freeter

[czytaj: friter] osoba, zwykle młoda, niezatrudniona nigdzie na stałe, podejmująca się różnych prac dorywczych


SJP.pl

Freeter (jap. フリーター furītā) – japońskie określenie młodych ludzi pozostających bez stałego zatrudnienia – Japońskie Ministerstwo Zdrowia, Pracy i Opieki Społecznej do grupy „freeter” zalicza ludzi pomiędzy 15. a 34. rokiem życia zatrudnionych czasowo lub na pół etatu, poszukujących pracy czasowej lub na pół etatu oraz bezrobotnych (z wyłączeniem gospodyń domowych i studentów), którzy chcieliby podjąć pracę czasową lub na pół etatu.

Wikipedia


freetown

[czytaj: fritałn] stolica Sierra Leone


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Sierra Leone;

Wiktionary

Fr

Wikipedia


freetrader

[czytaj: fritrejder] zwolennik wolnego handlu, opowiadający się za Ligą przeciw ustawom zbożowym - organizacją walczącą w Anglii w latach 1838-46 o zniesienie ceł na zboże importowane


SJP.pl


freeware

[czytaj: friłer] oprogramowanie niekomercyjne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) inform. oprogramowanie udostępniane za darmo, którego kod źródłowy nie jest udostępniany użytkownikowi

Wiktionary

Freeware – licencja oprogramowania umożliwiająca bezpłatne rozprowadzanie aplikacji bez ujawnienia kodu źródłowego. Czasami licencja freeware zawiera dodatkowe ograniczenia (np. część freeware jest całkowicie darmowa jedynie do użytku domowego).

Wikipedia


fregare

przysłówek

 (1.1) muz. trąc, pocierając

Wiktionary


fregat

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: fregata

Wiktionary

Fregat (ros. Фрегат) – sfinansowany przez Starsem blok przyspieszający dla rakiety wielostopniowej budowany przez "NPO Ławoczkin", przeznaczony początkowo dla rakiet "Sojuz-U", "Sojuz-FG" i "Sojuz 2", a od 2011 używany także blok przyspieszający rakiet "Zenit 3F" i "Zenit-2M". Zaprojektowano go w 6 wersjach, z czego wystrzelono 4 z nich, do połowy 2017 roku ponad 60 razy.

Wikipedia


fregata

1. statek żaglowy;
2. dawny, dobrze uzbrojony okręt wojenny;
3. okręt eskortowy z II wojny światowej;
4. obecnie: duży okręt bojowy uzbrojony w rakiety;
5. duży ptak z rodziny o tej samej nazwie, zamieszkujący oceany strefy tropikalnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe;

 (1.2) mar. wojsk. średniej wielkości, pomocniczy okręt wojenny, współcześnie o wyporności w granicach 1500-2500 ton;

 (1.3) ornit. szerokoskrzydły, szybujący ptak oceaniczny z rodziny fregatowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fregata (klasa okrętów):
    • fregata – okręt żaglowy
    • fregata pancerna
    • fregata – okręt eskortowy
    • fregata rakietowa
  • fregata, pełnorejowiec – typ ożaglowania
  • fregata – ptak z rodziny fregat:
    • fregata mała
    • fregata średnia
    • fregata białobrzucha
    • fregata wielka
    • fregata orla

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na nawietrznej powoli płynęła fregata.

 (1.3) Na niebie dostojnie szybowała fregata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɛˈɡata, AS: fregata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fregatowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pełnorejowiec

Wiktionary


fregaton

mała fregata


SJP.pl


fregatowate

o cechach fregatowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Fregatidae|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu pełnopłetwych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrɛɡatɔˈvatɛ, AS: fregatovate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fregata ż.

Wiktionary


fregatowaty

o cechach fregatowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


fregaty

1. statek żaglowy;
2. dawny, dobrze uzbrojony okręt wojenny;
3. okręt eskortowy z II wojny światowej;
4. obecnie: duży okręt bojowy uzbrojony w rakiety;
5. duży ptak z rodziny o tej samej nazwie, zamieszkujący oceany strefy tropikalnej


SJP.pl

Fregaty, fregatowate (Fregatidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu głuptakowych (Suliformes).

Wikipedia


freiberg

nazwisko


SJP.pl

Freiberg – miasto powiatowe we wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, w okręgu administracyjnym Chemnitz, siedziba powiatu Landkreis Mittelsachsen (do 31 lipca 2008 w powiecie Freiberg), u podnóża Rudaw. Do 31 grudnia 2011 siedziba wspólnoty administracyjnej Freiberg, która dzień później została rozwiązana. Liczy ok. 41,7 tys. mieszkańców.

Wikipedia


freiberger

[czytaj: frajberger] rasa lekkich zimnokrwistych koni domowych, pochodząca ze Szwajcarii


SJP.pl

Koń freiberski, freiberger ( Franches-Montagnes) – jedyna rasa rodzima lekkiego zimnokrwistego konia domowego wywodząca się z terenów górskich Szwajcarii. Ich obszarem pochodzenia jest płaskowyż Freiberg na terenie Jury. Rasa bywa określana również mianem „rasy jury” lub "franche-comté". Konie tej rasy uznawane są za najlżejsze spośród europejskich koni zimnokrwistych i do dziś znajdują zastosowanie w siłach zbrojnych Szwajcarii.

Wikipedia


freiherr

[czytaj: frajherr]
1. w średniowiecznych Niemczech: tytuł panów feudalnych podległych bezpośrednio suzerenowi
2. od XV wieku: tytuł szlachty niemieckiej równoznaczny z tytułem barona


SJP.pl

Freiherr (z niem. "wolny pan") – najniższy i jeden z najstarszych niemieckich tytułów arystokratycznych odpowiadający baronowi, niższy od grafa (hrabiego).

Nadawany przez cesarza jako "Reichsfreiherr", nadawany przez władców poszczególnych państw Cesarstwa (Rzeszy) jako "Freiherr". Freiherr był podporządkowany bezpośrednio sądom cesarskim, z wyłączeniem sądów lokalnych państw Rzeszy. Napoleon zrównał tytuł Freiherra z baronem w 1806 r. wraz ze zniesieniem I Rzeszy.

Wikipedia


freikorps

Freikorps (z niem. "wolny korpus") – ochotnicze, nacjonalistyczne formacje paramilitarne działające w Niemczech w latach 1918–1922, założone przez zdemobilizowanych żołnierzy, uczestniczące w walkach z powstańcami polskimi (I powstanie śląskie, III powstanie śląskie), w tłumieniu rewolucji w Niemczech i w walkach o Rygę.

Wikipedia


frej

nazwisko


SJP.pl


freja

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitnord. nordycka bogini z rodu wanów asgardskich, bóstwo wegetacji, miłości, płodności, magii i wojny;

 (1.2) imię|polski|ż.

Wiktionary

Fr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy klątwy rzucać, czy palić ofiary? / Czy zabić kogo piekielnymi czary? / Z jakim to widmem skandynawskiej Frei / Grafini dzieło zaczyna Medei.

 (1.2) Na najwyższej skale stała tam Freja cała w bieli, podobna w swym hełmie do kobiecego wojennego posągu o różanej twarzy (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɛja, AS: frei ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 fm. Frej m.

 rzecz. Freya ż., Frija ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) Freya, Frija

Wiktionary


frejlak

nazwisko


SJP.pl


frejlina

w Rosji carskiej: tytuł damy dworu nadawany córkom dostojników


SJP.pl


frejm

pojedyncza partia w snookerze; frame


SJP.pl


frejr

Frejr (także Frej, Frey, Freyr, Yngwe) – bóstwo falliczne z rodu Wanów, bóg urodzaju, roślinności, pokoju, płodności, bogactwa i radości, syn Njörðra i Skadi (albo nieznanej z imienia siostry Njörda), brat Frei. Władca świetlistych Alfów, jego małżonką jest uosabiająca ziemię Gerda.

Wikipedia


frekwencja

1. uczęszczanie, napływ, liczba widzów, gości, zwiedzających itp. w jakimś miejscu publicznym w określonym czasie;
2. częstość występowania jakiegoś zjawiska;
3. frekwencja wyborcza - liczba osób biorących głosujących w wyborach w stosunku do całkowitej liczby osób uprawnionych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. częstotliwość

 (1.2) częstotliwość dziania się czegoś

 (1.3) liczba osób biorących udział w jakimś zdarzeniu / znajdujących się w jakimś miejscu

Wiktionary

Frekwencja ( frequentia „częstotliwość”) – najczęściej wyrażany procentowo stosunek liczby osób, które wzięły udział w konkretnym zdarzeniu, np.: wybory parlamentarne, rozgrywki sportowe, zajęcia lekcyjne – do liczby osób, które były zaproszone lub miały prawo wziąć udział w danym zdarzeniu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Frekwencja uczniów ma duży wpływ na wyniki nauczania oraz jakość pracy szkoły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɛˈkfɛ̃nt͡sʲja, AS: frekfẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frekwencyjność

 czas. frekwentować

 przym. frekwencyjny

 przysł. frekwencyjnie

Wiktionary


frekwencyjność

→ frekwencyjny


SJP.pl

Patrz:

frekwencyjny

frekwencyjny

→ frekwencja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z frekwencją, dotyczący frekwencji

Wiktionary

Patrz:

frekwencja

Powiązane:

 rzecz. frekwencja ż.

Wiktionary


frekwentacja

dawniej: frekwencja


SJP.pl


frekwentować

dawniej: uczęszczać


SJP.pl


frela

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dziewczyna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziołcha

Wiktionary


frelek

nazwisko


SJP.pl


frelichowski

nazwisko


SJP.pl


frelichów

Frelichów (cz. "Frelichov", niem. "Fröhlichhof") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Chybie. Wieś leży w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego, geograficznie zaś leży w regionie Dolina Górnej Wisły, na południe od Jeziora Goczałkowickiego. Powierzchnia wynosi 294 ha, a liczba ludności 627, co daje gęstość zaludnienia równą 213,3 os./km².

Wikipedia


frenalgia

reumatyczny ból głowy


SJP.pl


french

[czytaj: frencz] stylizacja paznokci z jasną płytką i białą końcówką; frencz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • French (ang. French Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lafayette
  • French (ang. French Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Adams
  • French (ang. French Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie St. Louis
  • Dawn French
  • John French
  • Percy French
  • Tana French
  • Victor French
  • French – jednostka miary służąca do pomiaru wielkości cewnika
  • French Creek

Wikipedia


frenchowy

→ french


SJP.pl

Patrz:

french

frencz

1. krótka kurtka o prostym kroju;
2. stylizacja paznokci z jasną płytką i białą końcówką; french


SJP.pl


frendziara

potocznie: przyjaciółka; psiapsióła


SJP.pl


frenetico

określenie wykonawcze: z wściekłością, szaleńczo


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) muz. szaleńczo, z wściekłością

Wiktionary


frenetyczniej

stopień wyższy od przysłówka: frenetycznie


SJP.pl


frenetyczny

książkowo: wyrażający uczucie zachwytu, radosnego uniesienia, podniecenia; euforyczny, ekstatyczny, entuzjastyczny, owacyjny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) książk. entuzjastyczny, burzliwy, wyrażający wręcz szalony zapał

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrɛ̃nɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: frẽnetyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frenezja ż., frenetyczność ż.

 przysł. frenetycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owacyjny, gwałtowny, żywiołowy, gorący, frenezyjny

Wiktionary


frenezja

wielka ekscytacja, uniesienie; entuzjazm, zapał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. zapał

Wiktionary

Powiązane:

 przym. frenetyczny

Wiktionary


frenolog

specjalista w zakresie frenologii


SJP.pl


frenologia

przestarzała, błędna teoria, według której poszczególne części mózgu odpowiadają za konkretne cechy psychiczne człowieka, a na podstawie budowy czaszki można je określić; kraniologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. obecnie uznawana za pseudonaukową dziedzina wiedzy badająca związek między ukształtowaniem czaszki człowieka a jego cechami psychicznymi;

Wiktionary

Frenologia (gr. "phrēn" – rozum) – pseudonaukowa teoria neuropsychologiczna, wedle której kora mózgu jest podzielona na odrębne ośrodki, z których każdy zapewniał fizykalne podstawy zjawisk psychicznych.

Opracowali ją w XVIII i XIX wieku Franz Joseph Gall i Johann Spurzheim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzięki dzisiejszym badaniom wiemy, że frenologia to teoria wyssana z palca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frenolog m., frenologista m.

 przym. frenologiczny

 przysł. frenologicznie

Wiktionary


frenologiczny

→ frenologia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z frenologią, dotyczący frenologii

Wiktionary

Patrz:

frenologia

Powiązane:

 rzecz. frenologia ż., frenolog mos.

Wiktionary


frenopatologia

dawniej: psychiatria (nauka zajmująca się badaniem warunków powstania, profilaktyką oraz leczeniem zaburzeń psychicznych)


SJP.pl


frenotron

rodzaj lampy elektronowej wynalezionej w latach 20. ubiegłego wieku


SJP.pl


freon

związek węgla z fluorem i chlorem, stosowany jako czynnik chłodzący w chłodziarkach i jako rozpuszczalnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) grupa chloro- i fluoropochodnych węglowodorów alifatycznych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Freony charakteryzują się dużą prężnością pary w niskich temperaturach i dużym ciepłem parowania, co umożliwia wykorzystanie ich jako substancji chłodzących do produkcji urządzeń chłodniczych, tworzyw sztucznych i aerozoli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɛɔ̃n, AS: freõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. freonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chlorofluorowęglowodór

Wiktionary


freonowy

przymiotnik od: freon


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z freonem, dotyczący freonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freon mrz.

Wiktionary


freony

związek węgla z fluorem i chlorem, stosowany jako czynnik chłodzący w chłodziarkach i jako rozpuszczalnik


SJP.pl

Fr

Wikipedia


frescamente

przysłówek

 (1.1) muz. świeżo, żwawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fresco

Wiktionary


fresco

[czytaj: fresko] muzyczne określenie wykonawcze: świeżo


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) muz. świeżo, żwawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frescamente

Wiktionary


frescobaldi

[czytaj: freskobaldi] nazwisko, m.in.: Girolamo Frescobaldi (1583-1643), włoski kompozytor


SJP.pl


fresk

1. technika malarstwa ściennego polegająca na malowaniu na wilgotnym podkładzie farbami zmieszanymi z wodą, pozwalająca na uzyskanie bardzo trwałych malowideł; alfresko, al fresco;
2. malowidło wykonane tą techniką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. technika malarska nakładania farby na świeży tynk;

 (1.2) szt. malowidło ścienne wykonane techniką fresku (1.1)

Wiktionary

Fresk (z fresco – świeży) – technika malarstwa ściennego polegająca na malowaniu na mokrym tynku farbami odpornymi na alkaliczne działanie zawartego w zaprawie wapna. Inne nazwy to "al fresco" i "buon fresco".

Potocznie jako "fresk" określa się wszelkie malowidła ścienne, wykonane różnymi technikami. W ścisłym rozumieniu nazwa "fresk" odnosi się jednak wyłącznie do tych, które zostały wykonane na mokrym tynku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: frɛsk, AS: fresk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. freskowy

Wiktionary


fresko

lekka, przewiewna tkanina ubraniowa


SJP.pl

Fresko – gra planszowa z gatunku eurogier wydana w 2010 roku przez Queen Games. Gra była nominowana do nagrody Spiel des Jahres, została laureatem Deutscher Spiele Preis.

Tematem gry jest odnowa renesansowego fresku znajdującego się na suficie katedry. Na wezwanie biskupa do miasta zjeżdżają wybitni renowatorzy, z których każdy chce udowodnić swoją wyższość nad pozostałymi.

Wikipedia


freskowy

przymiotnik od: fresk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) szt. związany z freskami, dotyczący fresków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fresk mrz.

Wiktionary


fresno

Fresno – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia, w dolinie San Joaquin, 260 km na południowy wschód od San Francisco. Według spisu z 2020 roku liczyło 542,1 tys. mieszkańców, oraz ponad 1 mln w obszarze metropolitalnym.

Znajdują się tu wielkie winnice oraz sady. Handel winem i owocami (rodzynki, pomarańcze). W mieście rozwinął się przemysł spożywczy oraz maszynowy.

Wikipedia


fretka

udomowiony drapieżnik z rodziny łasicowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Mustela putorius furo|ref=tak., udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɛtka, AS: fretka

Wiktionary


fretkowy

→ fretka


SJP.pl

Patrz:

fretka

freud

[czytaj: frojd] nazwisko niemieckie, m.in. Sigmund Freud (1856-1939), austriacki twórca teorii psychoanalizy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) nazwisko austriackiego lekarza i twórcy psychoanalizy żydowskiego pochodzenia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Sigmund Freud – austriacki neurolog i psychiatra
  • Anna Freud – terapeutka, córka Zygmunta Freuda
  • Lucian Freud – malarz, wnuk Zygmunta Freuda
  • (4342) Freud – planetoida
  • Punk Freud – album muzyczny
  • Pink Freud – polski zespół muzyczny
  • Doktor Freud – amerykański film biograficzny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Epokowe odkrycia Freuda dowiodły, że przejawy zazdrości budowy nie należą do rzadkości i pojęcie penis envy (zazdrość o członek) weszło do tradycyjnej psychoanalizy, a także kultury. Uczniowie Freuda byli przekonani, że zazdrość o członek występuje powszechnie u kobiet (…)

Wiktionary


freudowski

[czytaj: frojdowski] przymiotnik dzierżawczy - należący do Freuda lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) psych. związany z Zygmuntem Freudem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szkoła freudowska zakłada, że pacjent przenosi swoje dziecięce, negatywne doświadczenia i konflikty na terapeutę, sprawiając, iż dochodzi do powstania tzw. „fantazji przeniesieniowej”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freudyzm mrz.

Wiktionary


freudysta

[czytaj: frojdysta] zwolennik freudyzmu, psychoanalitycznej teorii Freuda


SJP.pl


freudystka

→ freudysta


SJP.pl

Patrz:

freudysta

freudyzm

[czytaj: frojdyzm] teoria z zakresu psychoanalizy głosząca, iż motorem życia ludzkiego jest popęd seksualny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. teoria w psychologii, która zakłada, że popęd seksualny jest motorem postępowania człowieka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freudysta mos., freudystka ż.

 przym. Freudowski, freudowski

Wiktionary


frexit

potocznie: hipotetyczne wyjście Francji z Unii Europejskiej; franxit


SJP.pl


frez

1. narzędzie do obróbki metalu lub drewna, w postaci obracającej się tarczy z krawędziami tnącymi;
2. maszyna do kruszenia i usuwania twardych materiałów; freza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. narzędzie skrawające do obróbki powierzchni

Wiktionary

Frez – wieloostrzowe narzędzie skrawające o ruchu obrotowym. Frezy są używane we frezarkach. Służą do obróbki powierzchni płaskich i kształtowych przedmiotów metalowych, drewnianych i z tworzyw sztucznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzisiejsze frezy produkowane są z dobrych materiałów. Są drogie, ale za to dokładne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɛs, AS: fres

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frezarka ż., frezer m., frezowanie n.

 czas. frezować ndk.

Wiktionary


freza

1. narzędzie do obróbki metalu lub drewna, w postaci obracającej się tarczy z krawędziami tnącymi;
2. maszyna do kruszenia i usuwania twardych materiałów; freza


SJP.pl


frezarka

maszyna do obróbki metalu lub drewna, wygryzająca w materiale zagłębienia za pomocą frezu (gryzu); gryzarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. obrabiarka skrawająca, służąca do obróbki płaszczyzn, powierzchi kształtowych, wgłębień itp. za pomocą frezu;

Wiktionary

Frezarka – obrabiarka przeznaczona do obróbki skrawaniem powierzchni płaskich i kształtowych takich jak rowki, gwinty, koła zębate. Narzędziem obróbczym stosowanym na frezarce jest frez. Głównym ruchem powodującym skrawanie, jest ruch obrotowy i posuwisty narzędzia względem obrabianego przedmiotu. Obróbka na frezarkach nazywa się frezowaniem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy użyciu nowoczesnej frezarki można wykonać elementy o bardzo skomplikowanych kształtach.

 (1.1) Frezując musimy trzymać frezarkę pewnie i poruszać ją zdecydowanie (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɛˈzarka, AS: frezarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frezowanie n., frez mrz., frezik mrz., frezer m., sfrezowanie n., wyfrezowanie n.

 czas. frezować ndk., sfrezować dk., wyfrezować dk.

 przym. frezowy

Wiktionary


frezarkowy

→ frezarka; frezarski


SJP.pl


frezarski

związany z frezowaniem; frezerski


SJP.pl


frezer

wykwalifikowany robotnik obsługujący frezarkę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik zajmujący się obsługą frezarki

Wiktionary

Frezer (feminatyw: frezerka) – mistrz rzemiosła zajmujący się obsługą frezarki lub każdy pracownik, który pracuje używając frezu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. frez mrz., frezarka ż.

 czas. frezować

Wiktionary


frezerka

kobieta zajmująca się obróbką przedmiotów metalowych, drewnianych lub wykonanych z tworzyw sztucznych na frezarce


SJP.pl


frezerski

→ frezer


SJP.pl

Patrz:

frezer

frezik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) narzędzie stalowe w kształcie koła z licznymi krawędzami tnącymi na obwodzie, służące do obróbki metalu lub drewna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frezarka ż.

 czas. frezować

Wiktionary


frezja

roślina ozdobna, bylina należąca do rodziny kosaćcowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Freesia|ref=tak., rodzaj bylin ozdobnych z rodziny kosaćcowatych, mających silnie pachnące, na ogół dzwonkowate kwiaty;

 (1.2) kwiat frezji (1.1)

Wiktionary

Frezja ("Freesia" Eckl. ex Klatt) – rodzaj bylin należący do rodziny kosaćcowatych. Należy do niego ok. 6 gatunków roślin pochodzących z południowej Afryki, z Przylądka Dobrej Nadziei. Nazwa naukowa nadana przez Friedricha Klatta i wywodząca się z niej nazwa zwyczajowa w języku polskim utworzona została od nazwiska Friedricha Freese – lekarza z zawodu i botanika z zamiłowania, choć bywa też błędnie uznawane za uhonorowanie Eliasa Magnusa Friesa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jutro damy Annie bukiet frezji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɛzʲja, AS: frezʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. frezjowy

Wiktionary


frezjowy

→ frezja


SJP.pl

Patrz:

frezja

frezol

mieszanina związków z grupy fenoli oraz substancji olejowych, wykorzystywana do konserwacji drewna i do ogrzewania


SJP.pl


frezowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|frezować.

Wiktionary

Frezowanie – rodzaj obróbki skrawaniem, w której ruch obrotowy zawsze wykonuje narzędzie, a ruch posuwowy (w zależności od konstrukcji obrabiarki, na której jest prowadzona obróbka) wykonywany jest również przez narzędzie lub przez przedmiot obrabiany.

Obrabiarka, na której wykonuje się frezowanie nazywa się frezarką. Frezowaniem obrabia się metale, tworzywa sztuczne, drewno.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. frezować ndk.

 rzecz. frez mrz., frezarka ż.

Wiktionary


frezować

obrabiać metal lub drewno na frezarce


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) masz. obrabiać coś mechanicznie przy użyciu frezarki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Frezując musimy trzymać frezarkę pewnie i poruszać ją zdecydowanie […]

 (1.1) W ortopedii operacja nieco przypomina proces produkcyjny – trzeba ciąć, frezować i wiercić twardą tkankę kostną, której kształt i położenie jest dobrze znane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɛˈzɔvat͡ɕ, AS: frezovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frezowanie n., frez mrz., frezik mrz., frezarka ż., frezer m., sfrezowanie n., wyfrezowanie n.

 czas. sfrezować dk., wyfrezować dk.

 przym. frezowy

Wiktionary


frezowy

→ frez (narzędzie skrawające), np. rębak frezowy, rozdrabniacz frezowy


SJP.pl


friczjella

glon występujący w Afryce i Indiach


SJP.pl


frida

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż. Elfryda

Wiktionary

Frida – amerykańsko-kanadyjsko-meksykański film biograficzny z 2002 roku, w reżyserii Julie Taymor, opowiadający o życiu meksykańskiej malarki Fridy Kahlo. Scenariusz został napisany na podstawie książki Haydena Herrery "Frida: A Biography of Frida Kahlo". Zdjęcia kręcono w Meksyku (m.in. San Luis Potosí, miasto Meksyk).

Wikipedia


fridek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma imienia Fryderyk

Wiktionary


friedman

[czytaj: fridman] nazwisko obce


SJP.pl


friedrich

[czytaj: fridrych] imię męskie, m.in.: Friedrich Hebbel, niemiecki dramaturg


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Friedrich (przed 937-954) – arcybiskup Moguncji
  • Arne Friedrich – niemiecki piłkarz
  • Caspar David Friedrich – niemiecki malarz
  • Dragutin Friedrich – chorwacki piłkarz
  • Götz Friedrich – niemiecki reżyser operowy
  • Jacek Friedrich – polski historyk sztuki i muzealnik
  • Robert Friedrich – polski gitarzysta, kompozytor i producent muzyczny
  • Rudolf Friedrich – szwajcarski polityk
  • Frydrych

Wikipedia


friendsie

[czytaj: frends-i] selfie ze znajomymi


SJP.pl


friendzona

[czytaj: frend-zona] potocznie: relacja dwóch osób, w której tylko jedna chce być dla drugiej kimś więcej niż przyjacielem; friendzone


SJP.pl


friendzone

[czytaj: frend-zon] potocznie: relacja dwóch osób, w której tylko jedna chce być dla drugiej kimś więcej niż przyjacielem; friendzona


SJP.pl


friendzonować

[czytaj: frend-zonować] utrzymywać relację przyjacielską lub koleżeńską z osobą, która chciałaby zostać naszym partnerem życiowym


SJP.pl


frigidarium

sala do zimnych kąpieli w starożytnych łaźniach rzymskich


SJP.pl

Fr

Wikipedia


frigiditas

oziębłość płciowa


SJP.pl


frigoria

jednostka ilości ciepła ujemnego, stosowana w chłodnictwie; frygoria


SJP.pl


frimaire

[czytaj: friMER] trzeci miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nazwa trzeciego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

Wiktionary

Frimaire (z fr. "frimas" = 'mróz') – trzeci miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym, trzeci i ostatni miesiąc jesienny. Trwał od 21 listopada do 20 grudnia.

Wikipedia


frisbee

[czytaj: frizbi]
1. mały krążek z plastiku, szybujący na dość dużą odległość po wyrzuceniu w powietrze;
2. gra zespołowa polegająca na rzucaniu i łapaniu takiego krążka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gra, w której grający rzucają między sobą nawzajem lekkim plastikowym dyskiem

 (1.2) dysk do gry w frisbee (1.1)

Wiktionary

Frisbee – dysk używany w sporcie i rekreacji. Sama nazwa "frisbee" jest zastrzeżonym znakiem towarowym firmy Wham-O, dla produktów opartych na pomyśle Freda Morrisona.

Typowe frisbee ma kształt talerza o średnicy od 20 do 25 cm i jest wykonane z tworzywa sztucznego. W zależności od zastosowań frisbee mogą się znacznie różnić rozmiarem, ciężarem, twardością materiału i innymi parametrami, które wpływają na zachowanie się dysku w locie.

Wikipedia


frisch

[czytaj: frisz] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anton von Frisch (1849 – 1917), austriacki chirurg
  • Arno Frisch (* 1975), austriacki aktor
  • Céline Frisch (* 1974), austriacki lekarz
  • Cyrus Frisch (* 1969), reżyser holenderski
  • Edmond (Gustave) Frisch de Fels (1858 – 1951), książę Heffingen
  • Frankie Frisch (1898 – 1973)
  • Jean-Christophe Frisch, francuski dyrygent
  • Johann Leonhard Frisch (1666 – 1743), niemiecki przyrodnik i entomolog
  • Just Leopold Frisch (1714 – 1789), niemiecki przyrodnik
  • Karl (Ritter) von Frisch (1886 – 1982), austriacki zoolog
  • Marie von Frisch (1844 – 1925), żona Anton von Frisch
  • Max Frisch (1911 – 1991), szwajcarski architekt i pisarz

Wikipedia


frish

[czytaj: frisz] nazwisko


SJP.pl


friss

szybsza część czardasza (verbunga), tańca węgierskiego


SJP.pl


frisztik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Mazury. śniadanie

Wiktionary


frittata

włoska potrawa z jajek z dodatkiem mięsa, warzyw i sera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. włoska odmiana omleta zapiekana na patelni na maśle, z mieszanką warzywną, serem, niekiedy z czosnkiem lub anchois

Wiktionary

Frittata – włoska potrawa na bazie jajek, zbliżona do omletu oraz quiche. Jest zwykle wzbogacona dodatkowymi składnikami, jak mięso, sery lub warzywa, choć może być też przygotowana w wersji bez dodatków. Bazę tworzy się z ubitych jajek i oleju, oliwy lub masła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przeglądając zdjęcia w komputerze, znalazłam stare zdjęcie frittaty z kurczakiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frʲitˈːata, AS: frʹi•tata

Wiktionary


fritz

[czytaj: fric] obce imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fritz – imię męskie
  • Fritz – nazwisko
  • Fritz Schneider – ujednoznacznienie
  • Fritz Klein – ujednoznacznienie
  • Fritz Müller – ujednoznacznienie
  • Fritz Kaufmann – ujednoznacznienie
  • Fritz Heitmann – ujednoznacznienie
  • Fritz Fischer – ujednoznacznienie
  • Fritz Schäffer – ujednoznacznienie
  • Fritz Haber (1868–1934) – chemik niemiecki, noblista
  • Fritz Todt (1891–1942) – niemiecki polityk, nazista
  • Fritz Erich von Lewinski (1887–1973) – niemiecki feldmarszałek, zbrodniarz wojenny

Wikipedia


friuli

Friuli (wł. "Friuli", friul. "Friûl", słoweń. "Furlanija", niem. "Friaul") – kraina historyczna oraz region geograficzny w północno-wschodnich Włoszech i zachodniej Słowenii o łącznej powierzchni 8,240 km².

Definiowane, jako obszar pomiędzy rzeką "Livenza" na zachodzie i rzeką "Timavo" na wschodzie. Nazwa pochodzi z czasów starorzymskich, od jego historycznie najważniejszego miasta – Cividale del Friuli.

Wikipedia


friulski

przymiotnik od: Friuli (kraina)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla regionu Friuli-Wenecja Julijska, związany lub wywodzący się z regionu Friuli-Wenecja Julijska

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język friulski;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrʲjulsʲci, AS: frʹi ̯ulsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. friulański, furlański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) friulański, furlański

 (2.1) friulański, furlański

Wiktionary


friulskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem friulskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem friulskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku friulskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrʲjulskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: frʹi ̯ulskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


frizea

roślina doniczkowa


SJP.pl

Fr

Wikipedia


frj

Federacyjna Republika Jugosławii, państwo utworzone w roku 1992 przez Serbię i Czarnogórę


SJP.pl


frodo

imię bohatera fantastycznej powieści J.R.R. Tolkiena


SJP.pl


froelich

nazwisko


SJP.pl


fromage

[czytaj: froMAŻ] synekura, ciepła posadka


SJP.pl


fromażeria

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. hand. sklep, który specjalizuje się w sprzedaży sera

Wiktionary


fromborczanin

mieszkaniec Fromborka; Fromborczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Fromborka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrɔ̃mbɔrˈt͡ʃãɲĩn, AS: frõmborčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frombork mrz.

:: fż. fromborczanka ż.

 przym. fromborski

Wiktionary


fromborczanka

mieszkanka Fromborka; Fromborka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Fromborka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrɔ̃mbɔrˈt͡ʃãnka, AS: frõmborčãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frombork mrz.

:: fm. fromborczanin mos.

 przym. fromborski

Wiktionary


fromborczyk

mieszkaniec Fromborka; Fromborczanin


SJP.pl


frombork

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim;

Wiktionary

}|-

Frombork ( Frauenburg, hist. łac. "Castrum Dominae Nostrae", „Zamek Naszej Pani”, "Civitas Warmiensis", „Miasto Warmińskie”) – miasto na Warmii w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Frombork. Jest położony na Równinie Warmińskiej, nad Zalewem Wiślanym, na północnym krańcu Wysoczyzny Elbląskiej. W miejscowości znajduje się port morski oraz morskie przejście graniczne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwsza wzmianka o Fromborku pochodzi z roku 1278. Nazwa miasta wywodzi się od patronki katedry fromborskiej – z niemieckiego „Frauneburg“ – Gród Pani.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɔ̃mbɔrk, AS: frõmbork

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fromborczanin mos., fromborczanka ż.

 przym. fromborski

Wiktionary


fromborka

mieszkanka Fromborka; Fromborczanka


SJP.pl


fromborski

przymiotnik od: Frombork


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Fromborka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwsza wzmianka o Fromborku pochodzi z roku 1278. Nazwa miasta wywodzi się od patronki katedry fromborskiej – z niemieckiego „Frauneburg“ – Gród Pani.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɔ̃mˈbɔrsʲci, AS: frõmborsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frombork mrz., fromborczanin mos., fromborczanka ż.

Wiktionary


fronc

nazwisko


SJP.pl


froncek

zdrobnienie od: Franciszek (imię męskie); Francek, Franek


SJP.pl


froncik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od front

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. front m.

Wiktionary


fronczak

nazwisko


SJP.pl


fronczek

nazwisko


SJP.pl


fronczewski

nazwisko


SJP.pl


fronczyk

nazwisko


SJP.pl


fronda

1. grupa rozłamowa wewnątrz stronnictwa
2. grupa opozycyjna wrogo nastawiona ku panującemu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) opozycja wewnątrz grupy, partii albo wobec państwa

 (1.2) hist. w XVII-wiecznej Francji: opozycja występująca przeciwko rządom Anny Austriaczki i Juliusza Mazariniego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fronda – bunty mieszczan i feudałów francuskich przeciwko absolutyzmowi i regencji Mazariniego pełniącego funkcję pierwszego ministra
  • Fronda – kwartalnik literacko-społeczny o profilu konserwatywnym
  • Fronda – wydawnictwo
  • Fronda.pl – portal
  • Fronda 1908 – antyrosyjska frakcja Ligi Narodowej

Wikipedia


frondibola

dawna maszyna oblężnicza do miotania pocisków; katapulta


SJP.pl


frondować

dawniej: działać w opozycji, występować przeciwko władzy; oponować, sprzeciwiać się


SJP.pl


frondysta

członek frondy


SJP.pl


frondystka

→ frondysta


SJP.pl

Patrz:

frondysta

front

1. przednia część; przód;
2. wychodząca na ulicę, reprezentacyjna część budynku;
3. miejsce działań wojennych walczących armii;
4. związek kilku armii objęty wspólnym dowództwem;
5. wspólna działalność w celu osiągnięcia wyznaczonego celu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. rejon działań wojennych;

 (1.2) bud. przód budynku

 (1.3) meteorol. strefa między dwiema masami powietrza;

 (1.4) zgromadzenie partii lub osób pod jednym wspólnym programem

 (1.5) przód, przednia część

 (1.6) związek kilku armii objętych połączonym dowództwem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • front – przód (np. budynku, zob. elewacja)
  • front – pojęcie z zakresu wojskowości
  • Front – miejscowość i gmina we Włoszech
  • front atmosferyczny
  • Front Ludowy
  • Front Morges
  • The Front (Figurant) – amerykańska tragikomedia z 1976 roku
  • Front architects – poznańska grupa projektowa
  • front wschodni – ujednoznacznienie
  • front zachodni – ujednoznacznienie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego brat zginął na froncie podczas II wojny światowej.

 (1.1) Po bitwie moskiewskiej front przesunął się na zachód.

 (1.2) Właściciel pomalował front kamienicy na różowo.

 (1.3) Nad wschodnią częścią kraju będzie jeszcze przemieszczał się zimny front.

