mos., fizjologia ż.

 przym. fizjologiczny

Wiktionary


fizjologiczność

→ fizjologiczny


SJP.pl

Patrz:

fizjologiczny

fizjologiczny

1. dotyczący naturalnych czynności organizmu, zachodzący w organizmie w warunkach normalnych; naturalny, organiczny;
2. zmysłowy, seksualny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do naturalnych czynności organizmu

 (1.2) dotyczący działu fizjologii

 (1.3) pot. związany z popędem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cechy fizjologiczne tej grupy zwierząt pozwalają przetrwać tak niedogodne warunki jakie spotykamy w Arktyce.

 (1.2) Spojrzenie fizjologiczne na ten problem ułatwi nam zrozumienie mechanizmu utraty kontroli nad chodzeniem w chorobie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjologia ż., fizjolog m.

 przysł. fizjologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naturalny, prawidłowy, organiczny

Wiktionary


fizjolożka

→ fizjolog


SJP.pl

Patrz:

fizjolog

fizjonomia

wyraz twarzy; oblicze; wygląd zewnętrzny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rysy twarzy, twarz

 (1.2) wygląd czegoś, cechy charakterystyczne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stanął wreszcie przed lusterkiem i patrząc kolejno to na nogi, to na odbicie swojej fizjonomii w zwierciadle, uśmiechnął się, kontent, że taki blask bije mu od głowy i obuwia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizys ż.

Wiktionary


fizjonomiczny

→ fizjonomia


SJP.pl

Patrz:

fizjonomia

fizjonomijka

zdrobnienie od: fizjonomia


SJP.pl


fizjonomika

umiejętność określania charakteru i usposobienia człowieka z wyglądu jego twarzy (fizjonomii) i całego ciała; fizjognomika (przestarzale)


SJP.pl

Te

Wikipedia


fizjonomista

osoba umiejąca trafnie określić charakter człowieka na podstawie obserwacji rysów twarzy; znawca fizjonomiki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna posiadający umiejętność rozpoznawania właściwości umysłowych i emocji osoby z wyglądu jego twarzy i ciała

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szukanie podobieństwa ludzi do zwierząt i koordynowanie wspólnych cech było, grubo przede mną, ulubionym zajęciem fizjonomisty Lavatera (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjonomika ż.

:: fż. fizjonomistka

 przym. fizjonomiczny

Wiktionary


fizjonomistka

→ fizjonomista


SJP.pl

Patrz:

fizjonomista

fizjopatolog

lekarz zajmujący się zaburzeniami czynności organizmu wywołanymi chorobą


SJP.pl


fizjopatologia

dziedzina patologii i fizjologii zajmująca się badaniem zaburzeń czynności organizmu zmienionego wskutek choroby; patofizjologia


SJP.pl


fizjopatologiczny

przymiotnik od: fizjopatologia; związany w jakiś sposób z fizjopatologią, dziedziną patologii i fizjologii zajmującą się badaniem zaburzeń czynności organizmu zmienionego wskutek choroby (np. badania fizjopatologiczne); patofizjologiczny


SJP.pl


fizjoplastyka

operacja plastyczna przeszczepienia tkanek w obrębie tego samego organizmu w celu uzupełnienia ubytku tkanki lub skorygowania wady; autoplastyka


SJP.pl


fizjoterapeuta

lekarz stosujący metodę fizjoterapii; specjalista w zakresie fizjoterapii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. terapeuta, specjalista od fizjoterapii

Wiktionary

Fizjoterapeuta – zawód zaufania publicznego stanowiący zarazem samodzielny zawód medyczny, absolwent 4-letnich podyplomowych studiów specjalizacyjnych (specjalista fizjoterapii), studiów magisterskich lub licencjackich o kierunku rehabilitacja ruchowa lub fizjoterapia (różnice w kompetencjach). Część fizjoterapeutów posiada również dodatkowo stopnie naukowe (doktor, doktor habilitowany) lub tytuł naukowy (profesor).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfʲizʲjɔtɛraˈpɛwta, AS: fʹizʹi ̯oterapeu̯ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjoterapia ż.

:: fż. fizjoterapeutka ż.

 przym. fizjoterapeutyczny

Wiktionary


fizjoterapeutka

→ fizjoterapeuta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. terapeutka, specjalistka od fizjoterapii

Wiktionary

Patrz:

fizjoterapeuta

Powiązane:

 rzecz. fizjoterapia ż.

:: fm. fizjoterapeuta m.

 przym. fizjoterapeutyczny

Wiktionary


fizjoterapeutyczny

→ fizjoterapia; fizjatryczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z fizjoterapią, dotyczący fizjoterapii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjoterapia ż., fizjoterapeuta mos., fizjoterapeutka ż.

Wiktionary


fizjoterapia

leczenie polegające na działaniu na organizm człowieka lub jego części różnych postaci energii, np. mechanicznej, cieplnej, elektrycznej, świetlnej, wytwarzanych za pomocą różnych aparatów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. metoda leczenia usprawniającego poprzez stymulowania organizmu bodźcami fizycznymi

Wiktionary

Fizjoterapia ( physical therapy, physiotherapy, PT) – usługi świadczone przez fizjoterapeutów osobom i populacjom w celu rozwijania, utrzymywania i przywracania ich maksymalnej sprawności oraz poprawy funkcjonowania przez całe życie. Usługi te są świadczone w sytuacjach, w których ruch i funkcja są zagrożone przez proces starzenia się, urazy, ból, choroby, zaburzenia, warunki lub czynniki środowiskowe, i przy zrozumieniu, że funkcjonalny ruch ma zasadnicze znaczenie dla zdrowia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fizjoterapeuta mos., fizjoterapeutka ż.

 przym. fizjoterapeutyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fizykoterapia

Wiktionary


fizjotest

badanie wydolności fizycznej organizmu


SJP.pl


fizjotop

najmniejsza część krajobrazu wyróżniana w geografii fizycznej, mająca jednolite cechy naturalne (np. ten sam typ gleby, ukształtowanie terenu)


SJP.pl


fizjotypia

dawniej: otrzymywanie form drukarskich bezpośrednio z samego przedmiotu; autoplastyka


SJP.pl


fizol

1. środowiskowo: student Akademii Wychowania Fizycznego;
2. potocznie: pracownik fizyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pogard. pot. ktoś, kto pracuje fizycznie (sprzątacz, kopacz, sztauer itp.)

 (1.2) slang. pot. student Akademii Wychowania Fizycznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poszedłem na studia żeby nie zostać fizolem, jak moi bracia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizyczność ż., fizyk m., fizyka ż.

:: zdrobn. fizolek m.

 przym. fizyczny, fizykalny

 przysł. fizycznie

Wiktionary


fizostygmina

alkaloid występujący w nasionach bobotrutki kalabarskiej, stosowany w leczeniu jaskry; eseryna


SJP.pl

Fizostygmina, eseryna – organiczny związek chemiczny, alkaloid indolowy będący inhibitorem acetylocholinoesterazy. Pozyskiwana jest z "Physostigma venenosum".

Wikipedia


fizoły

góralska potrawa wigilijna w postaci zupy z fasoli i suszonych śliwek


SJP.pl


fizyczka

1. kobieta zajmująca się naukowo fizyką;
2. nauczycielka fizyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. forma żeńska od: fizyk

 (1.2) pot. nauczycielka fizyki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była bardzo zdolną fizyczką.

 (1.2) Ona była fizyczką w mojej szkole średniej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈzɨt͡ʃka, AS: fʹizyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizyka ż.

:: fm. fizyk mos.

 przym. fizyczny

 przysł. fizycznie

Wiktionary


fizycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób dostępny zmysłom

 (1.2) w sposób odnoszący się do zjawisk fizyki

 (1.3) w sposób odnoszący się do ciała

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizyczność ż., fizyczny mos., fizyk mos., fizyka ż., fizol mzw., fizyczka ż.

 przym. fizyczny, fizykalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) materialnie, namacalnie, zmysłowo

 (1.2) fizykalnie

 (1.3) cieleśnie

Wiktionary


fizycznogeograficzny

dotyczący geografii fizycznej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od geografia fizyczna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲizɨt͡ʃnɔɡɛɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: fʹizyčnogeografʹičny

Wiktionary


fizyczność

→ fizyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest związane z wyglądem zewnętrznym człowieka

 (1.2) cecha tego, co jest związane z organizmem człowieka

 (1.3) cecha tego, co jest związane z seksualnością i popędem płciowym

 (1.4) to, co jest dostępne zmysłom ludzkim

Wiktionary

Patrz:

fizyczny

Wymowa:

IPA: fʲiˈzɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: fʹizyčność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizyka ż., fizyk m., fizol mzw.

 przym. fizyczny, fizykalny

 przysł. fizycznie, fizykalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powierzchowność, aparycja, fizjonomia

 (1.3) zmysłowość, seksualność, płciowość

 (1.4) fizykalność, namacalność, obserwowalność

Wiktionary


fizyczny

1. dotyczący fizyki, zjawisk, którymi zajmuje się fizyka;
2. materialny, dostępny zmysłom;
3. dotyczący ciała ludzkiego; cielesny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z fizyką i zjawiskami, którymi ona się zajmuje

 (1.2) służący do badań w dziedzinie fizyki

 (1.3) dostępny zmysłom

 (1.4) dotyczący przyrody, ukształtowania powłoki skorupy ziemskiej

 (1.5) dotyczący wyglądu zewnętrznego człowieka

 (1.6) dotyczący organizmu człowieka

 (1.7) wykonujący pracę wymagającą siły mięśni; także. oparty na sile mięśni

 (1.8) dotyczący wyrobienia sportowego

 (1.9) seksualny

 (1.10) rzeczywisty, realny, dosłowny

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Praca analitycznego umysłu produkująca naukę jest w kulturze ludzkiej organem praktycznego oswajania środowiska fizycznego.

 (1.6) Po doznaniach fizycznego bólu i umysłowej niemocy przyszło zdumienie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈzɨt͡ʃnɨ, AS: fʹizyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizyka ż., fizyczka ż., fizyk mos., fizyczność ż., fizykalizm m., fizol mzw.

 przym. fizykalny

 przysł. fizycznie, fizykalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) materialny, fizykalny, substancjalny, widoczny, widzialny, zmysłowy

 (1.6) cielesny, somatyczny

 (1.8) ruchowy, motoryczny

 (1.9) cielesny, intymny, płciowy, seksualny, zmysłowy; pot. łóżkowy; przest. alkowiany

 (1.10) faktyczny

Wiktionary


fizyk

1. naukowiec zajmujący się fizyką; potocznie: szkolny nauczyciel fizyki;
2. dawniej: lekarz, zwłaszcza urzędowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) naukowiec zajmujący się fizyką

 (1.2) pot. nauczyciel fizyki

 (1.3) daw. lekarz urzędowy

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obecnie fizycy odrzucają hipotezę istnienia eteru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲizɨk, AS: fʹizyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizyka ż.

:: fż. fizyczka ż.

 przym. fizyczny, fizykalny

 przysł. fizycznie

 temsłow. fizyko-

Wiktionary


fizyka

nauka przyrodnicza zajmująca się badaniem ogólnych właściwości materii i zjawisk w niej zachodzących oraz wykrywaniem ogólnych praw, którym te zjawiska podlegają


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: fizyk

Wiktionary

Fi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fizyka tworzy matematyczne modele zjawisk, dopasowane do wyników dotychczasowych eksperymentów, a na ich podstawie próbuje przewidzieć nowe, nieodkryte zjawiska. Dopiero ich eksperymentalne sprawdzenie potwierdza poprawność teorii fizycznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲizɨka, AS: fʹizyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizyk m., fizyczka ż., fizyczność ż., fizykalizm m., fizol mzw.

 przym. fizyczny, fizykalny

 przysł. fizycznie

Wiktionary


fizykalizm

1. koncepcja zastąpienia języków wszystkich nauk empirycznych językiem fizyki;
2. pogląd, według którego całe psychiczne życie człowieka można zredukować do zjawisk fizycznych w jego mózgu


SJP.pl

Fi

Wikipedia


fizykalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest fizykalne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizykalizm m.

 przym. fizykalny

 przysł. fizykalnie

Wiktionary


fizykalny

dotyczący fizyki, fizyczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący fizyki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizykalność ż., fizyk mos., fizyczność ż., fizol mzw., fizyka ż.

 przysł. fizykalnie, fizycznie

 przym. fizyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fizyczny

Wiktionary


fizykochemia

dział chemii zajmujący się fizycznymi podstawami przemian chemicznych, zależnościami między określonymi właściwościami fizycznymi a budową materii; chemia fizyczna


SJP.pl


fizykochemiczka

→ fizykochemik


SJP.pl

Patrz:

fizykochemik

fizykochemiczny

przymiotnik od: fizykochemia (np. proces fizykochemiczny, pomiary fizykochemiczne)


SJP.pl


fizykochemik

naukowiec, specjalista w dziedzinie fizykochemii (chemii fizycznej)


SJP.pl


fizykoterapeuta

lekarz stosujący metody fizykoterapii, specjalista w zakresie fizjoterapii; fizjoterapeuta


SJP.pl


fizykoterapeutka

→ fizykoterapeuta


SJP.pl

Patrz:

fizykoterapeuta

fizykoterapeutyczny

oparty na fizykoterapii, związany z fizjoterapią; fizjoterapeutyczny


SJP.pl


fizykoterapia

leczenie polegające na działaniu na organizm człowieka lub jego części różnych postaci energii, np. mechanicznej, cieplnej, elektrycznej, świetlnej, wytwarzanych za pomocą różnych aparatów; fizjoterapia


SJP.pl

Fizykoterapia – jedna z form fizjoterapii i część medycyny fizykalnej, w której na organizm oddziałuje się rozmaitymi bodźcami fizycznymi, pobieranymi z natury (Słońce, borowina) lub wytwarzanymi specjalnymi urządzeniami (krioterapia, prądy różnego rodzaju).

Wikipedia


fizylier

1. w dawnym wojsku: żołnierz uzbrojony w fuzję;
2. w okresie II wojny światowej: żołnierz piechoty uzbrojony w ręczną broń maszynową


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. żołnierz piechoty uzbrojony w strzelbę skałkową (fuzję) w armiach XVII-XIX wieku; w okresie napoleońskim żołnierz lekkiej piechoty;

 (1.2) przest. wojsk. podczas II wojny światowej żołnierz wspierającej piechoty uzbrojony w ręczną broń maszynową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będzie z ciebie fizylier, jak się patrzy. Do którego chcesz batalionu?

 (1.2) Widzieliśmy, że przejeżdżające sznurem czołgi radzieckie obsadzał desant co najmniej paru fizylierów.

Wiktionary


fizylierka

kobieta fizylier


SJP.pl


fizylierski

→ fizylier


SJP.pl

Patrz:

fizylier

fizys

twarz, oblicze; fizis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żart. twarz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲizɨs, AS: fʹizys

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjonomia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) facjata, pychol, mordka, fizjonomia

Wiktionary


fizysorpcja

rodzaj adsorpcji


SJP.pl


fizz

[czytaj: fiz] pieniący się, schłodzony i zmieszany napój alkoholowy z sokiem owocowym i wodą sodową


SJP.pl


fiłatow

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barnaba (Fiłatow) – imię świeckie: Wiaczesław Fiłatow, biskup Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego
  • Dmitrij Fiłatow (1876–1943) – radziecki embriolog i zoolog, twórca moskiewskiej szkoły embriologicznej
  • Jurij Fiłatow (ur. 1948) – radziecki kajakarz (Ukrainiec)
  • Nikita Fiłatow (ur. 1990) – rosyjski hokeista
  • Nił Fiłatow (1847–1902) – lekarz, twórca rosyjskiej pediatrii
  • Siergiej Fiłatow (1926–1997) – radziecki jeździec sportowy
  • Władimir Fiłatow (1875–1956) – rosyjsko-ukraiński lekarz, chirurg-okulista, pionier transplantologii (przeszczepienie rogówki, przeszczepienie płata skóry)
  • Aleksandr Fiłatow w: Międzypaństwowy Komitet Lotniczy
  • Aleksander Fiłatow w: 81 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej
  • Anatolij Fiłatow w: NHL Entry Draft 1993
  • Barnaba (Fiłatow) w: Elizeusz (Iwanow)
  • Barnaba (Fiłatow) w: Eparchia berdiańska

Wikipedia


fiłończuk

nazwisko


SJP.pl


fiń.

skrót od: fiński


SJP.pl

skrót

 (1.1) = fiński

Wiktionary


fiński

dotyczący Finów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Finów lub Finlandii, pochodzący z Finlandii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. ugrofiński język używany przez Finów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fińska flaga jest niebiesko-biała.

 (2.1) On mówił tylko trochę po fińsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲĩj̃sʲci, AS: fʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fin m., Finka ż., finka ż., fińskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) finlandzki

Wiktionary


fińskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem fińskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem fińskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku fińskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲĩj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: fʹĩĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


fińskość

→ fiński


SJP.pl

Patrz:

fiński

fiś

potocznie: lekki obłęd, mania; zwykle w wyrażeniach "mieć fisia" albo "dostać fisia" - być niespełna rozumu; bzik, hyś, hyź, fiź


SJP.pl


fiśnięty

potocznie: niemądry, niespełna rozumu, zachowujący się dziwacznie; stuknięty, szurnięty, kopnięty


SJP.pl


fiź

potocznie: lekki obłęd, mania; zwykle w wyrażeniach "mieć fizia" albo "dostać fizia" - być niespełna rozumu; bzik, hyś, hyź, fiś


SJP.pl


fiżon

1. gatunek fasoli;
2. brazylijska potrawa z fasoli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Phaseolus vulgaris|ref=tak., gatunek fasoli

 (1.2) kulin. brazylijska potrawa z fiżonu (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiʒɔ̃n, AS: fʹižõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fasola, fasola zwykła

Wiktionary


fjn

Front Jedności Narodu (do roku 1956 Front Narodowy), polska instytucja społeczno-polityczna działająca w latach 1952-1983


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = hist. stud. Front Jedności Narodu;

Wiktionary


fk

skrót od: Federacja Konsumentów


SJP.pl


fl

symbol flerowu, pierwiastka chemicznego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fl – symbol pierwiastka flerowu
  • FL Studio
  • Fl.

Wikipedia


fl.

skrót

 (1.1) = floruit → książk. wprowadza przedział dat, określający okres aktywności danej osoby lub organizacji;

 (1.2) = floren

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hans Klawincker (fl. 1586-1635 w Norymberdze)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) floruit, skr. flor.

Wiktionary


flac

format bezstratnej kompresji dźwięku


SJP.pl


flacha

1. duża flaszka, butelka lub jej zawartość;
2. żartobliwie: butelka wódki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. flaszka

 (1.2) butelka dużych rozmiarów

 (1.3) pot. butelka wódki

 (1.4) kujawy. butla

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trzeba było kupić jakąś małą butelkę, a nie taką flachę!

 (1.3) Zniechęcony jest i rozbity – // Ot, jak wczoraj mrugnął na Stacha, // To Michałek, cholerny prymityw, // Mu odmrugnął i w krzyk: – Co, jest flacha?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflaxa, AS: flaχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flaszka, flaszeczka

Wiktionary


flack

Flack – brytyjsko-amerykański serial telewizyjny (komediodramat) wyprodukowany przez CASM Films oraz Hat Trick Productions, którego twórcą jest Oliver Lansley. Serial jest koprodukcją amerykańskiej stacji Pop oraz brytyjskiej stacji W, który jest emitowany od 21 lutego 2019 roku.

Wikipedia


flaczek

zdrobnienie od: flak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od flak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flak m., flaki nmos.

Wiktionary


flaczeć

tracić sztywność, wiotczeć


SJP.pl


flaczki

zdrobnienie od: flaki (potrawa)


SJP.pl


flader

1. kolorowe chorągiewki na sznurku służące do ograniczenia terenu polowania z wytropioną zwierzyną; fladra;
2. naturalny rysunek słojów drewna lub żyłek kamienia o zawiłym lub splątanym układzie, wykorzystywany w rzemiośle artystycznym; mazer, mazerunek;
3. imitacja rysunków słojów malowana na drewnie w celu zastąpienia kosztownych oklein szlachetnych gatunków drewna; mazer, mazerunek


SJP.pl

Flader (871 m) – szczyt w Paśmie Radziejowej w Beskidzie Sądeckim. Znajduje się w bocznym grzbiecie tego pasma, odchodzącym od Małego Rogacza (1182 m) w południowym kierunku. Wyróżnia się w nim kolejno: grzbiet Pokrywisko (975 m), Ruski Wierch (933 m), Jasielnik (886 m) i Flader. Zachodnie i południowe stoki Fladra opadają do Białej Wody, która przy Kociubylskiej Skale zatacza łuk. Stoki wschodnie opadają do niewielkiego potoku Pod Jasielnik, uchodzącego do Białej Wody.

Wikipedia


fladra

kolorowe chorągiewki na sznurku służące do ograniczenia terenu polowania z wytropioną zwierzyną; flader


SJP.pl


fladrować

1. malować na drewnie lub kamieniu słoje imitujące naturalne;
2. w łowiectwie: otaczać sznurkami z kolorowymi chorągiewkami teren polowania w celu osaczenia zwierzyny


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) rzem. malować na drewnie lub marmurze wzory imitujące naturalne słoje

 (1.2) łow. polować z fladrami

 (1.3) daw. przestęp. kłamać

 (1.4) daw. przestęp. żartować

 (1.5) daw. żegl. o żaglu: wisieć, lekko poruszając się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) skrzynie jaworowskie fladrował (…) stosując jako podkład jasnożółtą farbę, a na wierzch kładąc farbę w ciemniejszym kolorze orzechowym. Do wykonywania fladrów używał szczoteczki z włosia.

 (1.2) W grudniu też fladrujemy otropione wilki, a pies ogar przyda nam się chyba tylko do trzymania w szachu dziczego stada.

 (1.3) — Ona jest taka twoja, jak moja — zapewnił „hrabia”. — Żebyś mi jednak nie fladrowała i nie odmawiała dziewczyny, masz; znaj „hrabiego”.

 (1.4) — Co do pisma, jak na dziesiątą lekcyę, wcale nie źle, litery dosyć kształtne. // — Fladrujecie, — odparł Marcin, drapiąc się w czuprynę i palcami powalanemi atramentem mażąc sobie czoło, — fladrujecie!…

 (1.5) Podczas przymusowych dryfów, gdy żagle na łęcinach były upięte, lub w dni sztylu fladrowały bezsilnie, pan Haraburda myślą biegł ku żonie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flader mrz.

 czas. pofladrować

 war. flandrować

 przym. fladrowy, fladrowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słojować, mazerować

Wiktionary


fladrownik

ten, kto rozwiesza fladry w lesie; człowiek polujący z fladrami


SJP.pl


fladrowy

o drewnie: mający dużo fladrów (słojów); słoisty; słojowaty


SJP.pl


flag

forma rzeczownika.

 (1.1) D. plural|flaga.

Wiktionary

Flag – szósty album szwajcarskiego zespołu Yello wydany w 1988 roku przez wytwórnię Fontana. Reedytowany w roku 2005 wszedł w skład sześciopłytowego kompletu Remaster Series, na który składa się sześć pierwszych płyt zespołu (odświeżonych dźwiękowo). Na płycie znajduje się jeden z największych przebojów zespołu – "The Race" – nawiązujący do wyścigów samochodowych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: flak, AS: flak

Wiktionary


flaga

tkanina o określonych barwach i kształtach umocowana do drzewca; chorągiew; bandera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) płat tkaniny określonego kształtu, barwy i znaczenia, przymocowywany do drzewca lub masztu

 (1.2) chorągiew w barwach państwowych lub organizacyjnych, niekiedy z herbem lub godłem;

 (1.3) inform. specjalne, dodatkowe pole wyróżniające w rekordzie, pliku lub rejestrze

Wiktionary

Flaga – płat tkaniny określonego kształtu i barwy (barw) przymocowywany do drzewca; może zawierać godła, symbole, wizerunki. Flaga jest znakiem rozpoznawczym, symbolem państwa (flaga państwowa), czasem również miast (flaga miejska) czy jednostek podziału administracyjnego, oddziału wojsk (sztandar), organizacji, np. politycznych, społecznych, kościelnych i sportowych, a także indywidualnej osoby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy wywieszonej czerwonej fladze obowiązuje zakaz kąpieli.

 (1.2) Flaga Polski jest dwukolorowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflaɡa, AS: flaga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flagowisko n., flagowiec m., flażka ż.

 czas. flagować, oflagować

 przym. flagowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chorągiewka

 (1.2) chorągiew, sztandar

 (1.3) pole znacznikowe, pole wyróżnikowe, pole rozróżniające

Wiktionary


flagelanci

członek bractwa religijnego, założonego we Włoszech w XIII wieku, który zgodnie wędrował wraz z innymi w procesjach pokutniczych, biczując się i będąc biczowanym przez współbraci, nawołując do pokuty; biczownik, flagellant


SJP.pl

Fl

Wikipedia


flagelant

członek bractwa religijnego, założonego we Włoszech w XIII wieku, który zgodnie wędrował wraz z innymi w procesjach pokutniczych, biczując się i będąc biczowanym przez współbraci, nawołując do pokuty; biczownik, flagellant


SJP.pl


flagelantka

członkini bractwa religijnego, założonego we Włoszech w XIII wieku, która zgodnie wędrowała wraz z innymi w procesjach pokutniczych, biczując się i będąc biczowaną przez współbraci, nawołując do pokuty; flagellantka, biczowniczka


SJP.pl


flagelina

białko wchodzące w skład wici bakterii


SJP.pl

Flagelina – białko budujące wić bakteryjną. Jest oznaczone jako: FliC.

Jego cząsteczki mają masę cząsteczkową 54000 i są zdolne do łączenia się w regularne struktury, które przypominają nici, spirale, a proces ten jest podobny do krystalizacji.

Wikipedia


flagellanci

członek bractwa religijnego, założonego we Włoszech w XIII wieku, który zgodnie wędrował wraz z innymi w procesjach pokutniczych, biczując się i będąc biczowanym przez współbraci, nawołując do pokuty; flagelant, biczownik


SJP.pl


flagellant

członek bractwa religijnego, założonego we Włoszech w XIII wieku, który zgodnie wędrował wraz z innymi w procesjach pokutniczych, biczując się i będąc biczowanym przez współbraci, nawołując do pokuty; flagelant, biczownik


SJP.pl


flagellantka

członkini bractwa religijnego, założonego we Włoszech w XIII wieku, która zgodnie wędrowała wraz z innymi w procesjach pokutniczych, biczując się i będąc biczowaną przez współbraci, nawołując do pokuty; flagelantka, biczowniczka


SJP.pl


flageolet

[czytaj: flażolE] krótki flet podłużny z XVIII wieku; flażolet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. niewielka piszczałka z ustnikiem dzióbkowym

 (1.2) kulin. rodzaj drobnej jasnozielonej fasoli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muzyk zagrał na flageolecie smutny kawałek.

 (1.2) Fasolka typu flageolet charakteryzuje się niewielkimi, zielonkawymi ziarnami.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flażolet

 (1.2) flażoletka

Wiktionary


flaglinka

w żeglarstwie: linka biegnąca od rei na maszcie sygnałowym ku dołowi, na której podnosi się flagi sygnałowe kodu


SJP.pl

Flaglinka – cienka, zwykle stalowa, linka biegnąca przez bloczek na maszcie sygnałowym. Służy do podnoszenia flag sygnałowych.

Wikipedia


flagować

umieszczać chorągiewki sygnałowe na skraju terenu, który ma być opylany z samolotów w celu zniszczenia szkodników


SJP.pl


flagowcowate

o cechach flagowcowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


flagowcowaty

o cechach flagowcowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


flagowiec

1. reprezentacyjny okręt danej floty; okręt flagowy;
2. coś, co reprezentuje daną dziedzinę ludzkiej działalności ze względu na swoją wysoką wartość;
3. rodzaj grzybów z rzędu żagwiowców;
4. gatunek ptaka z rodziny cudowronek


SJP.pl

Flagowiec ("Semioptera wallacii") – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny cudowronek (Paradisaeidae). Jest gatunkiem endemicznym, występuje na wyspach Molukach, we wschodniej Indonezji. To najdalej na zachód wysunięty gatunek ptaka z rodziny cudowronek.

Wikipedia


flagowisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kib. miejsce, w którym zbiera się się duża grupa kibiców machających flagami, masowe machanie flagami w jednym miejscu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielkie flagowisko na Górniku (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌflaɡɔˈvʲiskɔ, AS: flagovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flażka ż., flaga

 czas. oflagować dk.

Wiktionary


flagowy

związany z flagą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z flagą, dotyczący flagi, uprawniony do noszenia flagi

 (1.2) o produkcie, sklepie itp. wyróżniający się, reprezentujący daną firmą lub instytucję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Yavi­nie 4 Soju­szowi pozo­stała zbieranina myśliw­ców i lekkich krążowników – star­cia nad Sca­ri­fem nie prze­trwały niemal żadne jed­nostki fla­gowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flażka ż., flaga ż.

Wiktionary


flagsztok

drzewce bandery na rufie statku lub jachtu; drążek flagowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. drzewce bandery na rufie;

Wiktionary

Flagsztok (drążek flagowy) – drzewce, na którym zawieszana jest bandera. Pięta flagsztoka na statku handlowym, okręcie wojennym czy jachcie żaglowym umieszczana jest najczęściej na rufie jednostki bądź topie bezanmasztu. Na topie flagsztoka znajduje się jabłko z otworem, poprzez który przechodzi flaglinka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflakʃtɔk, AS: flakštok

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drążek flagowy

Wiktionary


flair

[czytaj: fler] efektownie używanie akcesoriów barmańskich


SJP.pl


flak

1. przedmiot obwisły, zmięty, flakowaty
2. przenośnie: człowiek słaby, bez woli i charakteru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. kulin. osłonka kiełbasy wykonana z jelita zwierzęcego

 (1.2) kulin. część wołowego żołądka, produkt na zupę

 (1.3) pot. zwiotczały, obwisły lub zmięty przedmiot

 (1.4) pot. kiszka, jelito, część wnętrzności zwierzęcych lub ludzkich

 (1.5) pot. człowiek bardzo słaby, wyczerpany, pozbawiony energii

Wiktionary

FlaK – w niemieckiej nomenklaturze wojskowej desygnata armaty przeciwlotniczej. Jest to skrót od słowa Flugabwehrkanone (również Fliegerabwehrkanone) czyli dosłownie "działo obrony przeciwlotniczej".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: flak, AS: flak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flaczarka ż., flaczarnia ż., flaczarz mos., flaki nmos., flakowatość ż.

:: zdrobn. flaczek mrz., flaczki nmos.

 czas. flaczeć ndk., sflaczeć dk., flakowacieć ndk., sflakowacieć dk.

 przym. flakowaty, flakowy

Wiktionary


flaki

1. kiszki, jelita, wnętrzności
2. potrawa z przedżołądków wołowych lub cielęcych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kulin. zupa z różnych części żołądka wołowego lub cielęcego pokrojonego w cienkie paski gotowana na wywarze z włoszczyzny;

 (1.2) spoż. części żołądka wołowego lub cielęcego, produkt na flaki (1.1)

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: flak

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Flaki – osada w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Radłów
  • Flaki (SIMC 0139962) – osada w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Olesno
  • Flaki (SIMC 0140008) – osada w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Olesno
  • Flaki – szczyt w Pieninach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znany jest również wariant flaków, w którym zamiast żołądków wołowych wykorzystuje się żołądki lub mięso drobiowe, a potrawę nazywa się flakami drobiowymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflaci, AS: flaḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flak mrz., flaczek mrz., flaczki lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flaczki

Wiktionary


flakiewicz

nazwisko


SJP.pl


flakka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. syntetyczny stymulant, alfa-pirolidynopentiofenon

Wiktionary


flakon

1. ozdobna buteleczka służąca zwłaszcza do perfum;
2. naczynie szklane lub kryształowe na cięte kwiaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. wąski wazon

 (1.2) butelka na perfumy

 (1.3) płynna zawartość flakonu (1.2)

 (1.4) kraków. butelka wódki

Wiktionary

Flakon – jeden z ostańców w Grupie Borsuka w rezerwacie przyrody Skamieniałe Miasto na Pogórzu Ciężkowickim, w mieście Ciężkowice w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie miejsko-wiejskiej Ciężkowice. Znajduje się w Grupie Borsuka pomiędzy skałami Orzeł, Mała Baszta i Jajo. W informatorze turystycznym skały te opisywane są jako Pieczarki i zaznaczone na mapie Geoportalu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Włóż kwiaty do flakonu, zanim zwiędną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflakɔ̃n, AS: flakõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. flakonik m., flakoniczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flakonik, flakoniczek

Wiktionary


flakoniczek

zdrobnienie od: flakonik


SJP.pl


flakonik

mały flakon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: flakon

 (1.2) książk. mały flakon

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wyjęła z torebki flakonik perfum.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flakon mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) buteleczka, flaszeczka

Wiktionary


flakowacieć

stawać się flakowatym


SJP.pl


flakowatość

potocznie: brak jędrności; obwisłość, gumowatość, rozciągliwość, wiotkość


SJP.pl


flakowaty

potocznie:
1. taki, który jest wiotki, stracił jędrność; sflaczały, obwisły, gumowaty, zwiotczały;
2. taki, który stracił energię; słaby, osłabły


SJP.pl


flakowy

związany z flakiem


SJP.pl


flakturm

Flakturm ("wieża dział obrony przeciwlotniczej") – schrony w kształcie wieży budowane w czasie II wojny światowej w Berlinie, Hamburgu i Wiedniu. Pełniły rolę schronu, ale także platform dla artylerii przeciwlotniczej (z języka niemieckiego "Flugabwehrkanone" lub "Fliegerabwehrkanone", w skrócie FLAK).

Wikipedia


flam.

skrót od: flamandzki


SJP.pl


flama

przestarzale: kobieta będąca czyjąś przelotną sympatią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. kobieta będąca obiektem przygodnej miłostki, kochanka

Wiktionary


flamand

obraz szkoły flamandzkiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna narodowości flamandzkiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Delegacja Flamandów współuczestniczy w wodowaniu nowej korwety.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flamandczyk mos., flamandzki mrz.

:: fż. Flamandka ż.

 przym. flamandzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Flamandczyk

Wiktionary


flamandczyk

mężczyzna narodowości flamandzkiej; Flamand


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna narodowości flamandzkiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flamand mos., flamandzki mos.

:: fż. Flamandka ż.

 przym. flamandzki

Wiktionary


flamandczyzna

cechy malarstwa flamandzkiego; malarstwo flamandzkie


SJP.pl


flamandia

1. rzadko: kraina w zachodniej części Belgii; Flandria;
2. belgijska partia o profilu socjaldemokratycznym, działająca w wspólnocie niderlandzkojęzycznej


SJP.pl


flamandka

kobieta narodowości flamandzkiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta narodowości flamandzkiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flamandzki mrz., Flandria ż.

:: fm. Flamand mos., Flamandczyk mos.

 przym. flamandzki

Wiktionary


flamandzki

dotyczący Flandrii, Flamandów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do regionu w północnej części Belgii, Flandrii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. dialekt, etnolekt, język używany we Flandrii; jeden z trzech języków urzędowych w Belgii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem wielkim wielbicielem malarstwa flamandzkiego.

 (2.1) Flamandzki jest jednym z języków oficjalnych Belgii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flamandczyk mos., Flamand mos., Flamandka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) język flamandzki, skr. flam.

Wiktionary


flamandzkojęzyczny

1. posługujący się językiem flamandzkim;
2. napisany w języku flamandzkim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem flamandzkim


SJP.pl


flamaster

długopis o końcówce z filcu lub innego tworzywa, do rysowania grubą kreską


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj pióra wypełnionego tuszem i mającego kawałek filcu zamiast stalówki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku oburzeniu babci Karolinka pomalowała sobie paznokcie czerwonym flamastrem spirytusowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flãˈmastɛr, AS: flãmaster

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pisak, mazak

Wiktionary


flamastrowy

→ flamaster


SJP.pl

Patrz:

flamaster

flamastry

długopis o końcówce z filcu lub innego tworzywa, do rysowania grubą kreską


SJP.pl


flambirowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. sposób podawania potrawy, polegający na oblaniu mocnym alkoholem i podpaleniu

 (1.2) kulin. podpalenie potrawy podczas jej przygotowywania

Wiktionary

Flambirowanie – sposób podawania potrawy polegający na oblaniu lub skropieniu dania alkoholem i podpalenia go (tzw. płonący półmisek). Flambiruje się między innymi smażone banany lub mięso. Do flambirowania używa się wyłącznie mocnych alkoholi (40–60%).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Tylko trunki z wysoką zawartością alkoholu mogą być użyte do flambirowania jedzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌflãmbʲirɔˈvãɲɛ, AS: flãmbʹirovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. flambirować ndk.

Wiktionary


flambirować

podpalać potrawę tuż przed jej podaniem (np. płonące szaszłyki)


SJP.pl


flamboyant

[czytaj: flambłaJĄ] styl w sztuce późnogotyckiej; gotyk płomienisty


SJP.pl

Flamboyant – kierunek w schyłkowym okresie architektury późnego gotyku, nazywany płomienistym.

Występował przede wszystkim na terenie Francji w XV i XVI wieku. Cechowała go drobiazgowość i nadmiar detali, rzeźby. Łuki stały się ostrzejsze, przegięte w formie "oślego grzbietu", w detalach wykorzystywano kształt płomienia lub rybiego pęcherza. Jednocześnie dążono do uproszczenia konstrukcji.

Wikipedia


flame

[czytaj: flejm] zażarta kłótnia przez internet; flejm, flame war


SJP.pl


flamen

w starożytnym Rzymie: jeden spośród 15 kapłanów wchodzących w skład pontyfików; flamin


SJP.pl

Flamen – kapłan w starożytnym Rzymie służący konkretnemu bogu.

Kolegium flaminów składało się z 15 kapłanów. Wśród nich najwyższy rangą był flamen Jowisza, zwany "flamen Dialis". Dwaj kolejni to flamen Marsa ("flamen Martialis") i Kwiryna ("flamen Quirinalis"). Pozostali służyli mniejszym bogom i boginiom, jak Wulkan, Flora, Pomona.

Wikipedia


flamenco

[czytaj: flamenko] rytmiczny taniec Cyganów hiszpańskich; muzyka do tego tańca


SJP.pl

Fl

Wikipedia


flamin

w starożytnym Rzymie: jeden spośród 15 kapłanów wchodzących w skład pontyfików; flamen


SJP.pl


flaming

duży ptak o długim dziobie zgiętym w połowie ku dołowi, wysokich nogach, długiej szyi oraz białym upierzeniu z różowym nalotem; czerwonak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. duży ptak brodzący o białoróżowym upierzeniu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może będę machał nogami zawieszonymi na żyrandolu albo codziennie łaskotał się piórem flaminga?

 (1.1) Jest to kraina ptaków, gdzie żerują m.in. stada różowych i białych flamingów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflãmʲĩŋk, AS: flãmʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flamingowe nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czerwonak, flaming amerykański, flaming karaibski, czerwonak różowy

Wiktionary


flamingi

duży ptak o długim dziobie zgiętym w połowie ku dołowi, wysokich nogach, długiej szyi oraz białym upierzeniu z różowym nalotem; czerwonak


SJP.pl

Flamingi, czerwonaki, czerwonakowate (Phoenicopteridae) – rodzina ptaków z rzędu flamingowych (Phoenicopteriformes).

Wikipedia


flamingowate

rodzina ptaków z rzędu flamingowych; flamingi, czerwonaki, czerwonakowate


SJP.pl


flamingowaty

o cechach flamingowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


flamingowe

rząd ptaków neognatycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Phoenicopteriformes|Fürbringer|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Wiktionary

Flamingowe (Phoenicopteriformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do rzędu flamingowych należy jedna rodzina.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flaming mzw.

Wiktionary


flamingowy

1. → flaming;
2. o cechach flamingowych (rząd ptaków)


SJP.pl


flamiński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Flaminiusza, związany z Flaminiuszem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Choć niebo w listopadzie zamglone i dżdżyste, / Na flamińskim gościńcu kłębi się kurzawa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flaminiusz mos.

Wiktionary


flammarion

Flammarion – nazwa zwyczajowa jednej z dwóch jednostek gospodarczych: wydawnictwa Flammarion oraz Grupy Flammarion.

Wikipedia


flammeum

w starożytnym Rzymie: welon ślubny koloru ognistoczerwonego


SJP.pl

Flammeum – welon ślubny koloru ciemnożółtego używany w starożytnym Rzymie, najważniejszy element stroju rzymskiej panny młodej.

Jego nazwa wywodzi się od łacińskiego słowa "flamma" (płomień), stąd niekiedy podaje się, że miał kolor czerwony. Przeczą temu jednak opisy "flammeum" (o żółtym kolorze welonu pisał Pliniusz Starszy) oraz przedstawienia plastyczne (np. malowidło na ścianie jednej z pompejańskich willi).

Wikipedia


flan

deser, babeczka budyniowa polana karmelem


SJP.pl


flanc

młoda roślina wyhodowana z nasienia, do czasu jej przesadzenia; sadzonka, rozsada, flanca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ogrod. sadzonka roślinna

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: flanca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzięłyśmy na targu trochę flanców pomidorów malinowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flãnt͡s, AS: flãnc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flanca ż., flancowanie n.

 czas. flancować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flanca, rozsada, sadzonka

Wiktionary


flanca

młoda roślina wyhodowana z nasienia, do czasu jej przesadzenia; sadzonka, rozsada, flanc


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogrod. sadzonka roślinna

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: flanc

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • siewka przeznaczona do posadzenia
  • sadzonka przeznaczona do posadzenia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wzięłyśmy na targu trochę flanc pomidorów malinowych.

 (1.1) Wśród flanc kwiatowych największym wzięciem cieszyły się begonie, szałwia i bratki (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flanc mrz., flancowanie n.

 czas. flancować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flanc, rozsada, sadzonka

Wiktionary


flancka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. sadzonka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ablyjger, szczypek, szczypka

Wiktionary


flancowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|flancować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. flancować ndk.

 rzecz. flanc mrz., flanca ż.

Wiktionary


flancować

sadzić, rozsadzać flance


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) ogrod. sadzić siewki do gruntu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Regina cały ranek flancowała pomidory i miętę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flanc mrz., flanca ż., flancowanie n.

 czas. przeflancować dk., przeflancowywać ndk.

Wiktionary


flanczewski

nazwisko


SJP.pl


flanders

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Flanders – angielska nazwa regionu Flandria
  • Flanders – miejscowość w stanie Alabama
  • Flanders – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork
  • Holly Flanders amerykańska narciarka alpejska
  • Roger Flanders amerykański zapaśnik
  • Flanders – włoski zespół muzyczny
  • Flanders and Swann – brytyjski zespół muzyczny
  • Flanders Electric Company – dawne amerykański producent samochodowy
  • Flanders Expo – centrum wystawiennicze w Belgii
  • Flanders F.4 – brytyjski jednopłat
  • Flanders Field American Cemetery and Memorial – cmentarz w Stanach Zjednoczonych
  • Flanders Indoor 2011 – mityng lekkoatletyczny

Wikipedia


flandria

1. kraina historyczna w Europie, nad Morzem Północnym;
2. region autonomiczny w Belgii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii

 (1.2) geogr. adm. region Belgii;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Flandria – synonim Regionu Flamandzkiego
  • Flandria Wschodnia – prowincja w Regionie Flamandzkim
  • Flandria Zachodnia – prowincja w Regionie Flamandzkim
  • Flandria – kraina historyczna na terenie Belgii, Francji i Niderlandów
  • Flandria – obraz Otto Dixa z lat 1934–1936
  • Flandria – belgijski producent rowerów i motorów
  • Flandria – szwedzki statek
  • Claeys Flandria
  • Hrabstwo Flandrii
  • Państwo Flandrii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ''Od XV wieku rozpoczął się we Flandrii renesans, kraj stał się centrum rozwoju malarstwa (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflãndrʲja, AS: flãndrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flandryjczyk mos., Flandryjka ż., Flamandka ż.

 przym. flandryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Region Flamandzki

Wiktionary


flandryjczyk

mieszkaniec Flandrii (krainy historycznej lub regionu autonomicznego)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Flandrii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flandria ż.

:: fż. Flandryjka ż.

 przym. flandryjski

Wiktionary


flandryjka

mieszkanka Flandrii (krainy historycznej lub regionu autonomicznego)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Flandrii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flandria ż.

:: fm. Flandryjczyk mos.

 przym. flandryjski

Wiktionary


flandryjski

→ Flandria


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Flandrią, dotyczący Flandrii

Wiktionary

Patrz:

Flandria

Powiązane:

 rzecz. Flandria ż., Flandryjczyk mos., Flandryjka ż.

Wiktionary


flanela

miękka, ciepła wełniana lub bawełniana tkanina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. miękka tkanina bawełniana lub wełniana, pokryta delikatnym meszkiem, stosowana do wyrobu m.in. koszul, piżam i pościeli;

Wiktionary

Fl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od babci dostałam koszulę nocną z różowej flaneli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flãˈnɛla, AS: flãnela

Wiktionary

Powiązane:

 przym. flanelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk futerbach

Wiktionary


flaneletka

bawełniana tkanina z meszkiem, imitująca wełnianą flanelę


SJP.pl


flanelka

zdrobnienie od: flanela (miękka, ciepła wełniana lub bawełniana tkanina)


SJP.pl


flanelkowy

zrobiony z flanelki (np. kocyk flanelkowy, kaftanik flanelkowy)


SJP.pl


flanelowy

przymiotnik od: flanela; zrobiony z miękkiej, ciepłej wełnianej lub bawełnianej tkaniny (np. koszula flanelowa)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonany z flaneli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ojciec podarował matce flanelową koszulę nocną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flanela ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) z flaneli

Wiktionary


flanerować

żartobliwie: spacerować


SJP.pl


flank

flanka; skrzydło czegoś, bok; w dawnej terminologii wojskowej: boczne skrzydło, boczna placówka, boczna wieża twierdzy


SJP.pl


flanka

1. bok, skrzydło szyku wojskowego;
2. boczny pas boiska, na którym najczęściej rozgrywa piłkę skrzydłowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. skrzydło szyku wojskowego

 (1.2) boczna wieża twierdzy

 (1.3) sport. boczna część boiska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwie dywizje wyszły na naszą flankę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflãnka, AS: flãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flankier m.

 czas. flankować ndk.

 przym. flankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1) flank

Wiktionary


flanker

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kosmet. środ. perfumy nawiązujące (nazwą czy zapachem) do poprzedniego zapachu z tej samej serii;

Wiktionary

Flanker – termin stosowany w branży perfumeryjnej na określenie perfum, które pod pewnymi względami bazują bądź nawiązują do podstawowej (zazwyczaj pierwszej) wersji istniejącego pachnidła, lub są jego rozwinięciem, ich skład jest na ogół jednak w znacznym stopniu zmodyfikowany. Flanker jest to kolejna edycja, kontynuacja bazowego zapachu, albo wariacja na jego temat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Flakon zamówiłam po jednym teście nadgarstkowym i nie żałuję :) To bardzo udany flanker.

Wiktionary


flankier

żołnierz konny z grupy ubezpieczającej z boku oddział kawalerii


SJP.pl


flankierski

→ flankier


SJP.pl

Patrz:

flankier

flankowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|flankować.

Wiktionary

Flankowanie – manewr taktyczny, polegający na zaatakowaniu wroga od skrzydła (flanki), stosowany głównie w piechocie w walce mniejszych oddziałów. Według taktyki amerykańskiej, flankowanie składa się z czterech faz (4 x F):

Wikipedia

Powiązane:

 czas. flankować ndk.

Wiktionary


flankować

1. otaczać coś z boku albo z obu stron;
2. obwarowywać flankami twierdzę;
3. nacierać na nieprzyjaciela z boku, otaczać wojsko nieprzyjaciela; oskrzydlać, brać we dwa ognie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. oflankować)

 (1.1) otaczać czymś z boku

 (1.2) wojsk. nacierać na nieprzyjaciela z boku, otaczać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzecia Dywizja flankowała niemiecki Trzynasty Korpus.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flãŋˈkɔvat͡ɕ, AS: flãŋkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flanka ż., flankowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) oskrzydlać

Wiktionary


flankowy

skierowany na flankę, na bok, na boki; boczny


SJP.pl


flansza

występ otaczający obwód różnych części instalacji, np. rurociągu; kołnierz, kryza


SJP.pl


flanszowy

→ flansza


SJP.pl

Patrz:

flansza

flara

bardzo jasne światło rozbłyskowe, używane do dawania sygnału lub oświetlania terenu; raca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. rakieta świetlna dająca sygnałowe światło rozbłyskowe; rakieta umocowana na spadochronie służąca do oświetlenia terenu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • flara – efekt w fotografii
  • flara – pirotechniczny środek służący do sygnalizacji

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflara, AS: flara

Wiktionary


flash

[czytaj: flesz]
1. typ pamięci stosowany w kartach pamięci i innych nośnikach danych, np. pendrive'ach;
2. technologia tworzenia udźwiękowionych, niewielkim animacji, popularna w internecie;
3. krótki, zwykle poniżej minuty, telewizyjny materiał informacyjny;
4. rodzaj psychopatycznego zaburzenia, występującego po zażyciu niektórych narkotyków, np. heroiny;
5. lampa błyskowa w aparacie fotograficznym; flesz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Flash – miejscowość w hrabstwie Staffordshire (Anglia)
  • George Flasz (George Flash)
  • Flash Gordon – postać komiksowa autorstwa
  • Flash – szereg postaci komiksowych, występujących w publikacjach DC Comics (Barry Allen, Wally West, Bart Allen)
  • Flash – serial telewizyjny z lat 1990–1991, bazujący na komiksach Flash wydawnictwa DC Comics
  • Flash – serial telewizyjny z 2014 roku
  • Flash – film z 1997 roku
  • Flash – album Amoyamo
  • Flash – album Electric Food
  • Flash – album Jeffa Becka
  • Flash – album Towy Teiego
  • Flash – singel zespołu Queen z albumu Flash Gordon

Wikipedia


flashback

[czytaj: fleszbek] spontaniczne krótkotrwałe przypomnienie sobie przebytych w przeszłości doznań psychotycznych, pojawiające się w wyniku stresu, zmęczenia, spożycia alkoholu lub środków halucynogennych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • inaczej reminiscencja
  • Flashback – objaw zaburzeń percepcji
  • Flashback – gra komputerowa
  • Flashback – rockowy zespół muzyczny
  • Flashback − czwarty album szwedzkiego piosenkarza Darina
  • Flashback – album Joan Jett
  • „Flashback” – jedenasty singel DJ-a i producenta Tomcraft, wydany w 1998
  • Flashback – minialbum grupy iKON
  • Flashback – włoski film fabularny z 1969
  • Flashback Media Group – szwedzkie przedsiębiorstwo mediowe
    • Flashback Forum – szwedzkie forum internetowe

Wikipedia


flashować

[czytaj: flaszować] wgrywać lub aktualizować oprogramowanie układowe (firmware) urządzenia


SJP.pl


flashowy

→ flash [czytaj: fleszowy]


SJP.pl


flasiński

nazwisko


SJP.pl


flasza

duża flaszka, butla


SJP.pl

Flasza (663 m n.p.m.) – szczyt w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Ropa, położony w zachodniej części Beskidu Niskiego, nad wsią Klimkówka.

Wikipedia


flaszczyna

lekceważąco lub żartobliwie o flaszce


SJP.pl


flaszeczka

zdrobnienie od: flaszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pieszcz. pot. zdrobn. od: flaszka; mała flaszka

 (1.2) pieszcz. pot. zawartość flaszeczki (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W apteczce stała flaszeczka z jakimiś kroplami.

 (1.1) Heniek przyniósł flaszeczkę czegoś mocniejszego, napijmy się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flaˈʃɛt͡ʃka, AS: flašečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flacha ż., flaszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buteleczka

Wiktionary


flaszeria

choroba gąsienic jedwabnika; martwota


SJP.pl


flaszka

1. naczynie szklane z wąską szyjką i małym otworem, służące do przechowywania płynów, butelka;
2. zawartość tego naczynia, np. flaszka wódki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: flasza

 (1.2) pot. butelka, zwłaszcza wódki

 (1.3) pot. zawartość flaszki (1.2)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • flaszka – butelka
  • Flaszka – skała w grupie Skał Rzędkowickich na Wyżynie Częstochowskiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na dnie flaszki niewiele już zostało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflaʃka, AS: flaška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flasza ż.

:: zgrub. flacha ż.

:: zdrobn. flaszeczka ż.

 przym. flaszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) butelka, flakon

Wiktionary


flaszkowaty

podobny kształtem do flaszki


SJP.pl


flaszowcowate

rodzina roślin dwuliściennych, o wielu gatunkach drzew i krzewów rosnących w strefie zwrotnikowej


SJP.pl

Fl

Wikipedia


flaszowcowaty

o cechach flaszowcowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


flaszowiec

drzewo lub krzew z rodziny flaszowcowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. rodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych, pochodzących z Ameryki Środkowej;

 (1.2) owoc flaszowca (1.1)

Wiktionary

Flaszowiec ("Annona" L.) – rodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych ("Annonaceae"). Według "The Plant List" w obrębie tego rodzaju znajduje się 166 gatunków o nazwach zweryfikowanych i zaakceptowanych, podczas gdy kolejne 32 taksony mają status gatunków niepewnych (niezweryfikowanych). Występuje naturalnie w klimacie równikowym obu Ameryk. Większość z nich rodzi jadalne owoce. Gatunkiem typowym jest "Annona muricata" L.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: flaˈʃɔvʲjɛt͡s, AS: flašovʹi ̯ec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) cherymoja, czerymoja, cherimoya

Wiktionary


flaszowy

przymiotnik od: flasza


SJP.pl


flatau

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Flatau – niemieckojęzyczna, wzmiankowana w XVII wieku nazwa Złotowa.
  • Aleksander Flatau (1836–1902) – kupiec i filantrop, ojciec Michała Stanisława
  • Edward Flatau (1868–1932) – polski lekarz-neurolog, ojciec Joanny, brat Juliana
  • Franciszek Flatau (1900–1940) – rotmistrz Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej, syn Michała Stanisława
  • Georg Flatau (1865–1942) – niemiecki lekarz neurolog i psychiatra
  • Izaak Flatau (zm. 1807) – żydowski kupiec, założyciel tzw. Niemieckiej Synagogi w Warszawie
  • Jakub Ludwik Flatau (1800–1862) – polski kupiec, bratanek Aleksandra
  • Joanna Flatau (1928–1999) – polska lekarka psychiatra, córka Edwarda
  • Józef Jakub Flatau (1812–1887) – niemiecki kupiec pochodzenia żydowskiego
  • Julian Flatau (1870–1935) – polski chemik i farmaceuta, ojciec Kazimierza, brat Edwarda
  • Kazimierz Flatau (1910–2000) – polski muzyk, założyciel klasy klawesynu w wyższej szkole muzycznej w Poznaniu, syn Juliana
  • Ludwik Flatau (1829–1890) – polski bankier z Płocka, ojciec Edwarda i Juliana

Wikipedia


flatland

sport wyczynowy na rowerze typu BMX, polegający na wykonywaniu różnych trików na płaskim terenie


SJP.pl


flatlay

[czytaj: flatLEJ] zdjęcie z perspektywy lotu ptaka, przedstawiające przedmioty leżące na płaskiej powierzchni; flat lay


SJP.pl


flatter

drgania części statku powietrznego (skrzydeł, usterzeń i in.)


SJP.pl

Flatter (ang. "flutter" – trzepotanie) – rodzaj aeroelastycznych drgań samowzbudnych skrzydła, lotek (w stałopłatach), usterzenia lub łopat wirników nośnych (w wiropłatach) powstających po przekroczeniu określonej prędkości, zwanej "prędkością krytyczną flatteru". W budowlach wystawionych na działanie wiatru (zob. most Tacoma) występuje podobne zjawisko, jednak szczegółowy mechanizm powstawania jest inny.

Wikipedia


flatterowy

przymiotnik od: flatter


SJP.pl


flaubert

[czytaj: floBER] Gustave Flaubert (1821-80), pisarz francuski


SJP.pl


flaubertowski

[czytaj: flobertowski] taki jak u Gustave'a Flauberta, charakterystyczny dla Gustave'a Flauberta


SJP.pl


flausz

miękka tkanina wełniana lub półwełniana z przędzy zgrzebnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj grubej i bardzo miękkiej tkaniny wełnianej lub bawełnianej;

Wiktionary

Flausz – miękka, gruba tkanina wykonana z wełny lub mieszanki wełny z innymi włóknami, o splocie skośnym lub atłasowym. Charakteryzuje się gęstą, poddaną folowaniu i drapaniu okrywą włókienną. Najczęściej barwiona jednolicie, używana do szycia peleryn, kurtek i innych okryć wierzchnich.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. flauszowy

Wiktionary


flauszowy

przymiotnik od: flausz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonany z flauszu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flausz mrz.

Wiktionary


flauta

w żeglarstwie: bezwietrzna pogoda na morzu; sztil


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. sytuacja na morzu, gdy brak wiatru;

Wiktionary

Flauta (sztil, cisza morska) – określenie żeglarskie oznaczające stan pogody na morzu charakteryzujący się całkowitym brakiem wiatru. W skali Beauforta odpowiada sile wiatru równej 0, przy prędkości wiatru nieprzekraczającej 0,005 m/s.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy flaucie nie da się żeglować – trzeba uruchomić silnik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflawta, AS: flau̯ta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cisza, sztil; rzad. bezwietrze

Wiktionary


flautino

w partyturach: określenie fletu poprzecznego; flauto


SJP.pl


flauto

w partyturach: określenie fletu poprzecznego; flautino


SJP.pl


flawanon

związek chemiczny z grupy flawonoidów, występujący w cytrusach


SJP.pl


flawanony

grupa związków chemicznych występujących w owocach cytrusowych: hesperydyna, naringenina i eryodoctyol


SJP.pl


flawedo

zewnętrzna część owocni owoców cytrusowych


SJP.pl

Flawedo – egzokarp (zewnętrzna warstwa) owoców cytrusowych. Jest zbudowany ze zgrubiałych komórek o niezdrewniałych ścianach, pomiędzy którymi znajdują się przestwory wypełnione olejkami eterycznymi.

Wikipedia


flawia

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

– żeński odpowiednik imienia Flawiusz. Istnieje kilka świętych patronek tego imienia.

Flawia imieniny obchodzi: 17 stycznia, 18 lutego, 7 maja, 12 maja, 23 sierpnia i 5 października.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie powiedziałem Flawii o naszej sprawie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flawian mos., Flawiusz mos.

Wiktionary


flawian

imię żeńskie


SJP.pl

Flawian – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy rzymskiego rodu Flawiuszów. Oznacza "flavus" - "żółty, płowy, złoty". Wśród patronów - m.in. św. Flawian II, biskup Antiochii.

Flawian imieniny obchodzi 28 stycznia, 14 lutego, 18 lutego, 24 lutego, 20 lipca i 23 sierpnia.

Wikipedia


flawiana

imię żeńskie


SJP.pl

Flawiana – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy rzymskiego rodu Flawiuszów. Oznacza "należąca do Flawiusza, pochodząca od Flawiusza". Patronką tego imienia jest św. Flawiana z Auxerre.

Flawiana imieniny obchodzi 5 października.

Wikipedia


flawianiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Flawiany lub z nią związany


SJP.pl


flawianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Flawiana lub z nim związany


SJP.pl


flawina

związek chemiczny pełniący razem z karotenoidami funkcję fotoreceptorów w fototropizmie


SJP.pl


flawiusz

1. przydomek rodowy członków rzymskiej dynastii cesarskiej panującej w latach 69-96;
2. imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

– imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od imienia rzymskiego rodu Flawiuszów. Po łacinie znaczy "złoty".

Flawiusz imieniny obchodzi: 18 lutego, 18 kwietnia i 22 czerwca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Flawiusz kupi nowy skuter na wiosnę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflavʲjuʃ, AS: flavʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Flawia ż.

Wiktionary


flawiusze

dynastia rzymska


SJP.pl

Flawiusze – dynastia w cesarstwie rzymskim panująca w latach 69–96. Należeli do niej:

Wikipedia


flawiuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Flawiusza lub z nim związany


SJP.pl


flawiwirus

wirus odpowiedzialny m.in. za dengę, kleszczowe zapalenie mózgu czy Zikę


SJP.pl

Flawiwirus jest rodzajem wirusów z rodziny "Flaviviridae". Rodzaj ten obejmuje wirus Zachodniego Nilu, wirus dengi, wirus kleszczowego zapalenia mózgu, wirus żółtej gorączki, wirus Zika i kilka innych wirusów, które mogą prowadzić do zapalenia mózgu. Nazwa pochodzi od wirusa żółtej gorączki, który jest gatunkiem typowym dla rodzaju; słowo "flavus" oznacza "żółty" po łacinie.

Wikipedia


flawoksantyna

żółty barwnik ksantofilowy należący do karotenowców


SJP.pl

Flawoksantyna ("E161a") – organiczny związek chemiczny z grupy ksantofili (podgrupa karotenoidów). Naturalny, żółtozłoty barwnik spożywczy. Jego niewielkie ilości można znaleźć w wielu gatunkach roślin.

Dopuszczalne dzienne spożycie wynosi 5 mg/kg masy ciała.

Wikipedia


flawon

bezbarwna substancja krystaliczna, nierozpuszczalna w wodzie


SJP.pl

Flawon – organiczny związek chemiczny, fenylowa pochodna chromonu. Tworzy heterocykliczny układ będący podstawową strukturą flawonoidów. Jest to bezbarwna substancja w postaci rozpuszczalnych w wodzie kryształów. Pochodne flawonu – flawony, flawonole i flawanony – są żółtymi barwnikami. Stosowany w kosmetykach. Występuje w owocach mandarynki.

Wikipedia


flawonoid

żółty barwnik roślinny pełniący funkcję przeciwutleniacza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) organiczny związek chemiczny występujący w roślinach, spełniający funkcję barwnika, przeciwutleniacza i naturalnego insektycydu oraz fungicydu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌflavɔ̃ˈnɔjit, AS: flavõnoi ̯it

Wiktionary

Powiązane:

 przym. flawonoidowy

Wiktionary


flawonoidowy

→ flawonoid


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z flawonoidem

Wiktionary

Patrz:

flawonoid

Powiązane:

 rzecz. flawonoid mrz.

Wiktionary


flawonol

pochodna flawonu będąca żółtym barwnikiem roślinnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) organiczny związek chemiczny będący podstawą budowy flawonoidów

Wiktionary


flawonole

grupa hydroksylowych pochodnych flawonu


SJP.pl

Flawonole są grupą związków organicznych stanowiących podgrupę flawonoidów. Flawonole są pochodnymi flawonolu (nazwa IUPAC 3-hydroksy-2-fenylochromen-4-on), co oznacza, że każdy związek z tej grupy zawiera w swojej budowie grupę hydroksylową (-OH) na trzecim atomie węgla (C3) oraz grupę karbonylową (C=O) na czwartym atomie węgla centralnego pierścienia heterocyklicznego. Ich różnorodność wynika z umiejscowienia dodatkowych grup -OH w cząsteczce, a czasami dodatkowych grup metylowych.

Wikipedia


flawonowy

→ flawon


SJP.pl

Patrz:

flawon

flawoproteinowy

→ flawoproteina


SJP.pl

Patrz:

flawoproteina

flażka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. zdrobn. od flaga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przecięta światłem flażka w górę wzleci – • Wnet spełnia rozkaz w dymu fiolecie. • Kirem z kominów błękit zachmurzy, • Strzępkami burzy, mógłbyś rzec, kurzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflaʃka, AS: flaška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flaga ż., flagowiec m., flagowy m., flagowanie n., oflagowanie n., flagowisko n., flagowcowate nmos. lm.

 czas. flagować ndk., oflagować dk.

 przym. flagowy, flagowcowaty

Wiktionary


flażolet

1. krótki flet podłużny z XVIII wieku; flageolet;
2. delikatny, miękki ton uzyskiwany na instrumentach smyczkowych lub strunowych przez lekkie dotknięcie struny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. niewielka piszczałka z ustnikiem dzióbkowym;

 (1.2) muz. dźwięk wydobywany z instrumentu, np. przez delikatne przeciągnięcie smyczkiem;

 (1.3) muz. rejestr organowy o typie fletowym

Wiktionary

Flażolet – sposób wydobywania dźwięku (np. z instrumentu strunowego) polegający na tym, że jedna składowa harmoniczna dominuje nad innymi, w szczególności nad tonem podstawowym.

Nazwy flażoletów pochodzą od interwałów, które uzyskałoby się ze struny przez jej skrócenie w danym punkcie i tak flażolet uzyskany przez dotknięcie struny w ½ długości to flażolet oktawowy, w ⅓ – kwintowy, w ¼ – kwartowy, w 1/5 – wielkotercjowy, w 2/5 – wielkosekstowy i w 1/6 – małotercjowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Budowa flażoletu jest na tyle prosta, że mógł on zostać wynaleziony niezależnie w kilku miejscach.

 (1.2) Możliwe jest też uzyskanie podwójnych flażoletów na dwóch sąsiednich strunach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flażoletka ż.

 przym. flażoletowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flageolet

Wiktionary


flażoletka

typ fasoli uprawiany dla jasnozielonych, niedojrzałych nasion; flageolet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. rodzaj drobnej jasnozielonej fasoli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nałóż mi, proszę, troszkę tej flażoletki i tak ze trzy kartofelki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flażolet mrz.

 przym. flażoletowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flageolet

Wiktionary


flażoletowy

przymiotnik od: flażolet


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) muz. związany z flażoletem, dotyczący flażoletu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drugi dzień imprezy poświęcony został wydarzeniom dla rodzin z dziećmi: na Ostrowie Tumskim odbywały się warsztaty dla dzieci, gry terenowe, wycieczki oraz koncert flażoletowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flażolet mrz., flażoletka ż.