 (1.4) Wczoraj powołany został front jedności narodowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɔ̃nt, AS: frõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fronton m., frontowiec m., froncik mrz., frontalność ż.

 przym. frontowy, przyfrontowy

 przysł. frontalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) fronton

Wiktionary


frontale

w średniowieczu: zasłona górnej części ołtarza; antependium; antepedium


SJP.pl


frontalizm

w plastyce: zasada kompozycyjna polegająca na przedstawianiu postaci ludzkiej od przodu, w układzie symetrycznym, stosowana zwłaszcza w sztuce starożytnej


SJP.pl

Frontalizm – zasada kompozycyjna stosowana w sztukach plastycznych, polegająca na przedstawianiu postaci ludzkiej od przodu, w układzie ściśle symetrycznym, dzięki czemu dzieło zyskuje charakter monumentalny i hieratyczny. W związku z tym kompozycję frontalną nadawano przede wszystkim wyobrażeniom kultowym i portretom oficjalnym, wystawionym na widok publiczny.

Wikipedia


frontalnie

przysłówek

 (1.1) w sposób frontalny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zasada numer trzy: Nie atakuj frontalnie. Wiem, nie tak jest napisane w podręczniku taktycznym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. front m., frontalność ż.

 przym. frontalny

Wiktionary


frontalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest frontalne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Łączy natomiast obie płyty charakterystyczna dla włoskiej sztuki nagrobnej frontalność i bezwzględny spokój w koncepcji postaci.”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. front m., frontowiec m.

 przym. frontalny

 przysł. frontalnie

Wiktionary


frontalny

1. znajdujący się na przedzie, ustawiony przodem;
2. skierowany ku przodowi kogoś lub czegoś;
3. atak frontalny - zmasowany atak na czoło frontu przeciwnika


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) czołowy, przedni

 (1.2) zwrócony w przód

 (1.3) rozstawiony wzdłuż frontu

 (1.4) wojsk. idący wprost na pozycje przeciwnika, nieoskrzydlający, nieomijający

 (1.5) zool. odnoszący się do czoła zwierzęcia

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Z tego względu celowo wybrał bardziej ukradkowe podejście, czyli abordaż kanonierki, zamiast frontalnego ataku za sterami „Wściekłego Psa”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frontalność ż.

 przysł. frontalnie

Wiktionary


frontczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ignacy Frontczak – działacz komunistyczny i związkowy
  • Jan Frontczak – polski siatkarz i lekarz

Wikipedia


frontem

1. przednia część; przód;
2. wychodząca na ulicę, reprezentacyjna część budynku;
3. miejsce działań wojennych walczących armii;
4. związek kilku armii objęty wspólnym dowództwem;
5. wspólna działalność w celu osiągnięcia wyznaczonego celu


SJP.pl


frontend

w informatyce: część aplikacji odpowiedzialna za interakcję z użytkownikiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. część systemu informatycznego stanowiąca interfejs użytkownika, prezentująca dane oraz realizująca komunikację z backendem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frontendowiec mos.

 przym. frontendowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. front-end, front end

Wiktionary


frontendowiec

programista zajmujący się frontendem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. inform. programista zajmujący się frontendem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W naszym zespole pracuje 4 backendowców i 2 frontendowców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frontend mrz.

 przym. frontendowy

Wiktionary


frontendowy

→ frontend


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) środ. inform. związany z frontendem, dotyczący frontendu

Wiktionary

Patrz:

frontend

Przykłady

 (1.1) Programistka cały dzień szukała błędu w komponencie frontendowym.

 (1.1) Po ukończeniu trzymiesięcznego kursu, udało mi się zdobyć pracę jako programista frontendowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frontend mrz., frontendowiec mos.

Wiktionary


frontera

model samochodu marki Opel


SJP.pl

Frontera – miasto w Meksyku, w stanie Tabasco, siedziba władz gminy Centla. Miasto położone jest w odległości około 10 km od wybrzeża Zatoki Meksykańskiej w pobliżu lejkowatego ujścia rzeki Usumacinta. W 2010 roku ludność miasta liczyła 22 795 osób natomiast gminy 102 110 mieszkańców.

Wikipedia


frontman

[czytaj: frontmen] frontmen;
1. najważniejszy muzyk w zespole, utrzymujący kontakt z publicznością w czasie koncertu;
2. osoba najbardziej aktywna w jakiejś organizacji, zespole, grupie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. muz. główny muzyk zespołu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas koncertu frontman został zasztyletowany.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. frontmanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lider; war. frontmen

Wiktionary


frontmanka

→ frontman [czytaj: frontmenka]; frontmenka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. muz. liderka zespołu muzycznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wokalistka została frontmanką formacji po roku 2000.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. frontman mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liderka; war. frontmenka

Wiktionary


frontmen

frontman;
1. najważniejszy muzyk w zespole, utrzymujący kontakt z publicznością w czasie koncertu;
2. osoba najbardziej aktywna w jakiejś organizacji, zespole, grupie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. muz. lider zespołu muzycznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zespół znalazł nowego frontmena przed następną trasą koncertową.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. frontmenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lider; war. frontman

Wiktionary


frontmenka

→ frontmen; frontmanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. muz. liderka zespołu muzycznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wokalistka została frontmenką kapeli po roku 2000.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. frontmen mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liderka; war. frontmanka

Wiktionary


frontogenetyczny

→ frontogeneza


SJP.pl

Patrz:

frontogeneza

frontolityczny

→ frontoliza


SJP.pl

Patrz:

frontoliza

frontoliza

procesy prowadzące do osłabienia albo całkowitego zaniku frontu atmosferycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. proces osłabiania lub całkowitego zanikania frontu atmosferycznego;

Wiktionary

Frontoliza – proces zanikania lub osłabiania frontu atmosferycznego.

Na mapach synoptycznych front ulegający frontolizie oznacza się linią przerywaną, zaznaczając symbole rodzaju frontu na co drugim odcinku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W miarę przemieszczania się frontu na wschód kontynentu obserwuje się proces jego stopniowej frontolizy, co skutkuje słabnięciem i zanikaniem związanych z nim opadów deszczu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. frontolityczny

Wiktionary


fronton

1. frontowa ściana budynku, fasada
2. trójkątne zwieńczenie fasady lub ryzalitu budowli antycznej lub klasycystycznej; przyczółek, naczółek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. przednia ściana budynku

 (1.2) archit. trójkątne zwieńczenie fasady lub ryzalitu budynku;

Wiktionary

Fronton, przyczółek – niski szczyt nad portykiem, o różnym kształcie, ograniczony krawędziami bocznymi dachu dwuspadowego. Stosowany w świątyniach greckich od ok. 650 r. p.n.e. Wewnętrzne pole frontonu, gładkie lub wypełnione dekoracją rzeźbiarską, nosi nazwę tympanonu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Staliśmy na rynku, podziwiając fronton zabytkowego ratusza.

 (1.2) W architekturze nowożytnej spotkać można również frontony stanowiące segment kręgu, półowalne, przerywane lub gierowane.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. frontonik mrz.

 przym. frontonowy, frontowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fasada, front

 (1.2) przyczółek

Wiktionary


frontonik

zdrobnienie od: fronton


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fronton

 (1.2) archit. mały fronton

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nad wejściem od strony ogrodów architekt umieścił niewielki frontonik ze scenką idylliczną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fronton mrz.

 przym. frontonowy

Wiktionary


frontonowy

związany z frontonem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z frontonem, dotyczący frontonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamierzamy jeszcze wymienić okna frontonowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fronton mrz., frontonik mrz.

Wiktionary


frontowiec

żołnierz walczący na froncie; żołnierz oddziałów frontowych


SJP.pl


frontowy

związany z frontem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który znajduje się z przodu

 (1.2) wojsk. związany z frontem wojennym, dotyczący frontu wojennego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɔ̃nˈtɔvɨ, AS: frõntovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. front m., frontowiec m., fronton m.

 przym. przyfrontowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedni

 (1.2) liniowy

Wiktionary


frontyspis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ilustracja umieszczana na karcie przedtytułowej książki, zazwyczaj będąca ryciną przedstawiającą autora

 (1.2) osobna strona, na której połączono rysunek i wkomponowany w niego tytuł publikacji

 (1.3) daw. ozdobny miedzioryt

Wiktionary

Frontyspis (z frontispice) – strona poprzedzająca kartę tytułową książki, zawierająca zwykle ilustrację, portret autora lub tytuł ogólny wydania.

Frontyspis przeobrażał się pod wpływem zmian stylowych. Wczesną jego formą była ramka arabeskowa naśladująca obramowanie okna lub portalu. Rozwój frontyspisu przypada na XVII i XVIII wiek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Być może inspiracją dla Panka stał się rysunek głowy Dantego autorstwa Tadeusza Kulisiewicza, wydrukowany na frontyspisie jubileuszowego wydania Boskiej komedii. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɔ̃nˈtɨspʲis, AS: frõntyspʹis

Wiktionary

Synonimy:

frontispis

Wiktionary


frosinone

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum;

 (1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w regionie Lacjum;

Wiktionary

Frosinone – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Frosinone.

Według danych na rok 2023 gminę zamieszkiwało 43 325 osób, 924,75 os./km².

W mieści swoją siedzibę ma klub piłkarski Frosinone Calcio, który występował w sezonie 2023/2024 oraz występuje w Serie A w sezonie 2026/2027.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przebywszy rzekę z saperami w gumowym pontonie, znalazłem Frosinone ciepłe jeszcze od Niemców, ale ich ani śladu.

 (1.1) Naczelnik zezwolił też Dąbrowskiemu na wręczenie wyróżniającym się żołnierzom obrączek insurekcyjnych z napisem „Ojczyzna Obrońcy Swemu” (…). Jedną z nich otrzymał mjr Józef Nadolski za wdarcie się podczas szturmu jako pierwszy do włoskiego miasta Frosinone; drugą uhonorowany został gen. Karol Kniaziewicz za odznaczenie się w bitwie pod Civita Castellana.

Wiktionary


frost

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Frost – perkusista grupy Satyricon
  • Frost – album norweskiej grupy vikingmetalowej Enslaved
  • Frost – program komputerowy
  • David Frost – angielski dziennikarz
  • Frederick Frost (pseudonim) – Frederick Schiller Faust (1892–1944) – pisarz i dziennikarz amerykański
  • Robert Frost – amerykański poeta
  • Frost – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Faribault
  • Frost – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Navarro
  • Frost (ang. Frost Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Clare

Wikipedia


frota

miękka, bawełniana lub bawełnopodobna tkanina pętelkowa; frote, frotte, frotté


SJP.pl


frotaż

technika odciskania faktury przedmiotów na papierze przez mocne pocieranie ołówkiem; frottage


SJP.pl


frote

[czytaj: froTE lub FROte]
1. miękka, bawełniana lub bawełnopodobna tkanina pętelkowa; frota, frotte, frotté;
2. wykonany z tkaniny frote; frotowy


SJP.pl


froter

czyściciel posadzek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna zajmujący się zawodowo froterowaniem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. froterowanie n., wyfroterowanie n., froterka ż., froteryzm m., froterysta m.

 czas. froterować ndk., wyfroterować dk.

 przym. froterski

Wiktionary


froterka

1. przyrząd elektryczny do froterowania, polerowania podłóg;
2. dawniej: czynność froterowania, zajęcie frotera


SJP.pl

Froterka elektryczna – urządzenie elektryczne, służące do polerowania wypastowanych podłóg wykonanych z PCW (PVC), paneli podłogowych, parkietu, drewna, kamienia i tym podobnych.

Zasadniczym elementem tego narzędzia są ruchome, napędzane silnikiem komutatorowym szczotki. Pierwsze froterki były dość dużymi urządzeniami z dwoma lub trzema szczotkami napędzanymi za pomocą paska.

Wikipedia


froterowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|froterować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. froterować

 rzecz. froter mos.

Wiktionary


froterować

czyścić posadzkę, podłogę; polerować zapastowaną podłogę


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) polerować zapastowaną podłogę froterką lub miękką tkaniną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W oczekiwaniu na hydraulika froterowałem dziś trochę podłogę w kuchni, żeby nie było wstydu, jak przyjdzie i zobaczy, jak tu u nas nieposprzątane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrɔtɛˈrɔvat͡ɕ, AS: froterovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. froter, froterka, froterowanie

 przym. froterski

 czas. wyfroterować

Wiktionary


froterski

→ froter


SJP.pl

Patrz:

froter

frotka

1. opaska, wykonana najczęściej z bawełny, noszona przez sportowców na ręce, służąca do wycierania potu;
2. gumka z frotté, służąca do wiązania włosów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fryzj. gumka do włosów obciągnięta materiałem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ania kupiła kolorowe frotki dla swoich córeczek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɔtka, AS: frotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frotté

 przym. frotté, frotowy

Wiktionary


frotowy

wykonany z frotté - miękkiej, bawełnianej lub bawełnopodobnej tkaniny pętelkowej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonany z tkaniny frotté

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za ciepłe frotowe skarpetki trzeba było zapłacić 6-9 złotych, a za wełnianą czapkę 5 złotych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɔˈtɔvɨ, AS: frotovy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. frotté

 rzecz. frotté, frotka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frotté

Wiktionary


frottage

[czytaj: froTAŻ] technika odciskania faktury przedmiotów na papierze przez mocne pocieranie ołówkiem; frotaż


SJP.pl

Frottage, frotaż (fr. „tarcie”) – technika odciskania faktury dowolnych przedmiotów (np. drewna, tkaniny, liści, kamieni) na powierzchni papieru przez przyłożenie papieru do danej rzeczy i mocne pocieranie go ołówkiem (lub innym podobnym narzędziem).

Wikipedia


frotte

[czytaj: froTE lub FROte]
1. miękka, bawełniana lub bawełnopodobna tkanina pętelkowa; frota, frote, frotté;
2. wykonany z tkaniny frotte; frotowy


SJP.pl


frottola

wesoła wielogłoskowa piosenka zwrotkowa z refrenem, czasem z towarzyszeniem instrumentów, popularna we Włoszech w XV i XVI wieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. włoska piosenka o tematyce miłosnej lub satyrycznej popularna XV-XVI wieku;

Wiktionary

Frottola – pieśń strofkowa o treści miłosnej lub satyrycznej, popularna we Włoszech w XV i XVI wieku.

Najczęściej była 3- lub 4-głosowa, z linią melodyczną umieszczoną w najwyższym głosie. Śpiewano ją z towarzyszeniem 2 lub 3 instrumentów, stanowiących jej harmoniczne dopełnienie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miejscem powstania właściwej frottoli była Mantua (ok. 1400).

Wiktionary


frotté

[czytaj: froTE lub FROte]
1. miękka, bawełniana lub bawełnopodobna tkanina pętelkowa; frota, frote, frotté;
2. wykonany z tkaniny frotte; frotowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) włók. bawełniana lub bawełnianopodobna tkanina o strukturze pętelkowej

przymiotnik

 (2.1) włók. wykonany z tkaniny frotté (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frotka ż.

 przym. frotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) frotowy

Wiktionary


frou-frou

[czytaj: fru-fru] taki, który wydaje lekki, delikatny dźwięk zbliżony do szelestu liści, sukien, jedwabnych halek itd. lub jest wykonany z powiewnych tkanin; froufrou, fru-fru


SJP.pl

Frou-Frou (także Froufrou) – francuska komedia w pięciu aktach autorstwa Henriego Meilhaca i Ludovica Halévy’ego z 1869.

Wikipedia


froufrou

[czytaj: fru-fru] taki, który wydaje lekki, delikatny dźwięk zbliżony do szelestu liści, sukien, jedwabnych halek itd. lub jest wykonany z powiewnych tkanin; frou-frou, fru-fru


SJP.pl


froński

nazwisko


SJP.pl


frr

wyraz oznaczający furkotanie, łopotanie, zwłaszcza skrzydeł ptaków podrywających się do lotu; frrr


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) naśladowanie odgłosu wydawanego przez skrzydła ptaka, który podrywa się do lotu

 (1.2) imitacja dźwięku łopoczącej na wietrze chorągwi

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fruwać

Wiktionary


frrr

wyraz oznaczający furkotanie, łopotanie, zwłaszcza skrzydeł ptaków podrywających się do lotu; frr


SJP.pl


fru

1. wyraz oznaczający lot, machanie skrzydłami itp.
2. potocznie o lekkim, powiewnym stroju lub jego części;
3. wykrzyknik nazywający czynność wykonywaną nagle, szybko, z impetem; sru


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) … oznaczający czynność wykonywaną energicznie, sprawnie, szybko, w domyśle dotyczącą ruchu w kierunku na zewnątrz w stosunku do miejsca wynikającego z kontekstu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał jechać na lotnisko na Ławicę i fru do USA.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fruwanie n., frunięcie n.

 czas. fruwać, frunąć

Wiktionary


fru-fru

taki, który wydaje lekki, delikatny dźwięk zbliżony do szelestu liści, sukien, jedwabnych halek itd. lub jest wykonany z powiewnych tkanin; froufrou, frou-frou


SJP.pl


fructidor

[czytaj: fruktiDOR] dwunasty miesiąc francuskiego kalendarza republikańskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nazwa dwunastego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

Wiktionary

Fructidor (z łac. "fructus" = 'owoce' + z gr. "doron" = 'dar') – dwunasty miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym, trzeci i ostatni miesiąc lata – tym samym ostatni miesiąc roku. Trwał od 18 sierpnia do 16 września.

W 1797 roku we fructidorze miał miejsce zamach stanu 18 fructdiora.

Wikipedia


fructus

z łaciny: owoc; określenie spotykane głównie na receptach


SJP.pl


fruczak

gatunek motyla, ćmy dziennej; zawisak, fruczak gołąbek


SJP.pl


frug

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) rockandrollowy taniec towarzyski, w którym różne części ciała poruszają się rytmicznie z wyjątkiem stóp spoczywających nieruchomo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fruk, AS: fruk

Wiktionary


frugo

marka napojów owocowych


SJP.pl

Frugo – marka napojów owocowych, stworzona przez firmę Alima Gerber, obecnie należąca do FoodCare.

Wikipedia


frukacz

nazwisko


SJP.pl


frukcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od frukt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frukt m.

Wiktionary


frukt

dawniej:
1. owoc;
2. przenośnie: owoc pracy, zysk, korzyść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. owoc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frukt, AS: frukt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frukcik mrz.

Wiktionary


frukta

przestarzale: owoce (przede wszystkim płody drzew, krzewów, np. jabłka); frukty


SJP.pl


fruktan

związek pochodzenia roślinnego, występujący w kłączach, bulwach, dolnych częściach roślin i rzadko w liściach


SJP.pl


fruktarianin

osoba odżywiająca się wyłącznie owocami, których zbiór nie prowadzi do obumarcia rośliny; fruitarianin, frutarianin


SJP.pl


fruktarianizm

odżywianie się wyłącznie owocami, których zbiór nie prowadzi do obumarcia rośliny; fruitarianizm, frutarianizm


SJP.pl


fruktooligosacharyd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. związek organiczny składający się z kilku cząsteczek fruktozy połączonych z sacharozą

Wiktionary


fruktowit

gazowany napój orzeźwiający, produkowany z naturalnych soków owocowych


SJP.pl


fruktowy

dawniej: owocowy


SJP.pl

Fruktowy ( Фруктовы; Фруктовый) – osiedle na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie kobryńskim, w sielsowiecie Batcze. Od wschodu graniczy z Kobryniem.

Osiedle powstało po II wojnie światowej. Wcześniej te tereny należały do folwarku Patryki.

Wikipedia


fruktoza

związek organiczny, monosacharyd, występujący w owocach i miodzie; cukier owocowy, lewuloza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów;

Wiktionary

Fruktoza, cukier owocowy (z fructus, owoc) – organiczny związek chemiczny z grupy ketoz. W stanie wolnym występuje naturalnie w owocach, miodzie, nektarze kwiatów i spermie ssaków. Reszty fruktozy wchodzą w skład szeregu di-, oligo- i polisacharydów, np. sacharozy (glukoza + fruktoza), rafinozy (glukoza + fruktoza + galaktoza) lub inuliny.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fruktozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cukier owocowy

Wiktionary


fruktozamina

produkt glikacji białek osocza


SJP.pl

Nazwą fruktozamina, lub także "izoglukozamina" określa się białka osocza krwi, głównie albuminy, które uległy procesowi glikacji białek. Ponieważ stężenie fruktozaminy koreluje ze stopniem wyrównania glikemii w przebiegu cukrzycy jest ono wykorzystywane w monitorowania efektów leczenia tego schorzenia.

Wikipedia


fruktozowy

→ fruktoza


SJP.pl

Patrz:

fruktoza

frukty

dawniej: owoce (przede wszystkim płody drzew, krzewów, np. jabłka); frukta


SJP.pl


fruktyfikować

przynosić owoce, lub w przenośni: przynosić zysk


SJP.pl


frullando

przysłówek

 (1.1) muz. trzepocząc językiem na instrumentach dętych w celu uzyskania drżącego brzmienia przypominającego ćwierkanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frullato, frull.

Wiktionary


frullato

efekt uzyskiwany w grze na flecie przez wibrację języka, taką jak przy wymawianiu głosek frrr


SJP.pl

Frullato ("wł. trząść"), także Flatterzunge ("niem. trzepoczący język") - technika gry możliwa na niektórych instrumentach dętych, dająca efekt podobny do tremolo, ale wykonywana na nieprzerywanym dźwięku i bez zmiany jego wysokości.

Stosowana jest najczęściej od początku zadęcia. Polega na wprawianiu języka muzyka w szybkie drgania przy wymawianiu głosek trrr... Może być wykonywana na kilku kolejnych dźwiękach.

Wikipedia


frumencjusz

imię męskie


SJP.pl

Frumencjusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Zostało utworzone od rzeczownika "frumentum" (zboże, żyto, pszenica). Imię Frumencjusz oznacza zatem „hodowca zboża” lub „dostawca zboża”.

Imię to nosił Frumencjusz z Aksum, święty chrześcijański, apostoł Etiopii.

Wikipedia


frunze

sowiecka nazwa Biszkeku, stolicy Kirgistanu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Michaił Frunze (1885-1925) – rosyjski dowódca wojskowy i działacz bolszewicki
  • „Frunze” – radziecki pancernik z okresu międzywojennego (ex. „Połtawa”)
  • – radziecki niszczyciel z okresu międzywojennego i II wojny światowej (ex. „Bystryj”)
  • „Frunze” – radziecki krążownik lekki z okresu powojennego projektu 68
  • „Admirał Łazariew” (ex. „Frunze”) – rosyjski krążownik atomowy
  • Frunze – miasto w Tadżykistanie
  • Frunze – wieś w Baszkiriii
  • Frunze – wieś w Baszkiriii
  • Frunze – wieś w Baszkiriii
  • Frunze – wieś w Rosji
  • Frunze – wieś w Rosji
  • Frunze – wieś w Rosji

Wikipedia


frunzenka

mieszkanka Frunze


SJP.pl


frunzeńczyk

mieszkaniec Frunze


SJP.pl


frunzeński

przymiotnik od: Frunze


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Frunze, dotyczący Frunze (współcz. Biszkek)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frunze n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. biszkekański, biszkecki

Wiktionary


frunąć

o istotach, np. ptakach: poruszać się w powietrzu przy użyciu skrzydeł; fruwać, latać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. fruwać)

 (1.1) przemieścić się w powietrzu za pomocą skrzydeł

 (1.2) unieść się w powietrze

 (1.3) pot. przemieścić się żywiołowo

 (1.4) pot. zostać gwałtownie wyrzuconym

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pofrunąć)

 (2.1) przemieszczać się w powietrzu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jemiołuszka frunęła na wyższą gałąź.

 (2.1) Dzięki tym prądom powietrza ptak może frunąć bez ustanku wiele godzin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frunięcie n.

 czas. fruwać, pofrunąć dk., wyfrunąć dk.

 wykrz. fru

Wiktionary


frustracja

stan rozdrażnienia i rozgoryczenia występujący u kogoś na skutek niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby lub osiągnięcia celu, często połączony z poczuciem bezsilności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu;

Wiktionary

Fr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kolejną koncepcją agresji (…), jest ujęcie agresji jako reakcji na frustrację.

 (1.1) W rzeczywistości frustracja i głębokie zadowolenie są ze sobą ściśle związane; trudno sobie wyobrazić intensywną przyjemność bez jakiejś poprzedzającej jej frustracji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frustrat m., frustratka ż., sfrustrowanie n., frustrowanie n.

 czas. frustrować ndk., sfrustrować dk.

 przym. frustracyjny

Wiktionary


frustracje

stan rozdrażnienia i rozgoryczenia występujący u kogoś na skutek niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby lub osiągnięcia celu, często połączony z poczuciem bezsilności


SJP.pl


frustracyjny

przymiotnik od: frustracja; będący wynikiem, objawem frustracji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z frustracją, dotyczący frustracji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frustracja ż., frustrat m., frustratka ż., sfrustrowanie n., frustrowanie n.

 czas. frustrować ndk., sfrustrować dk.

Wiktionary


frustrat

człowiek będący w stanie frustracji lub łatwo popadający w ten stan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna, który przejawia frustrację

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wierzcie frustratom czy dewiantom psychicznym, którzy swoje problemy psychiczne odreagowują na narodzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frustracja ż., sfrustrowanie n., frustrowanie n.

:: fż. frustratka ż.

 czas. frustrować ndk., sfrustrować dk.

 przym. sfrustrowany, frustracyjny

Wiktionary


frustratka

kobieta przeżywająca stan frustracji, lub łatwo popadająca w ten stan


SJP.pl


frustrować

frustrować się lub kogoś; odczuwać porażkę w dążeniu do celu; zawodzić się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wywoływać frustrację u kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta sprawa, chociaż interesująca, trochę frustruje.

 (1.1) Brak środków frustruje lekarzy i opóźnia leczenie, a czas oczekiwania na wizytę wynosi już nawet do sześciu lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frustracja ż., frustrat m., frustratka ż., frustrowanie n.

 przym. sfrustrowany, frustrujący, frustracyjny

 przysł. frustrująco

Wiktionary


frustrujący

taki, który powoduje frustrację; irytujący, denerwujący


SJP.pl


frutarianin

osoba odżywiająca się wyłącznie owocami, których zbiór nie prowadzi do obumarcia rośliny; fruitarianin, fruktarianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba stosująca frutarianizm, odżywiająca się tylko owocami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frutarianizm m.

:: fż. frutarianka ż.

 przym. frutariański

Wiktionary


frutarianizm

odżywianie się wyłącznie owocami, których zbiór nie prowadzi do obumarcia rośliny; fruitarianizm, fruktarianizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sposób żywienia dopuszczający spożywanie wyłącznie owoców i warzyw, których zerwanie nie powoduje zniszczenia rośliny;

Wiktionary

Fr

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. frutarianin m., frutarianka ż.

 przym. frutariański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fruktarianizm, fruitarianizm, fruktorianizm

Wiktionary


frutarianka

kobieta odżywiająca się wyłącznie owocami, których zbiór nie prowadzi do obumarcia rośliny; fruitarianka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta stosująca frutarianizm, odżywiająca się tylko owocami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frutarianizm m.

:: fm. frutarianin m.

 przym. frutariański

Wiktionary


frutariański

→ frutarianizm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący frutarian i frutarianizmu

Wiktionary

Patrz:

frutarianizm

Powiązane:

 rzecz. frutarianizm m., frutarianin m., frutarianka ż.

Wiktionary


frutos

nazwisko


SJP.pl


frutti

z włoskiego: płody, owoce; frukty, frukta


SJP.pl


fruwający

frunąć, lecieć;
1. o istotach: przebywać jakąś przestrzeń w powietrzu dzięki skrzydłom;
2. poruszać się na wietrze;
3. potocznie, przenośnie:
a) o rzeczach: unosić się, być rzucanym;
b) oddalać się, wyjeżdżać


SJP.pl

Patrz:

fruwać

fruwać

frunąć, lecieć;
1. o istotach: przebywać jakąś przestrzeń w powietrzu dzięki skrzydłom;
2. poruszać się na wietrze;
3. potocznie, przenośnie:
a) o rzeczach: unosić się, być rzucanym;
b) oddalać się, wyjeżdżać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. frunąć)

 (1.1) poruszać się w powietrzu za pomocą skrzydeł

 (1.2) unosić się pod wpływem pędu powietrza

 (1.3) pot. przemieszczać się gdzieś niby lekkim wydatkiem energetycznym lub szybko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Motyl fruwa sobie z kwiatka na kwiatek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fruwanie n.

 czas. frunąć dk.

 wykrz. frr, fru

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) latać, lecieć, reg. śl. furgać

 (1.2) powiewać, reg. śl. furgać

Wiktionary


frużelina

deser sporządzony z całych lub krojonych owoców, zatopionych w żelu, z możliwymi innymi dodatkami, np. z bitą śmietaną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. półprodukt cukierniczy sporządzony z całych lub krojonych owoców zatopionych w żelu;

Wiktionary

Frużelina − przetwór owocowy sporządzony z kawałków owoców zatopionych w żelu o konsystencji przypominającej tężejącą galaretkę lub kisiel. Jest to popularny dodatek do różnego rodzaju ciast, gofrów czy lodów.

Owoce często wykorzystywane do przyrządzania frużeliny to na przykład wiśnie, truskawki, maliny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak podkreślają, wykonane są one tylko z naturalnych składników — biszkopt wypiekany jest na świeżych jajkach, panie same przygotowują frużeliny owocowe, kremy i inne dodatki.

Wiktionary


fryburczyk

1. mieszkaniec Fryburga (miasta w Szwajcarii);
2. mieszkaniec Fryburga Bryzgowijskiego (miasta w Niemczech)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec kantonu Fryburg

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryburg mrz., fryburczyk mos., fryburka ż.

:: fż. Fryburka ż., Fryburżanka ż.

 przym. fryburski

Wiktionary


fryburg

1. kanton w Szwajcarii;
2. miasto w Szwajcarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Szwajcarii nad rzeką Sarine, stolica kantonu Fryburg (1.2);

 (1.2) geogr. adm. jeden z kantonów Szwajcarii;

 (1.3) geogr. adm. rejencja w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fryburg (niem. Freiburg) – rejencja w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia
  • Fryburg Bryzgowijski (niem. Freiburg im Breisgau) – miasto w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia
  • Fryburg (niem. Freiburg im Üechtland) – miasto
  • Fryburg – kanton
  • Freiburg

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pojedziemy do Fryburga w przyszłym roku.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fryburski

 rzecz. fryburczyk mos., fryburżanka ż., Fryburczyk mos., Fryburżanka ż.

Wiktionary


fryburka

Fryburżanka;
1. mieszkanka Fryburga (miasta w Szwajcarii);
2. mieszkanka Fryburga Bryzgowijskiegp (miasta w Niemczech)


SJP.pl


fryburski

1. związany z Fryburgiem (szwajcarskie miasto, kraina i kanton);
2. związany z Fryburgiem Bryzgowijskim (miasto w Niemczech)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Fryburgiem Bryzgowijskim

 (1.2) związany z Fryburgiem (miastem w Szwajcarii) lub kantonem Fryburg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z omawianych tu gmin w Hexental, należących do fryburskiego obwodu urzędowego (Amtsbezirk Freiburg), Bollschweil był jedynym przynależnym do obwodu w Staufen.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryburg mrz., Fryburczyk mos., Fryburżanka ż.

Wiktionary


fryburżanka

Fryburka;
1. mieszkanka Fryburga (miasta w Szwajcarii);
2. mieszkanka Fryburga Bryzgowijskiegp (miasta w Niemczech)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka kantonu Fryburg

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryburg mrz., fryburczyk mos., fryburka ż., Fryburka ż.

:: fm. Fryburczyk mos.

 przym. fryburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Fryburka ż.

Wiktionary


fryc

1. pogardliwie o Niemcu; Szwab;
2. przestarzale: ktoś początkujący w danym zawodzie, niedoświadczony; żółtodziób, nowicjusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. ktoś początkujący

 (1.2) pejor. pogard. Niemiec

 (1.3) środ. fryzjer

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Patryk Fryc – polski piłkarz
  • Stefan Fryc – polski piłkarz, olimpijczyk
  • Fryc – zdrobnienie imienia Fryderyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Było nas do pięćdziesiąt człeka, chłop w chłopa, wszystko strzelcy zawołani, tylko ja fryc jeden (…)

 (1.2) Pamiętasz tego typa, co mi w Berlinie pracę proponował? Oszukał mnie, fryc jeden.

 (1.3) Włosy mi urosły, muszę iść do fryca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨt͡s, AS: fryc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frycostwo m., frycowe n., frycówka ż.

 czas. frycować ndk.

 przym. frycowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nowicjusz, debiutant, fuks, nowotnik, nowak

 (1.2) helmut, szwab, szkop

Wiktionary


frycek

zdrobnienie od: Fryderyk (imię męskie)


SJP.pl


frycowe

strata poniesiona z powodu popełnienia błędu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. szkoda lub koszt wynikły z błędu popełnionego przez brak doświadczenia w jakiejś dziedzinie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryc mos.

Wiktionary


frycz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Frycz – imię męskie
  • Frycz – nazwisko
  • Frycz – herb szlachecki
  • osoby noszące nazwisko Frycz:
    • Gabriela Frycz – polska aktorka
    • Jan Frycz – polski aktor, ojciec Gabrieli i Olgi Frycz
    • Karol Frycz – polski malarz, scenograf i reżyser teatralny
    • Olga Frycz – polska aktorka
    • Sebastian Frycz – polski kierowca rajdowy
  • Fritsch, Fritz

Wikipedia


frycówka

dawniej:
1. przyjęcie nowego kolegi po fachu do swego grona, odbywające się według tradycyjnego ceremoniału;
2. dowcip spłatany nowicjuszowi przez starszych kolegów


SJP.pl


fryda

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Fryda – skrócona forma imienia Fryderyka, Elfryda, Alfreda, Fredegunda lub Frydolina.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Faceci kochali Frydę za jej poczucie humoru.

 (1.1) Pięć obrazów Frydy zakupiło muzeum państwowe.

Wiktionary


frydecko-mistecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Frydkiem-Mistkiem, dotyczący Frydka-Mistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frydek-Mistek mrz.

Wiktionary


frydek

zdrobnienie od: Zygfryd (imię męskie)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Frydek () – dawniej samodzielne miasto na Śląsku Cieszyńskim, obecnie część miasta Frydek-Mistek w Czechach
  • Frydek – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w hrabstwie Austin
  • Frydek – wieś w powiecie pszczyńskim
  • Frydek – gromada
  • Frydek – jezioro w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie wąbrzeskim w mieście Wąbrzeźno

Wikipedia


frydek-mistek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Republice Czeskiej, w granicach historycznego regionu Śląska Cieszyńskiego;

Wiktionary

Frydek-Mistek ( Frýdek-Místek, wym., Friedeck-Mistek) – miasto powiatowe w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, nad Ostrawicą (dopływ Odry), na skraju Ostrawsko-Karwińskiego Zagłębia Węglowego, główny ośrodek Laszczyzny na granicy Śląska Cieszyńskiego (Frýdek) i Moraw (Místek), ok. 30 km od granicy polsko-czeskiej, u stóp Beskidu Morawsko-Śląskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. frydecko-mistecki

Wiktionary


fryderycjański

odnoszący się do czasów Fryderyka Wielkiego w Niemczech


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hist. mający związek z panowaniem cesarza Fryderyka II Wielkiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryderyk m., Fryderyka ż.

Wiktionary


fryderyczek

zdrobnienie od: Fryderyk (imię męskie)


SJP.pl


fryderyk

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. plural|Fryderyka.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fryderyk (imię) – imię męskie
  • Fryderyk – polska nagroda muzyczna
  • Fryderyk (ok. 1020-1084) – biskup Münsteru
  • Fryderyk (1142–1189) – książę Czech 1172–1173 i 1178–1189
  • Fryderyk – hrabia Alteny 1180–1198
  • Fryderyk – książę Brunszwiku 1373–1400
  • Fryderyk Pobożny – książę Lüneburga 1434–1457
  • Fryderyk – książę brunszwicko-lüneburski na Celle 1636–1648
  • Fryderyk (1673-1715) – książę Saksonii-Weißenfels-Dahme
  • Fryderyk (1703–1732) – książę badeński
  • Fryderyk (1763-1834) – książę Saksonii-Hildburghausen
  • Fryderyk (Friedrich Hermann Otto, 1776-1838) – książę Hohenzollern-Hechingen

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fryderyk nie może pracować ze względu na zły stan zdrowia.

 (1.1) Pomożemy Fryderykowi nazbierać chrustu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨˈdɛrɨk, AS: fryderyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Fryc mos., Fryderyczek mos.