Wiktionary


flebile

[czytaj: FLEbile] określenie wykonawcze: żałośnie, płaczliwie, posępnie


SJP.pl


flebo-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z żyłą

Wiktionary


flebodium

rodzaj roślin z rodziny paprotkowatych


SJP.pl

Flebodium ("Phlebodium" (R. Br.) J. Smith) – rodzaj roślin należący do rodziny paprotkowatych. Należą do niego trzy gatunki, których ojczyzną są tropikalne i subtropikalne rejony Ameryki.

Wikipedia


flebografia

rentgenowska metoda badania żył, rodzaj angiografii


SJP.pl

Flebografia (synonim wenografia) – badanie polegające na podaniu do żyły środka cieniującego (tzw. kontrastu), umożliwiającego uwidocznienie jej światła i zobrazowanie na zdjęciu rentgenowskim; może być również składową angiografii tomografii komputerowej (angio-TK) i jądrowego rezonansu magnetycznego (angio-MR).

Wikipedia


flebolit

kamień w naczyniach żylnych


SJP.pl


flebolog

lekarz zajmujący się chorobami żył


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalizujący się we flebologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flebologia ż.

:: fż. flebolożka ż.

 przym. flebologiczny

 przysł. flebologicznie

Wiktionary


flebologia

dział medycyny zajmujący się chorobami żył


SJP.pl

Flebologia – dział medycyny zajmujący się diagnostyką i chorobami żył. W Polsce od roku 1991 działa Polskie Towarzystwo Flebologiczne.

Wikipedia


flebologiczny

→ flebologia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z flebologią, dotyczący flebologii

Wiktionary

Patrz:

flebologia

Powiązane:

 rzecz. flebolożka ż., flebolog mos., flebologia ż.

Wiktionary


flebolożka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. lekarka specjalizująca się we flebologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flebologia ż.

:: fm. flebolog ż.

 przym. flebologiczny

 przysł. flebologicznie

Wiktionary


flebotomia

upuszczenie krwi dokonywane dawniej przez cyrulików lub felczerów


SJP.pl


flecik

zdrobnienie od: flet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od flet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie flet, lecz tylko mały flecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flet m., flecista m., flecistka ż.

 przym. fletowy

Wiktionary


flecista

muzyk grający na flecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muzyk, który gra na flecie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɛˈt͡ɕista, AS: flećista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flet m., fletnia ż.

:: fż. flecistka ż.

 przym. fletowy

Wiktionary


flecistka

muzyczka grająca na flecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która gra na flecie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Koncert flecistek został odwołany z powodu braku zainteresowania.

 (1.1) W zespole mamy też wirtuozyjnie grającą flecistkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɛˈt͡ɕistka, AS: flećistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flet m./mrz.

:: fm. flecista m.

 przym. fletowy

Wiktionary


fleczek

zdrobnienie od: flek


SJP.pl


fleczer

stomatologiczna masa plastyczna stosowana do tymczasowego wypełnienia ubytków zębowych


SJP.pl

Fleczer – materiał stosowany w stomatologii, który pełni funkcję tymczasowego wypełnienia ubytków zęba.

Wikipedia


flegma

1. ślina zmieszana z produktami śluzówek dróg oddechowych; plwocina;
2. powolność charakteru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fizj. śluzowa wydzielina dróg oddechowych

 (1.2) psych. temperament, któremu właściwy jest brak gwałtownych emocji i poważna powolność działania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • flegma – wydzielina dróg oddechowych
  • flegma – orosienie, odciek
  • Flegma – Niezależne Pismo Młodzieży.
  • Flegmatyk – cecha osobowa

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. flegmatyk m., flegmatyczka ż., flegmatyczność ż.

 przym. flegmisty, flegmatyczny

 przysł. flegmatycznie

Wiktionary


flegmatyczka

→ flegmatyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta bardzo powolna, bez emocji

Wiktionary

Patrz:

flegmatyk

Powiązane:

 rzecz. flegmatyczność ż., flegma ż., flegmatyk mos.

 przym. flegmatyczny

 przysł. flegmatycznie

Wiktionary


flegmatycznie

przysłówek

 (1.1) na sposób flegmatyczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chodził tak jakoś flegmatycznie, czym doprowadzał Antosia do furii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flegma ż., flegmatyczka ż., flegmatyczność ż., flegmatyk mos.

 przym. flegmatyczny

Wiktionary


flegmatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: flegmatycznie


SJP.pl


flegmatyczność

→ flegmatyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co flegmatyczne; cecha tych, którzy są flegmatyczni

Wiktionary

Patrz:

flegmatyczny

Przykłady

 (1.1) Jego flegmatyczność jest irytująca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flegma ż., flegmatyzacja ż., flegmatyzm m., flegmatyk m., flegmatyczka ż.

 przym. flegmatyczny

 przysł. flegmatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powolność

Wiktionary


flegmatyczny

powolny, opanowany, nieulegający emocjom


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) odznaczający się spokojem, mało pobudliwy, powolny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nudzi mnie ten flegmatyczny angol.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌflɛɡmaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: flegmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flegmatyzm m., flegmatyzacja ż., flegmatyk m., flegmatyczka ż., flegmatyczność ż., flegmatyzowanie n., flegma ż.

 czas. flegmatyzować

 przysł. flegmatycznie

Wiktionary


flegmatyk

człowiek opanowany, obojętny, powolny, spokojny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba bardzo powolna, bez emocji

Wiktionary

Fl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jej mąż, będąc flegmatykiem, nigdy nie podniósł na nią głosu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flegmatyczność ż.

:: fż. flegmatyczka ż.

 przym. flegmatyczny

 przysł. flegmatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flegma

Wiktionary


flegmatyzacja

wprowadzanie do materiałów wybuchowych domieszek zmniejszających ich wrażliwość na bodźce mechaniczne, np. wstrząs lub uderzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) proces dodawnia do materiału wybuchowego substancji obniżającej jego wrażliwość na bodźce mechaniczne

Wiktionary

Fl

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. flegmatyczność ż.

 przym. flegmatyczny

Wiktionary


flegmatyzator

substancja chemiczna dodawana do materiałów wybuchowych w celu zmniejszenia ich wrażliwości na uderzenie lub wstrząs


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) substancja zmniejszająca wrażliwość materiału wybuchowego na bodźce mechaniczne

Wiktionary

Fl

Wikipedia


flegmatyzm

cecha charakteru polegająca na przesadnym spokoju, słabym reagowaniu na bodźce zewnętrzne, powolnym wymawianiu słów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) cecha charakteru odznaczająca się spokojem, opanowaniem, cierpliwością

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flegmatyczność ż.

 przym. flegmatyczny

Wiktionary


flegmatyzować

wprowadzać do materiałów wybuchowych domieszki zmniejszające ich wrażliwość na bodźce mechaniczne


SJP.pl


flegmiak

grzyb kapeluszowy z rodziny bedłkowatych; zasłonak


SJP.pl


flegmisty

śluzowaty, lepki, ciągnący się, podobny do flegmy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący flegmy (śluzu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flegma ż.

Wiktionary


flegmona

ropne, szerzące się zapalenie tkanek miękkich, zwłaszcza tkanki łącznej; ropowica, phlegmone


SJP.pl


flegrejski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Flegrą, dotyczący Flegry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flegra ż.

Wiktionary


fleischmann

Fleischmann GmbH und Co. KG – zakład produkujący modele kolejowe w skalach H0 i N.

Wikipedia


flej

(r. żeński) potocznie o kobiecie, dziewczynie niedbającej o estetykę wokół siebie, o czystość swoich ubrań; brudas; także o mężczyźnie, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym


SJP.pl


fleja

(r. żeński) potocznie o kobiecie, dziewczynie niedbającej o estetykę wokół siebie, o czystość swoich ubrań; brudas; także o mężczyźnie, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pejor., łódź., gw-pl|Poznań. flejtuch, zazwyczaj o kobiecie (flejtucha)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie dość, że mocno dokuczliwa, to na co dzień okazała się istną fleją.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flejtuch, niechluj, brudas, brudaska, kocmołuch, niedbalec, abnegat, abnegatka, reg. pozn. glajda

Wiktionary


flejers

środowiskowo: kurtka z grubego nylonu, zapinana na gruby metalowy zamek, w Polsce kojarzona ze środowiskiem skinheadów i punków; flyers


SJP.pl


flejm

[czytaj: flejm] zażarta kłótnia przez internet; flame, flame war


SJP.pl

Fl

Wikipedia


flejowatość

niechlujność, niechlujstwo;
1. brak dbałości o wygląd, czystość lub porządek w swoim otoczeniu;
2. cecha kogoś wykonującego coś niestarannie


SJP.pl


flejowaty

potocznie: niedbający o higienę, czystość i porządek; flejtuchowaty, niechlujny


SJP.pl


flejterski

nazwisko


SJP.pl


flejtuch

potocznie: człowiek brudny, zaniedbany, nieporządny; brudas, fleja, niechluj, niechluja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) pot. pogard. osoba nie dbająca o czystość i porządek, człowiek niechlujny, nieelegancki, niedbały, brudny

 (1.2) daw. wojsk. zwitek lub skrawek jakiegoś materiału służący do przybijania ładowanego naboju w broni odprzodowej i do czyszczenia lufy;

Wiktionary

Flejtuch (daw. niem. "flaien" – myć, "Tuch" – płótno) – skrawek cienkiej tkaniny lnianej lub bawełnianej (względnie cienkiej skóry albo zwitek pakuł) stosowany przy odprzodowym ładowaniu dawnej broni palnej.

Po natłuszczeniu służy do owinięcia kuli podkalibrowej stosowanej w broni ładowanej odprzodowo Zazwyczaj ma kształt krążka o średnicy ponad dwóch średnic kuli, do której jest użyty. Przy strzale zostaje wyrzucony z lufy razem z kulą, o parę metrów od strzelca.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflɛjtux, AS: flei ̯tuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. flejtuszek

 przym. flejtuchowaty

 przysł. flejtuchowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fleja, abnegat, brudas, niechluj, flądra, kocmołuch, niedbalec, reg. pozn. glajda

 (1.2) przybitka

Wiktionary


flejtucha

potocznie: człowiek brudny, zaniedbany, nieporządny; brudas, fleja, niechluj, niechluja


SJP.pl


flejtuchostwo

potocznie: ogół cech charakteryzujących flejtucha - osobę brudną, niedbającą o czystość osobistą, swojej odzieży i otoczenia; niechlujstwo, niedbalstwo


SJP.pl


flejtuchowatość

→ flejtuchowaty


SJP.pl

Patrz:

flejtuchowaty

flejtuchowaty

potocznie: niedbający o higienę, czystość i porządek; flejowaty, niechlujny


SJP.pl


flejtuszek

zdrobnienie od: flejtuch


SJP.pl


flejtuszy

→ flejtuch


SJP.pl

Patrz:

flejtuch

flejtuszyć

potocznie: być osobą brudną, zaniedbaną, niedbającą o czystość osobistą, swojej odzieży i otoczenia; świntuszyć


SJP.pl


flek

zewnętrzna warstwa skóry, gumy lub tworzywa sztucznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) obuw. ochronne umocnienie obcasa wykonane z gumy lub sztucznego tworzywa

Wiktionary

Flek – część buta przytwierdzana (doklejana) do obcasa, która ma zapobiegać ścieraniu się obcasa. Fleki mogą być wykonane z metalu lub z gumy obuwniczej przy czym ich rodzaj zależy od walorów estetycznych lub od powierzchni, na której but jest używany. Fleki mogą posiadać standardowy bolec lub być dorabiane do konkretnego buta. Flek jako element eksploatacyjny buta i jest zaprojektowany tak by się zużywał, a bez regularnej konserwacji buta lub jego wymiany może doprowadzić do zniszczenia obuwia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idę do sklepu obuwniczego, muszę kupić fleki, sznurówki i wkładki do butów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɛk, AS: flek

Wiktionary


flekować

1. pospolicie: brutalnie kogoś kopać;
2. przenośnie: moralnie znęcać się nad kimś


SJP.pl


fleks

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) opt. specjalny sprężynujący zawias, którym przyczepia się zausznik do okularów

 (1.2) pot. środ. szlifierka kątowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nareszcie przeciąłem tę rurę fleksem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɛks, AS: fleks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fleksa ż., fleksura ż., fleksybilność ż., fleksografia ż., fleksodruk m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szlifierka kątowa; pot. środ. fleksa, gumówka, grajnerka, diaks, boszka, boszówka

Wiktionary


fleksa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szlifierka kątowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fleks mrz.

Wiktionary


fleksitarianin

[czytaj: fleks-itarianin] wegetarianin, który okazjonalnie spożywa mięso


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba stosująca dietę z ograniczeniem produktów mięsnych, zasadniczo jarską

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fleksitarianizm m.

:: fż. fleksitarianka ż.

 przym. fleksitariański

Wiktionary


fleksitarianizm

[czytaj: fleks-itarianizm] dieta roślinna dopuszczająca okazjonalne spożywanie mięsa; elastyczny wegetarianizm, flexitarianizm


SJP.pl

Fleksitarianizm (z ang. "flexible" – elastyczny), elastyczny wegetarianizm – dieta roślinna polegająca na okazjonalnym spożywaniu posiłków zawierających mięso lub ryby np. poza domem, na przyjęciach, w domach przyjaciół lub rodziny.

Pojęcie to zostało użyte po raz pierwszy przez Lindę Anthony 17 października 1992 roku. Pojęcia fleksitarianizm i semiwegetarianizm stosowane są zamiennie.

Wikipedia


fleksitarianka

[czytaj: fleks-itarianka] wegetarianka, która okazjonalnie spożywa mięso


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta stosująca dietę z ograniczeniem produktów mięsnych, zasadniczo jarską

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fleksitarianin mos.

Wiktionary


fleksitariański

→ fleksitarianizm, → fleksitarianin [czytaj: fleks-itariański]; flexitariański


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący fleksitarianizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fleksitarianin mos.

Wiktionary


fleksja

w językoznawstwie:
1. dział gramatyki zajmujący się odmianą wyrazów;
2. odmiana wyrazów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gram. odmiana wyrazów

 (1.2) gram. dział gramatyki zajmujący się opisem odmiany wyrazów

Wiktionary

Fleksja – system opozycji słów należących do jednego leksemu.

Fleksja to ta część morfologii, która umożliwia wyrażanie relacji gramatycznych (składniowych) za pomocą form wyrazowych, poprzez zastosowanie sufiksów, rzadziej też prefiksów. Formy fleksyjne, dominujące w językach fleksyjnych, wyrażają funkcje składniowe; w innych językach podobną rolę pełni szyk wyrazów. Oprócz fleksji imiennej i fleksji czasownika wyróżnia się niekiedy fleksję przymiotników i przysłówków (stopniowanie).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflɛksʲja, AS: fleksʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fleksyjny

Wiktionary


fleksodruk

przemysłowa technika druku polegająca na przenoszeniu obrazu za pomocą wypukłej formy drukowej wykonanej z polimeru lub z gumy; fleksografia


SJP.pl


fleksodrukowy

→ fleksodruk


SJP.pl

Patrz:

fleksodruk

fleksografia

przemysłowa technika druku polegająca na przenoszeniu obrazu za pomocą wypukłej formy drukowej wykonanej z polimeru lub z gumy; fleksodruk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poligr. technika druku wypukłego, w której forma drukowa wykonana jest z elastycznego tworzywa sztucznego;

Wiktionary

Fleksografia, fleksodruk (z gr. "flekso", giętki) – technika druku wypukłego elastycznymi formami drukowymi i ciekłymi farbami szybkoschnącymi.

Charakterystyczną cechą fleksografii jest występowanie elastycznej, wypukłej formy drukowej wykonanej zazwyczaj z polimeru, rzadziej z gumy. Dzięki temu technika ta stosowana może być w przypadkach, kiedy podłoże nie jest idealnie równe. Technika ta jest najbardziej uniwersalną techniką druku, jeśli chodzi o możliwości zadruku różnych podłoży.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ojczyzną fleksografii jest Ameryka Północna, gdzie do tej pory pozostała dominującą techniką druku na opakowaniach i nie tylko na nich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌflɛksɔˈɡrafʲja, AS: fleksografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fleksograficzny

 rzecz. fleks mrz.

Wiktionary


fleksograficzny

→ fleksografia


SJP.pl

Patrz:

fleksografia

fleksometr

przyrząd do badania odporności materiałów na zginanie


SJP.pl

Fleksometr – urządzenie, które służy do badania odporności różnych materiałów (np. tkanin) na zginanie.

Wikipedia


fleksor

mięsień umożliwiający zginanie kończyny; zginacz


SJP.pl


fleksura

w geologii: schodkowe wygięcie ławic, warstw skalnych


SJP.pl

Fleksura (przegięcie) to ciągła dyslokacja tektoniczna pośrednia pomiędzy fałdem a uskokiem. Powstaje wskutek przemieszczenia warstw skalnych bez przerwania ich ciągłości. Bardzo często występuje jako przedłużenie uskoku.

Przegięcie prowadzi do ścieniania i rozciągania warstw skalnych, co może prowadzić do powstania budinażu.

Wikipedia


fleksyjnie

przysłówek

 (1.1) gram. jęz. w sposób fleksyjny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako wyrażenie przyimkowe jest ona [nazwa „Pod Baranami”] fleksyjnie znieruchomiała, gdyż posiadający zdolność odmiany rzeczownik musi zachować postać, która wynika ze związku z przyimkiem.

 (1.1) W trakcie rozważań składniowych i semantycznych muszę formować fleksyjnie wyrazy pary podstawowej, aby uwidocznić zachodzące między tymi wyrazami związki znaczeniowe i składniowe.

Wiktionary


fleksyjność

cecha języka wyrażająca się tym, że niektóre słowa są odmieniane przez przypadki, osoby, czasy itp.


SJP.pl


fleksyjny

dotyczący fleksji, czyli odmiany wyrazów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) jęz. gram. dotyczący fleksji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Galijski był językiem fleksyjnym o dosyć swobodnym szyku wyrazów w zdaniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fleksja ż.

Wiktionary


fleming

nazwisko, np.: Paul (1609-40), poeta niemiecki; Victor (1883-1949), amerykański reżyser filmowy; Ian Lancaster (1908-64), szkocki dziennikarz i pisarz, twórca postaci Jamesa Bonda


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dawna (niemiecka) nazwa wsi Frączki (Warmia), obowiązywała do 1945 r.
  • Fleming (Saskatchewan) – miejscowość w prowincji Saskatchewan
  • Fleming – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Logan
  • Fleming – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Ray
  • Fleming – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cayuga
  • Fleming (ang. Fleming Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Aitkin
  • Fleming (ang. Fleming Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Pine
  • Fleming (ang. Fleming Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cayuga
  • hrabstwo Fleming (ang. Fleming County) – w stanie Kentucky
  • Alexander Fleming (1881–1955) – laureat Nagrody Nobla, odkrywca penicyliny.
  • Amalia Fleming (1912–1986) – grecka lekarka i polityk.
  • Andrew Fleming (ur. 1963) – amerykański reżyser i scenarzysta.

Wikipedia


flemming

nazwisko


SJP.pl

Flemming ("Flemingowie", "Flemmingowie", "von Flemming") – zniemczony flamandzki ród szlachecki, wywodzący się z Flandrii (dzisiejsza Belgia), zamieszkujący Pomorze Zachodnie od okresu średniowiecza (XIII w.) do XIX/XX wieku.

Wikipedia


flensburg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto portowe w północnej części Niemiec, przy granicy z Danią;

Wiktionary

Flensburg (dolnoniem. i duń. "Flensborg") – miasto portowe na prawach powiatu w północnej części Niemiec, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn (trzecie co do wielkości miasto w tym kraju związkowym po Kilonii i Lubece), w pobliżu granicy z Danią, nad Zatoką Flensburską. Szkoła i baza marynarki wojennej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele północnoniemieckich miast takich jak przygraniczny Flensburg ma wyraźne duńskie ślady kulturowe i historyczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflɛ̃w̃zburk, AS: flẽũ̯zburk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. flensburski

Wiktionary


flensburski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Flensburgiem, dotyczący Flensburga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zatoka Flensburska na północy Niemiec stanowi obecnie naturalną granicę z sąsiednią Danią.

 (1.1) Świadectwem tego, że język duński przez stulecia był elementem flensburskiej codzienności, są duńskie nabożeństwa w kościele Świętego Ducha, które rozpoczęły się w 1588 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɛ̃w̃zˈbursʲci, AS: flẽũ̯zbursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flensburg mrz., flensburczyk mos.

Wiktionary


flep

w gwarze poznańskiej:
1. dokument;
2. rzadziej: pieczątka na dokumencie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) reg. pozn. dokument

 (1.2) reg. pozn. rzad. pieczątka na dokumencie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogę znaleźć tych flepów.

 (1.1) Muszę zanieść ten flep do magistratu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dokument

Wiktionary


flerken

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (1.1) sf. pozaziemski przedstawiciel gatunku o wyglądzie domowego kota, postać z uniwersum komiksów i filmów Marvela

Wiktionary


flerow

pierwiastek chemiczny o symbolu Fl


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Fl i liczbie atomowej 114;

Wiktionary

Flerow (Fl, flerovium) – pierwiastek chemiczny leżący w układzie okresowym w bloku p bezpośrednio pod ołowiem. Wszystkie znane izotopy są bardzo nietrwałe i nie występują na Ziemi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma flerow?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. flerowowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Fl; daw. ununquadium

Wiktionary


flerowowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący flerowu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flerow m.

Wiktionary


flesz

1. lampa błyskowa;
2. pchnięcie lub cięcie rzutem w szermierce;
3. polowe umocnienie obronne XVIII-XIX w.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fot. lampa błyskowa aparatu fotograficznego

 (1.2) publ. skrót wiadomości

Wiktionary

Flesz, skrót informacji, informacje w skrócie (ang. "flash") – skrót najważniejszych informacji poza programem informacyjnym, trwający zwykle kilkadziesiąt sekund. Program informacyjny typu flesz prezentuje zwykle lektor, rzadziej prezenter. Flesze stanowią niekiedy zapowiedź głównego wydania programu informacyjnego (na przykład: Fakty TVN). Określenie to spotyka się najczęściej w odniesieniu do telewizji.

Wikipedia


flesza

specjalna budowla zewnętrzna, która umożliwia ostrzelanie ukrytych podejść nieprzyjaciela; strzałczan


SJP.pl


fleszar

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Fleszar (1899–1939) – major piechoty Wojska Polskiego, dowódca Kompanii KOP „Smolicze”, Brodnickiego Batalionu Obrony Narodowej i II batalionu 63 Toruńskiego Pułku Piechoty
  • Albin Fleszar ps. „Satyr” (1888–1916) – major piechoty Wojska Polskiego
  • Alfred Fleszar (1890–1940) – major dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, zamordowany w Katyniu
  • Antoni Fleszar (1897–1940) – major piechoty Wojska Polskiego, odznaczony Krzyżem Niepodległości i czterokrotnie Krzyżem Walecznych, zamordowany w Charkowie
  • Bolesław Fleszar (1933–2023) – profesor doktor habilitowany, specjalista w zakresie technologii chemicznej, senator I kadencji
  • Ewa Fleszar (ur. 1966) – polska artystka rzeźbiarka, działaczka na rzecz kultury i sztuki
  • Gabriel Fleszar (ur. 1979) – muzyk i piosenkarz
  • Roman Fleszar (ur. 1966) – polski artysta malarz, pedagog, działacz na rzecz kultury i sztuki
  • Stanisław Fleszar (ur. 1895) – oficer piechoty Wojska Polskiego
  • Stanisław Wiktor Fleszar (ur. 1889) – major intendentury Wojska Polskiego, kierownik Rejonu Intendentury Gniezno, odznaczony Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych (dwukrotnie), Złotym Krzyżem Zas...

Wikipedia


fleszarowa-muskat

Stanisława Fleszarowa-Muskat (1919-1989) - powieściopisarka, poetka, publicystka i dramaturg


SJP.pl


fleszowy

→ flesz


SJP.pl

Patrz:

flesz

flet

1. instrument muzyczny z grupy aerofonów wargowych,
2. kielich lub kieliszek do wina, wysoki i wąski na krótkiej nóżce; czasem z pokrywą; używany zwł. w XVIII w.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. instrument muzyczny;

 (1.2) muz. głos organowy o brzmieniu fletu (1.1)

 (1.3) grub. posp. penis

Wiktionary

Flet – instrument muzyczny z grupy aerofonów, z rodziny instrumentów dętych drewnianych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naukę gry na flecie zaczęliśmy od melodii „Wyszły w pole kurki trzy”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɛt, AS: flet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flecista m., flecistka ż., fletnia ż., flecik mrz.

 przym. fletowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) fiut

Wiktionary


fletcher

[czytaj: fleczer] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Darren Fletcher (ur. 1984), szkocki piłkarz
  • Tom Fletcher (ur. 1985), muzyk z Mcfly
  • Andrew Fletcher (ur. 1961), muzyk angielski (Depeche Mode)
  • Dexter Fletcher (ur. 1966), aktor brytyjski
  • Frank Friday Fletcher (ur. 1855, zm. 1928), admirał amerykański
  • Frank Jack Fletcher (ur. 1885, zm. 1973), admirał amerykański
  • Guy Fletcher (ur. 1960), muzyk angielski (Dire Straits)
  • Ken Fletcher (1940–2006), tenisista australijski
  • Kevin Fletcher – amerykański koszykarz
  • Louise Fletcher (ur. 1934), aktorka amerykańska
  • Cari Elise Fletcher (ur. 1994), piosenkarka amerykańska
  • Mundungus Fletcher – postać fikcyjna z powieści Harry Potter

Wikipedia


fletner

ruchomy fragment krawędzi spływu steru lub lotki; flettner


SJP.pl


fletnia

fletnia Pana - instrument dęty drewniany zbudowany z różnej długości piszczałek; multanki, syringa, syrynga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. instrument muzyczny dęty złożony z kilku piszczałek różnej długości; aerofon wargowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kto lubi kwiaty uroczych dni wiosny / Z różowem licem jutrzenki, / Wierzbowych fletni kto zna głos żałośny, / Niech tej posłucha piosenki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flet mrz., flecista mos., fletnista mos., fletnistka ż., fletniarz mos.

Wiktionary


fletniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk grający na fletni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po występie fletniarza zaśpiewa chór z Sycylii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fletnista mos., fletnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fletnista

Wiktionary


fletniowy

→ fletnia


SJP.pl

Patrz:

fletnia

fletnista

muzyk grający na fletni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk grający na fletni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na początku wystąpi niewidomy fletnista z Łotwy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fletnia ż., fletniarz mos.

:: fż. fletnistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fletniarz

Wiktionary


fletnistka

kobieta lub dziewczyna grająca na fletni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. kobieta grająca na fletni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po koncercie fletnistki z Rumunii poszliśmy z Danusią na pizzę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fletnia ż.

:: fm. fletnista mos.

Wiktionary


fletnowo

Fletnowo – (niem. "Flötenau") wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Dragacz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 326 mieszkańców. Jest ósmą co do wielkości miejscowością gminy Dragacz.

Wikipedia


fletowiec

rodzaj ptaków z rodziny wilgowatych


SJP.pl


fletowy

przymiotnik od: flet


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) muz. związany z fletem, dotyczący fletu

 (1.2) przypominający brzmieniem flet

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Samiec często wydaje dźwięczne, melodyjne, fletowe gwizdy podobne do „zofija fija”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flet mrz., flecik mrz., flecista mos., flecistka ż.

Wiktionary


fletrowers

instrument muzyczny, flet poprzeczny; flotrowers


SJP.pl


flettner

ruchomy fragment krawędzi spływu steru lub lotki; fletner


SJP.pl


fletówka

rodzaj ptaków śpiewających


SJP.pl


fleury

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fleury (Manche) – francuska gmina w regionie Dolna Normandia
  • Fleury (Aude) – francuska gmina w regionie Langwedocja-Roussillon
  • Fleury (Mozela) – francuska gmina w regionie Lotaryngia
  • Fleury (Pas-de-Calais) – francuska gmina w regionie Nord-Pas-de-Calais
  • Fleury (Aisne) – francuska gmina w regionie Pikardia
  • Fleury (Oise) – francuska gmina w regionie Pikardia
  • Fleury (Somma) – francuska gmina w regionie Pikardia
  • Fleury-devant-Douaumont – francuska miejscowość w regionie Lotaryngia
  • Fleury-en-Bière – francuska miejscowość w regionie Île-de-France
  • Fleury-la-Forêt – francuska miejscowość w regionie Górna Normandia
  • Fleury-la-Montagne – francuska miejscowość w regionie Burgundia
  • Fleury-la-Rivière – francuska miejscowość w regionie Szampania-Ardeny

Wikipedia


fleuta

trójmasztowy (trzymasztowy) żaglowiec handlowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. żegl. europejski XVII-wieczny żaglowiec trójmasztowy, używany głównie w celach handlowych i niekiedy wojennych;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fluita

Wiktionary


flexitarianizm

[czytaj: fleks-itarianizm] dieta roślinna dopuszczająca okazjonalne spożywanie mięsa; elastyczny wegetarianizm, fleksitarianizm


SJP.pl


flexitariański

→ flexitarianizm [czytaj: fleks-itariański]; fleksitariański


SJP.pl


flibustier

pirat grasujący w XVII i XVIII wieku u wybrzeży kolonii hiszpańskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskosobowy

 (1.1) hist. żegl. członek zorganizowanej wielonarodowej społeczności piratów i przemytników, czynnej w XVII–XVIII w. na Karaibach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta portowa tawerna na Antylach pamięta jeszcze czasy flibustierów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. flibustierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bukanier, korsarz

Wiktionary


flibustierski

→ flibustier


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rzad. właściwy flibustierom, piracki

Wiktionary

Patrz:

flibustier

Przykłady

 (1.1) (…) z biegiem czasu jednak flibustierski (piracki, rozbójniczy) styl życia Kozaków sam w sobie stał się siłą przyciągającą ludzi z zewnątrz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flibustier m.

Wiktionary


flic

[czytaj: flik] we Francji: pogardliwie o policjancie; flik


SJP.pl


flidrowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Orzesze. fioletowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flider mrz.

Wiktionary


fligel

dawniej: skrzydło okienne lub listewka do zawieszenia półki na ścianie; dawniej: fligel-adiutant - oficer pełniący służbę u boku panującego


SJP.pl


fligeladiutant

dawniej: przyboczny adiutant przy osobie panującego lub przy wyższym wojskowym


SJP.pl


fliger

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. samolot

Wiktionary


fligier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Pszczyna. samolot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk fliger

Wiktionary


flik

pogardliwie: francuski policjant; flic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pogard. we Francji: policjant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spadajmy stąd, bo zaraz się fliki zlecą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flʲik, AS: flʹik

Wiktionary


flinders

Flinders – rzeka okresowa w północno-wschodniej Australii, w stanie Queensland.

Długość rzeki wynosi 840 km, a powierzchnia dorzecza wynosi 108 000 km².

Źródła rzeki znajdują się w Wielkich Górach Wododziałowych, a uchodzi ona do zatoki Karpentaria.

Wikipedia


flint

szkło optyczne o dużym współczynniku załamania światła


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Flint – polski raper
  • Austin Flint (1812–1886) – amerykański lekarz
  • Austin Flint (1836–1915) – amerykański fizjolog
  • Caroline Flint – brytyjska polityk
  • David Flint – australijski prawnik
  • Eric Flint – amerykański pisarz
  • Frank Stuart Flint – brytyjski poeta
  • Jill Flint – amerykańska aktorka
  • Keith Flint – brytyjski muzyk
  • Simon Flint – angielski strongman
  • Flint – miasto w Walii
    • Flint – stacja kolejowa w miejscowości Flint

Wikipedia


flinta

myśliwska strzelba na śrut; fuzja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. hist. karabin z zamkiem skałkowym używany w armiach od początku XVIII wieku;

 (1.2) środ. łow. strzelba myśliwska

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • flinta – inna nazwa karabinu lub strzelby myśliwskiej
  • Flinta – rzeka w Wielkopolsce, prawy dopływ Wełny
  • Ewelina Flinta (ur. 1979) – polska piosenkarka pop-rockowa
  • FLINTA* – akronim Kobiety (F) Lesbijki (L) osoby Interpłciowe (I) osoby Niebinarne (N) osoby Transpłciowe (T) osoby Agender(A). Gwiazdka na końcu odnosi się do innych tożsamości płciowych.
  • Flint

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflʲĩnta, AS: flʹĩnta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flint m.

 przym. flintowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fuzja

Wiktionary


flintglas

szkło ołowiowe o dużym współczynniku załamania światła; szkło optyczne; flint


SJP.pl


flip

1. mrożony napój z wina, brandy, rumu albo likieru, cukru i jajek
2. słodzony, gorący napój alkoholowy
3. koziołek wykonany w powietrzu w pewnych ćwiczeniach gimnastycznych, na łyżwach lub pod wodą przy nurkowaniu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Flip – miejscowość (plaats) w dystrykcie Bandabou, w kraju autonomicznym Curaçao
  • Flip – holenderski magik
  • Flip – austriacki muzyk
  • Flip Saunders – amerykański trener koszykarski
  • Flip i Flap – duet amerykańskich komików
  • Lil’ Flip – amerykański raper
  • 360 flip – akrobacja na deskorolce
  • Flip – album Nilsa Lofgrena
  • flip – figura akrobatyczna w jeździe na deskorolce
  • flip – koktajl
  • flip – skok w łyżwiarstwie figurowym
  • Flip 3D – efekt graficzny

Wikipedia


flipchart

[czytaj: flipczart] spięte arkusze papieru dużego formatu umieszczane na specjalnym pionowym stojaku, służące do prezentacji; flip chart


SJP.pl

Flipchart – rodzaj tablicy demonstracyjnej, urządzenia konferencyjnego. Flipchart to lekka i łatwa w przenoszeniu tablica, posiadająca regulowaną wysokość. Występuje z dwoma rodzajami suchościeralnej powierzchni do pisania:

Tablica często zaopatrzona jest w unoszony, łatwy w użyciu zacisk na papier, haki na papier o regulowanym rozstawie oraz półkę na pisaki.

Wikipedia


fliper

flipper;
1. automat do gry w pinballa; pinball;
2. każdy z dwóch elementów do odbijania kulki w takim automacie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fliper, flipper – automat do gry
  • Fliper – polski zespół pop rockowy

Wikipedia


fliperka

kobieta skupująca mieszkania lub domy i odsprzedająca je po remoncie w wyższych cenach; flipperka


SJP.pl


fliperski

→ fliper


SJP.pl

Patrz:

fliper

flipować

skupować mieszkania lub domy i odsprzedawać je po remoncie w wyższych cenach; flippować


SJP.pl


flipper

[czytaj: fliper] fliper;
1. automat do gry w pinballa; pinball;
2. każdy z dwóch elementów do odbijania kulki w takim automacie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) automat do gry z odbijająca się wewnątrz metalową kulką

 (1.2) ruchoma część flippera (1.1), którą odbija się kulkę ręcznie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) spekulant mieszkaniowy

Wiktionary

Flipper (nazywany też pinballem lub bilardem elektrycznym) – automat do gry, w którym gracz za pomocą ruchomych łapek (z ang. "flipper") odbija kulkę poruszającą się po nachylonej w jego kierunku planszy. Na samej planszy umieszczone są elementy, za których trafianie gracz zdobywa punkty. Gra kończy się, gdy metalowa kulka wpadnie określoną liczbę razy do otworu na dole planszy. Pierwszym flipperem był Triple Action, wyprodukowany w 1948 roku przez Steve’a Kordeka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wagary często uciekaliśmy na flippery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflʲipɛr, AS: flʹiper

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flipping mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bilard

Wiktionary


flipperka

[czytaj: fliperka] kobieta skupująca mieszkania lub domy i odsprzedająca je po remoncie w wyższych cenach; fliperka


SJP.pl


flipperowy

→ flipper [czytaj: fliperowy]


SJP.pl


flipping

[czytaj: fliping] szybki zakup, remont i sprzedaż nieruchomości; flipowanie, flippowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przełączanie kanałów pilotem telewizyjnym bez wyraźnego powodu

 (1.2) ekon. spekulacyjny obrót mieszkaniami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flipper m.

Wiktionary


flippingowy

→ flipping [czytaj: flipingowy]


SJP.pl


flippować

[czytaj: flipować] skupować mieszkania lub domy i odsprzedawać je po remoncie w wyższych cenach; flipować


SJP.pl


flirciara

kobieta często flirtująca; podrywaczka, kokietka, flirciarka


SJP.pl


flirciarka

kobieta często flirtująca; podrywaczka, kokietka, flirciara


SJP.pl


flirciarski

dotyczący flirtu, a także charakterystyczny dla flirciarza lub flirciarki


SJP.pl


flirciarz

mężczyzna lubiący flirtować; bałamutnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna lubiący wzbudzać zainteresowanie innych osób poprzez flirtowanie z nimi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z dziadka Alfreda jest stary flirciarz, on żadnej babce nie przepuści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flircik mrz., flirt mrz., flirtowanie n., poflirtowanie n.

:: fż. flirciarka ż., flirciara ż.

 przym. flirciarski

 czas. flirtować ndk., poflirtować dk.

Wiktionary


flircik

zdrobnienie od: flirt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od flirt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie flirt, lecz tylko mały flircik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flirt m., flirciarz m., flirciarka ż., flirtowanie n.

 czas. flirtować ndk.

Wiktionary


flirt

książkowo:
1. zabiegi mające na celu pozyskanie względów osoby płci odmiennej, starania o czyjąś rękę; umizgi, umizg (dawniej), konkury, amory, zalecanki, zaloty;
2. przygoda erotyczna; romans, miłostka;
3. gra towarzyska umożliwiająca rozmowę na tematy miłosne za pomocą przekazywanych kartek z pytaniami i odpowiedziami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) krótkotrwała miłostka, zalotna rozmowa;

 (1.2) rodzaj gry towarzyskiej wykorzystującej karty z listą numerowanych pytań i odpowiedzi

Wiktionary

Flirt – zachowanie społeczne polegające zazwyczaj na prowadzeniu zalotnych rozmów i czynieniu kokieteryjnych gestów.

Słowo „flirt” pochodzi od starofrancuskiego "conter fleurette", co znaczy „(próbować) kusić” przez upuszczanie płatków kwiatów. Ale "conter fleurette" pojawia w języku francuskim dopiero w XVII wieku, a słowo "flirt" w j. angielskim używano już od XVI wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przyjemny musi być flirt z tymi, którzy się w nas niegdyś durzyli, a których teraz spotykamy na nowo.

 (1.2) Zagramy we flirta?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flʲirt, AS: flʹirt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flirciarz m., flirciarka ż., flirciara ż., flirtowanie n., poflirtowanie n.

:: zdrobn. flircik m.

 czas. flirtować ndk., poflirtować dk.

 przym. flirciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) romansik, miłostka, amory

Wiktionary


flirtak

nazwisko


SJP.pl


flirtoholik

osoba odczuwająca nieustanną potrzebę nawiązywania przelotnych związków miłosnych


SJP.pl


flirtować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) uprawiać flirt, prowadzić lekką, zalotną rozmowę towarzyską z osobą innej płci

 (1.2) kokietować kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kąpał się i próbował flirtować z jakimiś przygodnymi i nietutejszymi dziewczętami.

 (1.2) Flirtowała go, zresztą miała do niego feblik…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flirciara ż., flirciarka ż., flirciarz mos., flircik mrz., flirt mrz., flirtowanie n.

 czas. poflirtować

 przym. flirciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kokietować, romansować, uprawiać flirt

Wiktionary


flis

człowiek trudniący się spławem drzewa; oryl, flisak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. książk. transp. działalność polegająca na spławianiu towarów (głównie zboża, drewna w formie tratw) rzekami

 (1.2) daw. ogólne określenie żeglugi śródlądowej (rzadziej morskiej)

 (1.3) impreza turystyczna lub rekonstrukcyjna, polegająca na grupowym pokonywaniu szlaku wodnego, często nawiązująca do tradycji flisackich

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. książk. flisak; osoba zawodowo trudniąca się spławem towarów rzekami, pracująca na tratwach, szkutach lub innych statkach rzecznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciśnie was firma i ciśnie retman. Do tego w ogóle flis podupada, bo kolej wam wchodzi w paradę.

 (1.1) Aż tu się Miemiec do wsi przyplątał i na flisa ludzi zmawiał, i zadatek na rękę dawał.

 (1.2) Oni co naprzednieyſzy ludźie [...] wiele godnośći y ceny fliſowi przydáli: ktorych żeglowánie práwie cżelni poetowie Greccy y Láćińſcy/ vmyślnie opiſáli.

 (1.3) W poniedziałek jej załoga dołączy do odrzańskiego flisu, który jak co roku z Brzegu na Opolszczyźnie płynąć będzie w kierunku Szczecina.

 (2.1) Z dala postrzegliśmy łyżwy wolno ciągnione przez flisów linami na naszym brzegu.

 (2.1) Stawili się tłumnie pończosznicy i bursztyniarze [...] i flisowie przywożący do Gdańska polskie zboże i drzewo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flisak mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spław, flisactwo

 (1.2) żegluga

 (2.1) flisak, oryl, fliśnik, spławnik

Wiktionary


flisacki

związany z flisakiem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z flisactwem i flisakami, dotyczący flisactwa lub flisaków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilkuset żeglarzy z całej Polski i z zagranicy przypomniało wczoraj gdańszczanom o flisackich tradycjach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flisak m., flisactwo n.

Wiktionary


flisactwo

spław towarów rzeką przy wykorzystaniu tratw, szkut, galarów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zaw. rzeczny spław drewna i innych towarów, głównie tratwami;

Wiktionary

Flisactwo (flis, osyłka) – rzeczny spław towarów.

Tradycja flisactwa kultywowana w Polsce, Austrii, Czechach, Niemczech, na Łotwie i w Hiszpanii została w grudniu 2022 roku wpisana na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. flisak mos.

 czas. flisować ndk.

 przym. flisacki, flisaczy, flisowski, flisowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flis, flisostwo, flisówka, osyłka

Wiktionary


flisaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od flisak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flisak m.

Wiktionary


flisaczka

→ flisak


SJP.pl

Patrz:

flisak

flisaczy

flisacki


SJP.pl


flisak

człowiek trudniący się spławem drzewa; oryl, flis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zaw. człowiek zawodowo trudniący się spławem rzecznymi tratwami drewna, zboża i innych towarów do portów morskich, zajmujący się flisactwem;

 (1.2) zaw. współcz. przewoźnik turystów łódkami do miejsc niżej położonych;

Wiktionary

Flisak (oryl, flis) – przedstawiciel grupy zawodowej zajmującej się w dawnej Polsce flisem, czyli rzecznym spławem (transportem) towarów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Toruniu zmierzch purpurą niebo znaczy, / A Wisłą, co skryta już jest pośród mgieł, / Jak we śnie spływają widmowi flisacy.

 (1.1) W dole przepływał galar; zniosło go bokiem. Flisak zgięty w łuk przebiegał bosymi nogami po desce, parł na drąg sterowy, by go znów z pluskiem przerzucić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflʲisak, AS: flʹisak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flisaczek mos., flisactwo n., flis m.

 przym. flisowski, flisowy, flisacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oryl, włóczek, szkutnik

Wiktionary


flisek

nazwisko


SJP.pl


flisiak

nazwisko


SJP.pl


flisikowski

nazwisko


SJP.pl


flisowski

→ flis (osoba); flisacki, flisaczy


SJP.pl


flisz

gruby zespół osadów terygenicznych lub (rzadziej) wapiennych o charakterystycznym, naprzemiennym ułożeniu osadów gruboziarnistych i drobnoziarnistych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • flisz (geologia) – zespół skał osadowych
  • flisz (brydż) – brydżowa konwencja licytacyjna

Wikipedia


fliszowy

przymiotnik od: flisz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geol. związany z fliszem, dotyczący fliszu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flisz mrz.

Wiktionary


flit

środek owadobójczy, zwykle płynny


SJP.pl

FliT ( Фліт) – zespół muzyczny z Iwano-Frankiwska, założony w 2001 roku, grający muzykę, którą sami członkowie zespołu określają jako inteligentny punk rock.

W grudniu 2003 r. Flit wydał debiutancki album „Світ такий...” Swit takyj.

W kwietniu 2006 r. został wydany nowy album – „Заникай” Zanykaj.

Wikipedia


flitować

rozpylać środki owadobójcze, zwłaszcza flity


SJP.pl


fliz

fliza;
1. dawniej: płyta ozdobna do wykładania ścian i podłóg;
2. kamień do rozcierania farby drukarskiej


SJP.pl


fliza

fliz;
1. dawniej: płyta ozdobna do wykładania ścian i podłóg;
2. kamień do rozcierania farby drukarskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. płyta z kamienia, terakoty, fajansu, szkła itp., często ozdobna, stosowana jako wykładzina ścian i podłóg;

 (1.2) kraków. pot. kafelek, płytka naścienna

Wiktionary

Fl

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fliziarz m., flizowanie n., flizówka ż.

:: zdrobn. flizka ż.

 czas. flizować

 przym. flizowy

Wiktionary


flizelina

syntetyczny materiał watopodobny używany w krawiectwie do usztywniania odzieży; fizelina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) materiał, cienki krawiecki wkład odzieżowy stosowany w celu usztywnienia lub stabilizacji szytej tkaniny;

Wiktionary

Fl

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) sztywnik

Wiktionary


flizelinowy

→ flizelina


SJP.pl

Patrz:

flizelina

fliziarka

potocznie: maszyna do układania kafelków; kafelkarka


SJP.pl


fliziarz

1. dawniej: osoba zajmująca się zawodowo układaniem fliz;
2. regionalnie: glazurnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kraków. glazurnik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fliza ż.

Wiktionary


flizka

ceramiczna płytka do wykładania ścian lub posadzek w budynkach; kafelek; płytka


SJP.pl


flizkarz

osoba układająca płytki, flizki; płytkarz


SJP.pl


flizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|flizować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. flizować ndk.

 rzecz. fliza ż.

Wiktionary


flizować

układać płytki podłogowe lub ścienne


SJP.pl


flizowy

przymiotnik od: fliz, fliza


SJP.pl


flm

skrót od: List do Filemona - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Nowego Testamentu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. List świętego Pawła do Filemona

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲizd ˌːɔ‿fʲilɛ̃ˈmɔ̃na, AS: lʹiz• do‿fʹilẽmõna

Wiktionary


float

[czytaj: flołt]
1. rodzaj wskaźnika giełdowego; free float;
2. rodzaj serwu w siatkówce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • float – liczba zmiennoprzecinkowa
  • float – metoda produkcji szkła
  • float – rodzaj zagrywki w siatkówce
  • Float – album muzyczny grupy Flogging Molly (2008)

Wikipedia


floatacja

[czytaj: flołtacja] unoszenie się na powierzchni bardzo słonej wody; floating


SJP.pl


floatarium

[czytaj: flotarium] pomieszczenie do unoszenia się na powierzchni bardzo słonej wody


SJP.pl


floating

[czytaj: flołting] unoszenie się na powierzchni bardzo słonej wody; floatacja


SJP.pl


floatingowy

→ floating [czytaj: flołtingowy]


SJP.pl


flobert

małokalibrowa broń palna, karabinek iglicowy; flower


SJP.pl


floem

1. tkanka roślinna drzew i krzewów przewodząca wodę i inne substancje organiczne; łyko;
2. duża płaszczyzna lodu unosząca się na wodzie


SJP.pl


flogiston

hipotetyczna, nieważka "materia ognia" mająca rzekomo być składnikiem każdej substancji palnej


SJP.pl


flogopit

minerał z grupy łyszczyków; brązowa mika


SJP.pl

Flogopit – pospolity minerał skałotwórczy z gromady krzemianów zaliczany do grupy mik.

Wikipedia


floken

pęknięcie w elemencie stalowym, przypominające kształtem płatek śniegu


SJP.pl


flokeny

pęknięcie w elemencie stalowym, przypominające kształtem płatek śniegu


SJP.pl


flokowarka

maszyna do pokrywania powierzchni tkanin warstwą ciętych włókien; zamszowarka


SJP.pl


flokować

poddawać tkaninę obróbce w celu pokrycia jej drobnym meszkiem; zamszować


SJP.pl


floks

roślina ozdobna z rodziny wielosiłowatych; płomyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Phlox|ref=tak., roślina o długich łodygach i silnie pachnących kwiatach;

Wiktionary

Fl

Wikipedia

Wymowa:

IPA: flɔks, AS: floks

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płomyk

Wiktionary


flokula

jasny obszar w chromosferze Słońca; flokuła


SJP.pl


flokulacja

kłaczkowanie; proces łączenia się rozproszonych cząstek stałych w większe zespoły, odbywający się w ośrodku ciekłym, wykorzystywany często w przemyśle (np. w procesie oczyszczania ścieków)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. chem. proces łączenia się drobnych cząsteczek w cieczy w większe grupy

Wiktionary

Flokulacja – końcowy etap niektórych rodzajów koagulacji tj. wypadania osadu z koloidów. Polega na tworzeniu się wiązań chemicznych między micelami, na skutek czego łączą się one w duże aglomeraty, które w widoczny sposób wyodrębniają się z roztworu koloidalnego tworząc osad lub mętną zawiesinę.

Wikipedia


flokulacyjny

przymiotnik od: flokulacja


SJP.pl


flokulant

substancja przyspieszająca kłaczkowanie roztworu koloidowego; flokulator


SJP.pl


flokulator

1. substancja przyspieszająca kłaczkowanie roztworu koloidowego; flokulant;
2. urządzenie do przeprowadzania procesu flokulacji


SJP.pl


flokuła

jasny obszar w chromosferze Słońca; flokula


SJP.pl


flokuły

duże skupiska cząstek powstałe w procesie flokulacji (kłaczkowania)


SJP.pl


flooding

[czytaj: flading] w informatyce: masowe wysyłanie wiadomości lub pustych pakietów w bardzo krótkich odstępach czasu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Flood (informatyka)
  • Zanurzanie – metoda terapeutyczna w leczeniu fobii

Wikipedia


floorball

[czytaj: florbol] gra zespołowa o zasadach podobnych do zasad hokeja na lodzie, gdzie krążek został zastąpiony piłeczką, a gracze poruszają się bez łyżew; unihokej


SJP.pl


floorbox

[czytaj: florboks] gniazda elektryczne i multimedialne umieszczone w jednym miejscu w podłodze


SJP.pl


flop

1. styl skoku wzwyż (tyłem do poprzeczki), wymyślony przez R. D. Fosbury'ego;
2. rodzaj fryzury męskiej;
3. w informatyce: jednostka mocy obliczeniowej komputerów, określająca liczbę operacji zmiennoprzecinkowych na sekundę; flops;
4. środowiskowo: wyłożenie trzech pierwszy kart na stół w Texas Hold'em;
5. środowiskowo: stacja dyskietek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. jednostka mocy obliczeniowej komputera, która oznacza jedną operację zmiennoprzecinkową na sekundę

 (1.2) środ. inform. = stacja dysków

 (1.3) środ. inform. = dyskietka

 (1.4) sport. skok wzwyż, w trakcie którego zawodnik pokonuje poprzeczkę w pozycji na plecyecach

 (1.5) środ. fryzj. męska fryzura modna w latach osiemdziesiątych XX w.: czub długich włosów spadających na oczy oraz wysoko podstrzyżonych włosów z boków i z tyłu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fosbury Flop – technika wykonywania skoku wzwyż
  • flop – symulacja faulu w koszykówce
  • FLOPS – jednostka mocy obliczeniowej komputerów (operacje zmiennoprzecinkowe na sekundę)

Wikipedia


flops

jednostka mocy obliczeniowej komputerów, określająca liczbę operacji zmiennoprzecinkowych na sekundę; flop


SJP.pl

|CGS-jedn =

Wikipedia


flor

1. cienka tkanina jedwabna, bawełniana lub wełniana;
2. odzież z tejże tkaniny;
3. czarny materiał symbolizujący żałobę; kir


SJP.pl


flor.

skrót od:
a) floren;
b) florencki;
c) florentyński


SJP.pl

skrót

 (1.1) = floren

 (1.2) = florencki, florentyński

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. florystyka ż., florystka ż.

 przysł. florystycznie

Wiktionary


flora

ogół roślin występujących w określonym miejscu, środowisku lub epoce geologicznej; roślinność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. ogół organizmów roślinnych

Wiktionary

Flora (z łac. "Flora" – rzymska bogini kwiatów) – ogół gatunków roślin występujących na określonym obszarze i publikacje zawierające ich opracowanie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wysokich Tatrach występują piękne okazy iglastej flory.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflɔra, AS: flora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flora ż., Florian mos., Florencja ż.

 przym. Florianowy

 przyim. floruit

Wiktionary


floralia

Floralia ("Ludi Florales") – rzymskie święto ku czci bogini Flory obchodzone od 28 kwietnia do 3 maja.

Podczas obchodów tego święta ustanowionego w 241 roku p.n.e. uczestnicy przystrajali się kwiatami. Nazywano je świętem młodości jako kojarzone ze świętowaniem miłości i wiosny. Połączone było z przedstawieniami scenicznymi i z odbywającymi się w cyrku igrzyskami, w których brały udział również kurtyzany. Towarzyszyły temu zabawy ludowe nacechowane dużą swobodą obyczajową.

Wikipedia


floralny

o motywie dekoracyjnym: roślinny, kwiatowy


SJP.pl


florczacki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Florczaków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florczaki nmos., florczaczanin m., florczaczanka ż.

Wiktionary


florczaczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Florczaków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florczaki nmos.

:: fż. florczaczanka ż.

 przym. florczacki

Wiktionary


florczaczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Florczaków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florczaki nmos.

:: fm. florczaczanin m.

 przym. florczacki

Wiktionary


florczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jarosław Florczak (1969–2010) – podpułkownik Biura Ochrony Rządu
  • Przemysław Florczak (ur. 1981) – saksofonista jazzowy
  • Tadeusz Florczak (1895–1940) – major broni pancernych Wojska Polskiego
  • Zbigniew Florczak (1923–2005) – polski pisarz, krytyk sztuki, tłumacz z języka francuskiego
  • Zofia Florczak (1912–1996) – nauczycielka, doktor habilitowana filologii polskiej, harcmistrz
  • Ewa Kuzyk-Florczak (ur. 1949) – aktorka

Wikipedia


florczyk

nazwisko


SJP.pl


florecista

szermierz walczący na florety


SJP.pl


florecistka

→ florecista


SJP.pl

Patrz:

florecista

florek

zdrobnienie od: Florian (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. chem. chlorek

Wiktionary

Zobacz też: Florek w innych znaczeniach tego słowa.

Florek – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Kutno.

Miejscowość wraz z wsią Michałów tworzy sołectwo "Florek".

Wikipedia


floren

1. niedawna jednostka monetarna Holandii (1 floren = 100 centów), zastąpiona w 2002 r. przez euro; gulden;
2. złota moneta florencka bita od XIII w., w późniejszych czasach rozpowszechniona w wielu krajach europejskich, m.in. w Anglii i na Węgrzech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. numizm. trzynastowieczna złota moneta florencka, rozpowszechniona następnie w handlu i naśladowana w krajach europejskich;

 (1.2) monet. brytyjska srebrna moneta wartości 2 szylingów, dziesiąta część funta; współcześnie moneta o wartości 10 pensów;

 (1.3) monet. dawna jednostka monetarna Holandii, późniejszy gulden;

Wiktionary

Floren – złota moneta o masie ok. 3,5 grama, bita przez Florencję od 1252 roku. Jej stabilna wartość pozwoliła stać się główną złotą monetą w Europie. Od XIV w. była często naśladowana, m.in. przez państwa włoskie, Czechy, Węgry, Francję oraz Niderlandy. Jej weneckim odpowiednikiem był dukat nazywany później cekinem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Polsce floren stał się także oznaczeniem nie tylko monet złotych, ale i złotego jako obrachunkowej jednostki pieniężnej, zwanej też zwykle złotym polskim w odróżnieniu od złotego czerwonego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florencja ż.

 przym. florencki, florenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) floren aragoński / legnicki / polski

 (1.3) gulden

Wiktionary


florencja

miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto we Włoszech;

 (1.2) imię|polski|ż.;

 (1.3) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce

 (1.4) geogr. hist. Kleparz

Wiktionary

Florencja ( Firenze, MAF: []) – miasto w środkowych Włoszech, nad Arno, u stóp Apeninów, stolica Toskanii i prowincji Florencja, stolica Włoch w latach 1865–1871. W 2022 roku liczyła 362 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym roku odwiedzę Florencję i kilka innych miast Toskanii.

 (1.2) Wspólne szczytowanie było wyrafinowaną muzyką, którą współtworzyli. Kiedy skończyli położyli się na łyżeczkę. Przytulił ją mocno do siebie. Florencja czuła się, jakby ich akt cały czas trwał. Wydała z siebie kilka rozmarzonych westchnień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɔˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: florẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. florentczyk mos., florentyńczyk mos., Florentyńczyk mos., florentynka ż., floren m., Florencjusz m., Florentyna ż., Florentynka ż., flora ż., flores m., Florenty mos.

 przym. florencki, florentyński, Florencjuszowy, florystyczny, florenowy

Wiktionary


florencjusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Florencjusz, Florenty – imię męskie pochodzenia łacińskiego, występujące w Polsce już w XII wieku (1175 r.). Powstało ono od łac. przydomka "Florentius", utworzonego poprzez dodanie przyrostka "-ius" od innego przydomka, "Florens" (łac. "florens", "-ntis" — "kwitnący"). Istnieją liczni święci patroni tego imienia (nawet dwudziestu), m.in. św. Florencjusz z Populonii, biskup (IV wiek).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Florencjusz i interesuję się monastycyzmem starożytnym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florencja ż., Florenty m., Florentyna ż.

:: zdrobn. Florek m.

 przym. Florencjuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Florenty; zdrobn. Florek

Wiktionary


florencjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Florencjusza lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Florencjusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Agata nazbierała poziomek w Florencjuszowym zagajniku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florencjusz mos., Florek mos., Florencja ż.

Wiktionary


florencki

przymiotnik od: Florencja; florentyński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Florencją, dotyczący Florencji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jednym z florenckich kościołów zobaczyć można tablicę nagrobną ukochanej Słowackiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɔˈrɛ̃nt͡sʲci, AS: florẽncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florencja ż., florentczyk mos., florentynka ż., floren m., Florentynka ż., Florentyńczyk mos., florentyńczyk mos.

 przym. florentyński

 przysł. po florencku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) florentyński

Wiktionary


florentczyk

mieszkaniec Florencji; Florentyńczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Florencji, osoba wywodząca się z Florencji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɔˈrɛ̃nṭt͡ʃɨk, AS: florẽnṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florencja ż., florentyńczyk mos., Florentczyk mos., Florentyńczyk mos., Florentynka ż.

:: fż. florentynka ż.

 przym. florencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) florentyńczyk

Wiktionary


florenty

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Florenty i interesuję się monastycyzmem italskim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florencja ż., Florencjusz m., Florentyna ż.

:: zdrobn. Florek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Florencjusz; zdrobn. Florek

Wiktionary


florentyn

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Florentyn – imię męskie pochodzenia łacińskiego, genetycznie wtórne cognomen "Florentinus", utworzone od pierwotnego "Florentius" Istnieją liczni święci patroni tego imienia, m.in. św. Florentyn (+357), męczennik burgundzki wspominany 27 września.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Florencjusz i interesuję się monastycyzmem średniowiecznym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florentyna ż.

:: zdrobn. Florek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Florek

Wiktionary


florentyna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w gminie Żelazków;

Wiktionary

Florentyna – żeński odpowiednik imienia Florentyn. Patronką tego imienia jest św. Florentyna z Kartageny, siostra św. Izydora i św. Leandra z Sewilli.

Florentyna imieniny obchodzi: 20 czerwca i 16 października.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miała na imię Florentyna i świetnie jeździła na snowboardzie.

 (1.2) Zamieszkaliśmy we Florentynie we wrześniu 2017.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florentyn m., Florenty m., Florencjusz m., Florencja ż., Florian mos.

Wiktionary


florentynka

ciastko z bakaliami, specjalność kuchni regionu Florencji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Florencji

 (1.2) kulin. ciastka z bakaliami, specjalność kuchni regionu Florencji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Większość florentynek kupuje je na głównym targu Florencji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florencja ż., Florentyńczyk m., Florentynka ż.

:: fm. florentyńczyk m., florentczyk mos.

 przym. florencki, florentyński

Wiktionary


florentyńczyk

mieszkaniec Florencji; Florentczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Florencji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupka florentyńczyków stała już przed katedrą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florencja ż., Florentyńczyk m., Florentynka ż.

:: fż. florentynka ż.

 przym. florencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) florentczyk

Wiktionary


florentyński

przymiotnik od: Florencja; florencki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Florencji, związany z Florencją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jednym z florentyńskich kościołów zobaczyć można tablicę nagrobną ukochanej Słowackiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. florentynka ż., Florencja ż.

 przym. florencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) florencki

Wiktionary


flores

zawiła linia naśladująca gałązkę z liśćmi i kwiatami


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Flores – wyspa w Indonezji
  • Flores – wyspa na Azorach (Portugalia)
  • Flores – wyspa w Kanadzie, w prowincji Kolumbia Brytyjska
  • Flores – miasto w Brazylii
  • Flores – miasto w Gwatemali
  • Flores Costa Cuca – miasto w Gwatemali
  • Flores – dzielnica Buenos Aires (Argentyna)
  • Flores – kanton Kostaryki
  • Flores – departament Urugwaju
  • Morze Flores – morze u wybrzeży Indonezji, część Oceanu Spokojnego
  • Lola Flores – hiszpańska tancerka, śpiewaczka i aktorka

Wikipedia


floreski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Floresem, dotyczący Floresu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flores mrz.

Wiktionary


floresowaty

w kształcie floresów


SJP.pl


floresy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zawiły deseń z zakrzywionych linii

Wiktionary


floret

1. sportowa broń szermiercza o wąskiej klindze;
2. konkurencja szermiercza;
3. gatunek jedwabnej tkaniny otrzymywany po sprzędzeniu odpadków jedwabiu; szap


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) cienka, sprężysta broń kolna, przeznaczona do zadawania trafień czubkiem klingi; lekka broń szermiercza o czworograniastej klindze

 (1.2) sport. konkurencja szermiercza, w której zawodnicy walczą pchnięciami przy użyciu floretu (1.1)

 (1.3) włók. gatunek tkaniny jedwabnej o mniej połyskliwej, lekko matowej fakturze, wytwarzany z krótszych włókien lub odpadów jedwabnych

Wiktionary

Floret – sportowa broń biała (zaliczana do broni kolnych).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. florecista mos., florecistka ż.

 przym. floretowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) szap

Wiktionary


floretowy

przymiotnik od: floret


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) sport. związany z floretem lub z szermierką tą bronią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. floret mrz., florecista mos., florecistka ż.

Wiktionary


florian

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Florian – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „kwitnący kwiat”. W Polsce używane bywało w formie Tworzyjan. Od Floriana wywodzi się także czeski neologizm "Květoslav".

Żeński odpowiednik: Florianna, Floriana.

Florian imieniny obchodzi: 4 maja, 7 maja, 5 listopada i 17 grudnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz stary zakrystian ma na imię Florian.

 (1.1) Florian Kowalewski był budowniczym, który pracował przy montażu mostów, m.in.: w Wilnie przez Wilię, Grodnie przez Niemen, Warszawie przez Wisłę.

 (1.1) W Kościele katolickim na 4 maja przypada wspomnienie św. Floriana z Lauriacum, patrona strażaków i hutników oraz chroniącego od pożarów.

 (1.1) Florianowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 4 maja, a także 5 listopada i 17 grudnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflɔrʲjãn, AS: florʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florianowa ż., Florianówna ż., Florianostwo lm m., Florkowa ż., Florkówna ż., flores mrz., floresik mrz., floresowość ż., floresowatość ż., floresowanie n., florystyka ż., florysta mos., florystka ż., florystyczność ż.

:: zdrobn. Florianek mos., Florek mos., Floreczek mos., Floruś mos., Florunio mos., Florcio mos.

:: fż. Floriana ż.

 czas. floresować ndk.

 przym. Florianowy, Floriankowy, Florkowy, Florusiowy, Floruniowy, Florciowy, florystyczny, floresowy, floresowaty, floriański

 przysł. floriańsko, florystycznie

 zob. Flora, Florus, Floryn, Florenty, Florentyn, Florentyna, Florencjusz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Florianek, Florek, Floreczek, Floruś, Florunio, Florcio

Wiktionary


floriana

imię żeńskie


SJP.pl

Floriana – jedna z jednostek administracyjnych na Malcie. Zamieszkiwana przez 2205 osób. Położona na półwyspie Sciberras pomiędzy dwiema zatokami: Grand Harbour i Marsamxett, od północy graniczy ze stolicą – Vallettą. Co roku odbywa się tutaj międzynarodowy festiwal muzyczny Isle of MTV. Znajduje się tu jedyny na Malcie ogród botaniczny – Argotti Botanical Gardens, a także baza marynarki wojennej Hay Wharf.

Wikipedia


florianek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Florian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nauczymy Florianka puszczać latawce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florek mos., Florian mos., Flora ż.

 przym. Floriankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Florek, Floreczek, Floruś, Florunio, Florcio

Wiktionary


florianiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Floriany lub z nią związany


SJP.pl


florianka

wieś w Polsce


SJP.pl

Florianka (nazwa oboczna: Komanówka) – osada część wsi Górecko Stare położona w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Józefów. Leży na terenie Roztoczańskiego Parku Narodowego.

Jest najbardziej wysuniętą na północny zachód miejscowością gminy i nie ma bezpośredniego połączenia z innymi miejscowościami w gminie. Ze względu na przepisy parku, nie można się tu dostać samochodem.

Wikipedia


floriankowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który odnosi się, należy do Florianka; taki, którego właścicielem, autorem, twórcą jest Florianek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zostawiłam Floriankowe buciki na werandzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florian mos., Florianek mos., Flora ż.

Wiktionary


florianostwo

Florian z małżonką; Florianowie


SJP.pl


florianowie

Florian z małżonką; Florianostwo


SJP.pl


florianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Floriana lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który odnosi się, należy do Floriana; taki, którego właścicielem, autorem, twórcą jest Florian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Florianowym sadzie rosną dorodne jabłonie i grusze oraz stare orzechy.

 (1.1) Obok Florianowej chaty stoi przydrożna figura św. Floriana.

 (1.1) Florianowi synowie wyrośli na dorodnych mężczyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. florystyka ż., florysta mos., flora ż., Flora ż., Florian m., florystka ż.

 przysł. florystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Floriana (D. lp. – po rzecz.)

Wiktionary


floriański

związany ze świętym Florianem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze św. Florianem, dotyczący św. Floriana

 (1.2) hist. mający związek z miastem Sankt Florian w Austrii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Barokowe zwieńczenie Bramy Floriańskiej zostało wykonane w 1660 roku.

 (1.2) Faksymile „Psałterza floriańskiego” podarowano papieżowi.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Florian mos., Florianek mos.

:: przym. Florianowy

Wiktionary


florigen

hormon roślinny regulujący powstawanie kwiatu


SJP.pl

Fl

Wikipedia


florilegium

antologia utworów różnych autorów


SJP.pl

Fl

Wikipedia


florin

waluta Aruby (terytorium zależnego Holandii)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • () – średniowieczna moneta angielska o wartości 6 szylingów
  • floren () – dawna moneta brytyjska o wartości 2 szylingów
  • Florin – miejscowość w Stanach Zjednoczonych, w Kalifornii
  • floren

Wikipedia


florkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronisław Florkiewicz – polski matematyk
  • Franciszek Florkiewicz – polski polityk
  • Władysław Florkiewicz – polski lekarz
  • Wojciech Florkiewicz – polski lekkoatleta

Wikipedia


florkowie

Florek z małżonką


SJP.pl


florkowski

nazwisko


SJP.pl


florkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Florka lub z nim związany


SJP.pl


floroglucyna

trihydroksylowy fenol; 1,3,5-trihydroksybenzen


SJP.pl


florow

nazwisko rosyjskie


SJP.pl


floruit

z łaciny: kwitł, był w rozkwicie; okres największego rozwoju, rozkwit


SJP.pl

przyimek

 (1.1) książk. określenie poprzedzające datę lub przedział dat dla wskazania, kiedy dana osoba bądź też organizacja czy szkoła była aktywna;

Wiktionary

Floruit (w skrócie fl. lub flor.) – forma osobowa (3 os. l. poj. perfectum) łacińskiego czasownika "floreo, florere, florui", oznaczająca „kwitł”, „kwitła”, „kwitło” i używana dla wskazania okresu, w którym ktoś (lub coś, np. jakaś szkoła, gatunek albo ruch społeczny czy polityczny) był aktywny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hans Klawincker, floruit 1586-1635 w Norymberdze, w Niemczech

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflɔrujit, AS: florui ̯it

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flora ż., florysta m., florystka ż., florystyka ż.

 przysł. florystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. fl., flor.; działał / działała, czynny / czynna

Wiktionary


floryda

1. półwysep w Stanach Zjednoczonych;
2. stan w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. półwysep w południowo-wschodniej części Ameryki Północnej;

 (1.2) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych;

Wiktionary

Floryda ( Florida, State of Florida;) – stan na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych, na półwyspie Floryda otoczonym przez wody Zatoki Meksykańskiej na zachodzie i Oceanu Atlantyckiego na wschodzie. Floryda graniczy na północy z Alabamą i Georgią.

Floryda jest trzecim pod względem liczby ludności (23,4 mln) i ósmym pod względem gęstości zaludnienia (168,3 mieszk./km²) stanem USA.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Floryda została odkryta w 1513 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɔˈrɨda, AS: floryda

Wiktionary

Powiązane:

 przym. florydzki

Wiktionary


florydacyzm

wyrażenie użyte dla ubarwienia wypowiedzi


SJP.pl


florydzki

związany z Florydą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Florydą, dotyczący Florydy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ubiegłym tygodniu obiecał florydzkim farmerom 25 mln dolarów z rządowych funduszy na walkę z insektami zjadającymi ich uprawy pomarańczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɔˈrɨt͡sʲci, AS: florycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Floryda ż.

Wiktionary


florydzyna

glikozyd występujący w korzeniach jabłoni, grusz, śliw i wiśni, tworzący kryształy bezbarwne i bezwonne; fizjologicznie oddziaływa podobnie jak chinina


SJP.pl


floryn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Floryn – imię męskie pochodzenia łacińskiego, genetycznie cognomen od imienia Florus, Florinus, „pochodzący od Florusa, syn Florusa, mały Florus”. Wywodzi się od słowa oznaczającego „kwitnący”. Patronem imienia jest św. Floryn z VI lub VII wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żeńskim odpowiednikiem imienia Floryn jest Floryna.

 (1.1) W opactwie św. Floryna pokazano nam bibliotekę i zabytkowy kapitularz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Floryna ż.

Wiktionary


florynczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Florynki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florynka ż.

:: fż. florynczanka ż.

 przym. florynecki

Wiktionary


florynczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Florynki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florynka ż.

:: fm. florynczanin m.

 przym. florynecki

Wiktionary


florynecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Florynki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florynka ż., florynczanin m., florynczanka ż.

Wiktionary


florysta

przestarzałe: botanik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zaw. ktoś, kto zajmuje się układaniem kwiatów

 (1.2) przest. specjalista w zakresie florystyki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɔˈrɨsta, AS: florysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flora ż., florystyka ż.

:: fż. florystka ż.

 przym. Florianowy, florystyczny

 przyim. floruit

 przysł. florystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bukieciarz

Wiktionary


florystka

→ florysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zaw. ktoś, kto zajmuje się układaniem kwiatów

 (1.2) przest. specjalistka w zakresie florystyki

Wiktionary

Patrz:

florysta

Przykłady

 (1.1) Pani Kinga jest florystką i pracuje w kwiaciarni przy cmentarzu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flora ż., florystyka ż.

:: fm. florysta mos.

 przym. Florianowy, florystyczny

 przyim. floruit

 przysł. florystycznie

 skr. flor.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bukieciarka

Wiktionary


florystycznie

przysłówek sposobu

 (1.1) zgodnie z zasadami florystyki, jak florysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flora ż., Florian mos., florysta mos., florystka ż., florystyka ż.

 przym. Florianowy, florystyczny

 przyim. floruit

 skr. flor.

Wiktionary


florystyczny

dotyczący florystyki - działu geografii roślin


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z florystyką, dotyczący florystyki lub flory

 (1.2) związany z florą, dotyczący flory

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florian mos., Florencja ż., Flora ż., florysta mos., florystka ż., florystyka ż.

 przysł. florystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) roślinny

Wiktionary


florystyka

dział geografii roślin zajmujący się inwentaryzacją gatunków roślin w określonych regionach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. dział geografii roślin i geobotaniki systematyzujący florę danego obszaru

 (1.2) ogrod. sztuka układania kwiatów

Wiktionary

Florystyka, autochorologia, florystyczna geografia roślin, geobotanika florystyczna – dział botaniki, a ściślej geografii roślin i geobotaniki, zajmujący się inwentaryzacją flory w celu ustalania spisu gatunków roślin z podaniem ich stanowisk (rozmieszczenia) na określonym obszarze. W szerszym ujęciu zajmuje się badaniem zasięgów roślin, grupowaniem roślin według kryterium zasięgowego oraz powinowactwem florystycznym różnych obszarów, ich zróżnicowaniem florystycznym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Badaniem zróżnicowania florystycznego zajmuje się florystyka.

 (1.2) Za florystykę w bazylice odpowiada siostra Honorata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flora ż., Florian mos., florysta mos., florystka ż.

 przym. Florianowy, florystyczny

 przyim. floruit

 przysł. florystycznie

 skr. flor.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autochorologia, florystyczna geografia roślin, geobotanika florystyczna

 (1.2) bukieciarstwo

Wiktionary


floréal

[czytaj: floreAL] ósmy miesiąc w kalendarzu Rewolucji Francuskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nazwa ósmego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

Wiktionary

Floréal (z łac. "floreus" = 'kwiecisty') – ósmy miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym, drugi miesiąc wiosny. Trwał od 20 kwietnia do 19 maja.

Po floréalu następował miesiąc prairial.

Wikipedia


flosa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Ostródzkie,Warmia,Giżycko,Olecko. rybia płetwa

Wiktionary


flot

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jeźdz. kokarda z rozetką, którą dekoruje się zwycięskiego wierzchowca;

Wiktionary

Flot (fr., czyt. "flo") – rozetka ze wstążek przypinana do końskiego ogłowia po skończonych zawodach. Przepisy stanowią, że jeśli nie można nagrodzić wszystkich, to udekorowana powinna być grupa najlepszych, stanowiąca przynajmniej jedną czwartą wszystkich uczestników.

Wikipedia


flota

1. ogół okrętów wojennych i statków handlowych jakiegoś państwa;
2. potocznie o pieniądzach, gotówce; kasa, sałata, zielone, mamona;
3. środowiskowo: pojazdy używane w działalności przedsiębiorstwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mar. żegl. zbiór jednostek pływających;

 (1.2) mot. lotn. zbiór pojazdów, np. samochodów, ciężarówek, samolotów

 (1.3) slang. pieniądze, w szczególności drobne nominały

Wiktionary

Flota – zespół statków podporządkowanych jednemu z przewoźników żeglugi lub państwu, którego mają banderę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza flota handlowa ostatnio bardzo się unowocześniła.

 (1.2) Polski przewoźnik powiększył swoją flotę o 20 nowych samolotów.

 (1.3) Adam chciał szybko flotę na nowe buty, więc mu pożyczyłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflɔta, AS: flota

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marynarka

 (1.3) kwit

Wiktionary


flotacja

metoda frakcjonowania drobnoziarnistych mieszanin ciał stałych; wykorzystuje różne stopnie zwilżalności ziaren ciała stałego cieczą - te o dobrej opadają na dno, te o złej są unoszone ku powierzchni cieczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. metoda rozdzielania frakcji mieszanin materiałów wykorzystująca różnice w zwilżalności ich ziaren;

Wiktionary

Flotacja (z float – wypływać) – metoda rozdziału rozdrobnionych ciał stałych, wykorzystująca różnice w zwilżalności składników. Produktem flotacji jest tzw. koncentrat flotacyjny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy flotacji mieszamy z roztworami wodnymi różnych organicznych substancji drobno zmieloną rudę surową i przepuszczamy przez nią powietrze w postaci małych pęcherzyków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flotacyjność ż., flotownia ż., flotownik mrz.

 przym. flotacyjny

 przysł. flotacyjnie

Wiktionary


flotacyjny

dotyczący flotacji - metody frakcjonowania drobnoziarnistych mieszanin ciał stałych


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z flotacją, dotyczący flotacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobór odczynników flotacyjnych zależy od tego, czy chlorek potasu (sylwinit) ma być usuwany z pianą, czy też opadać na dno komór flotacyjnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flotacja ż., flotacyjność ż., flotownia ż., flotownik mrz.

 przysł. flotacyjnie

Wiktionary


flotokoncentrat

produkt uzyskany w procesie flotacji


SJP.pl


flotowalność

podatność materiałów na polepszanie ich składu w procesie flotacji


SJP.pl


flotowiec

osoba zawodowo zarządzająca ogółem środków transportu firmy lub innej jednostki organizacyjnej


SJP.pl


flotownia

dział huty lub kopalni, gdzie przeprowadza się flotację, czyli frakcjonowanie drobnoziarnistych mieszanin ciał stałych


SJP.pl


flotownik

aparat służący do przeprowadzania flotacji; maszyna flotacyjna


SJP.pl


flotowy

→ flota


SJP.pl

Patrz:

flota

flotrowers

instrument muzyczny, flet poprzeczny; fletrowers


SJP.pl


flotylla

1. większa grupa statków tego samego typu, np. rybackich;
2. zespół operacyjny marynarki wojennej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. mar. jednostka wojskowa występująca w marynarce wojennej odpowiadająca dywizji piechoty.

 (1.2) mar. grupa statków tego samego typu

Wiktionary

Flotylla – związek taktyczny mający w swoim składzie dywizjony i (lub) grupy okrętów jednej albo różnych klas oraz jednostki brzegowe. Flotylla okrętów składać się może z jednorodnych lub różnorodnych sił. Jest odpowiednikiem dywizji w Wojskach Lądowych oraz Siłach Powietrznych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. flotyllowy

Wiktionary


flotyllowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z flotyllą, dotyczący flotylli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flotylla ż.

Wiktionary


flou

[czytaj: flu] miękkość, brak wyrazistości; cecha charakterystyczna krawiectwa francuskiego


SJP.pl


flow

[czytaj: floł] środowiskowo: płynne wykonywanie utworów hip-hopowych; nawijka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Flow (parkour)
  • Flow (film)
  • Flow (muzyka)
  • Flow (Crip Walk)
  • Flow (psychologia)
  • Flow (gra komputerowa)
  • Flow (zespół muzyczny)

Wikipedia


flower

małokalibrowa ćwiczebna broń palna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) łow. małokalibrowa broń używana do polowań na drobne ptactwo i ryby

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Flower – album Jody Watley
  • Flower – singel Kylie Minogue
  • Flower – singel zespołu Soundgarden
  • Flower – singel Gackta
  • Flower – komputerowa gra zręcznościowa
  • Flower – japoński girls band
  • Flowers

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflɔvɛr, AS: flover

Wiktionary

Powiązane:

 przym. flowerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flobert, frankota, karabinek sportowy

Wiktionary


flower-power

[czytaj: FLAłer PAłer] środowiskowo: masowy, pacyfistyczny ruch młodzieży w latach 60. XX wieku; flower power, dzieci kwiaty, dzieci-kwiaty, ruch hippisowski


SJP.pl


flowerowy

przymiotnik od: flower


SJP.pl


flowerstick

[czytaj: flałerstik] kijek z luźnymi taśmami na końcach do wykonywania trików; flower stick


SJP.pl


floyd

[czytaj: flojd]
1. anglosaskie imię męskie;
2. nazwisko obce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Floyd – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Floyd
  • Floyd – wieś w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Roosevelt
  • Floyd – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Oneida
  • Floyd – miejscowość w stanie Wirginia, w hrabstwie Floyd
  • Floyd (ang. Floyd Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Warren
  • Floyd (ang. Floyd Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Putnam
  • Floyd (ang. Floyd Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Floyd
  • Floyd (ang. Floyd Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie O’Brien
  • Floyd (ang. Floyd Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Sioux
  • Floyd (ang. Floyd Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Woodbury
  • Floyd (ang. Floyd Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Oneida
  • Floyd (ang. Floyd Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Sanborn

Wikipedia


flozyna

każdy lek z grupy inhibitorów SGLT2 stosowanych w leczeniu cukrzycy typu 2


SJP.pl


flp

skrót od: List do Filipian - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Nowego Testamentu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. List do Filipian

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲizd ˌːɔ‿fʲiˈlʲipʲjãn, AS: lʹiz• do‿fʹilʹipʹi ̯ãn

Wiktionary


fluat

środek wzmacniający i konserwujący miękkie i porowate materiały budowlane


SJP.pl


fluatować

nasycać materiały budowlane środkami konserwującymi


SJP.pl


fluder

nazwisko


SJP.pl


flug

urządzenie teatralne umożliwiające unoszenie i lot aktorów, używane głównie w okresie baroku i romantyzmu


SJP.pl


flugelhorn

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) muz. skrzydłówka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był nie tylko mistrzem gry na flugelhornie, grał również biegle na fortepianie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fluˈɡɛlxɔrn, AS: flugelχorn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzydłówka

Wiktionary


fluid

1. coś nieuchwytnego, co emanuje z człowieka lub przedmiotu i udziela się innym ludziom;
2. prąd psychiczny promieniujący z ludzkiego ciała;
3. puder w kremie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. prąd psychiczny, który wydostaje się z ciał ludzkich

 (1.2) nastrój osoby, środowiska

 (1.3) kosmet. płynna postać podkładu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fluid (z „płynny” od „płynąć, upływać”) – według spirytystów: energia lub prąd psychiczny wydzielający się z ludzkiego ciała; aura
  • fluid – ciągła nieważka substancja, za jaką w XVII i XVIII wieku uważano ciepło, światło, elektryczność, magnetyzm, także eter i flogiston
  • fluid – podkład w kremie
  • Fluid – czasopismo
  • Fluid – singel polskiego rapera ReTo
  • fluidyzacja

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflujit, AS: flui ̯it

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) aura

Wiktionary


fluidalny

oparty na procesie tworzenia zawiesiny drobnych cząstek ciał stałych w przepływającym płynie lub gazie; fluidyzacyjny


SJP.pl


fluidex

nazwa handlowa suplementu diety zawierającego minerały i dekstran


SJP.pl


fluidowy

1. mający konsystencję fluidu (pudru w kremie do ujednolicania barwy twarzy) lub w jakiś inny sposób związany z fluidem;
2. wydzielający fluidy (prądy psychiczne emanujące głównie z ludzi) lub w jakiś inny sposób związany z fluidami


SJP.pl


fluidy

1. coś nieuchwytnego, co emanuje z człowieka lub przedmiotu i udziela się innym ludziom;
2. prąd psychiczny promieniujący z ludzkiego ciała;
3. puder w kremie


SJP.pl


fluidyczny

nieuchwytny, emanujący z człowieka lub przedmiotu i udzielający się innym ludziom; magnetyczny, mesmeryczny


SJP.pl


fluidyzacja

1. proces tworzenia się zawiesiny drobnych cząstek ciał stałych w płynie przepływającym z dołu do góry;
2. sposób tworzenia powłok przez umieszczenie nagrzanego przedmiotu w komorze z zawiesiną proszku materiału powłokowego w strumieniu gazu


SJP.pl

Fluidyzacja – proces powstawania tzw. złoża fluidalnego – dynamicznej zawiesiny drobnych cząsteczek ciała stałego w strumieniu gazu (rzadziej cieczy) poruszającego się z dołu do góry.

Zawiesinę tę tworzy się w urządzeniach zwanych fluidyzatorami. Zawiesina fluidalna powstaje, gdy prędkość porywania cząstek ciała stałego przez gaz jest równa prędkości ich opadania pod wpływem grawitacji.

Wikipedia


fluidyzacyjny

→ fluidyzacja; fluidalny


SJP.pl


fluidyzator

aparat do przeprowadzania procesu fluidyzacji


SJP.pl

Fl

Wikipedia


fluk

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) białystok. wydzielina z nosa

Wiktionary


flukonazol

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) farm. lek przeciwgrzybiczy;

Wiktionary

Flukonazol ( fluconazolum) – organiczny związek chemiczny będący pochodną 1,2,4-triazolu, stosowany jako lek przeciwgrzybiczy.

Wikipedia


flukowski

nazwisko


SJP.pl


fluks

1. dawniej: fluksja (obrzęk dziąseł na tle zapalnym);
2. dawna gra w karty


SJP.pl


fluksja

obrzęk dziąseł na tle zapalnym


SJP.pl


fluksometr

przyrząd do pomiaru zmian strumienia indukcji magnetycznej


SJP.pl

Fluksometr – przyrząd do pomiaru zmian strumienia indukcji magnetycznej. Najprostszy fluksometr składa się z cewki pomiarowej (pełniącej rolę sondy) i odpowiedniego galwanometru mierzącego indukowany w cewce prąd elektryczny. Galwanometr powinien mieć mały opór elektryczny ramki, pomijalny moment zwracający spełniając warunki galwanometru balistycznego z tłumieniem ponadkrytycznym (całkującego).

Wikipedia


fluktuacja

1. zmienność w nasileniu procesów, zjawisk, odchylenia od stanu równowagi, od normy; płynność, niestałość, wahania
2. przypadkowe odchylenie wartości dowolnych wielkości fizycznych (np. temperatury, gęstości, prądu elektrycznego) od ich wartości średnich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zmienność, płynność, niestałość, falowanie, zmienność nasilenia, odstępstwo od średniej statystycznej lub od normy;

Wiktionary

Fl

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfluktuˈwat͡sʲja, AS: fluktuu̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fluktuacyjny

 czas. fluktuować

Wiktionary


fluktuacyjny

przymiotnik od: fluktuacja


SJP.pl


fluktuant

człowiek często zmieniający pracę


SJP.pl


fluktuować

w odniesieniu do zjawisk lub procesów: zmieniać swoje cechy w czasie


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) podlegać wahaniom; zmieniać się w sposób nieregularny lub zmienny; często się zmieniać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fluktuacja ż., fluktuowanie n.

Wiktionary


flunitrazepam

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. pochodna benzodiazepiny o silnym działaniu nasennym, stosowana w premedykacji i do leczenia poważnych zaburzeń snu;

Wiktionary

Fl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po połączeniu z alkoholem powoduje trwającą kilka godzin amnezję. Ta właściwość flunitrazepamu sprawia, że bywa on używany w celach przestępczych jako składnik pigułki gwałtu.

Wiktionary


fluoksetyna

organiczny związek chemiczny stosowany jako środek antydepresyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. substancja czynna leków tymoleptycznych — stosowanych głównie w leczeniu zaburzeń depresyjnych i obsesyjno-kompulsyjnych;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „prozak”. Zobacz też: Prozak (raper).

Fluoksetyna – organiczny związek chemiczny stosowany jako lek przeciwdepresyjny, głównie w leczeniu zaburzeń depresyjnych oraz obsesyjno-kompulsyjnych. Ponadto znalazła zastosowanie w leczeniu bulimii, przedmiesiączkowych zaburzeń dysforycznych, zespołu lęku napadowego i depresji w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego (w połączeniu z olanzapiną). Należy do grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfluwɔksɛˈtɨ̃na, AS: fluu̯oksetỹna

Wiktionary


fluor

pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9;

Wiktionary

Fluor (F, fluorum od fluorytu) – pierwiastek chemiczny, niemetal z grupy fluorowców w układzie okresowym. Fluor w stanie wolnym występuje w postaci dwuatomowej cząsteczki. Jest żółtozielonym silnie trującym gazem o ostrym zapachu podobnym do chloru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma fluor?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfluwɔr, AS: fluu̯or

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fluorek m., fluorowiec m., fluoran m., fluoryzacja ż., fluoryt m., fluoryzowanie n., fluorescencja ż.

 czas. fluoryzować ndk.

 przym. fluorowy, fluoryzacyjny, fluorescencyjny, fluorytowy, fluorkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. F

Wiktionary


fluorek

sól kwasu fluorowodorowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól kwasu fluorowodorowego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Większość osób utożsamia ją z myciem zębów dwa razy dziennie, stosowaniem past zawierających fluorki lub inne składniki zwalczające próchnicę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fluor mrz., fluoryt mrz.

 przym. fluorkowy, fluorytowy

Wiktionary


fluoren

organiczny związek chemiczny, węglowodór aromatyczny


SJP.pl

Fluoren – organiczny związek chemiczny, trójcykliczny węglowodór aromatyczny.

Wikipedia


fluoresceina

chemiczny związek organiczny, barwnik syntetyczny; fluorosceina


SJP.pl

Fluoresceina – organiczny związek chemiczny, pochodna ksantenu będąca barwnikiem ksantenowym. W roztworach zasadowych fluoresceina wykazuje zielonożółtą fluorescencję, widoczną nawet przy rozcieńczeniu jak jeden do kilkudziesięciu milionów.

Sól disodowa fluoresceiny zwana jest uraniną lub "żółcienią kwasową 73".

Wikipedia


fluorescencja

emitowanie własnego światła na skutek pochłonięcia światła pochodzącego od innego źródła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. samorzutne świecenie niektórych substancji pod wpływwem różnych czynników (jak np. światło, promienie katodowe, promieniowanie nadfioletowe, promienie rentgenowskie) trwające dopóty, dopóki działają te czynniki;

Wiktionary

Fluorescencja – zjawisko emitowania światła przez substancję uprzednio wzbudzoną poprzez pochłonięcie światła lub innego promieniowania elektromagnetycznego; rodzaj luminescencji. Zjawisko fluorescencji jest zjawiskiem występującym naturalnie.

Emitowane światło zanika szybko po wzbudzeniu, zwykle w czasie około 10−8 s. Jeżeli czas zaniku jest znacznie dłuższy, to zjawisko jest uznawane za fosforescencję.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nadfiolet wywołuje fluorescencję rogówki i soczewki oka; fluorescencję tę możemy niekiedy dostrzegać, co wywołuje wrażenie „widzenia” nadfioletu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fluorescencyjny

 rzecz. fluor mrz., fluoryt mrz.

Wiktionary


fluorescencyjny

przymiotnik od: fluorescencja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fluorescencją, dotyczący fluorescencji, wykorzystujący zjawisko fluorescencji, oparty na fluorescencji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fluoryt mrz., fluor mrz., fluorescencja ż.

Wiktionary


fluorium

łacińska nazwa fluoru (pierwiastka chemicznego)


SJP.pl


fluorki

sól kwasu fluorowodorowego


SJP.pl

Fluorki – związki chemiczne, sole kwasu fluorowodorowego, w których występują jony. Część z nich może być trująca w dużych stężeniach.

W wodzie rozpuszczalne są fluorki litowców, amonu, chromu(III), srebra, bizmutu, cyny(II) oraz cyny(IV). Do trudno rozpuszczalnych zalicza się fluorki berylowców, cynku, glinu, manganu(III), niklu, kobaltu, żelaza(II) i żelaza(III), ołowiu, miedzi oraz kadmu. Fluorki rtęci(I) i rtęci(II) w wodzie ulegają rozkładowi.

Wikipedia


fluorkować

fluoryzować;
1. nasycać szkliwo zębów związkami fluoru;
2. dodawać do soli, wody wodociągowej itp. związki fluoru


SJP.pl


fluorkowy

→ fluorek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z fluorkami, dotyczący fluorków

Wiktionary

Patrz:

fluorek

Powiązane:

 rzecz. fluorek mrz., fluor mrz.

 przym. fluorytowy

Wiktionary


fluoroangiografia

metoda badania oka


SJP.pl


fluoroborowy

kwas fluoroborowy - związek chemiczny używany w galwanotechnice


SJP.pl


fluoroforta

Fl

Wikipedia


fluoroglucyna

fenol trójwodorotlenowy występujący w roślinach, stosowany jako wskaźnik do wykrywania obecności ligniny


SJP.pl


fluorografia

badanie rentgenowskie polegające na fotografowaniu obrazu powstającego na ekranie fluorescencyjnym podczas prześwietlania; rentgenofluorografia, fluororadiografia


SJP.pl


fluoropochodna

rodzaj substancji chemicznej


SJP.pl


fluororadiografia

badanie rentgenowskie polegające na fotografowaniu obrazu powstającego na ekranie fluorescencyjnym podczas prześwietlania; rentgenofluorografia, fluorografia


SJP.pl


fluorosceina

chemiczny związek organiczny, barwnik syntetyczny; fluoresceina


SJP.pl


fluoroskop

urządzenie wykorzystywane we fluoroskopii (prześwietleniu wnętrza człowieka za pomocą promieni rentgenowskich)


SJP.pl


fluoroskopia

technika uzyskiwania obrazów (m.in. rentgenowskich) dzięki użyciu materiałów fluoryzujących


SJP.pl

Fl

Wikipedia


fluoroskopowy

→ fluoroskop


SJP.pl

Patrz:

fluoroskop

fluorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czyszczenie zębów preparatem zawierającym związki fluoru w celu zapobiegania próchnicy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fluorować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fluoryzowanie

Wiktionary


fluorować

1. wprowadzać fluor do cząsteczek jakiejś substancji;
2. nasycać szkliwo zębów związkami fluoru; fluorkować, fluoryzować


SJP.pl


fluorowce

grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca VII grupę główną układu okresowego: fluor, chlor, brom, jod, astat; halogeny


SJP.pl

Na tę stronę wskazuje „halogen”. Zobacz też: lampa halogenowa, potocznie nazywana „halogenem”.

Wikipedia


fluorowcować

wprowadzać atomy fluorowca (fluoru, chloru, bromu, jodu lub astatu) do cząsteczek związku organicznego


SJP.pl


fluorowiec

każdy pierwiastek z XVII grupy układu okresowego; halogen


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek należący do siedemnastej grupy układu okresowego;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fluor mrz., fluoryt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chlorowiec, halogen

Wiktionary


fluorowodorowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z fluorowodorem, dotyczący fluorowodoru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fluorowodór mrz.

Wiktionary


fluorowodór

1. nieorganiczny związek chemiczny, gaz lub ciecz, substancja silnie trująca;
2. zwyczajowa nazwa kwasu fluorowodorowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z fluoru i wodoru;

Wiktionary

Fluorowodór, HF – nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z fluoru i wodoru. Jest to bezbarwna ciecz lub gaz o ostrym zapachu. Jego temperatura wrzenia jest niewiele niższa od temperatury pokojowej, co wyróżnia go spośród innych fluorowcowodorów (np. HCl wrze w temperaturze −85 °C). Spowodowane jest to występowaniem pomiędzy cząsteczkami tego związku silnych wiązań wodorowych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fluorowodorowy

Wiktionary


fluorowy

przymiotnik od: fluor


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący fluoru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fluor mrz., fluoryt mrz.

 przym. fluorytowy

Wiktionary


fluoroza

choroba wynikająca z nadmiernej ilości fluoru w organizmie, skutkująca uszkodzeniem zębów i kości oraz układu nerwowego


SJP.pl

Fluoroza – choroba, której objawy występują w szkliwie zębów, kościach i ścięgnach, których przyczyną jest zbyt duża zawartość fluoru w wodzie pitnej i pożywieniu. Choroba w swojej najlżejszej postaci objawia się plamami kredowymi na zębach. Plamy te wywołują nadżerkę szkliwa. Powoduje to zwiększenie kruchości i twardości szkliwa. U dorosłych fluoroza prowadzi do uszkodzenia nerwów. Choroba najbardziej niebezpieczna jest dla dzieci, które się intensywnie rozwijają, a także dla młodzieży.

Wikipedia


fluorycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fluoryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fluoryt m.

Wiktionary


fluorymetr

przyrząd do fluorymetrii (badania substancji poprzez pomiar natężenia emitowanego przez nią promieniowania fluoroscencyjnego)


SJP.pl


fluoryt

minerał, fluorek wapnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. różnobarwny minerał z gromady halogenków, zawierający fluorek wapnia;

Wiktionary

Fluoryt – szeroko rozpowszechniony minerał z gromady halogenków.

Nazwa pochodzi od łac. "fluere" = płynąć, z powodu zdolności tego minerału do obniżania temperatur topnienia szeregu innych minerałów (zastosowanie fluorytu jako topnika opisał w roku 1529 Georgius Agricola). Od jego nazwy pochodzi nazwa pierwiastka chemicznego – fluoru – oraz zjawiska fluorescencji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fluor m., fluorek m., fluorowiec m., fluoran m., fluoryzacja ż., fluoryzowanie n., fluorescencja ż., fluorycik mrz.

 czas. fluoryzować ndk.

 przym. fluorowy, fluoryzacyjny, fluorescencyjny, fluorytowy

Wiktionary


fluorytowy

→ fluoryt


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) miner. związany z fluorytem, dotyczący fluorytu

Wiktionary

Patrz:

fluoryt

Powiązane:

 rzecz. fluoryt mrz., fluor mrz., fluorek mrz.

 przym. fluorowy, fluorkowy

Wiktionary


fluoryzacja

nasycanie czegoś fluorem, np. szkliwa zębów w profilaktyce przeciwpróchniczej


SJP.pl


fluoryzacyjny

→ fluoryzacja


SJP.pl

Patrz:

fluoryzacja

fluoryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) świecenie blaskiem fluorescencyjnym

 (1.2) czyszczenie zębów preparatem zawierającym związki fluoru w celu zapobiegania próchnicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fluoryzacja ż., fluor mrz., fluoryt mrz.

 czas. fluoryzować ndk.

 przym. fluoryzacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) fluorowanie

Wiktionary


fluoryzować

wykazywać właściwości fluorescencji


SJP.pl


flupirtyna

nieopioidowy lek przeciwbólowy o działaniu ośrodkowym


SJP.pl

Flupirtyna ( flupirtinum) – organiczny związek chemiczny, lek przeciwbólowy stosowany w leczeniu bólów związanych z układem ruchu.

Wikipedia


flus

1. substancja ładowana do wielkich pieców między warstwy rudy i paliwa, wykorzystywana do oczyszczania rudy z domieszek;
2. łatwo topliwa substancja dodawana do ciasta z gliny, wypełniająca pory między jej cząstkami, ułatwiająca stapianie się w masę kamienistą w procesie wypalania wyrobów ceramicznych


SJP.pl


flutamid

niesteroidowy antyandrogen stosowany w leczeniu zaawansowanych postaci raka gruczołu krokowego


SJP.pl

Flutamid ( flutamidum) – organiczny związek chemiczny, pochodna fenylopropanamidu. Substancja o silnym działaniu antyandrogennym. Stosowana jako lek w hormonoterapii, przede wszystkim raka gruczołu krokowego.

Wikipedia


flutter

flatter; aerodynamiczne drgania mechaniczne


SJP.pl

Fl

Wikipedia


fluwialny

znajdujący się w rzece; rzeczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geol. związany z rzeką i jej działalnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Badania potwierdzają obecność zanieczyszczeń metalami ciężkimi we współczesnych osadach fluwialnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fluˈvʲjalnɨ, AS: fluvʹi ̯alny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzeczny

Wiktionary


fluwiogeniczny

pochodzący z procesów zachodzących pod wpływem wód rzecznych


SJP.pl


fluwioglacjalny

przymiotnik

 (1.1) geol. związany z odpływem wód roztopowych od lodowca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfluvʲjɔɡlaˈt͡sʲjalnɨ, AS: fluvʹi ̯oglacʹi ̯alny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wodnolodowcowy, rzecznolodowcowy

Wiktionary


fluwiograf

urządzenie rejestrujące na wykresie poziom wody w rzece


SJP.pl


fluxus

międzynarodowy ruch artystyczny, którego największy rozkwit przypadał na lata 60.-70.; wśród jego przedstawicieli: George Maciunas, Dick Higgins, Yoko Ono, Emmett Williams, Ann Noel


SJP.pl

Fluxus (z łac. „płynący”) – międzynarodowy ruch artystyczny w sztuce XX wieku patronujący działaniom wielu dziedzin (sztuki wizualne, poezja, muzyka) i artystom o różnych postawach i doświadczeniach sztuki, ale charakteryzujących się przekraczaniem wąskich specjalności, specyficznym humorem, dystansem do tradycyjnej sztuki. Nawiązywali do ruchu dada, inspiracją był dla nich Marcel Duchamp, a także John Cage.

Wikipedia


flyball

[czytaj: flajbol] wyścigi równoległe psich sztafet


SJP.pl

Flyball – psi sport, wyścigi równoległe psich sztafet. Zadanie każdego psa polega na przebiegnięciu przez cztery przeszkody do maszyny tzw. boxu, który po naciśnięciu przednimi łapami, wyrzuca piłkę. Następnie pies z piłką wraca do właściciela przez te same przeszkody. Wszystko w jak najkrótszym czasie.

Wikipedia


flyballowy

→ flyball [czytaj: flajbolowy]


SJP.pl


flyboard

[czytaj: flajbord] deska wodna unoszona nad powierzchnią dzięki strumieniom wody pod ciśnieniem


SJP.pl

Flyboard – urządzenie służące do uprawiania ekstremalnych sportów wodnych. Na urządzeniu można wykonywać różnorodne akrobacje w wodzie i w powietrzu (wznoszenie się nawet na 18 metrów ponad poziom wody), poruszanie się z dużą prędkością pod jej powierzchnią.

Wikipedia


flyers

[czytaj: flajers] środowiskowo: kurtka z grubego nylonu, zapinana na gruby metalowy zamek, w Polsce kojarzona ze środowiskiem skinheadów i punków; flejers


SJP.pl


flynn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Flynn (imię)
  • Flynn (nazwisko)
  • Flynn (film)
  • (2994) Flynn
  • Być jak Flynn

Wikipedia


flügelhorn

blaszany instrument dęty, odmiana sakshornu o wysokim dźwięku; skrzydłówka


SJP.pl


fląderka

gatunek niewielkiej flądry, żyjący w słonych wodach europejskich; stornia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: flądra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flądra ż.

Wiktionary


flądra

1. gatunek ryby; płastuga
2. osoba niechlujna, bałaganiarz
3. pogardliwie o kobiecie, która się źle prowadzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. płaska ryba;

 (1.2) pogard. o źle prowadzącej się kobiecie

 (1.3) pogard. ktoś brudny i niechlujny

Wiktionary

Flądra, płastuga – ogólna nazwa ryby flądrokształtnej (płastugokształtnej) – charakteryzującej się spłaszczonym, asymetrycznym ciałem. Dawniej tą nazwą określano ryby z rodzaju "Pleuronectes" w rodzinie flądrowatych, obecnie często jeszcze jest odnoszona do storni (dawniej "Pleuronectes flesus", obecnie "Platichthys flesus"), nazywanej również fląderką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Flądry charakteryzują się asymetrią budowy ciała.

 (1.2) Gdybym się mylił w poprzedniej ocenie, to to spuszczenie sukni i zamiatanie nią błota samo już wystarczyło, aby mnie przekonać, że to zwykła łódzka flądra.

 (1.2) Dziś ta flądra przysyła do mnie jakiegoś draba z wymówieniem komornego.

 (1.3) Trudno się dziwić, że te dzieci czasem są niedoprane, skoro ich matka to taka flądra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflɔ̃ndra, AS: flõndra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flądrowate

:: zdrobn. fląderka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płastuga

 (1.2) ździra, szmata

 (1.3) niechluj, fleja, mamzela, flejtuch, brudas

Wiktionary


flądrokształtne

rząd morskich ryb promieniopłetwych; płastugi, bokopływy, płastugokształtne


SJP.pl

Flądrokształtne, płastugokształtne, płastugi, bokopływy (Pleuronectiformes) – rząd morskich ryb promieniopłetwych występujących w większości mórz i oceanów, od tropikalnych po polarne, na różnych głębokościach. Niektóre gatunki wpływają do estuariów i rzek. Liczne gatunki są cenionymi rybami konsumpcyjnymi.

Wikipedia


flądrokształtny

o cechach flądrokształtnych (rząd ryb)


SJP.pl


flądrowate

rodzina ryb z rzędu flądrokształtnych; płastugowate


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) icht. rząd morskich ryb kostnoszkieletowych charakteryzujących się silnie spłaszczonym ciałem przystosowanym do przydennego trybu życia

Wiktionary

Flądrowate, [] (Pleuronectidae) – rodzina ryb flądrokształtnych. Większość gatunków morskich, niektóre wpływają do wód słonawych, rzadko spotykane w wodach słodkich. Mają duże znaczenie gospodarcze ze względu na smaczne mięso.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. flądrowaty

 rzecz. flądra ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płastugi; rzad. płastugokształtne, płastugowate

Wiktionary


flądrowaty

1. potocznie: brudny, niechlujny;
2. o cechach flądrowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


flądry

1. gatunek ryby; płastuga
2. osoba niechlujna, bałaganiarz
3. pogardliwie o kobiecie, która się źle prowadzi


SJP.pl


fm

symbol femtometra, jednostki długości


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fm – jednostka długości (femtometr)
  • Fm – symbol pierwiastka fermu
  • FM – modulacja częstotliwości (ang. Frequency Modulation)
  • FM – trałowce typu FM
  • FM – Football Manager, gra komputerowa
  • FM – mistrz FIDE, tytuł szachowy (ang. FIDE Master)
  • FM – skrót. od ang. Factory Mutual (Approval) – certyfikacja iskrobezpiecznego wyposażenia i sprzętu w USA i Kanadzie – odpowiadającego wykonaniu ATEX.
  • FM – kod przypisany Mikronezji według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  • facility management

Wikipedia


fma

Congregatio Filiarum Mariae Auxiliatricis, zakon salezjanek


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fabrica Militar de Aviones, argentyński producent samolotów (obecnie część konsorcjum Lockheed Martin)
  • FloAt's Mobile Agent, program przeznaczony do zarządzania telefonami marki Sony Ericsson
  • Fullmetal Alchemist, anime i manga autorstwa Hiromu Arakawy
  • Salezjanki – żeńskie zgromadzenie zakonne
  • Akumulujące wyniki mnożenia (FMA) – zestaw instrukcji procesora
  • Filipino Martial Arts (FMA) - Filipińskie Sztuki Walki

Wikipedia


fmd

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dysplazja włóknisto-mięśniowa
  • Fluorescencyjny Dysk Wielowarstwowy

Wikipedia


fmjd

(skrót od: Fédération Mondiale du Jeu de Dames) Światowa Federacja Warcabowa, organizacja zrzeszająca narodowe federacje warcabowe


SJP.pl


fmm

Institutum Franciscalium Missionariarum a Maria, zakon franciszkanek misjonarek Maryi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franciszkanki Misjonarki
  • Fundacja Mam Marzenie

Wikipedia


fmw

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) = hist. polit. Federacja Młodzieży Walczącej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W październiku 1984, niezależnie od FMW w Warszawie, powstała Gdańska Federacja Młodzieży Walczącej.

Wiktionary


fn

skrót od: Filharmonia Narodowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fabrique Nationale – belgijska spółka produkująca broń strzelecką
  • Filmoteka Narodowa – państwowa instytucja kultury zlokalizowana w Warszawie
  • Fundacja Nautilus – fundacja zajmująca się pseudonauką
  • Fn – klawisz na klawiaturze komputerowej

Wikipedia


fo

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dario Fo – włoski pisarz
  • Jacopo Fo – włoski pisarz
  • Sun Fo – chiński polityk
  • .fo – domena internetowa Wysp Owczych
  • fo – język farerski
  • Fó – budda
  • Fo pa – polski kwartalnik
  • FO
  • Fô

Wikipedia


fob

klauzula w umowach handlowych (z angielskiego: free on board; sprzedawca zobowiązany jest dostarczyć towar na pokład statku); FOB


SJP.pl


fobia

chorobliwy, irracjonalny lęk przed jakimiś przedmiotami lub sytuacjami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. chorobliwy, paniczny (często nieuzasadniony i uporczywy) lęk przed kimś lub przed czymś;

 (1.2) pot. niechęć, antypatia, uprzedzenie

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jej fobia jest na tyle silna, że może wywołać fizyczną reakcję i ślepą panikę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔbʲja, AS: fobʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fobos m.

 przym. fobijny, fobiczny

 temsłow. -fob, -fobia

Wiktionary


fobiczny

→ fobia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący fobii

Wiktionary

Patrz:

fobia

Powiązane:

 rzecz. Fobos mzw./mos.

Wiktionary


fobie

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|fobia.

Wiktionary


fobos

1. satelita Marsa; Phobos;
2. w mitologii greckiej: bóg i uosobienie strachu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. bóg i uosobienie strachu, towarzysz Aresa na polu bitwy;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (2.1) astr. większy i bliższy z dwóch księżyców Marsa;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fobos (Phobos) – księżyc Marsa
  • Fobos (gr. Phobos, łac. Phobus) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie strachu, brat Dejmosa
  • Fobos-Grunt – sonda kosmiczna
  • Fobos: Klub strachu – rosyjski film z 2010 roku
  • Program Fobos – program lotu dwóch sond kosmicznych (Fobos 1 i Fobos 2)
  • Phobos – album zespołu Voivod

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fobos uchodził za syna Aresa i Afrodyty oraz brata Dejmosa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔbɔs, AS: fobos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fobia ż., fobiczność ż.

 przym. Fobosowy, fobiczny, fobijny

 temsłow. -fob, -fobia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. Strach

Wiktionary


focaccia

[czytaj: foKAczia lub foKAczja] włoskie pieczywo w postaci płaskiego placka, serwowane zwykle jako przystawka oraz jako dodatek do innych potraw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. włoski płaski chleb, doprawiony olejem lub innymi składnikami, pieczony w piekarniku;

Wiktionary

Focaccia – potrawa kuchni włoskiej; rodzaj pieczywa, będącego podstawą pizzy. Każdy region Włoch może się pochwalić inną odmianą focaccii, od suchego, z solą, ziołami (rozmaryn, szałwia) polanego oliwą ciasta, do pulchnego, z suszonymi pomidorami i oliwkami. Zazwyczaj podawane na ciepło.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podstawową różnicą pomiędzy focaccią a konwencjonalną pizzą jest czas wyrastania ciasta.

 (1.1) Przy plażaaży dostaliśmy parę kawałków focaccii z ziołami i czarnymi oliwkami.

Wiktionary


foce

forma rzeczownika.

 (1.1) C. i Ms. lp. od: foka

Wiktionary

Foce – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka, w departamencie Korsyka Południowa.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 94 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 5 osób/km².

Wikipedia


foch

potocznie: obrażenie się; zwykle w wyrażeniu "strzelić focha" - obrazić się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) pot. dąs

 (1.2) daw. figiel

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • „Foch” – francuski krążownik typu Suffren zwodowany w 1929 roku
  • „Foch” – francuski lotniskowiec typu Clemenceau zwodowany w 1960 roku
  • AMX-50 Foch – francuski prototypowy niszczyciel czołgów z okresu po II wojnie światowej
  • Foch – stacja metra w Lyonie
  • Ferdinand Foch – francuski marszałek
  • Nina Foch – amerykańska aktorka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie strzelaj mi tu fochów gówniarzu, gdy do ciebie mówię!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔx, AS: foχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fochanie n., fochnięcie n.

 czas. fochnąć się, fochać się, fochać ndk., fochnąć dk.

 przym. foszasty

Wiktionary


fochać

potocznie: fochać się - obrażać się; foszyć się, fochować się


SJP.pl


fochnąć

fochnąć się - potocznie: obrazić się; strzelić focha, sfochować się


SJP.pl


fochowaty

potocznie: niezadowolony lub obrażający się zbyt często; humorzasty, fosiasty


SJP.pl


fochować

potocznie: fochować się - obrażać się; foszyć się, fochać się


SJP.pl


fochowy

→ foch; fochowaty, fosiasty, humorzasty


SJP.pl


fochy

zachowanie wyrażające niezadowolenie; kaprysy, grymasy, dąsy


SJP.pl

rzeczownik, liczba mnoga, rodzaj niemęskoosobowy

 (1.1) psych. manifestowanie obrażenia się, często w sposób trochę dziecinny lub przesadzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dąsy, grymasy, kaprysy

Wiktionary


focia

potocznie: fotografia, zdjęcie; fota, fotka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. żart. fotografia, zdjęcie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strzelimy sobie focię na tle Ściany Płaczu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotografia ż., foto n., fotograf mos., fotografka ż., fotografika ż., fotografik mos., fotograficzka ż., fotografizm mrz., fotografowanie n., sfotografowanie n., fotka ż., fota ż.

 czas. focić, fotografować ndk., sfotografować dk.

 przym. fotograficzny

 przysł. fotograficznie

 temsłow. foto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fotografia, zdjęcie; pot. fota, fotka

Wiktionary


focić

potocznie: robić zdjęcia, fotografować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) pot. fotografować, robić zdjęcia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas wyjazdu prawie nie rozmawialiśmy, Tomek wciąż focił jakieś roślinki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. focia ż.

 czas. obfocić dk., sfocić dk.

Wiktionary


focjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Focjusz I Wielki (ok. 810–891) – patriarcha Konstantynopola
  • Focjusz (zm. 1431) – metropolita kijowski
  • Focjusz (1853–1925) – patriarcha Aleksandrii
  • Focjusz (1881–1938) – rosyjski biskup
  • Focjusz (1884–1952) – rosyjski biskup
  • Focjusz (ur. 1961) – serbski biskup prawosławny
  • Focjusz II (1874–1935) – patriarcha Konstantynopola
  • Focjusz (Fotios Chadziantoniu (ur. 1954) – duchowny Patriarchatu Aleksandryjskiego
  • Focjusz (Ołeksandr Serhijewicz Dawydenko (ur. 1980) – biskup Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego
  • Focjusz (Iwan Władimirowicz Jewtichiejew (ur. 1962) – rosyjski biskup prawosławny
  • Focjusz (Sawwas Mandalis, ur. 1968) – biskup Cerkwi Prawdziwych Prawosławnych Chrześcijan Hellady

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɔt͡sʲjuʃ, AS: focʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fotis m.

 przym. Focjuszowy, Fotisowy

Wiktionary


focjuszowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) taki, który należy do Focjusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dopiero w r. 869 na synodzie rzymskim potępiono synod Focjuszowy i zatwierdzono patriarchę Ignacego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔt͡sʲjuˈʃɔvɨ, AS: focʹi ̯ušovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Focjusz m., Fotis m.

Wiktionary


focoso

[czytaj: fokozo] określenie wykonawcze: ogniście, płomiennie


SJP.pl


focus

[czytaj: fokus]
1. punkt, w którym zbiegają się po przejściu przez układ optyczny padające nań promienie równoległe; fokus; ognisko
2. w socjologii: zogniskowany wywiad grupowy; fokus


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Focus − jeden z modeli samochodów Forda
  • Focus − miesięcznik popularnonaukowy, wydawany w Polsce przez Gruner+Jahr Polska
  • Focus − magazyn polityczny, wydawany na całym świecie przez wydawnictwo Burda
  • Focus − holenderska grupa rockowa
  • focus − w informatyce aktywność danego elementu GUI
  • focus − metoda badawcza w socjologii i marketingu
  • Focus − album grupy Cynic
  • Hotel Focus – hotel w Łodzi
  • Focus − biurowiec w Warszawie
  • Focus − zespół disco polo
  • Focus – amerykański komediodramat kryminalny
  • Focus – piosenka nagrana przez amerykańską piosenkarkę, Arianę Grande

Wikipedia


focusowy

→ focus [czytaj: fokusowy]; fokusowy


SJP.pl


focyda

starożytna kraina w środkowej Grecji, nad Zatoką Koryncką; Fokida


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. zob. Fokida.

Wiktionary


foczka

mała foka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: foka

 (1.2) mała lub młoda foka

 (1.3) młodz. dziewczyna atrakcyjna fizycznie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔt͡ʃka, AS: fočka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foka ż., foczę n., fokarium n.

 przym. foczy

Wiktionary


foczy

1. należący do foki, mający związek z foką, odnoszący się do foki, np. focze dzieci;
2. zrobiony z futra foki; fokowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z foką, dotyczący foki

 (1.2) charakterystyczny dla foki, podobny do foki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔt͡ʃɨ, AS: fočy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foka ż., foczka ż., foczątko n., foczysko n., fokarium n., foczę n.

Wiktionary


foczysko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. od: foka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. foczy

 rzecz. fokarium n., foka ż.

Wiktionary


foczątko

młode foki; foczę


SJP.pl


foczę

młode foki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zool. młode foki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foka ż., fokarium n., foczka ż.

:: zdrobn. foczątko n.

 przym. foczy, fokowaty

Wiktionary


fogara

organowy głos pryncypałowo-smyczkowy; fugara


SJP.pl


fogaraski

przymiotnik od: Fogarasz (miasto w Rumunii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Fogaraszem, dotyczący Fogaraszu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fogarasz mrz.

Wiktionary


fogarasz

miasto w Rumunii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w środkowej Rumunii, w okręgu Braszów;

Wiktionary

Fogarasz ( Făgăraș, Fogaras, Fugreschmarkt) – miasto w środkowej Rumunii, w okręgu Braszów, nad rzeką Alutą u podnóża północnych stoków Gór Fogaraskich. Około 40,1 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fogaraski

Wiktionary


fogelka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. pozn. wesołe miasteczko, plac zabaw

Wiktionary


fogg

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fogg Museum
  • Fogg Highland
  • Fogg Record
  • Mieczysław Fogg
  • Phileas Fogg
  • Café Fogg (kawiarnia)

Wikipedia


foggia

[czytaj: fodżja] miasto we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina w południowych Włoszech, w Apulii; stolica prowincji Foggia (1.2);

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w Apulii;

Wiktionary

Foggia – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Apulia, w prowincji Foggia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bez wsparcia lotniczego posuwanie się w kierunku Rzymu było ryzykowne, dlatego też podjęto decyzję zdobycia lotniska w Foggii. Zadanie to miała wykonać brytyjska dywizja powietrzno-desantowa, uderzając w kierunku Foggii przez port w Tarencie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. foggiański

Wiktionary


foggiański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z Foggią, dotyczący Foggii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W okresie swego urlopu zdrowotnego Ojciec Pio mieszkał w jednym z foggiańskich klasztorów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Foggia ż.

Wiktionary


fogiel

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Fogiel
  • Marc-Olivier Fogiel
  • Mieczysław Fogiel
  • Radosław Fogiel – polski polityk
  • Władimir Fogiel

Wikipedia


foglerz

małe działo odtylcowe na kule z ołowiu


SJP.pl

Fo

Wikipedia


foil

[czytaj: fojl] podwodne skrzydło do desek wodnych, unoszące je nad powierzchnię wody podczas ruchu; hydrofoil, hydroskrzydło


SJP.pl


foit

[czytaj; Fojt] nazwisko


SJP.pl


fojait

magmowa skała głębinowa, odmiana sjenitu; sjenit nefelinowy


SJP.pl

Fojait – zasadowa skała magmowa o pochodzeniu wulkanicznym lub subwulkanicznym. Odpowiednik głębinowego foidowego syenitu (foidowego sjenitu). Fojait zaliczany jest do skał jawnokrystalicznych. Najczęściej barwy szarej lub ciemnoszarej. Zawiera 10–60% foidów (skaleniowców). W zależności od rodzaju występujących skaleniowców tworzy się lokalną nazwę skały. Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF fojait zajmuje pole 11.

Wikipedia


fojcik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Manfred Fojcik (ur. 1924) – polski piłkarz
  • Henryk Fojcik (ur. 1956) – polski artysta, rzeźbiarz, naukowiec
  • Wilhelm Fojcik (1879–1970) – członek władz powstańczy, działacz plebiscytowy, poseł na sejm II RP
  • Jan Fojcik (1888–1975) – działacz społeczny, publicysta, redaktor „Śpiewaka Śląskiego”
  • Ignacy Fojcik (1871–1967) – polski działacz narodowy, powstaniec śląski
  • Paweł Fojcik (1918–?) – polski lekarz, poseł

Wikipedia


fojer

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poznań. ogień

 (1.2) gw-pl|Poznań. pożar

Wiktionary


fojercojg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zapalniczka

Wiktionary


fojercok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zapalniczka

Wiktionary


fojerhok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. bosak

Wiktionary


fojerman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. strażak

Wiktionary


fojerwera

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. straż pożarna

Wiktionary


fojt

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wójt

Wiktionary


fok

główny żagiel na przednim maszcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. jeden z żagli pierwszego masztu;

 (1.2) pot. żegl. fokmaszt

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: foka

Wiktionary

Fok – żagiel i jeden z podstawowych elementów ożaglowania występujący w formie sztaksla przedniego bądź żagla przymasztowego.

Jako sztaksel wieszany jest na sztagu umiejscowionym najbliżej przedniego masztu. W przypadku większej liczby sztaksli przednich fok występuje jako ostatni, najbliżej masztu (w kolejności za lataczem, kliwrem i bomkliwrem). W odróżnieniu od genui kryje grota w nieznacznym stopniu bądź też wcale.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɔk, AS: fok

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2) rzecz. fokmaszt, foksztaksel

Wiktionary


foka

ssak wodny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. pot. morski ssak drapieżny;

 (1.2) daw. uczn. stud. gw-pl|Radom. ocena niedostateczna

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: fok

Wiktionary

Foka ("Phoca") – rodzaj dużych, morskich ssaków z podrodziny Phocinae w obrębie rodziny fokowatych (Phocidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy pojechaliśmy do zoo, Jacuś po raz pierwszy w życiu zobaczył fokę na żywo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔka, AS: foka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fokarium n., fokowate lm nm.

:: zdrobn. foczka ż.

:: zgrub. foczysko n.

 przym. foczy

Wiktionary


fokalizacja

w filmoznawstwie: zabieg operatorski polegający na skoncentrowaniu światła na danym obiekcie lub ograniczeniu pola widzenia kamery


SJP.pl


fokarium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zootechn. ośrodek badawczy, w którym obserwuje się i hoduje foki

 (1.2) zootechn. pawilon lub wybieg z fokami w ogrodzie zoologicznym

Wiktionary

Fokarium – ośrodek badawczy, którego celem jest odtworzenie zagrożonych gatunków fok.

Przeważnie fokarium składa się z budynków laboratoryjnych i szpitaliku, kilku dużych basenów z wodą morską, kilku małych basenów, które służą dla młodych lub chorych fok i specjalnych izolatek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W helskim fokarium przyszło na świat sześć młodych fok.

 (1.2) W fokarium naszego zoo trzymamy cztery kotiki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foczę n., foka ż., foczka ż., foczysko n.

 przym. foczy

Wiktionary


foki

1. skórzane lub aksamitne pasy podpinane pod narty dla ułatwienia wejścia na strome zbocze;
2. futro ze skór fok lub kotików


SJP.pl

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: foka

Wiktionary

"F

Wikipedia


fokida

starożytna kraina w środkowej Grecji, nad Zatoką Koryncką; Focyda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. niewielka kraina w środkowej Grecji, na terenie której znajdowały się słynne z wyroczni Delfy i góra Parnas;

 (1.2) adm. nomos w środkowej Grecji

Wiktionary

Fokida lub Focyda (nowogr. "Φωκίδα", starogr. Φωκίς) – kraina w środkowej Grecji nad Zatoką Koryncką, w której wznoszą się góry Parnas i Kirfis. Kraina należała w starożytności do Związku Etolskiego. Głównymi miastami były Elateja i ośrodek religijny Delfy. Według mitologii w tej krainie Prometeusz ulepił człowieka, a Edyp zabił swojego ojca, Lajosa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Fokijczyk mos., Fokidczyk mos.

 przym. fokidyjski, fokidzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Focyda

Wiktionary


fokidyjski

przymiotnik od: Fokida (kraina w środkowej Grecji)


SJP.pl


fokin

nazwisko


SJP.pl


fokker

marka samolotów i firma


SJP.pl

Fokker – holenderskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją samolotów, założone 22 lutego 1912 roku przez Antona Fokkera.

Wikipedia


fokmars

bocianie gniazdo na fokmaszcie


SJP.pl


fokmarsel

środkowy żagiel pierwszego masztu żaglowca


SJP.pl


fokmaszt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. pierwszy maszt od strony dziobu jednostek pływających, które posiadają co najmniej dwa maszty;

Wiktionary

Fokmaszt – pierwszy maszt od strony dziobu znajdujący się na większości jednostek pływających o napędzie żaglowym, posiadających co najmniej dwa maszty. Wyjątkiem są tylko jednostki dwumasztowe, posiadające pierwszy maszt wyższy od drugiego – w tym wypadku pierwszy maszt nazywany jest grotmasztem (a drugi bezanmasztem).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fok mrz.

Wiktionary


foko

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: foka

Wiktionary


fokomelia

Fokomelia (łac. "phocomelia", z gr. φoko = foka + μέλος = kończyna, ang. phocomelia) – wada rozwojowa kończyn, polegająca na niedorozwoju lub braku kości długich z obecnością stóp lub dłoni połączonych bezpośrednio z tułowiem. Jest związana z nieprawidłowościami w trakcie ciąży, przyjmowaniem w jej trakcie pewnych leków (głównie talidomidu) lub rzadziej uwarunkowana genetycznie (zespół Holt-Orama, zespół fokomelii SC, zespół pseudotalidomidowy, OMIM#269000).

Wikipedia


fokowate

rodzina drapieżnych ssaków morskich z grupy płetwonogich


SJP.pl

Fo

Wikipedia


fokowaty

1. podobny do foki;
2. o cechach fokowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


fokowy

zrobiony z futra foki; foczy


SJP.pl


fokowąs

fokowąs brodaty - gatunek największej foki arktycznej; foka wąsata, foka brodata


SJP.pl


fokreja

pierwsza od dołu reja na fokmaszcie żaglowca


SJP.pl


foks

skrótowa forma od:
1. foksterier;
2. fokstrot;
3. folksdojcz


SJP.pl


foksal

dawniej: dworzec kolejowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. ogród podmiejski będący miejscem rozrywki

 (1.2) daw. dworzec kolejowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Foksal – ulica w Warszawie;
  • Galeria Foksal – niekomercyjna galeria sztuki współczesnej utworzona w 1966 roku w Warszawie;
  • Grupa Wydawnicza Foksal – polska grupa wydawnicza powstała 31 grudnia 2012;
  • Rezydencja Foksal – luksusowy apartamentowiec w Warszawie;
  • Willa „Foksal” – zabytkowa willa w Grodzisku Mazowieckim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie tylko od święta, ale i w dni powszednie ulubionym miejscem spędzania czasu były liczne piwiarnie, kawiarniane ogródki i foksale.

 (1.2) W wagonie ani słóweczka, panie mój kochany, ale potem na foksalu widziałam, że rozmawiali ze sobą.

Wiktionary


foksik

zdrobnienie od: foks (pies)


SJP.pl


foksiński

nazwisko


SJP.pl


fokstenga

przedłużenie kolumny fokmasztu, służące do rozpinania górnych żagli skośnych; przedniak gniezdny


SJP.pl


foksterier

angielska rasa psów używanych do polowań na lisy i dziki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Foksterier krótkowłosy
  • Foksterier szorstkowłosy

Wikipedia


foksterierek

zdrobnienie od: foksterier (rasa psa myśliwskiego)


SJP.pl


foksterierka

zdrobnienie od: foksterier (rasa psa myśliwskiego)


SJP.pl


fokstrocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fokstrot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fokstrot m.

 przym. fokstrotowy

Wiktionary


fokstrot

1. taniec towarzyski pochodzenia amerykańskiego;
2. muzyka do tego tańca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) choreogr. taniec towarzyski w rytmie 4/4 (cztery czwarte);

Wiktionary

Fokstrot, foxtrot – amerykański taniec towarzyski, dotarł do Europy ok. 1918 roku; metrum parzyste, rytm synkopowany, tempo szybkie. Słowo „foxtrot” oznacza kłus lisa – pochodzi od nazwiska aktora Harry'ego Foxa, który wprowadził do tego tańca kroki kłusujące. Foxtrot uważany jest za jeden z najtrudniejszych tańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Choć Maria nie umie tańczyć walca, w fokstrocie jest prawdziwą mistrzynią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔkstrɔt, AS: fokstrot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fokstrocik mrz.

 przym. fokstrotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slowfox ang., quickstep

Wiktionary


fokstrotowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fokstrotem, dotyczący fokstrota; mający cechy fokstrota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fokstrot mzw., fokstrocik mrz.

Wiktionary


fokszany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rumunii, w historycznej Mołdawii;

Wiktionary

Fokszany ( Focșani, Fokschan) – stołeczne miasto okręgu Vrancea w Rumunii. Leży nad rzeką Milcov. W 2021 roku miasto liczyło 65 052 mieszkańców. W 1789 r. miała tu miejsce bitwa wojsk tureckich z wojskami rosyjsko-austriackimi, w której Turcy ponieśli klęskę.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fokszański

Wiktionary


fokszański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Fokszanami, dotyczący Fokszan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fokszany mrz.

Wiktionary


foksztaksel

trójkątny żagiel na szkunerze; sztafok


SJP.pl


foktopsel

górny, skośny żagiel na przednim maszcie statku; fortopsel


SJP.pl


fokus

1. punkt, w którym zbiegają się po przejściu przez układ optyczny padające nań promienie równoległe; focus; ognisko
2. w socjologii: zogniskowany wywiad grupowy; focus


SJP.pl

Fokus, właśc. Wojciech Alszer (ur. 13 marca 1980 w Katowicach) – polski raper, autor tekstów i producent muzyczny znany przede wszystkim z działalności w zespole Paktofonika, a także Pijani Powietrzem i Pokahontaz. Współlaureat nagrody Fryderyka z Paktofoniką.

Wikipedia


fokusować

środowiskowo: fokusować się - skupiać się na czymś


SJP.pl


fokusowy

→ fokus; focusowy


SJP.pl


fola

1. skrzynia drewniana używana do gaszenia wapna palonego
2. w budownictwie: część muru
3. rodzaj sieci rybackiej


SJP.pl


folacyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. kwas foliowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔlaˈt͡sɨ̃na, AS: folacỹna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) witamina B9, witamina M, witamina B11

Wiktionary


folarski

przymiotnik od: folarz


SJP.pl


folarz

rzemieślnik zajmujący się folowaniem (zagęszczaniem) tkanin; pilśniarz


SJP.pl


folblut

rasowy koń pełnej krwi angielskiej


SJP.pl


folder

1. druk reklamowy, propagandowy, informacyjny, zawierający zwykle opisy, zdjęcia, mapki lub dane dotyczące oferowanego towaru, usługi;
2. uporządkowany zbiór plików komputerowych; katalog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. zob. katalog.

 (1.2) rodzaj druku reklamowego lub informacyjnego;

Wiktionary

To jest strona ujednoznaczniająca. Poniżej znajdują się różne znaczenia hasła „Folder”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zaproszeni goście otrzymali informacyjny folder, w którym Volkswagen pochwalił się przykładowymi akcjami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔldɛr, AS: folder

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katalog

 (1.2) prospekt

Wiktionary


folderowy

→ folder


SJP.pl

Patrz:

folder

folga

przestarzale: ulga, odpoczynek, pobłażanie, luz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. ulga, wytchnienie, odpoczynek

 (1.2) przest. pobłażanie

 (1.4) stpol. wojsk. rzemień ze sprzążką do kolby karabinka kawaleryjskiego; Gloger.

 (1.5) stpol. posłuch

 (1.6) gw-pl|Bukowina. drążek

Wiktionary

Zobacz też: Folga (muzyka); folgi (części zbroi).

Folga – kolonia wsi Mierzawa w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Wodzisław.

W latach 1975–1998 kolonia należała administracyjnie do województwa kieleckiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɔlɡa, AS: folga

Wiktionary

Powiązane:

 czas. folżeć, folgować ndk.

Wiktionary


folgowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|folgować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. folgować ndk.