:: fż. Fryderyka ż.

 przym. fryderycjański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Fryc, Fryderyczek

Wiktionary


fryderyka

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

 (1.2) hist. geogr. historyczna kolonia robotnicza na terenie katowickiej dzielnicy Wełnowiec;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lm. od Fryderyk

Wiktionary

Fryderyka – żeński odpowiednik imienia Fryderyk.

Fryderyka imieniny obchodzi 27 maja i 18 lipca i 6 października.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ukochanej Fryderyce kompozytor dedykował jedną z symfonii.

 (1.2) Mieszkanką Fryderyki była również moja teściowa, pracownica huty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrɨdɛˈrɨka, AS: fryderyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryc mos., Fryderyczek mos.

:: fm. Fryderyk mos.

 przym. fryderycjański

Wiktionary


fryderykostwo

Fryderyk z małżonką; Fryderykowie


SJP.pl


fryderykowie

Fryderyk z małżonką; Fryderykostwo


SJP.pl


fryderykowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fryderyka (Fryderyki) lub z nim (z nią) związany


SJP.pl


fryderyksborski

koń fryderyksborski - rasa konia domowego, pochodząca z Danii


SJP.pl


frydland

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. Prawdinsk (egzonim wariantowy);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. frydlandzki

Wiktionary


frydlandzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Frydlandem, dotyczący Frydlandu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frydland mrz.

Wiktionary


frydmanianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Frydmana

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frydman m.

:: fż. frydmanianka ż.

 przym. frydmański

Wiktionary


frydmanianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Frydmana

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frydman m.

:: fm. frydmanianin m.

 przym. frydmański

Wiktionary


frydmański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Frydmana

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frydman m., frydmanianin m., frydmanianka ż.

Wiktionary


frydolin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Frydolin – imię męskie pochodzenia germańskiego. Nosił to imię św. Frydolin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nazywam się Frydolin i jestem pszczelarzem z Tarnowa.

Wiktionary


frydrych

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Frydrych (ur. 1978) – polska archeolog, muzealnik i menedżer kultury
  • Bartłomiej Frydrych (1800–1867) – polski psychiatra
  • Joanna Frydrych (ur. 1978) – polska polityk
  • Katarzyna Frydrych (ur. 1971) – polska prawniczka, sędzia
  • Marian Frydrych (1897–1939) – polski wojskowy
  • Michal Frydrych (ur. 1990) – czeski piłkarz
  • Michał Frydrych (ur. 1980) – polski malarz
  • Petr Frydrych (ur. 1988) – czeski lekkoatleta, oszczepnik
  • Piotr Frydrych (1806–1879) – polski architekt i budowniczy
  • Ryszard Frydrych (1954–2014) – polski wojskowy
  • Witold Frydrych (1916–1970) – polski malarz
  • Władysław Leopold Frydrych (1900–1972) – polski malarz

Wikipedia


frydrychowice

Frydrychowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Wieprz.

Wikipedia


frydrychowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Frydrychowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frydrychowice nmos., frydrychowiczanin m., frydrychowiczanka ż.

Wiktionary


frydrychowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bart Frydrychowicz – kanadyjski gitarzysta, członek metalowej grupy Quo Vadis
  • Joanna Frydrychowicz – polska artystka plastyk
  • Johann Frydrychowicz – w latach 1888–1900 ostatni przewodniczący rady gminy Jeżyce
  • Krzysztof Frydrychowicz – polski dziennikarz komputerowy, redaktor naczelny tygodnika Computerworld
  • Mikołaj Frydrychowicz – polski działacz społeczny, pacyfistyczny i antywojenny, dziennikarz prasy niezależnej
  • Romuald Frydrychowicz – polski duchowny katolicki, historyk regionalny
  • Stefan Frydrychowicz – polski psycholog, wykładowca na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz na Akademii Ignatianum w Krakowie

Wikipedia


frydrychowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Frydrychowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frydrychowice nmos.

:: fż. frydrychowiczanka ż.

 przym. frydrychowicki

Wiktionary


frydrychowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Frydrychowic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frydrychowice nmos.

:: fm. frydrychowiczanin m.

 przym. frydrychowicki

Wiktionary


frydzio

zdrobnienie od: Fryderyk (imię męskie); Fredzio


SJP.pl


fryg

1. zabawka dziecięca; bąk, cyga;
2. w przenośni: ktoś ruchliwy


SJP.pl


fryga

1. zabawka dziecięca; bąk, cyga;
2. w przenośni: ktoś ruchliwy


SJP.pl

Fryga – zabawka dziecięca, rodzaj bąka na sznurku, dawniej nazywana cygą. Od tradycyjnego bąka różni się sposobem wprawiania w ruch obrotowy. Fryga ma rączkę do trzymania do której przymocowany jest element wirujący (bąk). Jest wprawiana w ruch obrotowy za pomocą sznurka nawiniętego na wystający element w kształcie cienkiego i wydłużonego walca.

Wikipedia


frygana

formacja twardolistnych, kolczastych zarośli krzewów i roślin zielnych, zrzucających liście w okresie suszy; występuje w suchych, skalistych siedliskach wschodniej części obszaru śródziemnomorskiego; garig


SJP.pl

Fr

Wikipedia


frygać

1. potocznie:
a) szybko chodzić, biegać;
b) rzucać czymś;
c) krzątać się zwinnie;
2. regionalnie: jeść szybko, z apetytem


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. frygnąć)

 (1.1) przest. ciskać, rzucać

 (1.2) przest. biegać

 (1.3) reg-pl|Małopolska. jeść, zajadać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jak frygnęła do lasu w popłochu, tak dotąd jej nie widzieli.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciskać, rzucać, trącać

 (1.2) biegać

 (1.3) jeść, wcinać, wsuwać

Wiktionary


frygia

w starożytności kraina w Azji Mniejszej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej ze stolicą w Gordionie, niezależne królestwo a później prowincja rzymska;

Wiktionary

Fr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Swym zasięgiem Myzja obejmowała krainy Frygię i Troadę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryg mos., Frygijczyk mos., Frygijka ż., frygijka ż., frygijski mrz.

 przym. frygijski

Wiktionary


frygidian

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nazywam się Frygidian i jestem garncarzem z Żor.

Wiktionary


frygidyt

minerał z gromady siarkosoli, tetraedryt z domieszką niklu


SJP.pl


frygijczyk

mieszkaniec Frygii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. etn. mieszkaniec Frygii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Antiochii Pizydyjskiej osiedlali się Frygijczycy i przybysze z Magnezji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frygia ż., frygijka ż., frygijski mrz.

:: fż. Frygijka ż.

 przym. frygijski

Wiktionary


frygijka

czapka frygijska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wełniane lub filcowe nakrycie głowy w kształcie stożka, symbol narodowy Francji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzymscy niewolnicy w momencie wyzwolenia zakładali frygijki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frygijka ż., Frygia ż., Frygijczyk mos., frygijski mrz.

 przym. frygijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czapka frygijska

Wiktionary


frygijski

przymiotnik od: Frygia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geogr. hist. związany z Frygią, dotyczący Frygii, pochodzący z Frygii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język frygijski, wymarły indoeuropejski język Frygów (Frygijczyków), używany w starożytnej Anatolii;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frygia ż., Frygijczyk mos., Frygijka ż., frygijka ż.

Wiktionary


frygnąć

potocznie:
1. rzucić, cisnąć czymś;
2. pobiec, szybko przemieścić się; śmignąć


SJP.pl


frygoria

jednostka ilości ciepła ujemnego, stosowana w chłodnictwie; frigoria


SJP.pl


frygoryfit

roślina wodna lub lądowa, rosnąca w środowisku o niskich temperaturach (bliskich zeru stopni Celsjusza)


SJP.pl


fryjerka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. kokietka, zalotnica

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨˈjɛrka, AS: fryi ̯erka

Wiktionary


frykadelka

kotlecik z mięsa mielonego


SJP.pl


frykadelki

niewielkie klopsiki z mieszanego mięsa


SJP.pl


frykando

potrawa z cielęciny


SJP.pl


frykas

częściej w liczbie mnogiej - przysmaki, smakołyki, łakocie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) coś smacznego, wykwintna potrawa

 (1.2) daw. kulin. francuska potrawka z pokrojonych mięs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na urodzinach Misi będę pochłaniach jeden frykas za drugim.

 (1.1) W naszym karmniku sikorka zawsze znajdzie jakiś frykas dla siebie.

 (1.1) Że też ci babcia naznosi zawsze tych frykasów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frykasowanie n.

:: zdrobn. frykasek m., frykasik m.

 czas. frykasować ndk.

 przym. frykasowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przysmak, smakołyk, rarytas, smaczny kąsek

Wiktionary


frykasik

zdrobnienie od: frykas (przysmak, smakołyk)


SJP.pl


frykasy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) specjały, wyszukane potrawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Że też ci babcia naznosi zawsze te frykasy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨˈkasɨ, AS: frykasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frykas m.

Wiktionary


frykatywność

→ frykatywny


SJP.pl

Patrz:

frykatywny

frykatywny

spółgłoska frykatywna - spółgłoska szczelinowa, np. polskie: ch, f, ś; spirant


SJP.pl


frykcja

wcieranie, nacieranie


SJP.pl


frykcyjny

przymiotnik od: frykcja


SJP.pl


fryksos

Fr

Wikipedia


frymarczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|frymarczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. frymarczyć

Wiktionary


frymarczyć

kupczyć przedmiotami nie na sprzedaż


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) przest. uprawiać handel zamienny

 (1.2) przest. czynić przedmiotem targu rzeczy, na których nie powinno się zarabiać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wśród oficerów pokutuje wizja polityków, którzy przy okazji partyjnych sporów będą frymarczyć sprawami armii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨ̃ˈmart͡ʃɨt͡ɕ, AS: frỹmarčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frymarczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) handlować

 (1.2) kupczyć

Wiktionary


frymark

1. w dawnej Polsce (gł. w XVI wieku) zamiana dóbr szlacheckich na królewskie, z reguły niekorzystna dla króla;
2. dawniej: handel zamienny, kupczenie;
3. dawniej: czynienie przedmiotem handlu lub targu czegoś, co nie powinno być źródłem zysku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. ekon. handel wymienny

 (1.2) daw. ekon. wymiana dóbr szlacheckich na królewskie

 (1.3) daw. czynienie przedmiotem handlu lub targu coś, co nie powinno być źródłem zysku

Wiktionary

Frymark (niem. "Freimarkt" – „wolny targ”) – w dawnej Polsce zamiana dóbr szlacheckich na dobra królewskie, dokonywana przez władcę. Nosiła znamiona nieekwiwalentnej wymiany, gdyż niejednokrotnie skarb królewski wymieniał dobra dziesięciokrotnie mniej warte, co stanowiło niekiedy ukrytą formę wynagradzania zwolenników królewskich. Doprowadziło to w połowie XVI wieku do znacznego uszczuplenia królewszczyzn.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfrɨ̃mark, AS: frỹmark

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frymarczenie n., frymarka ż.

 czas. frymarczyć ndk.

 przym. frymarkowy, frymarczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frymarka

 (1.2) frymarka

 (1.3) frymarka, kupczenie

Wiktionary


frymuśniej

stopień wyższy od przysłówka: frymuśnie


SJP.pl


frymuśniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: frymuśny


SJP.pl


frymuśny

potocznie, przestarzałe: wymyślny, fikuśny, fantazyjny, oryginalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. niekonwencjonalny, wymyślny, fantazyjny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. frymuśnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzeciętny, nietypowy, fikuśny

Wiktionary


fryne

Fr

Wikipedia


frynosoma

rodzaj jaszczurek z rodziny legwanowatych


SJP.pl


frys

rodzaj flaneli


SJP.pl


frysiak

nazwisko


SJP.pl


fryszer

dawniej: robotnik zatrudniony przy fryszowaniu


SJP.pl


fryszerka

dawny piec do fryszowania surówki żelaza; piec fryszerski


SJP.pl

Fryszerka lub fryszernia (od Frischen) – funkcjonujący od XVII do XIX w. zakład metalurgiczny (lub piec), w którym surówka wielkopiecowa przerabiana była na stal. Nazwa ta zwykle obejmowała zabudowanie, w którym znajdowało się jedno lub kilka ognisk fryszerskich, miechy oraz młoty napędzane kołami wodnymi.

Wikipedia


fryszerski

piec fryszerski - dawny piec do fryszowania surówki żelaza; fryszerka


SJP.pl


fryszkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Fryszkowski – polski matematyk
  • Antoni Fryszkowski – polski wojskowy
  • Dariusz Fryszkowski – polski siatkarz i trener

Wikipedia


fryszny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. świeży

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świyży

Wiktionary


fryszować

świeżyć surówkę żelaza przez wypalanie w wysokiej temperaturze zawartych w niej domieszek


SJP.pl


frysztacki

przymiotnik od: Frysztak, wieś gminna w województwie podkarpackim


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Frysztaka

 (1.2) dotyczący Frysztata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frysztak m., Frysztat m., frysztaczanin m., frysztaczanka ż.

Wiktionary


frysztaczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Frysztaka

 (1.2) mieszkaniec Frysztaka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frysztak m., Frysztat m.

:: fż. frysztaczanka ż.

 przym. frysztacki

Wiktionary


frysztaczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Frysztaka

 (1.2) mieszkanka Frysztata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frysztak m., Frysztat m.

:: fm. frysztaczanin m.

 przym. frysztacki

Wiktionary


frysztak

wieś w Polsce


SJP.pl

Frysztak (niem. "Freistadt") – wieś (dawne miasto) w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie strzyżowskim, w gminie Frysztak. Ma status sołectwa.

Leży na wzgórzu nad doliną Wisłoka, w pobliżu ujścia do niego potoku Gogołówka.

Frysztak uzyskał lokację miejską w 1366 r., zdegradowany w 1934 r. wraz z innymi mniejszymi miastami.

Wikipedia


fryta

1. szkło przetopione z krzemionką; składnik masy ceramicznej lub niskotopliwego szkliwa ceramicznego;
2. zgrubienie od: frytka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. szkliwo ceramiczne, które stopiono, gwałtownie schłodzono, a następnie rozdrobniono;

 (1.2) kulin. zgrub. od frytka (smażony słupek z ziemniaka)

Wiktionary

Fr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rycina 6 przedstawia fotografię fragmentu pieca do topienia szkła, które później wykorzystuje się jako surowiec przeznaczony do produkcji fryty szklanej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɨta, AS: fryta

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2)

:: rzecz. frytka ż.

Wiktionary


fryteczka

zdrobnienie od: frytka


SJP.pl


frytek

zwykle w l. mnogiej: kartofle krajane w paseczki, smażone w dużej ilości tłuszczu; frytka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzecy lub męskorzeczowy

 (1.1) kulin. usmażony w tłuszczu pasek ziemniaka

forma rzeczownika.

 (2.1) D. plural|frytka.

 (2.2) D. plural|frytki.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widziałaś, mewa porwała dziecku frytka i uciekła.

 (1.1) Mogę od ciebie skubnąć dosłownie jednego frytka?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frytkownica ż., frytka ż., frytki lm nm., frytkarnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. frytka

Wiktionary


frytka

zwykle w l. mnogiej: kartofle krajane w paseczki, smażone w dużej ilości tłuszczu; frytek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. cienki słupek z krojonego ziemniaka usmażony na głębokim tłuszczu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam ochotę na wielki talerz frytek z keczupem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɨtka, AS: frytka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frytek mrz., frytkownica ż., frytura ż., frytkarnia ż., frytki lm nm.

:: zgrub. fryta ż.

 przym. frytkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frytek

Wiktionary


frytkarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) punkt gastronomiczny sprzedający frytki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frytek mrz., frytka ż., frytkownica ż., frytura ż.

 czas. frytkować ndk.

Wiktionary


frytki

zwykle w l. mnogiej: kartofle krajane w paseczki, smażone w dużej ilości tłuszczu; frytek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) kulin. potrawa ze smażonych na oleju pociętych ziemniaków

 (1.2) hand. porcja frytek (1.1)

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: frytek

 (2.2) D. lp., M., B.i W. lm. od: frytka

Wiktionary

Frytki ( pommes de terre frites, czyli ziemniaki smażone) – pokrojone w kształt słupków i smażone w głębokim tłuszczu ziemniaki albo inne warzywa, które są rzadziej stosowane (np. marchewki lub buraki). Podawane jako samodzielny posiłek typu "fast food" lub jako dodatek do potraw pieczonych lub smażonych, np. ryb, pieczonego kurczaka (tzw. stripów) czy wołowiny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zamówiłam ci frytki z ketchupem.

 (1.1) Pod względem dietetycznym frytki są potrawą ciężkostrawną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frytek mrz., frytka ż.

:: zgrub. fryty lm.

Wiktionary


frytkomat

automat do sprzedaży frytek


SJP.pl


frytkownica

frytownica;
1. urządzenie do smażenia frytek;
2. urządzenie do krojenia ziemniaków w cienkie słupki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. kulin. urządzenie do smażenia frytek;

 (1.2) techn. urządzenie do cięcia kartofli w cienkie słupki

Wiktionary

Frytkownica (frytownica) – urządzenie służące do smażenia potraw w gorącym oleju (fryturze), używane przede wszystkim do smażenia frytek. Nazwą tą określa się także urządzenie do cięcia ziemniaków w słupki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na obiad zjedliśmy frytki usmażone we frytkownicy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frytek m., frytka ż., frytkarnia ż.

 czas. frytkować ndk.

Wiktionary


frytkowski

nazwisko


SJP.pl


frytkowy

→ frytka, → frytek


SJP.pl

Patrz:

frytka, → frytek

frytowanie

pierwsze stadium wytapiania surowców przy wyrobie szkła i szkliw ceramicznych, dające w wyniku frytę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|frytować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. frytować

Wiktionary


frytownica

frytkownica;
1. urządzenie do smażenia frytek;
2. urządzenie do krojenia ziemniaków w cienkie słupki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. urządzenie do smażenia w głębokim tłuszczu (fryturze)

Wiktionary


frytura

tłuszcz jadalny odporny na działanie wysokiej temperatury


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. tłuszcz do smażenia w wysokiej temperaturze przez długi czas

Wiktionary

Frytura – tłuszcz jadalny o dużej odporności na działanie wysokiej temperatury. Najczęściej stanowi mieszaninę tłuszczów (oleju rzepakowego, słonecznikowego, palmowego, rzadziej łoju wołowego) używaną do wielokrotnego smażenia pączków, faworków, frytek itd. w temperaturze 180–220 °C. Dobra frytura osiąga punkt dymienia po przekroczeniu temperatury 235 °C, co oznacza, że można na niej bezpiecznie smażyć bez obaw o uciążliwe dymienie, szczypanie w oczy i wdychanie trujących substancji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. frytkarnia ż., frytka ż.

Wiktionary


frywolita

dawna niciana koronka lub koronkowa serwetka wykonana szydełkiem lub czółenkami; frywolitka, frywolitek


SJP.pl


frywolitek

dawna niciana koronka lub koronkowa serwetka wykonana szydełkiem lub czółenkami; frywolitka, frywolita


SJP.pl


frywolitka

dawna niciana koronka lub koronkowa serwetka wykonana szydełkiem lub czółenkami; frywolitek, frywolita


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj koronki lub koronkowej serwetki wykonanej z delikatnej nici za pomocą specjalnych czółenek lub igły i szydełka, mającej wzór z kółek, łuków, gwiazdek itp.;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrɨvɔˈlʲitka, AS: fryvolʹitka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. frywolitkowy

 przysł. frywolnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frywolitek

Wiktionary


frywolnie

przysłówek

 (1.1) w sposób frywolny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frywolność ż., frywolitka ż.

 przym. frywolny

Wiktionary


frywolniej

stopień wyższy od przysłówka: frywolnie


SJP.pl


frywolniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: frywolny


SJP.pl


frywolność

nadawanie czemuś żartobliwego podtekstu erotycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, kto frywolny; cecha tego, co frywolne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. frywolny

 przysł. frywolnie

Wiktionary


frywolny

1. mający luźny, żartobliwy stosunek do erotyki;
2. świadczący o takim stosunku;
3. płochy, kokieteryjny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o osobie: swawolny, o swobodnym podejściu do spraw erotyki

 (1.2) świadczący o frywolności

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ale nie wszystkie jego wiersze są tak cierpkie. Bywają również bardziej radosne, a nawet frywolne - niecenzuralne.

 (1.2) Wydawało mi się, że żartem – może nieco frywolnym – odpowiadam na żart.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨˈvɔlnɨ, AS: fryvolny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frywolność ż.

 przysł. frywolnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) swobodny

Wiktionary


fryz

1. w architekturze: środkowa część belkowania;
2. ornament w postaci poziomego pasa, zdobiący np. ściany, naczynia;
3. deska z drzewa liściastego używana m.in. do wyrobu boazerii;
4. potocznie: fryzura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. przedstawiciel narodu germańskiego (hist. plemięemienia) zamieszkującego Fryzję, jej pogranicze oraz Szlezwik-Holsztyn;

Wiktionary

Fr

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W razie zabójstwa wolnego Fryza 2/3 wergeldu przypadały w udziale jego bezpośrednim spadkobiercom, czyli najbliższej rodzinie, a 1/3 należała do pozostałych krewnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryzja ż., Fryzyjczyk mos., fryz mzw., fryzyjskość ż.

:: fż. Fryzyjka ż.

 przym. fryzyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Fryzyjczyk

Wiktionary


fryza

fałdowany kołnierz noszony w XVI i XVII wieku; kryza; kreza


SJP.pl


fryzarnia

dział fabryki, zajmujący się wyrobem fryzów (desek z drzew liściastych); fryzernia


SJP.pl


fryzernia

dział fabryki, zajmujący się wyrobem fryzów (desek z drzew liściastych); fryzarnia


SJP.pl


fryzja

europejska kraina historyczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, położona wzdłuż wybrzeży Morza Północnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii;

 (1.2) geogr. adm. prowincja w północnej Holandii;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fryzja (nld. Friesland) – prowincja
  • Fryzja Wschodnia – region
  • Fryzja – kraina historyczna w Holandii i Niemczech
  • Friesland
  • Królestwo Fryzyjskie
  • Państwo Fryzji (Heerlijkheid Friesland)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Fryzyjczyk mos., Fryzyjka ż., Fryz mos., fryz mzw., fryzyjskość ż., fryzyjski mrz.

 przym. fryzyjski

Wiktionary


fryzjer

człowiek zajmujący się zawodowo strzyżeniem, goleniem, czesaniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się obcinaniem włosów, ich czesaniem i pielęgnacją; u mężczyzn również goleniem

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. zakład fryzjerski

Wiktionary

Fryzjer (dawniej "golarz") – rzemieślnik zajmujący się zgodnie z życzeniami klientów strzyżeniem włosów, ich pielęgnacją, układaniem, farbowaniem, myciem, dekoloryzacją.

Zawód fryzjera należy do grupy zawodów usługowych. Dzięki posiadanym umiejętnościom fryzjer może prowadzić własny zakład usługowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój fryzjer jest kreatywny. Zawsze zaproponuje mi jakąś nową fryzurę.

 (2.1) Obok mojego domu otwarto nowego fryzjera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɨzʲjɛr, AS: fryzʹi ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryzjerstwo n., fryzura ż., fryzurka ż., fryz m., fryzowanie n., ufryzowanie n., fryzjernia ż., fryzjerczyk m., fryzjerskość ż.

:: fż. fryzjerka ż.

 czas. fryzować ndk., ufryzować dk.

 przym. fryzjerski

 przysł. fryzjesko

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) rzad. fryzjernia

Wiktionary


fryzjerczyk

uczeń fryzjera, praktykant fryzjerski, młody fryzjer


SJP.pl


fryzjereczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: fryzjerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryzjerka ż.

Wiktionary


fryzjerka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: fryzjer

 (1.2) bycie fryzjerem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fryzjerka zrobiła mi trwałą, ale trochę ją przypaliła.

 (1.2) Od wielu lat trudnił się fryzjerką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨˈzʲjɛrka, AS: fryzʹi ̯erka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryzjerstwo n., fryzjernia ż., fryzura ż., fryzurka ż.

:: fm. fryzjer m.

 przym. fryzjerski

Wiktionary


fryzjernia

zakład fryzjerski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. zakład fryzjerski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryzjerstwo n., fryzjer m., fryzjerka ż.

 przym. fryzjerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakład fryzjerski; pot. fryzjer

Wiktionary


fryzjerowa

żona fryzjera


SJP.pl


fryzjerski

przymiotnik

 (1.1) związany z fryzjerstwem lub fryzjerami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co tydzień chodzę do zakładu fryzjerskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨˈzʲjɛrsʲci, AS: fryzʹi ̯ersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryzjernia ż., fryzjerstwo n., fryzjer m., fryzjerka ż., fryzura ż.

Wiktionary


fryzjerstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zawód fryzjera, zajmowanie się zawodowo strzyżeniem i czesaniem włosów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨˈzʲjɛrstfɔ, AS: fryzʹi ̯erstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryzjernia ż., fryzjer m., fryzjerka ż., fryzura ż.

 przym. fryzjerski

Wiktionary


fryzka

dawniej: zdrobnienie od fryza (falbana u czepców i kołnierzy)


SJP.pl


fryzon

zewnętrzna warstwa oprzędu jedwabnika


SJP.pl


fryzować

przestarzałe:
1. układać, kręcić włosy; trefić;
2. fryzować się - układać, kręcić sobie włosy; robić sobie fryzurę u fryzjera


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) przest. układać włosy (najczęściej w loki), robić sobie fryzurę

czasownik zwrotny niedokonany fryzować się

 (2.1) przest. robić fryzurę sobie samemu (najczęściej loki)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ewa siedziała jeszcze przed zwierciadłem, a Zuzanna fryzowała ją.

 (2.1) Jacuś już w Warszawie. Mieszka we własnej kamienicy (…), fechtuje się, uczy się śpiewać, fryzuje się przed zwierciadłem — słowem jest to elegant pierwszej mody.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryzjer mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fryzać, czesać

Wiktionary


fryzowy

→ fryz, → fryza


SJP.pl

Patrz:

fryz, → fryza

fryzura

odpowiednio uczesane włosy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fryzj. efekt uczesania, ułożenia lub ścięcia włosów w charakterystyczny sposób;

Wiktionary

Fryzura – charakterystyczny sposób uczesania włosów, zwykle zgodny z wymogami panującej mody. Uchodzi za ważny element autoprezentacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chcę sobie zmienić fryzurę i zapuścić brodę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨˈzura, AS: fryzura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryzjer m., fryzjerka ż., fryzjerstwo n.

 przym. fryzjerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uczesanie

Wiktionary


fryzurka

zdrobnienie od: fryzura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: fryzura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryzjer mos./mzw.

Wiktionary


fryzurowy

→ fryzura


SJP.pl

Patrz:

fryzura

fryzyjczyk

koń fryzyjski; fryz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Fryzji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryzja ż., Fryz mos., fryz mzw., fryzyjskość ż.

:: fż. Fryzyjka ż.

 przym. fryzyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Fryz

Wiktionary


fryzyjka

mieszkanka Fryzji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. mieszkanka Fryzji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryzja ż.

:: fm. Fryz mos., Fryzyjczyk mos.

 przym. fryzyjski

Wiktionary


fryzyjski

1. przymiotnik od: Fryzja
2. język fryzyjski - język z zachodniej grupy języków germańskich używany przez Fryzów mieszkających w Holandii i Niemczech oraz na Wyspach Fryzyjskich


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Fryzji albo Fryzów (Fryzyjczyków)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język zachodniogermański, którym posługują się Fryzowie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Nie mówię po fryzyjsku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryzja ż., Fryz mos., Fryzyjczyk mos., Fryzyjka ż., fryz mzw., fryzyjskość ż.

Wiktionary


fryzyjskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem fryzyjskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem fryzyjskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku fryzyjskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨˈzɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: fryzyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


fryś

nazwisko


SJP.pl


fryźlewicz

nazwisko


SJP.pl


frąc

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Frac – polska sieć handlowa
  • Cezary Frąc – tłumacz z j. angielskiego
  • Henryka Frąc – posłanka na Sejm PRL VII i VIII kadencji
  • Magdalena Frąc – polska mykolog, profesor Polskiej Akademii Nauk
  • Maria Frąc – tłumaczka z j. angielskiego

Wikipedia


frącki

nazwisko


SJP.pl

Frącki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Giby. Leży nad Czarną Hańczą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

We wsi znajduje się wpisany do rejestru zabytków cmentarz wojenny z I wojny światowej (nr rej.: 421 z 31.01.1985)

Wikipedia


frąckiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Frąckiewicz (XVIII wiek – polski rzeźbiarz epoki baroku.
  • Ewa Frąckiewicz (1930–1998) – polska aktorka teatralna i filmowa.
  • Jacek Frąckiewicz (1969) – były polski piłkarz.
  • Jerzy Frąckiewicz Radzimiński (ok. 1580–po 1629) – sekretarz królewski, marszałek Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego.
  • Lucyna Frąckiewicz (1926–2009) – polska ekonomistka.
  • Łukasz Frąckiewicz (1996) – polski koszykarz.
  • Piotr Frąckiewicz (1989) – polski lekkoatleta specjalizujący się w rzucie oszczepem.
  • Ryszard Frąckiewicz (XX wiek) – polski koszykarz, multimedalista mistrzostw Polski.
  • Ryszard Frąckiewicz (ur. 1931) – polski dyplomata.
  • Stefan Frąckiewicz Radzimiński (ok. 1610–1693) – chorąży nowogrodzki, starosta słonimski, właściciel majątku Kościeniewo.
  • Waldemar Frąckiewicz (XX wiek – polski artysta fotograf.

Wikipedia


frąckowiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franciszek Frąckowiak − polski działacz polityczny
  • Grzegorz Frąckowiak − polski ksiądz
  • Halina Frąckowiak − polska piosenkarka i kompozytor
  • Joanna Frąckowiak − polska siatkarka
  • Magdalena Frąckowiak − polska modelka
  • Marek Frąckowiak − polski aktor
  • Michał Frąckowiak − polski astrofizyk
  • Richard Frąckowiak − brytyjski lekarz-neurolog i neuronaukowiec (polskiego pochodzenia)

Wikipedia


frącz

nazwisko


SJP.pl


frączak

nazwisko


SJP.pl


frączanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Frączek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frączki nmos.

:: fż. frączanka ż.

 przym. frączecki, frączkowski

Wiktionary


frączanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Frączek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frączki nmos.

:: fm. frączanin m.

 przym. frączecki, frączkowski

Wiktionary


frączecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Frączek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frączki nmos., frączanin m., frączanka ż.

 przym. frączkowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frączkowski

Wiktionary


frączek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Frączek (1935–2020) – polski psycholog
  • Agnieszka Frączek (ur. 1969) – polska językoznawczyni
  • Barbara Frączek (1941–2023) – polska lekarka i polityk
  • Bogusław Frączek (ur. 1956) – polski lekkoatleta, wieloboista
  • Ewa Frączek (ur. 1984) – polska poetka i eseistka
  • Franciszek Frączek (1908–2006) – polski malarz i grafik
  • Jan Frączek (ur. 1953) – polski kajakarz górski
  • Jan Frączek (1955–1994) – polski działacz opozycji w PRL
  • Janusz Frączek (ur. 1957) – polski inżynier mechanik
  • Józef Frączek (ur. 1952) – polski polityk
  • Kazimierz Frączek (ur. 1965) – polski malarz i grafik
  • Krzysztof Frączek (ur. 1971) – polski matematyk

Wikipedia


frączewski

nazwisko


SJP.pl


frączkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Frączkiewicz (1910–1994) – polski muzykolog, teoretyk muzyki i pedagog.
  • Aleksander Frączkiewicz (1863–1925) – polski pedagog, dyrektor gimnazjów w Brzeżanach i w Stryju
  • Augustyn Frączkiewicz (1796–1883) – polski matematyk, doktor filozofii, profesor matematyki.
  • Zbigniew Frączkiewicz (ur. 1946) – polski rzeźbiarz zamieszkały w Szklarskiej Porębie.

Wikipedia


frączkowski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Frączek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frączki nmos., frączanin m., frączanka ż.

 przym. frączecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frączecki

Wiktionary


frączyk

nazwisko


SJP.pl


frąk

nazwisko


SJP.pl


frąszczak

nazwisko


SJP.pl


frątczak

nazwisko


SJP.pl

Frątczak (forma żeńska: Frątczak; liczba mnoga: Frątczakowie, potocznie lub gwarowo Frątczaki) – W Polsce są 6653 osoby o nazwisku Frątczak.

Nazwisko pochodzi od słowa "frant"; etym. - od czes. imienia własnego František, zdr. Franta, przeniesionego na lisa.

Wikipedia


frędzel

zwykle w liczbie mnogiej: luźno zwisające nitki lub sznureczki będące zakończeniem brzegów serwet, chustek, firanek itp.; frędzla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kraw. zwisający fragment materiału przymocowany do tkaniny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pejor. negatywnie o drugim człowieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona ma piękną bluzkę z frędzlami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɛ̃nd͡zɛl, AS: frẽnʒel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frędzla ż., frędzelka ż., frędzelek m.

 czas. frędzlować ndk.

 przym. frędzelkowaty, frędzlasty, frędzlisty, frędzlowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frędzla, frędzelka, frędzelek

Wiktionary


frędzelek

zdrobnienie od: frędzel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) krótki frędzel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frędzel mos./mrz.

Wiktionary


frędzelka

zdrobnienie od: frędzla


SJP.pl


frędzelkowany

berłóweczka frędzelkowana, gwiazdosz frędzelkowany - gatunki grzybów z rodziny gwiazdoszowatych


SJP.pl


frędzelkowaty

podobny kształtem do frędzli, strzępiasty


SJP.pl


frędzelkowy

mający małe frędzle


SJP.pl


frędzla

1. pęczek nici, włosia; chwast; kita;
2. zwykle w liczbie mnogiej: luźno zwisające nitki lub sznureczki będące zakończeniem brzegów serwet, chustek, firanek itp.; frędzel


SJP.pl

Frędzla, frędzel (z niem. "Franse", "Fränsel") – luźno zwisające nitki, będące ozdobnym wykończeniem ubioru i innych wyrobów tkackich. Także wyrób pasmanteryjny wykonywany z różnych rodzajów przędzy w postaci taśmy z luźno zwisającymi z jednaj strony nitkami.

Wikipedia


frędzlasty

frędzlisty;
1. przypominający kształtem frędzle, strzępiasty;
2. ozdobiony frędzlami


SJP.pl


frędzlisty

frędzlasty;
1. przypominający kształtem frędzle, strzępiasty;
2. ozdobiony frędzlami


SJP.pl


frędzlowaty

podobny kształtem do frędzli, strzępiasty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ozdobiony licznymi frędzlami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frędzel mos./mrz.

Wiktionary


frędzlować

ozdabiać frędzlami


SJP.pl


frędzlowy

→ frędzel, → frędzla


SJP.pl

Patrz:

frędzel, → frędzla

fręźlica

rodzaj roślin z rodziny storczykowatych, obejmujący ponad 160 gatunków


SJP.pl


fs

[czytaj: ef-ES]
1. skrót od: fundusze strukturalne;
2. skrót od: Fundusz Spójności


SJP.pl


fsb

skrótowiec

 (1.1) = Federalna Służba Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Federalna Służba Bezpieczeństwa – służba specjalna Federacji Rosyjskiej
  • Financial Stability Board – Rada Stabilności Finansowej
  • Front side bus – magistrala łącząca procesor z kontrolerem pamięci

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛf‿ɛz‿ˈbɛ, AS: ef‿ez‿be

Wiktionary


fsc

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

 (1.1) = hist. mot. Fabryka Samochodów Ciężarowych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Odpowiedzialna gospodarka leśna, FSC (ang. Forest Stewardship Council)
  • Zgromadzenie Braci Szkół Chrześcijańskich (łac. Fratres Scholarum Christianarum)
  • Zgromadzenie Córek świętego Kamila – żeńskie zgromadzenie zakonne (fra. Les filles de Saint Camille)
  • Fabryka Samochodów Ciężarowych w Lublinie
  • Fabryka Samochodów Ciężarowych „Star” w Starachowicach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój kuzyn Mietek pracował w FSC przy produkcji żuków.