Wiktionary


folgować

1. przestawać powściągać swoje skłonności, pozwolić im panować nad sobą;
2. pozwalać komuś na większą swobodę; łagodzić rygory i ograniczenia


SJP.pl

czasownik

 (1.1) przest. dawać upust czemuś, pozwalać sobie

 (1.2) przest. zmniejszać siłę, intensywność oddziaływania, spowalniać tempo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Folgować pokusom.

 (1.1) Folgować kaprysom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔlˈɡɔvat͡ɕ, AS: folgovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folgowanie n., folga ż.

 czas. folżeć

Wiktionary


folia

1. cienka, delikatna blacha wyrabiana przez walcowanie;
2. cienki arkusz tworzywa sztucznego;
3. dawny taniec portugalski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cienkie tworzywo w arkuszach lub rolkach;

Wiktionary

Zobacz też: La Folía.

Folia – materiał wykonany najczęściej z metalu nieżelaznego lub z tworzywa sztucznego, o grubości do 2 mm (do wyrobu np. opakowań).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po upieczeniu wyciągamy formy z piekarnika, wyjmujemy formę z sernikiem z kąpieli wodnej, odwijamy z folii, studzimy na blacie kuchennym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔlʲja, AS: folʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foliarka ż., foliowanie n., zafoliowanie n., foliówka ż., folióweczka ż., foliak m., foliaczek m., foliarz m., foliarstwo n., defoliant m.

:: zdrobn. folijka ż.

 czas. foliować ndk., zafoliować dk.

 przym. foliowy, foliarski

Wiktionary


foliacja

1. numeracja kart w rękopiśmiennictwie;
2. warstwowe ułożenie materiałów blaszkowatych łupków krystalicznych lub ilastych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Foliacja – rodzaj budowy skały.
  • Foliacja – numerowanie kart.

Wikipedia


foliaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od foliak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folia ż., foliak m., foliarz m., foliarstwo n., foliowanie n., zafoliowanie n., folijka ż.

 czas. foliować ndk., zafoliować dk.

 przym. foliowy, foliarski

Wiktionary


foliak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. ogrod. tunel ogrodowy, namiot lub inspekt z przezroczystej folii z tworzywa sztucznego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folia ż., folijka ż., foliowanie n., zafoliowanie n., foliarz m., foliarstwo n., foliarka ż., foliówka ż., folióweczka ż.

:: zdrobn. foliaczek m.

 czas. foliować ndk., zafoliować dk.

 przym. foliowy, foliarski

Wiktionary


folian

sól kwasu foliowego


SJP.pl


foliant

foliał;
1. wielka, gruba księga;
2. książka w formacie folio


SJP.pl


foliara

→ foliarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pejor. kobieta wierząca w teorie spiskowe

Wiktionary

Patrz:

foliarz

Powiązane:

 rzecz. foliarz mos.

 przym. foliarski

Wiktionary


foliarka

maszyna do foliowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie do foliowania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foliarz mos., foliak mrz., folia ż.

 przym. foliarski

 czas. foliować

Wiktionary


foliarski

1. → folia, np. wyroby foliarskie;
2. → foliarz, np. foliarskie teorie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z foliarzami lub foliarstwem, dotyczący foliarzy lub foliarstwa

przymiotnik jakościowy

 (2.1) posiadający cechy foliarzy lub foliarstwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gene był mechanikiem i domorosłym naukowcem. (…) Z tego co zauważyłem, radośnie podzielał foliarską teorię na temat przemagnesowania biegunów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foliaczek mrz., folia ż., foliak m., folijka ż., foliarz m., foliara ż., foliarstwo n., foliowanie n., zafoliowanie n., ofoliowanie n., foliarka ż., foliówka ż., folióweczka ż., defoliacja ż., defoliant m.

 czas. foliować ndk., zafoliować dk., ofoliować dk.

 przym. foliowy

Wiktionary


foliarstwo

potocznie:
1. wiara w teorie spiskowe, pseudonaukowe, zjawiska paranormalne itp.;
2. ogół ludzi wierzących w teorie spiskowe, pseudonaukowe, zjawiska paranormalne itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wiara w teorie spiskowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foliarz mos., foliak mrz., foliaczek mrz., folia ż.

 przym. foliarski

 czas. foliować

Wiktionary


foliarz

pejoratywnie: osoba wierząca w teorie spiskowe, pseudonaukowe, zjawiska paranormalne itp.; szur, szurysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pejor. osoba, która wierzy w teorie spiskowe, zjawiska paranormalne, pseudonaukowe teorie itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rośnie w siłę cały ruch negacjonistów pandemii, zwanych też antycovidowcami, foliarzami czy wręcz covidiotami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foliara ż., folia ż., foliak m., foliaczek m., foliarka ż., foliówka ż., folióweczka ż., foliarstwo n., foliowanie n., zafoliowanie n., folijka ż.

 czas. foliować ndk., zafoliować dk.

 przym. foliowy, foliarski

Wiktionary


foliał

foliant;
1. ogromna, gruba księga;
2. książka w formacie folio


SJP.pl


foliałowy

przymiotnik od: foliał


SJP.pl


foligno

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w środkowych Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Perugia;

 (1.2) geogr. adm. gmina z siedzibą władz w mieście Foligno (1.1)

Wiktionary

Foligno (łac.: "Fulginiae" lub "Fulginium") – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Perugia. Leży nad rzeką Topino.

Według danych na rok 2007 gminę zamieszkiwały 53 818 osoby, 274,7 os./km².

W miejscowości jest stacja kolejowa Foligno.

Wikipedia


folijka

mała folia do ochrony ekranu urządzenia elektronicznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od folia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foliówka ż., foliarz mos., foliak mrz., foliaczek mrz., folia ż.

 przym. foliarski, foliowy

 czas. foliować

Wiktionary


folikularny

follikularny;
1. mający budowę pęcherzykową;
2. związany z tworzeniem (się) pęcherzyków


SJP.pl


folikulina

żeński hormon płciowy; estron


SJP.pl


folikulostymulina

hormon produkowany przez przysadkę mózgową; folikulotropina, hormon folikulotropowy, FSH


SJP.pl


folikulotropina

hormon produkowany przez przysadkę mózgową; folikulostymulina, hormon folikulotropowy, FSH


SJP.pl


folikulotropowy

hormon folikulotropowy - hormon produkowany przez przysadkę mózgową; folikulostymulina, folikulotropina, FSH


SJP.pl


folio

format wielkości arkusza raz złożonego na pół


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) arkusz papieru jednokrotnie złożony, który tworzy dwie karty i cztery stronice;

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: folia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔlʲjɔ, AS: folʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 przym. foliowy

Wiktionary


foliograf

urządzenie służące do nanoszenia na przezroczysta folię obrazów lub tekstów, w celu rzutowania ich później na ekran


SJP.pl


foliogram

karta przezroczystej folii z tekstem, obrazami, wykresami lub rysunkami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) folia z odbitym na niej materiałem tekstowym i graficznym, którą za pomocą rzutnika (grafoskopu) wyświetla się na ekranie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔˈlʲjɔɡrãm, AS: folʹi ̯ogrãm

Wiktionary


foliopak

foliowa koperta kurierska


SJP.pl


foliopis

pisak do pisania po folii i plastiku


SJP.pl


foliowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|foliować.

Wiktionary

Foliowanie – rodzaj poligraficznego laminowania.

Polega na pokryciu powierzchni druku folią z tworzyw sztucznych. Dzięki foliowaniu zadrukowana powierzchnia uzyskuje dodatkowe walory estetyczne, zostaje też usztywniona i zabezpieczona przed działaniem mechanicznym, chemicznym, promieniowaniem UV, czy wilgocią.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. folia ż., foliaczek mrz., foliak mrz., foliarz mos.

 czas. foliować ndk.

 przym. foliowy, foliarski

Wiktionary


foliować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zafoliować)

 (1.1) opakowywać w folię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folia ż., folijka ż., foliowanie n., zafoliowanie n., foliarz m., foliarstwo n., foliak m., foliaczek m., foliarka ż., foliówka ż., folióweczka ż.

 czas. zafoliować dk.

 przym. foliowy, foliarski

Wiktionary


foliowy

1. wykonany z folii, bardzo cienkiej blachy lub błony z tworzywa sztucznego;
2. kwas foliowy - organiczny związek chemiczny występujący głównie w warzywach liściastych; witamina B11


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z folią, dotyczący folii

 (1.2) wykonany z folii

 (1.3) druk. w formacie folio, związany z formatem folio

 (1.4) biochem. zob. kwas foliowy.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W sklepach nie będzie darmowych torebek foliowych – zapowiada „Gazeta Prawna”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folia ż., folijka ż., folio n., foliał m., foliowanie n., zafoliowanie n., ofoliowanie n., folian m., defoliacja ż., foliówka ż., foliaczek mrz., foliak mrz., foliarz mos.

 czas. foliować ndk., zafoliować dk., ofoliować dk.

 przym. foliarski

Wiktionary


folitropina

hormon wytwarzany przez przysadkę mózgową


SJP.pl


folium

z łaciny: liść; określenie spotykane głównie na receptach


SJP.pl


folióweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. foliówka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foliarz mos., foliak mrz., folia ż.

 przym. foliarski

 czas. foliować

Wiktionary


foliówka

potocznie: torba foliowa; reklamówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. jednorazowa torba foliowa

 (1.2) pot. tunel foliowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Torby foliowej;
  • Tunelu foliowego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Włożę ci to do foliówki, żeby ci się dobrze niosło.

 (1.2) Nie kupujemy pomidorów. Mamy własne z foliówki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folia ż., folijka ż., foliak mrz., foliownica ż., foliarz mos.

 czas. foliować ndk., zafoliować dk.

 przym. foliowy, foliarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Częstochowa|zrywka.

 (1.2) foliak

Wiktionary


folk

gatunek muzyki rozrywkowej wywodzący się z muzyki ludowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. gatunek muzyki popularnej wywodzący się z muzyki ludowej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedyś słuchałem folku, teraz bardziej mi podchodzi muzyka klezmerska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔlk, AS: folk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folklor m., folklorystyka ż., folklorysta m., folklorystka ż., folkloryzm m.

 przym. folklorystyczny, folkowy

 przysł. folkowo, folklorystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muzyka folkowa

Wiktionary


folketing

Izba Ludowa; (1849-1953) izba niższa parlamentu duńskiego


SJP.pl

Folketing, Folketinget – duński parlament. W latach 1849–1953 był izbą niższą duńskiego parlamentu. Od 1953, po zmianach w konstytucji, parlament jest jednoizbowy.

W parlamencie zasiada 179 członków (w tym po dwóch z Wysp Owczych i z Grenlandii) wybieranych w okręgach co cztery lata.

Wikipedia


folklor

twórczość ludowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) etn. ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp.;

 (1.2) książk. cechy i nawyki charakterystyczne dla danego środowiska, często uważane za niepoważne, niepożądane lub trywialne

Wiktionary

Folklor (ang. "folk-lore" „wiedza ludu”) – symboliczno-artystyczna dziedzina kultury ludowej, mająca charakter wieloskładnikowy, niejednolity i synkretyczny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiara w utopce była na tyle mocno zakorzeniona, iż swój oddźwięk znalazła w folklorze chrześcijańskim.

 (1.2) Korupcja, powiązania z narkotykowymi kartelami i nepotyzm są wciąż nieodłącznymi składnikami meksykańskiego folkloru politycznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔlklɔr, AS: folklor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folk m., folklorystyka ż., folklorysta m., folklorystka ż., folkloryzm m.

 przym. folklorystyczny, folkowy

 przysł. folklorystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ludowość

Wiktionary


folklorowy

→ folklor


SJP.pl

Patrz:

folklor

folklorysta

badacz ludowej twórczości artystycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. osoba specjalizująca się w folklorystyce, badacz folkloru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej dziadek był znanym śląskim folklorystą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folk m., folklorystyka ż., folkloryzm m.

:: fż. folklorystka ż.

 przym. folklorystyczny, folkowy

 przysł. folklorystycznie

Wiktionary


folklorystka

→ folklorysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. kobieta specjalizująca się w folklorystyce, badaczka folkloru

Wiktionary

Patrz:

folklorysta

Przykłady

 (1.1) Jego babka była znaną beskidzką folklorystką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folk m., folklorystyka ż., folkloryzm m.

:: fm. folklorysta m.

 przym. folklorystyczny, folkowy

 przysł. folklorystycznie

Wiktionary


folklorystycznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób folklorystyczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pościel jest obszyta folklorystycznie zdobioną tkaniną, dzięki czemu Wyspiański uniknął barwnej monotonii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folk m., folklor m., folklorysta mos., folklorystka ż., folklorystyka ż., folkloryzm mrz.

 przym. folklorystyczny

Wiktionary


folklorystyczny

1. związany z ludową twórczością artystyczną;
2. związany z nauką badającą sztukę i kulturę ludową


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do folkloru lub folklorystyki, związany z folklorem lub folklorystyką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Jabłonkowie zakończył się festiwal folklorystyczny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folklor m., folk m., folklorystyka ż., folklorysta m., folklorystka ż., folkloryzm m.

 przym. folkowy

 przysł. folklorystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ludowy, etniczny, kulturowy

Wiktionary


folklorystyka

nauka zajmująca się badaniem kultury ludowej, folkloru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. szt. nauka badająca folklor;

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Franciszek interesuje się folklorystyką beskidzką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folk m., folklor m., folklorysta m., folklorystka ż., folkloryzm m.

 przym. folklorystyczny, folkowy

 przysł. folklorystycznie

Wiktionary


folkloryzm

wykorzystywanie elementów sztuki ludowej w twórczości artystycznej, nawiązywanie do folkloru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. szt. nawiązywanie w sztuce i literaturze do elementów folklorystycznych;

Wiktionary

Folkloryzm – wybieranie elementów pochodzących z folkloru ludowego i cytowanie ich w oderwanym od pierwotnych znaczeń kontekście. Jako jeden z pierwszych termin ten zaproponował Józef Burszta w celu oddzielenia kategorii folkloru od folkloryzmu.

Za czasów PRL-u filozofia folkloryzmu zaowocowała np. stworzeniem Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca „Mazowsze”, Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk” czy Zespołu Pieśni i Tańca „Rzeszowiacy”, wykorzystujących jedynie elementy kultury ludowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wykład dotyczył folkloryzmu we współczesnej polskiej muzyce rozrywkowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folklor m., folk m., folklorystyka ż., folklorysta m., folklorystka ż.

 przym. folklorystyczny, folkowy

 przysł. folklorystycznie

Wiktionary


folkowiec

wykonawca lub fan folka


SJP.pl


folkowo

przysłówek sposobu

 (1.1) na sposób folkowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folk m., folkowość ż.

 przym. folkowy

Wiktionary


folkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest folkowe; cecha tych, którzy są folkowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. folkowy

 przysł. folkowo

Wiktionary


folkowy

związany z muzyką rozrywkową wywodzącą się z muzyki ludowej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. związany z folkiem, dotyczący folku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co tam słychać na polskiej scenie folkowej?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folk m., folklor m., folklorystyka ż., folklorysta m., folklorystka ż., folkloryzm m., folkowość ż.

 przym. folklorystyczny

 przysł. folkowo

Wiktionary


folksdojcz

w okresie okupacji hitlerowskiej: mężczyzna znajdujący się na liście ludzi pochodzenia niemieckiego (często rzekomego), na której obecność gwarantowała wiele przywilejów w stosunku do pozostałej ludności polskiej; volksdeutsch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. w okresie II wojny światowej w krajach okupowanych przez III Rzeszę: osoba narodowości niemieckiej lub pochodzenia niemieckiego wpisana na folkslistę;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy wbijaniu w ścianę gwoździa, na którym folksdojcz chciał powiesić portret Adolfa, tynk z sufitu odpadł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔlɡzdɔjt͡ʃ, AS: folgzdoi ̯č

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. folksdojczka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) volksdeutsch; środ. fokstrot

Wiktionary


folksdojczka

→ folksdojcz; volksdeutschka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. w okresie okupacji hitlerowskiej kobieta wpisana na folkslistę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) …ubiera się lepiej niż inni, ma żonę folksdojczkę i swoje przyzwyczajenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. folksdojcz m.

Wiktionary


folkslista

lista obywateli pochodzenia niemieckiego w okupowanym przez Niemcy kraju w okresie okupacji hitlerowskiej, którzy zadeklarowali przynależność do narodowości niemieckiej; volkslista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. w okresie okupacji hitlerowskiej: niemiecka lista narodowa, na którą wpisywano ludność pochodzenia niemieckiego krajów okupowanych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uchowali się cało i zdrowo we trójkę, dzięki czemu? Podpisali folkslistę.

Wiktionary


follett

Follett – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w hrabstwie Lipscomb.

Wikipedia


follikularny

folikularny;
1. mający budowę pęcherzykową;
2. związany z tworzeniem (się) pęcherzyków


SJP.pl


follower

osoba obserwująca czyjeś konto lub profil w mediach społecznościowych; followers


SJP.pl


followerka

→ follower


SJP.pl

Patrz:

follower

followers

[czytaj: falołers] użytkownik śledzący na bieżąco czyjś profil w serwisie społecznościowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) subskrybent serwisu społecznościowego lub agregatora treści

Wiktionary


followerski

→ follower


SJP.pl

Patrz:

follower

followować

[czytaj: falołować] potocznie: obserwować kogoś w mediach społecznościowych


SJP.pl


followup

[czytaj: faloł-ap] w hip-hopie: nawiązanie do utworu lub wersu przez przytoczenie lub sparafrazowanie go w tekście piosenki


SJP.pl


folować

powierzchniowo spilśniać tkaninę, zwykle zgrzebną, przez gniecenie, wałkowanie itp.; foluszować


SJP.pl


folsom

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Folsom – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Sacramento
  • Folsom – wieś w stanie Luizjana, w parafii St. Tammany
  • Folsom – miasto w stanie New Jersey, w hrabstwie Atlantic
  • Folsom – wieś w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Union
  • Folsom – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Delaware
  • Folsom (ang. Folsom Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Traverse
  • Jim Folsom sr.
  • Jim Folsom jr.

Wikipedia


folsomski

przymiotnik od: Folsom


SJP.pl


folta

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandra Folta (ur. 1993) – polska siatkarka
  • Barbara Folta (1933–2020) – polska dziennikarka, prezenterka, reżyserka i historyczka

Wikipedia


foltynowicz

nazwisko


SJP.pl


foltyński

nazwisko


SJP.pl


foluski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Folusza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Folusz m., foluszanin m., foluszanka ż.

Wiktionary


folusz

maszyna służąca do folowania tkanin; pilśniarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. włók. urządzenie do folowania sukna;

 (1.2) budynek lub pomieszczenie mieszczące urządzenie do folowania;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • folusz (maszyna) – maszyna do obróbki sukna
  • folusz (budynek) – budynek, w którym umieszczono folusz
  • Folusz (jezioro) – jezioro na Pojezierzu Gnieźnieńskim
  • Folusz (Grodno) – mikrorejon Grodna
  • Folusz – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Gąsawa
  • Folusz – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Dębowiec
  • Folusz – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Rutka-Tartak
  • Folusz – osada w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Trzemeszno
  • Folusz – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Pleszew
  • Folusz – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, w gminie Rawicz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sukno gotowe idzie do folowania do młyna, zwanego foluszem, którego częścią najważniejszą jest stępa ze stęporami.

 (1.1) Kompleks fabryczny składał się również z czesalni, folusza i magla sukienniczego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔluʃ, AS: foluš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folusznia ż., folusznictwo n., folusznik mos., foluszowanie n.

 czas. foluszować ndk.

 przym. foluszniczy, foluszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pilśniarka, spilśniarka

Wiktionary


foluszanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Folusza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Folusz m.

:: fż. foluszanka ż.

 przym. foluski

Wiktionary


foluszanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Folusza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Folusz m.

:: fm. foluszanin m.

 przym. foluski

Wiktionary


folusznictwo

zawód folusznika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzem. dział rzemiosła związany z wytwarzaniem sukna, profesja folusznika;

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od XIV wieku folusznictwo rozwijało się też w Rzeczpospolitej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folusz mrz., folusznia ż., folusznik mos., foluszowanie n.

 czas. foluszować ndk.

 przym. foluszniczy, foluszowy

Wiktionary


foluszniczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) włók. związany z folusznictwem, dotyczący folusznictwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1845 roku w majątku były młyny, zakład foluszniczy i karczma.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folusz mrz., folusznia ż., folusznictwo n., folusznik mos., foluszowanie n.

 czas. foluszować ndk.

 przym. foluszowy

Wiktionary


folusznik

rzemieślnik trudniący się folowaniem; pilśniarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. rzemieślnik wstępnie przygotowujący i czyszczący z tłuszczów i klejów tkaniny wełniane;

Wiktionary

Folusznik – rzemieślnik trudniący się przygotowywaniem tkanin i czyszczeniem ubrań.

Miejscem pracy folusznika był folusz. Folusznik folował sukno w celu zagęszczenia tkaniny i oczyszczenia jej z tłuszczów i klejów.

W polskim tłumaczeniu Nowego Testamentu greckie "gnapheus", występujące w 9. rozdziale Ewangelii Marka, tłumaczone jest jako "folusznik" (Mk 9,3). Pojęcie to występuje również w Starym Testamencie (2 Krl 18,17; Iz 7,3 oraz 36,2; Mal 3,2).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego odzienie stało się lśniąco białe tak, jak żaden folusznik na ziemi wybielić nie zdoła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folusz mrz., folusznia ż., folusznictwo n., foluszowanie n.

 czas. foluszować ndk.

 przym. foluszniczy, foluszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pilśniarz

Wiktionary


foluszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) włók. poddawanie tkaniny obróbce wstępnej, spilśnianie jej powierzchni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod koniec XVI w. na Wypustach powstał młyn wodny, posiadający dwa koła wodne do mielenia zboża i jedno do foluszowania sukna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folusz mrz., folusznia ż., folusznictwo n., folusznik mos.

 czas. foluszować ndk.

 przym. foluszniczy, foluszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) folowanie

Wiktionary


foluszować

powierzchniowo spilśniać tkaninę, zwykle zgrzebną, przez gniecenie, wałkowanie itp.; folować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) włók. poddawać tkaniny obróbce wstępnej, spilśniać ich powierzchnię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Następnie sukno foluszowano czyli wałkowano, aby stało się grubsze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folusz mrz., folusznia ż., folusznictwo n., folusznik mos., foluszowanie n.

 przym. foluszniczy, foluszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) folować, pilśnić

Wiktionary


foluszowy

związany z foluszem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z foluszem, dotyczący folusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Młyn miał jedno koło mączne, drugie zaś foluszowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folusz mrz., folusznia ż., folusznictwo n., folusznik mos., foluszowanie n.

 czas. foluszować ndk.

 przym. foluszniczy

Wiktionary


folwarczek

zdrobnienie od: folwark


SJP.pl


folwarczny

1. należący do folwarku, dotyczący folwarku;
2. przenośnie: grubiański, wulgarny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący folwarku, związany z folwarkiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folwark m.

Wiktionary


folwark

gospodarstwo rolne, część większego majątku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. duże, samodzielne gospodarstwo rolne wraz z kompleksem budynków gospodarczych i mieszkalnych, a należące do dworu lub do właściciela ziemskiego;

 (1.2) przen. własność wspólna lub sfera publiczna traktowana przez kogoś jak prywatna

 (1.3) daw. dom mieszkalny, w którym mieszka właściciel wioski lub czeladź

 (1.4) pot. na dużym przyjęciu dodatkowy stół dla dzieci

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój dziadek pracował dawniej na folwarku przy koniach.

 (1.1) W roku 1749 wysiano na folwarku pańskim 30 wierteli żyta, 4 pszenicy, 12 owsa, 18 jęczmienia, 3 grochu

 (1.2) Ten prezes traktuje spółdzielnię jak swój folwark.

 (1.3) W ciągu zimy na folwarku mieszka zaledwie kilka osób, nawet bydło wypędza się do stepów, niekiedy odległych o kilkaset kilometrów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔlvark, AS: folvark

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. folwarczek m.

 przym. folwarczny

Wiktionary


folwarkowy

→ folwark; folwarczny


SJP.pl


folwarski

nazwisko


SJP.pl


folżeć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. sfolżeć)

 (1.1) przest., także. gw-pl|Sieradz, Konin. tracić na sile lub intensywności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W szal szlochał, ale żal nie folżał wcale, bo, kurdebalans, jak to tak!

 (1.1) Mróz był, już od dni kilku, ale z południa folżało i zaczął śnieg paskudzić na mokro.

 (1.1) Ciemność się w jakąś szarą mgłę rozpływa. // Ból już ni członków, ni żył nie rozrywa… // Nerwy napięte konwulsją — folżeją… // Rozpacz przed bladą cofa się — Nadzieją…

 (1.1) Lecz Sędzia nie czeka — nie ufa pogodzie, (…) wiatr coraz się zmniejsza, mróz coraz folżeje, więc Sędzia w tej chwilii, jak tylko się strzelcy na wozach zjawili, odrazu rozsyła ich na skrzydła oba, nie bacząc na losy, jak komu podoba.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folga ż.

 czas. sfolżeć dk., folgować ndk., sfolgować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łagodnieć, słabnąć, uśmierzać się, puszczać; przest. folgować, wolnieć

Wiktionary


fomalhaut

Fomalhaut ("Alfa Piscis Austrini", "α PsA") – najjaśniejsza gwiazda w konstelacji Ryby Południowej i jednocześnie jedna z najjaśniejszych gwiazd półkuli południowej. Jest osiemnastą co do jasności gwiazdą na nocnym niebie. Od Słońca dzieli ją 25 lat świetlnych. Krąży wokół niej dysk pyłowy; zaobserwowano także obiekt, który mógł być planetą, jednak w toku dalszych obserwacji uznano go raczej za pozostałość po kolizji mniejszych ciał.

Wikipedia


fomorianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mitcelt. istota nadprzyrodzona, najczęściej przedstawiana jako gigant, mająca zamieszkiwać Irlandię przed przybyciem Galów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już jako mężczyzna Lugh stał się wojownikiem i poprowadził wojska boskiego plemięemienia Tuatha przeciw Fomorianom w drugiej bitwie pod Magh Tuireadh.

Wiktionary


fomoza

choroba roślin z rodziny krzyżowych, wywoływana przez pasożytnicze grzyby


SJP.pl


fon

jednostka poziomu głośności dźwięku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miar. fiz. jednostka poziomu głośności;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fon – jednostka poziomu głośności dźwięku
  • Fon (góry) – łańcuch górski w płn.zach. Tadżykistanie
  • Fon – lokalny przywódca ludów Tikar i Bamileke
  • Fonowie – grupa etniczna w Afryce Zachodniej
  • FON – FON SA, spółka akcyjna zajmująca się produkcją konstrukcji stalowych
  • FON – FON Technology S.L , firma oraz międzynarodowa społeczność osób umożliwiających dostęp innym do Internetu przy użyciu technologii Wi-Fi
  • FON – Fundusz Obrony Narodowej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy głośność przekracza 120-135 fonów, ucho nie odczuwa już wrażenia dźwięku lecz ból .

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃n, AS: fõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foniatra mos./ż., fonia ż., fonacja ż., fonem m., fonetyka ż.

 przym. foniczny, fonogeniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. Ph

Wiktionary


fon.

skrót od: fonetyka, fonetyczny; fonet.


SJP.pl


fonacja

wydawanie dźwięku przez człowieka, zwłaszcza wymawianie głosek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. w foniatrii: emisja głosu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonia ż., fon m.

 temsłow. -fonia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fonia

Wiktionary


fonacyjny

przymiotnik od: fonacja


SJP.pl


fonastenia

zaburzenie wymowy


SJP.pl


foncik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od font

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. font m.

Wiktionary


fonda

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bridget Fonda – amerykańska aktorka
  • Henry Fonda – amerykański aktor
  • Jane Fonda – amerykańska aktorka
  • Peter Fonda – amerykański aktor
  • Fonda – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Pocahontas
  • Fonda – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Montgomery

Wikipedia


fondant

delikatna, słodka plastyczna masa do dekorowania tortów; glazura, pomada


SJP.pl


fondantowy

→ fondant


SJP.pl

Patrz:

fondant

fondue

[czytaj: fąDU] potrawa ze stopionej masy serowej (zwykle z dodatkiem białego wina), w której zanurza się kawałki pieczywa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw;

 (1.2) kulin. potrawa z kawałków mięsa lub warzyw, które umieszcza się na długim widelcu i zanurza we wrzącym tłuszczu

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten ser byłby dobry do fondue.

Wiktionary


fonem

jednostka fonetyczna języka; głoska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka;

Wiktionary

Fonem – podstawowa jednostka struktury fonologicznej mowy. Jest różnorodnie definiowany, ale zwykle o jego wyróżnianiu ma decydować rozróżnianie dzięki niemu znaczenia wyrazów. Fonem jest pojęciem abstrakcyjnym, realizowanym w rzeczywistej mowie przez głoski. Różne głoski będące realizacjami jednego fonemu to alofony.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fonemy są realizowane w mowie przez głoski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔ̃nɛ̃m, AS: fõnẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fon m.

Wiktionary


fonematyczny

→ fonem


SJP.pl

Patrz:

fonem

fonemiczny

→ fonemika


SJP.pl

Patrz:

fonemika

fonemika

nauka o systemach dźwiękowych języków; fonematyka


SJP.pl


fonemowy

związany z fonemem, dotyczący fonemu


SJP.pl


fonendoskop

słuchawka lekarska służąca do osłuchiwania narządów wewnętrznych, zakończona membraną z lejkiem; stetoskop


SJP.pl


fonet.

skrót od: fonetyka, fonetyczny; fon.


SJP.pl


fonetyczka

specjalistka zajmująca się fonetyką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się fonetyką

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃nɛˈtɨt͡ʃka, AS: fõnetyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonetyka ż., fonetyk mos.

 przym. fonetyczny

 przysł. fonetycznie

Wiktionary


fonetycznie

przysłówek sposobu

 (1.1) tak, jak się wymawia; zgodnie z wymową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Knife” czyta się fonetycznie jako /naɪf/.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonetyk mos., fonetyczka ż., fonetyka ż.

 przym. fonetyczny

Wiktionary


fonetyczny

1. związany z wymową; dźwiękowy, głosowy;
2. pisownia fonetyczna - pisanie wyrazów zgodne z ich wymową


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) jęz. związany z fonetyką, dotyczący fonetyki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każda litera i znak w alfabecie fonetycznym ma jedną, i tylko jedną, wymowę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonetyka ż., fonetyzacja ż., fonetyk m., fonetyczka ż., fonetyzowanie n.

 czas. fonetyzować ndk.

 przysł. fonetycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dźwiękowy, głosowy

Wiktionary


fonetyk

językoznawca zajmujący się fonetyką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) językoznawca zajmujący się fonetyką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nawet nasz najlepszy fonetyk nie potrafił zidentyfikować tego dialektu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃ˈnɛtɨk, AS: fõnetyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonetyka ż.

:: fż. fonetyczka ż.

 przym. fonetyczny

 przysł. fonetycznie

Wiktionary


fonetyka

artykulacja głosek właściwa danemu językowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. nauka zajmująca się opisywaniem głosek danego języka;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: fonetyk

Wiktionary

Fonetyka (dawniej "głosownia") – jeden z działów lingwistyki, zajmujący się badaniem dźwięków mowy ludzkiej (zwanych głoskami) od strony ich artykulacji (tj. sposobu wytwarzania za pomocą narządów mowy – fonetyka artykulacyjna), ich cech fizycznych (dokładniej: akustycznych – fonetyka akustyczna), ich odbierania (fonetyka audytywna).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po chrystologii mieliśmy jeszcze wykład z fonetyki pastoralnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃ˈnɛtɨka, AS: fõnetyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonetyk m., fonetyczka ż., fonetyczność ż., fonetyzacja ż., fonetyzowanie n., fon m.

 czas. fonetyzować

 przym. fonetyczny

 przysł. fonetycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. głoskownia, daw. głosownia

Wiktionary


fonetyzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przystosowywanie pisowni do wymowy;

Wiktionary

Fonetyzacja – proces polegający na przystosowywaniu, najczęściej pisowni, do wymowy, w metodyce szybkiego czytania nazywany także "subwokalizacją".

Jeżeli w procesie czytania fonetyzacja zachodzi na poziomie myśli, możemy mówić o "fonetyzacji wewnętrznej". W szczególnych przypadkach udział w czytaniu może brać dodatkowo aparat mowy - mówimy wtedy o "fonetyzacji zewnętrznej", czyli artykulacji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fonetyzowanie n., fonetyka ż.

 czas. fonetyzować ndk.

 przym. fonetyczny

Wiktionary


fonia

w telewizji i radiofonii: ogół sygnałów dźwiękowych zawartych w pasmie akustycznym, przesyłanych od nadajnika do odbiorników


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rad. telew. sygnał dźwiękowy przesyłany z nadajnika do odbiornika radiowego, telewizyjnego itp., za pomocą fali elektromagnetycznej

 (1.2) akust. reprodukowany dźwięk docierający do ucha słuchającego przy odtwarzaniu nagrania, projekcji filmu itp. w postaci fali akustycznej

 (1.3) med. w foniatrii: emisja głosu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foniatria ż., fonacja ż., fon m.

 temsłow. -fonia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) fonacja

Wiktionary


foniatra

osoba specjalizująca się w zakresie foniatrii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem zaburzeń głosu, mowy i języka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka specjalistka foniatrii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nauczyciele powinni od czasu do czasu odwiedzać foniatrę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃ˈɲatra, AS: fõńatra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foniatria ż., fon m.

 przym. foniatryczny

Wiktionary


foniatria

dział medycyny zajmujący się fizjologią i patologią głosu oraz leczeniem zaburzeń i wad wymowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. med. dział medycyny zajmujący się leczeniem i zaburzeniami wydawania głosu (przez człowieka);

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Honorata wydała podręcznik do foniatrii w latach osiemdziesiątych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃ˈɲatrʲja, AS: fõńatrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foniatra m., fonia ż., fon m., foniatra m., foniatrystka ż.

 przym. foniatryczny

Wiktionary


foniatryczny

→ foniatria


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z foniatrią, dotyczący foniatrii

Wiktionary

Patrz:

foniatria

Powiązane:

 rzecz. foniatra mos./ż., foniatria ż., foniatria mos.

Wiktionary


fonica

[czytaj: fonika] marka urządzeń elektronicznych i telekomunikacyjnych oraz firma


SJP.pl


foniczny

dotyczący dźwięku, głosu; dźwiękowy, głosowy, akustyczny


SJP.pl


foniks

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) udźwiękowiony komiks; rodzaj animacji, filmu, w którym do klatek komiksu dołączony jest dźwięk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostatnim etapem całego procesu jest zapisanie stworzonego przez nas foniksu w formie filmu na dysku komputera lub płycie DVD.

Wiktionary


fonit

technika będąca połączeniem fotografii z grafiką


SJP.pl


fono

taki, który odtwarzany jest na sprzęcie audialnym; związany z techniką zapisu dźwięku (np. biblioteka fono i wideo); audio


SJP.pl


fonoamator

człowiek zajmujący się amatorsko nagrywaniem, odtwarzaniem utworów muzycznych, produkcji dźwiękowej itp.


SJP.pl


fonoamatorka

→ fonoamator


SJP.pl

Patrz:

fonoamator

fonochemia

Fonochemia, sonochemia – dział chemii fizycznej obejmujący całokształt zagadnień dotyczących zastosowania ultradźwięków (i ewentualnie krótszych fal głosowych) w chemii.

Fonochemia opisuje reakcje chemiczne inicjowane, katalizowane lub modyfikowane ultradźwiękami i efekty mechaniczne działania tych fal na środowisko. Nauka ta obejmuje również niezwykle ważne dla badań struktury zagadnienie zależności niektórych właściwości ultradźwięków od fizykochemicznych własności środowiska.

Wikipedia


fonofobia

chorobliwy lęk przed dźwiękami


SJP.pl

Fonofobia (gr. "phōnē, phōnēma" „dźwięk, głos”) – określenie używane w odniesieniu do lęku lub silnej, dominującej reakcji strachu na dźwięki (najczęściej opisywane w kontekście zaburzeń lękowych i tzw. obniżonej tolerancji na dźwięk). W neurologii terminem "fonofobia" bywa określana również nadwrażliwość na dźwięki towarzysząca napadom migreny (obok np. fotofobii).

Wikipedia


fonoforeza

wprowadzenie leku do skóry za pomocą ultradźwięków, stosowane w fizykoterapii


SJP.pl


fonogeniczność

szczególnie korzystna dyspozycja głosu do odtwarzania w filmach lub rozgłośniach radiowych


SJP.pl


fonogeniczny

charakteryzujący się szczególnie korzystną dyspozycją głosu do odtwarzania w filmach lub rozgłośniach radiowych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o dźwięku: taki, który nadaje się do utrwalania na płycie lub taśmie i odtwarzania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fon m.

Wiktionary


fonograf

urządzenie do zapisu i odtwarzania dźwięku, prototyp gramofonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. techn. dawne urządzenie nagrywające i odtwarzające dźwięk, zwykle z zastosowaniem na woskowych płyt lub wałków;

 (1.2) hist. techn. dawny, prymitywny gramofon do płyt

Wiktionary

Fonograf (z gr. φωνή "fonē", głos, oraz γραφή "grafē", pisanie) – jedno z pierwszych urządzeń służących do zapisu i odtwarzania dźwięku, poprzednik gramofonu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fonografia ż.

 przym. fonograficzny

Wiktionary


fonografia

1. utrwalanie dźwięku na nośniku magnetycznym lub optycznym, np. płycie kompaktowej, winylowej;
2. wydawanie płyt lub kaset z nagranymi dźwiękami;
3. zbiór płyt danego zespołu lub wykonawcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zapisywanie dźwięków na nośnikach danych np. płytach kompaktowych albo kasetach mangetofonowych

 (1.2) działalność polegająca na wydawaniu nagrań muzycznych

 (1.3) dorobek nagrań artysty lub zespołu muzycznego

Wiktionary

Fonografia (z gr. „zapis dźwięku”) – technika lub dział przemysłu zajmujący się zapisywaniem (i odtwarzaniem) dźwięku i muzyki.

Mianem fonografii określa się również dorobek nagrań artysty lub zespołu muzycznego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɔ̃nɔˈɡrafʲja, AS: fõnografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fonograficzny

 rzecz. fonograf mrz.

Wiktionary


fonograficzny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) techn. związany z fonografem, dotyczący fonografu

 (1.2) związany z fonografią, dotyczący fonografii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonografia ż., fonograf mrz.

Wiktionary


fonogram

1. zapis dźwięku dokonany za pomocą fonografu, prototypu gramofonu;
2. nośnik, na którym zostały utrwalono utwory muzyczne;
3. znak graficzny odzwierciedlający dźwięk języka w niektórych systemach pisma


SJP.pl

Fonogram (z gr. "phōnē, phōnēma" 'dźwięk, głos' i "gráphein" 'skrobać, rytować, rysować, pisać'):

Wikipedia


fonoholiczka

kobieta uzależniona od telefonu komórkowego; maniaczka telefoniczna


SJP.pl


fonoholiczny

→ fonoholizm


SJP.pl

Patrz:

fonoholizm

fonoholik

osoba uzależniona od telefonu komórkowego; maniak telefoniczny


SJP.pl


fonoholizm

uzależnienie od telefonów komórkowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) neol. uzależnienie od telefonów komórkowych, smartfonów

Wiktionary

Fonoholizm – potoczne określenie problemowego, nadmiernego korzystania z telefonu komórkowego (zwłaszcza smartfonu), które może przejawiać się m.in. kompulsywnym sprawdzaniem urządzenia, trudnością w ograniczaniu czasu używania oraz zaniedbywaniem innych aktywności. Zjawisko to bywa opisywane jako należące do uzależnień behawioralnych oraz jako jedna z postaci tzw. cyberuzależnień (uzależnień związanych z technologiami cyfrowymi).

Wikipedia


fonoideogram

znak dodany do ideogramu w celu wyrażenia elementów gramatycznych; dopełnienie fonetyczne


SJP.pl


fonokardiograf

aparat do badania serca


SJP.pl


fonokardiografia

metoda obrazowania odgłosów pracy serca, stosowana w diagnostyce niektórych jego chorób


SJP.pl

Fonokardiografia – diagnostyczna metoda badania serca, polegająca na graficznym zapisie dźwiękowej pracy tego narządu. Zapisu tego dokonuje się łącznie z zapisem EKG. Fonokardiografy pozwalają na bardzo dokładną charakterystykę szmerów sercowych i dźwięków nadliczbowych, tzw. cwałów. Informacje te są jednak mało praktyczne i dlatego fonokardiografia jest najrzadziej stosowaną obecnie metodą diagnostyki kardiologicznej. Tylko niektóre wady wrodzone lub nabyte dają charakterystyczny fonokardiogram.

Wikipedia


fonokardiograficzny

→ fonokardiografia


SJP.pl

Patrz:

fonokardiografia

fonokardiogram

graficzny zapis dźwięków serca, stosowany w diagnostyce medycznej


SJP.pl


fonokraniograf

aparat rejestrujący szmery naczyniowe czaszki


SJP.pl


fonol.

skrót od: fonologia, fonologiczny


SJP.pl


fonola

instrument muzyczny


SJP.pl

Fonola – mechaniczny instrument muzyczny z grupy idiofonów języczkowych. Ma formę skrzynki z wystającą korbą. Wewnątrz umieszczona jest wiatrownica, metalowe języczki (elementy dźwiękotwórcze), mieszki i wałki z perforowaną taśmą. Kręcąc korbą wprowadza się w ruch wałki oraz taśmę, której otwory przemieszczają się wzdłuż mechanizmu sterującego wentylami. Te z kolei otwierają drogę strumieniowi powietrza do języczków.

Wikipedia


fonolit

magmowa skała wylewna o składzie mineralnym identycznym jak w fojaicie; dźwiękowiec


SJP.pl

Fonolit (echodolit) – wylewna, zasadowa, skała magmowa, niedosycona krzemionką, złożona głównie ze skaleni potasowych i skaleniowców. W składzie mineralnym nie zawiera wolnej krzemionki SiO2 w postaci kwarcu, krystobalitu lub trydymitu. SiO2 występuje jedynie jako składnik innych minerałów, od 44 do 52% w stosunku wagowym.

Wikipedia


fonolog

specjalista w zakresie fonologii


SJP.pl


fonologia

dział językoznawstwa zajmujący się nauką o fonemach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. nauka o fonemach i relacjach między nimi;

Wiktionary

Fonologia (dawniej "głosownia") – nauka o systemach dźwiękowych języków. Stanowi jeden z działów językoznawstwa (lingwistyki). Fonemika czy fonematyka, podawane jako nazwy synonimiczne, odnoszą się tylko do jednej z teorii fonologicznych i nie mogą być traktowane jako pełny zamiennik nazwy „fonologia”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɔ̃nɔˈlɔɟja, AS: fõnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonolog m., fonolożka ż.

 przym. fonologiczny

 przysł. fonologicznie

Wiktionary


fonologiczność

→ fonologiczny


SJP.pl

Patrz:

fonologiczny

fonologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) jęz. związany z fonologią, dotyczący fonologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonologia ż., fonologiczność ż.

 przysł. fonologicznie

Wiktionary


fonometr

przyrząd do pomiaru natężenia dźwięku; składa się z mikrofonu i układu pomiarowego wskazującego lub rejestrującego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) akust. przyrząd do mierzenia natężenia dźwięku

Wiktionary

Fonometr – przyrząd pomiarowy służący do pomiaru natężenia dźwięku. Fonometr jest złożony z mikrofonu oraz z wskazującego bądź rejestrującego układu pomiarowego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɔ̃ˈnɔ̃mɛtr̥, AS: fõnõmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonometria ż., fon m.

 przym. fonometryczny

Wiktionary


fonometryczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fonometrią lub fonometrem, dotyczący fonometrii lub fonometru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonometria ż., fonometr mrz.

Wiktionary


fonon

kwazicząstka stanowiąca kwant energii drgań sieci krystalicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. kwant energii drgań sieci krystalicznej;

Wiktionary

Fonon (z gr. φωνή "phonē", „dźwięk”) – kwazicząstka, kwant energii drgań sieci krystalicznej o bozonowych własnościach.

Fonony są wersją kwantową specjalnych typów drgań wibracyjnych nazywanych "modami normalnymi" mechaniki klasycznej. Znaczenie tego typu drgań polega na tym, że każde drganie sieci krystalicznej jest superpozycją drgań normalnych. Drgania normalne w mechanice klasycznej mają charakter falowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fonony nie są cząstkami w sensie klasycznym – to cząstki wygodne matematycznie, które pomagają opisać fale drgań w sposób kwantowy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fononowy

Wiktionary


fononowy

związany z fononem


SJP.pl


fonopulmograf

aparat rejestrujący szmery w płucach


SJP.pl


fonosfera

dźwięki, które są wynikiem ekspresji głosowej człowieka


SJP.pl


fonoskop

przyrząd do pomiaru i prezentacji obrazu fal dźwiękowych


SJP.pl


fonoskopia

Fo

Wikipedia


fonoskopijny

→ fonoskopia


SJP.pl

Patrz:

fonoskopia

fonoskopowy

→ fonoskop


SJP.pl

Patrz:

fonoskop

fonotaksja

reakcja ruchowa zwierząt zachodząca pod wpływem zewnętrznych bodźców dźwiękowych, dodatnia w kierunku źródła dźwięku lub ujemna w kierunku przeciwnym, występująca np. u owadów


SJP.pl

Fonotaksja (gr. "phōnḗ" ‘dźwięk’; "táxis" ‘układ’) – jedna z taksji, będąca reakcją ruchową (przejawiającą się ustawieniem ciała bądź przemieszczaniem się) zwierzęcia w określonym kierunku, pod względem bodźca dźwiękowego. Wyróżnia się dwa rodzaje fonotaksji:

Wikipedia


fonotaktyczny

→ fonotaktyka


SJP.pl

Patrz:

fonotaktyka

fonotaktyka

metodologia badań językowych


SJP.pl

Fonotaktyka – dział fonologii zajmujący się analizą systemów fonologicznych pod względem właściwości syntagmatycznych. Celem fonotaktycznego opisu języka jest ustalenie ograniczeń dystrybucji (łączliwości) segmentów fonologicznych w tym języku, czyli określenie, jakie typy złożonych tekstowych struktur fonologicznych (typy fonologicznej struktury sylaby czy wyrazu fonologicznego) są w nim dopuszczalne.

Wikipedia


fonoteka

archiwum dźwiękowe, zbiór taśm magnetofonowych, płyt gramofonowych i innych nośników dźwięku z nagranymi utworami muzycznymi, audycjami, efektami akustycznymi itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce przechowywania nagrań dźwiękowych

Wiktionary


fonotelista

kolekcjoner kart telefonicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kolekcjoner kart telefonicznych

Wiktionary


fonotelistka

→ fonotelista


SJP.pl

Patrz:

fonotelista

fonotelistyczny

→ fonotelistyka


SJP.pl

Patrz:

fonotelistyka

fonotelistyka

zbieractwo kart telefonicznych


SJP.pl

Fonotelistyka "(fonokartystyka, filostyka)" – kolekcjonowanie kart telefonicznych. Ten rodzaj kolekcjonerstwa rozwinął się w Polsce wraz z pojawieniem się aparatów na karty magnetyczne (Urmet – 1990 r.) i aparatów na karty z układami elektronicznymi (Centertel – 1995 r. i TP SA – 1996 r.).

Wikipedia


fonoterapia

metoda lecznicza wykorzystująca ultradźwięki do miejscowego oddziaływania na głębsze warstwy skóry; sonoterapia


SJP.pl


fonować

1. wypowiadać jakąś głoskę;
2. stosować terapię wibroakustyczną


SJP.pl


fonseca

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fonseca – miasto w Kolumbii
  • Fonseca – zatoka Oceanu Spokojnego w Ameryce Środkowej
  • Fonseca – popularne nazwisko w Hiszpanii i Portugalii

Wikipedia


fonsik

zdrobnienie od: Alfons, Ildefons (imiona męskie)


SJP.pl


fonsio

zdrobnienie od: Ildefons (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. infant. imię męskie, poufała forma imienia Alfons

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Alfons m., alfons m., Alfonsik m., Fonsik m.

 przym. Alfonsowy, alfonsowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Alfonsik m., Fonsik m.

Wiktionary


font

zestaw znaków pisarskich dla danego urządzenia lub programu; czcionka, krój


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rodzaj pisma dla komputera lub drukarki

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɔ̃nt, AS: fõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foncik mrz.

Wiktionary


fontainebleau

[czytak: fątenBLO]
1. miasto we Francji;
2. szkoła Fontainebleau, kierunek artystyczny we Francji w XVI w.


SJP.pl

Fontainebleau – miasto i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Sekwana i Marna, 60 km na południowy wschód od Paryża, nad Sekwaną.

Według danych na rok 1999 gminę zamieszkiwały 15 942 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 93 osób/km². Wśród 1287 gmin regionu Île-de-France Fontainebleau plasuje się na 185. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1.

Wikipedia


fontana

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Albin Fontana (zm. 1630) – włoski architekt i stiukator działający w Polsce;
  • Baltazar Fontana (1658 albo 1661 - 1729) – włoski rzeźbiarz i sztukator działający w Polsce;
  • Domenico Fontana (1543–1607) – włoski architekt tworzący w okresie późnego Renesansu;
  • Giovanni Battista Fontana (ok. 1571–1630), włoski kompozytor i skrzypek;
  • Giovanni Battista Fontana (1524–1587), włoski malarz i rytownik;
  • José de Anchieta Fontana (1940–1980) – piłkarz brazylijski, mistrz świata (1970);
  • Józef Fontana (1670–1741) – architekt polski, ojciec architekta Jakuba Fontany;
  • Jakub Fontana (1710–1773) – włoski architekt barokowy, nadworny architekt królów Polski;
  • Jan Kanty Fontana (1731–1800) – architekt, geometra, burgrabia zamku warszawskiego i administrator ekonomii kozienickiej z lat 1783–1793;
  • Julian Fontana (1810–1869) – polski pianista i kompozytor;
  • Lucio Fontana (1899–1968) – argentyński malarz i rzeźbiarz, prekursor spacjalizmu;
  • Paweł Antoni Fontana (1696–1765) – polski architekt późnobarokowy pochodzenia włoskiego.

Wikipedia


fontanna

urządzenie składające się ze zbiornika (w formie basenu, czaszy lub misy) i trzonu z dyszą, z której tryska woda doprowadzona pod ciśnieniem; wodotrysk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika;

 (1.2) przen. pot. zwykle w lm.: fontanny: wzburzony strumień wody

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uważam, że najpiękniejszą fontanną na świecie jest fontanna „di Trevi” w Rzymie.

 (1.2) Stanisław nie pływa zbyt dobrze i zawsze niepotrzebnie wzbija wokół siebie fontanny wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃nˈtãnːa, AS: fõntã•na

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fontannowy

 rzecz. minifontanna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wodotrysk

 (1.2) strumień, rozbryzg

Wiktionary


fontannowy

→ fontanna


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący fontanna

Wiktionary

Patrz:

fontanna

Powiązane:

 rzecz. fontanna ż.

Wiktionary


fontanometr

przyrząd do nieinwazyjnego pomiaru ciśnienia płynu otaczającego mózg niemowlęcia


SJP.pl


fontaź

1. fantazyjna kokarda noszona zamiast krawata w dawnej Francji;
2. ozdobny węzeł przy częściach ubioru;
3. czepek kobiecy noszony na przełomie XVII i XVIII w.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) frędzla (frędzel) przy czepku

 (1.2) fantazyjna kokarda noszona zamiast klasycznego krawata

 (1.3) fryzj. hist. ozdoba kobiecej fryzury z koronek i wstążek wysoko upiętych nad czołem

 (1.4) rodzaj miotełki z piór

Wiktionary


fontina

łagodny włoski ser owczy, żółty, o maleńkich oczkach i jasnobrązowej skórce


SJP.pl

Fontina lub fr. Fontine – rodzaj włoskiego sera, który jest produkowany z krowiego mleka. Ser ten jest zaliczany do serów podpuszczkowych, dojrzewających oraz półtwardych. Smak sera Fontina jest bardzo delikatny. Po dwumiesięcznym dojrzewaniu ser nadaje się do starcia na tarce. Ser Fontina jest wykorzystywany jako przyprawa do wielu różnych potraw.

Wikipedia


fontowy

→ font


SJP.pl

Patrz:

font

foodbook

[czytaj: fudbuk] przedstawienie w internecie wszystkich dań zjedzonych w ciągu jednego dnia; food book


SJP.pl


foodie

[czytaj: FUdi] osoba kosztująca wiele nowych potraw, mająca obszerną wiedzę kulinarną


SJP.pl


foodis

[czytaj: fudis] osoba spożywająca zdrową żywność


SJP.pl


foodpairing

[czytaj: FUDpering] w gastronomii: łączenie rozmaitych składników w celu uzyskania nowego smaku


SJP.pl


foodpairingowy

→ foodpairing [czytaj: fudperingowy]


SJP.pl


foodporn

[czytaj: fudporn] jedzenie przedstawione w zmysłowy sposób; food porn


SJP.pl


foodtrackowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z food truckiem, dotyczący food trucka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. food truck m.

Wiktionary


foodtruckowy

→ food truck


SJP.pl

Patrz:

food truck

foolproof

[czytaj: fulpruf] prosty w obsłudze


SJP.pl


foot

[czytaj: fut] miara długości, inaczej stopa (30.5 cm)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Michael Foot (1913–2010) – brytyjski polityk
  • Moira Foot (ur. 1953) – brytyjska aktorka
  • Clermont Foot
  • Golden Foot
  • Grenoble Foot 38

Wikipedia


footbag

[czytaj: futbeg] gra w podbijanie nogami małej piłeczki wypełnionej piaskiem; gra w zośkę


SJP.pl

Footbag – nazwa zbiorcza pokrewnych dyscyplin sportu i przyrządu, który jest w nich wykorzystywany. Footbag w Polsce jest często nazywany grą w zośkę.

Wikipedia


football

[czytaj: futbol] popularny sport oparty na rywalizacji dwóch zespołów mających za zadanie skierować piłkę do bramki przeciwnika bez możliwości dotykania piłki ręką (z wyjątkiem bramkarza); futbol; piłka nożna


SJP.pl


footballowy

→ football


SJP.pl

Patrz:

football

footgolf

[czytaj: futgolf] dyscyplina sportowa łącząca elementy piłki nożnej i golfa, polegająca na umieszczeniu piłki futbolowej w dołku poprzez jej kopanie


SJP.pl


footing

[czytaj: futing] treningowy bieg kondycyjny


SJP.pl


footy

[czytaj: futi] gra drużynowa rozgrywana przez dwa 18-osobowe zespoły na boisku krykietowym przy użyciu piłki podobnej do tej używanej w rugby, sport o specyficznych zasadach łączący cechy piłki nożnej i rugby, bardzo popularny w Australii; futbol australijski


SJP.pl


for

1. (zwykle w liczbie mnogiej) w niektórych grach pewna liczba punktów lub ruchów figur przyznawana słabszemu graczowi
2. w piłce nożnej: płaskie podanie do wybiegającego partnera; podanie prostopadłe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) przest. fory

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • FOR – Forum Obywatelskiego Rozwoju – polska organizacja pozarządowa
  • Fur (For) – grupa etniczna
  • for (informatyka) – w wielu językach programowania słowo kluczowe najczęściej oznaczające początek jednego z typów pętli
  • for – w szachach przywilej, przewaga początkowa, dana przeciwnikowi słabszemu w grze - dla wyrównania szans.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɔr, AS: for

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. fora, war. forta, war. fort

Wiktionary


fora

1. dawniej: okrzyk wywołujący aktora zza kulis na scenę;
2. przestarzałe: okrzyk wyrażający żądanie natychmiastowego opuszczenia przez kogoś jakiegoś miejsca; precz; dziś tylko w związku frazeologicznym: fora ze dwora - wynocha, wynoś się


SJP.pl

forma rzeczownika|rodzaj=niemęskoosobowy.

 (1.1) lm. M. od forum

 (1.2) lm. B. od forum

 (1.3) lm. W. od forum

wykrzyknik

 (2.1) daw. precz!

 (2.2) przest. bis!

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fora – szwabska nazwa miejscowości Forheim w Bawarii
  • fora cesarskie
  • forum
  • Mikroregion Juiz de Fora
  • Juiz de Fora
  • Tupi Juiz de Fora
  • Federación Obrera Regional Argentina – FORA

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Są fora i nie ma forów.

 (1.2) Widzę fora.

 (1.3) Moje drogie fora!

 (2.1) Jeśli się jej coś nie podoba, śmiało może brać swoje graty i fora do ojca.

 (2.1) KUCHARZ: Dosyć! Zbierać łachy i fora ze dwora.

 (2.1) — Ejże[,] nie żartujcie ze mną! fora, won! pókiście cali! — zawołał[,] a oczy dzikim rozgorzały mu blaskiem.

 (2.1) Zaraz mnie [mi] zapowiedział albo aukcją, albo fora z karczmy.

 (2.1) Ustępuj z domu mojej siostry… fora…

 (2.1) Dom ten w moim zarządzeniu cały. Kogo chcę przyjmę, kogo nie chcę, za drzwi fora!

 (2.2) Wojewodzianka starsza i ciotka moja[,] na swój śpiew piękny otrzymały fora i huczne oklaski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔra, AS: fora

Wiktionary


forbes

[czytaj: forps]
1. nazwisko;
2. obce imię męskie


SJP.pl

Forbes – amerykański dwutygodnik o tematyce biznesowej, założony w 1917 przez Bertiego Forbesa i Waltera Dreya.

Wikipedia


forboty

dawniej, dziś gwarowo: koronki


SJP.pl


forcik

zdrobnienie od: fort


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fort m.

Wiktionary


forcing

[czytaj: fors-ing] metoda dowodzenia niesprzeczności i niezależności zdań teorii mnogości; forsing


SJP.pl


ford

marka samochodów i firma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mot. samochód marki Ford

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tego wieczora dwóch amerykańskich żołnierzy chwiejnym krokiem wyszło z baru, skatowało do nieprzytomności orzyszanina i zabrało mu forda focusa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrt, AS: fort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fordyzm mrz.

Wiktionary


fordancer

rzadko: płatny partner do tańca; żigolo, gigolo, fordanser, fortancerz


SJP.pl


fordancerka

rzadko: kobieta wynajmowana za opłatą jako partnerka do tańca; fordanserka, fortancerka


SJP.pl


fordanser

płatny partner do tańca; żigolo, gigolo, fordancer, fortancerz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) płatny partner do tańca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fż. fordanserka ż.

Wiktionary


fordanserka

kobieta wynajmowana za opłatą jako partnerka do tańca; fordancerka, fortancerka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) płatna partnerka do tańca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fm. fordanser mos.

Wiktionary


fordek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. pokład dziobowy;

Wiktionary

Fordek, pokład dziobowy, bak – powierzchnia pokładu statku w dziobowej części jednostki, obejmująca część pokładu rozciągającą się od dziobu do śródokręcia (pierwszego masztu).

Wikipedia


fordewind

1. wiatr wiejący od strony rufy; pełny wiatr;
2. kurs statku zgodny z kierunkiem tego wiatru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) mar. nazwa jednego z wiatrów pozornych, wiejącego z tyłu

 (1.2) żegl. kurs z kierunku, z którego wieje wiatr rzeczywisty;

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) pełny wiatr

Wiktionary


fordon

przemysłowo-mieszkaniowa dzielnica Bydgoszczy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fordon – dzielnica Bydgoszczy, do 1973 roku miasto
  • Fordon – gromada
  • Fordon – wieś w północno-wschodniej Anglii
  • Stary Fordon – osiedle w Bydgoszczy
  • Józef Fordon – polski duchowny, Czcigodny Sługa Boży
  • fordon – dawniej podatek pobierany przy wpływaniu na Wisłę
  • Bydgoszcz Fordon – kolejowy przystanek w Bydgoszczy
  • Zakład Karny Bydgoszcz-Fordon

Wikipedia


fordoński

nazwisko


SJP.pl


fordyzm

specjalna metoda organizacji pracy i zarządzania wielkim przedsiębiorstwem kapitalistycznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. zarz. metoda organizacji pracy stworzona na początku XX w. przez Henry'ego Forda;

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fordyzm zamienił producentów z twórców w wykonawców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ford mzw., postfordyzm, neofordyzm

 przym. fordystyczny

Wiktionary


fordziak

potocznie: samochód marki Ford; Fordzik


SJP.pl


fordzik

potocznie: samochód marki Ford; Fordziak


SJP.pl


forecki

nazwisko


SJP.pl


forehand

[czytaj: forhend] forhend, forhand;
1. w tenisie, badmintonie itp.: uderzenie od strony ręki, która trzyma się rakietę lub rakietkę;
2. w hokeju: uderzenie z lewej strony kijem trzymanym niżej lewą ręką i na odwrót


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. forhend.

Wiktionary


forehandowy

→ forehand [czytaj: forhendowy]; forhendowy, forhandowy


SJP.pl


foreksowy

→ forex (rynek wymiany walut)


SJP.pl


foremeczka

zdrobnienie od: forma, foremka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: foremka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrɛ̃ˈmɛt͡ʃka, AS: forẽmečka

Wiktionary


foremka

1. niewielka forma do pieczenia ciasta;
2. zabawka do robienia babek z piasku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: forma

 (1.2) odpowiednio ukształtowany przedmiot do nadawania kształtu ciastu, glinie itp.

 (1.3) zabawka do robienia babek z piasku

 (1.4) kształtka do wykrawania ciastek

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Muszę kupić Asi foremki, żeby miała się czym bawić na plażaaży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔˈrɛ̃mka, AS: forẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., formowanie n., sformowanie n.

 czas. formować ndk.

 przym. foremny, foremkowy, formacyjny, formatywny

Wiktionary


foremkowy

→ foremka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z foremką, dotyczący foremki

 (1.2) wyprodukowany w foremce

Wiktionary

Patrz:

foremka

Przykłady

 (1.2) Dopiero tam większość mieszkańców mogła zjeść po kawałku z rekordowego bochna. – W Siewierzu istnieje tradycja pieczenia chleba foremkowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrɛ̃mˈkɔvɨ, AS: forẽmkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., foremka ż., formowanie n., sformowanie n., uformowanie n.

 czas. formować, sformować, uformować

 przym. formatywny

Wiktionary


foremniak

nazwisko


SJP.pl


foremniej

stopień wyższy od przysłówka: foremnie


SJP.pl


foremniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: foremny


SJP.pl


foremnik

narzędzie do nadawania odpowiednich kształtów odkuwkom


SJP.pl


foremnikowy

związany z foremnikiem, dotyczący foremnika


SJP.pl


foremność

→ foremny


SJP.pl

Patrz:

foremny

foremny

1. mający prawidłowy kształt; zgrabny;
2. wielokąt foremny - figura płaska, której wszystkie boki i kąty są równe;
3. wielościan foremny - bryła, której wszystkie powierzchnie są wielokątami foremnymi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. o prawidłowym, regularnym kształcie; kształtny, zgrabny

 (1.2) geom. dla wielokątów: taki, którego wszystkie kąty wewnętrzne są równe, a boki równej długości;

 (1.3) geom. dla wielościanów: ograniczony jednakowymi wielokątami foremnymi (1.1), którego wszystkie kąty dwuścienne są równe;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ania ma cudownie foremny nos, nie wiem czemu ciągle narzeka, że jest brzydki.

 (1.1) Ten piasek jest świetny. Babki, które stawialiśmy, są niezwykle foremne.

 (1.2) Stosunek długości boku pięciokąta foremnego do długości jego przekątnej jest złotą liczbą.

 (1.3) Wielościany foremne nazywane są także bryłami platońskimi, gdyż Platon jako pierwszy odnotował fakt istnienia ściśle określonej ich liczby. Do jego czasów znano jednak jedynie cztery z nich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔˈrɛ̃mnɨ, AS: forẽmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., foremka ż., foremność ż., formowanie n.

 czas. formować, uformować, deformować, zdeformować

 przym. formowy, formatywny

 przysł. foremnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kształtny, zgrabny

Wiktionary


foresight

[czytaj: forsajt] metoda prognozowania koncentrująca się na formułowaniu scenariuszy przyszłości i przygotowaniu do zmian


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Foresight – metodyka prognozowania
  • Foresight Linux
  • Chanting the Light of Foresight – kompozycja Terry'ego Rileya

Wikipedia


forest

anglosaskie imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Forest – jednostka osadnicza w stanie Tasmania, na obszarze samorządu lokalnego Circular Head Council
  • Forest – dzielnica (deelgemeente) gminy Frasnes-lez-Anvaing w Regionie Walońskim, w prowincji Hainaut, w okręgu Ath
  • Forest – miasto w Regionie Stołecznym Brukseli, w Okręgu Stołecznym Brukseli
  • Forest-en-Cambrésis – gmina
  • Forest-l’Abbaye – gmina
  • Forest-Montiers – gmina
  • Forest-Saint-Julien – gmina
  • Forest-sur-Marque – gmina
  • Forest – wieś w stanie Luizjana, w parafii West Carroll
  • Forest – miasto w stanie Missisipi, w hrabstwie Scott
  • Forest – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Hardin
  • Forest – jednostka osadnicza w stanie Wirginia, w hrabstwie Bedford

Wikipedia


forester

model samochodu marki Subaru


SJP.pl


forex

międzynarodowy, pozagiełdowy rynek walutowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) finans. międzynarodowy rynek walutowy;

Wiktionary

Forex, FX (ang. "Foreign Exchange") – pozagiełdowy rynek walutowy w ramach którego banki, wielkie korporacje międzynarodowe, rządy, banki centralne oraz inwestorzy instytucjonalni z całego świata przeprowadzają operacje wymiany walut 24 godziny na dobę przy wykorzystaniu sieci telefonicznych, łączy informatycznych oraz systemów informacyjnych (np. Agencja Reutera).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przeciętny inwestor indywidualny, według badań amerykańskiej Commodity Futures Trading Commission, traci na foreksie średnio 15000 dolarów, po czym rezygnuje.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Forex

Wiktionary


forfaiter

instytucja prowadząca forfaiting, wykupująca od eksportera z dyskontem weksle, którymi zapłacili zagraniczni klienci, i ściągająca od nich pieniądze we właściwym czasie


SJP.pl


forfaiting

usługa finansowa, skup wierzytelności, szczególnie wekslowych, powstających w transakcjach handlowych


SJP.pl


forfaitingowy

→ forfaiting [czytaj: forfajtingowy]


SJP.pl


forga

pióropusz, zwykle ze strusich piór, na szyszakach rycerskich oraz zdobiący łby końskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) śrpol. kita, pióropusz

 (1.2) śrpol. przen. pukiel, lok

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrɡa, AS: forga

Wiktionary


forhand

[czytaj: forhend] forhend, forehand;
1. w tenisie, badmintonie itp.: uderzenie od strony ręki, która trzyma się rakietę lub rakietkę;
2. w hokeju: uderzenie z lewej strony kijem trzymanym niżej lewą ręką i na odwrót


SJP.pl


forhandowy

→ forhand; forhendowy, forehandowy


SJP.pl


forhang

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zasłona

Wiktionary


forhend

forehand, forhand;
1. w tenisie, badmintonie itp.: uderzenie od strony ręki, która trzyma się rakietę lub rakietkę;
2. w hokeju: uderzenie z lewej strony kijem trzymanym niżej lewą ręką i na odwrót


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. (w tenisie ziemnym, tenisie stołowym, badmintonie i speed-ballu) odbicie z prawej strony rakietą trzymaną w prawej ręce;

Wiktionary

Forhend (od ang. "forehand", dłoń [ręki]) – w tenisie ziemnym, tenisie stołowym, badmintonie i speed-ballu uderzenie z prawej strony wewnętrzną stroną rakiety lub rakietki trzymanej w prawej ręce lub uderzenie z lewej strony rakietą trzymaną w lewej ręce. W hokeju nazwą tą określa się uderzenie kijem z prawej strony.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzięki doskonałemu forhendowi, w którym łączy potworną siłę z doskonałą techniką, przełamał zasadę, że Hiszpanie wygrywają tylko na kortach ziemnych.