Wiktionary


fsh

hormon produkowany przez przysadkę mózgową; folikulostymulina, folikulotropina, FSH


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • hormon folikulotropowy
  • Flash Airlines
  • Filesystem Hierarchy Standard

Wikipedia


fsm

skrót od:
1. Fabryka Samochodów Małolitrażowych;
2. Franciszkańskie Spotkanie Młodych


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Fabryka Samochodów Małolitrażowych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • FSM – Fundacja Solidarności Międzynarodowej
  • FSM – Fabryka Samochodów Małolitrażowych
  • FSM – Fordońska Spółdzielnia Mieszkaniowa
  • FSM – Franciszkańskie Spotkanie Młodych
  • FSM (z ang. Finite State Machine) – automat skończony
  • FSM (z ang. Flying Spaghetti Monster) – Latający Potwór Spaghetti
  • FSM (z fr. Fédération Syndicale Mondiale i hiszp. Federación Sindical Mundial) – Światowa Federacja Związków Zawodowych
  • FSM – skrótowiec z (pełne spektrum drobnoustrojów przewodu pokarmowego), typ preparatów stosowanych do leczenia zakażenia Clostridioides difficile uzyskiwany po filtracji i liofilizacji wyselekcjonow...
  • FSM – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Mikronezji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jej mąż pracował w FSM-ie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛf‿ɛs‿ˈɛ̃m, AS: ef‿es‿ẽm

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) od połowy lat 70. nazywana Fiatem

tłumaczenia.

źródła.

== FSM (język angielski.) ==

thumb|FSM (1.1)

thumb|FSM (1.2)

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

 (1.1) = rel. Flying Spaghetti Monster → Latający Potwór Spaghetti

 (1.2) = mat. finite state machine → automat skończony

 (1.3) = mat. folded spectrum method

 (1.4) = lotn. flight safety manual

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


fso

Fabryka Samochodów Osobowych


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = mot. Fabryka Samochodów Osobowych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fabryka Samochodów Osobowych – polska fabryka samochodów
  • Federalna Służba Ochrony – rosyjska służba specjalna
  • Free Space Optics – bezprzewodowa technologia telekomunikacyjna
  • FPSO – pływająca jednostka do magazynowania ropy

Wikipedia


fso-wiec

pracownik Fabryki Samochodów Osobowych (FSO); efesowiec


SJP.pl


fso-wski

→ FSO (Fabryka Samochodów Osobowych); efesowski


SJP.pl


fszmp

skrótowiec

 (1.1) = hist. polit. Federacja Socjalistycznych Związków Młodzieży Polskiej;

Wiktionary


ft

skrót od: foot (stopa, anglosaska jednostka długości równa 30,48 cm lub 12 cali)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • stopa angielska (ft)
  • featuring (ft.)
  • Forint (Ft)
  • Financial Times (FT)
  • France Télécom (FT)

Wikipedia


ftalan

dowolna sól lub ester kwasu ftalowego


SJP.pl


ftalanowy

→ ftalan


SJP.pl

Patrz:

ftalan

ftalany

grupa substancji chemicznych obejmująca sole i estry kwasu ftalowego; substancje (zwłaszcza estry) używane np. do produkcji klejów czy nietoksycznych rozpuszczalników do lakierów


SJP.pl

Ftalany – sole i estry kwasu ftalowego. Są m.in. stosowane do produkcji żywic ftalanowo-glicerynowych (tzw. gliftali), które stanowią bazę dla lakierów i farb ftalowych, klejów (syntetyczna guma arabska) oraz niektórych laminatów. Używane również jako plastyfikatory.

Wikipedia


ftaleina

barwnik syntetyczny stosowany jako wskaźnik w analizie chemicznej


SJP.pl


ftaleinowy

→ ftaleina


SJP.pl

Patrz:

ftaleina

ftalen

barwnik syntetyczny


SJP.pl


ftalimid

imid kwasu ftalowego, powstający wskutek reakcji amoniaku z bezwodnikiem ftalowym


SJP.pl

Ftalimid – organiczny związek chemiczny z grupy imidów. Wykorzystywany jest m.in. do produkcji fungicydów. Powstaje w reakcji amoniaku z bezwodnikiem ftalowym:

Wikipedia


ftalocyjanina

barwnik syntetyczny


SJP.pl

Ftalocyjanina – organiczny związek chemiczny o budowie zbliżonej do występującej w przyrodzie porfiryny. Jej pochodne, szczególnie jej kompleksy z kobaltem, niklem i miedzią, są stosowane jako barwniki o barwach od czerwonej po granatową. Szacuje się, że ok. 25% przemysłowo stosowanych barwników to różne pochodne ftalocyjaniny.

Wikipedia


ftalocyjaninowy

błękit ftalocyjaninowy - niebieski pigment do produkcji farb malarskich, pigmentowego druku papieru, gumy, tkanin itp.


SJP.pl


ftalowy

1. zawierający bezwodnik ftalowy (bezbarwną substancję otrzymywaną przez utlenianie naftalenu, stosowaną w przemyśle chemicznym) lub jego pochodne;
2. kwas ftalowy - kwas organiczny; kwas benzeno-1,2-dikarboksylowy


SJP.pl


ftanit

odmiana kwarcu


SJP.pl


ftira

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. tradycyjny maltański chleb na zakwasie w formie pierścienia;

Wiktionary

Ftira (l.mn. "ftajjar") – maltański chleb na zakwasie, w formie pierścienia, przeważnie jedzony z nadzieniem np. z sardynek, tuńczyka, ziemniaków, świeżych pomidorów, cebuli, kaparów czy oliwek.

Wikipedia


ftp

[czytaj: ef-te-PE] skrót od: File Transfer Protocol (protokół transferu plików) - protokół umożliwiający przesyłanie plików na serwer oraz ich pobieranie z serwera poprzez sieć TCP/IP; ftp


SJP.pl


ftyz.

skrót od: ftyzjatria, ftyzjatryczny


SJP.pl


ftyzjatra

lekarz zajmujący się gruźlicą płuc; ftyzjolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. med. pulmonolog, w szczególności specjalista leczenia gruźlicy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masz okropny kaszel, że chyba nawet ftyzjatra już ci nie pomoże.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ftɨˈzʲjatra, AS: ftyzʹi ̯atra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ftyzjatria ż.

:: fż. ftyzjatryczka ż.

 przym. ftyzjatryczny

 przysł. ftyzjatrycznie

Wiktionary


ftyzjatria

nauka zajmująca się badaniem i leczeniem gruźlicy płuc; ftyzjologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. med. pulmonologia, w szczególności w zakresie leczenia gruźlicy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ftyzjatra mos., ftyzjatryczka ż.

 przym. ftyzjatryczny

 przysł. ftyzjatrycznie

 skr. ftyz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pneumonologia

Wiktionary


ftyzjatryczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z ftyzjatrią, dotyczący ftyzjatrii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ftyzjatria ż., ftyzjatra m., ftyzjatryczka ż.

 przysł. ftyzjatrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pulmonologiczny

Wiktionary


ftyzjochirurg

osoba specjalizująca się w ftyzjochirurgii


SJP.pl


ftyzjochirurgia

dział medycyny zajmujący się leczeniem gruźlicy płuc


SJP.pl


ftyzjochirurgiczny

przymiotnik od: ftyzjochirurgia


SJP.pl


ftyzjolog

lekarz zajmujący się gruźlicą płuc; ftyzjatra


SJP.pl


ftyzjologia

nauka zajmująca się leczeniem gruźlicy płuc; ftyzjatria


SJP.pl


ftyzjopneumonolog

specjalista w dziedzinie ftyzjopneumonologii


SJP.pl


ftyzjopneumonologia

nauka o rozpoznawaniu i leczeniu gruźlicy płuc


SJP.pl


ftyzjopneumonologiczny

powiązany z ftyzjopneumonologią (nauką zajmującą się rozpoznawaniem i leczeniem gruźlicy płuc), odnoszący się do ftyzjopneumonologii


SJP.pl


fu

1. wykrzyknik wyrażający wstręt, obrzydzenie, niesmak; fuu, pfe, pfu, fe, fuj, pfuj, ble, fee;
2. chińska forma literacka, rodzaj poematów pisanych prozą rytmiczną, opisujących krajobrazy, architekturę itp.


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) wykrzyknik wyrażający obrzydzenie

rzeczownik, rodzaj męski

 (2.1) liter. chiński poemat opisujący krajobraz lub architekturę rytmiczną prozą

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fu – gatunek chińskiej poezji
  • Fu – brązowe naczynie używane w starożytnych Chinach
  • Fu – miejscowość w zachodnim Nepalu
  • Fu, właśc. Łukasz Gaweł – polski raper
  • Fu – żona cesarza Chin Ai
  • Fu – dwudziesty ósmy znak japońskich sylabariuszy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fu, co za nieprzyjemny zapach!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fu, AS: fu

Wiktionary


fucha

potocznie:
1. dorywcza, dodatkowa praca, często nielegalna;
2. wykonanie czegoś niedbale, byle jak; fuszerka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dodatkowa praca zarobkowa

 (1.2) czynność wykonana niefachowo

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fucha – praca wykonywana nielegalnie
  • Fucha – brytyjski film z 1982 w reżyserii Jerzego Skolimowskiego
  • Fucha – polski film z 1983 w reżyserii Michała Dudziewicza

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) fuszerka

Wiktionary


fuchs

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alfred Fuchs (1870-1927) – austriacki lekarz
  • Annika Fuchs (ur. 1987) – niemiecka lekkoatletka
  • Benjamin Fuchs (ur. 1983) – austriacki piłkarz
  • Bernadetta Fuchs – polska prawnik
  • Bohuslav Fuchs (1895-1972) – czeski architekt
  • Bruno Fuchs (ur. 1999) – brazylijski piłkarz, medalista olimpijski
  • Christian Fuchs (ur. 1986) – austriacki piłkarz
  • Erich Fuchs (1890-1983) – niemiecki malarz
  • Erich Fuchs (1902-1980) – nazista, zbrodniarz hitlerowski
  • Erika Fuchs (1906-2005) – niemiecka tłumaczka
  • Ernst Fuchs (1851–1930) – austriacki okulista
  • Ernst Fuchs (1930–2015) – austriacki malarz

Wikipedia


fuchsyt

odmiana muskowitu zasobna w chrom


SJP.pl

Fuchsyt (fuksyt, muskowit chromowy) – odmiana muskowitu zasobna w chrom. Minerał należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego mineraloga Johanna Nepomuka von Fuchsa.

Wikipedia


fuchtla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. roln. młynek do czyszczenia zboża

Wiktionary


fuchtowny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. wilgotny, mokry

Wiktionary


fucien

prowincja w Chinach; Fujian


SJP.pl


fucking

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Austrii, w kraju związkowym Górna Austria, w gminie Tarsdorf;

Wiktionary


fuckup

[czytaj: fakap] młodzieżowo: wpadka, niepowodzenie, spartaczenie czegoś; wtopa, fakap


SJP.pl


fuczeć

1. potocznie: prychać, parskać; fukać;
2. wyrzucać z siebie parę, dym itp.; fukać;
3. dawniej: szumieć, huczeć


SJP.pl


fuczki

placki z mąki owsianej i kiszonej kapusty, podkarpacka potrawa regionalna


SJP.pl

Fuczki, rodzaj smażonych na patelni placków z mąki owsianej i kiszonej kapusty. Podkarpacka potrawa regionalna wywodząca się z kuchni łemkowskiej.

Wikipedia


fuczpan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Poznań. przest. stangret, woźnica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. forszpan, fuszpan

Wiktionary


fud

skrót od: Fabryka Urządzeń Dźwigowych


SJP.pl

FUD ( fear, uncertainty, and doubt „strach, niepewność i wątpliwość”) – strategia ograniczenia zdolności zajmowania rynku przez konkurenta, polegająca na podawaniu w mediach lub bezpośrednio klientom nieprawdziwych lub niejasnych informacji o konkurencie i jego produktach. Zakłada, że nawet jeśli ktoś wie, że informacje te są nieprawdziwe, to jego przekonania zostaną zachwiane, co działa na korzyść stosującego tę strategię.

Wikipedia


fud.

skrót od: fudit (z łaciny: odlał - napis na odlewach)


SJP.pl


fudala

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Fudala (1951–2008) – polski malarz, poeta, działacz kultury
  • Wojciech Fudala (ur. 1988) – polski wiolonczelista, pedagog, członek zespołu Polish Cello Quartet
  • Fudali

Wikipedia


fudalej

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Beata Fudalej (ur. 1966) – polska aktorka i pedagog
  • Marcin Fudalej (ur. 1976) – polski lekkoatleta
  • Rafał Fudalej (ur. 1985) – polski aktor

Wikipedia


fudała

nazwisko


SJP.pl


fudit

z łaciny: odlał - napis na odlewach


SJP.pl


fudżajra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, położone nad Zatoką Omańską, stolica emiratu Fudżajra;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fudżajra – jeden z emiratów w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.
  • Fudżajra – miasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.
  • Port lotniczy Fudżajra – port lotniczy miasta Fudżajra.

Wikipedia


fudżi

wulkan na wyspie Honsiu, najwyższy szczyt Japonii; Fudżi-san, Fudżi-jama


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wulkan i zarazem najwyższy szczyt Japonii leżący na wyspie Honsiu;

Wiktionary

Fudżi (jap. 富士山 "Fuji-san") – czynny stratowulkan i zarazem najwyższy szczyt Japonii (3776 m n.p.m.). Leży na wyspie Honsiu ("Honshū"), na południowy zachód od stolicy, Tokio. W 2013 roku góra Fudżi została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako obiekt dziedzictwa kulturowego – święte miejsce i źródło artystycznej inspiracji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nadeszła wiosna i śnieg na górze Fudżi zaczął topnieć.

 (1.1) Spalenie eliksiru nieśmiertelności na szczycie góry Fudżi miało tłumaczyć, dlaczego dym unosi się z jej szczytu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfud͡ʒʲi, AS: fuǯʹi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fudżyjski

Wiktionary


fudżi-jama

wulkan na wyspie Honsiu, najwyższy szczyt Japonii; Fudżi, Fudżi-san


SJP.pl


fudżyjczyk

mieszkaniec Fudżi


SJP.pl


fudżyjka

mieszkanka Fudżi


SJP.pl


fudżyjski

przymiotnik od: Fudżi


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z górą Fudżi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fudżi n.

Wiktionary


fuentes

Fuentes – gmina w Hiszpanii, w prowincji Cuenca, w Kastylii-La Mancha, o powierzchni 107,6 km². W 2011 roku gmina liczyła 492 mieszkańców.

Wikipedia


fuet

wyrabiana ręcznie kiełbasa wieprzowa w naturalnym flaczku z jelita cienkiego, tradycyjny wyrób kataloński


SJP.pl

Fu

Wikipedia


fufajka

potocznie: ciepła, watowana kurtka; kufajka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. ciepła, drelichowa, watowana kurtka;

Wiktionary

Fufajka lub kufajka lub waciak (z ros. фуфайка, куфайка – nazwa ta ma jednak starszy rodowód i wywodzi się od mongolsko-tatarskiego słowa фофудья („fofudia”) oznaczającego ciepłą odzież, fufajkę, waciak) – ciepły ubiór wierzchni w formie grubej obustronnie pikowanej kurtki chroniący przed mrozem i chłodem. Szyty głównie na watolinie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fuˈfajka, AS: fufai ̯ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) waciak, kufajka

Wiktionary


fuga

1. szczelina między płytkami ceramicznymi, cegłami lub podobnymi materiałami, wypełniona zaprawą; spoina;
2. zaprawa do wypełniania fug - szczelin;
3. małe wgłębienie wzdłuż krawędzi deski, paneli podłogowej lub płyty kamiennej, na które nachodzi wypukłość dopasowanej do niej innej deski, paneli lub płyty;
4. instrumentalny lub wokalny utwór muzyczny, w którym poszczególne głosy kolejno podejmują temat;
5. przestarzale: reakcja ucieczkowa na przykre bodźce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. rodzaj formy muzycznej;

 (1.2) bud. spoina w murze pomiędzy cegłami lub między płytkami ceramicznymi ułożonymi na ścianie lub podłodze

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fuga – forma muzyczna
  • fuga – rodzaj spoiny w budownictwie
  • fuga – rodzaj zaburzenia nerwicowego
  • Fuga – polski film w reżyserii Agnieszki Smoczyńskiej z 2018 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfuɡa, AS: fuga

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fugować ndk.

 przym. fugowy

Wiktionary


fugara

organowy głos pryncypałowo-smyczkowy; fogara


SJP.pl


fugas

prowizoryczna mina wykonana z materiałów wybuchowych, pocisków artyleryjskich lub bomb lotniczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. improwizowany ładunek wybuchowy, prowizoryczna mina lądowa;

Wiktionary

Fugas (z fr. "fougasse") – improwizowana, prowizoryczna mina lądowa, zakopana w ziemi, wybuchająca pod wpływem nacisku lub przez zdalne odpalenie, wykonana z materiałów zastępczych, jak saperskie materiały wybuchowe, pociski artyleryjskie, bomby lotnicze, głowice torpedowe, granaty, różne niewybuchy lub niewypały itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zdetonowany zapalnikiem o działaniu naciągowym fugas wyrzucał słup ognia na wysokość 8 metrów, rażąc płonącym płynem na powierzchni 300 metrów kwadratowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfuɡas, AS: fugas

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fugasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środ. wojsk. ajdik

Wiktionary


fugasowy

związany z fugasem


SJP.pl


fugasówka

wieś w Polsce


SJP.pl

Fu

Wikipedia


fugato

fragment utworu muzycznego stanowiący jednorazowe imitacyjne przeprowadzenie fugowe tematu


SJP.pl

Fugato – fragment utworu homofonicznego wykorzystujący techniki typowe dla fugi, zwłaszcza imitację tematu w kolejnych głosach.

Najbardziej popularne było w okresie klasycyzmu, zazwyczaj stosowane w zakończeniu ostatniej części utworu cyklicznego.

Przykładem może być "Fugato" w "Marszu żałobnym" z III Symfonii Ludwiga van Beethovena.

Wikipedia


fugatywność

łatwość parowania substancji chemicznych, określanie stopnia ich lotności


SJP.pl


fuggerowie

Fuggerowie – ród niemiecki osiadły od roku 1367 w Augsburgu. Linia "Fuggerów od Lilii" zyskała we wczesnym okresie nowożytnym ogromne znaczenie w handlu światowym, jej członkowie przeszli do historii jako bankierzy ówczesnych papieży oraz cesarzy. W roku 1514 Fuggerowie uzyskali tytuł hrabiów cesarstwa ("Reichsgraf"), niektóre powstałe później linie boczne uzyskały zaś tytuł książąt Rzeszy (w 1803) i książąt Bawarii (w 1913).

Wikipedia


fughetta

[czytaj: fugetta] mała forma muzyczna zbliżona do fugi


SJP.pl


fugiel

nazwisko


SJP.pl


fuglewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandra Fuglewicz z domu Micewicz (1927–2007) – polska działaczka podziemia antyhitlerowskiego.
  • Jacek Fuglewicz (1948–2016) – polski radiowiec.
  • Jan Fuglewicz (1900–1958) – żołnierz Legionów Polskich.
  • Josef Fuglewicz (1876–1972) – austriacki inżynier, profesor górnictwa.
  • Ludwik Fuglewicz (1859–1943) – tytularny generał dywizji Wojska Polskiego.
  • Piotr Władysław Fuglewicz (1954–2026) – polski informatyk, pisarz i przewodnik po Śląsku.
  • Wiesław Fuglewicz (1934–1982) – polski pisarz, dziennikarz i rysownik.

Wikipedia


fugowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fugować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fugować ndk.

Wiktionary


fugować

1. zespalać z sobą elementy posiadające fugi; uszczelniać;
2. nadawać elementom zewnętrznym, spoinom żądany kształt; spoinować


SJP.pl


fugownik

narzędzie do wydrążenia rowka w grzbiecie deski, która będzie częścią fugi (tu: instrumentu muzycznego)


SJP.pl


fugowy

przymiotnik od: fuga


SJP.pl


fugu

tropikalna ryba oceaniczna o ciele pokrytym kolcami, nadymająca się w sytuacji zagrożenia, podawana jako przysmak w kuchni japońskiej pomimo swej toksyczności; rozdymka, takifugu


SJP.pl


fugówka

narzędzie do wykańczania wewnętrznych naroży podłóg i ścian pokrytych płytkami ceramicznymi; kielnia fugowa


SJP.pl


fuj

wykrzyknik wyrażający wstręt, obrzydzenie, niesmak; fuu, fu, pfe, fe, pfu, pfuj, ble, fee


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. wyrażanie obrzydzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fuj, ale się spierdziałeś!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ble, fu!

Wiktionary


fujak

nazwisko


SJP.pl


fujara

duża fujarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) duża fujarka

 (1.2) pot. o człowieku ślamazarnym, niezaradnym

 (1.3) posp. członek męski

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fujara – polski instrument muzyczny
  • fujara słowacka, także fujara pasterska, fujara, słowacka fujara pasterska – słowacki instrument muzyczny tamtejszych pasterzy
  • Fujara – nazwisko m.in. polskie, pochodzące z języka rumuńskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Słuchaj pan, albo pan jesteś mężczyzną, albo miękką fujarą bez kości.

 (1.3) Zakryj się i wreszcie schowaj swą fujarę, bo jeszcze się ktoś zgorszy!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fujarka ż.

 czas. fujarkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dutka, piszczałka

 (1.2) trąba

 (1.3) fiut, fajfus

Wiktionary


fujareczka

zdrobnienie od: fujarka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: fujarka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfujaˈrɛt͡ʃka, AS: fui ̯arečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fujarka ż.

 czas. fujarkować

Wiktionary


fujarka

ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów wargowych, przypominający niewielki flet z bocznymi otworami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: fujara

 (1.2) muz. drewniany instrument muzyczny w postaci rurki z otworami, rodzaj fletu prostego;

 (1.3) przen. eufem. pot. penis

 (1.4) przen. ktoś mało inteligentny, niezdarny

Wiktionary

Fujarka (także: fujara, starop. dudka, dutka, piszczałka) – ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów. Zaliczany do jednych z najstarszych instrumentów muzycznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Ej koleś, fujarka ci wystaje z kąpielówek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuˈjarka, AS: fui ̯arka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fujarkowanie n., fujarzenie n.

:: zdrobn. fujareczka ż.

:: zgrub. fujara ż.

 czas. fujarkować ndk., fujarzyć ndk.

 przym. fujarkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fujareczka, piszczałeczka, flecik

 (1.2) piszczałka, dutka

 (1.3) fiut, fiutek, ptaszek, siusiak, wacek, interes, mały

 (1.4) fujara, pierdoła, gamoń

Wiktionary


fujarkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fujarkować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfujarkɔˈvãɲɛ, AS: fui ̯arkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fujarkować

 rzecz. fujarka ż.

Wiktionary


fujarkować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) przen. eufem. rzad. wykonywać fellatio

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój współlokator z akademika bosko mi fujarkuje wieczorami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfujarˈkɔvat͡ɕ, AS: fui ̯arkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fujarka ż., fujareczka ż., fujara ż., fujarkowanie n., fujarzenie n.

 czas. fujarzyć ndk.

 przym. fujarkowy

Wiktionary


fujarkowy

związany z fujarką, dotyczący fujarki


SJP.pl


fuji

[czytaj: fudżi]
1. miasto w Japonii;
2. japońska firma działająca także w Polsce, produkująca głównie aparaty fotograficzne i filmy do nich; Fujifilm;
3. wulkan i zarazem najwyższa góra Japonii (3776 m n.p.m.)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fudżi − góra, najwyższy szczyt kraju
  • Fuji − rzeka
  • Fuji − miasto w prefekturze Shizuoka
  • Fuji International Speedway − tor wyścigowy
  • Fujifilm − producent filmów i aparatów fotograficznych
  • Fuji Heavy Industries − japoński koncern motoryzacyjno-lotniczy, od 2017 roku noszący nazwę Subaru Corporation
  • Fuji − producent rowerów (firma założona w 1899 roku w Japonii)
  • „Fuji” – nazwa japońskich okrętów
    • „Fuji” – japoński pancernik z końca XIX wieku
  • Fuji TV − japońska sieć telewizyjna.
  • (1584) Fuji − planetoida
  • Fuji Time − marka zegarków

Wikipedia


fujian

[czytaj: fucien] prowincja w Chinach; Fucien


SJP.pl

Fujian (; chiń. 福建; pinyin "Fújiàn"; Wade-Giles "Fu-chien"; pe̍h-ōe-jī "Hok-kiàn") – prowincja w południowo-wschodnich Chinach nad cieśniną Tajwańską.

Ośrodek administracyjny: Fuzhou; główny port morski: Xiamen. Miejscowa ludność posługuje się językami z grupy min.

Wikipedia


fujitsu

Fujitsū (jap. 富士通株式会社 Fujitsū Kabushiki-gaisha) – japońskie przedsiębiorstwo z siedzibą w Tokio, specjalizujące się w usługach informatycznych oraz produkcji półprzewodników, komputerów (superkomputerów, komputerów osobistych, serwerów, telekomunikacji i usługach). Przedsiębiorstwo zatrudnia około 140 tysięcy pracowników w 100 państwach.

Wikipedia


fuk

nazwisko


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) daw. to mi wszystko jedno

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuk, AS: fuk

Wiktionary


fukacz

środowiskowo, w kopalni: nagły wydmuch nagromadzonego tlenku węgla


SJP.pl

Fukacz (ang. squealer) – nagły wybuch tlenku węgla, któremu towarzyszy wyrzucenie bardzo dużych ilości miału węglowego; bywają również fukacze metanowe.

Wikipedia


fukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fukać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niefukanie n.

 czas. fukać ndk.

Wiktionary


fukać

potocznie:
1. prychać, parskać, będąc złym, zaniepokojonym itp.;
2. potocznie: mówić coś opryskliwie, ze złością; prychać, parskać;
3. wyrzucać z siebie parę, dym, ogień


SJP.pl


fukier

nazwisko, np. Henryk Fukier (1886 - 1959), polski przedsiębiorca, właściciel winiarni i składu win w Warszawie


SJP.pl


fukierowie

nazwisko, np. Henryk Fukier (1886 - 1959), polski przedsiębiorca, właściciel winiarni i składu win w Warszawie


SJP.pl

Fukierowie – rodzina kupców warszawskich, spokrewnionych z augsburskimi Fuggerami.

W 1810 r. Florian Fukier (1772–1836) nabył kamienicę przy Rynku Starego Miasta, która odtąd stanowiła dziedziczną własność rodziny. Ostatni z rodu, Henryk Maria Fukier, zmarł bezpotomnie w 1959 r.

Wikipedia


fukierowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fukiera lub z nim związany


SJP.pl


fuknąć

potocznie:
1. prychnąć, parsknąć, będąc złym, zaniepokojonym itp.;
2. potocznie: powiedzieć coś opryskliwie, ze złością; prychnąć, parsknąć;
3. wyrzucić z siebie parę, dym, ogień


SJP.pl


fukoid

geologiczny twór z wodorostów morskich o kształcie gałązki, występujący licznie w Karpatach


SJP.pl


fukoksantyna

żółty pigment występujący w niektórych wodorostach


SJP.pl

Fukoksantyna (łac. "fucus" – morszczyn, gr. "ksanthós" – żółty) – organiczny związek chemiczny z grupy ksantofili, naturalny ciemnoczerwony lub brązowy barwnik, występujący w komórkach okrzemek, brunatnic oraz złotowiciowców. W połączeniu z chlorofilem (jeśli jest go dostatecznie dużo) nadaje komórkom brunatne zabarwienie. Fukoksantyna absorbuje światło od żółto-zielonej do żółto-niebieskiej części spektrum.

Wikipedia


fukoza

rodzaj monosacharydu, heksoza należąca do aldoz


SJP.pl

-Fukoza – organiczny związek chemiczny z grupy deoksycukrów, 6-deoksy--galaktoza.

Obecność fukozy wykryto w łańcuchach cukrowych u bakterii, glonów i grzybów (gdzie występuje w postaci usiarczanowanej jako fukoidan), a także u roślin i zwierząt.

Jest powszechnym, a zarazem jedynym, monocukrem, wytwarzanym przez komórki ssaków, występującym w konfiguracji, głównie w postaci związanej w łańcuchach oligosacharydowych glikoprotein i glikolipidów błonowych. Tworzy wiązania α-glikozydowe.

Wikipedia


fuks

1. ktoś początkujący w danym zawodzie, robiący coś po raz pierwszy; nowicjusz, żółtodziób, fryc;
2. szczęśliwy traf, przypadek;
3. przypadkowy zwycięzca zawodów, zwłaszcza koń, na którego nikt nie stawiał;
4. nieprzewidziana wygrana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) koń wyścigowy, na którego nikt nie liczył

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) pot. niespodziewane szczęście, powodzenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fuks – niepełnoprawny członek korporacji akademickiej
  • Fuks – amerykański serial telewizyjny
  • Fuks – polska komedia sensacyjna z 1999 r. w reżyserii Macieja Dutkiewicza
  • Chaim Lejb Fuks – polsko-żydowski poeta, pisarz i dziennikarz
  • Ladislav Fuks – czeski prozaik
  • Lazar Fuks – dziennikarz prasy żydowskiej

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Zdałem egzamin na prawko tylko fuksem.

 (3.2) Opisuje, jak ze zawiązanymi oczami fuksy i fuksice przechodzili przez różne pokoje (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuks, AS: fuks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fuksiarz m., fuksiara ż., fuksówka ż., fuksica ż.

:: zdrobn. fuksik m.

 przym. fuksiarski, fuksówkowy

 przysł. fuksiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) fart

 (2.2) szczęśliwy traf

 (3.1) nowicjusz

Wiktionary


fuksem

potocznie: przez przypadek, przez zbieg okoliczności, niespodziewanie; fartem


SJP.pl


fuksiara

→ fuksiarz


SJP.pl

Patrz:

fuksiarz

fuksiarski

potocznie: mający szczęście, pomyślny; fartowny, fartowy


SJP.pl


fuksiarz

1. osoba mająca szczęście; człowiek, któremu sprzyja los;
2. ten, kto liczy na szczęśliwy zbieg okoliczności


SJP.pl

Fuksiarz.pl – polski internetowy serwis zakładów bukmacherskich prowadzony przez Bukmacherska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. Spółka została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego 3 października 2019 roku pod numerem KRS 0000806643. Działalność w zakresie zakładów wzajemnych przez Internet prowadzi na podstawie zezwolenia Ministra Finansów nr PS4.6831.1.2020 z 9 grudnia 2020 roku.

Wikipedia


fuksica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. studentka pierwszego roku studiów artystycznych przed zakończeniem otrzęsin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opisuje, jak ze zawiązanymi oczami fuksy i fuksice przechodzili przez różne pokoje (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fuks, fuksówka

 przym. fuksówkowy

 czas. fuksować

Wiktionary


fuksik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od fuks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie fuks, lecz tylko mały fuksik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fuks m.

Wiktionary


fuksja

1. krzew z rodziny wiesiołkowatych, o dwubarwnych, zwisających kwiatach, rosnący w Meksyku i Ameryce Południowej, hodowany jako roślina doniczkowa; ułanka
2. fiolet z różem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Fuchsia|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny wiesiołkowatych o zwisających kwiatach, często biało-czerwonych lub fioletowych;

 (1.2) fioletowo-czerwony kolor

Wiktionary

Fu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiłam sobie śliczną fuksję w doniczce.

 (1.2) Uważam, że w fuksji jest ci zupełnie nie do twarzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfuksʲja, AS: fuksʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fuksjowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ułanka

 (1.2) magenta

Wiktionary


fuksjowy

→ fuksja


SJP.pl

Patrz:

fuksja

fuksyna

syntetyczny, czerwony barwnik zasadowy, wykorzystywany do barwienia lakierów spirytusowych i tuszów; rozanilina


SJP.pl

Fu

Wikipedia


fukszwanc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piła płatnica

Wiktionary


fuksówka

środowiskowo: chrzest nowych studentów w niektórych uczelniach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. zwyczaj w szkołach artystycznych, otrzęsiny studentów pierwszego rocznika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Coraz więcej uczelni zabrania przeprowadzania fuksówki nie tylko ze względu na niebezpieczne incydenty, do których podczas nich dochodziło (…), ale również coraz głośniejsze głosy, że nie jest to „uroczyste powitanie” nowych studentów, a festiwal przemocy, nękania i wyżywania się na młodszych.

 (1.1) Fuksówka bywa fajną zabawą i później może być miłym wspomnieniem, ale kiedy nestor ma skłonności do przemocy, może zapewnić komuś traumę na wiele lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fuks m., fuksica ż.

 przym. fuksówkowy

 czas. fuksować

Wiktionary


fuksówkowy

przymiotnik

 (1.1) środ. dotyczący fuksówki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt nawet nie zapytał o powód tego, że nie chciał podejść do fuksówkowych „zabaw”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fuksówka, fuks, fuksica

 czas. fuksować

Wiktionary


fukugo

jedna ze sztuk walk będąca połączeniem kata i kumite


SJP.pl


fukuoka

miasto w Japonii


SJP.pl

Fukuoka (jap. 福岡市 Fukuoka-shi) – największe miasto japońskiej wyspy Kiusiu ("Kyūshū"), leżące w jej północnej części, nad zatoką Hakata, ośrodek administracyjny prefektury Fukuoka.

Wikipedia


fukus

glon morski; kelp; morszczyn


SJP.pl


fukushima

Fukushima (jap. 福島市 Fukushima-shi) – stolica prefektury o tej samej nazwie, położona w Regionie Tōhoku w Japonii. Fukushimę dzieli od Tokio 250 kilometrów, a od Sendai 80 km. Ma powierzchnię 767,72 km². W 2020 r. mieszkały w nim 282 693 osoby, w 121 655 gospodarstwach domowych (w 2010 r. 292 590 osób, w 112 854 gospodarstwach domowych).

Wikipedia


fukuyama

Fukuyama (jap. 福山市 Fukuyama-shi) – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, nad rzeką Ashida, w prefekturze Hiroszima.

Wikipedia


ful

full;
1. układ kart w pokerze
2. układ oczek w grze w kości
3. potocznie: piwo pełne jasne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. język regionu Afryki Zachodniej używany przez ludy Fula;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) karc. układ kart w pokerze i oczek w grze w kości: trójka z parą

 (2.2) pot. piwo pełne, jasne

liczebnik nieokreślony

 (3.1) pot. pełno, do pełna

 (3.2) pot. mnóstwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród dialektów zachodnio-bantuidalnych stanowisko odrębne zajmuje ful, język, który pod wpływem narzeczy semicko-chamickich i ngo-nke oddalił się znacznie od pierwotnego typu rodziny.

 (2.1) Pamiętam pewne rozdanie, gdy na stole piętrzyła się całkiem spora sterta banknotów, i autora „Całej jaskrawości”, który zgarnął to wszystko na „śmiertelnego fula”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ful, AS: ful

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1-2) (3.1)

 rzecz. full m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) język ful, fula, fulani, fulfulde

 (2.1) full

 (2.2) full

 (3.1) pełno

 (3.2) mnóstwo

Wiktionary


fula

język zachodniej grupy rodziny bantuidalnej; fulani, fufulde, ful


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fulbe, Fulanie – grupa etniczna zamieszkująca Gwineę
  • Fula – zachodnioafrykański flet poprzeczny

Wikipedia


fulandryna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. plotkarka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński klebetnica, lejana; gw. Górny Śląsk drzistula, fyrtula, klachula, klachulino, klapaczka, klebetnica, klekotka, klyta, melikot, paploła, tyrtula, tyrtulino, tyrtyna

Wiktionary


fulani

język z rodziny kongo-kordofańskiej; fulfulde


SJP.pl


fulanie

lud afrykański


SJP.pl


fulanin

przedstawiciel ludu afrykańskiego


SJP.pl


fulanka

przedstawicielka ludu afrykańskiego


SJP.pl


fular

1. rodzaj cienkiej tkaniny jedwabnej lub półjedwabnej;
2. chusteczka z tego materiału


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. rodzaj cienkiej tkaniny jedwabnej

 (1.2) kraw. apaszka, lekka jedwabna chustka z fularu (1.1)

Wiktionary

Fu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Modny jest fular, coś co przypomina zawiązany pod szyją szal.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fularowy

Wiktionary


fulara

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fulara, gwarowe określenie rodzaju polskiej fujarki, instrumentu ludowego,
  • Fulara, nazwisko, w obecnej Polsce, około tysiąca osób.
  • Fular, tkanina,
  • Fular, chustka na szyję zamiast krawata z fularu w XIX-wiecznym stylu biedermeier.

Wikipedia


fularczyk

nazwisko


SJP.pl


fulard

napawarka; urządzenie stosowane w przemyśle włókienniczym do nasycania wyrobów np. apreturą


SJP.pl


fularek

mała chusteczka zrobiona z fularu


SJP.pl


fularowy

przymiotnik od: fular


SJP.pl


fulać

czasownik niedokonany

 (1.1) reg-pl|Górny Śląsk. mówić głupoty, kłamać

Wiktionary


fulański

→ Fulanie (lud afrykański)


SJP.pl


fulbright

[czytaj: fulbrajt] nazwisko angielskie, np. J. William Fulbright (1905 - 1995), amerykański prawnik i polityk, założyciel systemu stypendiów na uczelniach amerykańskich


SJP.pl


fulcjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Liturgiczne wspomnienie św. Fulcjusza Kościół obchodzi 26 października.

Wiktionary


fulda

1. miasto w Niemczech;
2. rzeka w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, położone nad rzeką Fuldą (1.2);

 (1.2) geogr. hydrol. rzeka w Hesji, w Niemczech, wraz z Werrą tworzy Wezerę;

Wiktionary

Fu

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fuldzki, fuldajski, fuldański

Wiktionary


fuldański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Fuldą, dotyczący Fuldy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fulda ż.

 przym. fuldzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fuldzki

Wiktionary


fuldzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Fuldą, dotyczący Fuldy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fulda ż.

 przym. fuldański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fuldański

Wiktionary


fulengia

rodzaj dinozaura z podrzędu zauropodomorfów


SJP.pl

Fulengia – rodzaj dinozaura odkrytego w Chinach (Junnan).

Wikipedia


fuleren

alotropowa odmiana węgla


SJP.pl


fulerenowy

→ fuleren


SJP.pl

Patrz:

fuleren

fulerski

ziemia fulerska - skała osadowa używana jako środek oczyszczający i odbarwiający


SJP.pl


fulfa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. pozn. nalana, pełna twarz

Wiktionary


fulfulde

język z rodziny kongo-kordofańskiej; fulani


SJP.pl


fulgencjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Fulgencjusz, Fulgenty – imię męskie pochodzenia łacińskiego, oznaczające "błyszczący" (od łac. "fulgens").

Fulgencjusz (Fulgenty) imieniny obchodzi 1 stycznia.

Wikipedia


fulguracja

zakłócenie procesu dziejowego, okres przyspieszonego dziania się, kiedy to objawiają się nowe drogi, perspektywy w rozwoju sztuki, kultury itp.


SJP.pl


fulguryt

kwarcowy pręt powstały z piasku lub skały, stopionych od uderzenia pioruna; piorunowiec


SJP.pl

Fulguryt (z łac. "fulguritus" – „ugodzony piorunem”), piorunowiec, strzałka piorunowa – nieregularny twór rurkowaty lub wypełniony szkliwem krzemionkowym powstały wskutek stopienia piasku kwarcowego po uderzeniu pioruna. Osiąga do kilku centymetrów średnicy i nawet do ok. 1 metra długości. Jego struktura wewnętrzna jest zazwyczaj regularna lub wypełniona bąbelkami. Powierzchnia jest chropowata pokryta drobinkami piasku. Wyglądem przypomina korzeń z odgałęzieniami lub małymi wgłębieniami.

Wikipedia


fulik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od ful

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ful m.

Wiktionary


full

ful;
1. układ kart w pokerze
2. układ oczek w grze w kości
3. potocznie: piwo pełne jasne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) karc. układ kart w pokerze i oczek w grze w kości: trójka z parą

 (1.2) pot. piwo pełne, jasne

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Full-Reuenthal – gmina w kantonie Argowia, w okręgu Zurzach
  • Gottlieb Full – niemiecki sędzia
  • Full – album Maryli Rodowicz
  • Full contact – formuła walki sportowej w kick-boxingu
  • Full HD – tryb wideo
  • Full Metal Jacket – amerykański dramat wojenny
  • Full Suspension – typ roweru górskiego
  • Bayer Full
  • Fuhl
  • Mocny Full
  • Phull

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ful, AS: ful

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ful m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ful

 (1.2) ful

Wiktionary


full-contact

[czytaj: ful kontakt] formuła walki sportowej w niektórych sportach walki, w której uderza się pełną siłą


SJP.pl


full-print

[czytaj: FULprint] ozdobne pokrywanie całej tkaniny nadrukiem; full print, fullprint, FullPrint, Full-Print


SJP.pl


fulleren

odmiana alotropowa węgla, półprzezroczyste ciało stałe o metalicznym połysku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fulereny – jedna z odmian alotropowych węgla
  • Fulleren – miejscowość i gmina we Francji, w departamencie Haut-Rhin

Wikipedia


fullprint

[czytaj: FULprint] ozdobne pokrywanie całej tkaniny nadrukiem; full print, full-print, FullPrint, Full-Print


SJP.pl


fullprintowy

[czytaj: fulprintowy] ozdobiony nadrukiem pokrywającym całą powierzchnię ubioru lub przedmiotu z tkaniny; full printowy


SJP.pl


fulmar

ptak morski z rzędu rurkonosych; petrel


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Fulmarus|Stephens|ref=tak., duży ptak morski z rodziny burzykowatych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozpiętość skrzydeł fulmarów wynosi 102–120 cm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfulmar, AS: fulmar

Wiktionary


fulmenit

kruszący materiał wybuchowy, stosowany w górnictwie węglowym


SJP.pl


fulminacja

dawniej:
1. trzask, szczęk, łoskot, grzmot;
2. wygłaszanie klątwy kościelnej


SJP.pl


fultograf

aparat umożliwiający odbiór świetlnych obrazów przez radio


SJP.pl

Fultograf – skonstruowane w latach 20. XX wieku urządzenie do odbierania obrazów przesyłanych za pośrednictwem fal radiowych. Obraz był przenoszony na papier w procesie elektrochemicznym, poprzez zaciemnienie odpowiednich obszarów na papierze owiniętym wokół obracającego się cylindra. Urządzenie zostało skonstruowane przez Otho Fultona i było w użyciu na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku do nadawania obrazów do domów drogą radiową.

Wikipedia


fulton

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Robert Fulton (1765–1815) – amerykański inżynier i wynalazca.
  • Fulton – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Clarke
  • Fulton – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Hempstead
  • Fulton – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Whiteside
  • Fulton – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Fulton
  • Fulton – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Sonoma
  • Fulton – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Bourbon
  • Fulton – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Fulton
  • Fulton – jednostka osadnicza w stanie Maryland, w hrabstwie Howard
  • Fulton – miasto w stanie Missisipi, w hrabstwie Itawamba
  • Fulton – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Callaway
  • Fulton – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Oswego

Wikipedia


fulwen

żółta oleista substancja chemiczna, często wykorzystywana w procesie syntezy organicznej


SJP.pl


fulweny

grupa związków cyklopentadienu z aldehydami lub ketonami o czerwonopomarańczowej barwie


SJP.pl


fulwowy

kwas fulwowy - związek organiczny z grupy kwasów humusowych, powstający w wyniku rozkładu materii organicznej


SJP.pl


fum

fuma; zwykle w liczbie mnogiej: fumy - grymasy, wybrzydzanie, fochy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. dym, wyziew, para

 (1.2) przest. przen. próżność, pycha

 (1.3) fumy → przest. grymasy, fochy, dąsy, urojenia, fantazje

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Ale zarazem jesteś wietrzny, bałamut, nie lubisz pracy, a lubisz hulanki, masz pańskie fumy i zachcianki, które biednego szlachcica do torby i kija żebraczego prowadzą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fũm, AS: fũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fuma ż.

:: zdrobn. fumik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) fuma

Wiktionary


fuma

fum; zwykle w liczbie mnogiej: fumy - grymasy, wybrzydzanie, fochy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. próżność, pycha

 (1.2) przest. grymas, foch, dąs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] w chłopskiej chatce albo pod warsztatem się to rodzi, od czyszczenia bucików poczyna, szlachcie bakę świeci i tumani przez całe życie, a na koniec i herb się skądeś tam bierze, i szabelka przy boku, i dziedzictwo nie małe: a już fuma potem i pogarda dla drugich, że w kąt i szlachcic od Bolesławów i Senator mu za nic! sic.

 (1.2) Imć Zug tyle już nadoświadczał fąfrów od jenerałowej Elżbiety Grabowskiej, już oficjalnej metresy królewskiej a także niejednej fumie księżnej marszałkowej Izabelli Lubomirskiej przy budowie Mon Coteau, że komenderowania księżnej Heleny Radziwiłłowej już rajem mu się zdawały.

 (1.3) Ja ze swoją fumą nie mam problemów: wiadomo, że nie będę jechał ciągle 70 ani 60 km/h, ale to 40-45 jest osiągalne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfũma, AS: fũma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fum m., fumarium n., perfumy nmos., perfuma ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fum, próżność, pycha

 (1.2) grymas, focha, dąs, urojenie

 (1.3) wueska

Wiktionary


fumages

[czytaj: fiMAŻ] technika malarska wykorzystująca efekt powstały po podpaleniu lub zadymieniu papieru świecą oraz rozdmuchaniu rozlanej farby czy sadzy na płótnie


SJP.pl


fumaran

zjonizowana forma kwasu fumarowego


SJP.pl


fumaranowy

→ fumaran


SJP.pl

Patrz:

fumaran

fumaraza

enzym


SJP.pl

Fumaraza, Hydrataza fumaranowa (EC 4.2.1.2) – enzym z grupy liaz katalizujący odwracalną reakcję uwodnienia fumaranu do L-jabłczanu. Cechuje się bardzo wysoką swoistością, przekształca fumaran o konfiguracji "trans", natomiast nie wykazuje aktywności do jego izomeru o konfiguracji "cis" - maleinianu. Działając w stronę odwrotną jest swoista tylko do L-jabłczanu, nie przekształca D-jabłczanu.

Wikipedia


fumarium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. pomieszczenie, w którym wędzi się mięso lub trzyma się dojrzewające wino

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fuma ż., perfumy nmos., perfuma ż.

Wiktionary


fumarola

ekshalacja gorących (200-800°) gazów i par wulkanicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. gorący wyziew gazów wulkanicznych, głównie chlorowodoru, dwutlenku siarki i pary wodnej, towarzyszący czynnym wulkanom;

Wiktionary

Fumarola – rodzaj ekshalacji wulkanicznych towarzyszących czynnym wulkanom. Przez fumarole wydostają się gazy, spośród których najważniejsze to chlorowodór, dwutlenek siarki i para wodna pochodzenia wulkanicznego o temperaturze od 300 do 1000 °C, bogate w różne składniki chemiczne. Występuje najbliżej erupcji.

Wikipedia


fumarowy

kwas fumarowy - nienasycony kwas dikarboksylowy posiadający cztery atomy węgla w cząsteczce; izomer trans kwasu maleinowego


SJP.pl


fumator

urządzenie służące do wytwarzania zasłony dymnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. urządzenie do wytwarzania zasłon dymnych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fũˈmatɔr, AS: fũmator

Wiktionary


fumiasty

kapryśny, grymaśny, wybredny


SJP.pl


fumigacja

zwalczanie szkodników w pomieszczeniach zamkniętych za pomocą substancji gazowych (fumigantów)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poddanie działaniu gazów celem pozbycia się szkodliwych organizmów z obiektu;

Wiktionary

Fu

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fumigator m., fumigant m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gazowanie

Wiktionary


fumigacyjny

przymiotnik od: fumigacja


SJP.pl


fumigant

środek do ochrony roślin stosowany w postaci dymów, par lub gazów; fumigator


SJP.pl


fumigator

środek do ochrony roślin stosowany w postaci dymów, par lub gazów; fumigant


SJP.pl


fumigować

zwalczać szkodniki i drobnoustroje chorobotwórcze za pomocą trujących gazów


SJP.pl


fumoir

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. zob. fiumoar.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona widzi mężczyzn przy zielonym stoliku, w fumoirze, widzi gdy piją i upijają się — poznaje ich przywary i namiętności, a to poznanie czyni ją ostrożniejszą w wyborze…

 (1.1) Statki będą posiadały większą ilość miejsc sypialnych, salę jadalną, restaurację, salon, fumoir, bufety, pomieszczenie dla orkiestry, łazienki i t. p.

 (1.1) Rygoryzm higjenisty zaniósłby tylko prośbę do organizatorów posiedzeń, by dla palących przeznaczono specjalny fumoir, gdyż słuchacze niepalący, często cierpiący na serce, czy nerwy, zasługują na troszkę współczucia.

 (1.1) W drugiej połowie XIX wieku palarnię nazywano „fumoirem” i urządzano ją z większym przepychem.

 (1.1) Dla wygody publiczności został z dniem wczorajszym otwarty na II piętrze bufet z fumoirem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palarnia; przest. fiumoar, fiumuar

Wiktionary


fumologia

nauka zajmująca się zagadnieniami związanymi z paleniem tytoniu


SJP.pl


fun

[czytaj: fan] młodzieżowo: zabawa, rozrywka, np. zrobić coś dla funu


SJP.pl


funabashi

miasto w Japonii


SJP.pl

Funabashi (jap. 船橋市 Funabashi-shi) – miasto w Japonii, w prefekturze Chiba, w środkowej części głównej wyspy Honsiu ("Honshū"). Ma powierzchnię 85,62 km². W 2020 r. mieszkały w nim 642 972 osoby, w 289 027 gospodarstwach domowych (w 2010 r. 609 081 osób, w 261 239 gospodarstwach domowych).

Wikipedia


funafuti

największy atol w państwie Tuvalu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wyspa należąca do państwa Tuvalu;

Wiktionary

Funafuti – najgęściej zaludniony i najludniejszy atol w archipelagu Tuvalu, położony na Oceanie Spokojnym, o powierzchni około 2,79 km². Laguna atolu nosi nazwę Te Namo.

W 2002 roku atol zamieszkiwało 4492 osób, w tym 2281 mężczyzn i 2211 kobiet, według spisu w 2012 roku mieszkańców było już 6025[]. Największą wyspą jest Fongafale. Na niej znajduje się stolica kraju – Vaiaku. Władze Tuvalu (wówczas administrujących brytyjskie Wyspy Lagunowe) przeniosły się na atol 1 stycznia 1976 roku.

Wikipedia


funambulizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) akrobacja cyrkowa polegająca na spacerowaniu po linie, niekiedy połączonym z akrobacjami lub np. jazdą na rowerze

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chodzenie po linie, taniec na linie

Wiktionary


funboard

[czytaj: fanbord] rodzaj deski surfingowej


SJP.pl


funboardowy

→ funboard [czytaj: fanbordowy]


SJP.pl


funchal

[czytaj: funSZAL] miasto w Portugalii, na południowym wybrzeżu wyspy Madera, ważny port handlowy i rybacki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Madery,

Wiktionary

Funchal (, odm.: D./Ms. Funchalu) – miasto w Portugalii, na południowym wybrzeżu wyspy Madera, ośrodek administracyjny Regionu Autonomicznego Madery ( Região Autónoma da Madeira).

Ważny port handlowy i rybacki. Międzynarodowy port lotniczy (lotnisko znajduje się w niewielkiej miejscowości położonej niedaleko od Funchalu – Santa Cruz). Uzdrowisko klimatyczne i kąpielisko. Przemysł spożywczy, głównie winiarski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy w Funchalu są jakieś tanie hotele?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fũw̃ˈʃal, AS: fũũ̯šal

Wiktionary


funciak

potocznie:
1. funt (pieniądz);
2. sklep typu wszystko za funta;
3. odważnik z czasów PRL


SJP.pl


funcik

1. zdrobnienie od: funt;
2. dawniej: papierowy zwitek w kształcie lejka służący do pakowania drobnych przedmiotów


SJP.pl


fund-raising

[czytaj: fand rejz-ing] pozyskiwanie funduszy od osób indywidualnych, firm, fundacji itp. zwykle w celu pokrycia kosztów działalności społecznej przez instytucję pozarządową; fund raising, fundraising


SJP.pl


fund.

skrót od: fundacja


SJP.pl


funda

żartobliwie, potocznie: pokrycie kosztów związanych z zaproszeniem kogoś dokądś; fundowanie


SJP.pl

Funda – miasto w Angoli, w prowincji Luanda.

Wikipedia


fundacja

1. instytucja założona przez fundatora w celu realizacji celów społecznych;
2. przeznaczenie jakiegoś majątku do użytku społecznego;
3. majątek przekazany w ten sposób;
4. dawniej: założenie miasta, klasztoru itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny;

 (1.2) ufundowanie, sfinansowanie, zbudowanie czegoś z własnych funduszy

Wiktionary

Fundacja ( fundatio ‘założenie; fundament’ od fundare 'umocnić; założyć fundament, utwierdzić’ z fundus ‘grunt, posiadłość, majątek’) – forma prawna organizacji pozarządowej, której istotnym substratem jest kapitał przeznaczony na określony cel oraz statut zawierający reguły dysponowania tym kapitałem. Fundacje są po stowarzyszeniach drugą co do popularności formą prawną wśród organizacji pozarządowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jestem wolontariuszem miejscowej fundacji.

 (1.2) Król Kazimierz Wielki dokonał fundacji Akademii Krakowskiej, pierwszego polskiego uniwersytetu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fũnˈdat͡sʲja, AS: fũndacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fundacyjny

 rzecz. fundowanie, fundator, fundusz

 czas. fundować, ufundować

Wiktionary


fundacjonalizm

pogląd, że wnioski z poznania zmysłowego są prawdami niepodważalnymi, na których opiera się wiedza o świecie; fundamentalizm


SJP.pl

Fu

Wikipedia


fundacyjka

zdrobnienie od: fundacja


SJP.pl


fundacyjny

przymiotnik od: fundacja


SJP.pl


fundamencik

zdrobnienie od: fundament


SJP.pl


fundament

element konstrukcyjny budowli, przenoszący obciążenie na podłoże gruntowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń;

 (1.2) przen. baza, podwalina czegoś

Wiktionary

Fu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieliście już ściany stawiać, a dopiero fundament wylaliście?

 (1.2) Jego badania stały się fundamentem współczesnej paleontologii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fũnˈdãmɛ̃nt, AS: fũndãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundamentowanie n.

 czas. fundamentować ndk.

 przym. fundamentalny, fundamentowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podłoże, podstawa, oparcie, podpora

Wiktionary


fundamentalia

prawdy podstawowe; rudyment


SJP.pl


fundamentalista

osoba rygorystycznie trzymająca się zasad religii, ideologii; ortodoks, ortodoksa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek rygorystycznie przestrzegający jakichś zasad, norm, zwłaszcza w dziedzinie religii i polityki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O zamach podejrzewa się marksistowskich fundamentalistów.

 (1.1) Rozwój wiedzy został jednak gwałtownie zahamowany w XIV wieku, kiedy religijni fundamentaliści przekonali władców, że należy zdławić naukę i filozofię w całym islamskim imperium, ponieważ nowe odkrycia podważają boską wszechwiedzę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfũndãmɛ̃ntaˈlʲista, AS: fũndãmẽntalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundamentalizm m.

:: fż. fundamentalistka ż.

 przym. fundamentalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) integrysta, ortodoks, maniak, radykalista

Wiktionary


fundamentalistka

→ fundamentalista


SJP.pl

Patrz:

fundamentalista

fundamentalistyczny

→ fundamentalizm; ortodoksyjny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący fundamentalizmu lub fundamentalisty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfũndãmɛ̃ntalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: fũndãmẽntalʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundamentalizm m., fundamentalista m., fundamentalistka ż.

 przysł. fundamentalistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) integrystyczny, konserwatywny, ortodoksyjny, tradycyjny, wsteczny, zachowawczy

Wiktionary


fundamentalizm

1. ortodoksyjny i bezkrytyczny stosunek do wyznawanej religii, bliski fanatyzmowi religijnemu;
2. radykalizm ideowy, niepozostawiający miejsca do dyskusji;
3. w filozofii: pogląd, według którego jedynymi prawdami są te, które wynikają bezpośrednio z doznań zmysłowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji

Wiktionary

Fundamentalizm – rygorystyczne trzymanie się zasad i norm wyznaczonych przez daną religię (fundamentalizm religijny), doktrynę polityczną (fundamentalizm polityczny) lub ideologię (np. fundamentalizm „światopoglądu naukowego” w komunizmie).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fundamentalista mos.

 przym. fundamentalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ortodoksja

Wiktionary


fundamentalnoteologiczny

odnoszący się do teologicznych podstaw wiary chrześcijańskiej


SJP.pl


fundamentalny

będący podstawą, bazą czegoś; podstawowy, zasadniczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) podstawowy, stanowiący podstawę, elementarny, zasadniczy

 (1.2) przest. silny, mocny, masywny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oxford English Dictionary to fundamentalny dla języka angielskiego, dwudziestotomowy słownik, nad którym prace rozpoczęto jeszcze w XIX wieku. [...].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfũndãmɛ̃nˈtalnɨ, AS: fũndãmẽntalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundament m., fundamencik m., fundamentowanie n.

 przym. fundamentowy

 przysł. fundamentalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) istotny, podstawowy, elementarny, zasadniczy, główny

Wiktionary


fundamentowy

związany z fundamentem, dotyczący fundamentu


SJP.pl


fundamentyzm

w filozofii: pogląd, według którego jedynymi prawdami są te, które wynikają bezpośrednio z doznań zmysłowych; fundamentalizm


SJP.pl


fundator

1. twórca fundacji, osoba, która z własnych środków finansuje budowę budynków o znaczeniu społecznym, np. kościoła, uczelni; donator, darczyńca, ofiarodawca;
2. potocznie: ktoś, kto ponosi koszty poczęstunku, rozrywki, kto coś komuś funduje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto coś ufundował lub dał czemuś początek;

 (1.2) ktoś, kto płaci za poczęstunek, funduje nagrodę w teleturnieju, itp.

Wiktionary

Fu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Popiersie fundatora stało na postumencie w rogu auli.

 (1.2) Fundatorem dzisiejszej nagrody jest firma kaletnicza z Cieszyna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fũnˈdatɔr, AS: fũndator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundowanie n., fundusz m.

:: fż. fundatorka ż.

 czas. fundować ndk., ufundować dk., zafundować dk.

 przym. fundatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sponsor

Wiktionary


fundatorka

1. kobieta fundująca coś, częstująca czymś;
2. założycielka fundacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która coś ufundowała lub dała czemuś początek

 (1.2) kobieta, która płaci za poczęstunek, funduje nagrodę w teleturnieju, itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Portret fundatorki wisi w sali obrad.

 (1.2) Fundatorka nagrody chce pozostać anonimowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundowanie n., fundusz m.

:: fm. fundator m.

 czas. fundować ndk., ufundować dk., zafundować dk.

 przym. fundatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) założycielka

 (1.2) sponsorka

Wiktionary


fundatorski

→ fundator


SJP.pl

Patrz:

fundator

fundlandzki

→ Nowa Fundlandia; nowofundlandzki


SJP.pl


fundnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fundnąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fundnąć

Wiktionary


fundnąć

potocznie: kupić coś dla kogoś za własne pieniądze, zapłacić za inną osobę w kinie, restauracji itp.; zafundować, postawić


SJP.pl

czasownik dokonany

 (1.1) pot. zafundować, sprawić coś (sobie lub komuś)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szef fundnął mi nowy komputer. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfũndnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: fũndnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zafundować, sprawić, reg. pozn. lajsnąć

Wiktionary


fundowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fundować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zafundować, fundować ndk.

 rzecz. fundacja ż., fundator mos., fundatorka ż., ufundowanie n.

Wiktionary


fundować

1. budować (rzadziej zbudować), zakładać (rzadziej założyć) coś swoim kosztem dla użytku publicznego;
2. potocznie: kupować (rzadziej kupić) coś komuś w prezencie


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) zakładać i opłacać instytucje

 (1.2) pot. zapraszać i płacić za poczęstunek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jest maniakiem punktualności. - Za pięciominutowe spóźnienie na próbę delikwent funduje kawę całej grupie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundusz m., fundacja ż., fundator mos., fundatorka ż., fundowanie n., funda ż., fundowanie n., ufundowanie n.

 przym. fundatorski

 czas. zafundować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sponsorować, erygować, wznosić

 (1.2) stawiać, raczyć

Wiktionary


fundowicz

nazwisko


SJP.pl


fundraiser

[czytaj: fandrejzer] pracownik instytucji pozarządowej pozyskujący fundusze od osób indywidualnych, firm, fundacji itp. zwykle w celu pokrycia kosztów działalności społecznej


SJP.pl

Fundraiser (również "specjalista do spraw pozyskiwania funduszy") – osoba specjalizująca się w pozyskiwaniu funduszy (fundraisingiem) lub darowizn rzeczowych na cele społeczne, np. dla organizacji pozarządowych, naukowych, sportowych, młodzieżowych, religijnych, domów dziecka, szpitali, hospicjów, szkół, uczelni czy instytucji kulturalnych.

Wikipedia


fundraiserka

[czytaj: fandrejzerka] pracownica instytucji pozarządowej pozyskująca fundusze od osób indywidualnych, firm, fundacji itp. zwykle w celu pokrycia kosztów działalności społecznej


SJP.pl


fundraising

[czytaj: fandrejz-ing] pozyskiwanie funduszy od osób indywidualnych, firm, fundacji itp. zwykle w celu pokrycia kosztów działalności społecznej przez instytucję pozarządową; fund raising, fund-raising


SJP.pl

Fu

Wikipedia


fundraisingowy

[czytaj: fandrejz-ingowy] związany z pozyskiwaniem funduszy od osób indywidualnych, firm, fundacji itp. zwykle w celu pokrycia kosztów działalności społecznej przez instytucję pozarządową; fundraiserski


SJP.pl


fundum

dawniej: główny folwark lub też grunt przy zamku


SJP.pl


fundus

prefabrykowany element scenograficzny, z którego buduje się dekorację teatralną lub filmową


SJP.pl


fundusik

zdrobnienie od: fundusz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: fundusz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundusz mrz.

Wiktionary


fundusz

1. środki majątkowe przeznaczone na określony cel, np. fundusz amortyzacyjny, dyspozycyjny, powierniczy;
2. potocznie: zasób gotówki, pieniądze;
3. dawniej: zapisanie w testamencie majątku instytucji lub osobie niebędącej spadkobiercą;
4. dawniej: zabawianie się czyimś kosztem;
5. dawniej: fundusz żelazny - kapitał nienaruszalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ekon. wyodrębniony zasób finansowy przeznaczony na określone cele

 (1.2) pot. duża suma pieniędzy

Wiktionary

Fundusz – wydzielone środki pieniężne, przeznaczone na określony cel.

Samo określenie „fundusz” pochodzi od łac. "fundus" i oznacza tyle co "grunt, podłoże, podstawa, fundament".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niemcy i Francja zakładają u siebie fundusze antykryzysowe, powstające z przymusowych potrąceń ze środków banków i wzywają partnerów do pójścia w ich ślady.

 (1.2) Projekt upadł z powodu braku funduszy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfũnduʃ, AS: fũnduš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundusik mrz., fundatorka ż., fundator mos., fundacja

 czas. fundować

Wiktionary


fundusze

1. środki majątkowe przeznaczone na określony cel, np. fundusz amortyzacyjny, dyspozycyjny, powierniczy;
2. potocznie: zasób gotówki, pieniądze;
3. dawniej: zapisanie w testamencie majątku instytucji lub osobie niebędącej spadkobiercą;
4. dawniej: zabawianie się czyimś kosztem;
5. dawniej: fundusz żelazny - kapitał nienaruszalny


SJP.pl


funduszowy

→ fundusz


SJP.pl

Patrz:

fundusz

fundy

żartobliwie, potocznie: pokrycie kosztów związanych z zaproszeniem kogoś dokądś; fundowanie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fundy – zatoka Oceanu Atlantyckiego, u wybrzeży Kanady i Stanów Zjednoczonych
  • Fundy – park narodowy nad tą zatoką

Wikipedia


funebralny

odnoszący się do pogrzebu, żałoby; funeralny


SJP.pl


funeralia

przedmioty wykorzystywane podczas pogrzebu


SJP.pl


funeralny

odnoszący się do pogrzebu, żałoby; funebralny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z pogrzebem i żałobą

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żałobny, pogrzebowy

Wiktionary


fungicidin

[czytaj: fungic-idin] nazwa handlowa antybiotyku przeciwgrzybiczego, zawierającego nystatynę; Fungicydyna, Mykostatyna


SJP.pl


fungicyd

środek chemiczny do zwalczania grzybów pasożytniczych roślin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. mykol. środek mający działanie grzybobójcze;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród różnych środków ochrony roślin to zwłaszcza sprzedaż tak zwanych fungicydów, czyli środków grzybobójczych, szła dobrze, odnotowując wzrost obrotów o 20,7 proc.

 (1.1) 2,4,6-Trichlorofenol jest fungicydem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fũŋʲˈɟit͡sɨt, AS: fũŋʹǵicyt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fungicydalny

 przysł. fungicydalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środek grzybobójczy

Wiktionary


fungicydalny

zwalczający grzyby; grzybobójczy


SJP.pl


fungicydyna

nazwa handlowa antybiotyku przeciwgrzybiczego, zawierającego nystatynę; Fungicidin, Mykostatyna


SJP.pl


fungowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fungować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fungować ndk.

Wiktionary


fungować

dawniej: sprawować urząd


SJP.pl

czasownik

 (1.1) daw. pełnić urząd

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fũŋˈɡɔvat͡ɕ, AS: fũŋgovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fungowanie n.

Wiktionary


funiculaire

[czytaj: finikiLER] szynowa kolej linowo-terenowa


SJP.pl


funikular

kolejka budowana na zboczach gór lub wzgórz miejskich, której wagony poruszają się po torze i napędzane są liną prowadzoną między szynami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) terenowa szynowa kolej linowa z wagonem na stałe przymocowanym do liny napędowej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do położonego na szczycie sanatorium dotarliśmy funikularem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. funikularny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolej funikularna, kolej linowo-terenowa

Wiktionary


funikularny

linowy, np. kolejka linowa


SJP.pl


funikulus

wydłużony twór u roślin okrytonasiennych, poprzez który zalążek jest przyrośnięty do zalążni


SJP.pl


funk

[czytaj: fank] styl w muzyce odwołujący się do jazzu i muzyki afrykańskiej


SJP.pl

Nie mylić z: Phonk.

Funk, funky – gatunek muzyki rozrywkowej, powstały w Ameryce w drugiej połowie lat sześćdziesiątych, kiedy muzycy pochodzenia afroamerykańskiego połączyli muzykę soul, jazz, rhythm and blues, tworząc nowy, rytmiczny i energetyczny styl muzyczny.

Wikipedia


funkcja

1. zadanie, znaczenie kogoś lub czegoś w jakichś okolicznościach;
2. zajmowane przez kogoś stanowisko lub zakres wykonywanych obowiązków;
3. możliwość wykonania czegoś przez urządzenie lub program komputerowy;
4. książkowo: wzajemny stosunek zjawisk lub stanów, związek przyczynowo-skutkowy między nimi;
5. w matematyce: sposób przyporządkowania elementów pewnego zbioru elementom innego zbioru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania;

 (1.2) mat. przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; pot. wykres, rysunek takiego przyporządkowania;

 (1.3) inform. podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie;

 (1.4) inform. możliwość oferowana przez program, cecha użytkowa

Wiktionary

Funkcja ( functio, -onis „odbywanie, wykonywanie, czynność”), odwzorowanie, przekształcenie, transformacja ze zbioru formula_1 do zbioru formula_2 która każdemu elementowi zbioru formula_1 przypisuje (odwzorowuje) dokładnie jeden element zbioru formula_4.

Funkcje stały się jednym z podstawowych i najważniejszych pojęć całej nowożytnej matematyki i innych nauk ścisłych oraz stosowanych, o szerokich zastosowaniach w działalności człowieka na wielu polach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piorunochron pełni funkcję zabezpieczenia przed wyładowaniami atmosferycznymi.

 (1.2) Tę zależność opisuje bardzo skomplikowana funkcja.

 (1.3) Program zawiesza się podczas wykonywania tej funkcji.

 (1.3) W kodzie tej funkcji musi być błąd, zawsze zwraca zero niezależnie od tego, jakie podam jej parametry.

 (1.4) Najnowszą wersję aplikacji wyposażono w funkcję rozpoznawania mowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfũŋkt͡sʲja, AS: fũŋkcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. funkcyjny, funkcjonalny

 przysł. funkcyjnie, funkcjonalnie

 czas. funkcjonować

 rzecz. funkcyjny mos., funkcjonariuszka ż., funkcjonalność ż., funkcjonariusz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przyporządkowanie, zależność, odwzorowanie, operator, funkcjonał

Wiktionary


funkcjolekt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. odmiana językowa wydzielona ze względu na funkcję, jaką spełnia w procesie porozumiewania się między ludźmi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szacuje się, że w obrębie każdej wysoko rozwiniętej wspólnoty językowej funkcjonuje dziś co najmniej 300 takich funkcjolektów lub technolektów.

Wiktionary


funkcjonalista

zwolennik funkcjonalizmu w sztuce, prawie, socjologii itp.


SJP.pl


funkcjonalistka

→ funkcjonalista


SJP.pl

Patrz:

funkcjonalista

funkcjonalistyczny

→ funkcjonalizm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z funkcjonalizmem, charakterystyczny dla funkcjonalizmu

Wiktionary

Patrz:

funkcjonalizm

Powiązane:

 rzecz. funkcjonalista mos., funkcjonalizm mrz.

Wiktionary


funkcjonalizacja

zwiększanie użyteczności, funkcjonalności czegoś


SJP.pl


funkcjonalizm

1. w architekturze, sztuce użytkowej: kierunek, którego założeniem jest uznanie nadrzędności funkcji użytkowej nad formą; modernizm;
2. w prawie: kierunek w stanowieniu norm prawnych, w którym eksponuje się społeczne skutki aktów prawnych; realizm prawny;
3. w psychologii: podejście wysuwające na pierwszy plan wyjaśnianie funkcji zjawisk psychologicznych;
4. w socjologii: kierunek dążący do wyjaśniania faktów, zjawisk i procesów społecznych przez ustalanie ich funkcji w kulturze danego społeczeństwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) antrop. nurt uznający rolę najmniejszego nawet zjawiska dla rozwoju i zachodzących przemian;

 (1.2) archeol. nurt podkreślający wagę analizy znalezisk z funkcjonalistycznego punktu widzenia;

 (1.3) archit. szt. nurt uwydatniający nadrzędność funkcji użytkowej dzieła

 (1.4) przest. archit. polski modernizm

 (1.5) filoz. nurt podkreślający rolę przyczyn i skutków w analizie filozoficznej

 (1.6) praw. nurt w teorii prawa podkreślający rolę skutków społecznych wprowadzonych norm prawnych

 (1.7) psych. kierunek badań podkreślający funkcje zjawisk psychologicznych;

 (1.8) socjol. nurt podkreślający rolę funkcji pełnionych przez fakty, zjawiska i procesy społeczne;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • funkcjonalizm (antropologia)
  • funkcjonalizm (archeologia)
  • funkcjonalizm (architektura)
    • określenie zwykle równoznaczne z głównym prądem modernizmu (zobacz też styl międzynarodowy)
    • przestarzałe określenie całości polskiego modernizmu, używane w okresie międzywojennym
  • funkcjonalizm (filozofia)
  • funkcjonalizm (prawo)
  • funkcjonalizm (psychologia)
  • funkcjonalizm (socjologia)
  • funkcjonalizm (sztuka)

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Zgodnie z modernistyczną historiografią, funkcjonalizm był fundamentem nowoczesnej architektury.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funkcjonalista m.

 przym. funkcjonalistyczny

 czas. funkcjonować

Wiktionary


funkcjonalnie

przysłówek sposobu

 (1.1) ze względu na funkcję; pod względem użyteczności lub efektywności

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funkcjonariuszka ż., funkcjonariusz mos., funkcja ż., funkcjonalność ż.

 przym. funkcjonalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czynnościowo

Wiktionary


funkcjonalniej

stopień wyższy od przysłówka: funkcjonalnie


SJP.pl


funkcjonalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: funkcjonalny


SJP.pl


funkcjonalność

1. przydatność, użyteczność, ergonomiczność;
2. zespół funkcji i usług systemu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest funkcjonalne

 (1.2) funkcja, cecha użytkowa programu lub urządzenia

Wiktionary

Funkcjonalność ( functionality) – zbiór atrybutów urządzenia, oprogramowania lub systemu określających zdolność do dostarczenia funkcji zaspokajających wyznaczone i zakładane potrzeby, podczas używania w określonych warunkach.