 (1.1) Rok temu porażkę na Wimbledonie Andriej tłumaczył względami natury osobistej, ale wróble na trawie Wimbledonu już ćwierkały, że romans z Anke jest dla niego ważniejszy niż forhendy lub bekhendy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. forhendowy, forehandowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forehand

Wiktionary


forhendowy

→ forhend; forehandowy, forhandowy


SJP.pl


foricoenium

[czytaj: foricenium] określenie stosowne przez J.Kochanowskiego dla tworzonych przez siebie krótkich lekkich utworów opisujących życie dworskie


SJP.pl


forint

jednostka monetarna Węgier równa 100 fillerom; forynt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) monet. oficjalna waluta Węgier;

Wiktionary

Forint (węg. "magyar forint") – oficjalna waluta Węgier. Kod walutowy ISO 4217: HUF.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɔrʲĩnt, AS: forʹĩnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. forintowy

Wiktionary


forintowy

→ forint


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący forinta

Wiktionary

Patrz:

forint

Powiązane:

 rzecz. forint mzw.

Wiktionary


fork

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) inform. rozwidlenie, odgałęzienie linii projektowej;

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na bazie Linuxa Sorcerer powstały dwa forki: Lunar Linux oraz Source Mage.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrk, AS: fork

Wiktionary

Powiązane:

 czas. forkować ndk., sforkować dk.

Wiktionary


forkasztel

dziobowa nadbudówka na żaglowcu, przeznaczona dla załogi


SJP.pl

Forkasztel – na dawnych żaglowcach, głównie średniowiecznych, było to pomieszczenie mieszkalne w postaci nadbudówki zbudowanej na pokładzie w dziobowej części jednostki. Zajmowane było przez załogę.

Wikipedia


forkidy

Fo

Wikipedia


forkiet

widełki używane przez piechotę w XVI i XVII wieku, służące do opierania na nich arkebuzów, muszkietów i hakownic


SJP.pl

Forkiet (staropol. "soszka", "kozia noga", "widelec") – przyrząd w formie długiej tyczki zwieńczonej metalowymi widełkami służący do podpierania lufy przy strzelaniu z hakownicy lub muszkietu. W roli forkietu wykorzystywano również skrócone berdysze.

Wikipedia


forkos

Forkos (także Forkis, Forkys; gr. Φόρκος Phórkos, Φόρκυς Phórkys, łac. Phorcys) – w mitologii greckiej bóstwo morskie będące synem Gai i Pontosa. Jego żoną była jedna z jego sióstr – Keto. Wedle "Teogonii" Hezjoda z tego związku urodziły się trzy Forkidy zwane Grajami, dwa potwory morskie zwane Ketosami, trzy gorgony, Echidna i smok hesperyjski zwany Ladonem. Apollodoros w "Bibliotece" natomiast jako potomstwo Forkosa wymienia Skyllę.

Wikipedia


forlana

włoski taniec zalotny w szybkim tempie i takcie 6/4 albo 6/8, modny zwłaszcza na początku XVII wieku; furlana


SJP.pl

Forlana – żywy taniec włoski w rytmie na 6/8 lub na 6/4, modny na początku XVII wieku w Wenecji, potem wprowadzony do Francji, gdzie jego rytmy i melodie wyzyskali kompozytorzy oper i baletów

Wikipedia


forluk

przedni luk na statku


SJP.pl


form

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: forma

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrm, AS: form

Wiktionary


forma

1. wygląd, zewnętrzny kształt czegoś;
2. układ jakichś elementów; budowa, struktura;
3. model, szablon, wzór;
4. w filozofii: wyraz wewnętrznej struktury rzeczy;
5. sposób zachowania; konwenans, etykieta;
6. naczynie do pieczenia;
7. naczynie do wykonywania odlewów w określonych kształtach;
8. sprawność fizyczna (lub psychiczna) człowieka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zewnętrzny kształt

 (1.2) kondycja fizyczna osoby

 (1.3) cuk. naczynie do pieczenia ciast

 (1.4) sposób robienia (mówienia, wyrażania) czegoś

 (1.5) jęz. konstrukcja wyrazu;

 (1.6) rodzaj naczynia do formowania jakiejś plastycznyastycznej masy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • forma – w sztuce
  • forma otwarta – w sztuce
  • Forma odlewnicza - zbiór elementów umożliwiających wykonanie odlewu danego obiektu
  • czysta forma
  • forma muzyczna
  • forma sonatowa
  • forma cykliczna
  • Forma – czasopismo literackie redagowane przez Karola Hillera i Stefana Wegnera
  • Forma (zespół muzyczny)
  • Kabaret Forma
  • Wydawnictwo Forma
  • forma zdaniowa tożsamościowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Codziennie rano robię gimnastykę i dlatego jestem w dobrej formie.

 (1.3) Najpierw należy zagnieść ciasto, następnie przelać je do formy, a potem wstawić do piekarnika.

 (1.4) Nie mogę przyjąć referatu napisanego w tej formie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrma, AS: forma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. format mrz., formuła ż., formalność ż., formalista ż., formiarz m., formiernia ż., praforma ż.

:: zdrobn. foremka ż.

 czas. formatować, formować, formułować, sformułować

 przym. formalny, foremny, formierski, foremkowy, formatowy, formacyjny, formalistyczny, formatywny

 przysł. foremnie, formalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kształt, wygląd, zarys

 (1.2) stan, sprawność

 (1.3) foremka, blaszka; gw. Górny Śląsk babowka

 (1.4) metoda, charakter, styl

Wiktionary


formacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od format

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie format, lecz tylko mały formacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. format m., formatka ż.

 przym. formatowy, formatywny

Wiktionary


formacja

1. budowa czegoś, kształt, forma;
2. ugrupowanie polityczne;
3. ludzie żyjący w tej samej epoce i mający podobne wykształcenie i poglądy;
4. zespół muzyczny; kapela, band;
5. formacja roślinna - ekologicznie uwarunkowane zbiorowisko roślin o podobnych cechach;
6. według marksizmu: stopień rozwoju społecznego;
7. w geologii: zespół skał powstałych jednym okresie geologicznym;
8. wyraz mający określoną budowę słowotwórczą;
9. samodzielny oddział wojska;
10. rodzaj broni;
11. kształcenie zakonne, edukacja religijna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) grupa ludzi, których łączą określone poglądy

 (1.2) wojsk. samodzielny oddział wojskowy

 (1.3) geol. jednostka podstawowa w litostratygrafii

 (1.4) formowanie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • formacja społeczna w materializmie historycznym – określenie społeczeństwa na danym etapie rozwoju
  • formacja reaktywna w psychologii – mechanizm obronny
  • formacja roślinna w botanice – środowiskowo uwarunkowane zbiorowisko roślinne
  • formacja (geologia) – jednostka litostratygraficzna
  • formacja skalna – forma ukształtowania terenu
  • formacja (wojsko) – oddział wojskowy
  • formacja mundurowa – zob. Służba mundurowa
  • formacje w analizie technicznej – układ wykresu wskazujący na kontynuacje bądź odwrócenie trendu
  • formacja słowotwórcza – wyraz o określonej budowie słowotwórczej
  • formacja (literaturoznawstwo) – koncepcja periodyzacyjna w badaniach historycznoliterackich
  • formacja chrześcijańska w teologii – proces dojrzewania i udoskonalania się na drodze do świętości
  • formacja zakonna w teologii – proces dojrzewania i udoskonalania się na drodze rad ewangelicznych we współpracy z łaską Bożą

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale proszę pamiętać, że bigbitowcy to była formacja jednopokoleniowa. Autorzy tekstów mieli po tyle samo lat, co wykonawcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈmat͡sʲja, AS: formacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. formacyjny, formatywny

 rzecz. formator mos.

Wiktionary


formacyjny

przymiotnik od: formacja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący formacji, związany z formacją

 (1.2) taki, który uformował coś lub kogoś w istotny sposób, np. dziedzinę nauki, nurt sztuki, czyjś światopogląd

 (1.3) rel. związany z formowaniem kogoś w wierze, jako katolika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowicjusz powinien przebywać w domu formacyjnym przez jeden rok.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formacja ż., reformacja ż., formator m., formatorka ż., forma ż., foremka ż., format m., formowanie n., uformowanie n., formacyjność ż., formatywność ż., reformowanie n., zreformowanie n., reformator m., reformatorka ż., formierz m., formiernia ż., reformy nmos.

 czas. formować ndk., uformować dk., reformować ndk., zreformować dk.

 przym. formatywny, formierski

 przysł. formacyjnie

Wiktionary


formak

blok kamienia łupanego o kształcie i wymiarach zbliżonych do kształtu i wymiarów przyszłego wyrobu lub będący jego wielokrotnością


SJP.pl

Formak – blok skalny łupany z przeznaczeniem na konkretny wyrób (lub jego krotność) tak, aby zminimalizować naddatek na dalszą obróbkę.

Wikipedia


formaldehyd

związek organiczny, najprostszy aldehyd alifatyczny; aldehyd mrówkowy, metanal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) chem. CH2O, organiczny związek chemiczny, pierwszy w szeregu homologicznym aldehydów;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. formaldehydowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aldehyd mrówkowy, metanal

Wiktionary


formaldehydowy

przymiotnik od: formaldehyd


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z formaldehydem, dotyczący formaldehydu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formaldehyd mrz.

Wiktionary


formalina

wodny roztwór aldehydu mrówkowego, mający zastosowanie jako środek dezynfekcyjny lub konserwujący oraz służący do wyrobu tworzyw sztucznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. roztwór wodny formaldehydu, stosowany jako środek odkażający i konserwujący;

Wiktionary

Formalina – nasycony (35–40%) roztwór wodny formaldehydu (aldehydu mrówkowego), bezbarwna ciecz o drażniącym ostrym zapachu i smaku, silnie toksyczna i bakteriobójcza (ścina białka zarówno strukturalne, jak i enzymatyczne).

Jako środek wygodniejszy w użyciu zastępuje sam formaldehyd, który w warunkach normalnych jest gazem. Miesza się z etanolem, służącym do jej stabilizowania (czysta formalina ma tendencję do polimeryzacji do trioksanu lub polioksymetylenu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) 29-latek sam przypadkowo obciął sobie palec u nogi. Przez rok trzymał go w słoiku z formaliną.

 (1.1) Rühtgard poczuł dławienie w gardle, kiedy przyjrzał się potężnemu akwarium wypełnionemu formaliną, w którym stał dwumetrowy albinos o negroidalnych rysach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. formalinowy

Wiktionary


formalinowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z formaliną, dotyczący formaliny; zawierający formalinę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formalina ż.

Wiktionary


formalista

osoba przypisująca formie wielkie znaczenie, stosująca się ściśle do obowiązujących przepisów; pedant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek zbytnio przywiązujący wagę do formalności, zewnętrznych form działania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrmaˈlʲista, AS: formalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., formalizm m., formalność ż., formalizacja ż.

:: fż. formalistka ż.

 przym. formalny, formalistyczny, formatywny

 przysł. formalnie, formalistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pedant, gorliwiec, nadgorliwiec, purysta, skrupulat, skrupulant

Wiktionary


formalistka

kobieta przypisująca formie wielkie znaczenie, stosująca się ściśle do obowiązujących przepisów; pedantka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zbytnio przywiązująca wagę do formalności, zewnętrznych form działania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bibliotekarki nie są formalistkami i chociaż traci na tym statystyka, cieszą się każdym czytelnikiem — nawet, jeśli nie jest zarejestrowany. Martwią się jedynie tym, że „odpożyczane" książki czasem giną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., formalizm m., formalność ż., formalizacja ż.

:: fm. formalista m.

 przym. formalny, formalistyczny, formatywny

 przysł. formalnie, formalistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pedantka, purystka

Wiktionary


formalistycznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób formalistyczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrmalʲiˈstɨt͡ʃʲɲɛ, AS: formalʹistyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. formalistyczny

 rzecz. formalista mos., formalność ż., formalistka ż., formalistyczność ż.

 przysł. formalnie

Wiktionary


formalistyczność

→ formalistyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest formalistyczne; cecha tych, którzy są formalistyczni

Wiktionary

Patrz:

formalistyczny

Powiązane:

 przym. formalistyczny, formalny

 przysł. formalistycznie

Wiktionary


formalistyczny

1. przywiązujący nadmierną wagę do ustalonych form i przepisów;
2. wyrażający taką postawę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakteryzujący się formalizmem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formalizacja ż., forma ż., formalizm m., formalista m., formalistka ż., formalność ż., formalistyczność ż.

 czas. formalizować ndk.

 przym. formalny

 przysł. formalistycznie, formalnie

Wiktionary


formalistyka

ścisłe, nadmiernie skrupulatne przestrzeganie ustalonych form i przepisów


SJP.pl


formalizacja

1. nadanie czemuś właściwych kształtów, doskonalenie formy czegoś;
2. procedura prowadząca nadania czemuś postaci sformalizowanej lub formalnego statusu prawnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) procedura, której celem jest przedstawienie danej teorii lub systemu w sformalizowanej postaci

 (1.2) nadawanie nieformalnej organizacji statusu prawnego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formalność ż., formalista m., formalistka ż., formalizowanie n., sformalizowanie n., formularz m., forma ż., formowanie n., sformowanie n.

 czas. formalizować ndk., sformalizować dk., formować ndk., sformować dk.

 przym. formalny, formalistyczny

 przysł. formalnie

Wiktionary


formalizm

1. przywiązywanie nadmiernej wagi do ustalonych form i przepisów;
2. stanowisko w filozofii, sztuce, według którego wartość dzieła wynika w zasadniczym stopniu z jego formy;
3. w nauce: matematyczne sformułowanie zagadnienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ścisłe trzymanie się litery przepisów w danym działaniu

 (1.2) filoz. stanowisko filozoficzne stawiające na formę przy ocenie dzieła

 (1.3) filoz. mat. nurt w filozofii matematycznej widzący matematykę jako system formalny;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • formalizm (kognitywistyka) – lub formalizacja – sposób postępowania, procedura, lub ich produkt ściśle przestrzegający uprzednio zdefiniowane reguły
  • formalizm (administracja) – ścisłe przestrzeganie przepisów prawnych i administracyjnych
  • formalizm (nauka) – to co jest sformalizowane w języku matematycznym może być zaprogramowane na komputerze
  • formalizm (matematyka) – kierunek w filozofii matematyki, będący formą rozwojową logicyzmu
  • formalizm rosyjski – kierunek w filozofii literatury
  • formalizm dydaktyczny – w dydaktyce, teoria doboru treści nauczania
  • metody formalne – w informatyce, zastosowanie matematyki do budowy i weryfikacji programów komputerowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Formalizm nie zbawi was od chaosu. Lepiej już pogodzić się z duchem czasu.

 (1.1) Pani Monroe wprowadziła większą ekskluzywność, formalizm i protokół do wystawnych przyjęć w Białym Domu.

 (1.3) Dodać należy, że o ile intuicjonizm i formalizm pozostają wierne poglądom i ideom swych twórców, o tyle logicyzm uległ pewnym zmianom – występuje on dziś głównie w postaci tzw. logicyzmu pluralistycznyuralistycznego (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., formalność ż., formalista mos., formalistka ż.

 przysł. formalnie

 przym. formalny, formalistyczny

Wiktionary


formalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|formalizować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. formalizować ndk.

 rzecz. formalizacja ż.

Wiktionary


formalizować

1. nadawać czemuś dobrze określoną, ścisłą formę;
2. robiąc coś, przywiązywać nadmierną wagę do ustalonych form i przepisów;
3. formalizować się:
a) stawać się formalnym;
b) przybierać ścisłą formę


SJP.pl

czasownik

 (1.1) nadawać określone reguły lub formę

Wiktionary

Powiązane:

 przym. formalistyczny, formalny

 rzecz. formalność ż., formalizowanie n., formalizacja ż.

 przysł. formalnie

Wiktionary


formalnie

przysłówek

 (1.1) zgodnie z przepisami

 (1.2) uwzględniając formę

 (1.3) pot. po prostu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., formalista mos., formalistka ż., formalizacja ż., formalizm mrz., formalność ż.

 czas. formalizować, sformalizować

 przym. formalistyczny, formalny, formatywny

 przysł. formalistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oficjalnie, urzędowo

 (1.2) strukturalnie

 (1.3) naprawdę, rzeczywiście

Wiktionary


formalniej

stopień wyższy od przysłówka: formalnie


SJP.pl


formalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: formalny


SJP.pl


formalnogramatyczny

związany z gramatyką formalną (sposobem opisu języka formalnego)


SJP.pl


formalności

1. czynność wykonywana urzędowo, zgodnie z procedurą;
2. prosta czynność, konieczna dla zachowania ustalonych reguł postępowania


SJP.pl


formalnościowy

związany z formalnością, dotyczący formalności


SJP.pl


formalność

1. czynność wykonywana urzędowo, zgodnie z procedurą;
2. prosta czynność, konieczna dla zachowania ustalonych reguł postępowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) czynność wykonywana według przepisów, urzędowo

 (1.2) czynność konieczna, ale nieistotna albo bardzo prosta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Załatwiłem wszystkie formalności związane z rejestracją samochodu.

 (1.2) Egzamin na prawo jazdy był dla mnie czystą formalnością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈmalnɔɕt͡ɕ, AS: formalność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., formalizm m., formalista m., formalistka ż., formalizacja ż.

 czas. formalizować ndk.

 przym. formalny, formalistyczny, formatywny

 przysł. formalnie, formalistycznie

Wiktionary


formalny

1. odnoszący się do formy czegoś, a nie treści, istoty rzeczy;
2. wynikający z przepisów lub obowiązujących zasad;
3. potocznie: rzeczywisty, autentyczny, kompletny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zgodny z pewnymi normami i przepisami, wymagany do utrzymania porządku

 (1.2) dotyczący formy

 (1.3) nieszczery, wymuszony

 (1.4) pot. ścisły, prawdziwy, rzeczywisty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Republika Sacha to formalna nazwa Jakucji.

 (1.2) Biegłość formalna tego twórcy budziła szacunek.

 (1.3) Małżeństwo Krzysztofa i Janki to tylko formalny związek — sami przyznają, że pobrali się pod presją rodziców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈmalnɨ, AS: formalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formalizm m., formalista m., formalista ż., formalistyczność ż., formalistyka ż., formalizacja ż., formalność ż., forma ż., formalistka ż.

 przym. formalistyczny, formalnoprawny, formowy

 przysł. formalnie

 czas. formalizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oficjalny, urzędowy, legalny

Wiktionary


formamid

organiczny związek chemiczny stosowany jako rozpuszczalnik oraz plastyfikator


SJP.pl

Formamid – organiczny związek chemiczny z grupy amidów, pochodzący od kwasu mrówkowego i będący najprostszym przedstawicielem tej klasy związków. Stosowany jest w syntezie organicznej jako rozpuszczalnik oraz plastyfikator.

Wikipedia


forman

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Forman – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Sargent
  • Forman (ang. Forman Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Sargent
  • Miloš Forman (1932–2018) – czeski reżyser filmowy, obecnie zamieszkały i tworzący w Stanach Zjednoczonych
  • James Forman (1928–2005) – amerykański działacz praw człowieka
  • Ezekiel Forman Chambers (1788–1867) – polityk amerykański
  • Škoda Forman – samochód osobowy w wersji kombi produkowany (1990–1995) przez czeskie zakłady Škoda Auto
  • (11333) Forman – planetoida z pasa głównego asteroid, odkryta 20 kwietnia 1996 roku

Wikipedia


formant

1. grupa składowych widma dźwięku nadających mu swoistą barwę;
2. element, za pomocą którego dany wyraz został utworzony od swej podstawy słowotwórczej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. składnik dźwięku nadający mu swoistą barwę

 (1.2) jęz. element słowotwórczy formujący, kształtujący wyraz pochodny od podstawowego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • formant (akustyka)
  • formant (morfologia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wpływ formantów na zabarwienie uczuciowe wyrazów – powiedział Dmuchawiec głosem chorego borsuka. – Oto frapujący temat naszej dzisiejszej lekcji.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. formantowy

 rzecz. formanta ż., formanta metryczna ż.

Wiktionary


formanta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. zob. formanta metryczna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formant mrz.

Wiktionary


formantowy

związany z formantem, dotyczący formantu


SJP.pl


format

1. rozmiary książki, arkusza papieru, zdjęcia itp.
2. ogół cech ocenianych wysoko lub nisko
3. struktura pliku związana z określonym sposobem zapisu i odczytywania informacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rozmiar arkusza papieru, książki itp.

 (1.2) inform. rodzaj pliku związany z odpowiednim sposobem zapisu i odczytu

 (1.3) ogół cech ocenianych wysoko lub nisko

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Format pliku
  • Formatowanie dysku
  • Formatowanie tekstu – nadawanie tekstowi określonego stylu i kształtu
  • Format – komenda w języku programowania Common Lisp
  • Format – polecenie systemu operacyjnego występujące w wielu systemach operacyjnych
  • FORMAT – polecenie systemu CP/J
  • Format (czasopismo)
  • Formatowanie dokumentów tekstowych
  • Format arkusza papieru (zobacz też: Rysunek techniczny maszynowy)
  • Format audio – rodzaj nośnika, na jakim publikowana jest muzyka, sposób przechowywania danych dźwiękowych: (kaseta magnetofonowa, CD, płyta gramofonowa).
  • Format radiowy/telewizyjny oznacza rodzaj programu nadawanego w danej stacji radiowej / telewizyjnej.
  • Format filmu – rozmiar klatki obrazu rolki filmowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz instytut wydaje zeszyty naukowe w formacie A4.

 (1.1) Moją jedyną pamiątką z tamtego okresu jest zdjęcie formatu pocztówkowego z zadartym rogiem.

 (1.2) Jest wiele formatów plików dźwiękowych.

 (1.2) W internecie są strony umożliwiające konwersję między formatami.

 (1.2) Program odczytuje wszystkie formaty plików CAD.

 (1.3) Na festiwalu pojawiły się gwiazdy wielkiego formatu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrmat, AS: format

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formatka ż., formatownik m., formatowanie n., sformatowanie ż., forma ż., formowanie n., sformowanie n.

:: zdrobn. formacik m.

 czas. formatować ndk., sformatować dk., formować ndk., sformować dk.

 przym. formatowy, formacyjny, formatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozmiar, wielkość

Wiktionary


formatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. kilka kawałków forniru, które tworzą arkusz o wymaganych wymiarach

 (1.2) poligr. strona tekstu przygotowana do powielenia techniką małej poligrafii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈmatka, AS: formatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. format m., formacik m., formatowanie n.

 czas. formatować ndk., sformatować dk.

 przym. formatowy, formatkowy, formatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) formularz

Wiktionary


formatkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z formatką, dotyczący formatki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formatka ż.

 przym. formatywny

Wiktionary


formatnik

mechanizm do nastawienia formatu na maszynie poligraficznej


SJP.pl


formator

polityk wyznaczony przez głowę państwa (prezydenta, króla) do tworzenia większościowej koalicji parlamentarnej i rządu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba trudniąca się pomocą w jakimkolwiek rozwoju osobowości człowieka

 (1.2) polit. polityk wybrany przez głowę państwa do sformowania rządu koalicyjnego, po wyborach parlamentarnych lub upadku poprzedniego gabinetu;

Wiktionary

Formator lub formateur – polityk wybrany przez głowę państwa do sformowania rządu koalicyjnego, po wyborach parlamentarnych lub upadku poprzedniego gabinetu. Rola formatora jest szczególnie ważna na scenie politycznej Belgii, Holandii, Luksemburga, Izraela oraz Czech. W tych krajach władza wykonawcza wybierana jest przez władzę ustawodawczą, zaś ordynacja proporcjonalna oraz system wielopartyjny powodują, że koalicje są częstym zjawiskiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ksiądz Olek nałeżał do grupy formatorów oazowych.

 (1.1) W spotkaniu wzięli udział formatorzy z różnych prowincji zakonnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., formacja ż., format m.

:: fż. formatorka ż.

 czas. formować ndk.

 przym. formacyjny, formatywny

Wiktionary


formatorka

edukatorka wspierająca rozwój osobisty i duchowy człowieka


SJP.pl


formatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|formatować.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • formatowanie tekstu
    • formatowanie warunkowe
  • formatowanie dysku
    • formatowanie niskopoziomowe
  • formatowanie kodu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɔrmatɔˈvãɲɛ, AS: formatovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. formatować

 rzecz. formatka ż., format m.

 przym. formatowy, formatywny

Wiktionary


formatować

czasownik przechodni

 (1.1) druk. poligr. inform. nadawać czemuś jakiś format, kształt

 (1.2) inform. przystosowywać nośnik danych do pracy przez odpowiednie ustalenie jego systemu plików

 (1.3) inform. pot. kasować zawartość dysku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie jestem poligrafem i nie będę formatował pracy magisterskiej - oddam prosty wydruk.

 (1.2) Karta pamięci w moim nowym aparacie była dwukrotnie formatowana, a mimo tego zdjęcia nie zapisały się.

 (1.3) Pirat nie wiedział, że nie ma sensu formatować dysku twardego, gdyż policja i tak zdoła odzyskać dane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrmaˈtɔvat͡ɕ, AS: formatovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. format m., formatka ż., forma ż., formatowanie

 przym. formatowy, formatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) czyścić

Wiktionary


formatownik

część formy typograficznej


SJP.pl


formatowy

związany z formatem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z formatem, dotyczący formatu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. format m., formacik m., formatka ż., formatowanie n., sformatowanie ż., forma ż., formowanie n., sformowanie n.

 czas. formatować ndk., sformatować dk., formować ndk., sformować dk.

 przym. formatywny

Wiktionary


formatyw

w językoznawstwie: najmniejszy element w strukturze powierzchniowej generatywnego opisu zdania


SJP.pl


formatywny

mający związek z procesem formowania się czegoś; kształtujący


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który coś formuje, ma wpływ na formowanie się czegoś

 (1.2) taki, który powoduje, że coś się formuje

 (1.3) taki, w czasie którego coś się formuje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., foremka ż., reforma ż., formatka ż., format m., formacik m., formacja ż., formatowanie n., uformowanie n., sformowanie n., sformatowanie n., reformowanie n., zreformowanie n., formatywność ż., reformacja ż., reformator m., reformatorek m., reformatorka ż., formierz m., formierka ż., formiernia ż., przeformatowanie n., przeformatowywanie n., formierstwo n., reformowalność ż., niereformowalność ż., formator m., formatorka ż., formacyjność ż., foremność ż., nieforemność ż., formalność ż., formalista m., formalistka ż., formularz m., formuła ż., formułka ż.

 czas. formować ndk., sformować dk., uformować dk., formatować ndk., sformatować dk., reformować ndk., zreformować dk., przeformatować dk., przeformatowywać ndk., formułować ndk., sformułować dk.

 przym. reformacyjny, reformowy, reformowalny, niereformowalny, formatkowy, formatowy, formierski, foremkowy, formacyjny, foremny, nieforemny, formalnie, nieformalnie, formularzowy, formułowy

 przysł. reformacyjnie, formacyjnie, foremnie, nieforemnie, formalnie, nieformalnie

Wiktionary


formela

nazwisko


SJP.pl


formella

nazwisko


SJP.pl


formentera

Formentera – druga co do wielkości wyspa wchodząca w skład Pitiuzów. Leży na południe od Ibizy. Czwarta co do wielkości wyspa Balearów. Stolicą i głównym miastem jest Sant Francesc de Formentera.

Wikipedia


formia

roślina z rodziny liliowatych; len nowozelandzki


SJP.pl

Formia – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Latina.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 35 758 osób, 489,8 os./km².

W miejscowości znajduje się stacja kolejowa Formia.

Wikipedia


formiarka

formierka;
1. maszyna do wykonywania form odlewniczych;
2. maszyna, w której obracający się ślimak wytłacza materiał plastyczny


SJP.pl


formiarnia

dział odlewni, w którym wyrabia się formy odlewnicze; formiernia


SJP.pl


formiarz

osoba wykonująca formy do kształtowania materiałów przez odlewanie; formierz, giser


SJP.pl


formicki

nazwisko


SJP.pl


formierka

formiarka;
1. maszyna do wykonywania form odlewniczych;
2. maszyna, w której obracający się ślimak wytłacza materiał plastyczny


SJP.pl


formiernia

dział odlewni, w którym wyrabia się formy odlewnicze; formiarnia


SJP.pl


formierski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z formierstwem, dotyczący formierstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formierstwo n., forma ż.

 przym. formacyjny, formatywny

Wiktionary


formierz

osoba wykonująca formy do kształtowania materiałów przez odlewanie; formiarz, giser


SJP.pl


formikarium

oszklone, sztuczne mrowisko, służące do badań biologii mrówek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ent. sztuczne mrowisko;

Wiktionary

Formikarium (łac. "formica" – mrówka) – rodzaj insektarium, sztuczne mrowisko przeznaczone do hodowli mrówek i obserwacji żyjących w nim mrówek. Dziedzina zoologii zajmująca się badaniem mrówek to myrmekologia.

W zależności od zastosowanego materiału wyróżnia się formikaria:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Formikarium składa się z części gniazdowej oraz wybiegu zwanego areną.

Wiktionary


forminga

starogrecki instrument muzyczny, chordofon szarpany, odmiana liry albo kitary


SJP.pl

Fo

Wikipedia


formista

artysta tworzący zgodnie z zasadami formizmu, traktujący formę jako nadrzędną w stosunku do treści


SJP.pl


formistka

→ formista


SJP.pl

Patrz:

formista

formistyczny

→ formizm


SJP.pl

Patrz:

formizm

formizm

krakowski ruch artystyczny z początku XX wieku, pokrewny kubizmowi, głoszący nadrzędną rolę formy w sztuce


SJP.pl

Formizm – polski awangardowy ruch literacko-artystyczny rozwijający się w latach 1917–1922, czerpiący inspirację z dokonań kubizmu, ekspresjonizmu i futuryzmu oraz sztuki ludowej; był jedną z dwóch, obok unizmu, oryginalnie polskich formacji awangardowych.

Wikipedia


formo

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od forma

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrmɔ, AS: formo

Wiktionary


formolak

handlowa nazwa lakieru żywicznego


SJP.pl


formoterol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. organiczny związek chemiczny stosowany jako lek przeciwastmatyczny;

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lekarz zalecił Hance stosowanie formoterolu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrmɔˈtɛrɔl, AS: formoterol

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwy handlowe: Diffumax, Foradil, Forastmin, Oxis, Oxodil, Zafiron

Wiktionary


formotwórczy

kształtujący formę


SJP.pl


formowalny

dający się formować, możliwy do formowania


SJP.pl


formowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|formować.

 (1.2) techn. proces przygotowania nowych akumulatorów do pracy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • formowanie wtryskowe – termin z zakresu obróbki tworzyw sztucznych,
  • formowanie jednostki – termin z zakresu wojskowości,
  • formowanie stanowiska archeologicznego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. nieformowanie n., forma ż., format mrz., sformowanie n., foremka ż., formalizacja ż.

 czas. formować ndk., sformować dk.

 przym. foremkowy, foremny, formatowy, formacyjny

Wiktionary


formować

nadawać kształt, formę; kształtować


SJP.pl

czasownik

 (1.1) nadawać czemuś określoną formę, kształt

 (1.2) o grupie ludzi: ustawiać się w pewnym porządku

 (1.3) wyrabiać w kimś określone cechy lub postawy

 (1.4) organizować coś powołując do życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Gdy orszak się formował, Szarlej został z tyłu, dyskretnie wezwał ku sobie Reynevana i Samsona Miodka.

 (1.3) I temat, i sami rozmówcy formują kształt idealnego człowieka epoki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈmɔvat͡ɕ, AS: formovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., foremka ż., formowanie n., formiernia ż., format m., formator mos., formalizacja ż.

 czas. uformować, sformować, rozformować

 przym. foremny, foremkowy, formatowy, formacyjny, formatywny

 przysł. foremnie

Wiktionary


formowicz

nazwisko


SJP.pl


formownia

1. dział wytwórni, w którym wyrabia się formy;
2. pomieszczenie, w którym nadaje się ostateczne kształty wyrabianym w wytwórni przedmiotom


SJP.pl


formowy

związany z formą (naczyniem)


SJP.pl


formoza

przestarzale: Tajwan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. dawna nazwa wyspy Tajwan

 (1.2) pot. Jednostka Wojskowa Formoza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Historyczna nazwa wyspy Tajwan
  • Torpedownia
  • Jednostka Wojskowa Formoza

Wikipedia


formula

w prawie rzymskim: dokument z roszczeniami powoda i zarzutami pozwanego, skierowany do prywatnego sędziego przez pretora; formuła


SJP.pl


formulacja

forma użytkowa środka ochrony roślin, np. emulsja, proszek, granulat


SJP.pl


formularz

blankiet jakiegoś dokumentu do wypełnienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) blankiet jakiegoś dokumentu do wypełnienia

 (1.4) daw. zbiór formuł, księga informacyjna

Wiktionary

Formularz – wzór dokumentu z rubrykami do wypełnienia.

Aby dokument mógł być dowodem, musi spełniać określone wymagania formalne i merytoryczne. Wymagania te winny być wyszczególnione w instrukcji. Ta zwykle nie jest dostępna w chwili wystawiania dokumentu lub nie jest w ogóle znana wystawcy. Rozwiązaniem jest formularz – blankiet dokumentu z nadrukowanymi rubrykami i objaśnieniami dotyczącymi sposobu ich wypełnienia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tomek musiał wypełnić odpowiedni formularz, żeby założyć firmę.

 (1.2) Aby zapisać się na konferencję, konieczne jest zgłoszenie udziału za pomocą formularza rejestracyjnego dostępnego online.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈmulaʃ, AS: formulaš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. formularzowy, formatywny

 rzecz. formalizacja ż., formułowanie n.

 czas. formułować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blankiet

Wiktionary


formularzowy

→ formularz


SJP.pl

Patrz:

formularz

formuliczny

szablonowy, schematyczny


SJP.pl


formuła

1. stały tekst wypowiadany w pewnych okolicznościach;
2. ustalony sposób postępowania lub działania czegoś; prawidło;
3. symboliczny zapis zdania matematycznego lub skład związku chemicznego;
4. zasada organizacji i charakter jakiejś imprezy, partii politycznej; forma organizacyjna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przepis na daną czynność, sposób funkcjonowania czegoś

 (1.2) kategoria wyścigów samochodowych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Formuła – kanadyjsko-brytyjski film sensacyjny z 2001 roku w reżyserii Ronny’ego Yu
  • Formuła – stalowa kolejka górska otwarta w czerwcu 2016 roku w parku rozrywki Energylandia w Zatorze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Standardowa formuła podziękowania współmałżonkowi wypowiadana przez jubilatów nawiązywała literalnie do tej, którą wygłaszano w czasie ślubu cywilnego.

 (1.2) W ubiegły wtorek rozpoczęły się starty w zawodach formuły 1.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈmuwa, AS: formuu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formułowanie n., forma ż., formułka ż.

 czas. formułować

 przym. formatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepis

Wiktionary


formułka

1. zdawkowy, stały tekst wypowiadany w pewnych okolicznościach;
2. wzór matematyczny lub fizyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od formuła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To była dobrze mu znana formułka, którą musiał się posługiwać dość często w pracy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formuła ż., formułowanie n.

 czas. formułować ndk.

 przym. formatywny

Wiktionary


formułkowy

związany z formułką, dotyczący formułki


SJP.pl


formułować

wyrażać jakąś myśl, nadawać jej ściśle określoną formę słowną, precyzować, określać coś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sformułować)

 (1.1) określać coś jasno i treściwie, ujmować w ścisłe wyrażenie

 (1.2) wyrażać opinię, życzenia słowami

czasownik zwrotny niedokonany formułować się (dk. sformułować się)

 (2.1) być formułowanym (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formularz mrz., formuła ż., formułowanie n., forma ż., formułka ż.

 czas. sformułować dk.

 przym. formatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ustalać

 (1.2) wyrażać

Wiktionary


formyl

reszta acylowa kwasu mrówkowego; grupa formylowa


SJP.pl


formylowanie

wprowadzanie do cząsteczki związku organicznego grupy formylowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|formylować.

Wiktionary

Formylowanie ("formylacja") – reakcja chemiczna polegająca na wprowadzeniu do związku chemicznego grupy formylowej (aldehydowej), –CHO.

Przykładową reakcją formylowania jest reakcja Vilsmeiera-Haacka, np.:

Formylowanie jest reakcją o dużym znaczeniu biologicznym. M.in. biosynteza białka inicjowana jest przez "N"-formylometioninę, powstającą w wyniku formylacji metioniny przez formylową pochodną kwasu tetrahydrofoliowego:

Wikipedia

Powiązane:

 czas. formylować

Wiktionary


formylowy

grupa formylowa - reszta acylowa kwasu mrówkowego; formyl


SJP.pl


formówka

instrument stomatologiczny wykorzystywany podczas zakładania plomby do ubytku na powierzchni stycznej zęba


SJP.pl


fornal

dawniej robotnik folwarczny pracujący przy koniach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. zaw. najemny robotnik rolny z folwarku, obsługujący konie robocze i wykonujący nimi prace gospodarskie w majątkach ziemskich;

 (1.2) daw. gwara. hak zaczepowy na końcu dyszla

Wiktionary

Fornal – w XIX-XX wieku najemny robotnik rolny obsługujący konie, pracujący z nimi w folwarkach, niekiedy zwany też ratajem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nareszcie wszyscy fornale pozaprzęgali konie do pługów i kiwając się na koniach, z biczami w rękach, rzędem jechali drogą jeden za drugim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fornalka ż.

:: rzecz. Fornalski mos. / Fornalska ż.

 przym. fornalski

Wiktionary


fornalczyk

nazwisko


SJP.pl


fornalik

nazwisko


SJP.pl


fornalka

przestarzałe:
1. zaprzęg przydzielany fornalowi do pracy;
2. klacz wchodząca w skład zaprzęgu przydzielanego fornalowi do pracy;
3. furmanka, wóz, fura;
4. zajęcie fornala


SJP.pl


fornalski

→ fornal


SJP.pl

Fornalski (forma żeńska: Fornalska, w liczbie mnogiej: Fornalscy) – polskie nazwisko typu patronimicznego. Pochodzi od rzeczownika "fornal", oznaczającego woźnicę. W Polsce nazwiskiem tym posługuje się około 1000 osób, najwięcej w województwie świętokrzyskim.

Wikipedia

Patrz:

fornal

fornier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. fornir

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forniernia ż.

 przym. fornierowy

 czas. fornierować ndk.

Wiktionary


forniernia

zakład, w którym wyrabiane są forniry


SJP.pl


fornierować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) przest. fornirować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fornier m.

 przym. fornierowy

Wiktionary


fornir

1. cienkie arkusze dobrego drewna, którymi okleja się wyroby z gorszego drewna; okleina;
2. cienkie płaty drewna, z których tworzy się sklejkę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) cienkie płaty drewna uzyskiwane przez skrawanie;

Wiktionary

Fornir (z niem.) – cienkie płaty drewna uzyskiwane przez skrawanie płaskie (styczne – w kierunku prostopadłym do włókien) lub obwodowe (łuszczenie). Płaty te mają grubość od 0,1 do 5,0 mm. Forniry dzielą się ze względu na zastosowanie na okleiny i obłogi. Fornir w zależności od efektowności rysunku (od gatunku drzewa) może być przeznaczony na sklejkę, okleinę (fornirowanie) lub drewno warstwowe prasowane.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na fornir przeznacza się drewno okrągłe o dużych średnicach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrʲɲir, AS: forʹńir

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fornirować

 przym. fornirowy

Wiktionary


fornirowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fornirować.

Wiktionary

Fornirowanie – pokrywanie materiału, najczęściej drewnianego lub drewnopodobnego, warstwą drewna o wyższej jakości – forniru, dzięki czemu przy obniżonym koszcie można zbudować dany produkt (np. front mebli, drzwi), tak aby wyglądał jak zbudowany z litego i cenniejszego drewna.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. niefornirowanie n.

 czas. fornirować ndk.

Wiktionary


fornirowany

przymiotnik

 (1.1) pokryty fornirem (warstwą drewna o wyższej jakości)

Wiktionary


fornirować

pokrywać drewno fornirem


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) techn. okładać wyroby stolarskie fornirem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fornir mrz., fornirowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykładać fornirem

Wiktionary


fornirowy

przymiotnik od: fornir


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fornirem; wykonany z forniru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fornir mrz.

Wiktionary


fornirski

→ fornir; fornirowy


SJP.pl


foronidy

typ morskich bezkręgowców; kryzelnice


SJP.pl


foropter

urządzenie do badania refrakcji i zaburzeń widzenia obuocznego


SJP.pl

Foropter – urządzenie stosowane w okulistyce i optometrii służące do ustalenia wady wzroku. Zawiera wewnątrz soczewki sferyczne i cylindryczne, pryzmaty, różne filtry optyczne, cylinder skrzyżowany, otwór stenopeiczny i inne przybory.

Wikipedia


fororak

wymarły nielotny ptak występujący w miocenie na terenie Patagonii


SJP.pl

Fororak ("Phorusrhacos") – rodzaj wielkich, wymarłych nielotnych ptaków z rodziny Phorusrhacidae, występujących w miocenie na terenie Patagonii, 20–14 milionów lat temu. Obejmuje jeden gatunek – "Phorusrhacos longissimus".

Wikipedia


forować

stawiać kogoś w uprzywilejowanej sytuacji, dawać fory


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) dawać pierwszeństwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forowanie n., fory nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popierać, uprzywilejowywać

Wiktionary


forowicz

uczestnik internetowego forum dyskusyjnego; forumowicz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) użytkownik forum (internetowego)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Użytkownicy forów wolą używać mniej poprawnej, lecz popularniejszej formy „forumowicz” nad „forowicz”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔˈrɔvʲit͡ʃ, AS: forovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forum n., forumowicz m.

 przym. forumowy, forowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forumowicz

Wiktionary


forowiczka

kobieta wypowiadająca się na forum internetowym; forumowiczka


SJP.pl


forowy

przymiotnik

 (1.1) związany z forum (internetowym)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forum n., forumowicz m., forowicz m.

 przym. forumowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forumowy

Wiktionary


forpik

wodoszczelny przedział na dziobie lub rufie statku, zabezpieczający go przed zatopieniem w razie uszkodzenia; skrajnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. schowek pod pokładem dziobowym (fordekiem)

Wiktionary


forpoczta

posterunek lub oddział zwiadowczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. przest. wysunięte stanowisko posterunkowe

 (1.2) wojsk. wywiadowcza grupa wojskowa

 (1.3) przen. książk. osoba lub zjawisko, które wyprzedza swoją epokę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rostow spędził noc tę wraz ze swoim oddziałem w forpocztach dywizji Bagrationa.

 (1.2) Kiedy z poselstwem tajemnem / Tu biegłem, wojsk forpoczty już stały nad Niemnem (…)

 (1.3) Czy anestezjolodzy to forpoczta wspólnej walki lekarzy o lepsze zarobki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈpɔt͡ʃta, AS: forpočta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) awangarda

Wiktionary


forsa

pot. pieniądze; kasa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pieniądze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prezes wychodzi z założenia, że w życiu najważniejsza jest forsa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrsa, AS: forsa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. forsiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szmal, sałata, hajs, kasa, kapucha

Wiktionary


forsiasty

potocznie: mający dużo pieniędzy, bogaty; kasiasty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. taki, który ma dużo pieniędzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forsa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bogaty, kasiasty

Wiktionary


forsing

[czytaj: fors-ing] metoda dowodzenia niesprzeczności i niezależności zdań teorii mnogości; forcing


SJP.pl

Forsing (forcing) – metoda dowodzenia niesprzeczności i niezależności zdań teorii mnogości względem aksjomatów Zermela-Fraenkla. Forsing to jedna z metod używanych w matematyce do ścisłego udowodnienia, że pewnych stwierdzeń nie można ani udowodnić, ani obalić (ten ostatni termin oznacza udowodnienie zaprzeczenia).

Wikipedia


forskolina

substancja czynna występująca w korzeniach pokrzywy indyjskiej, wykorzystywana leczniczo


SJP.pl

Forskolina, kolforsyna – organiczny związek chemiczny z grupy labdanów wyizolowany z roślin z gatunku "Coleus forskohlii". Wykazuje właściwości rozszerzające naczynia krwionośne i pobudzające czynność serca. Wykorzystywany jest w badaniach biochemicznych jako odwracalny aktywator cyklazy adenylowej w celu zwiększania stężenia cAMP w komórkach.

Wikipedia


forsować

1. przeprowadzać coś siłą, narzucać coś komuś;
2. męczyć, przeciążać, nadwyrężać nadmiernym wysiłkiem;
3. pokonywać przeszkody terenowe, posuwać się z trudem po ciężkim do przebycia terenie


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) popierać lub wprowadzać coś albo kogoś, naciskając, często przeciwko przeciwnym głosom

 (1.2) męczyć, wysilać

 (1.3) posuwać się z wysiłkiem, pokonując trudny teren

 (1.4) przełamywać zabezpieczenia, przedostawać się przez struktury obronne

 (1.5) utrzymywać płyny w warunkach, sprzyjających fermentacji

czasownik zwrotny niedokonany forsować się

 (2.1) wysilać się, nadmiernie zużywać siły

Wiktionary

Powiązane:

 przym. forsowny

 przyim. forsownie

Wiktionary


forsowniej

stopień wyższy od przysłówka: forsownie


SJP.pl


forsowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: forsowny


SJP.pl


forsowność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest forsowne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. forsowny

 przysł. forsownie

Wiktionary


forsowny

wykonywany z dużym nakładem sił, z wysiłkiem; męczący, intensywny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) męczący

Wiktionary

Powiązane:

 czas. forsować

 rzecz. forsowność ż.

Wiktionary


forspan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. gw-pl|Kresy. woźnica

Wiktionary


forssa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Finlandii, w regionie Kanta-Häme;

Wiktionary

Forssa (szw. "Forsa") – miasto i gmina w Finlandii w regionie Kanta-Häme (dawna prowincja Finlandia Południowa). Zajmuje powierzchnię 253,39 km², z czego 4,61 km² stanowi woda. Populacja w 2023 r. wynosiła 16 502 mieszkańców.

Wikipedia


forster

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Albert Forster (ur. 1902, zm. 1952) – gauleiter z NSDAP
  • Edmund Forster (ur. 1878, zm. 1933) – lekarz niemiecki
  • Edward Morgan Forster (ur. 1879, zm. 1970) – prozaik angielski
  • Fraser Forster (ur. 1988) – piłkarz angielski
  • Georg Forster (ur. 1754, zm. 1794) – przyrodnik polsko-niemiecki szkockiego pochodzenia
  • Helene von Forster (1859–1923) – niemiecka poetka i działaczka społeczna
  • Henry Forster (ur. 1866, zm. 1936) – brytyjski polityk, 1. baron Forster
  • Hugh Arnold-Forster (ur. 1855, zm. 1909) – brytyjski polityk
  • Ilse Forster (ur. 1922) – niemiecka zbrodniarka wojenna
  • Johann Reinhold Forster (ur. 1729, zm. 1798) – przyrodnik pochodzenia szkockiego
  • Karol Forster (ur. 1800, zm. 1879) – polski pisarz i poeta
  • Marc Forster (ur. 1969) – reżyser szwajcarsko-niemiecki

Wikipedia


forsteryt

minerał, krzemian magnezu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jubil. miner. minerał z gromady krzemianów;

Wiktionary

Forsteryt – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy oliwinów. Forsteryt należy do grupy minerałów rzadkich. Forsteryt znaleziony został w meteorytach żelaznych i w próbkach pyłu kosmicznego z sondy Stardust.

Nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego handlowca i kolekcjonera minerałów Adolariusa Jacoba Forstera (1739–1806).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. forsterytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chryzolit

Wiktionary


forsterytowy

związany z forsterytem, dotyczący forsterytu


SJP.pl


forsycja

ozdobny krzew ogrodowy, kwitnący na wiosnę, o licznych żółtych kwiatach rozwijających się przed liśćmi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Forsythia|Vahl|ref=tak., kwitnący wiosną krzew ozdobny o żółtych kwiatach;

Wiktionary

Forsycja ("Forsythia" Vahl) – rodzaj krzewów należący do rodziny oliwkowatych. Obejmuje 11 gatunków. Jeden gatunek (forsycja europejska "F. europaea") występuje w południowo-wschodniej Europie, pozostałe we wschodniej Azji (w Chinach, Korei i Japonii). W naturze krzewy te rosną w suchych formacjach zaroślowych. Ich kwiaty zapylane są przez owady.

Wikipedia


forsyth

[czytaj: forsajt] nazwisko obce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Forsyth – klan szkocki
  • Forsyth – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Monroe
  • Forsyth – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Macon
  • Forsyth – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Taney
  • Forsyth – miasto w stanie Montana, w hrabstwie Rosebud
  • Forsyth (ang. Forsyth Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Marquette
  • hrabstwo Forsyth (ang. Forsyth County) – w stanie Georgia
  • hrabstwo Forsyth (ang. Forsyth County) – w stanie Karolina Północna
  • Frederick Forsyth
  • James Forsyth

Wikipedia


forszlak

część cielęciny lub baraniny z nerką


SJP.pl


forszmak

potrawa z różnych składników, np. z ugotowanych ziemniaków, pieczonego lub gotowanego mięsa, śmietany i utartego sera, albo z cebuli, śledzi, zapiekana lub podawana na zimno jako przystawka lub danie główne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. wieloskładnikowe mięsno-warzywne ragoût z dodatkiem sosu pomidorowego podawane na ciepło jako przystawka;

Wiktionary

Forszmak (od Vorschmack, Vorgeschmack) – przystawka, najczęściej do głównego dania.

W zależności od miejsca i czasu może to być np. zapiekanka przygotowywana z ugotowanych ziemniaków, mielonego lub usiekanego mięsa (np. pieczonej cielęciny), siekanych śledzi, tartych jabłek, jaj, z dodatkiem śmietany, masła, tartej cebuli, doprawiona solą, pieprzem i zielem angielskim.

Wikipedia


forszok

wstrząs poprzedzający główne trzęsienie ziemi


SJP.pl


forszpan

przestarzałe:
1. krótkometrażowy film reklamowy, zmontowany z najciekawszych scen zapowiadanego filmu; zwiastun, trailer, teaser;
2. podwoda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Poznań. przest. stangret, woźnica

Wiktionary

 "Zobacz też: stangret."

Forszpan (od niem. Vorspann wprowadzenie) – rodzaj komunikatu informacyjnego, pełniącego rolę zwiastującą bądź ułatwiającą zrozumienie całości nadchodzącego przekazu, występującego najczęściej w programach informacyjnych jako zapowiedź rozpoczynającego się serwisu, bądź w formie reklamy kinowego filmu fabularnego.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. fuszpan, fuczpan

Wiktionary


forsztag

lina łącząca na staku przedni maszt z bukszprytem lub dziobnicą; więź przednia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. lina biegnąca od topu do dziobu;

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) sztag (jeśli jest tylko jedna taka lina)

Wiktionary


forsztować

1. umacniać grubymi deskami ściany wykopu, pokrywać deskami ściany lub strop budynku; szalować;
2. przegradzać pomieszczenie drewnianą ścianką


SJP.pl


forszub

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. pierwszy rzut do pieca w piekarni

 (1.2) gw-pl|Łódź. środ. normalna ilość wypiekanego chleba

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrʃup, AS: foršup

Wiktionary


forszus

przestarzale: zaliczka, zadatek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. księg. kwota wypłacana z góry na rachunek całkowitej zapłaty za pracę wykonaną lub samo jej zamówienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiedział to niezwykle uprzejmie i dodał: – Choroba babki musi cię drogo kosztować. Możesz wziąć forszus w kasie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zadatek, zaliczka, akonto; zapomoga

Wiktionary


fort

budowla obronna w systemie umocnień stałych; w XVII i XVIII w. przystosowana do samodzielnej obrony okrężnej, w XIX i XX w. - element twierdzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. budowla obronna

przysłówek sposobu

 (2.1) gw-pl|księstwo łowickie. ciągle, bezustannie

Wiktionary

Fort (wł.) – budowla obronna przystosowana do obrony okrężnej stanowiąca element większego zespołu fortyfikacyjnego (np. twierdzy).

Forty wznoszono od XVII do początków XX w. zasadniczo grupowano je w zespoły zwane twierdzami fortowymi, choć w szczególnych wypadkach budowano również forty wydzielone (tzw. detaszowane) jako budowle samodzielne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przypuszczono atak na fort północny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrt, AS: fort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortyfikacja ż., fortyfikowanie n., ufortyfikowanie n., forteca ż., forcik mrz.

 czas. fortyfikować ndk., ufortyfikować dk.

 przym. forteczny, fortyfikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barbakan, koszary, twierdza

Wiktionary


fort-de-france

[czytaj: for de frans] stolica Martyniki


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica i największe miasto Martyniki, francuskiego departamentu zamorskiego położonego na Karaibach;

Wiktionary

Fo

Wikipedia


fort.

skrót od: fortepian, fortepianowy


SJP.pl


forta

karta w grze (np. w brydżu) biorąca lewę jako jedna z ostatnich kart tego samego koloru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. mocna karta biorąca lewę

 (1.2) przest. brama, furta

Wiktionary

Forta – powieść science-fiction polskiego pisarza Michała Cholewy z 2014 roku. W 2015 roku została nagrodzona Nagrodą im. Janusza A. Zajdla. Jest trzecim tomem cyklu Algorytm Wojny. Należy do nurtu militarnej SF.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɔrta, AS: forta

Wiktionary


fortaleski

→ Fortaleza


SJP.pl

Patrz:

Fortaleza

fortaleza

miasto w Brazylii


SJP.pl

Fortaleza (,) – miasto w północno-wschodniej Brazylii, port nad Oceanem Atlantyckim; stolica stanu Ceará; aglomeracja liczy 4 miliony mieszkańców[].

W mieście rozwinął się przemysł włókienniczy, spożywczy, rafineryjny oraz rzemieślniczy.

Wikipedia


fortalicja

dawniej: mała wartownia znajdująca się na kresach państwa dla obrony granic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. mała wartownia znajdująca się na kresach państwa dla obrony granic

Wiktionary

Fortalicja (łac. "fortalicium") – ogólna nazwa niewielkiej budowli posiadającej cechy obronne, określanej także jako "turris". Nazwa ta przyjęta jest również dla tzw. dworów na kopcu i często strażnic. Były to obiekty przeważnie drewniane i wielu przypadkach stanowiły formę przejściową pomiędzy wieżą mieszkalną a dworem obronnym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najpierw stanęła tu drewniana fortalicja, spalona podczas krzyżackiej rajzy zakończonej bitwą pod Płowcami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrtaˈlʲit͡sʲja, AS: fortalʹicʹi ̯a

Wiktionary


fortancerka

przestarzale: kobieta wynajmowana za opłatą jako partnerka do tańca; fordanserka, fordancerka


SJP.pl


fortancerz

przestarzale: płatny partner do tańca; żigolo, gigolo, fordancer, fordanser


SJP.pl


forte

1. określenie wykonawcze: silnie, głośno;
2. fragment utworu muzycznego wykonywanego w sposób głośny


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) muz. głośno, silnie, mocno

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrtɛ, AS: forte

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. f.

Wiktionary


forte-piano

określenie wykonawcze: szybkie przejście między grą głośną a cichą; fortepiano, fp


SJP.pl


forteca

1. umocniony obiekt wojskowy, silnie broniony i trudny do zdobycia obiekt, np. część miasta, zamek, fort;
2. w przenośni: coś dobrze zabezpieczonego przed dostępem osób niepowołanych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. wojsk. fortyfikacja obronna, na którą składają się forty i umocnienia;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • forteca – ufortyfikowane miasto, gród, klasztor
  • Forteca (Fortress) – film australijski z 1986 roku, reż. Arch Nicholson
  • Forteca (Fortress) – film australijsko-amerykański z 1992 roku, reż. Stuart Gordon
  • Forteca (Fortress) – film amerykański z 2021 roku, reż. James Cullen Bressack
  • Forteca – polski zespół rockowy
  • Forteca – skała w Dolinie Będkowskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɔrˈtɛt͡sa, AS: forteca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortyfikacja ż., fort mrz.

 czas. fortyfikować ndk., ufortyfikować dk.

 przym. forteczny, fortyfikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) twierdza

Wiktionary


forteczka

zdrobnienie od: forteca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: forteca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈtɛt͡ʃka, AS: fortečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortyfikacja ż.

 przym. fortyfikacyjny

Wiktionary


forteczny

przymiotnik od: forteca


SJP.pl


forteklapa

gwarowo: fortepian


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Gniezno,Krośnieńskie,Tarnowskie Góry. reg-pl|Kresy południowe. żart. fortepian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) reg-pl|Kresy południowe|_nocat_. Wesołe piosenki i popisy na forteklapie, od których puchną uszy, cichną zwolna.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Kresy południowe|forteklap.

Wiktionary


fortel

sprytna metoda pokonania trudności, osiągnięcia czegoś; podstęp, wybieg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sprytne oszustwo, podstęp

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] Szwedów puśćmy, ale nie powiadajmy im, kto jesteśmy. Owszem, mówmy, żeśmy radziwiłłowscy ludzie, że z rozkazu hetmana wycięliśmy ten oddział i dalej będziemy wycinali wszystkie, które spotkamy, bo hetman tylko przez fortel symulował, że do Szwedów przechodzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrtɛl, AS: fortel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fortelny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztuczka, podstęp, oszustwo, trik, blef

Wiktionary


fortelny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) daw. skłonny do forteli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortel mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. chytry, podstępny

Wiktionary


fortepian

a) instrument strunowo-klawiszowy większy od pianina;
b) potocznie: lekcja gry na tym instrumencie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym;

Wiktionary

Fortepian – instrument muzyczny z grupy strunowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „(…) A czwarty wagon pełen bananów, a w piątym stoi sześć fortepianów (…)”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈtɛpʲjãn, AS: fortepʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortepianista mos., fortepianistka ż.

 przym. fortepianowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. skrzydło

Wiktionary


fortepianik

zdrobnienie od: fortepian


SJP.pl


fortepianista

dawniej:
1. osoba grająca na fortepianie; pianista;
2. wytwórca lub stroiciel fortepianów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. przest. muzyk grający na fortepianie

 (1.2) przest. wytwórca fortepianów

 (1.3) przest. stroiciel fortepianów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrtɛpʲjä̃ˈɲista, AS: fortepʹi ̯ä̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortepian m.

 przym. fortepianowy

Wiktionary


fortepiano

1. określenie wykonawcze: szybkie przejście między grą głośną a cichą; forte-piano, fp;
2. dawniej: fortepian


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. akcentując dźwięk, po czym nagle ściszając

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. fp

Wiktionary


fortepianowy

przymiotnik od: fortepian


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. związany z fortepianem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortepian mrz., fortepianista mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pianistyczny, skr. fort.

Wiktionary


fortis

bank belgijski przejęty przez bank BNP Paribas


SJP.pl


fortissimo

[czytaj: forTISs-imo] określenie wykonawcze: bardzo silnie, bardzo mocno


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. bardzo głośny, bardzo mocny

przysłówek

 (2.1) muz. bardzo głośno, bardzo mocno

Wiktionary


fortopsel

górny, skośny żagiel na przednim maszcie statku; foktopsel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. topsel na fokmaszcie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) foktopsel

Wiktionary


fortowy

przymiotnik od: fort


SJP.pl


fortran

język programowania stworzony w latach 50. i nadal rozwijany; FORTRAN


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. jeden z pierwszych języków programowania, przeznaczony do obliczeń numerycznych;

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fortran dysponuje wielką liczbą bibliotek, które pozwalają rozwiązać praktycznie każde zadanie numeryczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrtrãn, AS: fortrãn

Wiktionary


fortugał

stelaż z kilku obręczy podszyty płótnem lub taftą, nadający nakładanej na niego spódnicy kształt stożka lub dzwonu; modny element stroju kobiecego w XVI-XVII wieku


SJP.pl

Fortugał (hiszp. "verdugado", franc. "vertugadin", ang. "farthingale") – stelaż stosowany w ubiorze kobiecym od końca XV do XVII wieku w Europie, poszerzający biodra i nadający nakładanej na niego spódnicy kształt stożka lub dzwonu. Fortugałowi w jego najbardziej rozwiniętej formie towarzyszyła usztywniona góra sukni, spłaszczająca piersi i brzuch. Szyję zaś otaczała kryza. Wszystkie te elementy nadawały kobiecej sylwetce kształt krzyża.

Wikipedia


fortuna

1. los, zwłaszcza dobry;
2. mienie, dobytek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) los, szczególnie ten dobry

 (1.2) wielkie bogactwo

Wiktionary

Fortuna – w mitologii rzymskiej bogini kierująca ludzkimi losami jako bóstwo zarazem szczęścia i nieszczęścia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Swoją fortunę odziedziczyłem po dziadku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈtũna, AS: fortũna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortunat mos., fortunatka ż., fortunarz mos., Fortunat mos., Fortunata ż., Fortuna ż.

:: zdrobn. fortunka ż.

 czas. fortunić ndk., pofortunić dk.

 przym. fortunny

 przysł. fortunnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczęście, powodzenie, fart

 (1.2) bogactwo, majątek

Wiktionary


fortunaciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fortunaty lub z nią związany


SJP.pl


fortunarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. osoba sprzedająca losy na loterię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortunny mrz., fortuna ż., fortunka ż., fortunat mos., fortunatka ż., Fortunat mos., Fortunata ż., Fortuna ż.

 czas. fortunić ndk.

 przym. fortunny

 przysł. fortunnie

Wiktionary


fortunat

przestarzale: człowiek bogaty, zamożny; bogacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. osoba bardzo majętna

Wiktionary

Fortunat – imię męskie pochodzenia łacińskiego.

Oznacza „mającego szczęście” lub „tego, któremu los sprzyja”. W innych językach spotykane zazwyczaj jako Fortunat lub Fortunatus; w litewskim – Fortūnas (Fortūnatas), w węgierskim – Szerencsés.

Imieniny obchodzi: 21 lutego, 23 kwietnia, 1 czerwca, 11 czerwca, 26 sierpnia, 28 sierpnia i 14 października.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fortunny mrz., fortuna ż., fortunka ż., fortunatka ż., fortunarz mos., Fortunat mos., Fortunata ż., Fortuna ż.

 czas. pofortunić, fortunić ndk.

 przym. fortunny

 przysł. fortunnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bogacz

Wiktionary


fortunata

przestarzale: człowiek bogaty, zamożny; bogacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Fortunata – żeński odpowiednik łacińskiego imienia Fortunat, oznacza „uszczęśliwona”.

Odnotowano dwie święte patronki tego imienia.

Fortunata imieniny obchodzi 14 października i 20 listopada.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Babka miała na imię Fortunata i pochodziła z Szombierek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortuna ż., fortunat mos., fortunka ż., fortunatka ż., fortunarz mos., Fortuna ż.