Norma ISO 9126 definiuje 5 podcharakterystyk funkcjonalności w modelu jakości oprogramowania:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfũŋkt͡sʲjɔ̃ˈnalnɔɕt͡ɕ, AS: fũŋkcʹi ̯õnalność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funkcja ż., funkcjonariusz mos., funkcjonariuszka ż.

 czas. funkcjonować

 przym. funkcjonalny

 przysł. funkcjonalnie

Wiktionary


funkcjonalny

1. dobrze spełniający swoją funkcję; praktyczny, użyteczny;
2. mający jakąś funkcję w czymś, np. urządzeniu, systemie;
3. w matematyce: odnoszący się do funkcjonału


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z funkcjonowaniem

 (1.2) bardziej użytkowy niż estetyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funkcja ż., funkcjonalność ż., funkcjonariusz mos., funkcjonariuszka ż.

 przysł. funkcjonalnie

 czas. funkcjonować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) poręczny, praktyczny, użytkowy

Wiktionary


funkcjonariusz

pracownik, urzędnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) adm. pracownik służb państwowych, zwykle mundurowych np. policji lub służby więziennej;

 (1.2) polit. działacz partii rządzącej piastujący wysokie stanowisko

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • funkcjonariusz międzynarodowy – stanowisko pracy
  • funkcjonariusz publiczny
    • osoba będąca organem jednoosobowym lub członkiem organu kolegialnego
    • urzędnik
    • żołnierz zawodowy
    • funkcjonariusz służb państwowych
  • urzędnik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znajomy mojego brata jest funkcjonariuszem Policji.

 (1.1) (…) funkcjonariusze z Bogatyni (woj. dolnośląskie) dorabiali, handlując narkotykami we Wrocławiu, Wałbrzychu, Jeleniej Górze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfũŋkt͡sʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ, AS: fũŋkcʹi ̯õnarʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funkcja ż., funkcjonowanie n., zafunkcjonowanie n., funkcyjność ż., funkcjonalność ż.

:: fż. funkcjonariuszka ż.

 czas. funkcjonować ndk., zafunkcjonować dk.

 przym. funkcyjny, funkcjonalny

 przysł. funkcjonalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) aparatczyk

Wiktionary


funkcjonariuszka

pracowniczka, urzędniczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) adm. pracowniczka służb państwowych, zwykle mundurowych, np. policji lub SOK-u

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do przedziału weszły dwie funkcjonariuszki SOK-u.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funkcja ż., funkcjonowanie n., zafunkcjonowanie n., funkcyjność ż., funkcjonalność ż.

:: fm. funkcjonariusz m.

 czas. funkcjonować ndk., zafunkcjonować dk.

 przym. funkcyjny, funkcjonalny

 przysł. funkcjonalnie

Wiktionary


funkcjonał

funkcja, której argumentami są funkcje, a wartościami liczby rzeczywiste lub zespolone


SJP.pl

Funkcjonał – wieloznaczne pojęcie matematyczne, opisujące różne klasy odwzorowań (przekształceń). Funkcjonały przeważnie definiuje się przez odpowiednią przeciwdziedzinę, ale czasem też przez dziedzinę w sensie zbioru argumentów. Według różnych autorów funkcjonał to odwzorowanie:

Wikipedia


funkcjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) działanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby zapewnić sprawne funkcjonowanie tego portalu, czasami umieszczamy na komputerze użytkownika (bądź innym urządzeniu) małe pliki – tzw. cookies („ciasteczka”).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfũŋkt͡sʲjɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: fũŋkcʹi ̯õnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funkcjonariusz mos., funkcjonariuszka ż.

 czas. funkcjonować

Wiktionary


funkcjonować

1. pełnić jakąś funkcję; działać, pracować;
2. być sprawnym; działać, pracować;
3. być stosowanym lub postrzeganym w określonej roli;
4. o przekonaniu, micie itp.: być powszechnie znanym oraz uznawanym


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) działać, wykonywać czynności w sposób właściwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sztuka interesuje mnie jako obszar dość niezdefiniowany, w którym sporo wolno i w którym w miarę gładko mogę funkcjonować.

 (1.1) Ten aparacik nie funkcjonuje przy zbyt wysokiej wilgotności powietrza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfũŋkt͡sʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: fũŋkcʹi ̯õnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funkcyjny mos., funkcjonalność ż., funkcja ż., funkcjonalizm m., funkcjonowanie n., funkcjonariusz mos., funkcjonariuszka ż.

 przym. funkcjonalny, niefunkcjonalny, funkcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) działać, pracować; gw. Śląsk Cieszyński szwóngować

Wiktionary


funkcyjna

kobieta pełniąca funkcję o charakterze porządkowym, zwykle w wojsku, więzieniu itp.


SJP.pl


funkcyjność

→ funkcyjny


SJP.pl

Patrz:

funkcyjny

funkcyjny

przymiotnik od: funkcja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba pełniąca funkcje porządkowe

Wiktionary

Funkcyjny – żołnierz wchodzący w skład drużyny, działonu, obsługi i załogi, np.:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. funkcjonariuszka ż., funkcjonariusz mos., funkcja ż.

 czas. funkcjonować

Wiktionary


funkia

roślina z rodziny liliowatych; hosta; ślubojawka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Hosta|Tratt.|ref=tak., wieloletnia roślina zielna z rodziny szparagowatych, pochodząca z Azji Wschodniej;

Wiktionary

Funkia, hosta ("Hosta" Tratt.) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych ("Asparagaceae"), liczący około 20 gatunków roślin zielnych pochodzących z Azji Wschodniej – Japonii, Chin, Korei i Rosji.

Gatunek funkia rozdęta ("Funkia ventricosa") został introdukowany do wschodnich Stanów Zjednoczonych, a gatunek funkia babkolistna ("F. plantaginea") do Europy, Uzbekistanu i Pensylwanii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pylniki funkii pękają do wewnątrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hosta

Wiktionary


funkować

[czytaj: fankować] grać, śpiewać muzykę funkową


SJP.pl


funkowiec

miłośnik funka


SJP.pl


funkowy

→ funk [czytaj: fankowy]


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. dotyczący funka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odnajdywałem w nich elementy ze starych płyt i ani wątki jazzowe, ani funkowe nie były dla mnie żadnym zaskoczeniem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funk m.

Wiktionary


funktor

w logice: wyrażenie, które w połączeniu z pewnymi innymi wyrażeniami, nazywanymi jego argumentami, tworzy nazwę lub zdanie


SJP.pl

Funktor – pojęcie z zakresu teorii kategorii semantycznych oznaczające wyrażenie, które nie jest nazwą ani zdaniem, służące do konstrukcji wyrażeń bardziej złożonych – nazw, zdań lub bardziej złożonych funktorów. Wyrażenie, wraz z którym dany funktor tworzy wyrażenie bardziej złożone, to argument funktora.

Wikipedia


funky

[czytaj: fanki]
1. styl w muzyce rozrywkowej, odmiana funku;
2. mający cechy tego stylu


SJP.pl


funt

pound;
1. jednostka wagi, używana powszechnie w Europie (także w Polsce) do XIX wieku, w różnym czasie i na różnych obszarach równa wadze od 350 do 560 gramów, obecnie używana w krajach anglosaskich, o wadze 453 gramów (skrót: lb.);
2. jednostka monetarna niektórych państw, m.in. Wielkiej Brytanii i Egiptu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) monet. waluta niektórych państw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) miar. anglosaska, pozaukładowa jednostka masy równa 0,453 592 37 kg;

 (2.2) daw. europejska jednostka masy

 (2.3) gw-pl|Górny Śląsk,Poznań. pół kilo

 (2.4) muz. pot. gwara. akord

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Funt (waluta)
  • Funt (masa)
  • Funt nowopolski = 0,405504 kg
  • Funt paryski = 489,5058 g (teoretycznie miało to być 1,5 funta rzymskiego)
  • Funt-siła ≈ 4,448 N

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Sprowadź mi dwadzieścia funtów drutu miedzianego, takiego, jaki był ostatnio

 (2.4) „Knockin' on Heaven's Door” Boba Dylana to dość łatwy do zagrania utwór. Trzy czy cztery funty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fũnt, AS: fũnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funciak m.

 przym. funtowy

Wiktionary


funtowy

związany z funtem


SJP.pl


fura

1. potocznie:
a) wóz konny do przewozu ciężarów; furmanka;
b) ilość towaru mieszcząca się na takim wozie;
2. potocznie: wielka ilość czegoś;
3. potocznie: samochód dobrej marki;
4. w grze w oczko: zdobycie liczby punktów większej niż 21


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pojazd ciągnięty przez konie;

 (1.2) ilość ładunku mieszcząca się na wozie konnym

 (1.3) środ. mot. pot. samochód

 (1.4) duża ilość czegoś

Wiktionary

Fu

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Do domu przyjechaliśmy na furze siana.

 (1.3) Jak się ma mieszkanie za dwie bańki, to trzeba podjechać pod nie furą za trzy bańki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfura, AS: fura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furmanka ż.

:: zdrobn. furka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) furmanka

 (1.4) mnóstwo, masa, co niemiara, bez liku

Wiktionary


furagina

nazwa handlowa leku przeciwbakteryjnego zawierającego furazydynę


SJP.pl


furan

związek heterocykliczny, lotna, bezbarwna ciecz o zapachu chloroformu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. ciekły, łatwopalny węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym C4H4O, mający zapach zbliżony do chloroformu;

Wiktionary

Furan, furfuran – heterocykliczny związek chemiczny z endocyklicznym atomem tlenu, cykliczny eter o charakterze aromatycznym.

Jest znacznie bardziej reaktywny w substytucji elektrofilowej niż benzen. Podstawienie elektrofilowe zachodzi głównie w pozycji 2 w stosunku do atomu tlenu. W środowisku kwasowym polimeryzuje.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) furfuran

Wiktionary


furanokumaryna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny wytwarzany przez niektóre rośliny w celach obronnych

Wiktionary


furanowy

związany z furanem


SJP.pl


furanoza

monosacharyd zawierający sześcioczłonowy pierścień cykliczny z atomem tlenu i półacetalowym atomem węgla


SJP.pl


furanozowy

→ furanoza


SJP.pl

Patrz:

furanoza

furazolidon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. lek przeciwbakteryjny, pochodna nitrofuranu;

Wiktionary

Furazolidon ( furazolidonum) – organiczny związek chemiczny będący pochodną nitrofuranu, stosowany jako lek przeciwbakteryjny. Działa bakteriobójczo wobec wielu szczepów bakterii, w tym na bakterie najczęściej wywołujące zakażenia jelitowe.

Wikipedia


furaż

dawniej: pasza, obrok, zwłaszcza dla koni wojskowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. wojsk. obrok (pasza) dla koni wojskowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlatego żandarmi pełnili służbę we własnym departamencie, nie pobierając żołdu. Wydawano im jedynie z magazynów państwowych żywność i furaż, czyli paszę i obrok dla koni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfuraʃ, AS: furaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furażer m., furażerówka ż., furażowanie n.

 czas. furażować ndk.

 przym. furażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrok

Wiktionary


furażer

dawniej: żołnierz mający za zadanie gromadzenie i dostarczanie furażu - paszy dla koni wojskowych; furażowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. wojsk. żołnierz zajmujący się dostarczaniem furażu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuˈraʒɛr, AS: furažer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furaż m., furażerówka ż., furażowanie n.

 czas. furażować ndk.

 przym. furażowy

Wiktionary


furażerka

miękka, podłużnie składana czapka bez daszka; furażka, pierożek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miękka podłużna czapka bez daszka;

Wiktionary

Furażerka (pierożek) – rodzaj miękkiej, sukiennej czapki bez daszka, o podłużnym kształcie, stosowanej najczęściej w wojsku. Niekiedy – w wersji zimowej – ocieplana, lub futrzana. W wojsku stosowano ją, gdy nie obowiązywało wkładanie kapelusza, czako, czapki lub hełmu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfuraˈʒɛrka, AS: furažerka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierożek

Wiktionary


furażerówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zdobywanie furażu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfuraʒɛˈrufka, AS: furažerufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furaż, furażer, furażowanie

 czas. furażować

 przym. furażowy

Wiktionary


furażka

miękka, podłużnie składana czapka bez daszka; furażerka, pierożek


SJP.pl


furażowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|furażować.

Wiktionary

Fu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfuraʒɔˈvãɲɛ, AS: furažovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furaż, furażer, furażerówka

 czas. furażować ndk.

 przym. furażowy

Wiktionary


furażować

dawniej: dostarczać paszę dla koni wojskowych; zdobywać furaż


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) zdobywać furaż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponadto dochodziło do scysji między żołnierzami obu armii, gdyż na furażujących Szwedów często napadali Węgrzy lub Kozacy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfuraˈʒɔvat͡ɕ, AS: furažovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furaż, furażer, furażerówka, furażowanie

 przym. furażowy

Wiktionary


furażowy

przestarzałe: taki, który dotyczy furażu - paszy, zwłaszcza dla koni wojskowych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) daw. dotyczący furażu

 (1.2) daw. dotyczący furażera

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfuraˈʒɔvɨ, AS: furažovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furaż, furażer, furażerówka, furażowanie

 czas. furażować

Wiktionary


furczeć

furkać;
1. wydawać dźwięk powstający przy uderzaniu skrzydłami przez ptaki; furkotać;
2. wydawać dźwięk powstający przy szybkim poruszaniu się jakiegoś materiału, np. papieru; furkotać;
3. wydawać dźwięk charakterystyczny dla działających maszyn lub ich części; warkotać, furkotać;
4. wydawać niskie, charczące dźwięki spowodowane nieprawidłowym przepływem powietrza lub zaburzeniami w trawieniu; furkotać;
5. wyrażać dźwiękami swoją złość lub niezadowolenie


SJP.pl


furda

dawniej: rzecz mało ważna, głupstwo, błahostka


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) daw. dźwięk. o rzeczy błahej

przymiotnik

 (2.1) daw. błahy

Wiktionary


furdyga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Kresy. przest. areszt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furdygarnia

Wiktionary


furdygarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Lwów. więzienie, areszt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem pewny, że tutejsza furdygarnia musi być przyjemniejsza od lwowskich suterynowych mieszkań.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furdyga ż.

Wiktionary


furdyment

Furdyment (kosz, garda) – rozbudowany typ rękojeści w niektórych typach bocznej broni białej (pałasze, szable, szpady).

System gęsto splecionych z sobą kabłąków i obłęków tworzących pełną osłonę dłoni. Wykonywany najczęściej ze zgrzewanych prętów lub wycinany ażurowo z blachy. Wnętrze furdymentu było często wyściełane płatem skóry lub tkaniny. Rękojeści tego typu zapewniały doskonałą ochronę dłoni walczącego, lecz w znacznym stopniu ograniczały ruchy nadgarstka.

Wikipedia


fureczka

zdrobnienie od: fura


SJP.pl


furfancki

→ furfant


SJP.pl

Patrz:

furfant

furfant

przestarzałe:
1. krętacz, oszust;
2. zarozumialec, fanfaron


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. krętacz, oszust, frant, blagier

 (1.2) daw. samochwał, fanfaron, pyszałek, zarozumialec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co pan chcesz? Bombastein jest furfant jakiego świat nie widział, szalbierz, oszust, nawet sprytu wielkiego nie ma, tylko szczęście osobliwe.

 (1.1) Podstoli w furię wpadł. – A łajdak! a furfant! a złodziej! wisielec jakiś – patrz, jak mi się ślicznie wywdzięczył za to żem go z błota wyciągnął.

 (1.2) – To furfant – dodał wikary – ja go nie lubię, ma się za wielkiego człowieka dlatego, że wierszydła klei, a próżny, a nadęty i do niczego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furfantka ż., furfanteria ż.

 przym. furfancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filut, szelma, szachraj, przechera, macher, szalbierz

 (1.2) bufon, megaloman

Wiktionary


furfural

aldehyd heterocykliczny, pochodna furanu; furfurol


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. heterocykliczny aldehyd o wzorze sumarycznym wzór chemiczny|C5H4O2., pozyskiwany z otrębów i innych odpadów przemysłu celulozowego;

Wiktionary

Furfural (dawna nazwa: "furfurol") – organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów. Jest związkiem heterocyklicznym z 5-członowym pierścieniem zawierającym atom tlenu (formalnie pochodna furanu). Nazwa związku pochodzi od surowca, z którego furfural jest otrzymywany (łac. "furfur" – otręby).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) furoaldehyd, daw. furfurol

Wiktionary


furfurol

aldehyd heterocykliczny, pochodna furanu; furfural


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Furfurol – alkohol furfurylowy
  • Furfurol – dawna nazwa furfuralu

Wikipedia


furfurylowy

→ furfurol, → furfural


SJP.pl

Patrz:

furfurol, → furfural

furgalski

nazwisko


SJP.pl


furganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. latanie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. furgać ndk.

Wiktionary


furgać

czasownik niedokonany

 (1.1) góry. gw-pl|Śląsk Cieszyński. fruwać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furganie n.

Wiktionary


furgał

nazwisko


SJP.pl


furgała

nazwisko


SJP.pl


furgon

duży, kryty wóz ciężarowy


SJP.pl

Nadwozie furgonowe (krótko furgon) – zamknięte nadwozie samochodów dostawczych i ciężarowych posiadających sztywny dach i ściany, odchylane drzwi tylne i często odchylane lub przesuwane drzwi boczne. Furgon służy do przewożenia towarów. Furgony mogą powstawać na bazie konstrukcji samochodów osobowych, a z kolei na ich bazie także może powstać odmiana osobowa. Przykładowo Volkswagen Caddy Maxi ma osobową odmianę Volkswagen Caddy Maxi Life.

Wikipedia


furgonetka

mały samochód ciężarowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mot. samochód dostawczy; odmiana samochodu osobowego lub lekkiego ciężarowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marian podjechał furgonetką i zabraliśmy wszystkie graty za jednym razem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfurɡɔ̃ˈnɛtka, AS: furgõnetka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostawczak, półciężarówka, pikap, pick-up

Wiktionary


furgonowy

przymiotnik od: furgon


SJP.pl


furgot

gwarowo: furkot


SJP.pl


furgotać

trzepotać, łopotać na wietrze; furczeć; furkotać


SJP.pl


furgotliwy

taki, który trzepocze na wietrze; furkotliwy, furgoczący, furkoczący


SJP.pl


furia

1. napad gniewu, złości
2. szał jako objaw niektórych psychoz
3. rzymska bogini zemsty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. gwałtowny napad nieopanowanego gniewu, wściekłości

 (1.2) mit. jedna z rzymskich bogiń karzącej zemsty, również uosobienie albo przejaw złości, wściekłości;

 (1.3) med. ostre zaburzenie świadomości połączone z raptownym podnieceniem, objaw niektórych chorób psychicznych i zatruć

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Furia – amerykański film z 1978 roku w reżyserii Briana De Palmy
  • Furia – francuski film z 1999 roku w reżyserii Alexandre'a Aja
  • Furia: Carrie 2 – amerykański film fabularny z 1999 roku i sequel filmu Carrie (film 1976)
  • Furia – amerykański film z 2010 roku w reżyserii Martina Campbella z Melem Gibsonem w roli głównej
  • Furia – amerykański film z 2014 roku z Bradem Pittem w roli głównej, w reżyserii Davida Ayera
  • Furia – wietnamski film z 2019 roku z Ngô Thanh Vân w roli głównej, w reżyserii Lê Văn Kiệt
  • Furia – powieść Salmana Rushdie
  • Furie – bóstwa w mitologii rzymskiej (odpowiednik greckich Erynii)
  • Furia (trylobit) – postać literacka
  • Furia – polski zespół blackmetalowy z Katowic
  • Furia – francuski zespół black metalowy
  • Furia – album Briana Maya, zawierający ścieżkę dźwiękową do filmu Furia w reżyserii Alexandre'a Aja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wieść o tym mój przyjaciel wpadł w istną furię.

 (1.2) Wyrzuty sumienia prześladowały go jak furie całą noc, nie pozwalając zasnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfurʲja, AS: furʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furiat mos., furiatka ż., furiactwo n.

 przym. furiacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amok, szał, wściekłość, pasja, biała gorączka, szewska pasja; posp. wścieklizna, wulg. kurwica

 (1.2) gr. erynia, eumenida, daw. furyja

Wiktionary


furiacki

przymiotnik od: furiat


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z furią lub furiatem, odnoszący się do furii lub furiata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego furiackie wybryki negatywnie odbiły się na opinii o naszej placówkaacówce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furia ż., furiat mos., furiatka ż.

Wiktionary


furiant

żywy czeski taniec ludowy


SJP.pl

Furiant (reg. "sedlák") – czeski taniec ludowy w tempie od umiarkowanego do szybkiego, w metrum trójdzielnym z hemiolami. Jest jednym z elementów tradycyjnego czeskiego tańca salonowego o nazwie "beseda".

Furianta tańczy się w parach. Tancerz imituje postać dumnego chłopa; opierając ręce na biodrach i tupiąc nogami, podąża za tancerką, poruszającą się zwinnie i z gracją po okręgach. Pod koniec tancerze obejmują się i przez dłuższy czas dostojnie wirują.

Wikipedia


furiat

1. osoba chora psychicznie, dostająca ataków furii;
2. osoba porywcza, łatwo wpadająca w gniew; szaleniec, wariat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba wpadająca w furię, także jako objaw choroby psychicznej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyklejono politykowi łatkę furiata, ale nie wiem, czy słusznie...

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furia ż.

:: fż. furiatka ż.

 przym. furiacki

Wiktionary


furiatka

kobieta łatwo wpadająca w furię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta wpadająca w furię, także jako objaw choroby psychicznej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgłosiliśmy sprawę na policję, ale furiatka się wszystkiego wyparła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furia ż.

:: fm. furiat mos.

 przym. furiacki

Wiktionary


furier

dawniej: podoficer zajmujący się zakwaterowaniem wojska i dostarczaniem żywności; kwatermistrz


SJP.pl

Furier – podoficerski stopień wojskowy w dawnym wojsku polskim. Niższym stopniem był kapral, a wyższym sierżant. Zajmował się przede wszystkim zakwaterowaniem wojska i dostarczaniem żywności.

Wikipedia


furierowski

oparty o dokonania matematyczne Fouriera, zwłaszcza związany z rozkładem zjawisk okresowych na szereg trygonometryczny; fourierowski


SJP.pl


furierysta

zwolennik furieryzmu


SJP.pl


furieryzm

odmiana socjalizmu utopijnego, której program sformułowany został przez K. Fouriera


SJP.pl


furioso

[czytaj: furiozo] określenie wykonawcze: porywczo, namiętnie


SJP.pl

Furioso – rasa koni półkrwi, wyhodowana metodą selekcji w państwowej stadninie koni w Mezőhegyes na Węgrzech, gdzie znajdowały się klacze pochodzące od konia pełnej krwi angielskiej oraz klacze czystej krwi arabskiej. Były one stanowione słynnym ogierem pełnej krwi "Furioso". Został on wyhodowany ok. 1836 w węgierskiej stadninie hrabiego Karolyi.

Wikipedia


furka

zdrobnienie od: fura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. fura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fura, furman

Wiktionary


furkacja

podział szkoły średniej na zróżnicowane programowo równoległe klasy, sekcje, kierunki, wydziały według zainteresowań i uzdolnień młodzieży; profilowanie


SJP.pl

Fu

Wikipedia


furkadło

narzędzie do ręcznego wiercenia małych otworów


SJP.pl

Fu

Wikipedia


furkać

furczeć;
1. wydawać dźwięk powstający przy uderzaniu skrzydłami przez ptaki; furkotać;
2. wydawać dźwięk powstający przy szybkim poruszaniu się jakiegoś materiału, np. papieru; furkotać;
3. wydawać dźwięk charakterystyczny dla działających maszyn lub ich części; warkotać, furkotać;
4. wydawać niskie, charczące dźwięki spowodowane nieprawidłowym przepływem powietrza lub zaburzeniami w trawieniu; furkotać;
5. wyrażać dźwiękami swoją złość lub niezadowolenie


SJP.pl


furkot

dźwięk powstający przy silnym uderzaniu skrzydłami przez ptaki w czasie lotu, przy poruszaniu się tkaniny pod wpływem wiatru, przy głośnym działaniu maszyny itp.; furkotanie, łopot, warkot


SJP.pl

Fu

Wikipedia


furkotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|furkotać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niefurkotanie n.

 czas. furkotać ndk.

Wiktionary


furkotać

furkać, furczeć;
1. wydawać dźwięk powstający przy uderzaniu skrzydłami przez ptaki;
2. wydawać dźwięk powstający przy szybkim poruszaniu się jakiegoś materiału, np. papieru;
3. wydawać dźwięk charakterystyczny dla działających maszyn lub ich części; warkotać;
4. wydawać niskie, charczące dźwięki spowodowane nieprawidłowym przepływem powietrza lub zaburzeniami w trawieniu


SJP.pl


furkotliwy

taki, który trzepocze na wietrze; furgotliwy, furgoczący, furkoczący


SJP.pl


furlana

włoski taniec zalotny w szybkim tempie i takcie 6/4 albo 6/8, modny zwłaszcza na początku XVII wieku; forlana


SJP.pl


furlanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka romańskiej grupy etnicznej zamieszkującej północno-wschodnie Włochy (w szczególności Friuli)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Furlanin mos.

 przym. furlański

Wiktionary


furlong

stara anglosaska jednostka długości, równa ok. 200 metrom


SJP.pl

Furlong – skrót fur, anglosaska, archaiczna jednostka długości.

Furlong obejmuje 1/8 mili, 10 łańcuchów, 40 prętów, 220 jardów lub 660 stóp, co daje 201,168 metra.

Podobną jednostką są staropolskie staje oraz starożytny stadion; na morzu kabel.

Wikipedia


furman

osoba przewożąca towary wozem konnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek powożący zaprzęgiem konnym, zwykle furmanką

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Furman (ur. 1951) – polski przedsiębiorca farmaceutyczny i filantrop
  • Ashrita Furman (ur. 1954) – amerykański rekordzista Guinnessa
  • Dean Furman (ur. 1988) – piłkarz południowoafrykański
  • Dominik Furman (ur. 1992) – polski piłkarz
  • Dorota Furman (?) – polska choreograf, reżyser i aktorka
  • Kostiantyn Furman (ur. 1976) – ukraiński koszykarz
  • Rafał Furman (ur. 1985) – polski kolarz
  • Siemion Furman (1920-1978) – rosyjski szachista
  • Furman (osada) – osada w Wielkopolskiem
  • Furman (Karolina Południowa) – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Karolina Południowa,
  • Woźnica

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfurmãn, AS: furmãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furmanka ż., furmaneczka ż., fura ż., furka ż., furmanienie n., furmaństwo n., Furman m., Furmanów m., Furmaniec m., Furmany nmos.

 czas. furmanić ndk.

 przym. furmański, furmankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woźnica, stangret, kuczer, wozak

Wiktionary


furmaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. furmanka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfurmãˈnɛt͡ʃka, AS: furmãnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furman m., furmanka ż., furmanienie n., furmaństwo n.

 czas. furmanić

 przym. furmański

Wiktionary


furmanek

1. wóz konny slużący do przewożenia towarów;
2. zawartość tego wozu


SJP.pl


furmaniak

nazwisko


SJP.pl


furmanienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|furmanić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfurmãˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: furmãńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furman m., furmanka ż., furmaneczka ż., furmaństwo n.

 czas. furmanić

 przym. furmański

Wiktionary


furmanić

wykonywać pracę woźnicy, kierować wozem konnym przewożącym towary


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) być furmanem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Michał nadal furmanił, zaś jego żona gospodarowała na ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: furˈmãɲit͡ɕ, AS: furmãńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furman m., furmanka ż., furmaneczka ż., furmanienie n., furmaństwo n.

 przym. furmański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powozić

Wiktionary


furmanka

1. wóz konny slużący do przewożenia towarów;
2. zawartość tego wozu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) towarowy wóz konny;

 (1.2) zawartość furmanki (1.1)

 (1.3) zawód furmana

 (1.4) daw. cztery konie różnej maści używane do zaprzęgu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: furˈmãnka, AS: furmãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furman mos., furmanienie n., furmaństwo n.

:: zdrobn. furmaneczka ż.

 czas. furmanić ndk.

 przym. furmański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fura, wóz

 (1.3) furmaństwo

Wiktionary


furmankiewicz

nazwisko


SJP.pl


furmańczyk

nazwisko


SJP.pl


furmański

→ furman


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący furmana

Wiktionary

Patrz:

furman

Wymowa:

IPA: furˈmãj̃sʲci, AS: furmãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furman m., furmanka ż., furmaneczka ż., furmanienie n., furmaństwo n.

 czas. furmanić

Wiktionary


furmaństwo

furmanienie;
1. zajęcie furmana, przewóz towarów wozem konnym;
2. dawniej: transport towarów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zawód furmana

 (1.2) daw. ogólnie transport

Wiktionary

Wymowa:

IPA: furˈmãj̃stfɔ, AS: furmãĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furman m., furmanka ż., furmaneczka ż., furmanienie n.

 czas. furmanić

 przym. furmański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) furmanka

Wiktionary


furminator

przyrząd do usuwania podszerstka psów, kotów i koni


SJP.pl


furol

rozpuszczalnik, produkt uboczny przeróbki ropy naftowej


SJP.pl


furor

szał, wściekłość, pasja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. furia, szał

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfurɔr, AS: furor

Wiktionary


furora

tylko w wyrażeniu: zrobić (robić) furorę - zdobyć (zdobywać) niebywałe powodzenie, odnieść (odnosić) sukces, wprawić (wprawiać) otoczenie w podziw, w zachwyt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) powodzenie, sukces, wzbudzony podziw

Wiktionary


furosemid

organiczny związek chemiczny z grupy sulfonamidów, lek moczopędny i przeciwnadciśnieniowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. lek odwadniający i przeciwnadciśnieniowy, diuretyk pętlowy

Wiktionary

Furosemid ( furosemidum) – organiczny związek chemiczny z grupy sulfonamidów, lek moczopędny i przeciwnadciśnieniowy należący do grupy diuretyków pętlowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zapomniałem dzisiaj przyjąć furosemid i boję się, że znów pojawi się duszność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfurɔˈsɛ̃mʲit, AS: furosẽmʹit

Wiktionary


furry

[czytaj: FUry] środowiskowo: osoba interesująca się postaciami łączącymi cechy ludzi i zwierząt; futrzak, furrys


SJP.pl

Furry (z ang. „futrzak, futrzastość”) – termin określający osobę, która interesuje się lub zajmuje się twórczością związaną z tzw. sztuką futrzastą, skupioną wokół antropomorficznych zwierząt czy też fikcyjnych stworzeń. Jest to też pojęcie opisujące społeczność, subkulturę, składającą się z osób o wyżej wymienionych upodobaniach lub pasjach. Czasami odnosi się również do postaci łączących cechy ludzi i zwierząt, występujących w kilku formach:

Wikipedia


furrys

środowiskowo: osoba interesująca się postaciami łączącymi cechy ludzi i zwierząt; futrzak, furry


SJP.pl


furt

potocznie: ciągle, stale


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) gw-pl|Poznań, Łódź, Śląsk Cieszyński, Lwów. nadal, ciągle, ustawicznie

 (1.2) białystok. ponownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Lwów furtem

Wiktionary


furta

jednoskrzydłowe drzwi w ogrodzeniu, bramie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ciężkie, jednoskrzydłowe drzwi, np. w murze

 (1.2) główne wejście do klauzury klasztornej

 (1.3) żegl. wrota w kadłubie statku typu Ro-Ro;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Furta – miejscowość na Węgrzech
  • furtka
  • furta w żeglarstwie
  • furta klasztorna – główne wejście do klasztoru

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfurta, AS: furta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furtian m., furtianka ż.

:: zdrobn. furtka ż., furteczka ż.

 przym. furtowy, furtkowy

Wiktionary


furtak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Furtak – polski mechanik, rolnik i polityk
  • Kazimierz Furtak – polski inżynier budownictwa
  • Misia Furtak – polska wokalistka i basistka
  • Zygmunt Furtak – polski działacz polityczny

Wikipedia


furteczka

zdrobnienie od: furtka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: furtka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: furˈtɛt͡ʃka, AS: furtečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furta ż., furtian mos., furtianka ż.

Wiktionary


furtem

przysłówek sposobu

 (1.1) gw-pl|Kresy. ciągle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On pieniądze od lokatorów furtem ciągnie, a czy mu to dom prosi jeść albo pić?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) furt

Wiktionary


furtian

zakonnik będący odźwiernym klasztoru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zakonnik pełniący dyżur lub stałą funkcję przy furcie;

Wiktionary

Furtian – zakonnik będący odźwiernym (klucznikiem) klasztoru, posiadający klucze do furty klasztornej oraz nadzorujący i pilnujący porządku przy wchodzeniu i wychodzeniu z niego. Każdy zakon ma ściśle określone reguły, kto może wchodzić lub opuszczać mury klasztorne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podjechawszy ku murom klasztoru karawana wozów zatrzymała się, albowiem wyrwany ze snu furtian nie kwapił się z otworzeniem bramy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfurtʲjãn, AS: furtʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furta ż., furtka ż., furteczka ż.

:: fż. furtianka ż.

 przym. furtowy, furtkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) furtowy

Wiktionary


furtianka

zakonnica pełniąca dyżur przy drzwiach (furcie) klasztoru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakonnica pełniąca dyżur lub stałą funkcję przy furcie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Faustyna pracowała ciężko i bez wytchnienia w kuchni, w ogrodzie, w piekarni i wreszcie, gdy jej siły zaczęły słabnąć, jako furtianka w klasztorze krakowskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: furˈtʲjãnka, AS: furtʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furta ż., furtka ż., furteczka ż.

:: fm. furtian m.

 przym. furtowy, furtkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) furtowa, odźwierna

Wiktionary


furtka

1. niewielkie drzwi w ogrodzeniu lub murze; bramka;
2. awaryjne wyjście z trudnej sytuacji, obejście jakiegoś problemu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: furta

 (1.2) mała furta, jednoskrzydłowe wejście, np. na ogrodzony teren

 (1.3) przen. zapasowe wyjście z jakiejś sytuacji, zostawione na kłopoty

Wiktionary

Furtka lub furta – wąskie przejście w ogrodzeniu zamykane najczęściej drzwiczkami. Często stawiana w pobliżu bramy albo w samej bramie. Również wąskie przejście w murach (fortyfikacjach). Umożliwia ruch pieszy (bez otwierania bramy).

Furta w klasztorze to także wejście, strzeżone przez zakonników (furtiana lub furtiankę), przeznaczone do komunikacji klasztoru ze światem zewnętrznym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed furtką stanęło czterech szopkarzy i zaczęło śpiewać kolędę.

 (1.1) Na wieść o bliskim niebezpieczeństwie, Nazariusz wyprowadził wszystkich ukrytym przejściem do furtki ogrodowej, a następnie do opuszczonych kamieniołomów, odległych o kilkaset kroków od bramy Janikulskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfurtka, AS: furtka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furta ż., furtian m., furtianka ż.

 przym. furtowy, furtkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bramka

 (1.3) plan B

Wiktionary


furtkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący furtki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: furtˈkɔvɨ, AS: furtkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furtka ż., furtianka ż., furtian mos., furta ż.

Wiktionary


furtowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący furty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: furˈtɔvɨ, AS: furtovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furtka ż., furtianka ż., furtian mos., furta ż.

Wiktionary


furunkuloza

rozsianie się czyraka na większej powierzchni ciała, będące wynikiem osłabionej odporności organizmu lub braku higieny; czyraczność


SJP.pl


furunkuł

ropno-zgorzelinowe zapalenie mieszka włosowego, wywołane zakażeniem gronkowcami lub paciorkowcami; czyrak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. czyrak, zgorzel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przedramieniu zrobił mu się bolesny furunkuł.

Wiktionary


fus

męt (w znaczeniu osadu, zawiesiny)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. fusy.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) reg-pl|Mazowsze. knur

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fus, AS: fus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fusy nmos.

 przym. fusiasty, fusowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) męt

Wiktionary


fusbal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. sport. piłka nożna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grou'ech w fusbal cołk dźyń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fusbalista mos.

Wiktionary


fusbalista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sport. piłkarz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fusbal mrz.

Wiktionary


fusekla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skarpeta

Wiktionary


fushun

[czytaj: fuszun] miasto w Chinach; Fuszun


SJP.pl

Fushun (chiń. 抚顺; pinyin "Fǔshùn") – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning, w pobliżu miasta Shenyang. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 417 054. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 2 269 093 mieszkańców.

Wikipedia


fusiara

potocznie: zmielona kawa zalana wrzątkiem; parzucha, kawa po turecku


SJP.pl


fusiasty

potocznie: zawierający fusy


SJP.pl


fusilli

rodzaj makaronu w kształcie świderków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. makaron świderki

Wiktionary

Fusilli (także: "eliche", "tortiglioni", "spirali") – rodzaj południowowłoskiego makaronu w formie spirali wykonanej z płaskiego kawałka ciasta (semoliny). Wywodzi się z Kampanii. Wyglądem przypomina świdry i stąd bywa też w Polsce nazywany świdrami lub świderkami.

Wikipedia


fusin

[czytaj: FUs-in] miasto w Chinach; Fuxin


SJP.pl


fusing

technika obróbki cieplnej szkła


SJP.pl


fusingowy

→ fusing


SJP.pl

Patrz:

fusing

fusion

[czytaj: fjużyn]
1. styl muzyczny łączący elementy jazzu i rocka;
2. kuchnia łącząca elementy tradycji kulinarnych różnych narodów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fusion – gra komputerowa firmy Bullfrog
  • AMD Fusion – mikroprocesor
  • Extreme Fusion – system zarządzania treścią (CMS)
  • Ford Fusion (Europa) – marka samochodów produkowanych przez Forda
  • Ford Fusion (USA) – marka samochodów produkowanych przez Forda
  • jazz fusion – gatunek muzyczny
  • Multimedia Fusion – program do tworzenia aplikacji firmy Clickteam
  • PHP-Fusion – system zarządzania treścią (CMS) na licencji typu Open Source
  • fuzja

Wikipedia


fusknecht

piechur w wojsku krzyżackim


SJP.pl


fusocz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wąsacz, wąsaty mężczyzna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] siedzemy na chwile, przydziwujemy sie, aż naroz sie dwierze do korzon otwierają i do zolu walą jacysi fusocze; ten jeden psiokrew hruby, żeby człowiek zjod za szóstke chleba, niżby go obeszeł dokoła, […] drugi jakisi ostropiec, co goni po dziedzinie rano i wieczór na koniu […] i jeszcze jeden taki długi hasztabiga, jakosi delina czy zdechlina […] i pore jeszcze takich wymuckanych i wymiganych fraczkorzy…

 (1.1) przen.: Pieknie nóm to, moji roztomili ludkowie, z ujcym Drzistóniym w kwietniu klapło. Zagrzmiało, deszczym sikło, chlapło śniegym, aji tyn siwy fusocz — mróz — też zazdrzył, a słóńca było, że aż, aż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fusy nmos.

 przym. fusaty

Wiktionary


fusowaty

podobny do fusów


SJP.pl


fusta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. mar. rodzaj lekkiej galery;

Wiktionary

Fusta (wł. "galiota") – niewielka, lekka galera śródziemnomorska, używana (m.in. na Malcie) przede wszystkim w okresie renesansu.

Typowa fusta liczyła ok. 21,5 m długości, napędzana była 20-30 wiosłami (po 10-15 na burtę), z każde obsługiwane było przez dwóch ludzi (najczęściej niewolników, jeńców lub więźniów); miała też jeden maszt ożaglowany skośnie. Uzbrojona przeważnie w pojedyncze działo 12-18-funtowe, umiejscowione na dziobie, ponadto mogła pomieścić na pokładzie 30-40 żołnierzy[].

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfusta, AS: fusta

Wiktionary


fustaż

regionalnie: opakowanie towaru, wartość tego opakowania


SJP.pl


fusti

dawniej w handlu: potrącenie za zanieczyszczenie towaru lub niewłaściwe przymieszki; refakcja


SJP.pl


fusy

rodzaj osadu pozostającego zwykle na dnie szklanki, np. z kawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) stały osad osadzający się w jakimś płynie, zwłaszcza w parzonej kawie lub herbacie

 (1.2) reg-pl|Śląsk Cieszyński. gw-pl|Górny Śląsk. wąsy

Wiktionary

Fusy (łac. "fusus" – płynny) – popularna nazwa zawiesiny w niewyklarowanym płynie lub osadów będących efektem sedymentacji w płynach spożywczych, głównie parzonych – otrzymywanych z zalania wrzątkiem liści herbaty, ziół np. mięty lub zmielonych ziaren kawy. Uważane najczęściej za obiekt niepożądany.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na dnie szklanki zostały tylko fusy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fusowaty, fusiasty

 rzecz. fus mrz., fusocz mos.

Wiktionary


fuszara

nazwisko


SJP.pl


fuszer

1. człowiek, który robi coś źle, niedbale; partacz, knociarz, patałach, brakorób;
2. dawniej: rzemieślnik spoza cechu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba wykonująca swą pracę niedbale, niefachowo, byle jak

 (1.2) daw. rzem. rzemieślnik niewyzwolony, pracujący bez cechowego zezwolenia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Fuszer – potrawa z ugotowanych na miękko ziemniaków
  • Fuszer – rzemieślnik, nienależący do cechu

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fuszerka ż.

 czas. fuszerować

 przym. fuszerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) partacz, gw-pl|Poznań. papracz, papudrak, patyrok, psujamajster

Wiktionary


fuszera

potocznie: praca źle wykonana; fuszerka, fucha


SJP.pl


fuszerka

potocznie: praca źle wykonana; fuszera, fucha


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praca wykonana źle, niedbale czy świadomie z błędami

 (1.2) rezultat fuszerki (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sam widziałem, że cała ich dwutygodniowa robota u nas wyglądała na sprytną fuszerkę.

 (1.2) Moja praca dyplomowa była fuszerką, bo mam inną pasję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fuszer m.; fuszerowanie n.

 czas. fuszerować

 przym. fuszerowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) partanina, gw. Poznań klamizera

Wiktionary


fuszerować

potocznie: robić coś niedbale, byle jak; partaczyć


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. sfuszerować)

 (1.1) wykonywać pracę niedbale, byle jak, niezgodnie ze sztuką czy zasadami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie fuszeruj, tylko zrób to porządnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fuszerowanie n., fuszer mos., fuszerka ż.

Wiktionary


fuszerski

→ fuszer


SJP.pl

Patrz:

fuszer

fuszerstwo

potocznie:
1. złe, niedbałe wykonywanie swojej pracy; fuszerowanie;
2. efekt takiej pracy; fuszera, fuszerka


SJP.pl


fuszpan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Poznań. przest. stangret, woźnica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. forszpan, fuczpan

Wiktionary


fuszun

miasto w Chinach; Fushun


SJP.pl


fuszuński

→ Fuszun


SJP.pl

Patrz:

Fuszun

fut.

skrót od: futurum (w językoznawstwie: czas przyszły)


SJP.pl


futbol

1. popularny sport zespołowy; football, piłka nożna;
2. futbol amerykański - gra w piłkę, połączenie rugby i piłki nożnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. zob. piłka nożna.

 (1.2) sport. zob. futbol amerykański.

 (1.3) sport. zob. futbol australijski.

Wiktionary

Futbol – nazwa stosowana do grupy sportów mających wspólne pochodzenie, polegających na zdobyciu większej ilości punktów (bramek) za pomocą okrągłej lub owalnej piłki. Jedynie piłka nożna i rugby rozpowszechniły się na całym świecie, pozostałe odmiany mają znaczenie lokalne, głównie w byłych koloniach brytyjskich. W Polsce słowo "futbol" najczęściej odnosi się do piłki nożnej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielka gwiazda futbolu, Lionel Messi, jest nowym posiadaczem «Złotej Piłki» za 2009 rok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfudbɔl, AS: fudbol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futbolistka ż., futbolista m., futbolówka ż., futbolik mrz.

 przym. futbolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piłka nożna

Wiktionary


futbolik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od futbol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futbol m.

Wiktionary


futbolista

1. sportowiec trenujący futbol (piłkę nożną); piłkarz (nożny);
2. sportowiec trenujący football amerykański


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. zawodnik grający w piłkę nożną

 (1.2) sport. zawodnik grający w futbol amerykański

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfudbɔˈlʲista, AS: fudbolʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futbol m., futbolówka ż.

:: fż. futbolistka

 przym. futbolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piłkarz

Wiktionary


futbolistka

kobieta trenująca futbol (piłkę nożną); piłkarka (nożna)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. zawodniczka uprawiająca futbol

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfudbɔˈlʲistka, AS: fudbolʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futbol m., futbolówka ż.

:: fm. futbolista m.

 przym. futbolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piłkarka

Wiktionary


futbolowy

przymiotnik od: futbol


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z futbolem, dotyczący futbolu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futbolówka ż., futbol m., futbolista mos., futbolistka ż.

Wiktionary


futbolówka

potocznie: piłka do gry w futbol


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. sport. piłka używana podczas gry w futbol

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trener przyniósł nową futbolówkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futbol m., futbolistka ż., futbolista m.

 przym. futbolowy

Wiktionary


futer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań. pokarm, jedzenie

 (1.2) gw-pl|Warmia. pasza dla koni

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: futro

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nafutrować dk.

Wiktionary


futeralik

zdrobnienie od: futerał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: futerał

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futerał mrz.

Wiktionary


futerał

1. pokrowiec na okulary; etui;
2. puzderko do przechowywania drobiazgów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ochronne opakowanie do przechowywania przedmiotów, które mogą ulec uszkodzeniu

 (1.2) środ. trumna

Wiktionary

Zobacz też: Futerał (Kozia Wieś).

Futerał – rodzaj pojemnika do przechowywania i przenoszenia przedmiotów wymagających ostrożnego obchodzenia się z nimi, jak okulary, skrzypce (i inne instrumenty muzyczne), broń (np. na broń myśliwską), aparat fotograficzny, urządzenia optyczne (np. obiektywy, lunety), telefon komórkowy itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten futerał chroni komórkę od uderzeń i od kurzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuˈtɛraw, AS: futerau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. futeralik m.

Wiktionary


futerbach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. włók. flanela

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. włók. barchan

Wiktionary

Powiązane:

 przym. futerbachowy

Wiktionary


futerbachowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. flanelowy

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. barchanowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futerbach mrz.

Wiktionary


futerko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: futro

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kot ma miękkie futerko.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. futerkowy, futrzany, futrzarski, futrzasty

 rzecz. futro n.

Wiktionary


futerkowy

związany z futerkiem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) okryty futrem

 (1.2) uszyty lub zrobiony z futra

 (1.3) nadający się do wyprawienia na futro

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do zwierząt futerkowych zalicza się też jenoty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futro n., futerko n., futrzak m., futrzarstwo n.

 przym. futrzany, futrzarski, futrzasty

Wiktionary


futernia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. pozn. miejsce przeznaczone do przygotowywania posiłków dla zwierząt; magazyn pasz

Wiktionary

Powiązane:

 czas. futrować

Wiktionary


futhark

najstarszy alfabet runiczny używany przez plemiona germańskie do XIII wieku


SJP.pl


futomaki

rodzaj sushi (grube rolki z minimum czterema składnikami owiniętymi w ryż i nori)


SJP.pl


futomianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Futomy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Futoma ż.

:: fż. futomianka ż.

 przym. futomski

Wiktionary


futomianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Futomy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Futoma ż.

:: fm. futomianin m.

 przym. futomski

Wiktionary


futomski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Futomy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Futoma ż., futomianin m., futomianka ż.

Wiktionary


futon

japońskie posłanie składające się z materaca i kołdry, układane na tatami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) tradycyjne japońskie posłanie złożone z materaca i kołdry

 (1.2) zwijany materac do spania w stylu materaca z japońskiego futonu (1.1)

 (1.3) mebl. rodzaj sofy z materacem zginanym w dzień do siedzenia i rozkładanym na noc

Wiktionary

Futon (jap. 布団) – tradycyjne japońskie posłanie.

Wikipedia


futor

osiedle lub stanica kozacka; chutor


SJP.pl


futorowy

→ futor; chutorowy


SJP.pl


futramina

barwnik, amin aromatyczny stosowany do barwienia futer; ursol


SJP.pl


futrega

nazwisko


SJP.pl


futro

1. sierść pokrywająca skórę wielu ssaków;
2. skóra wraz z sierścią;
3. okrycie wierzchnie uszyte ze skór zwierzęcych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zool. sierść na zwierzęciu

 (1.2) odzież. kraw. odzież (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść

 (1.3) kraw. wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan

 (1.4) pot. zarost na klatce piersiowej

 (1.5) herald. jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;

 (1.6) gw-pl|Bukowina. pokarm dla koni

Wiktionary

Futro, inaczej sierść – gruba warstwa włosów, która pokrywa skórę wielu zwierząt. Jest to cecha charakterystyczna dla ssaków. Składa się z wierzchniej warstwy natłuszczonych włosów okrywowych i grubej warstwy podszerstka pod spodem. Włosy okrywowe utrzymują odpowiednią wilgotność, a podszerstek działa jak materiał izolacyjny, który zapewnia zwierzęciu ciepło.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz stary Reksio miał wyliniałe futro.

 (1.2) Kobiety okropnie wyglądają w futrach.

 (1.3) Poproszę kuśnierza, aby z tego futra zrobił mi kołnierz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfutrɔ, AS: futro

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-5)

 rzecz. futrzak m., futrzarstwo n.

:: zdrobn. futerko n.

 przym. futrzany, futrzarski, futerkowy, futrzasty

 (1.6)

 rzecz. futrowanie n., nafutrowanie n.

 czas. futrować ndk., nafutrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) norki (lm.), lisy (lm.), szynszyle (lm.), błam; reg. śl. pelcmantel

 (1.4) futerko, moher

 (1.5) kuśnierka

Wiktionary


futropodobny

przypominający futro


SJP.pl


futroteks

produkt o wyglądzie zewnętrznym podobnym do skór owczych wyprawionych lub barwionych, otrzymywany w wyniku przyklejenia do tkaniny runa owczego


SJP.pl


futrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|futrować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. futrować

Wiktionary


futrować

1. uszczelniać, okładać ściany trocinami, deskami, gipsem, gliną lub podobnymi materiałami;
2. gwarowo: pożerać, jeść łapczywie, z apetytem


SJP.pl

czasownik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk., reg-pl|Kresy. karmić zwierzęta

 (1.2) pot., także gw-pl|Górny Śląsk.

 (1.5) besztać, łajać

 (1.6) reg-pl|Poznań. jeść

 (1.7) reg-pl|Poznań. karmić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futrowanie n., futernia ż., futrówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pałaszować, zajadać, wcinać

Wiktionary


futryna

rama przylegająca do ościeża drzwiowego lub okiennego; ościeżnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. umocowana w ścianie rama, do której przymocowuje się okna lub drzwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był wyższy niż futryna i tak silny, że mógłby trolla rozedrzeć na kawałki, czego jednak nigdy nie robił, gdyż był również osobnikiem głęboko moralnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuˈtrɨ̃na, AS: futrỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. futrynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) framuga, ościeżnica, daw. uszak

Wiktionary


futrynowy

przymiotnik od: futryna


SJP.pl


futrzaczek

zdrobnienie od: futrzak


SJP.pl


futrzak

1. zwierzę pokryte futrem;
2. zabawka z futra;
3. dywan lub narzuta z szytych ścinków futra;
4. środowiskowo: osoba interesująca się postaciami łączącymi cechy ludzi i zwierząt; furry, furrys


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) żart. pot. zwierzę posiadające futro

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (2.1) slang. osoba z subkultury furry

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) dywan lub narzuta wykonana z futra

 (3.2) zabawka wykonana z futra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfuṭʃak, AS: fuṭšak

Wiktionary

Powiązane:

 przym. futerkowy, futrzany, futrzasty

Wiktionary


futrzany

przymiotnik relacyjny

 (1.1) zrobiony z futra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie lubię tej futrzanej czapki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futro n., futerko n., futrzak m., futrzarstwo n.

 przym. futerkowy, futrzarski, futrzasty

Wiktionary


futrzarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. kobieta szyjąca odzież futrzaną, kołnierze futrzane

Wiktionary


futrzarski

dotyczący futrzarza, wyprawiania skór oraz szycia z nich ubiorów itp.


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub pracą futrzarza, dotyczący futrzarza lub futrzarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futrzarz mos., futrzarstwo n., futro n., futerko n.

 przym. futrzany, futerkowy, futrzasty

Wiktionary


futrzarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gałąź gospodarki obejmująca pozyskiwanie skór futerkowych ze zwierząt futerkowych

Wiktionary

Fu

Wikipedia

Powiązane:

 przym. futerkowy, futrzany, futrzarski, futrzasty

Wiktionary


futrzarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. osoba szyjąca odzież i dodatki futrzane lub skórzane

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfuṭʃaʃ, AS: fuṭšaš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. futrzarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuśnierz

Wiktionary


futrzasty

pokryty przyjemnym w dotyku futrem, jedwabistą sierścią


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pokryty futrem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futro n., futrzak m., futrzarstwo n., futerko n.

 przym. futrzany, futrzarski, futerkowy

Wiktionary


futrówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. bud. drewniana okładzina używana na ścianach budynku

 (1.2) techn. bud. ogniotrwały materiał służące jako wewnętrzne obmurowanie pieca lub kadzi

 (1.3) techn. rzem. wyściółka w obuwiu wykonana ze skóry lub tkaniny

 (1.4) techn. żegl. zewnętrzne i wewnętrzne obicie statku

 (1.5) pot. żart. jedzenie, wyżywienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Muszę iść do szewca, żeby mi wymienił futrówkę, bo mi się potargała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuˈtrufka, AS: futrufka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. futrować

Wiktionary


futsal

odmiana piłki nożnej rozgrywana w hali; halówka, piłka nożna halowa pięcioosobowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. halowa piłka nożna;

Wiktionary

Futsal (dawniej używana w Polsce oficjalna nazwa piłka nożna halowa pięcioosobowa lub potocznie halówka) – zespołowa gra sportowa, odmiana piłki nożnej rozgrywana w hali. Jej nazwa pochodzi od portugalskiego "futebol de salão" i hiszpańskiego "fútbol sala" lub "fútbol de salón", co można przetłumaczyć jako "halowa piłka nożna".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pierwotnym zamyśle futsal przeznaczony był dla dzieci i młodzieży, bowiem rozmiary placów gry dostosowano do ich potrzeb oraz możliwości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfutsal, AS: futsal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futsalowy m., futsalowiec m.

 przym. futsalowy

Wiktionary


futsalista

osoba grająca w futsal


SJP.pl


futsalistka

→ futsalista


SJP.pl

Patrz:

futsalista

futsalowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sportowiec uprawiający futsal

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Andrzej Szłapa to najlepszy polski futsalowiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfutsaˈlɔvʲjɛt͡s, AS: futsalovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futsal m.

 przym. futsalowy

Wiktionary


futsalowy

→ futsal


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z futsalem, dotyczący futsalu

Wiktionary

Patrz:

futsal

Powiązane:

 rzecz. futsal m., futsalowiec mos.

Wiktionary


futura

krój pisma drukarskiego należący do grupy grotesków; Futura


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Futura − czcionka bezszeryfowa
  • Futura International Airways − hiszpańskie linie lotnicze
  • Futura (album) - drugi album studyjny rapera schaftera

Wikipedia


future

[czytaj: fjuczer] kontrakt kupna lub sprzedaży aktywów w przyszłości po ustalonej cenie; kontrakt terminowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Future (raper)
  • „Future” – utwór muzyczny Madonny i Quavo

Wikipedia


futurolog

specjalista w dziedzinie futurologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna przewidujący przyszłość cywilizacji w oparciu o przesłanki naukowe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futurologia ż.

:: fż. futurolożka ż.

 przym. futurologiczny

Wiktionary


futurologia

ogół badań, rozważań na temat możliwych zdarzeń w bliższej i dalszej przyszłości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziedzina wiedzy zajmująca się przyszłością, próbująca opisać dalszy rozwój ludzkości, cywilizacji i technologii;

Wiktionary

Futurologia ( Futurologie, od futurus ‘przyszły’), in. prognostyka, studia nad przyszłością – dyscyplina wiedzy zajmująca się historycznie przewidywaniem i prognozowaniem przyszłości, m.in. w dziedzinie techniki, przyrostu naturalnego, gospodarki, geopolityki, kultury czy też środowiska przyrodniczego, a współcześnie analizą możliwych przyszłości i wyobrażeń na ich temat.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfuturɔˈlɔɟja, AS: futuroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futurolog mos.

 przym. futurologiczny

Wiktionary


futurologiczny

→ futurologia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z futurologią, dotyczący futurologii

Wiktionary

Patrz:

futurologia

Powiązane:

 rzecz. futurologia ż., futurolog m., futurolożka ż.

 przysł. futurologicznie

Wiktionary


futurolożka

→ futurolog


SJP.pl

Patrz:

futurolog

futurum

w językoznawstwie: czas przyszły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gram. zob. czas przyszły.

Wiktionary

Futurum – drugi album studyjny polskiego rapera Fu. Wydawnictwo ukazało się 20 września 2002 roku nakładem wytwórni muzycznej Pomaton EMI. Płytę poprzedził wydany 27 lipca tego samego roku singel pt. "Anioł stróż". Produkcji nagrań podjęli się sam Fu oraz Majki, Korzeń, Doniu, Karton, L.A., Sqra, Piooro i DJ Decks. Z kolei wśród gości na płycie znaleźli się m.in. Pono, Koras i Sokół.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wydaje się, że gdyby posadzić polityków razem i zabronić im używania perfectum, czasu przeszłego, więcej, nakazać używania futurum, to nie byliby w stanie nic powiedzieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuˈturũm, AS: futurũm

Wiktionary


futurysta

artysta tworzący według zasad futuryzmu; zwolennik lub przedstawiciel futuryzmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) szt. artysta, twórca, który tworzy w nurcie futuryzmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futuryzm m., futuryzowanie n.

:: fż. futurystka ż.

 czas. futuryzować ndk.

 przym. futurystyczny

 przysł. futurystycznie

Wiktionary


futurystka

artystka tworząca według zasad futuryzmu; zwolenniczka lub przedstawicielka futuryzmu


SJP.pl


futurystycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób futurystyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futuryzm m., futurysta m., futurystyczność ż.

 przym. futurystyczny

Wiktionary


futurystyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest futurystyczne; cecha tych, którzy są futurystyczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futuryzm m., futurysta m., futurystka ż.

 przym. futurystyczny

 przysł. futurystycznie

Wiktionary


futurystyczny

1. zgodny z ideami futurystów;
2. mający nowoczesny wygląd, kojarzący się z techniką przyszłości


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który wygląda jakby był wytworem techniki przyszłości

 (1.2) szt. związany z futuryzmem, dotyczący futuryzmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niemałą rolę w wyborze futurystycznych, wysoce spektakularnych problemów badawczych odegrało zainteresowanie MITI tzw. "wielką nauką".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfuturɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: futurystyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futuryzm m., futurysta m., futurystka ż., futurystyczność ż.

 czas. futuryzować ndk.

 przysł. futurystycznie

Wiktionary


futurystyka

kierunek w literaturze i sztuce początku XX wieku, głoszący idee anarchicznego buntu przeciw normom życia społecznego, tradycji kulturowej i tradycyjnym formom sztuki; futuryzm


SJP.pl


futuryzm

kierunek w literaturze i sztuce początku XX wieku, głoszący idee anarchicznego buntu przeciw normom życia społecznego, tradycji kulturowej i tradycyjnym formom sztuki; futurystyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. szt. muz. awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim;

Wiktionary

Fu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podobają mi się obrazy włoskiego futuryzmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuˈturɨsm̥, AS: futurysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futurysta m., futurystka ż., futurystyczność ż.

 przym. futurystyczny

 przysł. futurystycznie

Wiktionary


fuu

wykrzyknik wyrażający wstręt, obrzydzenie, niesmak; fu, pfe, pfu, fe, fuj, pfuj, ble, fee


SJP.pl


fuxin

[czytaj: FUs-in] miasto w Chinach; Fusin


SJP.pl

Fuxin (chiń. 阜新; pinyin "Fùxīn") – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning, na północny zachód od miasta Shenyang. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 702 802. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 1 913 652 mieszkańców. Ośrodek wydobycia węgla kamiennego oraz przemysłu chemicznego, odzieżowego i spożywczego; w mieście znajduje się duża elektrownia cieplna.

Wikipedia


fuzarioza

choroby różnych roślin wywoływane przez grzyby z rodzaju Fusarium


SJP.pl

Fuzariozy ( Fusariosis) – zbiorcza nazwa chorób roślin wywołanych przez niektóre gatunki grzybów z rodziny gruzełkowatych ("Nectriaceae"). Dawniej opisywano je jako gatunki z rodzaju "Fusarium", stąd nazwa tych chorób. W aktualnych jednak ujęciach taksonomicznych według Index Fungorum gatunki wywołujące te choroby należą również do innych rodzajów ("Gibberella", "Microdochium" i in.).

Wikipedia


fuzarium

grzyb, który wywołuje choroby roślin


SJP.pl


fuzaryjny

→ fuzarium


SJP.pl

Patrz:

fuzarium

fuzbal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. fusbal.

Wiktionary


fuzekla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. skarpetka

Wiktionary


fuzekle

forma rzeczownika.

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. plural|fuzekla.

Wiktionary


fuzel

produkt uboczny fermentacji alkoholowej; niedogon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. oleista, lotna, trująca ciecz o nieprzyjemnym smaku i zapachu, uboczny produkt fermentacji alkoholowej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fuzlowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedogon, olej fuzlowy

Wiktionary


fuzja

1. długa broń palna, używana w XVII-XIX wieku;
2. potocznie: myśliwska strzelba na śrut; flinta;
3. połączenie spółek, przedsiębiorstw lub partii politycznych; zjednoczenie;
4. w fizyce: fuzja jądrowa, fuzja termojądrowa - łączenie jąder lżejszych pierwiastków w bardziej masywne jądra pierwiastków cięższych; synteza jądrowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj długiej broni strzeleckiej z zamkiem skałkowym, wynalezionej w II połowie XVII wieku we Francji; dziś potoczna nazwa strzelby myśliwskiej;

 (1.2) połączenie kilku rzeczy w jedną

 (1.3) fiz. reakcja, której głównym efektem jest połączenie dwóch jąder atomowych w jedno cięższe

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fuzja – w ekonomii połączenie przedsiębiorstw
  • fuzja jądrowa – synteza jądrowa, reakcja termojądrowa
  • zimna fuzja jądrowa – cel eksperymentów, zmierzających do kontrolowanej syntezy jąder atomu
  • fuzja – dawna nazwa karabinu
  • fuzja – w okulistyce proces umożliwiający złączenie obrazów odbieranych przez dwoje oczu w jeden
  • fuzja (ang. merge) – połączenie projektów informatycznych, zwykle open source, po pewnym czasie od rozdzielenia projektu, tzw. forku
  • fuzja informacji, integracja informacji – synergiczne połączenie w spójną całość informacji pochodzących z różnych, na ogół fizycznie odseparowanych źródeł. Wyróżnia się fuzję bezpośrednią i pośrednią...
  • fusion

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Punk rock to fuzja muzyki rockowej i punkowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfuzʲja, AS: fuzʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) fuzyjka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) synteza, reakcja termojądrowa

Wiktionary


fuzjonistka

→ fuzjonista


SJP.pl

Patrz:

fuzjonista

fuzlowy

przymiotnik od: fuzel


SJP.pl


fuzlówka

dawniej: źle oczyszczona wódka


SJP.pl


fuzor

urządzenie do przeprowadzania kontrolowanej syntezy termojądrowej


SJP.pl

Fuzor ("fuzor Farnswortha–Hirscha") – urządzenie zaprojektowane przez Philo Farnswortha i Roberta Hirscha do przeprowadzania kontrolowanej syntezy termojądrowej. W różnych formach rozwijany był przez innych badaczy, m.in. przez George'a Mileya i Roberta Bussarda.

Wikipedia


fuzulina

wymarły pierwotniak


SJP.pl


fuzulinowy

związany z fuzuliną, dotyczący fuzuliny


SJP.pl


fuzuliny

wymarły pierwotniak


SJP.pl


fuzyjczyna

ekspresywnie: licha, nędzna fuzja (broń palna)


SJP.pl


fuzyjka

mała strzelba myśliwska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. fuzja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A co? Krzyknął Asesor kręcąc strzelby rurą. A co? Fuzyjka moja? Górą nasi, górą! A co? Fuzyjka moja? Niewielka ptaszyna, a jak się popisała? To jej nie nowina. (A. Mickiewicz Pan Tadeusz)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuˈzɨjka, AS: fuzyi ̯ka

Wiktionary


fuzyjny

→ fuzja


SJP.pl

Patrz:

fuzja

fuzynit

składnik mikroskopijny węgla


SJP.pl

Fuzynit – macerał z grupy inertynitu.

Wikipedia


fuzyt

jeden ze składników węgla kamiennego; węgiel włóknisty


SJP.pl


fuzytowy

przymiotnik od: fuzyt


SJP.pl


fuzą

przysłówek

 (1.1) śrpol. bezużytecznie, marnie

 (1.2) śrpol. szybko, bez śladu

Wiktionary


fuławka

nazwisko


SJP.pl


fwp

Fundusz Wczasów Pracowniczych, instytucja organizująca wiele różnych form wypoczynku


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Fundusz Wczasów Pracowniczych;

 (1.2) = Front Wyzwolenia Palestyny;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • FWP – zobacz: Fabryka Wyrobów Precyzyjnych
  • FWP – zobacz: Front Wyzwolenia Palestyny
  • FWP – zobacz: Fundusz Wczasów Pracowniczych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) FWP zorganizował wczasy dla matek z dziećmi.

 (1.1) FWP zorganizowało wczasy dla matek z dziećmi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛv‿ːu‿ˈpɛ, AS: e•‿vu‿pe

Wiktionary


fwp-owski

→ FWP (Fundusz Wczasów Pracowniczych); efwupowski


SJP.pl


fx

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • FX – „efekty”, jako szeroko rozumiane tzw. efekty specjalne, ale również jako wydzielone efekty dźwiękowe, czy efekty gitarowe
  • FX – Kod linii IATA amerykańskich towarowych linii lotniczych FedEx Express, należące do FedEx Corporation
  • FX – Forex (ang. Foreign Exchange), międzynarodowy rynek walutowy
  • FX – stacja telewizyjna
  • FX – kanał telewizyjny
  • FX (od ang. Fox eXtended) – międzynarodowa sieć telewizyjna należąca do News Corporation
  • FX – kod ISO 3166-1 alfa-2 przypisany Francji metropolitarnej
  • FX – limitowany komiks autorstwa Wayne’a Osborne’a i Johna Byrne'a
  • FX – tytuł piosenki grupy Black Sabbath z albumu Black Sabbath, Vol. 4
  • F/X – film prod. USA z roku 1986 w reżyserii Roberta Mandela
  • F/X – serial tv bazujący na filmie F/X
  • Fx – przeglądarka internetowa Mozilla Firefox

Wikipedia


fyda

nazwisko


SJP.pl


fydrych

nazwisko


SJP.pl


fygon

handlowa nazwa środka ochrony roślin (fungicydu), zawierającego dichlon (2,3-dichloro-1,4-naftochinon); Phygon


SJP.pl


fyi

akronim od: for your information - dla twojej informacji


SJP.pl


fyjderbiksa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. piórnik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. fyjderkasta

Wiktionary


fyjderkasta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. piórnik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. fyjderbiksa

Wiktionary


fykolog

specjalista w zakresie fykologii (algologii); algolog


SJP.pl


fykologia

dział botaniki zajmujący się glonami; algologia


SJP.pl

Fykologia, fikologia, inaczej algologia – dział botaniki, nauka o glonach ("Algae"), zajmujący się opisywaniem taksonów glonów, ich biologią, ekologią i znaczeniem gospodarczym.

Do działów fykologii należą m.in. zajmujące się poszczególnymi grupami glonów:

Wikipedia


fykologiczny

→ fykologia; algologiczny


SJP.pl


fyla

1.fyle, fila; w starożytnej Attyce:
a) gmina składająca się z kilku związków rodowych (fratrii);
b) oddział żołnierzy wystawiony przez fylę - gminę;
2. fyla językowa - jednostka klasyfikacji genetycznej języka; gromada językowa


SJP.pl

Fyla (gr. φυλή phylē, lm φυλαί phylai) – terytorialna jednostka podziału ludności w starożytnej Grecji.

Wikipedia


fyle

(r. żeński) fila, fyla; w starożytnej Attyce:
1. gmina składająca się z kilku związków rodowych (fratrii);
2. oddział żołnierzy wystawiony przez fylę - gminę


SJP.pl


fylgia

w mitologii nordyckiej: duch opiekuńczy człowieka lub całego rodu


SJP.pl


fylit

fyllit, skała łupkowa


SJP.pl


fylitowy

→ fylit


SJP.pl

Patrz:

fylit

fyllit

łupek ilasty składający się z kwarcu, serycytu i chlorytu; fylit


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) drobnoziarnisty łupek krystaliczny należący do skał metamorficznych;

Wiktionary

Fy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fyllit jest zwykle koloru szarego lub szarozielonego.

Wiktionary


fyllitowy

→ fyllit


SJP.pl

Patrz:

fyllit

fyllodium

forma liścia o zredukowanej blaszce liściowej (jej funkcje przejmuje spłaszczony ogonek liściowy)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fyllodium (liściak) – rozszerzony i spłaszczony ogonek liściowy upodobniony do blaszki liściowej
  • fyllodium – część kwiatu patologicznie przekształcona w strukturę podobną do liścia

Wikipedia


fylloid

część plechy glonu listownicy


SJP.pl


fyllokladium

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • fyllokladium (gałęziak) – u roślin przekształcona łodyga spełniająca funkcję liścia
  • fyllokladium – u niektórych porostów struktura podobna do liścia

Wikipedia


fyllonit

łupkowa skała metamorficzna


SJP.pl

Fyllonit – drobnoziarnisty łupek krystaliczny należący do skał metamorficznych. Podobny do fyllitu, lecz powstały w wyniku diaftorezy, przede wszystkim mylonityzacji grubiejziarnistych (grubiejblastycznych) skał metamorficznych (gnejsów, amfibolitów). Głównymi procesami są chlorytyzacja ciemnych minerałów, albityzacja plagioklazów. Struktura może być granolepidoblastyczna, granonematonlastyczna, rzadziej granoblastyczna, tekstura jest łupkowa.

Wikipedia


fynsterbret

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. parapet

Wiktionary


fyranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|fyrać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fyrać ndk.

Wiktionary


fyrać

gwara poznańska:
1. uciekać;
2. biec


SJP.pl

czasownik

 (1.1) reg. pozn. uciekać, szybko odchodzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fyrają z listą tytułów wew łapie od jedny księgarni do drugi i odłażą często z kwitkiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fyranie n.

Wiktionary


fyrgol

motyw koronkarski; rodzaj rozetki


SJP.pl


fyrkać

potocznie: parskać, prychać


SJP.pl


fyrknąć

gwarowo: pofrunąć, wzlecieć


SJP.pl


fyrląd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. dawniej Korfantów w województwie opolskim

Wiktionary


fyrnajs

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. pokost, werniks

Wiktionary


fyrniok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. żart. nos

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. żart. twarz

Wiktionary


fyrnąć

gwara poznańska:
1. uciec;
2. pobiec


SJP.pl


fyrtel

w gwarze poznańskiej: część miasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poznań. dzielnica, kwartał miejski, okolica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyscy oni to wiara rycht z mojego fyrtla.