:: fm. Fortunat mos.

 czas. pofortunić, fortunić ndk.

 przym. fortunny

 przysł. fortunnie

Wiktionary


fortunatostwo

Fortunat z małżonką; Fortunatowie


SJP.pl


fortunatowie

Fortunat z małżonką; Fortunatostwo


SJP.pl


fortunatowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fortunata (Fortunaty) lub z nim (z nią) związany


SJP.pl


fortuniak

nazwisko


SJP.pl


fortunić

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) daw. darzyć, sprzyjać.

czasownik zwrotny niedokonany fortunić się

 (2.1) daw. szczęścić się, powodzić się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortunny mrz., fortunarz mos., fortuna ż., fortunka ż., fortunat mos., fortunatka ż., Fortunat mos., Fortunata ż., Fortuna ż.

 czas. pofortunić dk.

 przym. fortunny

 przysł. fortunnie

Wiktionary


fortunka

zdrobnienie od: fortuna; majątek, kapitalik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od fortuna

 (1.2) żart. majątek

 (1.3) przest. dziecięca ruletka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dorobił się niezłej fortunki na przemycie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortunny mrz., fortuna ż., fortunat mos., fortunatka ż., fortunarz mos., Fortunat mos., Fortunata ż., Fortuna ż.

 czas. pofortunić, fortunić ndk.

 przym. fortunny

 przysł. fortunnie

Wiktionary


fortunnie

przysłówek sposobu

 (1.1) zaznając szczęścia, z powodzeniem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortunarz mos., fortunny mrz., fortuna ż., fortunka ż., fortunat mos., fortunatka ż., Fortunat mos., Fortunata ż., Fortuna ż.

 czas. fortunić ndk., pofortunić dk.

 przym. fortunny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korzystnie, pomyślnie, szczęśliwie, trafnie

Wiktionary


fortunniej

stopień wyższy od przysłówka: fortunnie


SJP.pl


fortunniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: fortunny


SJP.pl


fortunność

→ fortunny


SJP.pl

Patrz:

fortunny

fortunny

pomyślny, udany, szczęśliwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szczęśliwy, pomyślny

 (1.2) taki, któremu się wiedzie

 (1.3) daw. dotyczący fortuny, losu

 (1.4) daw. dotyczący majątku, posiadłości, tego co jest fortuną

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) daw. rodzaj tańca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈtũnːɨ, AS: fortũ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fortunata ż., Fortunat mos., fortunarz mos., fortuna ż., fortunka ż., fortuneczka ż., fortunat m.

 czas. pofortunić, fortunić

 przysł. fortunnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) udany

Wiktionary


fortyfikacja

umocnienie, budowla obronna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) umocnienie, budowla obronna

 (1.2) budowanie umocnień, obwarowań

 (1.3) dział inżynierii wojskowej zajmujący się przygotowywaniem umocnień

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bastion jest wysuniętym do przodu punktem obronnym fortyfikacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrtɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: fortyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fort m., forteca ż., forteczka ż., fortyfikowanie n.

 czas. fortyfikować ndk.

 przym. forteczny, fortyfikacyjny

 ims. ufortyfikowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obwarowanie, umocnienia

Wiktionary


fortyfikacyjny

przymiotnik od: fortyfikacja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fortyfikacją, fortyfikowaniem, dotyczący fortyfikacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortyfikacja ż., fort m., forteca ż., forteczka ż., fortyfikowanie n.

 czas. fortyfikować ndk.

 przym. forteczny

 ims. ufortyfikowany

Wiktionary


fortyfikować

1. umacniać coś konstrukcjami obronnymi; obwarowywać;
2. fortyfikować się - umacniać się na stanowisku obronnym przez budowę odpowiednich konstrukcji warownych


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ufortyfikować)

 (1.1) bud. wojsk. budować fortyfikacje; stawiać umocnienia obronne

 (1.2) wzbogacać produkt w witaminy i minerały

czasownik zwrotny niedokonany fortyfikować się (dk. ufortyfikować się)

 (2.1) bud. wojsk. być fortyfikowanym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forteca ż., fort mrz., fortyfikacja ż., fortyfikator mos., fortyfikowanie n.

 czas. ufortyfikować dk.

 przym. fortyfikacyjny, nieufortyfikowany

 ims. ufortyfikowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obwarowywać, umacniać

Wiktionary


forum

1. spotkanie (lub miejsce spotkania) poświęcone otwartej dyskusji na ważne tematy publiczne;
2. ogół członków takiego spotkania;
3. miejsce publicznych wystąpień, przemówień;
4. w starożytnym Rzymie: miejsce zebrań, sądów i targów;
5. w dawnej Polsce: sąd właściwy dla rozstrzygania danej sprawy;
6. w informatyce: forma grup dyskusyjnych w Internecie, służąca do wymiany informacji i poglądów między użytkownikami sieci przy użyciu przeglądarki internetowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. urb. rynek handlowy, główny plac w miastach starożytnego Rzymu;

 (1.2) miejsce spotkań, publicznych wystąpień, dyskusji

 (1.3) spotkanie poświęcone dyskusji na dany temat

 (1.4) inform. zob. forum dyskusyjne.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Forum – rynek miasta w starożytnym Rzymie
  • Forum – sieć hotelowa
  • „Forum” – polski dwutygodnik wydawany w latach 1965–2023
  • Forum – program publicystyczny w TVP Info
  • Forum – internetowa forma dyskusji
  • Forum – centrum handlowe w Gliwicach
  • Forum SA – wydawnictwo wydające Gazetę Polską Codziennie
  • Forum Gdańsk - centrum handlowe w Gdańsku
  • Forum – stacja metra w Kopenhadze
  • Kia Forum
  • Fora

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spadkowi popularności usenetu towarzyszy wzrost popularności forów internetowych.

 (1.2) Koordynacji działań służyć będzie również powołanie forum komunikacyjnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrũm, AS: forũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forowicz m., forumowicz m.

 przym. forumowy, forowy

Wiktionary


forumoholiczka

kobieta poświęcająca chorobliwie dużo czasu na dyskusje na forach internetowych


SJP.pl


forumoholik

osoba poświęcająca chorobliwie dużo czasu na dyskusje na forach internetowych


SJP.pl


forumowicz

uczestnik internetowego forum dyskusyjnego; forowicz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. środ. użytkownik forum (internetowego)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Forumowicze, wraz z wydłużającym się stażem na forum, zaczynają coraz więcej pisać o swoim prywatnym życiu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrũˈmɔvʲit͡ʃ, AS: forũmovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forum n., forowicz m.

 przym. forumowy, forowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forowicz

Wiktionary


forumowiczka

kobieta wypowiadająca się na forum internetowym; forowiczka


SJP.pl


forumowy

związany z forum (grupą dyskusyjną w Internecie), dotyczący forum, np. spotkanie forumowe


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. związany z forum (internetowym)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas gorącej, forumowej dyskusji często padają słowa, których nikt nie użyłby na żywo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrũˈmɔvɨ, AS: forũmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forum n., forumowicz m., forowicz m.

 przym. forowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forowy

Wiktionary


forward

[czytaj: FORłerd]
1. w ekonomii: kontrakt, transakcja forward - transakcja przewidująca realizację towaru w późniejszym terminie, ale po uzgodnionej cenie;
2. w ekonomii: rynek obrotu towarowego, charakteryzujący się tym, że płatność za towar następuje wcześniej niż jego odbiór; rynek o przedłużonym terminie dostawy;
3. linia ataku w wielu grach sportowych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • forward – rodzaj transakcji na rynku terminowym
  • przekształtnik forward – układ elektroniczny
  • Forward (ang. Forward Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Wells
  • Forward (ang. Forward Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Allegheny
  • Forward (ang. Forward Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Butler

Wikipedia


forwarder

ciągnik do zrywki drewna


SJP.pl

Forwarder – wykorzystywany w leśnictwie rodzaj ciągnika zrywkowego do nasiębiernej zrywki drewna krótkiego (kłód i wałków).

Są to maszyny samojezdne, których zadaniem jest załadunek, rozładunek drewna oraz przemieszczanie się w terenie leśnym.

Wikipedia


forwardować

[czytaj: forłerdować] środowiskowo: przesyłać dalej za pomocą internetu


SJP.pl


forwardowy

→ forward [czytaj: forłerdowy]


SJP.pl


fory

względy u kogoś, protekcja, łaska, ulgowe traktowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) dobrowolne ograniczenie własnej przewagi nad przeciwnikiem, np. by skłonić go do rywalizacji

 (1.2) szczególne względy u kogoś

 (1.3) protekcja, plecy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrɨ, AS: fory

Wiktionary

Powiązane:

 czas. forować

Wiktionary


forynt

jednostka monetarna Węgier równa 100 fillerom; forint


SJP.pl


forysiak

nazwisko


SJP.pl


foryster

rzeczownik

 (1.1) daw. cudzoziemiec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔˈrɨstɛr, AS: foryster

Wiktionary


forytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|forytować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. forytować ndk.

Wiktionary


forytować

dawniej: wyróżniać, faworyzować


SJP.pl

czasownik

 (1.1) przest. protegować, faworyzować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrɨˈtɔvat͡ɕ, AS: forytovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forytowanie n., foryś

Wiktionary


foryś

1. pomocnik woźnicy;
2. woźnica;
3. konny ordynans oficera w dawnym wojsku polskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. konny sługa z trąbką lub światłem poprzedzający karetę;

 (1.2) daw. pomocnik stangreta

Wiktionary

Foryś (zdrobn. od "forytarz", z niem. "Vorreiter" – dosł. „konny poprzedzający”) – dawniej u możnej szlachty konny pachołek z trąbką (w nocy ze światłem) poprzedzający karetę dla rozpoznania drogi.

W innej roli występował jako pomocnik stangreta powożącego wielokonnym zaprzęgiem. Zwykle jechał na koniu z przedniej pary w poczwórnym lub poszóstnym zaprzęgu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɔrɨɕ, AS: foryś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. forytować

Wiktionary


forzac

[czytaj: for-zac] arkusz papieru wielkości dwóch stron książki, którego jedna połowa jest przyklejona do wewnętrznej strony okładki; wyklejka


SJP.pl


forzando

[czytaj: forcando] określenie wykonawcze: wzmacniając, akcentując; sforzato; sforzando; forzato


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) muz. nagle akcentując

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forzato, skr. fz

Wiktionary


forzato

[czytaj: forcato] określenie wykonawcze: wzmacniając, akcentując; forzando; sforzato; sforzando


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) muz. nagle akcentując

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forzando, skr. fz

Wiktionary


fosa

1. głęboki rów napełniony wodą, utworzony dla ochrony twierdzy, miasta itp.;
2. rów przy drogach, zwykle napełniony wodą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. hist. zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia;

Wiktionary

Fosa, rów forteczny ( fossa – rów, kanał) – Zapora fortyfikacyjna w postaci rowu otaczającego całość lub część umocnienia. Rowy (fosy) mogły być wypełnione wodą (mokre) bądź nie (suche). Aby dostać się legalnie do takiej twierdzy, należało opuścić zwodzony most. Fosa to duże utrudnienie dla najeźdźców, gdyż zdecydowanie komplikuje zdobycie obiektu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiedźmin odwrócił głowę. Słyszał krzyki dzieci, bawiących się w wyschniętej, wewnętrznej fosie otaczającej zamkowe ogrody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔsa, AS: fosa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rów forteczny

Wiktionary


fosfagen

bogaty w energię ester fosforowy


SJP.pl


fosfagenowy

→ fosfagen


SJP.pl

Patrz:

fosfagen

fosfan

nazwa systematyczna fosforowodoru


SJP.pl


fosfanowy

przymiotnik od: fosfan


SJP.pl


fosfat

nawóz fosforowy


SJP.pl


fosfataza

enzym roślinny i zwierzęcy regulujący zawartość fosforu w komórce


SJP.pl


fosfaturia

wzmożone wydalanie fosforanów z moczem


SJP.pl


fosfatydowy

→ fosfatyd; fosfolipidowy


SJP.pl


fosfatydyloetanoloamina

organiczny związek chemiczny, fosfolipid występujący głównie w substancji mózgowej; kefalina


SJP.pl


fosfatydyloseryna

tłuszcz złożony zawierający serynę


SJP.pl

|= problemy-w-infobox

Wikipedia


fosfatyzować

wytwarzać powłokę ochronną w postaci warstwy fosforanów na powierzchni metali, zabezpieczając ją w ten sposób przed uszkodzeniami mechanicznymi lub tworząc powłokę zmniejszającą tarcie i będącą dobrym podkładem pod farby i lakiery; fosforanować, bonderyzować, parkeryzować


SJP.pl


fosfina

związek fosforu z wodorem, bezbarwny, palny i bardzo toksyczny gaz o zapachu zgniłych ryb; fosforowodór, fosforiak


SJP.pl


fosfinowy

→ fosfina


SJP.pl

Patrz:

fosfina

fosfodiesteraza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. enzym rozkładający diestry fosforowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wymieńcie grupy fosfodiesteraz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔsfɔdʲjɛstɛˈraza, AS: fosfodʹi ̯esteraza

Wiktionary


fosfogips

mieszanka fosforu i gipsu


SJP.pl

Fosfogips (fosforogips) – odpad będący produktem ubocznym otrzymywania kwasu fosforowego z fosforytów metodą ekstrakcji kwasem siarkowym:

Oprócz siarczanu wapnia, fosfogips zawiera także nierozłożone pozostałości surowca.

Wikipedia


fosfogipsowy

→ fosfogips


SJP.pl

Patrz:

fosfogips

fosfogliceryd

fosfolipid; ester kwasu fosfatydowego występujący w komórkach organizmów żywych


SJP.pl


fosfokreatyna

związek występujący w tkance mięśniowej, stanowi jedno ze źródeł energii dla skurczu mięśnia


SJP.pl

Fosfokreatyna – związek gromadzący energię w wiązaniach wysokoenergetycznych, występujący w tkance mięśniowej. Bierze udział w syntezie ATP, przekształcając się pod wpływem kinazy kreatynowej w kreatynę.

Stosowany jest jako lek w chorobach serca.

Wikipedia


fosfolipaza

enzym


SJP.pl


fosfolipid

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny stanowiący istotny składnik budowy błony komórkowej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oleje rafinowane pozbawione są cennych z żywieniowego punktu widzenia fosfolipidów złożonych znajdujących się obok triacygliceroli w nasionach oleistych w ilości 0,5-3,5%. Największą zawartość fosfolipidów posiada olej rzepakowy (2,5%), olej sojowy (3,2%) i z kiełków kukurydzianych (2,0%).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fosfatyd, fosfotłuszczowiec

Wiktionary


fosfolipidowy

→ fosfolipid; fosfatydowy


SJP.pl


fosfoliza

proces rozpadu zachodzący w komórkach


SJP.pl


fosfon

substancja toksyczna dla roślin, stosowana jako roztwór wodny do oprysków, działająca różnie na rośliny w zależności od dawki


SJP.pl


fosfonowy

przymiotnik od: fosfon


SJP.pl


fosfoproteid

białko złożone (proteid), zawierające grupy fosforowe


SJP.pl


fosfoproteina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. białko, które zawiera grupy fosforanowe (PO₄³⁻) przyłączone do reszt aminokwasów, zazwyczaj seryny, treoniny lub tyrozyny, w wyniku procesu zwanego fosforylacją

Wiktionary


fosfor

pierwiastek chemiczny o symbolu P


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu P i liczbie atomowej 15;

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma fosfor?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔsfɔr, AS: fosfor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fosforek m., fosforyzacja ż., fosforyzowanie n., fosforan m., fosforyt m., fosforescencja ż., fosforylacja ż.

 czas. fosforyzować ndk.

 przym. fosforowy, fosforanowy, fosfinowy, fosfonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. P

Wiktionary


fosforan

sól kwasu fosforowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pochodna kwasu fosforowego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stosowanie nawozów na bazie fosforanów wywołuje eutrofizację wód, w sensie – powoduje nadmierny wzrost glonów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fosforanowanie n., fosfor mrz.

 czas. fosforanować

 przym. fosforanowy, fosforowy

Wiktionary


fosforanować

wytwarzać powłokę ochronną w postaci warstwy fosforanów na powierzchni metali, zabezpieczając ją w ten sposób przed uszkodzeniami mechanicznymi lub tworząc powłokę zmniejszającą tarcie i będącą dobrym podkładem pod farby i lakiery; fosfatyzować, bonderyzować, parkeryzować


SJP.pl


fosforanowy

związany z fosforanem, dotyczący fosforanu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z fosforanem, dotyczący fosforanów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fosforan mrz., fosfor mrz.

 przym. fosforowy

Wiktionary


fosforany

sól kwasu fosforowego


SJP.pl

Fosforany (nazwa systematyczna: tetraoksydofosforany(3−); w systemie Stocka: ortofosforany(V)) – związki chemiczne, pochodne kwasu fosforowego. Nazwa obejmuje zarówno sole, jak i estry kwasu fosforowego. W ogólniejszym ujęciu nazwa „fosforany” może dotyczyć także pochodnych innych kwasów fosforowych, m.in. metafosforanów i pirofosforanów.

Wikipedia


fosforek

związek fosforu


SJP.pl


fosforescencja

długotrwałe świecenie przedmiotów po uprzednim ich naświetleniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. świecenie ciał wywołane uprzednim naświetlaniem i trwające po jego ustaniu;

Wiktionary

Fosforescencja – rodzaj fotoluminescencji, zjawisko świecenia niektórych substancji światłem własnym, wywołane uprzednim naświetleniem (lub napromieniowaniem pokrewnego rodzaju) z zewnątrz. Czas trwania fosforescencji jest relatywnie długi – od stosunkowo dużych części sekundy do wielu godzin, a mierzalny może być nawet po wielu miesiącach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɔsfɔrɛˈst͡sɛ̃nt͡sʲja, AS: fosforescẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fosforescencyjny, fosforowy

 rzecz. fosfor mrz.

Wiktionary


fosforescencyjny

→ fosforescencja


SJP.pl

Patrz:

fosforescencja

fosforiak

związek fosforu z wodorem, bezbarwny, palny i bardzo toksyczny gaz o zapachu zgniłych ryb; fosforowodór, fosfina


SJP.pl


fosforki

związek fosforu


SJP.pl

Fosforki są związkami chemicznymi fosforu z mniej elektroujemnym pierwiastkiem lub pierwiastkami. Związki dwuskładnikowe są tworzone z większością pierwiastków o niższej elektroujemności, z wyjątkiem Hg, Pb, Sb, Bi, Te i Po. Zazwyczaj istnieje pewien zakres stechiometrii dla połączeń z danym pierwiastkiem; na przykład, potas posiada 9 fosforków: (#PATRZ), a nikiel ma ich osiem (#PATRZ).

Wikipedia


fosforobakteryna

nawóz bakteryjny używany do zakażania nasion roślin uprawnych


SJP.pl


fosforoliza

enzymatyczne, odwracalne rozszczepienie wiązania glikozydowego przy udziale kwasu fosforowego


SJP.pl


fosforonośny

obfitujący w fosfor; dostarczający fosforu; zawierający fosfor


SJP.pl


fosforoorganiczny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) chem. o związku organicznym: zawierający fosfor;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym roku UE wycofała np. większość preparatów fosforoorganicznych, charakteryzujących się bardzo złymi wskaźnikami toksykologii i ekotoksykologii.

Wiktionary


fosforoskop

przyrząd do obserwacji procesu fosforescencji; fosfoskop


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. przyrząd do mierzenia zmian natężenia fosforescencji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔsfɔˈrɔskɔp, AS: fosforoskop

Wiktionary


fosforowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fosforować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niefosforowanie n.

 czas. fosforować ndk.

Wiktionary


fosforować

tworzyć fosforanową warstwę ochronną (antykorozyjną) na powierzchni stalowych przedmiotów


SJP.pl


fosforowodorowy

→ fosforowodór


SJP.pl

Patrz:

fosforowodór

fosforowodór

związek fosforu z wodorem, bezbarwny, palny i bardzo toksyczny gaz o zapachu zgniłych ryb; fosforiak, fosfina


SJP.pl

Fosforowodór, fosforiak, fosfina, – nieorganiczny związek chemiczny, którego cząsteczka zbudowana jest z fosforu i wodoru. Jest to bezbarwny, palny i bardzo toksyczny gaz.

Wikipedia


fosforowy

przymiotnik od: fosfor


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. dotyczący fosforu; zawierający fosfor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fosfor m., fosforek m., fosforyzacja ż., fosforyzowanie n., fosforan m., fosforyt m., fosforescencja ż., fosforylacja ż.

 czas. fosforyzować ndk.

 przym. fosforanowy, fosfinowy, fosfonowy

Wiktionary


fosforyczność

→ fosforyczny


SJP.pl

Patrz:

fosforyczny

fosforyczny

świecący bladym blaskiem na skutek wcześniejszego naświetlenia


SJP.pl


fosforylacja

Fosforylacja – reakcja przyłączenia reszty fosforanowej do nukleofilowego atomu dowolnego związku chemicznego. Zazwyczaj fosforylowane są grupy hydroksylowe (estryfikacja alkoholi) lub aminowe (tworzenie amidów). Przeciwieństwem fosforylacji jest defosforylacja.

Wikipedia


fosforylować

przyłączać resztę fosforanową do nukleofilowego atomu dowolnego związku chemicznego


SJP.pl


fosforyny

Fosforyny, nazwa Stocka: fosforany(III) – grupa organicznych związków chemicznych, pochodych kwasu fosfonowego (kwasu fosforawego). Z uwagi na tautomerię kwasu fosfonowego i znacznie większą trwałość formy "H"-fosfonianowej (#PATRZ) względem formy fosforynowej (#PATRZ), fosforyny występują przede wszystkim jako triestry o wzorze ogólnym #PATRZ. Sole tego kwasu mają postać "H"-fosfonianów – zawierających aniony #PATRZ lub #PATRZ – podobnie jak monoestry (#PATRZ) i diestry (#PATRZ).

Wikipedia


fosforyt

skała o dużej koncentracji fosforanów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. skała osadowa będącą głównym źródłem fosforu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fosfor mrz.

 przym. fosforowy

Wiktionary


fosforytowy

przymiotnik od: fosforyt


SJP.pl


fosforytyzacja

wypieranie w osadach węglanu wapnia przez fosforan


SJP.pl

Fosforytyzacja – długotrwały proces geologiczny polegający na wypieraniu w osadach węglanu wapnia (kalcytu) przez fosforan wapnia.

Wikipedia


fosforyzacja

1. zjawisko świecenia ciał bladym światłem przez jakiś czas po ich uprzednim naświetleniu; fosforescencja;
2. w chemii: reakcja przyłączenia grupy fosforowej do cząsteczki organicznej; fosforylacja


SJP.pl


fosforyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fosforyzować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niefosforyzowanie n., fosfor mrz.

 czas. fosforyzować ndk.

 przym. fosforowy

Wiktionary


fosforyzować

1. odznaczać się fosforescencją, świecić w ciemności po uprzednim naświetleniu;
2. potocznie: błyszczeć, świecić zielonkawym światłem


SJP.pl


fosforyzujący

1. odznaczać się fosforescencją, świecić w ciemności po uprzednim naświetleniu;
2. potocznie: błyszczeć, świecić zielonkawym światłem


SJP.pl

Patrz:

fosforyzować

fosfoskop

przyrząd do obserwacji procesu fosforescencji; fosforoskop


SJP.pl


fosfosyderyt

odmiana polimorficzna strengitu, minerał używany w jubilerstwie


SJP.pl

Fosfosyderyt – rzadki minerał klasy fosforanów.

Wikipedia


fosfór

przestarzale: fosfor


SJP.pl


fosgen

związek nieorganiczny, bezbarwny, silnie trujący gaz o duszącej woni, bardzo aktywny chemicznie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. wojsk. związek organiczny z grupy chlorków kwasowych, bezbarwny gaz o zapachu świeżo skoszonej trawy lub zgniłych owoców, stosowany jako bojowy środek trujący z grupy duszących w czasie I wojny światowej;

Wiktionary

Fosgen, – organiczny związek chemiczny z grupy chlorków kwasowych. Jest to bezbarwny gaz, silnie trujący i duszący, o zapachu świeżo skoszonej trawy lub zgniłych owoców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas spalania polichlorku winylu mogą powstawać pewne ilości fosgenu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔzɡɛ̃n, AS: fozgẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fosgenoksym

 przym. fosgenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tlenochlorek węgla, dichlorek karbonylu, CG

Wiktionary


fosgenit

minerał, chlorowęglan ołowiu


SJP.pl

Fosgenit – minerał z rodziny węglanów.

Wikipedia


fosgenowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący fosgenu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fosgen mrz.

Wiktionary


fosiasty

potocznie: niezadowolony lub obrażający się zbyt często; humorzasty, fochowaty


SJP.pl


fosowskie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geogr. dzielnica miasta Kolonowskie, w województwie opolskim, dawniej samodzielna miejscowość;

Wiktionary

Fosowskie (niem. "Vossowska") – dzielnica miasta Kolonowskie w województwie opolskim, powiat strzelecki, nad rzeką Mała Panew. Do końca 1955 roku samodzielna osada, od końca XVIII wieku ośrodek hutnictwa, a w XIX wieku także ważny węzeł kolejowy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fosowszczanin mos.

:: fż. fosowszczanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Wosowska

Wiktionary


fossa

zwierzę drapieżne z rodziny Eupleridae, żyjące wyłącznie na Madagaskarze


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fossa we Włoszech
  • Fossa (Cryptoprocta) – rodzaj ssaka z rodziny falanrukowatych
  • fossa madagaskarska (Cryptoprocta ferox) – gatunek ssaka z rodziny falanrukowatych
  • Fossa fossana – fanaloka madagaskarska – gatunek ssaka z rodziny falanrukowatych

Wikipedia


fosse

[czytaj: fos] nazwisko; m.in. Bob Fosse (1927-1987) - amerykański reżyser, aktor filmowy i choreograf


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fosse – dzielnica (deelgemeente) gminy Trois-Ponts w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Verviers
  • Fosse-dilé-l'-Troes-Pont – walońska nazwa miejscowości Fosse
  • Fosse-li-Veye – walońska nazwa miasta Fosses-la-Ville
  • Fosse – gmina
  • Fosse – rzeka, dopływ Vesle
  • Bob Fosse – amerykański reżyser
  • Jon Fosse – norweski pisarz
  • Fosse Recreation Ground – park w Leicester
  • Fosse/Verdon – amerykański miniserial
  • Fosse Way – droga rzymska
  • Bagneux-la-Fosse
  • Colombé-la-Fosse

Wikipedia


foster

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Foster, Gicik A’Mane – polski raper, członek Hewry i JWP
  • Foster Bastious – ghański piłkarz
  • Foster Nkodo – kameruński bokser wagi średniej
  • Foster’s Lager – australijska marka piwa
  • Foster and Partners – brytyjska firma architektoniczna
  • w Australii:
    • Foster – miasto w stanie Wiktoria
  • w USA:
    • Foster – miasto w stanie Rhode Island, w hrabstwie Providence
    • Foster – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Bates
    • Foster – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Pierce
    • Foster – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Garvin

Wikipedia


fosylia

zachowane w skałach szczątki oraz ślady działalności organizmów zwierzęcych i roślinnych z minionych epok geologicznych; skamieniałości; skamieliny


SJP.pl


fosylizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. ogół procesów prowadzących do utrwalenia w osadzie organizmów roślinnych i zwierzęcych, bądź też śladów ich działalności życiowej;

 (1.2) jęz. zjawisko zatrzymania procesu uczenia się języka obcego ze względu na osiągnięcie satysfakcjonującego poziomu jego znajomości;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fosylizacja – zjawisko geologiczne
  • Fosylizacja – zjawisko językowe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fosylizacja prowadzi do powstawania skamieniałości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔsɨlʲiˈzat͡sʲja, AS: fosylʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fosylizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamienienie

Wiktionary


fosylizacyjny

przymiotnik od: fosylizacja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fosylizacją, dotyczący fosylizacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fosylizacja ż.

Wiktionary


foszasty

przymiotnik

 (1.1) pot. mający skłonność do łatwego obrażania się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wybredna jestem, foszasta i wredna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔˈʃastɨ, AS: fošasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foch

 czas. fochnąć się, fochać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrażalski

Wiktionary


foszek

zdrobnienie od: foch


SJP.pl


foszt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gwara. przest. deska, zwykle surowa, gruba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprzedam foszty dębowe sezonowane ponad 3 lata, grubość 5 cm, długość 3 m.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fosztowanie n.

 czas. fosztować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tarcica

Wiktionary


foszyć

potocznie: foszyć się - obrażać się; fochować się, fochać się


SJP.pl


fot

w fizyce: jednostka natężenia oświetlenia równa natężeniu oświetlenia powierzchni 1 cm^2, na którą pada równomiernie rozłożony strumień świetlny 1 lumena; jeden fot to natężenie światła równe 10^4 luksom (skrót: ph)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miar. fiz. jednostka natężenia światła w układzie CGS, równa jednemu lumenowi na centymetr kwadratowy i równoważna 10 000 luksów;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od fota

Wiktionary

Fot (ph) – fotometryczna jednostka natężenia światła, lub strumienia świetlnego przechodzącego przez dany obszar. Nie należy on do Układu SI, stosowany w systemie CGS. Nazwę wprowadził André Blondel w 1921 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] strumień promieniowania w tym przypadku jest mocą promieniowania wypływającego we wszystkich kierunkach z 1 cm² powierzchni świecącej. W fotometrii praktycznej wielkość ta nazywa się promiennością powierzchni świecącej i mierzona jest w fotach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔt, AS: fot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. ph

Wiktionary


fot.

skrót od: fotografia, fotografika, fotograficzny (czytany jako cały, odmienny wyraz); fotogr.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = fotografował

 (1.2) = fotograf

 (1.3) = fotografia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔɡraˈfɔvaw|fɔˈtɔɡraf, AS: fotografovau̯|fotograf

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fotografować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) skr. zdj.

Wiktionary


fota

w fizyce: jednostka natężenia oświetlenia równa natężeniu oświetlenia powierzchni 1 cm^2, na którą pada równomiernie rozłożony strumień świetlny 1 lumena; jeden fot to natężenie światła równe 10^4 luksom (skrót: ph)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. posp. fotografia, zdjęcie

Wiktionary

Fota (gr. "Φώττα", tur. "Dağyolu") – wieś na Cyprze, w dystrykcie Kirenia.

W wyniku inwazji tureckiej w 1974 obszar, w którym znajduje się miejscowość kontrolowany jest przez nieuznawaną na arenie międzynarodowej, proklamowaną w 1983 Turecką Republikę Cypru Północnego. Republika Cypryjska rości sobie prawa do tych terenów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Coś ta fota ci nie wyszła.

 (1.1) Wroniasty dawaj nowe foty co to za opindalanie się:D sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foto n., fotograf mos., fotografka ż., fotografika ż., fotografik mos., fotograficzka ż., fotografizm mrz., fotografowanie n., sfotografowanie n., fotka ż., focia ż.

 czas. fotografować ndk., sfotografować dk.

 przym. fotograficzny

 przysł. fotograficznie

 temsłow. foto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fotka, focia

Wiktionary


fotarium

miejsce do zbiorowych naświetlań zastępczych lampą kwarcową


SJP.pl


foteczka

zdrobnienie od: fotka


SJP.pl


fotel

1. szeroki, wygodny mebel do siedzenia, najczęściej wyściełany, mający poręcze;
2. siedzenie w pojeździe albo na sali widowiskowej (np. w kinie);
3. przenośnie: stanowisko, godność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mebl. rodzaj jednoosobowego siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami;

 (1.2) przen. stanowisko, urząd

Wiktionary

Fotel – rodzaj siedziska z oparciem na plecy wraz z podłokietnikami.

Siedzisko fotela jest zwykle usytuowane niżej niż siedzisko krzesła (36–45 cm) i jest również od niego zdecydowanie szersze (50–55 cm). Podłokietniki montowane z boków siedziska dla wygody użytkownika są rozstawione w odległości ok. 55 cm od siebie i 60 cm od podłoża, zwykle tapicerowane.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dopiero po chwili zorientował się, że to, co wziął za kanapę, było obszernym fotelem, w którym uprzejma interlokutorka musiała ścieśnićsię z konieczności ścieśnić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔtɛl, AS: fotel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. fotelik m.

 przym. fotelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zesel

Wiktionary


fotelik

mały fotel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fotel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotel mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zeslik

Wiktionary


fotelikowy

→ fotelik


SJP.pl

Patrz:

fotelik

fotelowy

związany z fotelem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący fotela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotel mrz.

Wiktionary


foter

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ojciec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Foter się śmioł zy mie chyba tydziyń.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk fater

Wiktionary


fotergilla

krzew z rodziny oczarowatych


SJP.pl

Fotergilla ("Fothergilla" L.) – rodzaj roślin należący do rodziny oczarowatych ("Hamamelidaceae" R. Br. in Abel). Obejmuje dwa gatunki występujące naturalnie we wschodniej części Ameryki Północnej.

Fotergilla Gardena rośnie na mokradłach wzdłuż wschodniego wybrzeża USA, a fotergilla większa wzdłuż dolin rzecznych, w suchych lasach i na terenach skalistych, zwykle w krajobrazie wyżynnym i górskim. Kwiaty tych roślin zapylane są przez owady.

Wikipedia


foterliczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. od: foter

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk faterek

Wiktionary


fotis

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m., współczesna forma imienia Focjusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Fotis i jestem synem greckich emigrantów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔtʲis, AS: fotʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Focjusz m.

 przym. Fotisowy, Focjuszowy

Wiktionary


fotisowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) taki, który należy do Fotisa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fotisowe mieszkanie jest dużo mniejsze od mojego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtʲiˈsɔvɨ, AS: fotʹisovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fotis m., Focjusz m.

Wiktionary


fotka

potocznie: fotografia, zdjęcie; fota, focia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. fotografia, zdjęcie

Wiktionary

Fotka.com (dawniej Fotka.pl) – polski serwis społecznościowy i platforma do nawiązywania relacji towarzyskich i randkowych. Serwis został uruchomiony 14 lutego 2001 i jest uznawany za jeden z najstarszych działających portali społecznościowych w Polsce. Portal umożliwia użytkownikom tworzenie profili, publikowanie zdjęć, wysyłanie wiadomości, korzystanie z czatu, transmisji wideo i udział w społeczności online, w tym poznawanie nowych osób o podobnych zainteresowaniach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɔtka, AS: fotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fota ż., focia ż., fotografia ż., fotograf m., fotografika ż., fotografik m., fotografizm m., fotogram m., fotografowanie n., foto ż.

 czas. fotografować ndk., sfotografować dk.

 przym. fotograficzny

 przysł. fotograficznie

Wiktionary


foto

1. pot.: fotografia,
2. związany z fotografowaniem, np. zakład foto


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) środ. pot. fotografia, zdjęcie

Wiktionary

FOTO – polski miesięcznik poświęcony fotografii (amatorskiej oraz profesjonalnej), wydawany od stycznia 1975 do roku 2013.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Daj mi swoje foto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔtɔ, AS: foto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fota ż., focia ż., fotografia ż., fotograf ż., fotografka ż., fotka ż.

 czas. fotografować ndk., sfotografować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fotografia, fotka, zdjęcie

Wiktionary


foto-

przedrostek

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze światłem

 (1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z fotografią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔtɔ, AS: foto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fota ż., focia ż., fotografia ż.

Wiktionary


fotoaktywny

reagujący na światło, zwłaszcza na promieniowanie ultrafioletowe (UV)


SJP.pl


fotoalbum

album na zdjęcia


SJP.pl


fotoalergia

uczulenie skóry na światło, zwłaszcza ultrafioletowe, zwykle wywoływane innymi alergenami


SJP.pl


fotoalergiczny

→ fotoalergia


SJP.pl

Patrz:

fotoalergia

fotoalergik

człowiek cierpiący na fotoalergię, uczulony na światło ultrafioletowe


SJP.pl


fotoamator

miłośnik fotografii, zajmujący się nią niezawodowo


SJP.pl

Fotoamator – polski film dokumentalny z roku 1998 w reżyserii Dariusza Jabłońskiego. Obraz pokazuje życie łódzkiego getta z dwóch perspektyw – Arnolda Mostowicza, lekarza żydowskiego pochodzenia więzionego w getcie i Waltera Geneweina, Austriaka, głównego księgowego getta.

Wikipedia


fotoamatorka

miłośniczka fotografii, zajmująca się nią niezawodowo


SJP.pl


fotoanoda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. chem. materiał pracujący jako oświetlana anoda w ogniwie fotoelektrochemicznym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔãˈnɔda, AS: fotoãnoda

Wiktionary


fotoaparat

rzadko: aparat fotograficzny


SJP.pl


fotoautotrof

organizm samożywny (autotrof) posiadający zdolność wytwarzania materii organicznej ze związków nieorganicznych przy użyciu energii słonecznej


SJP.pl


fotobiolog

specjalista badający zjawiska biologiczne zależne od działania światła


SJP.pl


fotobiologia

Fotobiologia (z gr. φως, "phōs" – światło, βίος, "bíos" – życie, λόγος, "lógos" – nauka) – nauka interdyscyplinarna zajmująca się rolą promieniowania niejonizującego w biosferze, w tym jego korzystnym i niekorzystnym oddziaływaniem na żywe organizmy roślinne i zwierzęce oraz ich zbiorowiska (np. ekosystemy), jak również wykorzystywaniem promieniowania do przekazu informacji między organizmami.

Wikipedia


fotobiologiczny

→ fotobiologia


SJP.pl

Patrz:

fotobiologia

fotoblog

środowiskowo: blog ilustrowany zdjęciami lub składający się z samych zdjęć


SJP.pl

Fotoblog jest rodzajem internetowego pamiętnika, którego podstawową treść stanowią zdjęcia.

Wikipedia


fotobloger

środowiskowo: internauta prowadzący fotoblog


SJP.pl


fotoblogerka

→ fotobloger


SJP.pl

Patrz:

fotobloger

fotobomba

fotografia, na której znalazła się nieoczekiwana osoba, rzadziej zwierzę lub rzecz


SJP.pl


fotobudka

kabina wyposażona w automat do robienia i wywoływania zdjęć; fotokabina


SJP.pl

Fotobudka (ang. "photo booth") – zautomatyzowane urządzenie, które wykonuje zdjęcia i od razu je drukuje. Wykorzystywane głównie do wykonywania fotografii paszportowych, legitymacyjnych itp., także do celów rozrywkowych jako atrakcja podczas imprez, wesel itp.

Wikipedia


fotobłysk

1. substancja w proszku dająca bardzo jasny błysk podczas spalania; magnezja;
2. krótki i bardzo jasny impuls świetlny uzyskany podczas spalania magnezji


SJP.pl


fotochemia

jeden z działów chemii zajmujący się reakcjami chemicznymi, które zachodzą wskutek działania światła na materiały światłoczułe


SJP.pl

Fotochemia – dział chemii badający reakcje fotochemiczne, czyli zachodzące pod wpływem promieniowania elektromagnetycznego.

Promieniowanie elektromagnetyczne oddziałuje na układ reakcyjny na różne sposoby. W szczególności może ono prowadzić do:

Podstawowe prawo fotochemii, znane jako prawo Grotthussa-Drapera, głosi, że promieniowanie elektromagnetyczne musi być absorbowane przez układ reakcyjny, aby mieć jakikolwiek efekt na przebieg reakcji – brak absorpcji to brak efektu.

Wikipedia


fotochemigrafia

1. proces przygotowania form drukowych metodą fotochemiczną;
2. dział drukarni wykonujący formy drukowe tą metodą


SJP.pl

Fotochemigrafia to rodzaj chemigrafii, w której wykorzystywane są techniki fotograficzne, tj. światłoczuła warstwa płyty metalowej naświetlana jest np. przez kliszę fotograficzną, a następnie wywoływana. Dzięki temu powierzchnia płyty jest maskowana emulsją pozostałą po wywoływaniu. Pozwala to na wierne odzwierciedlenie projektu. W następnym etapie powierzchnia płyty poddawana jest chemicznej obróbce.

Wikipedia


fotochemoterapia

metoda leczenia chorób skóry poprzez naświetlanie promieniowaniem ultrafioletowym


SJP.pl


fotochrom

rodzaj szkła; szkło fotochromowe


SJP.pl


fotochromatyczny

przyciemniający się pod wpływem światła; fotochromowy, fotochromiczny


SJP.pl


fotochromiczny

przyciemniający się pod wpływem światła; fotochromatyczny, fotochromowy


SJP.pl


fotochromizm

zjawisko odwracalnej przemiany struktury związku chemicznego pod wpływem naświetlania; fotochromatyczność, fotochromia


SJP.pl

Fo

Wikipedia


fotochromowy

przyciemniający się pod wpływem światła; fotochromatyczny, fotochromiczny


SJP.pl


fotochromy

okulary ze szkłami fotochromowymi


SJP.pl


fotoczuły

reagujący na światło; światłoczuły


SJP.pl


fotodegradowalny

ulegający fotodegradacji


SJP.pl


fotodepilacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kosmet. depilacja za pomocą silnej wiązki światła, np. lasera

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔdɛpʲiˈlat͡sʲja, AS: fotodepʹilacʹi ̯a

Wiktionary


fotodermatoza

choroba skóry, która występuje przy fotosensybilizacji


SJP.pl

Fo

Wikipedia


fotodetektor

Fotodetektor – czujnik reagujący na światło. Fotodetektory przetwarzają światło na inne sygnały, w tym na sygnały elektryczne.

Wikipedia


fotodioda

lampa elektronowa lub element półprzewodnikowy, w których wartość płynącego przez nie prądu można kontrolować poprzez zmianę natężenia promieniowania


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fotodioda półprzewodnikowa
  • fotodioda próżniowa

Wikipedia


fotodruk

technika druku płaskiego; odbitka wykonana tą techniką; fototypia, fototypografia, heliografia, światłodruk


SJP.pl


fotodynamiczny

metoda (terapia) fotodynamiczna - metoda leczenia nowotworów, polegająca na podawaniu choremu substancji uwrażliwiającej tkanki nowotworu na światło


SJP.pl


fotodysocjacja

Fotodysocjacja – reakcja chemiczna polegająca na rozpadzie na jony cząsteczek dowolnego związku chemicznego pod wpływem bombardowania go strumieniem fotonów. Inaczej jest to dysocjacja elektrolityczna inicjowana promieniowaniem elektromagnetycznym, np. światłem.

Wikipedia


fotoedytor

grafik zajmujący się wyborem i przygotowywaniem zdjęć do druku, zwykle w gazetach codziennych i magazynach


SJP.pl


fotoedytorka

→ fotoedytor


SJP.pl

Patrz:

fotoedytor

fotoefekt

w fizyce: zjawisko emisji elektronów pod wpływem światła; efekt fotoelektryczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. zob. efekt fotoelektryczny.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem potwierdził z dużą dokładnością równanie fotoefektu zaproponowane przez Einsteina.

Wiktionary


fotoelektron

elektron wyzwolony z substancji przez foton wskutek działania promieniowania elektromagnetycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. elektron wyemitowany z powierzchni pewnego materiału na skutek działania promieniowania elektromagnetycznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ślady fotoelektronów wybitych z cząsteczek powietrza przez promieniowanie Roentgena możemy zobaczyć w komorze Wilsona […].

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fotoelektronowy

Wiktionary


fotoelektronowy

związany z fotoelektronem, dotyczący fotoelektronu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fotoelektronem, dotyczący fotoelektronu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotoelektron mrz.

Wiktionary


fotoelektryczność

zjawisko indukowania prądu elektrycznego w metalach lub półprzewodnikach pod wpływem padającego promieniowania świetlnego


SJP.pl


fotoelement

Fotoelement, element światłoczuły – element obwodu elektrycznego zmieniający swoje właściwości pod wpływem padającego na niego światła.

Ze względu na zachodzący efekt fotoelektryczny fotoelementy dzieli się na:

Do fotoelementów należą, między innymi, fotorezystory, fotodiody i fototranzystory.

Wikipedia


fotoemisja

inaczej zjawisko fotoelektryczne


SJP.pl


fotoemisyjny

przymiotnik od: fotoemisja


SJP.pl


fotoenergetyczny

związany z przetwarzaniem promieniowania świetlnego na energię elektryczną


SJP.pl


fotoetui

etui z nadrukowanym zdjęciem


SJP.pl


fotofil

organizm światłolubny


SJP.pl


fotofinisz

urządzenie na linii mety do weryfikacji kolejności zawodników


SJP.pl


fotofob

organizm cieniolubny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba odczuwająca dyskomfortu lub ból podczas ekspozycji oczu na światło

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotofobia ż.

Wiktionary


fotofobia

chorobliwa nadwrażliwość oka na światło; światłowstręt


SJP.pl


fotofon

przyrząd służący do przenoszenia dźwięków na znaczne odległości za pomocą promieni świetlnych


SJP.pl


fotofor

świecący narząd u niektórych gatunków zwierząt, np. form głębinowych


SJP.pl


fotoforum

forum internetowe poświęcone tematyce fotograficznej lub portal do prezentacji zdjęć


SJP.pl


fotogadżet

gadżet z nadrukowanym zdjęciem


SJP.pl


fotogaleria

galeria fotografii


SJP.pl


fotogazeta

gazeta z dużą liczbą fotografii i tekstem zredukowanym do minimum


SJP.pl


fotogenicznie

przysłówek

 (1.1) korzystnie wyglądając na zdjęciach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotogeniczność ż.

 przym. fotogeniczny

Wiktionary


fotogeniczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: fotogeniczny


SJP.pl


fotogeniczność

korzystny wygląd na zdjęciach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co fotogeniczne; cecha tych, którzy są fotogeniczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fotogeniczny

 przysł. fotogenicznie

Wiktionary


fotogeniczny

dobrze wyglądający na fotografii, nadający się do fotografowania


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) korzystnie wyglądający na zdjęciach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może dlatego, że słyszałem w dzieciństwie, że jestem fotogeniczny, a zwłaszcza mój lewy profil jest po prostu zabójczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotogeniczność ż.

 przysł. fotogenicznie

Wiktionary


fotogr.

skrót od: fotografia, fotografika, fotograficzny (czytany jako cały, odmienny wyraz); fot.


SJP.pl


fotograf

osoba zajmująca się robieniem zdjęć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się wykonywaniem fotografii, najczęściej zawodowo;

Wiktionary

Fotograf ( φῶς (phos) światło oraz γραφή (graphê) rysować, dosłownie rysowanie światłem) – osoba wykonująca fotografie za pomocą aparatu fotograficznego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ona jest świetnym fotografem koncertów i wydarzeń sportowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔˈtɔɡraf, AS: fotograf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fota ż., focia ż., fotografika ż., fotografik m., fotografia ż., fotografijka ż., fotka ż., fotografowanie n., sfotografowanie n., foto ż.

 czas. fotografować ndk., sfotografować dk.

 przym. fotograficzny

 przysł. fotograficznie

Wiktionary


fotografia

1. technika tworzenia trwałych obrazów przedmiotów za pomocą klisz lub błon światłoczułych, na które działają promienie świetlne odbite od danych przedmiotów;
2. obraz przedmiotu otrzymywany w ten sposób; zdjęcie;
3. przenośnie: wierne odtworzenie, odbicie czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fot. nieruchomy obraz rzeczywistości utrwalony aparatem fotograficznym

 (1.2) fot. sztuka wykonywania fotografii (1.1);

Wiktionary

Fotografia (ang. "photography") – zbiór wielu różnych technik, których celem jest zarejestrowanie trwałego, pojedynczego obrazu za pomocą światła. Potoczne znaczenie zakłada wykorzystanie układu optycznego, choć nie jest to konieczne np. przy rayografii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zrobiłem fotografię płonącego kościoła i opublikowałem ją w sieci.

 (1.2) Fotografią będę się mógł zająć na poważnie dopiero na emeryturze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔˈɡrafʲja, AS: fotografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foto n., fotograf m., fotografka ż., fotografika ż., fotografik m., fotograficzka ż., fotografizm m., fotografowanie n., sfotografowanie n.

:: zdrobn. fotka ż., focia ż.

 czas. fotografować ndk., sfotografować dk.

 przym. fotograficzny

 przysł. fotograficznie

 temsłow. foto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdjęcie, foto, pot. fotka

 (1.2) fotografika

Wiktionary


fotograficzka

kobieta fotografik, artystka fotograf


SJP.pl


fotograficznie

przysłówek

 (1.1) w sposób fotograficzny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotografia ż., fotograf mos., fotka ż., fota ż., focia ż.

 przym. fotograficzny

 czas. fotografować

Wiktionary


fotograficzność

→ fotograficzny


SJP.pl

Patrz:

fotograficzny

fotograficzny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fotografią, fotografowaniem, robieniem zdjęć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przystosowałem moją łazienkę, aby mogła mi służyć a laboratorium fotograficzne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: fotografʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fota ż., focia ż., fotografia ż., fotograf m., fotografik m., fotka ż., fotografowanie n., sfotografowanie n., obfotografowanie n.

 czas. fotografować ndk., sfotografować dk., obfotografować dk.

 przysł. fotograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdjęciowy

Wiktionary


fotografie

forma rzeczownika.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: fotografia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔˈɡrafʲjɛ, AS: fotografʹi ̯e

Wiktionary


fotografijka

zdrobnienie od: fotografia


SJP.pl


fotografik

artysta fotograf wykonujący fotografie mające walory dzieł sztuki; określenie zastrzeżone dla członków Związku Polskich Artystów Fotografików


SJP.pl


fotografika

technika graficzna tworzenia obrazów bez użycia aparatu fotograficznego, wykorzystująca światłoczułe materiały fotograficzne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fot. sztuka fotografii

 (1.2) fot. technika wykonywania fotografii bez aparatu fotograficznego, przy pomocy światłoczułych materiałów

Wiktionary

Fotografika – termin utworzony przez Jana Bułhaka w latach 20. XX wieku w celu odróżnienia fotografów-artystów (fotografików) od rzemieślników (fotografów). Powstał przez połączenie słów "fotografia" i "grafika". Jako dział grafiki nobilitował fotografię Bułhak podkreślając, że „fotografia jest sztuką plastyczną, jako nowa gałąź grafiki”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zajmował się też fotografiką tatrzańską, współpracował z pismami turystycznymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔˈɡrafʲika, AS: fotografʹika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fota ż., focia ż., fotografia ż., fotka ż., fotograf mos., fotografik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fotografia artystyczna

Wiktionary


fotografista

dawniej: fotograf


SJP.pl


fotografistka

dawniej: kobieta fotograf (fotografka)


SJP.pl


fotografka

kobieta zajmująca się robieniem zdjęć


SJP.pl


fotografowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fotografować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔɡrafɔˈvãɲɛ, AS: fotografovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fota ż., focia ż., sfotografowanie n., fotografia ż., fotka ż., fotograf m., fotografka ż.

 czas. fotografować ndk., sfotografować dk.

 przym. fotograficzny

Wiktionary


fotografować

wykonywać fotografie, zdjęcia


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sfotografować)

 (1.1) robić zdjęcie, robić fotografię

czasownik zwrotny niedokonany fotografować się (dk. sfotografować się)

 (2.1) robić sobie zdjęcie, pozwalać na zrobienie sobie zdjęć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie byłem związany zawodowo z lotnictwem, jednak lubię fotografować samoloty.

 (2.1) Jak mogłaś fotografować się z tym nikczemnikiem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔɡraˈfɔvat͡ɕ, AS: fotografovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fota ż., focia ż., sfotografowanie n., fotka ż., fotograf mos., fotografia ż., fotografowanie n., foto ż.

 czas. sfotografować dk.

 przym. fotograficzny

 przysł. fotograficznie

 skr. fot.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pstrykać, robić zdjęcie

Wiktionary


fotogram

1. artystyczne zdjęcie fotograficzne;
2. fotografia otrzymana metodą luksografii, bez użycia aparatu fotograficznego;
3. zdjęcie fotogrametryczne, służące do pomiaru sfotografowanych obiektów, stosowane w geodezji i kartografii;
4. dawniej: każde zdjęcie, fotografia


SJP.pl

Fotogram – obraz uzyskany na materiale światłoczułym, charakteryzujący się określonymi cechami. Wyraz stosowany w kilku znaczeniach:

Wikipedia


fotogrametra

osoba zajmująca się fotogrametrią


SJP.pl


fotogrametria

dział geodezji zajmujący się pomiarem terenów i obiektów przestrzennych, a także opracowywaniem map i planów geodezyjnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka zajmujaca się pomiarem terenów i obiektów przestrzennych na podstawie zdjęć

Wiktionary

Fotogrametria – dziedzina nauki i techniki zajmująca się odtwarzaniem kształtów, rozmiarów i wzajemnego położenia obiektów w terenie na podstawie zdjęć fotogrametrycznych (fotogramów).

Praktycznym zastosowaniem fotogrametrii jest jej wykorzystanie jako źródła podczas tworzenia map. W geodezji służy jako pomoc przy pomiarach dużych obszarów i odległości. Jest też jedną z metod wyznaczania wysokości obiektów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fotogrametryczny

Wiktionary


fotogrametryczny

związany z fotogrametrią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z fotogrametrią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Natomiast już w zeszłym roku wykonano naziemną i lotniczą inwentaryzację fotogrametryczną.

 (1.1) Mapa fotogrametryczna mówiła prawdę najzupełniej nieużyteczną, bo ukazywała teren z lotu ptaka, w przeraźliwym pionowym skrócie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔɡrãmɛˈtrɨt͡ʃnɨ, AS: fotogrãmetryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotogrametria ż.

Wiktionary


fotogrametrysta

specjalista w dziedzinie fotogrametrii


SJP.pl


fotograwiura

heliograwiura, heliografia;
1. metoda drukowania wklęsłego, w której formę drukową sporządzano przeprowadzając kopiowanie diapozytywu oryginału na papier pigmentowy;
2. odbitka zrobiona taką metodą


SJP.pl


fotoheliograf

aparat do fotografowania Słońca


SJP.pl


fotoholiczka

kobieta odczuwająca nieustanną potrzebę robienia zdjęć


SJP.pl


fotoholik

osoba odczuwająca nieustanną potrzebę robienia zdjęć


SJP.pl


fotoholizm

odczuwanie nieustannej potrzeby robienia zdjęć


SJP.pl


fotojonizacja

jonizacja pod wpływem promieniowania elektromagnetycznego, przeważnie świetlnego


SJP.pl


fotojonizacyjny

→ fotojonizacja


SJP.pl

Patrz:

fotojonizacja

fotokabina

kabina wyposażona w automat do robienia i wywoływania zdjęć; fotobudka


SJP.pl


fotokarabin

urządzenie do treningu strzeleckiego w lotnictwie wojskowym, aparat fotograficzny umieszczony w miejscu karabinu lub działka pokładowego


SJP.pl

Fotokarabin – aparat fotograficzny lub kamera filmowa wycelowana i sprzężona z kierunkiem strzału lotniczego karabinu maszynowego. Fotokarabin ma zastosowanie głównie w lotnictwie, służy do treningu jak i rejestracji skuteczności ostrzału. Pierwsze fotokarabiny montowano w samolotach pod koniec I wojny światowej i mają zastosowanie do czasów obecnych.

Wikipedia


fotokatalityczny

→ fotokataliza


SJP.pl

Patrz:

fotokataliza

fotokataliza

przyśpieszenie, bądź umożliwienie zajścia reakcji pod wpływem światła


SJP.pl

Fo

Wikipedia


fotokatoda

katoda w której pod wpływem fotonów następuje emisja elektronów


SJP.pl

Fo

Wikipedia


fotokineza

reakcja ruchowa zwierząt wywołana bodźcami świetlnymi


SJP.pl


fotokoagulacja

med. metoda zabiegowa polegająca na usuwaniu chorych tkanek przy użyciu lasera


SJP.pl


fotokod

kod odczytywany z użyciem aparatu cyfrowego telefonu komórkowego; kod QR


SJP.pl


fotokolorymetr

rodzaj przyrządu pomiarowego służący m.in. do oznaczania stężeń cieczy barwnych


SJP.pl


fotokolorymetria

metoda określania stężenia roztworu na podstawie jego barwy


SJP.pl


fotokomórka

urządzenie, którego zasadniczą częścią jest fotoelement; stosowane m.in. w urządzeniach alarmowych, optycznych przyrządach pomiarowych, w układach automatyki przemysłowej itp.; komórka fotoelektryczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) elektron. urządzenie służące do pomiaru światła, przetwarzające sygnały optyczne na elektryczne;

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fotokomórki do bramy stosuje się jako dodatkowe zabezpieczenie użytkowników znajdujących się w pobliżu bramy. […] Działanie fotokomórek bramowych polega na zatrzymaniu ruchu bramy w momencie pojawienia się przeszkody w linii fotokomórek.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fotokomórkowy

Wiktionary


fotokomórkowy

przymiotnik od: fotokomórka


SJP.pl


fotokopia

kopia wykonana metodą fotograficzną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biur. kopia dokumentu, druku, rękopisu itp. uzyskana techniką fotograficzną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widać to wyraźnie na załączonej fotokopii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔˈkɔpʲja, AS: fotokopʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kserokopia

Wiktionary


fotokopiarski

→ fotokopia


SJP.pl

Patrz:

fotokopia

fotokopiować

wykonywać kopię czegoś techniką fotograficzną


SJP.pl


fotoksiążka

album zdjęciowy oprawiony w formie książki


SJP.pl

Fotoksiążka – spersonalizowana publikacja książkowa stworzona z własnych, wybranych przez użytkownika zdjęć i treści, drukowana w technologii cyfrowej. Stanowi nowoczesną alternatywę dla tradycyjnego albumu na zdjęcia, oferując jednocześnie większą trwałość, profesjonalną estetykę oraz nieograniczone możliwości twórczej aranżacji strony.

Wikipedia


fotokubek

kubek z nadrukowanym zdjęciem


SJP.pl


fotolab

pracownia, w której dokonuje się całościowej obróbki zdjęć fotograficznych; fotolaboratorium


SJP.pl


fotolaboratorium

pracownia, w której dokonuje się całościowej obróbki zdjęć fotograficznych; fotolab


SJP.pl


fotolitografia

1. metoda wykonywania form drukowych stosowanych w technice drukowania offsetowego;
2. metoda otrzymywania odpowiednich struktur na podłożu półprzewodnikowym


SJP.pl

Fotolitografia – proces pochodzący z technologii półprzewodnikowej polegający na odtworzeniu wzorów np. fotomasek na podłożu np. półprzewodnikowym. Celem wykonywania fotolitografii jest wykonanie jakiegoś rodzaju struktury o określonym wzorze. Zasada działania fotolitografii jest podobna do litografii w poligrafii.

Wikipedia


fotolitograficzny

→ fotolitografia


SJP.pl

Patrz:

fotolitografia

fotolityczny

→ fotoliza


SJP.pl

Patrz:

fotoliza

fotoliza

rozkład cząsteczek pod wpływem światła


SJP.pl

Nie mylić z: fotoliazą.

Fotoliza – reakcja fotochemiczna, której wynikiem jest rozkład cząsteczek związków chemicznych pod wpływem działania światła, np. na rodniki:

Wikipedia


fotoluminescencja

świecenie nienagrzanego ciała pod wpływem działania na nie promieniowaniem widzialnym lub nadfioletowym, np. fluoryzacja, fosforyzacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. emisja fal elektromagnetycznych przez ciało w wyniku pochłonięcia fotonu;

Wiktionary

Fotoluminescencja – rodzaj luminescencji, emisja promieniowania elektromagnetycznego przez atomy, cząsteczki lub ciała stałe w wyniku pochłonięcia przez nie energii świetlnej z obszaru widzialnego, ultrafioletu lub podczerwieni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pomiary fotoluminescencji dają informacje o przerwie energetycznej materiału.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔlũmʲĩnɛˈst͡sɛ̃nt͡sʲja, AS: fotolũmʹĩnescẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fotoluminescencyjny

Wiktionary


fotoluminescencyjny

→ fotoluminescencja


SJP.pl

Patrz:

fotoluminescencja

fotom.

skrót od: fotomontaż


SJP.pl


fotomapa

zestaw zdjęć lotniczych jakiegoś obszaru odpowiednio przetworzonych, ułożonych i naklejonych na planszy; fotoplan


SJP.pl


fotomat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) automat do robienia zdjęć

Wiktionary


fotomaton

urządzenie fotograficzne w kabinie wykonujące serię zdjęć portretowych bez pomocy fotografa


SJP.pl


fotometr

przyrząd do pomiaru natężenia źródeł światła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. przyrząd służący do pomiaru natężenia oświetlenia i innych parametrów światła;

Wiktionary

Fotometr – przyrząd pomiarowy do pomiaru natężenia oświetlenia i innych parametrów światła. Stosowany m.in. w fotometrii, spektrofotometrii, technikach oświetleniowych i fotografii (światłomierz, eksponometr, luksomierz). W fotometrii płomieniowej służy do analizy spektralnej płomienia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fotometria ż.

 przym. fotometryczny

Wiktionary


fotometria

Fotometria – dział optyki zajmujący się pomiarem wielkości fizycznych opisujących światło w zakresie jego oddziaływania na ludzkie oko, w przeciwieństwie do radiometrii, która dotyczy pomiarów energetycznych promieniowania elektromagnetycznego niezależnie od percepcji wzrokowej. Fotometria uwzględnia subiektywne wrażenie jasności powstające w wyniku pobudzenia receptorów światła w oku ludzkim. Jej podstawę stanowi model oka jako selektywnego detektora widma elektromagnetycznego.

Wikipedia


fotometryczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. związany z fotometrią, dotyczący fotometrii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotometr mrz., fotometria ż.

Wiktionary


fotomodel

model pozujący do zdjęć fotograficznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) model pozujący do zdjęć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔ̃ˈmɔdɛl, AS: fotõmodel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotomodeling m.

:: fż. fotomodelka ż.

Wiktionary


fotomodeling

czynności powiązane z zawodem fotomodela lub fotomodelki, np. pozowanie do zdjęć fotograficznych itp.


SJP.pl


fotomodelingowy

→ fotomodeling


SJP.pl

Patrz:

fotomodeling

fotomodelka

modelka pozująca do zdjęć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) modelka pozująca do zdjęć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patrycja wie, że jest fotogeniczna, dlatego marzy jej się kariera fotomodelki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔ̃mɔˈdɛlka, AS: fotõmodelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotomodeling

:: fm. fotomodel

Wiktionary


fotomontaż

1. obraz uzyskany poprzez zmontowanie kilku fotografii, ich wycinków lub innych elementów graficznych
2. metoda tworzenia takich obrazów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fot. obraz fotograficzny powstały przez manipulację lub skomponowanie kilku obrazów;

 (1.2) fot. metoda tworzenia fotomontaży (1.1)

Wiktionary

Fotomontaż – obraz fotograficzny powstały z zestawienia, kombinacji i połączenia kilku (lub kilkunastu) fotografii – łączenie odbitek fotograficznych, technika powiększalnikowa w ciemni fotograficznej, wielokrotna ekspozycja, nakładanie zdjęć w komputerowych programach fotograficznych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔ̃ˈmɔ̃ntaʃ, AS: fotõmõntaš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fotomontażowy

Wiktionary


fotomontażowy

związany z fotomontażem, dotyczący fotomontażu


SJP.pl


fotomontować

robić fotomontaż


SJP.pl


foton

elementarna jednostka promieniowania elektromagnetycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego;

Wiktionary

Foton (gr. φῶς – "światło", w dopełniaczu – φωτός, nazwa stworzona przez Gilberta N. Lewisa) – cząstka elementarna z grupy bozonów, będąca nośnikiem oddziaływań elektromagnetycznych (bozon cechowania). Nie posiada ładunku elektrycznego ani momentu magnetycznego, jego masa spoczynkowa jest zerowa ("m"0 = 0), a liczba spinowa "s" ma wartość 1. Wykazuje dualizm korpuskularno-falowy, więc równocześnie ma cechy cząstki i fali elektromagnetycznej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Foton przenosi oddziaływanie elektromagnetyczne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔtɔ̃n, AS: fotõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fotonowy

Wiktionary


fotonal

handlowa nazwa roztworu obniżającego napięcie powierzchniowe wody, stosowanego do końcowego płukania błon fotograficznych


SJP.pl

Fotonal – środek do płukania negatywu w fotografii tradycyjnej (kąpiel płucząco-zmiękczająca do negatywów czarno-białych). Fotonal zawiera środki powierzchniowo czynne wspomagające proces suszenia negatywu po obróbce.

Wikipedia


fotonastia

wzrost rośliny w kierunku światła


SJP.pl

Fotonastia – reakcja ruchowa, rodzaj nastii, spotykana u wielu roślin, będąca reakcją na zmianę intensywności oświetlenia niezależną od kierunku padania światła (w odróżnieniu od fototropizmu). Mechanizm ruchu może polegać na nierównomiernym wzroście, podobnie jak w przypadku tropizmów lub odwracalnych zmianach turgoru.

Wikipedia


fotoneutron

neutron emitowany podczas reakcji fotojądrowej


SJP.pl


fotoniczny

→ fotonika


SJP.pl

Patrz:

fotonika

fotonika

dziedzina nauki i techniki łącząca w sobie elementy optyki, elektroniki i informatyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. dziedzina nauki zajmująca się badaniem zastosowań fotonów w przesyłaniu informacji;

Wiktionary

Fotonika – interdyscyplinarna dziedzina nauki i techniki, łącząca dokonania optyki, elektroniki i informatyki w celu opracowywania technik i urządzeń wykorzystujących promieniowanie elektromagnetyczne (oprócz radiowego) do przenoszenia i przetwarzania informacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] podstawową zaletą fotoniki jest fakt, że teorię od możliwości praktycznego zastosowania dzieli mały dystans.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotonik m.

Wiktionary


fotonit

technika fotograficzna polegająca na znacznej ingerencji w obraz


SJP.pl


fotonowy

przymiotnik od: foton (np. silnik fotonowy, napęd fotonowy, energia fotonowa)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. związany z fotonem, dotyczący fotonów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foton mrz.

Wiktionary


fotonówka

komórka fotoelektryczna, w której światło powoduje emisję elektronową z fotokatody; komórka fotoelektryczna emisyjna


SJP.pl


fotoobraz

wysokiej jakości nadruk na płótnie malarskim przypominający obraz


SJP.pl


fotooddychanie

proces zachodzący w obecności światła, polegający na pobieraniu tlenu i wydzielaniu dwutlenku węgla przez komórki niektórych roślin; fotorespiracja


SJP.pl

Fo

Wikipedia


fotoodmładzanie

laserowy zabieg kosmetyczny wygładzający skórę i usuwający skórne przebarwienia


SJP.pl


fotooffset

metoda wykonywania form drukarskich dla druku płaskiego za pomocą fotografii reprodukcyjnej


SJP.pl


fotooffsetowy

dotyczący fotooffsetu


SJP.pl


fotoogniwo

element baterii słonecznej, w którym energia promieniowania słonecznego zamieniana jest w energię elektryczną


SJP.pl


fotoopornik

element elektroniczny zmieniający oporność pod wpływem światła


SJP.pl


fotoperiod

powtarzająca się zmienność długości dnia i nocy (długi dzień i krótka noc lub odwrotnie)


SJP.pl


fotoperiodyzm

zjawisko zależności rozwoju zwierząt i roślin od długości okresów światła i ciemności w ciągu doby


SJP.pl

Fo

Wikipedia


fotoplan

zestaw zdjęć lotniczych jakiegoś obszaru odpowiednio przetworzonych, ułożonych i naklejonych na planszy; fotomapa


SJP.pl


fotoplastikon

fotoplastykon; urządzenie do jednoczesnego oglądania wielu zdjęć stereoskopowych; lokal z takimi przyrządami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. techn. zob. fotoplastykon.

Wiktionary


fotoplastykon

fotoplastikon; urządzenie do jednoczesnego oglądania wielu zdjęć stereoskopowych; lokal z takimi przyrządami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. techn. automat do prezentacji pojedynczych fotografii (przeźroczy) stereoskopowych, którego mechanizm przesuwczy co kilka sekund podawał nowe fotografie przed wizjer;

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. fotoplastikon

Wiktionary


fotopoduszka

poduszka z nadrukowanym zdjęciem


SJP.pl


fotopolimer

polimer, którego właściwości są modyfikowane za pomocą światła, materiał stosowany m.in. w fotografii i przemyśle drukarskim


SJP.pl


fotopolimeryzacja

Fotopolimeryzacja – proces polegający na polimeryzacji monomerów w obecności fotoinicjatora, który pod wypływem światła ultrafioletowego (UV) lub widzialnego (VIS) ulega rozpadowi z wytworzeniem centrów aktywnych (wolnych rodników, jonów), inicjujących reakcję polimeryzacji.

Wikipedia


fotoposzewka

poszewka z nadrukowanym zdjęciem


SJP.pl


fotopowielacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. techn. urządzenie przetwarzające sygnał świetlny na elektryczny oraz wzmacniające ten sygnał;

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do wzmocnienia sygnału na detektorze najlepiej użyć fotopowielacza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔpɔˈvʲjɛlat͡ʃ, AS: fotopovʹi ̯elač

Wiktionary


fotopowielaczowy

związany z fotopowielaczem, dotyczący fotopowielacza


SJP.pl


fotopowy

widzenie fotopowe - praca oka przy wystarczającej ilości światła


SJP.pl


fotoprezent

prezent z nadrukowanym zdjęciem


SJP.pl


fotoprotekcja

ochrona skóry przed promieniowaniem słonecznym


SJP.pl


fotoprzewodnictwo

zależność przewodnictwa elektrycznego półprzewodnika (lub nieprzewodnika) od pochłanianych przez niego fotonów


SJP.pl

Fo

Wikipedia


fotoprąd

prąd elektryczny wywołany zjawiskiem fotoelektrycznym; prąd fotoelektryczny


SJP.pl

W telekomunikacji fotoprąd występuje, gdy przepływa przez światłoczułe urządzenia, takie jak fotodiody, w wyniku czego wypromieniowuje moc.

Fotoprąd może wystąpić w wyniku efektów fotoelektrycznego, fotoelektronowego lub być skutkiem efektu fotowoltaicznego.

Wikipedia


fotopsja

postrzeganie błysków światła bodźcem innym niż światło


SJP.pl

Fotopsja – objaw polegający na postrzeganiu błysków światła powstających w oczach lub w układzie nerwowym oraz na skutek pobudzenia siatkówki lub nerwu wzrokowego bodźcem innym niż światło. Najczęściej wiąże się z tylnym odwarstwieniem ciała szklistego, migreną z aurą, aurą migrenową bez bólów głowy, odwarstwieniem siatkówki, zawałem płata potylicznego i deprywacją sensoryczną (tzw. halucynacje oftalmopatyczne).

Wikipedia


fotopułapka

cyfrowy aparat fotograficzny lub kamera, wyposażone w czujnik ruchu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie wyposażone w kamerę i czujnik ruchu, rejestrujące obraz w momencie wykrycia ruchu w pobliżu;

Wiktionary

Fotopułapka – urządzenie wyzwalane przez jakąś aktywność w otoczeniu samoczynnie (bez bezpośredniego udziału człowieka) i rejestrujące ją w postaci filmu lub zdjęć. Komercyjne kompaktowe fotopułapki znane są również pod nazwami kamera leśna i (rzadziej) kamera obserwacyjna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzięki zapisowi z fotopułapek bydgoscy strażnicy miejscy ponownie ukarali sprawców zanieczyszczania miejsc publicznych.

Wiktionary


fotoradar

urządzenie automatycznie fotografujące pojazdy przekraczające dopuszczalną prędkość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie rejestrujące przekroczenie dopuszczalnej prędkości pojazdów, uwieczniające ten fakt na fotografii;

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na mojej trasie do pracy ustawili trzy nowe fotoradary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔˈradar, AS: fotoradar

Wiktionary


fotoradarowy

→ fotoradar


SJP.pl

Patrz:

fotoradar

fotoramka

ramka na zdjęcia


SJP.pl


fotoreaktywacja

Fotoreaktywacja – jeden z mechanizmów naprawy DNA, w którym fotoliaza specyficznie reaguje z jedno- lub dwuniciowym fragmentem DNA, zawierającym fotodimery pirymidyn (tyminowe, cytozynowe i cytozynowo-tyminowe). Pod wpływem światła o długości fali 310-450 nm, następuje enzymatyczne rozszczepienie fotodimerów do monomerów i przywrócenie DNA do stanu pierwotnego. Mechanizm naprawy przez fotoreaktywację jest bezbłędny, nie prowadzi do mutacji.

Wikipedia


fotorealistka

→ fotorealista


SJP.pl

Patrz:

fotorealista

fotorealistyczny

→ fotorealizm


SJP.pl

Patrz:

fotorealizm

fotorealizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. sposób malowania obrazów, mających sprawiać wrażenie, że są fotografiami; malarstwo charakteryzujące się fotograficzną dokładnością;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fotorealizm – w grafice komputerowej
  • fotorealizm – w malarstwie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fotorealistyczny

 przysł. fotorealistycznie

Wiktionary


fotoreambulator

przyrząd geodezyjny służący do aktualizowania map, przy wykorzystaniu zdjęć lotniczych


SJP.pl


fotoreceptor

komórka ciała reagująca na światło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. receptor reagujący na zmiany obrazu lub natężenia światła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wodził świe­cą­cymi fotoreceptorami na wszystkie strony.

Wiktionary


fotoreceptorowy

→ fotoreceptor


SJP.pl

Patrz:

fotoreceptor

fotorelacja

relacja w postaci zdjęć fotograficznych lub filmowy i krótkiego komentarza; relacja fotograficzna


SJP.pl


fotoreportaż

rodzaj reportażu zawierającego zdjęcia i krótki tekst


SJP.pl

Fo

Wikipedia


fotoreportażowy

→ fotoreportaż


SJP.pl

Patrz:

fotoreportaż

fotoreporter

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna wykonujący zdjęcia na zlecenie redakcji lub agencji prasowej

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyrywał się policjantom i próbował kopnąć naszego fotoreportera.

 (1.1) Przeszli kilka kroków w stronę recepcji, kiedy dopadł ich jeden z fotoreporterów, obwieszony aż trzema aparatami, fleszem i światłomierzem.

 (1.1) Aparaty profesjonalne używane przez fotoreporterów kosztują dziesiątki tysięcy dolarów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔrɛˈpɔrtɛr, AS: fotoreporter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotoreporterstwo n., fotoreportaż m., fotoreporterka ż.

 przym. fotoreporterski

Wiktionary


fotoreporterski

przymiotnik od: fotoreporter


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z osobą lub pracą fotoreportera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotoreporter m., fotoreporterka ż., fotoreporterstwo n., fotoreportaż m.

Wiktionary


fotoreprodukcyjny

przymiotnik od: fotoreprodukcja


SJP.pl


fotorespiracja

proces zachodzący w obecności światła, polegający na pobieraniu tlenu i wydzielaniu dwutlenku węgla przez komórki niektórych roślin; fotooddychanie


SJP.pl


fotorezystor

Fotorezystor (ang. "Photoresistor"), fotoopornik, opornik fotoelektryczny – przyrząd półprzewodnikowy, którego rezystancja ulega zmianie pod wpływem padającego na jego powierzchnię promieniowania elektromagnetycznego na przykład promieniowania widzialnego lub podczerwieni. Rezystancja elementu zależy od natężenia oświetlenia fotorezystora, jego rezystancja w ciemności jest bardzo duża i może osiągnąć wartość rzędu megaomów, przy silnym oświetleniu może zmaleć do kilku omów.

Wikipedia


fotorysunek

odpowiednio przygotowane zdjęcie fotograficzne modelu projektowanego obiektu przemysłowego z podaniem wymiarów, zastępujące rysunek w dokumentacji projektowej


SJP.pl


fotos

zdjęcie reklamowe, np. kadr z filmu, zdjęcie aktora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fotografia przedstawiająca aktora lub scenę teatralną albo filmową, wykorzystywana później do celów reklamowych;

Wiktionary

Fotos – fotografia, zdjęcie z filmu lub sztuki zwykle przedstawiające aktora lub scenę z filmu. Fotosy mogą być wykonywane na planie zdjęciowym, podczas kręcenia zdjęć, przez fotosistę. Służą do późniejszej reklamy, np. przez produkcję plakatów, ogłoszeń internetowych itp. Fotosy wykorzystywane są też do dokumentacji filmu lub sztuki, późniejszych opracowań i jako pamiątki.

Wikipedia


fotosekunda

jednostka naświetlenia; naświetlenie równoważne jednemu dżulowi energii świetlnej padającej na 1cm^2 oświetlanej powierzchni


SJP.pl


fotosensybilizacja

zwiększanie się wrażliwości skóry na promieniowanie ultrafioletowe, np. jako wynik ubocznego działania leków


SJP.pl


fotosensybilizator

czynnik uczulający skórę na promienie ultrafioletowe


SJP.pl


fotosfera

Fo

Wikipedia


fotosistka

→ fotosista


SJP.pl

Patrz:

fotosista

fotoskład

1. skład wykonany na materiale światłoczułym;
2. technika wykonywania składu metodą fotoskładową


SJP.pl

Fo

Wikipedia


fotoskładowy

→ fotoskład


SJP.pl

Patrz:

fotoskład

fotosprężysty

efekt fotosprężysty - efekt wykorzystywany w pomiarach właściwości światłowodów


SJP.pl


fotostarzenie

przyspieszone starzenie skóry na skutek działania promieni słonecznych


SJP.pl


fotostory

rodzaj komiksu ze zdjęciami zamiast rysunków


SJP.pl


fotosyntetyczny

→ fotosynteza


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fotosyntezą, dotyczący fotosyntezy

Wiktionary

Patrz:

fotosynteza

Powiązane:

 rzecz. fotosynteza ż., fotosyntetyzowanie n.

 czas. fotosyntetyzować ndk.

Wiktionary


fotosyntetyzować

o roślinach zielonych i niektórych bakteriach: wytwarzać związki organiczne z dwutlenku węgla i wody pod wpływem działania światła


SJP.pl


fotosyntetyzujący

o roślinach zielonych i niektórych bakteriach: wytwarzać związki organiczne z dwutlenku węgla i wody pod wpływem działania światła


SJP.pl

Patrz:

fotosyntetyzować

fotosynteza

proces zachodzący w zielonych częściach roślin oraz w komórkach niektórych bakterii i sinic, polegający na wytwarzaniu związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale energii świetlnej i chlorofilu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. bot. proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła;

Wiktionary

Fotosynteza ( φῶς – światło, σύνθεσις – łączenie) – proces wytwarzania związków organicznych z materii nieorganicznej zachodzący w komórkach zawierających chlorofil lub bakteriochlorofil, przy udziale światła. Jest to jedna z najważniejszych przemian biochemicznych na Ziemi. Proces ten utrzymuje wysoki poziom tlenu w atmosferze oraz przyczynia się do wzrostu ilości węgla organicznego w puli węgla, zwiększając masę materii organicznej kosztem materii nieorganicznej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Materia organiczna wytwarzana w procesie fotosyntezy zapewnia życie nie tylko organizmom potrafiącym przeprowadzać ten proces, ale także wszystkim heterotrofom.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fotosyntetyczny

Wiktionary


fotoszkic

Fo

Wikipedia


fotoszopowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. fot. inform. korygowanie zdjęcia w programie graficznym tak, żeby wyglądało korzystniej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Photoshop mzw., sfotoszopowanie n., wyfotoszopowanie n., photoshopowanie n., sphotoshopowanie n., wyphotoshopowanie n.

 czas. fotoszopować ndk., sfotoszopować dk., wyfotoszopować dk., photoshopować ndk., sphotoshopować dk., wyphotoshopować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fotomontowanie; war. photoshopowanie

Wiktionary


fotoszopować

obrabiać zdjęcie lub film w programie graficznym; photoshopować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) pot. fot. inform. korygować zdjęcie w programie graficznym, żeby wyglądało korzystniej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem kto fotoszopował twoje zdjęcie, ale poprawki widać na pierwszy rzut oka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Photoshop mzw., fotoszopowanie n., sfotoszopowanie n., wyfotoszopowanie n., photoshopowanie n., sphotoshopowanie n., wyphotoshopowanie n.

 czas. sfotoszopować dk., wyfotoszopować dk., photoshopować ndk., sphotoshopować dk., wyphotoshopować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) photoshopować

Wiktionary


fototaksja

reakcja ruchowa całych organizmów (np. niektórych bakterii, glonów) uwarunkowana bodźcem świetlnym, dodatnia w jego kierunku lub ujemna w kierunku przeciwnym


SJP.pl

Fototaksja – jedna z taksji, jest to zjawisko reakcji na świetlne bodźce:

Zjawisko fototaksji u roślin następuje w chloroplastach.

Wikipedia


fototapeta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) tapeta na ścianę w formie wielkoformatowej fotografii

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔtaˈpɛta, AS: fototapeta

Wiktionary


fototechniczka

→ fototechnik


SJP.pl

Patrz:

fototechnik

fototechnik

specjalista w dziedzinie fototechniki


SJP.pl


fototechnika

specjalista w dziedzinie fototechniki


SJP.pl


fototeka

skatalogowany zbiór fotografii


SJP.pl

Fototeka – zbiór fotografii, w szerszym znaczeniu także miejsce jego przechowywania lub placówka pełniąca nad nim pieczę, np.:

Wikipedia


fototelegraf

aparat do przesyłania obrazów metodą fototelegrafii


SJP.pl


fototelegrafia

przekazywanie na odległość nieruchomych obrazów za pomocą fototelegrafu; telefotografia


SJP.pl

Fototelegrafia – rodzaj symilografii, w której stosuje się metody fotograficzne w procesie odbioru i utrwalania wiadomości. Przesyłanie obrazów na odległość za pośrednictwem prądu elektrycznego. Pierwsze doświadczenia z tej dziedziny przeprowadzał na początku XIX wieku H. Davy, któremu udało się odtwarzać proste znaki na płytce pokrytej jodkiem srebra, ulegającym rozkładowi pod wpływem prądu.

Wikipedia


fototeodolit

przyrząd składający się z teodolitu i sprzęgniętej z nim kamery fotograficznej


SJP.pl


fototerapia

leczenie za pomocą promieni słonecznych lub ze sztucznych źródeł światła; światłolecznictwo, światłoterapia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zob. światłolecznictwo.

Wiktionary

Fototerapia (światłoterapia), czyli światłolecznictwo, helioterapia – nazwa określająca różne działania mające u podstawy leczenie światłem.

W fototerapii wykorzystuje się naturalne źródła światła (helioterapia) oraz źródła sztuczne (aktynoterapia).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔtɛˈrapʲja, AS: fototerapʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) światłolecznictwo

Wiktionary


fototoksyczny

toksyczny pod wpływem działania światła słonecznego


SJP.pl


fototranzystor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. element optoelektroniczny złożony z trzech warstw półprzewodnika o kolejno zmieniających się typach przewodnictwa;

Wiktionary

Fototranzystor – element optoelektroniczny złożony z trzech warstw półprzewodnika o kolejno zmieniających się typach przewodnictwa (n-p-n lub p-n-p). Łączy on w sobie właściwości fotodiody i wzmacniające działanie tranzystora.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fototranzystor łączy w sobie właściwości fotodiody i wzmacniające działanie tranzystora.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔtrãw̃ˈzɨstɔr, AS: fototrãũ̯zystor

Wiktionary


fototropicznie

→ fototropiczny


SJP.pl

Patrz:

fototropiczny

fototropiczny

→ fototropizm


SJP.pl

Patrz:

fototropizm

fototropizm

ruch części organizmu (zwłaszcza rośliny) w kierunku do źródła światła lub od niego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. zwrócenie się rośliny w kierunku źródła światła lub w przeciwną stronę;

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔˈtrɔpʲism̥, AS: fototropʹism̦

Wiktionary


fototypia

technika druku płaskiego; odbitka wykonana tą techniką; fototypografia, fotodruk, heliografia, światłodruk


SJP.pl


fototypiczny

→ fototypia


SJP.pl

Patrz:

fototypia

fototypografia

technika druku płaskiego; odbitka wykonana tą techniką; fototypia, fotodruk, heliografia, światłodruk


SJP.pl


fototypowy

→ fototyp


SJP.pl

Patrz:

fototyp

fototyrystor

półprzewodnikowy przyrząd fotoelektryczny dwustanowy, przełączany ze stanu załączenia do stanu wyłączenia (i odwrotnie) za pomocą promieniowania elektromagnetycznego


SJP.pl

Fo

Wikipedia


fotowoltaiczny

zmieniający energię promieniowania słonecznego na energię elektryczną


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przym. związany z przetwarzaniem światła słonecznego na energię elektryczną

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔvɔltaˈjit͡ʃnɨ, AS: fotovoltai ̯ičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotowoltaika ż.

Wiktionary


fotowoltaika

technologia przetwarzania energii słonecznej na prąd elektryczny za pomocą paneli słonecznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. elektr. dziedzina nauki i techniki zajmująca się przetwarzaniem światła energii słonecznego na energię elektryczną;

 (1.2) pot. ogniwo fotowoltaiczne; urządzenie służące do przetwarzania energii światła słonecznego na energię elektryczną

Wiktionary

Fo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔvɔltaˈjika, AS: fotovoltai ̯ika

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fotowoltaiczny

Wiktionary


fotyczny

1. związany ze światłem;
2. strefa fotyczna - górna warstwa wód do głębokości około 1700 m, do której dociera światło słoneczne i mogą się w niej rozwijać organizmy roślinne


SJP.pl


fotyga

nazwisko


SJP.pl


fotyzm

złudne wrażenia świetlne lub barwne, powstające jako reakcja na podrażnienia receptorów wzrokowych


SJP.pl


foucauld

[czytaj: fuKO, w odmianie fukolda, fukoldem itp] nazwisko francuskie


SJP.pl


foucault

[czytaj: fuKO] nazwisko, m.in. Jean Bernard Léon Foucault (1819-1868) - fizyk francuski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jean Bernard Léon Foucault – fizyk francuski (1819–1868)
  • Michel Foucault – filozof francuski (1926–1984)
  • (5668) Foucault – planetoida
  • „Foucault” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej

Wikipedia


fougere

przymiotnik

 (1.1) środ. kosmet. o zapachu (najczęściej perfum): będący połączeniem akordów słodkich i kwiatowych (najczęściej lawendy) jako nuta głowy, mchu dębowego jako nuta serca i kumaryny jako nuta bazowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) środ. kosmet. perfumy o zapachu fougere (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konwencja nakazuje, aby zima była sezonem na bogate bursztyny, dymno-korzenne drewna i soczyste, kuszące żywice, ale fougere mogą nabrać głęboko satysfakcjonującego i zaskakującego znaczenia melancholii i wzniosłości, gdy nosi się je w chłodniejsze dni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. fougère mrz.

 przym. war. fougère

Wiktionary


fougère

przymiotnik

 (1.1) zob. fougere.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) zob. fougere.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fougere

 rzecz. fougere mrz.

Wiktionary


foul

[czytaj: fałl] rzadko: faul - naruszenie przepisów gry, np. przez niedozwolony chwyt przeszkadzający przeciwnikowi w grze


SJP.pl


foulé

[czytaj: fałl] rzadko: faul - naruszenie przepisów gry, np. przez niedozwolony chwyt przeszkadzający przeciwnikowi w grze


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Foulé – walońska nazwa miejscowości Fouleng
  • Daniel Abenzoar-Foulé – luksemburski lekkoatleta
  • Eugène Foulé – francuska polityczka

Wikipedia


foulée

[czytaj: fuLE] w jeździectwie: krok koński w galopie


SJP.pl


fourier

[czytaj: furjE lub furjer] Jean Baptiste Joseph Fourier (1768-1830), baron, fr. matematyk i egiptolog, jeden z prekursorów fizyki mat.; pierwszy zastosował szeregi trygonometryczne do rozwiązania problemu przewodnictwa cieplnego (transformacja Fouriera)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jean Baptiste Joseph Fourier – matematyk, twórca analizy fourierowskiej
  • Charles Fourier – socjalista utopijny

Wikipedia


fourierowski

[czytaj: furierowski] oparty o dokonania matematyczne Fouriera, zwłaszcza związany z rozkładem zjawisk okresowych na szereg trygonometryczny; furierowski


SJP.pl


fousek

[czytaj: fusek] czeski fousek - rasa psów myśliwskich z grupy wyżłów


SJP.pl


fowista

zwolennik fowizmu


SJP.pl


fowistka

→ fowista


SJP.pl

Patrz:

fowista

fowistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest fowistyczne; cecha tych, którzy są fowistyczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fowizm mrz., fowista mos.

 przym. fowistyczny

 przysł. fowistycznie

Wiktionary


fowistyczny

→ fowizm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) szt. związany z fowizmem, dotyczący fowizmu

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający cechy fowizmu

Wiktionary

Patrz:

fowizm

Powiązane:

 rzecz. fowizm m., fowista m., fowistka ż., fowistyczność ż.

 przysł. fowistycznie

Wiktionary


fowizm

kierunek w malarstwie francuskim początku XX wieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. kierunek w malarstwie francuskim początku XX wieku o bardzo żywej kolorystyce dzieł;

Wiktionary

Fowizm ( Les Fauves – dzikie zwierzęta, drapieżniki) – kierunek w malarstwie francuskim początku XX wieku, charakteryzujący się bardzo żywą i oderwaną od rzeczywistości kolorystyką dzieł.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fowista m., fowistka ż., fowistyczność ż.

 przym. fowistyczny

Wiktionary


foxconn

Foxconn Group – tajwański międzynarodowy producent podzespołów i komponentów elektronicznych, dostarczający je na zlecenie globalnych wielobranżowych koncernów produkujących m.in. smartfony, komputery, samochody czy konsole do gier. Marka handlowa firmy Hon Hai Precision Industry Co. Ltd., działającej od 1974 roku z siedzibą w Tajpej.

Wikipedia


foxtrot

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fokstrot – amerykański taniec towarzyski,
  • Foxtrot – oznaczenie NATO na radziecki okręt podwodny projektu 641,
  • Foxtrot – oznaczenie litery F w Międzynarodowym Kodzie Sygnałowym
  • Foxtrot – album zespołu Genesis
  • Foxtrot – album składankowy wydany w 1998 roku nakładem wytwórni Chalice

Wikipedia


foyer

[czytaj: fuaJE] sala lub korytarz obok sali teatralnej, koncertowej, konferencyjnej itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. teatr. sala lub hol obok sali teatralnej, koncertowej, konferencyjnej itp., gdzie przebywa publiczność lub uczestnicy konferencji w czasie przerw, antraktów;

Wiktionary

Foyer (wym. "fuaje") – duże i rozległe pomieszczenie (lub zespół pomieszczeń) w budynku teatru, opery, filharmonii, hali widowiskowej, kina itp., przylegające do widowni sali widowiskowej lub koncertowej, przeznaczone dla widzów do odpoczynku oraz spotkań towarzyskich, wykorzystywane przed rozpoczęciem spektaklu oraz w trakcie jego antraktów (przerw), ale bywa również miejscem uroczystości po zakończeniu spektaklu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przestronne foyer usytuowane na poziomie pierwszego piętra o powierzchni ok. 860 m², wykorzystywane jest na uroczyste przyjęcia po części artystycznej.

Wiktionary


fozz

skrót od: Fundusz Obsługi Zadłużenia Zagranicznego, państwowy fundusz celowy, powołany w Polsce na mocy ustawy z 15 lutego 1989 roku


SJP.pl


fołdrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. skarga sądowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔwdrɔˈvãɲɛ, AS: fou̯drovãńe

Wiktionary


fołdrować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) stpol. śrpol. oskarżać

 (1.2) śrpol. praw. pozywać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔwˈdrɔvat͡ɕ, AS: fou̯drovać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. fordrować, froldrować, furdrować, woldrować, woltrować, wordrować

Wiktionary


fołta

nazwisko


SJP.pl


fołtyn

nazwisko


SJP.pl


fp

forte-piano


SJP.pl

skrót

 (1.1) = muz. fortepiano

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Farmakopea Polska
  • FrontPage
  • Federalist Papers
  • Força Portugal
  • Faster Pussycat
  • Flux Pavilion
  • Facepalm
  • Fundusz Pracy
  • Foreign Policy
  • Fat Princess
  • Falcon Patrol
  • Freedom Party

Wikipedia


fpk

Francuska Partia Komunistyczna, francuska partia komunistyczna działająca od roku 1920


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Francuska Partia Komunistyczna – francuska partia polityczna
  • First People of the Kalahari – organizacja Buszmenów w Botswanie
  • FPK - oznaczenie pod którym jest sprzedawany na rynku amerykańskim karabin wyborowy PSL

Wikipedia


fpp

skrót od:
1. First Person Perspective - sposób przedstawiania świata z perspektywy oczu głównego bohatera, stosowany w grach komputerowych;
2. Federacja Polskiej Przedsiębiorczości


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Filtr pasmowoprzepustowy – rozwinięcie akronimu innej popularnej nazwy Filtru środkowoprzepustowego.
  • Perspektywa pierwszej osoby (ang. „first-person perspective”) – rodzaj widoku w grach komputerowych i konsolowych.

Wikipedia


fps

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • klatki na sekundę (ang. frames per second) – miara prędkości wyświetlania ruchomych obrazów
  • stopy na sekundę (ang. feet per second) – miara szybkości
  • strzelanka pierwszoosobowa (ang. first-person shooter) – gatunek gier komputerowych
  • H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych – poznańskie przedsiębiorstwo produkujące tabor szynowy, od 1997 wchodzące w skład grupy H. Cegielski – Poznań
  • Fabryka Przekładni Samochodowych Tczew – producent skrzyń biegów i sprężarek mechanicznych, obecnie część korporacji Eaton
  • Forssan Palloseura – fiński klub hokeja na lodzie
  • Full Power Spirit – polski zespół hip-hopowy

Wikipedia


fpż

skrót od:
1. Festiwal Piosenki Żołnierskiej;
2. Festiwal Piosenki Żeglarskiej


SJP.pl


fr

1. symbol fransu, pierwiastka chemicznego;
2. symbol franklina, jednostki fizycznej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • FR – Federacja Rosyjska (Rosja)
  • Fr – frans, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 87
  • .fr – domena internetowa najwyższego poziomu, przypisana do Francji
  • Frame Relay – protokół sieciowy warstwy łącza danych
  • FR – ang. fast reactor - rodzaj reaktora jądrowego
  • FR 1 – francuski satelita okołoziemski
  • FR-4 – typ laminatu epoksydowego
  • karabiny FR F1 oraz FR F2 – francuskie karabiny wyborowe
  • Ryan FR Fireball – myśliwiec amerykański
  • FR – kod przypisany Francji według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  • FR – kanton Fryburg w Szwajcarii (oznaczenie kodowe ISO 3166-2)

Wikipedia


fr.

1. skrót od: frank;
2. skrót od: francuski; franc.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = monet. frank

 (1.2) = francuski

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. frank mrz., frankowicz mos., frankowiczka ż.

:: przym. frankowy

 (1.2)

:: rzecz. francuski mrz.

:: przym. francuski

:: skr. franc.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) war. franc.

Wiktionary


fracht

1. opłata pieniężna należna przewoźnikowi morskiemu za przewóz ładunku;
2. przewóz towarów;
3. przewożone towary


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. przewóz towarów w określone miejsce jakimś środkiem transportu

 (1.2) hand. ładunek, który transportowany jest podczas frachtu (1.1)

 (1.3) hand. opłata pobierana przez przewoźnika za fracht (1.1)

 (1.4) hand. dokument potwierdzający oddanie przewoźnikowi i przyjęcie przez niego ładunku słanego frachtem (1.1)

Wiktionary

Fracht (niem. "Fracht") – pierwotnie w branży transportowej oznaczał opłatę za przewóz towarów transportem powietrznym, np. samolotem, transportem lądowym np. samochodem, czy transportem morskim, np. statkiem, zgodnie z umową przewozu. Stawki zwykle uzależnione są od masy i objętości przesyłki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedyś lecąc do USA nadałem kilka kilogramów książek frachtem lotniczym.

 (1.2) Chińczycy wynajmują część nabrzeża portowego i magazyny w Neapolu, większość frachtu chińskiego do Europy idzie bowiem tą drogą.

 (1.3) Wielka obniżka frachtów morskich doprowadziła do tego, że dowóz zboża z Nowego Jorku do Liverpoolu kosztował taniej niż przewiezienie go z Królewca do Berlina.

 (1.4) Ojciec pokazał mu fracht, wystawiony przezeń na odbiór towaru — ale Szachna wydarł mu z ręki dokument i rzucił go w ogień.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frachtowiec mos./mrz.

 czas. frachtować ndk.

 przym. frachtowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) list frachtowy, list przewozowy

Wiktionary


frachtować

1. zawierać umowę o przewozie towaru drogą wodną;
2. przyjmować lub oddawać towar do przewozu drogą wodną


SJP.pl


frachtowiec

statek handlowy do przewozu towarów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mar. statek handlowy przewożący towary drogą morską np. masowiec, kontenerowiec, drobnicowiec;

 (1.2) sf. kosmiczny statek towarowy

Wiktionary

Frachtowiec – statek handlowy przewożący towary drogą morską, będący w dyspozycji przewoźnika, np. masowiec, kontenerowiec, zbiornikowiec, drobnicowiec. Termin ten wiąże się z wziętym z języka niemieckiego słowem fracht, który oznacza opłatę za przewóz towarów drogą morską. Stawki zwykle uzależnione są od masy i objętości przesyłki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niemieckie bombowce zaatakowały konwój brytyjskich frachtowców.

 (1.2) Poczwórne działo frach­towca wypa­liło i zdjęło przeciwników – dwóch obró­ciło w pył, a trzeciego, tego zmo­dy­fi­ko­wa­nego, posłało po spi­rali w otwartą przestrzeń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fracht mrz.

Wiktionary


frachtowy

przymiotnik od: fracht; przewozowy, towarowy (np. list frachtowy, taryfa frachtowa, statek frachtowy)


SJP.pl


fractocumulus

[czytaj: fraktokumulus] chmura kłębiasta postrzępiona


SJP.pl


fractonimbus

[czytaj: fraktonimbus] chmura deszczowa potargana na fragmenty przez wiatr


SJP.pl

Fractonimbus – chmura deszczowa, potargana przez wiatr na strzępy.

Wikipedia


fractostratus

[czytaj: fraktostratus] niska, postrzępiona chmura warstwowa


SJP.pl


fraczek

1. zdrobnienie od: frak;
2. żartobliwie lub lekceważąco o wierzchnim ubraniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od frak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frak m.

 przym. frakowy

Wiktionary


fraczkorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. lekcew. człowiek niegustownie lub śmiesznie ubrany, pozujący na eleganckiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] siedzemy na chwile, przydziwujemy sie, aż naroz sie dwierze do korzon otwierają i do zolu walą jacysi fusocze; ten jeden psiokrew hruby, żeby człowiek zjod za szóstke chleba, niżby go obeszeł dokoła, […] drugi jakisi ostropiec, co goni po dziedzinie rano i wieczór na koniu […] i jeszcze jeden taki długi hasztabiga, jakosi delina czy zdechlina […] i pore jeszcze takich wymuckanych i wymiganych fraczkorzy…

 (1.1) […] ludzi było kupe, rozmańtych panoczków i fraczkorzy, bai pojedni gazdowie i robotnicy, co radzi piją, jak to nic nie kosztuje […].

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. fraczkarz

Wiktionary


frag

zabicie przeciwnika w grze komputerowej i punkt za to


SJP.pl

Frag – anglojęzyczny termin oznaczający eliminację przeciwnika w grach komputerowych (zwykle z gatunku first-person shooter), premiowaną punktem dodawanym do wyniku rozgrywki. Terminologia „frag” po raz pierwszy pojawiła się w grze "Doom" z 1993 roku. Fragi są najczęściej stosowane w trybach gry wieloosobowej, na przykład deathmatch, w których celem jest uzyskanie jak największej liczby punktów za eliminację przeciwników.

Wikipedia


fraget

Fraget (pełna nazwa Józef Fraget) – fabryka wyrobów platerowanych założona w 1824 roku w Warszawie przez Alfonsa i Józefa Fragetów. Do wybuchu wojny w 1939 roku wytwarzała sztućce oraz galanterię stołową, tzw. platery.

Wikipedia


fragles

obraźliwie: osoba głupia, niepoważna lub irytująca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rekrut

Wiktionary


fragm.

skrót od: fragment


SJP.pl

skrót

 (1.1) = fragment

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Kukuczka marzył o zdobyciu wszystkich czternastu ośmiotysięczników. To marzenie się spełniło. Więc gdzie jeszcze tak gnał?” […] – fragm. książki “Lhotse’89. Ostatnia wyprawa Jerzego Kukuczki”.

Wiktionary


fragmencik

zdrobnienie od: fragment; urywek, niewielki fragment


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fragment

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nawet nie fragment, lecz tylko mały fragmencik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fragment m.

Wiktionary


fragment

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wyodrębniona część czegoś

Wiktionary

Fragment – zachowana część zaginionego dzieła danego autora, bądź ogólniej jego zaginionej twórczości. Do fragmentów zaliczają się zarówno części kopii danego utworu, które dotrwały do naszych czasów (np. na papirusach), jak i wszystkie cytaty, streszczenia i opisy dzieła, zarówno w języku oryginału jak i tłumaczone, u innych autorów, którzy mieli dostęp do utworu przed jego zaginięciem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na półce obok okienka, pomiędzy plastykowymi żołnierzykami a kartonem pełnym długopisów „Zenitu”, stało lusterko, w którym Cesia ujrzała swoje odbicie: fragment źle ubranej, nieciekawej dziewczyny w naciśniętej na oczy włóczkowej czapce.

 (1.1) Pisarz czytał fragmenty swojej nowej powieści.

 (1.1) Z maszyny oderwał się spory fragment obudowy ochronnej, ale usterkę szybko naprawiono.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfraɡmɛ̃nt, AS: fragmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fragmentacja ż., fragmentowanie n.

:: zdrobn. fragmencik m.

 czas. zdefragmentować, fragmentować ndk.

 przym. fragmentaryczny

 przysł. fragmentarycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) część, kawałek, odłamek, urywek

Wiktionary


fragmentacja

dzielenie całości na części, kawałkowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) podział na części, wydzielenie fragmentów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fragmentacja datagramów IP
  • Fragmentacja jaźni
  • Fragmentacja siedliska – podział siedliska na mniejsze płaty
    • Fragmentacja rzek
  • Fragmentacja plechy – sposób rozmnażania bezpłciowego; występuje u niektórych roślin, grzybów i porostów
  • Fragmentacja systemu plików, np. FAT w niektórych wersjach Microsoft Windows
  • Fragmentacja pamięci – niekorzystne zjawisko pojawiające się podczas zarządzania pamięcią

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfraɡmɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: fragmẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fragment m., fragmentowanie n.

 przym. fragmentaryczny

Wiktionary


fragmentacyjny

→ fragmentacja


SJP.pl

Patrz:

fragmentacja

fragmentaryczność

nieobejmowanie całości; wycinkowość, ułamkowość, połowiczność, pobieżność, migawkowość, ogólnikowość, niekompletność, niepełność, fragmentaryzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest fragmentaryczne; cecha tych, którzy są fragmentaryczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fragmentaryczny

 przysł. fragmentarycznie

Wiktionary


fragmentaryczny

nie obejmujący całości, dotyczący części; niepełny, cząstkowy, wyrywkowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stanowiący fragment, nieobejmujący całości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fragmentaryczność ż., fragment m., fragmentacja ż.

Wiktionary


fragmentaryzacja

ujęcie w sposób nieobejmujący całości czegoś


SJP.pl


fragmentaryzm

rzadko: nieobejmowanie całości; wycinkowość, ułamkowość, połowiczność, pobieżność, migawkowość, ogólnikowość, niekompletność, niepełność, fragmentaryczność


SJP.pl


fragmentaryzować

rozbijać na fragmenty; fragmentować, dzielić, rozdzielać, atomizować


SJP.pl


fragmentator

narzędzie umożliwiające łatwe filtrowanie danych w tabeli


SJP.pl


fragmentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) inform. zachodzenie procesu fragmentacji w systemie plików na twardym dysku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fragment mrz., fragmentacja ż.

 czas. fragmentować ndk.

Wiktionary


fragmentować

rozbijać na fragmenty; fragmentaryzować, dzielić, rozdzielać, atomizować


SJP.pl


fragmobazydium

typ podstawki u grzybów podstawczaków; heterobazydium, protobazydium


SJP.pl

Fragmobazydium ( phragmobasidium, l. mn. "phragmobasidia") – rodzaj podstawek u grzybów. Charakteryzują się tym, że są podzielone przegrodami na kilka części. Istnieją dwa różne rodzaje fragmobazydiów. W typie "Auricularia" podstawki podzielone są na cztery pojedyncze komórki przez trzy przegrody poprzeczne, a w typie "Tremella" przez dwie przegrody podłużne. Przegrody powstają natychmiast po mejozie.

Wikipedia


fragmoplast

system włókienek


SJP.pl

Fr

Wikipedia


fragmosom

Fr

Wikipedia


fragonard

[czytaj: fragoNAR] nazwisko


SJP.pl

Pe

Wikipedia


fragowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fragować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fragować ndk.

Wiktionary


fragować

czasownik

 (1.1) slang. neol. graczy komputerowych: wyeliminować przeciwnika z gry (zwłaszcza tymczasowo);

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fraˈɡɔvat͡ɕ, AS: fragovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frag m., fragowanie n.

Wiktionary


fraj

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Kresy. bezpłatnie

Wiktionary


frajbiterka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrajbʲiˈtɛrka, AS: frai ̯bʹiterka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


frajda

bardzo duża radość, przyjemność z czegoś; gratka; uciecha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. radość, uciecha z czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciągle mam taką samą frajdę, gdy oglądam ten film.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrajda, AS: frai ̯da

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radość, rozkosz, ubaw, uciecha, zabawa

Wiktionary


frajer

1. potocznie:
a) człowiek naiwny, łatwo dający się oszukać;
b) amator, początkujący;
2. środowiskowo: donosiciel; kapuś;
3. dawniej: kawaler, zalotnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane

 (1.2) wulg. gwara więzienna osoba spoza kręgu subkultury więziennej

 (1.3) przest. kawaler, zalotnik

Wiktionary

Frajer (ang. "Loser") – amerykański film komediowy z 2000 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tomek to frajer – kasuje bilety, a przecież na pewno nie będzie tutaj chodził kanar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrajɛr, AS: frai ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frajerstwo n.

:: fż. frajerka ż.

 czas. sfrajerować się, frajerzyć się

 przym. frajerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frajerzyna, naiwniak, jeleń, lolek, durniacha, dureń

Wiktionary


frajerek

kobieta niedoświadczona, naiwna, niezaradna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: frajer

Wiktionary


frajerka

kobieta niedoświadczona, naiwna, niezaradna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta naiwna, łatwowierna, niezaradna

 (1.2) góry. kochanka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Facet zdradza ją na prawo i lewo, a ta frajerka bezgranicznie mu ufa.

 (1.2) Harnasia własna zdradziła frajerka i za korale wydała Luptakom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fraˈjɛrka, AS: frai ̯erka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frajerstwo n.

:: fm. frajer mos.

 przym. frajerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. naiwniara

Wiktionary


frajerować

frajerować się - potocznie: zachowywać się jak frajer; frajerzyć się


SJP.pl


frajerski

→ frajer


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. świadczący o byciu naiwniakiem

 (1.2) pot. ujawniający fakt bycia nowicjuszem

Wiktionary

Patrz:

frajer

Powiązane:

 rzecz. frajer mos., frajerka ż., frajerstwo n.

Wiktionary


frajerskość

→ frajerski


SJP.pl

Patrz:

frajerski

frajerstwo

wszystko, co charakteryzuje frajera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) naiwność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frajer mos., frajerka ż.

 przym. frajerski

Wiktionary


frajerzyna

pogardliwie: osoba łatwowierna, niedoświadczona, niezaradna życiowo; frajer, naiwniak, fujara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. naiwniak

Wiktionary


frajerzyć

frajerzyć się - potocznie: zachowywać się jak frajer; frajerować się


SJP.pl


frajla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Kresy. dziewczyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Oto frajla (panna) — mówi jeden z tych ulicznych rycerzy, — poszlagowała ludzi, a teraz myśli, że będziemy z nią kunirować…
 — Feca jedna! — dodaje drugi, szarpiąc odzież Kaśki
.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frajlina ż.

Wiktionary


frajlajn

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. pot. bona lub guwernantka pochodzenia niemieckiego

 (1.2) daw. pot. niezamężna kobieta; panna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój brat starszy — zdaje mi się kocha naszą guwernatkę i wieczorem w swym pokoju zawsze jej wyznacza randkę!… Nasza frajlajn na braciszka dość życzliwem okiem patrzy, ale bardziej kocha ojca, no, bo ojciec jest bogatszy!

 (1.1) W ślad starszej latorośli,
Ku trosce frajlajn Buch,
Podobnie postępuje
Najmłodszych malców dwóch.

 (1.2) — Panna Fifi… właściwie: frajlajn Berta — nazwisko obojętne. Wyrób berliński, solidny. Gwarancja roczna co do apetytu, zdrowia i dobrego humoru. […] Podczas rekomendacji, niemka zaśmiała się.

 (1.2) Kiedyś, gdy przez chwilę stałam sama przed sklepem, w którym frajlajn coś kupowała, to pani Milecka przechodząc wypięła tak na mnie lorgnon, że aż mi się ciepło zrobiło i odtąd młody Milcki już nigdy ze mną nie tańczy.

 (1.2) Kiedy pan Adam na promenadzie
Wita zielony, uroczy maj,
I gdy na ramię w lubym nieładzie
Swej almawiwy zarzuci kraj;
Każda miss, frajlajn, każda mamzela
Zaledwie zmysłów nie traci,
Bo się ideał jej marzeń wciela
W pana Adama postaci

 (1.2) Oto idą trzy dziewczęta,
Lecz słuchajcie, jakie dziwy:
Frajlajn Mizi Schikorowsky,
Lili Gonschor, Pepi Krzywy.
Niemczą z sobą, bo im w szkole
Wciąż wpajano to od dziecka,
Że po polsku mówi czeladź,
Mowa panów — jest niemiecka!

Wiktionary


frajlina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. panna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frajla ż.

Wiktionary


frajter

dawny stopień wojskowy w niektórych armiach, odpowiadający starszemu szeregowcowi; gefrajter; gefrejter


SJP.pl


frak

rodzaj surduta z wydłużonymi z tyłu połami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) część męskiego stroju wieczorowego, rodzaj marynarki o połach obciętych z przodu i wydłużonych z tyłu;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. środ. polit. członek Frakcji Rewolucyjnej

Wiktionary

Frak, także white tie – najelegantszy męski strój wieczorowy, używany tylko przy szczególnie uroczystych okazjach, jak np. ślub lub uroczysty bal. Nie należy mylić go z żakietem (jaskółką). Zwyczajowo fraki noszą dyrygenci, zawodowi tancerze podczas turniejów tańca towarzyskiego oraz kelnerzy w eleganckich restauracjach (dla odróżnienia od gości używają czarnych muszek).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wreszcie znalazłem go, wcale nie w świetnym uniformie admirała eskadry lewantyńskiej, w jakiej wypłynął był na okręcie flagowym „Le Cid“ z Tulonu owego roku, gdy miał objąć tron meksykański, ani też w zielonym fraku generała kawalerii, który tak chętnie nosił w swych dniach ostatnich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frak, AS: frak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. fraczek m.

 przym. frakowy

Wiktionary


frakcja

1. wyodrębniona część większej całości;
2. odłam w ramach ugrupowania politycznego;
3. wydzielona część mieszaniny różnych substancji, posiadająca specyficzne właściwości;
4. część skały osadowej lub kruszywa o określonej wielkości ziaren;
5. czcionka mniejsza od podstawowej, służąca do oznaczania indeksów (górnych i dolnych), przypisów itp.;
6. dawniej: ułamek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. grupa partyjna, klub w parlamencie, który prezentuje odrębny program

 (1.2) chem. wyodrębniona część składowa mieszaniny substancji o określonych właściwościach

 (1.3) techn. część partii kruszywa o jednakowych wymiarach ziaren

 (1.4) poligr. czcionki mniejsze od pisma podstawowego, umieszczane powyżej albo poniżej linii pisma

 (1.5) stat. stosunek liczby obserwacji mających pewną właściwość do liczebności całej próby statystycznej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • frakcja w budownictwie
  • frakcja w chemii
  • frakcja w geologii
  • frakcja w gleboznawstwie
  • frakcja w polityce
  • frakcja (proporcja, wskaźnik struktury) w statystyce
  • frakcja (częstość) w statystyce
  • Frakcja – grupa artystek i teoretyczek sztuki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nowy rząd będzie próbował zjednoczyć różne frakcje.

 (1.2) Wirowanie to wykonuje się każdorazowo zlewając supernatant i wirując powtórnie, aż do uzyskania oczekiwanej frakcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrakt͡sʲja, AS: frakcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frakcjonowanie n., refrakcja ż., fraktal m., frakcyjność ż.

 czas. frakcjonować

 przym. frakcyjny, wewnątrzfrakcyjny, refrakcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odłam, stronnictwo

 (1.5) częstość

Wiktionary


frakcjonista

osoba dążąca do utworzenia frakcji, odłamu wewnątrz ugrupowania politycznego, lub należąca działająca w takim odłamie


SJP.pl


frakcjonistka

→ frakcjonista


SJP.pl

Patrz:

frakcjonista

frakcjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|frakcjonować.

Wiktionary

Fr

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. frakcja ż., frakcjonizm m., dyfrakcja ż.

 czas. frakcjonować ndk.

 przym. frakcyjny, dyfrakcyjny

Wiktionary


frakcjonować

dzielić mieszaninę na części o specyficznych własnościach


SJP.pl


frakcjonowy

przymiotnik od: frakcja


SJP.pl


frakcyjność

→ frakcyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest frakcyjne; cecha tych, którzy są frakcyjni

Wiktionary

Patrz:

frakcyjny

Powiązane:

 rzecz. frakcja ż.

 przym. frakcyjny

 przysł. frakcyjnie

Wiktionary


frakcyjny

przymiotnik od: frakcja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. związany z frakcją, dotyczący frakcji; przynależący do frakcji

 (1.2) chem. związany z frakcją, frakcjonowaniem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frakcja ż., frakcjonowanie n., refrakcja ż., fraktal m., frakcyjność ż.

 czas. frakcjonować

 przym. wewnątrzfrakcyjny, refrakcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stronniczy

Wiktionary


frakowy

przymiotnik od: frak


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z frakiem, dotyczący fraka; stanowiący część fraka

 (1.2) noszący frak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frak mrz., fraczek mrz., fraczkowy mos.

 przym. fraczkowy

Wiktionary


fraktal

skomplikowana figura geometryczna, charakteryzująca się swoistą regularnością w nieregularności i mająca wymiar ułamkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. matematyczny obiekt określany jako „samopodobny”, czyli charakteryzujący się m.in. tym, że podczas dowolnego powiększania jego fragmentów, stale zachowuje taką samą złożoność struktury;

Wiktionary

Fraktal (łac. "fractus" – złamany, cząstkowy, ułamkowy) w znaczeniu potocznym oznacza zwykle obiekt samopodobny (tzn. taki, którego części są podobne do całości) albo „nieskończenie złożony” (ukazujący coraz bardziej złożone detale w dowolnie wielkim powiększeniu). Ze względu na olbrzymią różnorodność przykładów matematycy obecnie unikają podawania ścisłej definicji i proponują określać fraktal jako zbiór, który posiada wszystkie poniższe charakterystyki albo przynajmniej ich większość:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfraktal, AS: fraktal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frakcja ż.

 przym. fraktalny, frakcyjny

 przysł. fraktalnie

Wiktionary


fraktalny

→ fraktal


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fraktalem, dotyczący fraktala

 (1.2) przypominający kształtem fraktal

Wiktionary

Patrz:

fraktal

Powiązane:

 rzecz. fraktal mrz.

Wiktionary


fraktura

1. odmiana pisma gotyckiego o ostro łamanych liniach, powstała w XVI wieku;
2. w medycynie: złamanie, np. kończyny dolnej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fraktura (krój pisma)
  • Fraktura (film)

Wikipedia


frakturowy

związany z frakturą


SJP.pl


frambezja

zakaźna choroba tropikalna o przebiegu podobnym do kiły; framboezja, jagodzica, malinica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. malinica, choroba wywoływana przez krętka bladego

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malinica, jagodzica

Wiktionary


framboezja

zakaźna choroba tropikalna o przebiegu podobnym do kiły; frambezja, jagodzica, malinica


SJP.pl


frame

[czytaj: frejm] pojedyncza partia w snookerze; frejm


SJP.pl

Fr

Wikipedia


frampol

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Frampol – miasto w południowej części województwa lubelskiego, w powiecie biłgorajskim; siedziba gminy miejsko-wiejskiej Frampol.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfrãmpɔl, AS: frãmpol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frampolanin mos., frampolanka ż.

 przym. frampolski

Wiktionary


frampolanin

mieszkaniec Frampola (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Frampola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frampol m.

:: fż. frampolanka ż.

 przym. frampolski

Wiktionary


frampolanka

mieszkanka Frampola (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Frampola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frampol m.

:: fm. frampolanin m.

 przym. frampolski

Wiktionary


frampolski

→ Frampol


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Frampola

Wiktionary

Patrz:

Frampol

Powiązane:

 rzecz. Frampol m., frampolanin m., frampolanka ż.

Wiktionary


framuga

1. rama okna lub drzwi wmontowana w mur
2. zagłębienie w murze, w którym osadza się okno lub drzwi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. wnęka w murze do osadzenia okna lub drzwi;

 (1.2) bud. rama okna lub drzwi

Wiktionary

Framuga – wnęka pomiędzy licem ściany wewnątrz pomieszczenia a powierzchnią osadzonego okna (framuga okienna) lub drzwi (framuga drzwiowa).

Framuga podokienna – to wnęka pod oknem służąca do osadzenia grzejnika centralnego ogrzewania.

Objaśnienia etymologicznego tego określenia dokonał Eugeniusz Słuszkiewicz na łamach czasopisma „Język Polski”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ojciec oparł się o framugę drzwi i oglądał zaistniałą sytuację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãˈmuɡa, AS: frãmuga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) futryna

Wiktionary


framużka

zdrobnienie od: framuga


SJP.pl


fran

Fran (ang. Frasnian)

Wikipedia


franaszczuk

nazwisko


SJP.pl


franaszek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Franaszek – polski literaturoznawca i krytyk literacki
  • Mieczysław Franaszek – polski aktor, podróżnik i fotograf
  • Piotr Franaszek – polski historyk i działacz społeczny

Wikipedia


franc.

skrót od: francuski (czytany jako cały, odmienny wyraz); fr.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = francuski

Wiktionary


franca

potocznie:
1. kiła, syfilis (choroba weneryczna);
2. często o zabarwieniu ujemnym: cwana kobieta;
3. o kimś niegodziwym lub takim, wobec którego żywi się złe uczucia;
4. wyprysk, krosta;
5. przewlekła, dokuczliwa choroba;
6. coś denerwującego, wzbudzającego irytację, zwłaszcza dokuczliwy owad;
7. prostytutka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. med. kiła, syfilis

 (1.2) pot. dokuczliwa, ciągnąca się choroba

 (1.3) pot. krosta

 (1.4) obraź. o osobie niegodziwej, dokuczliwej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franca – inaczej kiła
  • Franca – miasto w Brazylii
  • Franca Visalta (1170–1218) – święta
  • França (ur. 1976) – brazylijski piłkarz

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Że też ty się musisz zawsze nad tą francą litować!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrãnt͡sa, AS: frãnca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. francuski mrz., Francuz mos.

 przym. francuski

Wiktionary


france

potocznie:
1. kiła, syfilis (choroba weneryczna);
2. często o zabarwieniu ujemnym: cwana kobieta;
3. o kimś niegodziwym lub takim, wobec którego żywi się złe uczucia;
4. wyprysk, krosta;
5. przewlekła, dokuczliwa choroba;
6. coś denerwującego, wzbudzającego irytację, zwłaszcza dokuczliwy owad;
7. prostytutka


SJP.pl


francek

zdrobnienie od: Franciszek (imię męskie); Franek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. placek ziemniaczany

Wiktionary


francesca

[czytaj: franczeska] Piero della Francesca (ok. 1417-1492) - włoski malarz


SJP.pl


francesco

[czytaj: franczesko] włoskie imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Francesco – Franciszek
  • Francesco – amerykański film dokumentalny z 2020 o papieżu Franciszku
  • Francesco − musical o z muzyką Piotra Dziubka i librettem Romana Kołakowskiego
  • Franciszek (Francesco) – włosko-niemiecki film z 1989
  • Święty Franciszek z Asyżu (Francesco) – włoski film z 2002
  • Francesco – włoski miniserial z 2014

Wikipedia


franche-comté

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w środkowo-wschodniej Francji;

Wiktionary

Franche-Comté (,) – kraina historyczna i dawny region administracyjny (1956–2015) we wschodniej Francji, przy granicy ze Szwajcarią. Graniczył także z regionami: Alzacją, Lotaryngią, Szampanią-Ardenami, Burgundią i Rodanem-Alpami. W jego skład wchodziły cztery departamenty: Doubs, Górna Saona, Jura i Territoire-de-Belfort.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Hrabstwo Burgundii, Wolne Hrabstwo Burgundii, Wolne Hrabstwo

Wiktionary


franchising

[czytaj: franczajz-ing] rodzaj współpracy gospodarczej na podstawie umowy, w ramach której sprzedaje się firmie lub jakimś osobom prawa do prowadzenia działalności pod daną nazwą oraz sprzedaży towarów i usług innej firmy lub innych osób; franchizing


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. zob. franczyza.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najważniejsze walory franchisingu to uzyskanie znaku handlowego oraz nazwy sieci – czyli ważnych dla przedsiębiorców dobrego imienia i reputacji.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. franchisingowy

Wiktionary


franchisingowy

→ franchising [czytaj: franczajz-ingowy]


SJP.pl


franchisobiorca

biorca franczyzowego systemu współpracy gospodarczej, strona umowy franczyzy uzyskująca prawo i przyjmująca obowiązek prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z koncepcją franczyzodawcy, jednak działająca we własnym imieniu i na własny rachunek; franchisebiorca, franczyzobiorca, franchisingobiorca, beneficjariusz, franczyzant, uczestnik sieci franchisingowej


SJP.pl


franchisodawca

[czytaj: franczajzodawca] podmiot, który na podstawie umowy z daną firmą lub osobą pozwala na sprzedawanie swoich towarów i usług oraz korzystanie ze swojego znaku firmowego; franczyzodawca, franszyzodawca


SJP.pl


franchizing

[czytaj: franczajz-ing] rzadko: rodzaj współpracy gospodarczej na podstawie umowy, w ramach której sprzedaje się firmie lub jakimś osobom prawa do prowadzenia działalności pod daną nazwą oraz sprzedaży towarów i usług innej firmy lub innych osób; franchising


SJP.pl


francik

zdrobnienie od: Franciszek (imię męskie); Franek, Franio


SJP.pl


francis

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Francis – polski producent muzyczny
  • Francis – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Pontotoc
  • Francis – miejscowość w stanie Utah, w hrabstwie Summit
  • Francis (ang. Francis Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Cleburne
  • Francis (ang. Francis Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Holt
  • Francis (ang. Francis Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Burleigh
  • HMAS „Francis” - australijski okręt pomocniczy

Wikipedia


francisco

[czytaj: frans-isko] hiszpańskie imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Francisco – mały, nieregularny księżyc planety Uran
  • Francisco – miasto w USA, w stanie Indiana, w hrabstwie Gibson

Wikipedia


franciszek

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

– polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W późniejszej rywalizacji między Franciszkiem i Karolem Henryk został mediatorem między nimi, utrzymując równowagę władzy w Europie.

 (1.1) Liturgiczne wspomnienie św. Franciszka z Asyżu obchodzi się 4 października.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãɲˈt͡ɕiʃɛk, AS: frãńćišek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszkowa ż., Franciszkówna ż., frania ż., Frania ż., franciszkanin mos., franciszkanka ż., franciszkanizm mrz., Franciszków mrz., Franciszkowo n.

:: zdrobn. Franek mos., Franio mos., Franuś mos.

:: fż. Franciszka ż.

 przym. Franciszkowy, Franusiowy, Frankowy, franciszkański, pofranciszkański

 przysł. franciszkańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk Francek

Wiktionary


franciszka

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: Franciszek

Wiktionary

Franciszka – żeński odpowiednik imienia Franciszek, pochodzi z języka włoskiego.

Franciszka imieniny obchodzi: 9 marca i 22 grudnia. Patronką jest św. Franciszka Rzymianka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspomnienie św. Franciszki Rzymianki obchodzi się 9 marca.

 (1.1) Pani Franciszka miała drobny feler: lubiła alkohol, to jest, przynajmniej trzy razy do roku, musiała się ululać w drobną kaszkę.

 (2.1) Portret papieża Franciszka zawisł obok drzwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãɲˈt͡ɕiʃka, AS: frãńćiška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek mos., franciszkanizm mrz., franciszkanka ż., franciszkanin mos., Frank ż./mrz./mos.

 przym. franciszkański, pofranciszkański

Wiktionary


franciszkanie

zakon lub zgromadzenie zakonne, które przyjęło regułę św. Franciszka z Asyżu


SJP.pl


franciszkanin

członek zakonu założonego przez św. Franciszka z Asyżu; minoryta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zakonnik z zakonu założonego przez św. Franciszka z Asyżu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spotkałem wczoraj franciszkanina, miał na imię Masseo i nosił sandały.

 (1.1) Franciszkanie przybyli do Polski w średniowieczu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek mos., Franciszka ż., Franek mos., Franka ż., franciszkanizm mrz.

:: fż. franciszkanka ż.

 przym. franciszkański, Frankowy, pofranciszkański

 przysł. franciszkańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brat mniejszy

Wiktionary


franciszkanizm

nurt filozoficzny opierający się na postawie chrześcijańskiej propagowanej przez św. Franciszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) teol. hist. katolicki ruch religijny zapoczątkowany w XIII w. przez Franciszka z Asyżu, jeden z nurtów w duchowości chrześcijańskiej;

 (1.2) liter. dwudziestowieczny nurt literacki nawiązujący do idei franciszkanizmu (1.1);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Franciszkanizm wywarł przemożny wpływ na filozofię i teologię średniowiecza.

 (1.1) O. Alojzy prowadził dziś wykłady o franciszkanizmie polskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãɲˈt͡ɕiʃkaɲism̥, AS: frãńćiškańism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek mos., Franciszka ż., franciszkanin mos., franciszkanka ż.

 przym. franciszkański, Franciszkowy, pofranciszkański

 przysł. franciszkańsko

Wiktionary


franciszkanka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego reguły św. Franciszka z Asyżu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. zakonnica ze zgromadzenia franciszkańskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas okupacji ukrywała się w klasztorze sióstr franciszkanek koło Murzasichla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãɲˈt͡ɕiʃkãŋka, AS: frãńćiškãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek m., Franciszka ż., franciszkanizm m.

:: fm. franciszkanin m.

 przym. franciszkański, pofranciszkański

 przysł. franciszkańsko

Wiktionary


franciszkanki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego reguły św. Franciszka z Asyżu


SJP.pl


franciszkański

1. związany z zakonem franciszkanów; minorycki;
2. związany z zakonem franciszkanek


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z franciszkanami lub franciszkankami, dotyczący franciszkanów lub franciszkanek

 (1.2) hist. mający związek z panowaniem cesarza Franciszka II Habsburga

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do franciszkanów lub franciszkanek, będący ich własnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez rok od tego wyboru papież Franciszek słowami i czynami wielokrotnie dał dowody wierności franciszkańskiemu ideałowi.

 (2.1) Nocowaliśmy w starym klasztorze franciszkańskim w Santiago.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãɲˈt͡ɕiʃkaɨ̃j̃sʲci, AS: frãńćiškaĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. franciszkanizm mrz., franciszkanin mos., franciszkanka ż., Franciszek mos., Franciszka ż., Franek mos., Franka ż.

 przym. Franciszkowy, pofranciszkański

 przysł. franciszkańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) minorycki

Wiktionary


franciszkańsko

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób właściwy dla franciszkanów lub franciszkanek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. franciszkanizm mrz., franciszkanin mos., franciszkanka ż., Franciszek mos., Franciszka ż., Franek mos., Franka ż.

 przym. Franciszkowy, pofranciszkański, franciszkański

Wiktionary


franciszkostwo

Franciszek z małżonką; Franciszkowie


SJP.pl


franciszkowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) przest. żona Franciszka

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: Franciszkowo

 (2.2) D. lp. od: Franciszków

forma przymiotnika.

 (3.1) ż. lp. od: Franciszkowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiliśmy jajek od Franciszkowej.

 (2.1-2) Jadę dziś do Franciszkowa na targ.

 (3.1) Najnowsza Franciszkowa encyklika jest już dostępna w sieci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek mos.

Wiktionary


franciszkowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Franciszkowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszkowo n.

:: fż. franciszkowianka ż.

 przym. franciszkowski

Wiktionary


franciszkowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Franciszkowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszkowo n.

:: fm. franciszkowianin m.

 przym. franciszkowski

Wiktionary


franciszkowie

Franciszek z małżonką; Franciszkostwo


SJP.pl


franciszkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franciszkowo – część miasta Grudziądz
  • Franciszkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Skępe
  • Franciszkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Bukowiec
  • Franciszkowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Żuromin
  • Franciszkowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Raczki
  • Franciszkowo – przysiółek wsi Pańska Wola w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Wydminy
  • Franciszkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Iława
  • Franciszkowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Poniec
  • Franciszkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Złotów
  • Franciszkowo – gromada
  • Franciszkowo – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie korelickim
  • Franciszkowo – dawny zaścianek w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Murowana Oszmianka.

Wikipedia


franciszkowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Franciszkowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszkowo n., franciszkowianin m., franciszkowianka ż.

Wiktionary


franciszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Franciszka (Franciszki) lub z nim (z nią) związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) od Franciszek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Franciszkowy pokój nie jest rodzajem panteistycznej harmonii z energiami wszechświata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek m., franciszkanizm mrz.

 przym. franciszkański, pofranciszkański

 przysł. franciszkańsko

Wiktionary


franciszkówna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) przest. córka Franciszka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usiadłam w kościele za Franciszkówną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek mos.

Wiktionary


francja

państwo w Europie ze stolicą w Paryżu; Republika Francuska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu;

Wiktionary

Fr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Francja jest dużym krajem europejskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrãnt͡sʲja, AS: frãncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. francuski mrz., Francuzka ż., Francuz mos., francuz mrz./mzw.

 przym. francuski

 czas. francuzieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. trójkolorowi; gw. Górny Śląsk Francyjo

Wiktionary


franckowski

nazwisko


SJP.pl


franco

wolny od opłaty; franko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franco – miejscowość w gminie Mirandela
  • Antonio Franco (ur. 1937) – włoski arcybiskup, nuncjusz apostolski
  • Francisco Franco (1892–1975) – generał rządzący Hiszpanią w latach 1936–1975
  • James Franco (ur. 1978) – amerykański aktor filmowy
  • Jorge Franco (ur. 1962) – pisarz kolumbijski
  • Vincenzo Franco (1917-2016) – włoski biskup
  • Franco – hiszpańska i włoska forma imienia Franciszek
  • franco –
  • Franko
  • loco

Wikipedia


francowaty

potocznie: taki, który wywołuje niechęć lub irytację; wkurzający


SJP.pl


francuski

związany z Francją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Francji lub Francuzów; związany lub wywodzący się z Francji

 (1.2) odnoszący się do języka francuskiego (2.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłem dzisiaj wyborne francuskie wino.

 (2.1) We Francji francuski ma status języka urzędowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãnˈt͡susʲci, AS: frãncusʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Francja ż., francuszczyzna ż., Francuz m., francuz m., Francuzka ż., Francuzek m., franca ż., francuskość ż.

 czas. sfrancuzić, francuzieć

 przysł. po francusku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galijski

 (2.1) francuszczyzna, język francuski

Wiktionary


francusko-polski

dotyczący Francji i Polski


SJP.pl


francuskojęzyczny

1. posługujący się językiem francuskim;
2. napisany w języku francuskim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem francuskim


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posługujący się językiem francuskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem francuskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku francuskim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Suzanne całe godziny siedziała z uchem przy radiu, słuchając francuskojęzycznych stacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãnˈt͡suskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: frãncuskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


francuskość

zespół cech charakterystycznych dla Francji


SJP.pl


francuszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. język francuski

 (1.2) przest. zbiór cech typowych dla kultury i obyczajów francuskich

 (1.3) postawa charakteryzujący się zapatrzeniem w osiągnięcia kultury francuskiej;

Wiktionary

Francuszczyzna – trend w kulturze polskiej, w różnych okresach, przejawiający się egzaltowanym przywiązaniem do wszelkich osiągnięć kultury francuskiej (moda, język). Prowadził niekiedy do wynaturzeń: na przykład sfrancuziała szlachta więcej rozmawiała po francusku niż po polsku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. francuski

 rzecz. francuski mrz.

 czas. francuzieć

Wiktionary


francuz

potocznie:
1. żółtobrązowy owad żyjący w domach, składach, magazynach, mogący przenosić choroby; prusak;
2. klucz francuski;
3. wino francuskie;
4. bułka francuska;
5. seks oralny;
6. samochód produkcji francuskiej;
7. język francuski (przedmiot w szkole);
8. rodzaj warkocza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) pot. techn. zob. klucz francuski.

 (1.2) pot. wulg. fellatio

 (1.3) środ. szach. obrona francuska w szachach

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. uczn. język francuski (przedmiot)

 (2.2) pot. uczn. język francuski (lekcja)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Uznałem, że dla przeciwnika satysfakcjonujący będzie remis i spróbuje mi zagrać wymiennego francuza.

 (2.1) Ja miałam do wyboru niemiecki i francuski, zdecydowałam się na francuza i teraz cholernie żałuję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrãnt͡sus, AS: frãncus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Francuz m., Francuzka ż., Francja ż., francuski m.

 przym. francuski

Wiktionary


francuzeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: Francuzka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Waldek stał przy barze i gruchał z jasnowłosą Francuzeczką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Francuz mos., Francuzka ż., Francuzica ż.

:: fm. Francuzik mos.

 czas. francuzić ndk., francuzieć ndk.

Wiktionary


francuzica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. od Francuzka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Królowa przywiozła ze sobą Francuzicę, która ma królewskie dzieci uczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Francuzik mos., Francuzeczka ż., Francuz mos., Francuzka ż.

Wiktionary


francuzieć

czasownik nieprzechodni

 (1.1) przejmować zwyczaje francuskie kosztem rodzimych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Francuzik mos., Francuzeczka ż., francuszczyzna ż., Francja ż., Francuzka ż., Francuz m., francuski mrz.

 przym. francuski

Wiktionary


francuzik

pogardliwie: Francuz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. lekcew. albo pogard. Francuz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kaśka przywiozła sobie Francuzika i chce za niego wychodzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Francuz mos., Francuzka ż., Francuzica ż.

:: fż. Francuzeczka ż.

 czas. francuzić ndk., francuzieć ndk.

Wiktionary


francuzisko

pogardliwie o Francuzie


SJP.pl


francuzić

1. poddawać wpływom francuskim, rozszerzać wpływy francuskie, nadawać czemuś cechy typowo francuskie;
2. francuzić się - nabierać cech francuskich


SJP.pl


francuzka

obywatelka Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości francuskiej, obywatelka Francji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãnˈt͡suska, AS: frãncuska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Francja ż., francuski mrz.

:: fm. Francuz mos.

 przym. francuski

 czas. francuzieć

 przysł. po francusku

Wiktionary


francyjo

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Francja

Wiktionary


franczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franczak – polskie nazwisko.
  • Stanisław Mieczysław Franczak (1904–1944) – plutonowy pilot Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie,
  • Stefan Franczak (1917–2009) – jezuita, brat zakonny, znany hodowca powojników i liliowców,
  • Henryk Franczak (1918–2006) – porucznik pilot Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie i kapitan Królewskich Sił Powietrznych, brat Stanisława Zbigniewa,
  • Józef Franczak (1918–1963) – sierżant Wojska Polskiego, żołnierz ZWZ-AK, ostatni żołnierz polskiego podziemia antykomunistycznego i niepodległościowego,
  • Stanisław Zbigniew Franczak (1920–1944) – podporucznik pilot Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie, brat Henryka,
  • Franciszek Franczak (ur. 1951) – polityk, rolnik, poseł na Sejm IV kadencji,
  • Grzegorz Franczak (ur. 1974) – tłumacz, badacz literatury, filolog klasyczny, polonista, pisarz i poeta,
  • Radka Franczak (ur. 1977) – pisarka i realizatorka filmów dokumentalnych.

Wikipedia


franczeska

imię żeńskie


SJP.pl


franczuk

nazwisko


SJP.pl


franczyk

nazwisko


SJP.pl


franczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Franki lub z nią związany


SJP.pl


franczyza

współpraca między przedsiębiorcami polegająca na odpłatnym udostępnieniu jednej ze stron marki oraz pomysłu na biznes


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. rodzaj współpracy gospodarczej pomiędzy samodzielnymi podmiotami, w ramach której franczyzobiorca prowadzi swoje przedsiębiorstwo pod marką i według koncepcji franczyzodawcy;

 (1.2) w przemyśle rozrywkowym: zbiór powiązanych ze sobą dzieł kultury masowej, najczęściej chronionych prawem autorskim;

Wiktionary

Nie mylić z: Franszyza.

Franczyza (również franchising, franchise) – model biznesowy, w którym właściciel (franczyzodawca) zezwala innej osobie lub podmiotowi (franczyzobiorcy) na prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem produktów, marki i wiedzy franczyzodawcy w zamian za opłatę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Często w treści umowy franczyzy znajdują się zastrzeżenia ograniczające swobodę działań franczyzobiorcy w ramach prowadzonej przez niego działalności, takie jak wskazanie określonych kontrahentów, od których franczyzobiorca nabywać ma towary lub usługi, czy też określonych reguł lub receptur, według których franczyzobiorca ma prowadzić produkcję lub dystrybucję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. franczyzodawca mos., franczyzobiorca mos.

 przym. franczyzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) franchising

Wiktionary


franczyzer

dawca systemu franczyzowego, strona umowy franczyzy, która udziela praw biorcy systemu franczyzowego i która nakłada nań obowiązki; organizator sieci franchisingowej, franchisodawca, franchisedawca, franchisingodawca, beneficjent, franczyzodawca, franszizer


SJP.pl


franczyzing

prowadzenie własnej działalności gospodarczej we współpracy z franczyzodawcą, firmą udzielająca wsparcia marketingowego i logistycznego oraz prawa do używania swojej marki; franczyza, franchising


SJP.pl


franczyzobiorca

biorca franczyzowego systemu współpracy gospodarczej, strona umowy franczyzy uzyskująca prawo i przyjmująca obowiązek prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z koncepcją franczyzodawcy, jednak działająca we własnym imieniu i na własny rachunek; franchisebiorca, franchisobiorca, franchisingobiorca, beneficjariusz, franczyzant, franszyzobiorca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ekon. osoba prowadząca działalność gospodarczą na podstawie umowy franczyzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Franczyzobiorcy płacą też co miesiąc tysiąc złotych za wsparcie marketingowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. franczyza ż., franczyzodawca m.

Wiktionary


franczyzobiorczyni

→ franczyzobiorca


SJP.pl

Patrz:

franczyzobiorca

franczyzodawca

podmiot, który na podstawie umowy z daną firmą lub osobą pozwala na sprzedawanie swoich towarów i usług oraz korzystanie ze swojego znaku firmowego; franchisodawca, franszyzodawca


SJP.pl


franczyzowy

→ franczyza


SJP.pl

Patrz:

franczyza

franek

zdrobnienie od: Franciszek (imię męskie); Franuś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) imię|polski|m.; zdrobn. Franciszek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedyś pojedziemy z Frankiem na grzyby.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrãnɛk, AS: frãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frank mos./mrz., Franciszek mos., franciszkanin mos., franciszkanka ż.

 przym. franciszkański

Wiktionary


franglais

[czytaj: fręgLE] francuszczyzna zawierająca wiele słów, zwrotów i konstrukcji pochodzących z angielskiego


SJP.pl


frangula

roślina z rodziny szakłakowatych; kruszyna


SJP.pl


frania

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polska elektryczna pralka wirnikowa;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obecnie używamy frani przy wyrabianiu masła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek mos., Frania ż.

Wiktionary


franiak

nazwisko


SJP.pl


franik

nazwisko


SJP.pl


franiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Frani lub z nią związany


SJP.pl


franio

zdrobnienie od: Franciszek (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Franciszek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Gwiazdkę kupiliśmy Franiowi kolejkę elektryczną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Franek, Franuś

Wiktionary


franiowie

Franio z małżonką


SJP.pl


franiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Frania (Frani) lub z nim (z nią) związany


SJP.pl


franiu

zdrobnienie od: Franciszek (imię męskie)


SJP.pl


franiusia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż., poufała forma imienia Franciszka

Wiktionary


frank

dawna lub obecna jednostka monetarna wielu krajów europejskich i afrykańskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) monet. pieniądz niektórych krajów europejskich i afrykańskich

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anne Frank
  • Hans Frank
  • Jakub Frank
  • Karl Hermann Frank
  • Oswald Frank – generał brygady WP
  • Ilja Frank – rosyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki
  • Siemion Frank – rosyjski filozof
  • frank albański
  • frank belgijski – BEF – (do wprowadzenia euro)
  • frank burundyjski
  • frank Dżibuti – DJF
  • frank francuski – FRF – (do wprowadzenia euro)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeżeli kto kupuje sześć koszul po dwa franki sztuka, ma zapłacić dwanaście franków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãŋk, AS: frãŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankowiczka ż., frankista mos., frankowicz mos., frankownica ż.

 przym. frankowy

 czas. ofrankować

Wiktionary


franka

dawna lub obecna jednostka monetarna wielu krajów europejskich i afrykańskich


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Święta Franka (1170-1218) – ascetka
  • Franka Batelić (ur. 1992) – piosenkarka
  • Franka Dietzsch (ur. 1968) – dyskobolka
  • Franka Potente (ur. 1974) – aktorka
  • Franca
  • França

Wikipedia


frankatura

opłata za list lub przesyłkę pocztową, dokonywana z góry


SJP.pl

Frankatura – znaki opłaty pocztowej znajdujące się na przesyłce.

Wikipedia


frankenstein

[czytaj: FRANkensztajn] o kimś bardzo brzydkim, odrażającym fizycznie


SJP.pl

Frankenstein ( Frankenstein; or, The Modern Prometheus – "Frankenstein, czyli współczesny Prometeusz"; /fræŋ.kən.ʃta͜in/ lub, angielska /ˈfræŋ.kən.staɪn/) – powieść angielskiej pisarki i poetki okresu romantyzmu Mary Wollstonecraft Shelley z 1818 roku. Pisarz SF Brian Aldiss uważał "Frankensteina" za pierwszą powieść SF lub przynajmniej zapowiedź tego gatunku.

Wikipedia


frankfurcki

przymiotnik od: Frankfurt


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Frankfurtem nad Menem

 (1.2) związany z Frankfurtem nad Odrą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na frankfurckim dworcu głównym ponad 300.000 podróżnych dziennie spieszy do swoich pociągów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankfurtczyk mos., frankfurtka ż., frankfurterka ż., Frankfurt mrz.

Wiktionary


frankfurt

1. miasto w Niemczech; Frankfurt nad Odrą;
2. miasto w Niemczech; Frankfurt nad Menem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. zob. Frankfurt nad Menem.

 (1.2) geogr. zob. Frankfurt nad Odrą.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Frankfurt nad Menem ()
  • Frankfurt nad Odrą ()
  • Frankfort

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfrãŋkfurt, AS: frãŋkfurt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankfurtczyk mos., frankfurtka ż., frankfurterka ż., frankfurtereczka ż.

 przym. frankfurcki

Wiktionary


frankfurtczyk

mieszkaniec Frankfurtu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Frankfurtu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frankfurt mrz., frankfurterka ż.

:: fż. frankfurtka ż.

 przym. frankfurcki

Wiktionary


frankfurtereczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: frankfurterka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankfurterka ż., Frankfurt m.

Wiktionary


frankfurterka

cienka, sucha kiełbaska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. spoż. cienka, parzona kiełbaska z mielonego mięsa, podawana najczęściej na gorąco;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podane na gorąco frankfurterki nie cieszyły się dużym wzięciem.

 (1.1) Poproszę kilo tych frankfurterek i czterdzieści deko skrojonej szynki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrãŋkfurˈtɛrka, AS: frãŋkfurterka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frankfurt mrz., frankfurtczyk mos., frankfurtka ż.

:: zdrobn. frankfurtereczka ż.

 przym. frankfurcki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frankfurter

Wiktionary


frankfurtka

mieszkanka Frankfurtu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Frankfurtu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frankfurt mrz.

:: fm. frankfurtczyk mos.

 przym. frankfurcki

Wiktionary


frankiewicz

nazwisko


SJP.pl


frankijka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. przedstawicielka zachodniogermańskiego plemięemienia powstałego w III wieku;

 (1.2) daw. Europejka (nazwa używana w Lewancie, z perspektywy Greków i muzułmanów)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rudowłosa Frankijka zaciskała bowiem pięści z taką furią, że aż jej kłykcie bielały, a spojrzenie, którym przeszywała ludzi Baliana, było wścieklejsze od ogni piekielnych.

 (1.2) Gdy zajęty byłem sprzedażą reszty lnu, przeszła koło mnie Frankijka; zwyczajem zaś Frankijek chodziła po targowisku bez zasłony na twarzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frankonia ż., Frankończyk mos., Frankonka ż.

:: fm. Frank mos.

 przym. frankijski, frankoński

Wiktionary


frankijski

dotyczący Franków (dynastia), charakterystyczny dla Franków


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hist. staroż. - średniow. właściwy Frankom, związany z Frankami (germańskim plemięemieniem)

 (1.2) hist. właściwy Frankom, związany z Frankami (jak nazywano Europejczyków na obszarze Lewantu, u Greków i muzułmanów)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Podobnie jak bizantyńscy kronikarze Teofilakt przedstawia okoliczności przyjęcia przez Borysa chrztu. Mówi o zewnętrznym zagrożeniu (frankijskim!) i o głodzie, który dotknął Bułgarów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãŋʲˈcijsʲci, AS: frãŋʹḱii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frank m., Frankijka ż., Frankonia ż., Frankończyk mos., Frankonka ż.

Wiktionary


frankista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zwolennik Jakuba Franka, członek żydowskiej grupy religijnej działającej od 2. poł. XVIII w. Polsce, Czechach, Austrii, Turcji, Rumunii i Niemiec;

 (1.2) polit. zwolennik dyktatury i doktryny politycznej generała Francisco Franco popularyzowanej od lat 30. XX w. w Hiszpanii;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankizm m., Frank m., frank m.

:: fż. frankistka ż.

 przym. frankistowski, frankowy

 czas. ofrankować

Wiktionary


frankistka

→ frankista


SJP.pl

Patrz:

frankista

frankistowski

dotyczący ugrupowania skupionego wokół hiszpańskiego dyktatora generała F. Franco (1892-1975)


SJP.pl


frankizm

Frankizm – doktryna polityczna i społeczna wywodząca się od hiszpańskiego wojskowego i dyktatora Francisca Franco, czerpiąca z ideologii faszystowskiej i przez dużą część badaczy klasyfikowana jako hiszpańska gałąź tej ideologii, choć nie przez wszystkich. Rządy frankistowskie zakończyły się w 1975 w momencie rozpoczęcia transformacji ustrojowej w Hiszpanii.

Wikipedia


franklin

jednostka ładunku elektrycznego w układzie CGS


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. jednostka ładunku elektrycznego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • franklin – jednostka ładunku elektrycznego
  • „Franklin” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej
  • Franklin – cykl ilustrowanych książek dla dzieci
  • Aretha Franklin – amerykańska piosenkarka
  • Bonnie Franklin – amerykańska aktorka
  • Benjamin Franklin – amerykański polityk, uczony i filozof
  • Jamaal Franklin – amerykański koszykarz
  • Jesse Franklin – amerykański polityk
  • John Franklin – brytyjski admirał, żeglarz i badacz Arktyki
  • Joseph Paul Franklin – amerykański seryjny morderca
  • Lonnie David Franklin – amerykański seryjny morderca
  • Melissa Franklin – amerykańska pływaczka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W szczególności Debye jest pomiarem cząsteczki dwuatomowej. Dwa ładunki w cząsteczce dwuatomowej są oddzielone odległością jednego angstremu. Oba ładunki mają pomiar 10–10 franklinów lub statcoulombów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Fr

Wiktionary


franklinia

franklinia amerykańska - drzewo z rodziny herbatowatych (kameliowatych)


SJP.pl


franklinit

minerał, tlenek żelaza i cynku


SJP.pl

Franklinit – rzadki minerał z klasy tlenków.

Wikipedia


franknowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Franknowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franknowo n.

:: fż. franknowianka ż.

 przym. franknowski

Wiktionary


franknowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Franknowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franknowo n.

:: fm. franknowianin m.

 przym. franknowski

Wiktionary


franknowo

Franknowo (niem. "Frankenau") – wieś warmińska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Jeziorany.

Do 1954 roku siedziba gminy Franknowo. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Franknowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

Wikipedia


franknowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Franknowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franknowo n., franknowianin m., franknowianka ż.

Wiktionary


franko

wolny od opłaty; franco


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franko – biskup poznański
  • Franko – jeden z pseudonimów Roberta M
  • Iwan Franko (1856–1916) – ukraiński poeta i pisarz.
  • Petro Franko (1890–1941) – ukraiński pedagog i pisarz.
  • Franko: The Crazy Revenge – komputerowa gra zręcznościowa
  • Franco

Wikipedia


franko-prowansalski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. język franko-prowansalski;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arpitański

Wiktionary


frankofil

zwolennik, entuzjasta tego, co francuskie; gallofil, galloman


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) miłośnik kultury francuskiej, zwolennik Francji, Francuzów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãŋˈkɔfʲil, AS: frãŋkofʹil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankofilstwo n., frankofilia ż.

 przym. frankofilski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gallofil

Wiktionary


frankofilia

sympatia dla wszystkiego, co francuskie; frankofilstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) umiłowanie wszystkiego, co francuskie; sympatia do Francuzów lub ich kultury

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrãŋkɔˈfʲilʲja, AS: frãŋkofʹilʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankofil m.

 przym. frankofilski

Wiktionary


frankofilka

→ frankofil; gallomanka, gallofilka


SJP.pl


frankofilski

→ frankofilstwo


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z frankofilią, charakterystyczny dla frankofila

Wiktionary

Patrz:

frankofilstwo

Wymowa:

IPA: ˌfrãŋkɔˈfʲilsʲci, AS: frãŋkofʹilsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankofilstwo n., frankofil m., frankofilia ż.

Wiktionary


frankofilstwo

sympatia dla wszystkiego, co francuskie; frankofilia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) postawa wyrażania zamiłowania do tego co francuskie, co jest związane z Francją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego frankofilstwo objawiało się nie tylko w znajomości języka, ale i w zamiłowaniu do francuskiego kina oraz kuchni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankofil mos., frankofilka ż.

 przym. frankofilski

Wiktionary


frankofob

osoba mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co francuskie; gallofob


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba niechętna do wszystkiego co francuskie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankofobia m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gallofob

Wiktionary


frankofobia

niechętny lub wrogi stosunek do wszystkiego, co francuskie; gallofobia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niechęć do wszystkiego, co francuskie; niechęć do Francuzów lub ich kultury

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrãŋkɔˈfɔbʲja, AS: frãŋkofobʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankofob m.

 przym. frankofobiczny

Wiktionary


frankofobka

kobieta mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co francuskie; gallofobka


SJP.pl


frankofon

osoba, która posługuje się językiem francuskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto mówi po francusku i żyje w społeczności posługującej się tym językiem, szczególnie w miejscu, w którym mówi się dwoma lub więcej językami

Wiktionary

Powiązane:

 przym. frankofoński

Wiktionary


frankofonka

→ frankofon


SJP.pl

Patrz:

frankofon

frankofoński

posługujący się językiem francuskim jako podstawowym


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z frankofonami, dotyczący społeczności francuskojęzycznej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankofon mos., frankofonia ż.

Wiktionary


frankolin

łowny ptak z rodziny bażantów (kurowatych)


SJP.pl


frankomania

entuzjazm, uwielbienie dla wszystkiego, co francuskie


SJP.pl


frankonia

niemiecka kraina historyczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w południowych Niemczech, obecnie w większości w północnej Bawarii;

Wiktionary

Frankonia (niem. "Franken") – kraina historyczna w południowych Niemczech.

Obecnie Frankonia stanowi część Bawarii (trzy rejencje: Górna, Środkowa i Dolna Frankonia), Badenii-Wirtembergii (region Heilbronn-Franken) i Turyngii (powiaty Schmalkalden-Meiningen, Hildburghausen, Sonneberg, Wartburg).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Frankończyk mos., Frankonka ż., Frank mos./mrz.

 przym. frankoński

Wiktionary


frankonka

mieszkanka Frankonii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. mieszkanka Frankonii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frankonia ż.

:: fm. Frankończyk mos.

 przym. frankoński, frankijski

Wiktionary


frankotyp

pocztowe urządzenie drukujące stempel na kopercie, zastępujące nalepiony znaczek


SJP.pl


frankować

opłacać z góry przesyłkę pocztową lub bagażową


SJP.pl


frankowicz

potocznie: osoba, która wzięła kredyt we frankach szwajcarskich; frankowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) publ. ekon. neol. osoba, która zaciągnęła kredyt powiązany z kursem franka szwajcarskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Frankowicze apelują do Rzecznika Praw Obywatelskich, by przygotował w ich imieniu negocjacje z organami rządowymi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frank mrz., frankista mos., frankowanie n., frankownica ż., ofrankowanie n., ofrankowywanie n.

:: fż. frankowiczka ż.

 czas. frankować ndk., ofrankować dk., ofrankowywać ndk.

 przym. frankowy

Wiktionary


frankowiczka

kobieta, która wzięła kredyt mieszkaniowy rozliczany we frankach szwajcarskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. ekon. neol. kobieta z zaciągniętym kredytem powiązanym z kursem franka szwajcarskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Frankowiczka skarży do TSUE rozporządzenie KE.

 (1.1) Ta starsza frankowiczka nigdy nie da za wygraną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frank mrz., frankista mos., frankowanie n., frankownica ż., ofrankowanie n., ofrankowywanie n.

:: fm. frankowicz mos.

 czas. frankować ndk., ofrankować dk., ofrankowywać ndk.

 przym. frankowy

 skr. fr.

Wiktionary


frankowie

1. Franek z małżonką;
2. dawny lud germański;
3. ogólna nazwa przybyszów z Europy Zachodniej nadawana w Bizancjum i na Bliskim Wschodzie w wiekach XI-XIII


SJP.pl

Fr

Wikipedia


frankowiec

potocznie: osoba, która wzięła kredyt we frankach szwajcarskich; frankowicz


SJP.pl


frankownica

maszyna zastepująca znaczki listowe, drukuje opłatę pocztową na listach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. urządzenie masowo przygotowujące listy do wysyłki przez drukowanie na nich opłaty pocztowej oraz danych adresowych i loga nadawcy;

Wiktionary

Frankownica – urządzenie do nanoszenia znaku opłaty pocztowej (frankowania) zamiast ręcznego naklejania znaczków pocztowych, stosowane do masowej wysyłki korespondencji pocztowej.

Urządzenie nanosi na kopertę następujące odciski matryc:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfrãŋkɔvʲˈɲit͡sa, AS: frãŋkovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankowanie n., frankowicz m., frankowiczka ż., frank m.

 czas. ofrankować, frankować ndk.

 przym. frankowy

Wiktionary


frankowski

nazwisko


SJP.pl

Frankowski (forma żeńska: Frankowska, liczba mnoga: Frankowscy) – polskie nazwisko. Według danych z 27 stycznia 2022 roku nazwisko to nosi 5214 polek i 4930 Polaków. Łącznie nazwisko to nosi 10 144 Polaków.

Wikipedia


frankowy

→ frank


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do franka, związany z frankiem

Wiktionary

Patrz:

frank

Przykłady

 (1.1) Na analogicznych zasadach został zorganizowany obszar frankowy, w którym kolonie i terytoria zamorskie Francji związały swoje waluty z frankiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frank mos./mrz., frank mrz., frankista mos., frankowanie n., frankowicz mos., frankowiczka ż., frankownica ż., ofrankowanie n., ofrankowywanie n.

 czas. frankować ndk., ofrankować dk., ofrankowywać ndk.

 skr. fr.

Wiktionary


frankończyk

mieszkaniec Frankonii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Frankonii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frankonia ż.

:: fż. Frankonka ż.

 przym. frankoński, frankijski

Wiktionary


frankoński

przymiotnik od: Frankonia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Frankonią lub Frankończykami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frank mos./mrz./ż.

Wiktionary


frankówka

Zo

Wikipedia


frans

promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87, metal należący do grupy litowców, otrzymywany sztucznie w reakcjach jądrowych, nietrwały


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87;

Wiktionary

Frans (Fr, francium) – pierwiastek chemiczny, przypuszczalnie najaktywniejszy metal alkaliczny, dawniej znany jako eka-cez lub aktyn-K.

Nazwa pochodzi od nazwy państwa – Francji. Odkryty w produktach rozpadu uranu-235 w 1939 roku we Francji przez Marguerite Perey.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma frans?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãw̃s, AS: frãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fransowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Fr

Wiktionary


fransowy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący fransu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frans m.

Wiktionary


franszizer

dawca systemu franczyzowego, strona umowy franczyzy, która udziela praw biorcy systemu franczyzowego i która nakłada nań obowiązki; organizator sieci franchisingowej, franchisodawca, franchisedawca, franchisingodawca, beneficjent, franczyzodawca, franczyzer


SJP.pl


franszizing

prowadzenie własnej działalności gospodarczej we współpracy z franczyzodawcą, firmą udzielająca wsparcia marketingowego i logistycznego oraz prawa do używania swojej marki; franczyza, franchising


SJP.pl


franszyza

zastrzeżone ograniczenie sumy odszkodowania ubezpieczeniowego w zakładach ubezpieczeń


SJP.pl

Nie mylić z: Franczyza.

Franszyza (zwane klauzulą umowną) – postanowienie umowy ubezpieczenia przerzucające na ubezpieczającego część poniesionej szkody. Stosowana w ubezpieczeniach majątkowych, pozwala na obniżenie składki albo poprzez eliminację dużej liczby drobnych szkód, albo poprzez obniżenie kwoty każdego odszkodowania.

Wikipedia


franszyzobiorca

biorca franczyzowego systemu współpracy gospodarczej, strona umowy franczyzy uzyskująca prawo i przyjmująca obowiązek prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z koncepcją franczyzodawcy, jednak działająca we własnym imieniu i na własny rachunek; franchisebiorca, franchisobiorca, franchisingobiorca, beneficjariusz, franczyzant, franczyzobiorca


SJP.pl


franszyzodawca

podmiot, który na podstawie umowy z daną firmą lub osobą pozwala na sprzedawanie swoich towarów i usług oraz korzystanie ze swojego znaku firmowego; franchisodawca, franczyzodawca


SJP.pl


franszyzowy

→ franszyza


SJP.pl

Patrz:

franszyza

frant

dawniej:
1. wędrowny komik; komediant, błazen;
2. człowiek przebiegły, cwany; spryciarz, filut;
3. osoba rozmiłowana w eleganckich strojach i hulaszczym życiu; birbant, hulaka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. człowiek chytry, przebiegły, często nieuczciwy

 (1.2) hist. w dawnej Polsce: wędrowny komediant, błazen

 (1.3) przest. człowiek dbający o wygląd i spędzający czas na hulankach

 (1.4) przest. przen. człowiek lubiący błaznować

Wiktionary

Frant – wieś w Anglii, w hrabstwie East Sussex, w dystrykcie Wealden. Leży 53 km na południowy wschód od Londynu. W 2007 miejscowość liczyła 1367 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moglibyśmy także Holendrom posłać takich frantów, że dosyć na którego spojrzeć, żeby się złapać za kieszeń.

 (1.2) Zewsząd przepędzany, stał się nasz autor wędrownym frantem, nowym sowizdrzałem.

 (1.3) I po chwili przyprowadził jej franta w modnym surducie, który nawet do jedzenia nie zdejmował rękawiczek.

 (1.4) Ale jest to w naturze wieczne napomknienie, które w żarty frant kładzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frantostwo n., frantówka ż.

 czas. frantować

 przym. frantowski, frantowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spryciarz, filut, cwaniak, łgarz, oszust

 (1.3) hulaka, birbant, elegant

Wiktionary


frantka

frantka zębouda - gatunek pszczoły


SJP.pl


frantowski

→ frant; frantowy


SJP.pl


frantowy

→ frant; frantowski


SJP.pl


franusia

zdrobnienie od: Franciszka (imię żeńskie); Franka


SJP.pl


franusiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Franusi lub z nią związany


SJP.pl


franusiowie

Franuś z małżonką


SJP.pl


franusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Franusia lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) taki, który należy do Franusia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pozbieraj, proszę, Franusiowe zabawki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franuś mos., Franciszek mos.

Wiktionary


franuś

zdrobnienie od: Franciszek (imię męskie); Franek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Franciszek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapalimy znicz dziadkowi Franusiowi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek mos.

 przym. Franusiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Franek, Franio

Wiktionary


franz

[czytaj: franc] obce imię męskie


SJP.pl


frapowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) metoda oziębiania wina za pomocą kubełka z lodem, zimną wodą oraz solą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrapɔˈvãɲɛ, AS: frapovãńe

Wiktionary


frapować

wywierać wrażenie, wzbudzać zainteresowanie; zaciekawiać, intrygować


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pobudzać ciekawość, zainteresowanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpływ formantów na zabarwienie uczuciowe wyrazów – powiedział Dmuchawiec głosem chorego borsuka. – Oto frapujący temat naszej dzisiejszej lekcji.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. frapujący

Wiktionary


frappe

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) grecki napój przyrządzany z mrożonej kawy ubijanej w celu uzyskania wysokiej pianki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeżeli mamy specjalną kawę do frappe rozpuszczamy ją w zimnej wodzie.

Wiktionary


frappé

[czytaj: fraPE]
1. napój z mrożonej kawy z mlekiem i lodem, ubijany w celu uzyskania pianki;
2. deser mleczny podawany na lodzie;
3. likier podawany z utłuczonym lodem


SJP.pl

Frappé (kawa frappé; καφές φραπέ – kawa mrożona) – napój kawowy, sporządzany na bazie kawy rozpuszczalnej, lodu i mleka. Została wymyślona przez przypadek w Grecji, przez pracownika Nestlé, który – nie mając dostępu do gorącej wody – wsypał kawę do zimnej wody i przelewał między szklankami aż do powstania piany. Bardzo podobnym napojem do kawy frappé jest "cold brew" nazywane „kawowym orzeźwieniem”.

Wikipedia


frapujący

intrygujący, interesujący, ciekawy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) bardzo interesujący, wywierający silne wrażenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzeba przyznać, że z każdego występu przed kamerami potrafił zrobić frapujący spektakl.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. frapować

 przysł. frapująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) intrygujący

Wiktionary


frascati

[czytaj: fraskati] rodzaj białego wina włoskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wytrawne, białe wino pochodzące z Castelli Romani

Wiktionary

Frascati – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Rzym. Popularny ośrodek wypoczynkowy.

Siedziba centrum obserwacji ziemi ESRIN Europejskiej Agencji Kosmicznej i jednego z laboratoriów narodowych Narodowego Instytutu Fizyki Jądrowej.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 19 303 osoby, 877,4 os./km².

Wikipedia

Wymowa:

IPA: frasˈt͡satʲi, AS: frascatʹi

Wiktionary


fraser

[czytaj: frejzer] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fraser – klan szkocki
  • Peter Fraser – nowozelandzki polityk
  • Fraser – rzeka w Kanadzie, w Kolumbii Brytyjskiej
  • Fraser T. Smith – producent muzyczny
  • Fraser Island - Wielka Wyspa Piaszczysta
  • Fraser – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Grand
  • Fraser – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Boone
  • Fraser – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Macomb
  • Fraser (ang. Fraser Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Bay
  • Fraser (ang. Fraser Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Martin

Wikipedia


fraserowski

[czytaj: frejzer albo frezer] taki jak u Frasera, charakterystyczny dla Frasera; frazerowski


SJP.pl


frasobliwiej

stopień wyższy od przysłówka: frasobliwie


SJP.pl


frasobliwość

skłonność do smucenia się, martwienia się


SJP.pl


frasobliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: frasobliwy


SJP.pl


frasobliwy

zmartwiony, zasmucony; przestarzałe:
1. martwiący się, przejmujący się czymś;
2. wyrażający smutek, przygnębienie, np. frasobliwe myśli


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) daw. smutny, zmartwiony

 (1.2) daw. taki, który jest smutny przez zło jakie spotyka kogoś lub coś o które się troszczy

 (1.3) daw. taki, który jest w głębokim zadumaniu nad losem ludzkim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mały rycerz, Ketling, Myśliszewski i Kwasibrocki odpowiadali z zamków na ogień turecki. Pan generał podolski raz w raz do nich zaglądał i chodził wśród gradu kul frasobliwy, ale na niebezpieczeństwo nie baczący".

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frasobliwość ż., frasunek mrz.

 przysł. frasobliwie, niefrasobliwie

 przym. niefrasobliwy

 czas. frasować się, ufrasować się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zasmucony, smutny, posmutniały, przygaszony, minorowy, strapiony

 (1.2) zatroskany, przejęty

Wiktionary


frasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|frasować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niefrasowanie n.

 czas. frasować ndk.

Wiktionary


frasować

przestarzale:
1. martwić, trapić, niepokoić; turbować;
2. frasować się - martwić się; turbować się


SJP.pl

czasownik zwrotny frasować się

 (1.1) martwić się, przejmować się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strasznie się tym frasował.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frasowanie n.

Wiktionary


frasunek

zmartwienie, kłopot, zgryzota


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw., także. gw-pl|Górny Śląsk, Lubelszczyzna zachodnia, Lubelszczyzna wschodnia, Spisz, Zagórze, Podhale. zmartwienie

Wiktionary

Frasunek – osada w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Borek Wielkopolski. Wchodzi w skład sołectwa "Jeżewo".

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa leszczyńskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. ufrasować się, frasować się

 przym. frasobliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgryzota, zmartwienie

Wiktionary


frasunkiewicz

nazwisko


SJP.pl


frasyniuk

nazwisko


SJP.pl


fraszczyk

nazwisko


SJP.pl


fraszka

1. krótki, zwykle żartobliwy wiersz, rodzaj epigramatu;
2. rzecz lub sprawa błaha, niezbyt ważna; błahostka, drobnostka, faramuszka;
3. dawniej, zwykle w liczbie mnogiej: małe przedmioty służące do zabawy lub ozdoby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. krótki żartobliwy wierszyk;

 (1.2) pot. błahostka

 (1.3) daw. drobny przedmiot, bibelot

Wiktionary

Fraszka (wł. "frasca" – gałązka, drobiazg, bagatela, błahostka) – krótki utwór liryczny, zazwyczaj rymowany lub wierszowany, o różnorodnej tematyce, często humorystycznej lub ironicznej (satyrycznej). Często kończy się wyraźną puentą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do Księgi Koheleta nawiązuje Jan Kochanowski we fraszce „O Żywocie ludzkim: Na koniec niefortuna albo śmierć przypadnie”.

 (1.2) Dla niektórych życie jest fraszką.

 (1.3) Zbierała porcelanowe figurki, wszystkie te fraszki trzymała poustawiane na konsoli pod ścianą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fraszkowy

Wiktionary


fraszkopis

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. autor fraszek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fraszkopisarstwo n., fraszkopisarz m., fraszkopisarka ż.

 przym. fraszkopisarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. fraszkopisarz

Wiktionary


fraszkopisarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z fraszkopisarstwem, dotyczący fraszkopisarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fraszkopis mos., fraszkopisarstwo ż.

Wiktionary


fraszkopisarstwo

1. sztuka pisania fraszek;
2. twórczość obejmująca fraszki


SJP.pl


fraszkopisarz

osoba pisząca fraszki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. autor fraszek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fraszkopisarstwo n., fraszkopis mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fraszkopis

Wiktionary


fraszkowy

→ fraszka


SJP.pl

Patrz:

fraszka

fraszyński

nazwisko


SJP.pl


frater

dawniej: zakonnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. rel. brat, zakonnik nie mający święceń kapłańskich;

Wiktionary

Frater – marka piwa produkowana w latach 2004–2009 przez Browar Kielce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powiem fratrowi coś w zaufaniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfratɛr, AS: frater

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fraternia ż., fraternizacja ż., konfraternia ż.

 czas. fraternizować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brat, brat zakonny

Wiktionary


fraternia

bractwo lub wspólnota męska o charakterze towarzyskim lub religijnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. pomieszczenie w klasztorze mniszym, miejsce wspólnej pracy braci zakonników;

 (1.2) daw. rzad. braterska zażyłość, zbratanie

Wiktionary

Fraternia (od "frater" - brat) – miejsce wspólnej pracy braci zakonników. Kiedy w tym pomieszczeniu przepisywano księgi, pełniło rolę skryptorium.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. frater m., fraternizacja ż., fraternizowanie n., konfraternia ż., fratria ż.

 czas. fraternizować ndk.

Wiktionary


fraternistyczny

bratający się z kimś nadmiernie; spoufalający się


SJP.pl


fraternité

[czytaj: fraterniTE] z francuskiego: braterstwo; w wyrażeniu: liberté, égalité, fraternité (wolność, równość, braterstwo) - hasło Wielkiej Rewolucji Francuskiej w 1793 roku


SJP.pl


fraternizacja

nawiązywanie bliskich stosunków, bratanie się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bratanie się, zaprzyjaźnianie się, zwłaszcza niestosowne i niewłaściwe ze względu na osoby lub okoliczności

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfratɛrʲɲiˈzat͡sʲja, AS: fraterʹńizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfraternia ż., fraternia ż., fraternizowanie n., frater mos.

 czas. fraternizować

Wiktionary


fraternizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fraternizować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fraternizacja ż., fraternia ż.

 czas. fraternizować ndk.

Wiktionary


fraternizować

fraternizować się - nawiązywać z kimś przyjazne stosunki; bratać się, spoufalać się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. sfraternizować)

 (1.1) przest. bratać się, przyjaźnić się z kimś

czasownik zwrotny niedokonany fraternizować się (dk. sfraternizować się)

 (2.1) forma wzmocniona czas. fraternizować (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 "Drugi policjant wszedł do środka, sfraternizował się z załogą i w czasie napadu (…) pilnował, by ci nie postąpili nierozważnie".

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frater mos., fraternia ż., fraternizacja ż., fraternizowanie n., konfraternia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) współcz. przyjaźnić się, kolegować się; pot. kumplować się, kumać się; książk. bratać się, spoufalać się, poufalić się; być za pan brat, trzymać sztamę

Wiktionary


fratria

w starożytnej Attyce: związek kilku rodów o charakterze religijnym lub społeczno-politycznym


SJP.pl

Fratria – część plemienia powstała prawdopodobnie z podziału z jednego rodu na kilka rodów. Termin wprowadzony przez L.H. Morgana na oznaczenie związku rodów składających się na plemię. Utożsamiana bywa z moiety.

Wikipedia


fraucymer

pokoje dla dam dworskich; również: damy dworskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kobiety/dziewczęta, należące do dworu możnej kobiety (np. królowej)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frawˈt͡sɨ̃mɛr, AS: frau̯cỹmer

Wiktionary


fraud

[czytaj: frod] oszustwo, wyłudzenie


SJP.pl


fraudowy

→ fraud


SJP.pl

Patrz:

fraud

fraunhofer

Joseph von Fraunhofer (1787-1826), fizyk niemiecki


SJP.pl


frawaszi

w mazdaizmie: anioł stróż człowieka, pomagający mu w realizacji jego wzniosłych celów


SJP.pl

Fr

Wikipedia


fraz.

skrót od: frazeologia, frazeologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


fraza

1. fragment utworu muzycznego;
2. jednostka frazeologiczna mająca postać zdania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. związek dwóch lub więcej wyrazów tworzący całość znaczeniową i intonacyjną;

 (1.2) muz. sekwencja dwóch lub więcej motywów muzycznych, stanowiących całość w obrębie utworu

 (1.4) daw. beztreściwy frazes

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fraza w muzyce – fragment utworu muzycznego
  • fraza w lingwistyce – związek wyrazów
  • fraza w fonologii – zwykle definiowana jako grupa wyrazów fonologicznych będąca składnikiem struktury prozodycznej wypowiedzi
  • fraza (programowanie) – opcjonalny fragment większej jednostki składniowej
  • „Fraza” – ogólnopolskie czasopismo literacko-artystyczne publikowane w Rzeszowie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fraza – to odpowiednik zdania, to taka jednostka frazeologiczna, w której jeden z członów jest podmiotem, a drugi orzeczeniem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frazes mrz.

 przym. frazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grupa syntaktyczna

 (1.2) dwutakt

Wiktionary


frazem

podstawowa jednostka we frazeologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. względnie trwała forma językowa, której stereotypowo używa się w podobnych do siebie sytuacjach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Językoznawcy uznają za frazemy na przykład wyrażenia takie jak „uśmiech, proszę” (u fotografa), „takie jest życie”, „świeżo malowane” (na wywieszkach).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrazɛ̃m, AS: frazẽm

Wiktionary


frazeol.

skrót od: frazeologiczny


SJP.pl


frazeolog

językoznawca badający wyrażenia i zwroty


SJP.pl


frazeologia

1. dział językoznawstwa badający wyrażenia i zwroty
2. czcza gadanina, piękne słowa bez pokrycia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. zasób wyrażeń;

 (1.2) jęz. nauka o frazeologii (1.1)

 (1.3) przen. lekcew. frazesy

Wiktionary

Fr

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Niektórzy traktują frazeologię jako dział leksykologii, inni – jako autonomiczną dziedzinę nauki.

 (1.3) Zapewne Binjamin Netanjahu znowu użyje frazeologii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frazeologizm mrz., frazeologizacja ż.

 przym. frazeologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) idiomatyka

 (1.3) banał

Wiktionary


frazeologiczny

taki, który odnosi się do ustabilizowanych w danym języku związków wyrazowych, których końcowe znaczenie nie wynika ze znaczeń poszczególnych jego członów, np. związek, słownik frazeologiczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) jęz. związany z frazeologią, dotyczący frazeologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeżeli jakiś wyraz sprawia nam kłopoty gramatyczne, etymologiczne, ortograficzne, stylistyczne, frazeologiczne, wystarczy sięgnąć po Miodka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frazeologia ż., frazeologizm m., frazeologizacja ż.

Wiktionary


frazeologizm

związek dwóch lub więcej wyrazów o utrwalonym, stałym znaczeniu, np. "zakochać się na zabój"; związek frazeologiczny, wyrażenie zleksykalizowane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. związek frazeologiczny.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby utworzyć zdanie, trzeba je uzupełnić składnikiem typu rzeczownikowego, który określi, do kogo lub czego frazeologizm się odnosi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrazɛɔˈlɔɟism̥, AS: frazeoloǵism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frazeologia ż., frazeologizacja ż.

 przym. frazeologiczny

Wiktionary


frazeologizować

łączyć wyrazy w związki frazeologiczne


SJP.pl


frazer

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Frazer – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Valley
  • Frazer – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Chester
  • Frazer Corners – jednostka osadnicza w stanie Wisconsin, w hrabstwie Shawano
  • Frazer (ang. Frazer Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Allegheny
  • James George Frazer
  • Frazer Richardson

Wikipedia


frazerowski

[czytaj: frejzer albo frezer] taki jak u Frazera, charakterystyczny dla Frazera; fraserowski


SJP.pl


frazes

1. to, co jest oczywiste, powszechnie znane; banał, komunał, truizm;
2. stereotypowe połączenie wyrazów;
3. dawniej: zdanie, wyrażenie, zwrot


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) często powtarzane, wyszukane powiedzenie, pozbawione jednak głębszego sensu

 (1.2) oklepane wyrażenie, stereotypowe połączenie wyrazów

 (1.3) daw. zdanie, wyrażenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niestety, ogół emigrantów, wielce czuły na bogoojczyźniany frazes i radykalną retorykę, dawał się w ten sposób dzielić, skłócać i prowadzać na manowce (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrazɛs, AS: frazes

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fraza ż.

:: zdrobn. frazesik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banał, komunał, liczman, oczywistość, ogólnik, slogan, truizm; pot. stara śpiewka

 (1.3) fraza

Wiktionary


frazesik

zdrobnienie od: frazes


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od frazes

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie frazes, lecz tylko mały frazesik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frazes m.

Wiktionary


frazesowicz

osoba posługująca się często frazesami


SJP.pl


frazesowiczka

kobieta często posługująca się frazesami


SJP.pl


frazesowy

przymiotnik od: frazes


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pozbawiony głębszego znaczenia, wyświechtany

Wiktionary


frazować

1. prowadzić melodię w obrębie mniejszych odcinków muzycznych (fraz);
2. uwydatniać strukturę frazową wiersza


SJP.pl


frazowy

związany z frazą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do frazy; składający się z frazy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fraza ż.

Wiktionary


frańczak

nazwisko


SJP.pl


fraś

nazwisko


SJP.pl


frażet

wyrób platerowany


SJP.pl


frażetowski

→ frażet


SJP.pl

Patrz:

frażet

frażetowy

związany z frażetem


SJP.pl


freak

[czytaj: frik]
1. w muzyce rockowej: impertynencka, arogancka maniera wykonawcza;
2. osoba o niekonwencjonalnym i nowatorskim stylu bycia; oryginał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. osoba zachowująca się dziwnie i niekonwencjonalnie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Freak – album grupy Armia
  • Freak – singel grupy LFO
  • Freak – singel duetu Lexy & K-Paul
  • Freak – singel Estelle
  • Freak - singel zespołu Silverchair

Wikipedia

Wymowa:

IPA: frʲik, AS: frʹik

Wiktionary


freakfighter

[czytaj: frikfajter] uczestnik walk freakfightowych


SJP.pl


freakfighterka

[czytaj: frikfajterka] uczestniczka walk freakfightowych


SJP.pl


freakfightowy

→ freak fight [czytaj: frikfajtowy]


SJP.pl


freakowy

→ freak [czytaj: frikowy]


SJP.pl


freblanka

przestarzale o przedszkolance


SJP.pl


freblowski

zgodny z systemem pedagogicznym F. Fröbla, niemieckiego nauczyciela


SJP.pl


freblówka

dawniej: przedszkole


SJP.pl


frechkunda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. pozn. bezczelna kobieta

Wiktionary


frechowny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Poznań. zarozumiały, bezczelny, arogancki

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. bezczelny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem, od kiedy on taki frechowny się zrobił.

Wiktionary


fred

zdrobnienie od: Alfred, Manfred (imiona męskie); Fredek, Fredzio


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|m. Alfred

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fred (Frederico Rodrigues de Oliveira, 1949-2022) – piłkarz brazylijski
  • Fred (Frederico Chaves „Fred” Guedes, ur. 1983) – brazylijski piłkarz występujący na pozycji napastnika
  • Fred (Frederico „Fred” Rodrigues Santos, ur. 1993) – brazylijski piłkarz występujący na pozycji pomocnika
  • Fred – kot, tajny agent nowojorskiej policji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O różnych już rzeczach słyszałem, ale żeby ktoś przebrał trupa i postawił na warcie, żeby na mecz pójść, to największy idiotyzm, z jakim miałem dotąd do czynienia – stwierdził Fred Marcinkowski, kręcąc z niedowierzaniem głową.

Wiktionary


freda

zdrobnienie od: Alfred, Manfred (imiona męskie); Fredek, Fredzio


SJP.pl

Freda – osiedle Kowna, na Aleksocie, nad Niemnem, obejmuje Fredę Górną i Fredę Dolną; pełni funkcje przemysłowo-rekreacyjne.

Dwór Józefa Godlewskiego opisany został przez R. Aftanazego w „Dziejach rezydencji”.

Na Fredzie znajduje się Ogród Botaniczny Uniwersytetu Witolda Wielkiego (1923) oraz ruiny cerkwi św. Sergiusza z Radoneża (1891), położonej w dawnej Twierdzy Kowno.

Wikipedia


freddamente

określenie wykonawcze: chłodno, obojętnie


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) muz. ozięble, obojętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) freddo

Wiktionary


freddie

[czytaj: fredi] obce imię męskie


SJP.pl

Freddie – czwarty album studyjny amerykańskiego rapera Freddiego Gibbsa. Został wydany 22 czerwca 2018 r. przez ESGN i Empire Distribution.

Tytuł i grafika albumu jest inspirowana albumem "Teddy" Teddy'ego Pendergrass'a z 1979 roku.

Wikipedia


freddo

przysłówek

 (1.1) muz. ozięble, obojętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) freddamente

Wiktionary


freddy

Freddy, właśc. Frederico Castro Roque dos Santos (ur. 14 sierpnia 1979 w Malanje) − angolski piłkarz występujący na pozycji napastnika. W reprezentacji Angoli zadebiutował w 2004 roku. W latach 2004–2005 rozegrał w niej 11 meczów, w których zdobył jedną bramkę.

Wikipedia


fredegunda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Fredegunda (łac. "Fredegundis") (zm. 597) – żona frankijskiego króla Neustrii, Chilperyka I.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wracającego z wyprawy króla witał dwór Fredegundy i miejscowy biskup.

Wiktionary


fredek

zdrobnienie od: Alfred, Manfred (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) poufała forma imienia Ferdynand

 (1.2) poufała forma imienia Fryderyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Alfred mos.

Wiktionary


frederic

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Frederic – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Polk
  • Frederic (ang. Frederic Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Crawford

Wikipedia


frederick

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • angielski odpowiednik imienia Fryderyk
  • Frederick – piąty singel Patti Smith
  • Frederick – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Weld
  • Frederick – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Rice
  • Frederick – miasto w stanie Maryland, w hrabstwie Frederick
  • Frederick – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Tillman
  • Frederick – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Brown
  • Frederick (ang. Frederick Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Schuyler
  • Frederick (ang. Frederick Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Divide
  • Frederick (ang. Frederick Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Brown
  • hrabstwo Frederick (ang. Frederick County) – w stanie Maryland
  • hrabstwo Frederick (ang. Frederick County) – w stanie Wirginia

Wikipedia


fredeswinda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Fredeswinda – imię żeńskie pochodzenia anglosaskiego, złożone ze staroangielskich członów "frið" – „pokój” i "swiðe" – „silny”. Patronką tego imienia jest św. Fredeswinda z Anglii (VIII wiek).

Fredeswinda imieniny obchodzi 19 października.

Wikipedia


fredka

zdrobnienie od: Alfred, Manfred (imię męskie)


SJP.pl


fredkowie

Fredek z małżonką


SJP.pl


fredkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fredka lub z nim związany


SJP.pl


frednowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Frednowów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frednowy nmos.

:: fż. frednowianka ż.

 przym. frednowski

Wiktionary


frednowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Frednowów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frednowy nmos.

:: fm. frednowianin m.

 przym. frednowski

Wiktionary


frednowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Frednowów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frednowy nmos., frednowianin m., frednowianka ż.

Wiktionary


fredostwo

Fred z małżonką; Fredowie


SJP.pl


fredowie

Fred z małżonką; Fredostwo


SJP.pl


fredreum

amatorski teatr w Przemyślu


SJP.pl

Towarzystwo Dramatyczne Fredreum – najstarszy polski teatr amatorski założony w Przemyślu w 1869. Jest najprawdopodobniej również najstarszym teatrem amatorskim w Europie. Patronem jest od 1912 polski komediopisarz Aleksander Fredro, który pochodził z Ziemi Przemyskiej.

Wikipedia


fredro

nazwisko polskie, m.in.:
1. Aleksander (1793-1876), komediopisarz, poeta;
2. Andrzej Maksymilian (ok. 1620-1679), pisarz, moralista;
3. Jan Aleksander (1829-91), komediopisarz;
4. Jan Maksymilian (1784-1846), dramatopisarz, poeta


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Fredro – komediopisarz, pamiętnikarz i poeta
  • Aleksander Antoni Fredro – biskup przemyski i chełmski
  • Andrzej Maksymilian Fredro – filozof i polityk
  • Jacek Fredro – szlachcic
  • Konstanty Fredro – duchowny
  • Fredro Hrabia
  • Fredro Starr – raper

Wikipedia


fredrolog

specjalista w zakresie fredrologii (dziedzinie zajmującej się twórczością Aleksandra Fredry)


SJP.pl


fredrologia

badania nad twórczością Aleksandra Fredry


SJP.pl


fredropol

wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w powiecie przemyskim;

Wiktionary

Fredropol – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Fredropol; siedziba gminy Fredropol.

Fredropol wraz ze wsią Kormanice tworzą sołectwo "Kormanice/Fredropol".

Fredropol uzyskał lokację miejską około 1720 roku, zdegradowany przed 1880 rokiem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: frɛˈdrɔpɔl, AS: fredropol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fredropolanin mos., fredropolanka ż.

 przym. fredropolski

Wiktionary


fredropolanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Fredropola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fredropol m.

:: fż. fredropolanka ż.

 przym. fredropolski

Wiktionary


fredropolanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Fredropola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fredropol m.

:: fm. fredropolanin m.

 przym. fredropolski

Wiktionary


fredropolski

przymiotnik od: Fredropol


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Fredropola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fredropol m., fredropolanin m., fredropolanka ż.

Wiktionary


fredrowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fredry lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) liter. dotyczący życia i twórczości Aleksandra Fredry, charakterystyczny, typowy dla Fredry lub jego twórczości, taki jak u Fredry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Libretto jest więc dziwną mieszanką mickiewiczowsko-fredrowską.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Fredrowski

Wiktionary


fredzia

zdrobnienie od: Fryderyka (imię żeńskie)


SJP.pl


fredziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fredzi lub z nią związany


SJP.pl


fredzio

zdrobnienie od: Alfred, Manfred, Fryderyk (imiona męskie); Fredziu


SJP.pl


fredziowie

Fredzio z małżonką


SJP.pl


fredziowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fredzia (Fredzi) lub z nim (z nią) związany


SJP.pl


fredziu

zdrobnienie od: Alfred, Manfred, Fryderyk (imiona męskie); Fredzio


SJP.pl


free

[czytaj: fri] określenie produktów spożywczych niezawierających jakichś składników


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Free – grupa muzyczna
  • Free – raperka
  • Free – wydany w 2007 roku album skrzypka Davida Garretta
  • Free – studyjny album amerykańskiej grupy Office of Strategic Influence
  • Free – album studyjny Ricka Astleya, wydany w 1991 roku
  • Free – album muzyczny Kate Ryan
  • Free – album muzyczny Gavina DeGraw
  • Free – album muzyczny Iggy’ego Popa
  • Free – album muzyczny Kida Cudiego
  • Free – singel brytyjskiej wokalistki Natalii Kills
  • Free – singel brytyjskiej grupy Rudimental i szkockiej wokalistki Emeli Sandé
  • Free – singel szkockiego DJ-a Calvina Harrisa i brytyjskiej wokalistki Ellie Goulding

Wikipedia


freeboard

[czytaj: fribord]
1. oświetlona tablica reklamowa na metalowym słupie;
2. deskorolka z sześcioma kółkami, odwzorowująca zachowanie snowboardu podczas jazdy


SJP.pl

Fr

Wikipedia


freebsd

FreeBSD – system operacyjny z rodziny Unix. Oparty na BSD, gałęzi Uniksa stworzonej przez Computer Systems Research Group (CSRG) na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley.

Pierwsza wersja wydana została 30 listopada 1993 roku. Najnowsza wersja to 15.

Wikipedia


freediver

[czytaj: fridajwer] osoba nurkująca na wstrzymanym oddechu, zwykle przy użyciu specjalnej płetwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. osoba uprawiająca freediving

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freediving m.

:: fż. freediverka ż.

 przym. freedivingowy

Wiktionary


freediverka

[czytaj: fridajwerka] kobieta nurkująca na wstrzymanym oddechu, zwykle przy użyciu specjalnej płetwy


SJP.pl


freediving

[czytaj: fridajwing] swobodne nurkowanie na wstrzymanym oddechu, zwykle przy użyciu specjalnej płetwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. dyscyplina sportu i aktywności polegająca na nurkowaniu na wstrzymanym oddechu;

Wiktionary

Freediving (z free „wolny, swobodny”; diving „nurkowanie”) – nurkowanie na wstrzymanym oddechu. Podczas zanurzenia nurek nie używa akwalungu, przez co freediving często jest nieściśle nazywany nurkowaniem bezsprzętowym. Nie jest to do końca prawda, ponieważ freediverzy korzystają ze sprzętu takiego jak maski/okulary, specjalne płetwy, pianki/skóry pływackie, balast itp.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. freediver m., freediverka ż.

 przym. freedivingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nurkowanie swobodne

Wiktionary


freedivingowy

→ freediving [czytaj: fridajwingowy]


SJP.pl


freeganin

[czytaj: friganin] osoba żywiąca się jedzeniem ze śmietnika i wyproszonym od sprzedawców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba hołdująca freeganizmowi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lidka chodziła z jednym freeganinem, ale jadał dziwne rzeczy i go zostawiła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freeganizm n.

:: fż. freeganka ż.

 przym. freegański

Wiktionary


freeganizm

[czytaj: friganizm] żywienie się jedzeniem ze śmietnika i wyproszonym od sprzedawców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) antykonsumpcyjny styl życia;

Wiktionary

Freeganizm – antykonsumpcyjny styl życia, polegający na ograniczaniu udziału w konwencjonalnej ekonomii. Nazwa tego ruchu powstała w USA jako zbitka słów "free" – wolny, darmowy, i "veganism" – weganizm (jednak nie wszyscy jego członkowie są weganami czy wegetarianami).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zapewne ktoś uzna freeganizm za rodzaj współczesnego franciszkanizmu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freeganin mos., freeganka ż.

 przym. freegański

Wiktionary


freeganka

[czytaj: friganka] kobieta żywiąca się jedzeniem ze śmietnika i wyproszonym od sprzedawców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwolenniczka freeganizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobrze, że zerwałeś z tą freeganką, będziemy mogli nareszcie zjeść razem coś normalnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freeganizm n.

:: fm. freeganin mos.

 przym. freegański

Wiktionary


freegański

→ freeganin [czytaj: frigański]


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z freeganizmem, dotyczący freeganizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaczął nienawidzić jej i tego całego freegańskiego stylu życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freeganin mos., freeganka ż., freeganizm mrz.

Wiktionary


freejazzowy

→ free jazz [czytaj: fridżezowy]


SJP.pl


freelancer

[czytaj: frilanser]
1. osoba wykonująca wolny zawód; wolny strzelec;
2. osoba zdobywająca zlecenia na internetowej aukcji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) osoba pracująca bez etatu, wykonująca projekty na zlecenie, przedstawiciel wolnych zawodów

Wiktionary

Freelancer (pol. "wolny strzelec") – osoba pracująca bez etatu, realizująca zadania na zlecenie.

Do profesji szczególnie popularnych wśród wolnych strzelców należą m.in. fotografia, dziennikarstwo, copywriting, tłumaczenie, programowanie, malarstwo, grafika, doradztwo i inne zawody, głównie związane z pracą twórczą. Określenia „wolny strzelec” zazwyczaj nie używa się w stosunku do osób wykonujących prace fizyczne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Swój czas dzieli między tworzenie komiksów jako freelancer i prowadzenie kursów rysunku i pisania jako nauczyciel w ramach nagradzanego programu animacji w Seneca College.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freelance

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolny strzelec

Wiktionary


freelancerka

[czytaj: frilanserka]
1. kobieta wykonująca wolny zawód; wolny strzelec;
2. praca bez etatu, realizowanie projektów na zlecenie; freelancing, freelancerstwo


SJP.pl


freelancerski

→ freelancer [czytaj: frilanserski]


SJP.pl


freelancerstwo

[czytaj: frilanserstwo] praca bez etatu, realizowanie projektów na zlecenie; freelancerka, freelancerstwo


SJP.pl


freelancing

[czytaj: frilans-ing] praca bez etatu, realizowanie projektów na zlecenie; freelancerka, freelancerstwo


SJP.pl


freelancingowy

→ freelancing [czytaj: frilansingowy]


SJP.pl


freelander

[czytaj: frilander] model samochodu marki Land Rover


SJP.pl

Freelander (chiń. upr. 神行者) – chińsko-brytyjska marka samochodów osobowych, z siedzibą w Changshu, działająca od 2026 roku. Należy do chińsko-brytyjskiego joint venture Chery Jaguar Land Rover.

Wikipedia


freelansować

[czytaj: frilansować] pracować bez etatu, realizować projekty na zlecenie; frilansować


SJP.pl


freemail

[czytaj: frimejl] usługa internetowa udostępniająca za darmo konta pocztowe


SJP.pl


freeman

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Freeman – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Cass
  • Freeman – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Hutchinson
  • Freeman – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Crawford
  • Freeman (ang. Freeman Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Pope
  • Freeman (ang. Freeman Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Woodruff
  • Freeman (ang. Freeman Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Clay
  • Freeman (ang. Freeman Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Clare
  • Freeman (ang. Freeman Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Freeborn
  • Freeman (ang. Freeman Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Richland
  • Freeman (ang. Freeman Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Crawford
  • Adam Freeman-Pask – brytyjski wioślarz
  • Alice Freeman – brytyjska wioślarka

Wikipedia


freemium

[czytaj: FRImjum] usługa darmowa w podstawowej wersji, a płatna w pełnej wersji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hand. model biznesowy sprzedaży usługi lub produktu, w którym rozdaje się darmową wersję podstawową i nakłania do kupna opcjonalnej, pełnej wersji premium;

 (1.2) hand. produkt oferowany w modelu biznesowym freemium (1.1)

Wiktionary

Freemium – model biznesowy, w którym produkt lub usługa (najczęściej oprogramowanie, gra komputerowa, usługa internetowa) jest dostępna za darmo, ale korzystanie z zaawansowanych funkcji lub uzyskanie niektórych wirtualnych dóbr wymaga wykupienia wersji premium. Słowo „freemium” to kontaminacja łącząca dwa aspekty modelu biznesowego: „free” (za darmo) i „premium”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wraz z rozwojem rynków SaaS oraz mobile popularność zaczął zdobywać model freemium, który umożliwiał osiąganie lepszych wyników konwersji sprzedażowej oraz szybsze budowanie społeczności odbiorców aplikacji.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) freekonomia

Wiktionary


freeride

[czytaj: frirajd] ekstremalna jazda w trudnym terenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. nieformalna dyscyplina sportów ekstremalnych;

Wiktionary

Freeride – nieformalna dyscyplina sportów ekstremalnych, bardzo podobna do dyscypliny downhill, polegająca na zjazdach przy pomocy specjalnego, przystosowanego do tego roweru. W ostatnich latach rozwija się błyskawicznie i stała się najbardziej popularną dyscypliną kolarstwa ekstremalnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy freeridzie chętnie korzystam ze sprzętu wspinaczkowego, zjeżdżam na linie w rynnach, aby dotrzeć do najlepszego puchu.

 (1.1) Wyrażenie „freeride” stosowane jest również w windsurfingu, snowboardzie, narciarstwie do określenia ekstremalnej „jazdy” w trudnym terenie – duże zafalowanie, poza przygotowanymi trasami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freerider m., freeriderka ż.

 przym. freeridowy

Wiktionary


freerider

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. osoba uprawiająca freeride

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leśnicy będą pilnować, by freeriderzy nie niszczyli zagajników.

 (1.1) Jurek nie jest zwykłym kolarzem, on jest freeriderem.

 (1.1) Uważajcie, podchodząc z boku stoku, mnóstwo tam freeriderów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freeride m., freeriderka ż.

 przym. freeridowy

Wiktionary


freeriderka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. kobieta uprawiająca freeride

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zimowej olimpiadzie wzięły udział freeriderki ze Szwajcarii i Włoch.

 (1.1) Górale zaproponowali freeriderkom grzaniec.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freeride m., freerider m.

 przym. freeridowy

Wiktionary


freeridowy

przymiotnik

 (1.1) związany z freeridem, odnoszący się do freeride’u

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Panewnikach otwarto nowy sklep ze sprzętem freeridowym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freeride m., freerider m., freeriderka ż.

Wiktionary


freeskier

[czytaj: fri ski-er] narciarz wykonujący w powietrzu ewolucje (triki)


SJP.pl


freeskierka

[czytaj: fri ski-erka] narciarka wykonująca w powietrzu ewolucje (triki)


SJP.pl


freeskiing

[czytaj: fri ski-ing] narciarstwo z wykonywaniem w powietrzu ewolucji (trików)


SJP.pl

Freeskiing ("Newschool Skiing") – narciarstwo polegające na skakaniu na skoczniach i wykonywaniu w powietrzu ewolucji (trików) takich jak: obroty, salta, graby (chwyty za nartę w locie) oraz na ślizganiu się po poręczach (railach) i boksach (jibbing).

Sport ten dzieli się na kilka konkurencji:

Wikipedia


freeskiingowy

→ freeskiing [czytaj: friskijingowy]


SJP.pl


freestyle

[czytaj: fristajl] wolny styl; styl rymowania z pamięci w utworach hiphopowych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Freestyle (snowboarding)
  • Freestyle (spadochroniarstwo)
  • Freestyle (deskorolka)
  • Freestyle (rap)
  • Freestyle (styl taneczny)
  • Freestyle (wspinaczka)
  • Freestyle (windsurfing)
  • Freestyle (narciarstwo)
  • Kraul – styl pływania nazywany czasem freestylem.
  • Freestyle basketball
  • Freestyle football
  • Freestyle (Pen spinning)

Wikipedia


freestyle'owy

→ freestyle [czytaj: fristajlowy]; freestylowy


SJP.pl


freestyler

[czytaj: fristajler]
1. raper śpiewający stylem wolnym;
2. środowiskowo: osoba wykonująca sztuczki piłkarskie


SJP.pl

Freestyler – singel fińskiej grupy Bomfunk MC’s wydany w 1999 roku. Singel umieszczono w albumie "In Stereo". Teledysk do „Freestylera” został nakręcony na fińskiej stacji metra helsińskiego Hakaniemi. Mimo ogromnego sukcesu, jaki utwór zdobył w Europie, nigdy nie znalazł się na 1. miejscu w rodzimej Finlandii.

Wikipedia


freestylerka

[czytaj: fristajlerka]
1. raperka śpiewająca stylem wolnym;
2. środowiskowo: wykonawczyni sztuczek piłkarskich


SJP.pl


freestylerski

→ freestyler [czytaj: fristajlerski]


SJP.pl


freestylowiec

[czytaj: fristajlowiec] osoba rymująca z pamięci w utworach hiphopowych


SJP.pl


freestylowy

→ freestyle [czytaj: fristajlowy]; freestyle'owy


SJP.pl