Wiktionary


fyrtula

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plotkarka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk drzistula, klachula, klachulino, klapaczka, klebetnica, klekotka, klyta, melikot, paploła, tyrtula, tyrtulino, tyrtyna; gw. Śląsk Cieszyński fulandryna, klebetnica, lejana

Wiktionary


fytoftoroza

choroba roślin wywołana przez gatunki grzybopodobnych lęgniowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fitopatol. ogrod. groźna choroba zwłaszcza roślin iglastych, owocowych i ozdobnych, wywoływana przez grzyby glebowe nazwa systematyczna|Phytophthora|De Bary|ref=tak.;

Wiktionary

Fytoftoroza ( Phytophthora diseases, Phytophthorosis) – grupa chorób roślin wywołana przez gatunki grzybopodobnych lęgniowców zaliczane do rodzaju "Phytophthora". Opisano już około 120 gatunków zaliczanych do tego rodzaju. Jest to groźna choroba atakująca liczne gatunki uprawianych roślin rolniczych, warzyw, roślin ozdobnych, a także rośliny sadownicze oraz drzewa i krzewy leśne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czołówce najgroźniejszych chorób spotykanych w ogrodach znajduje się fytoftoroza, za którą odpowiedzialny jest patogen grzybopodobny o nazwie Phytophthora.

Wiktionary


fz

skrót od: forzando (forzato)


SJP.pl


fårikål

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. baranina lub jagnięcina gotowana z kapustą i ziarnami czarnego pieprzu; norweska potrawa narodowa

Wiktionary

Fårikål – tradycyjna norweska potrawa i danie narodowe tegoż kraju. Składa się z kawałków baraniny, kapusty, czarnego pieprzu i okazjonalnie z mąki pszennej, tradycyjnie podawanej z ziemniakami gotowanymi w skórkach. Danie jest zwykle przygotowywane wczesną jesienią, a ponad 70% populacji Norwegii twierdzi, że jadło to danie przynajmniej raz w tym okresie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jesień rozgościła na dobre za oknem, przyszedł więc czas na fårikål.

Wiktionary


félibrige

[czytaj: feliBRIŻ] ruch stworzony w XIX wieku przez francuskich poetów z regionu Prowansji w celu przywrócenia do użytku języka oksytańskiego (prowansalskiego)


SJP.pl


fórmanowicz

nazwisko


SJP.pl


fórt

przysłówek sposobu

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ciągle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co myślicie, że bedym fórt otrokym? → Co sądzicie, że będę ciągle wykorzystywany?

Wiktionary


führer

[czytaj: firer] tytuł Adolfa Hitlera jako głowy państwa niemieckiego


SJP.pl

Führer (z niem. "wódz") – tytuł używany przez Adolfa Hitlera, przywódcę nazistowskich Niemiec po przejęciu pełni władzy w kraju po śmierci prezydenta Rzeszy Paula von Hindenburga 2 sierpnia 1934. Sam Hitler nie przyznawał się do autorstwa tytułu, wyrażając się o nim: "Tytuł Führer jest najpiękniejszy, bo wyrasta z ducha języka".

Wikipedia


fąfara

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eugeniusz Fąfara (1917–1999), podpułkownik rezerwy Wojska Polskiego
  • Ireneusz Fąfara (ur. 1959), polski ekonomista i menedżer
  • Paweł Fąfara (ur. 1969, Raków), polski dziennikarz
  • Roman Fąfara (1920, Warzyce – 1987), polski inżynier mechanik
  • Stanisław Fąfara (1914, Skrzyszów, Austria – 1943), działacz komunistyczny, oficer Gwardii Ludowej
  • Wiesław Kazimierz Fąfara (ur. 1957, Racławice Śląskie), od 2002 prezydent miasta Kędzierzyn-Koźle
  • Władysław Fąfara (1945, Kielce – 2020), polski piłkarz ręczny
  • Fonfara

Wikipedia


fąfel

żartobliwie o małym dziecku; brzdąc; berbeć


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) żart. lub pogard. małe dziecko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) berbeć, brzdąc, dzieciak, pędrak, smarkacz

Wiktionary


fąfer

błąd słownikowy, np. literówka w haśle lub nieprawidłowa informacja fleksyjna


SJP.pl


fąferek

nazwisko


SJP.pl


fąfry

dawniej: fochy, kaprysy, fanaberie


SJP.pl


g

1. jedna z liter polskiego alfabetu
2. tylnojęzykowa, dźwięczna spółgłoska
3. piąty dźwięk skali diatonicznej liczonej od c; w skali solmizacyjnej: sol
4. skrót od: gram (czytany jako całe, odmienne wyrażenie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. dziesiąta litera polskiego alfabetu;

 (1.2) jęz. spółgłoska dźwięczna, zwarto-wybuchowa, tylnojęzykowa

 (1.3) g… zob. gówno.

skrót

 (2.1) gram

Wiktionary

Gg

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

 (1.1) punkt G

etymologia.

 (1.1) litera łacińska g

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|G.}}

źródła.

== g (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ɡ.

znaczenia.

litera

 (1.1) ga, minuskuła czternastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟjɛ, AS: ǵi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

 (1.1) punkt G

etymologia.

 (1.1) litera łacińska g

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|G.}}

źródła.

== g (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ɡ.

znaczenia.

litera

 (1.1) ga, minuskuła czternastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: G

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

 (1.1) punkt G

etymologia.

 (1.1) litera łacińska g

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|G.}}

źródła.

== g (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ɡ.

znaczenia.

litera

 (1.1) ga, minuskuła czternastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: G

Wiktionary


g-dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku "g"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku g (w zapisie nutowym z jednym krzyżykiem)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji G-dur (1.1)

Wiktionary

G-dur – durowa gama muzyczna, której toniką jest g. Jej dźwięki to: g, a, h, c, d, e, fis, g. Tonacja G-dur zawiera jeden krzyżyk.

Pokrewną jej molową tonacją równoległą jest e-moll, jednoimienną molową – g-moll.

G-dur to również akord, zbudowany z pierwszego (g), trzeciego (h) i piątego (d) stopnia gamy G-dur.

Wikipedia


g-moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku "g"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku g (w zapisie nutowym z dwoma bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji g-moll (1.1)

Wiktionary

g-moll – gama oparta na skali molowej, której toniką jest g.

Gama g-moll w odmianie naturalnej (eolskiej) zawiera dźwięki: g, a, b, c, d, es, f. W zapisie tonacji g-moll występują dwa bemole.

Wikipedia


g.

skrót od: godzina (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = góra

Wiktionary


g.-łuż.

skrót od: górnołużycki


SJP.pl


g.p.p.

skrót od: gościec przewlekle postępujący


SJP.pl


g8

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ekon. polit. forum polityczno-gospodarcze zrzeszające osiem najbardziej wpływowych państw świata, tj. Wielką Brytanię, Francję, Niemcy, Włochy, Japonię, Stany Zjednoczone, Kanadę i Rosję;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszystkie bez wyjątku kraje G8 zbudowały swą obecną siłę gospodarczą za wysokim murem taryf celnych, wyraźnego protekcjonizmu i interwencji rządowych – czyli polityki potępianej przez te same kraje, które wcześniej entuzjastycznie ją stosowały, aby osiągnąć swój dzisiejszy stan zamożności.

Wiktionary


ga

1. symbol galu, pierwiastka chemicznego;
2. skrót od: List do Galatów - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Nowego Testamentu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. List świętego Pawła do Galatów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gal – pierwiastek chemiczny
  • Ga – grupa etniczna w Ghanie
  • Ga – gigaannus, jednostka czasu równa miliardowi (109) lat
  • Ga – siglum biblijne Listu do Galatów
  • Ga – dawny dystrykt Ghany
  • Ga East – dystrykt w regionie Wielka Akra w Ghanie
  • Ga West – dystrykt w regionie Wielka Akra w Ghanie
  • .ga – domena internetowa przypisana do Gabonu
  • ga – kod ISO 639-1 dla języka irlandzkiego
  • Stosowane przez Niemców w czasie II wojny światowej oznaczenie dimetylamidocyjanidofosforanu etylu, bojowego środka trującego znanego pod nazwą tabun
  • Georgia – amerykański stan
  • Gibereliny – skrót oznaczający te hormony roślinne

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Gal

źródła.

== Ga (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) jęz. ga (język z rodziny kwa, używany w Ghanie)

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲistʲ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈpavwa ˌdɔ‿ɡaˈlatuf, AS: lʹistʹ śfʹi ̯ẽntego pavu̯a do‿galatuf

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Gal

źródła.

== Ga (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) jęz. ga (język z rodziny kwa, używany w Ghanie)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Gal

źródła.

== Ga (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) jęz. ga (język z rodziny kwa, używany w Ghanie)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


gaas

arsenek galu


SJP.pl

Gaas – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Landy.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 342 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 37 osób/km² (wśród 2290 gmin Akwitanii Gaas plasuje się na 843. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1118.).

Wikipedia


gab

dawniej: wiąz


SJP.pl

Gab – amerykański portal społecznościowy.

Wersja beta serwisu została uruchomiona w 2016 roku, a publiczna wersja serwisu wystartowała w maju 2017 roku.

Portal określa się jako sieć „broniąca wolności słowa, wolności jednostki i swobodnego przepływu informacji w sieci”.

Wikipedia


gaba

zdrobnienie od: Gabriela


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zgrub. imię|polski|ż. Gabriela

Wiktionary


gabanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. praw. oskarżenie, wniesienie skargi, pozwanie do sądu

 (1.2) stpol. dręczenie, napastowanie, prześladowanie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gabać

Wiktionary


gabara

nazwisko


SJP.pl


gabardyna

wełniana lub bawełniana tkanina o skośnym splocie, używana na płaszcze, mundury itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. tkanina o splocie skośnym, najczęściej wełniana, używana do szycia płaszczy, garniturów itp.

Wiktionary

Gabardyna – nazwa średnio grubej, mocno utkanej tkaniny o ukośnym splocie. Gabardyna używana jest w produkcji płaszczy, garsonek, garniturów, spodni kostiumów i innych części garderoby, a przede wszystkim mundurów galowych.

Włókno używane do wyrobu tej tkaniny jest tradycyjnie wełną, lecz może to też być włókno bawełniane, syntetyczne, bądź mieszanka wymienionych włókien.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiłam dzisiaj płaszcz z zielonej gabardyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡabarˈdɨ̃na, AS: gabardỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gabardynowy

Wiktionary


gabardynowy

zrobiony z gabardyny (np. płaszcz gabardynowy)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) włók. uszyty z tkaniny z przędzy czesankowej, o skośnym splocie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gabardyna ż.

Wiktionary


gabarycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od gabaryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gabaryt m.

Wiktionary


gabaryjok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. etn. pasek w stroju górali beskidzkich, zwisający na wysokości pośladków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żodyn nie wiy, czemu tyn gabaryjok musi wisieć na dupie.

Wiktionary


gabaryt

1. zewnętrzny wymiar przedmiotu, urządzenia lub osoby;
2. w architekturze: najwyższa linia poziomu zasadniczej części budynku lub zespołu budynków;
3. przenośnie: rozmiar, wielkość kogoś lub czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wymiar zewnętrzny

Wiktionary

Gabaryt (skrajnia) – obrys przekroju (zazwyczaj poprzecznego) budynku lub budowli podawany w jej maksymalnych wymiarach zewnętrznych; również każdy z maksymalnych wymiarów zewnętrznych innych obiektów, np. pojazdów.

W prawie budowlanym gabaryt projektowanego obiektu jest uzależniony od planu zagospodarowania obowiązującego na terenie, na którym ma zostać wybudowany oraz od przepisów ogólnobudowlanych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie gabaryty ma ten samochód?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈbarɨt, AS: gabaryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gabarytówka ż., gabarycik mrz.

 przym. gabarytowy

 przysł. gabarytowo

Wiktionary


gabarytowy

przymiotnik od: gabaryt (np. gabarytowe rozmiary budynków, lampa gabarytowa)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do wymiarów zewnętrznych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gabaryt m., gabarytówka ż.

 przysł. gabarytowo

Wiktionary


gabaryty

1. zewnętrzny wymiar przedmiotu, urządzenia lub osoby;
2. w architekturze: najwyższa linia poziomu zasadniczej części budynku lub zespołu budynków;
3. przenośnie: rozmiar, wielkość kogoś lub czegoś


SJP.pl


gabarytówka

lampa gabarytowa


SJP.pl


gabać

czasownik

 (1.1) stpol. (dzisiaj gw-pl|Śląsk Cieszyński.) dręczyć, nagabywać, nalegać, nękać, niepokoić, prześladować

 (1.2) stpol. praw. oskarżać, pozywać (do sądu)

 (1.3) stpol. chcieć zagarnąć coś, zabiegać usilnie o coś

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sięgać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡabat͡ɕ, AS: gabać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nagabywać ndk., nagabać ndk.

 rzecz. gabanie n.

Wiktionary


gabber

[czytaj: gaber] odmiana muzyki techno o bardzo szybkim tempie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gabber – gatunek muzyki elektronicznej
  • Gabber – klient Jabbera
  • Gabber2 – klient Jabbera

Wikipedia


gabberowy

→ gabber [czytaj: gaberowy]


SJP.pl


gabi

zdrobnienie od: Gabriela (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Gabriela

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gabi – hiszpański piłkarz (ur. 1983)
  • Gabi – brazylijska siatkarka (ur. 1994)
  • Gabi – pies stróżujący w belgradzkim zoo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dlaczego poszłaś z tym do Gabi a nie do mnie?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabriela ż.

Wiktionary


gabin

miasto gminne w województwie mazowieckim


SJP.pl


gabineciara

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡabʲĩnɛˈt͡ɕara, AS: gabʹĩnećara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. gabineciarka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


gabineciarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od gabineciara

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡabʲĩnɛˈt͡ɕarka, AS: gabʹĩnećarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gabineciara

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


gabinecik

zdrobnienie od: gabinet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od gabinet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie gabinet, lecz tylko mały gabinecik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gabinet m.

 przym. gabinetowy

Wiktionary


gabinet

1. lokal przeznaczony do wykonywania specjalistycznego zawodu
2. sala przeznaczona do wystawiania np. okazów
3. pokój przeznaczony do pracy umysłowej lub dla osoby na wysokim stanowisku
4. rada ministrów w niektórych krajach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lokal przeznaczony do wykonywania specjalistycznego zawodu

 (1.2) sala przeznaczona do wystawiania np. okazów

 (1.3) pokój przeznaczony do pracy umysłowej

 (1.4) pokój przeznaczony dla osoby na wysokim stanowisku

 (1.5) przen. rada ministrów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gabinet – termin architektoniczny
    • Pomieszczenie przeznaczone do pracy umysłowej, audiencji, do przechowywania kolekcji zbiorów lub podręcznych ksiąg, pomocy naukowych itp. Pojawiło się w architekturze pałacowej w XVI wieku, szczególni...
    • Specjalistyczne pomieszczenie pracy zawodowej, pracownia: gabinet lekarski, zabiegowy, kosmetyczny itp.
    • Pomieszczenie z eksponatami: gabinet osobliwości (panoptikum), gabinet figur woskowych. W muzealnictwie określenie to stosowane jest do wyodrębnionych zbiorów np. gabinet grafiki, numizmatyki itp.
  • Urządzenie rekreacyjne: gabinet luster, gabinet śmiechu
  • gabinet ogrodowy – ogrodowa kompozycja przestrzenna, której ściany utworzono z odpowiednio strzyżonych drzew, charakterystyczna dla francuskich ogrodów.
  • potoczne określenie rządu lub Rady Ministrów w wielu państwach o ustroju opartym na systemie parlamentarnym lub parlamentarno-gabinetowym
  • najwyższa rangą część rządu w państwach o ustroju opartym na modelu westminsterskim, m.in.:
    • Gabinet w Wielkiej Brytanii
    • Gabinet federalny Australii
  • gabinet cieni – reprezentanci partii opozycyjnej przygotowywani do objęcia funkcji rządowych w razie zwycięstwa w kolejnych wyborach
  • Gabinet Stanów Zjednoczonych – organ złożony z prezydenta USA i najwyższych rangą urzędników egzekutywy

Wikipedia

Przykłady

 (1.5) W przypadku, gdy rząd utraci większość w parlamencie, wtedy najczęściej dochodzi do upadku gabinetu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈbʲĩnɛt, AS: gabʹĩnet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gabinetówka ż., gabinetowiec m.

:: zdrobn. gabinecik m.

 przym. gabinetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) rząd, rada ministrów

Wiktionary


gabinetowy

związany z gabinetem


SJP.pl


gabion

element budowlany wzmacniający skarpę, nasyp ziemny bądź brzeg rzeki; kosz szańcowy


SJP.pl

Gabion (wł. "gabbione" – duża klatka, inaczej kosz szańcowy) – prostopadłościenny element budowlany wzmacniający skarpę, nasyp ziemny bądź brzeg rzeki. Używany jest też jako ozdobny element architektoniczny w budownictwie drogowym i wodnym.

Ma zwykle formę prostopadłościennego kosza wykonanego z prętów i siatki stalowej (dawniej okrągłego, z wikliny), wypełnionego kamieniami lub żwirem. Objętość zależna od zastosowań od 0,25 do 4 m³.

Wikipedia


gabionowy

→ gabion


SJP.pl

Patrz:

gabion

gabiński

nazwisko


SJP.pl


gable

rodzaj wideł o zębach zakończonych kulkami


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) rodzaj wideł o zębach zakończonych kulkami;

Wiktionary

Gable (niem. "Gabel" – widelec) – rolnicze szerokie widły z długimi zębami zakończonymi kulkami, przeznaczone do przerzucania roślin okopowych. Zęby gabli uformowane są tak, że tworzą formę dużej łopaty. Gable do ziemniaków mają zęby rozmieszczone gęsto, a do buraków – rzadziej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡablɛ, AS: gable

Wiktionary


gablota

1. oszklona szafka, regał służący do wystawiania różnego rodzaju eksponatów, zbiorów, towarów itp.
2. potocznie o samochodzie osobowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) oszklona tablica informacyjna

 (1.2) oszklona szafka, w której są umieszczane eksponaty lub towary

 (1.3) slang. mot. samochód, szczególnie jeśli drogi, duży

 (1.4) slang. klatka piersiowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Podszedłem do gabloty, aby sprawdzić, czy są nowe ogłoszenia o pracy.

 (1.3) Nie weźmiesz, powiadam ci, bo najpierw byś musiał do blacharza gablotę odstawić, a to cię będzie trochę kosztowało, chłopie.

 (1.4) Moher na gablocie — git.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈblɔta, AS: gablota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. gablotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) fura, bryka

Wiktionary


gablotka

mała gablota


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: gablota

 (1.2) przeszklona tablica informacyjna, szczególnie w szkole

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈblɔtka, AS: gablotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gablota ż.

Wiktionary


gablotowy

→ gablota


SJP.pl

Patrz:

gablota

gabnyć

czasownik nieprzechodni dokonany

 (1.1) gw-pl|Zaolzie. dotknąć, sięgnąć

Wiktionary


gabo

zdrobnienie od: Gabriela


SJP.pl


gabon

Republika Gabońska; państwo w Afryce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

 (1.2) geogr. pot. Estuaire de Gabon, wspólne estuarium rzek Komo i Ebe w Gabonie (1.1)

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gabon nie jest silnie zaangażowany w politykę międzynarodową.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡabɔ̃n, AS: gabõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabończyk mos., Gabonka ż.

 przym. gaboński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Republika Gabońska

Wiktionary


gabonka

obywatelka Gabonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Gabonu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈbɔ̃ŋka, AS: gabõŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabon mrz.

:: fm. Gabończyk mos.

 przym. gaboński

Wiktionary


gabor

1. imię męskie;
2. nazwisko, m.in. Zsa Zsa Gabor - amerykańska aktorka węgierskiego pochodzenia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gabor – węgierska forma imienia Gabriel.
  • Dennis Gabor – węgierski fizyk mieszkający w Anglii, laureat Nagrody Nobla
  • Zsa Zsa Gabor – amerykańska aktorka węgierskiego pochodzenia
  • Viki Gabor – polska piosenkarka

Wikipedia


gaborone

(do 1969 Gaberones) stolica Botswany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Botswany;

Wiktionary

Gaborone – stolica i największe miasto Botswany, ośrodek administracyjny Dystryktu South East.

W 2022 roku liczba mieszkańców wynosiła 246 325.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡabɔˈrɔ̃nɛ, AS: gaborõne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaborończyk mos., gaboronka ż.

 przym. gaboroński

Wiktionary


gaboronka

mieszkanka Gaborone


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Gaborone

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡabɔˈrɔ̃nka, AS: gaborõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaborone n.

:: fm. gaborończyk mos.

 przym. gaboroński

Wiktionary


gaborończyk

mieszkaniec Gaborone


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Gaborone

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡabɔˈrɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: gaborõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaborone n.

:: fż. gaboronka ż.

 przym. gaboroński

Wiktionary


gaboroński

przymiotnik od: Gaborone (stolica Botswany)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Gaborone

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡabɔˈrɔ̃j̃sʲci, AS: gaborõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaborone n., gaborończyk mos., gaboronka ż.

Wiktionary


gabończyk

obywatel Gabonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Gabonu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy Gabończycy w Gabonie mówią po gabońsku, czy po francusku?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈbɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: gabõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabon mrz.

:: fż. Gabonka ż.

 przym. gaboński

Wiktionary


gaboński

związany z Gabonem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Gabonu, państwa w Afryce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najlepszym klientem był jednak gaboński dyktator Omar Bongo, który co roku zamawiał garnitury u mistrza za 2-3 mln franków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈbɔ̃j̃sʲci, AS: gabõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabon mrz., Gabończyk mos., Gabonka ż.

Wiktionary


gabriel

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od Gabriela

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gabriel – jeden z aniołów w tradycji chrześcijańskiej, judaistycznej i islamskiej, archanioł
  • Gabriel – męskie imię pochodzenia semickiego
  • Gabriel od Matki Bożej Bolesnej (Franciszek Possenti 1838-1862) – zakonnik, święty Kościoła katolickiego
  • Gabriel (Grigorie Bănulescu-Bodoni, 1746-1821) – rumuński biskup prawosławny
  • Gabriel (ur. 1963) – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego
  • Gabriel – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego, od 2004 biskup Austrii
  • Gabriel (Gheorghe Călmașul, 1710-1786) – rumuński biskup prawosławny
  • Gabriel (Gieorgij Lwowicz Czemodakow, ur. 1961) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji
  • Gabriel (Grigorij Markiełłowicz Czepur, 1874-1933) – rosyjski biskup prawosławny
  • Gabriel (Eduardo Henrique Pinto da Rocha, 1938-1997) – portugalski duchowny prawosławny, metropolita Portugalii, Hiszpanii i Brazylii
  • Gabriel (Guido de Vylder (1946-2013) – arcybiskup Komany, zwierzchnik Zachodnioeuropejskiego Egzarchatu Parafii Rosyjskich w jurysdykcji patriarchatu Konstantynopola
  • Gabriel (Cwetan Metodiew Dinew (ur. 1950) – bułgarski biskup prawosławny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój młodszy brat ma na imię Gabriel.

 (1.1) Wśród polityków jest kilku naukowców, jak Władysław Grabski, Ignacy Mościcki, Gabriel Narutowicz, Leszek Balcerowicz czy Zbigniew Brzeziński, ludzi z tytułami profesorskimi znajdujemy w niemal każdej grupie.

 (1.1) W szóstym miesiącu Bóg posłał anioła Gabriela do miasta galilejskiego zwanego Nazaret.

 (1.1) W Kościele katolickim na 29 września przypada wspomnienie św. Gabriela Archanioła, wysłannika i interpretatora Bożej woli.

 (1.1) Zapraszamy na spotkanie z niezwykłym człowiekiem, z archimandrytą o. Gabrielem ze wsi Odrynki nad Narwią (woj. podlaskie), który jest prawosławnym mnichem, zielarzem, budowniczym drewnianej cerkwi i prawosławnej pustelni, duchowym przewodnikiem.

 (1.1) Gabrielowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 29 września, a także 24 marca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡabrʲjɛl, AS: gabrʹi ̯el

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabrielowa ż., Gabrielówna ż., Gabrielostwo lm m., Gabrielów mrz., Gabrielówka ż., gabriela ż.

:: zdrobn. Gabryś mos., Gabrielek mos.

:: fż. Gabriela ż.

 przym. Gabrielowy, Gabrysiowy, Gabrielkowy

 zob. Gabriela.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Gabryś, Gabrielek

Wiktionary


gabriela

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: Gabriel

Wiktionary

Gabriela – żeńskie imię pochodzenia semickiego, żeński odpowiednik imienia Gabriel. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Gabriela w 2014 r. zajmowała 19. miejsce w grupie imion żeńskich.

Wedle danych rejestru PESEL imię Gabriela (jako pierwsze) według stanu na 22 stycznia 2025 w Polsce nosi 135 952 kobiet. Było wówczas na 52. miejscu pod względem popularności.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wieczorem Gabrieli kazano pogasić wszystkie światła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈbrʲjɛla, AS: gabrʹi ̯ela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Gabriel mos.

:: zdrobn. Gabi ż., Gabrysia ż., Gabryśka ż.

Wiktionary


gabrieliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gabrieli lub z nią związany


SJP.pl


gabrielka

zdrobnienie od: Gabriela


SJP.pl


gabriella

imię źeńskie


SJP.pl


gabrielle

imię źeńskie


SJP.pl

Gabrielle, właśc. Louise Gabrielle Bobb (ur. 16 lipca 1969 w Londynie) – brytyjska wokalistka.

Wikipedia


gabrielostwo

Gabriel z małżonką; Gabrielowie


SJP.pl


gabrielowie

imię męskie


SJP.pl


gabrielowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gabriela lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Gabriela

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ganku suszą się Gabrielowe skarpety.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabriel mos., Gabryś mos.

Wiktionary


gabro

rodzaj skały magmowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geol. miner. magmowa skała głębinowa, gruboziarnista, barwy czarnej lub ciemnozielonej;

Wiktionary

Gabro – zasadowa skała głębinowa, średnio lub gruboziarnista. Należy do grupy diorytoidów i gabroidów. Zawiera >90% plagioklazów w stosunku do skaleni potasowych (do 10%), do 5% kwarcu, 25–60% minerałów ciemnych. Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF gabro zajmuje wraz z diorytem pole 10.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gabra zawierające do 20% kwarcu nazywane są gabrami kwarcowymi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gabrowy

Wiktionary


gabrowo

Gabrowo ( Габрово) – miasto w północnej Bułgarii, siedziba administracyjna obwodu Gabrowo i gminy Gabrowo. Położone w dolinie rzeki Jantry, na północnych stokach środkowej Starej Płaniny. Według Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 marca 2016 roku miejscowość liczyła 58337 mieszkańców.

Wikipedia


gabrowski

→ Gabrowo


SJP.pl

Gabrowski (forma żeńska: Gabrowska, liczba mnoga: Gabrowscy) – polsko-bułgarskie nazwisko, po raz pierwszy notowane w 1692 roku. Na początku lat 90 XX wieku w Polsce mieszkało 140 osób o tym nazwisku,

Wikipedia

Patrz:

Gabrowo

gabrowy

→ gabro


SJP.pl

Patrz:

gabro

gabrusewicz

nazwisko


SJP.pl


gabrych

nazwisko


SJP.pl


gabryelczyk

nazwisko


SJP.pl


gabryjelski

nazwisko


SJP.pl


gabrysia

zdrobnienie od: Gabriela (imię żeńskie); Gabryśka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Gabriela

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od Gabryś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zostawiłaś chyba torebkę u Gabrysi na rogówce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabriela ż., Gabryśka ż.

Wiktionary


gabrysiak

nazwisko


SJP.pl


gabrysiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gabrysi lub z nią związany


SJP.pl


gabrysiostwo

Gabryś z małżonką; Gabrysiowie


SJP.pl


gabrysiowie

zdrobnienie od: Gabriel (imię męskie)


SJP.pl


gabrysiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gabrysia lub z nim związany


SJP.pl


gabrysz

nazwisko


SJP.pl


gabryszak

nazwisko


SJP.pl


gabryszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Gabryszewski (1841–1898) – polski prawnik
  • Antoni Gabryszewski (1864–1917) – polski lekarz
  • Roman Gabryszewski – polski urzędnik
  • Tadeusz Gabryszewski – polski inżynier

Wikipedia


gabryś

zdrobnienie od: Gabriel (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od Gabriel

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Herbert Gabryś – polski polityk, inżynier, poseł na Sejm
  • Jan Rudolf Gabryś – polski generał
  • Jan Gabryś – polski generał
  • Krzysztof Gabryś – polski lekarz
  • Maria Gabryś – polska pianistka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Codziennie podwoziłam Gabrysia do szkoły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabriel mos., Gabriela ż.

 przym. Gabrielowy

Wiktionary


gabryśka

zdrobnienie od: Gabriela; Gabrysia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Gabriela

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oddaj Gabryśce jej bluzę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabriela ż., Gabrysia ż.

Wiktionary


gabun

okumé, okume, okoumé, okoume;
1. gatunek afrykańskiego drzewa z rodziny osoczynowatych;
2. lekkie drewno pozyskiwane z drzewa okumé


SJP.pl


gabusia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Gabriela

Wiktionary


gac

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Gac – polski wojskowy
  • Grzegorz Gac – polski pilot rajdowy, komentator sportowy
  • Przepękla indochińska (gac)

Wikipedia


gace

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) stpol. gacie, spodnie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gacny, gaciowy

 rzecz. gaciowy mos., gacica, gacie, gat

Wiktionary


gacek

nietoperz z rodziny mroczkowatych - gacek wielkouch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Plecotus|ref=tak., rodzaj wielkouchego nietoperza z podrodziny mroczków;

 (1.2) zool. nietoperz z rodzaju gacków (1.1)

 (1.3) pot. nietoperz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) reg. roln. rzemienna część cepa łącząca obydwa kije

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gacek – rodzaj ssaka z podrodziny mroczków w obrębie rodziny mroczkowatych z podrzędu mroczkokształtnych w obrębie rzędu nietoperzy
  • Gacek – kot będący atrakcją turystyczną Szczecina
  • Daniel Gacek – polski piłkarz
  • Elżbieta Gacek – prawniczka i działaczka państwowa w okresie PRL-u
  • Piotr Gacek (ujednoznacznienie)
  • Urszula Gacek – specjalista analiz finansowych
  • gacek – narzędzie rolnicze
  • „Gacek” – prototyp samochodu przeznaczony dla osób niepełnosprawnych

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Spłoszone gacki gromadnie wylatywały z otworu jaskini.

 (1.3) No wiesz, byle gacek może cały strych zabrudzić.

 (2.1) Podczas młócki przetarł się gacek i cep tymczasowo nadawał się do wyrzucenia.

 (2.1) Cep zbudowany jest z dwóch kijów: dzierżaka (dłuższego) i bijaka (krótszego), połączonych rzemieniem (zwanym gązwą, gackiem lub kapicą) lub metalowym przegubem (zwanym ósemką).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gacki lm nm.

:: zdrobn. gacuś mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) nietoperz

Wiktionary


gacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gacić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gacić

 rzecz. gacie nmos., gaciowy mos., Gać mos./ż.

 przym. gaciowy

Wiktionary


gach

lekceważąco (czasem pogardliwie) o kochanku, zwłaszcza o kochanku mężatki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pogard. lub żart. kochanek, szczególnie kochanek mężatki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) środ. łow. samiec zająca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mąż przyłapał Mariolę z jakimś gachem.

 (2.1) Olek złapał gacha jakimś sposobem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡax, AS: gaχ

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kochanek, fagas

Wiktionary


gacianin

mieszkaniec Gaci (wsi w Polsce)


SJP.pl


gacianka

mieszkanka Gaci (wsi w Polsce)


SJP.pl


gaciara

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) grub. prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈt͡ɕara, AS: gaćara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gacie nmos., gaciowy mos.

 przym. gaciowy

 czas. gacić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


gacie

potocznie o majtkach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. posp. majtki, kalesony, każda dolna bielizna męska lub kobieca

 (1.2) pot. posp. spodnie

 (1.3) daw. futro okrywające nogi niedźwiedzia

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gw-pl|Bukowina. kalesony

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|gać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nagle zza jej plecyeców wynurzył się niepozorny, chudy mężczyzna w czarnych gaciach i białym podkoszulku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡat͡ɕɛ, AS: gaće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gać ż., gacenie n., gaciówka ż., gaciara ż., gaciarz m., gaciowy m., gaciodziej m., gacionosz m., gace nmos., gaty nmos., gatka ż.

:: zdrobn. gatki nmos., gaczki nmos.

:: zgrub. gaty nmos., gacina ż.

 czas. gacić, ogacić, ogacać

 przym. gaciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majtki, majtochy, slipy, kalesony, bielizna; daw. ineksprymable, niewymowne, napoleonki, pludry, famurały; reg. pozn. jegiery

 (1.2) spodnie, portki, porcięta

Wiktionary


gaciok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. młode drzewko iglaste

Wiktionary


gaciory

potocznie: majtki; gatki


SJP.pl


gaciowy

potocznie: sierżant lub jego pomocnik wydający żołnierzom bieliznę i mundury


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) pot. dotyczący gaci, odnoszący się do gaci

 (1.2) przest. dotyczący gacenia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) slang. wojsk. sierżant lub jego pomocnik-magazynier wydający żołnierzom m.in. bieliznę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę kupić gdzieś jutro metr gaciowej gumki.

 (2.1) Ej kocie, powiedz gaciowemu, żeby wydał zaraz wojsku atramentki i mydło, bo kompania idzie do łaźni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈt͡ɕɔvɨ, AS: gaćovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gacie nmos., gać ż., gacenie n., gaciówka ż., gaciara ż., gaciarz m., gaciodziej m., gacionosz m., gace nmos., gaty nmos.

:: zdrobn. gatki nmos., gaczki nmos.

:: zgrub. gaty nmos., gacina ż.

 czas. gacić, ogacić, ogacać

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) szef kompanii

Wiktionary


gacić

uszczelniać budynek przez okładanie ścian mchem, słomą lub liśćmi; również: naprawiać groblę, tamę


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ogacić)

 (1.1) przest. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński.) okładać coś (np. ściany domu, kopiec, drzewko owocowe) mchem, słomą itp.

 (1.2) daw. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński.) robić pomost, groblę na rzece z drewna i faszyny

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. tamować obrót bębna w młockarni (o zbożu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idzie zima, trzeba by już gacić drzewka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡat͡ɕit͡ɕ, AS: gaćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gacenie n., gać ż., Gać ż., gacie nmos., gaciówka ż., gaciara ż., gaciarz m., gaty nmos., gatki nmos., gaciowy mos.

 czas. ogacić dk., ogacać ndk.

 przym. gaciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogacać

Wiktionary


gacki

przymiotnik od nazwy miejscowości: Gać


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Plecotini|Gray|ref=tak., plemię nietoperzy z podrodziny mroczków;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: gacek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gacki – plemię ssaków z podrodziny mroczków
  • Gacki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Drzycim
  • Gacki – przysiółek wsi Zelków w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów
  • Gacki – część wsi Jelcza w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Charsznica
  • Gacki – część wsi Lelowice-Kolonia w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Pałecznica
  • Gacki – część wsi Markowice w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy
  • Gacki – kolonia wsi Grzegorzowice w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Rudnik
  • Gacki – część wsi Przybyszowy w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
  • Gacki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów
  • Gacki – część wsi Bilcza w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Obrazów
  • Gacki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Szydłów
  • Gacki – część wsi Kobierno w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Plemię gacków obejmuje m.in. gatunki występujące w Eurazji.

 (2.1) Trzy czy cztery gacki wisiały u sklepienia groty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gacek mzw., gacuś mzw.

Wiktionary


gackowski

nazwisko


SJP.pl


gackożer

gatunek drapieżnego ptaka z rodziny jastrzębiowatych


SJP.pl

Gackożer ("Macheiramphus alcinus") – gatunek drapieżnego ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), jedyny przedstawiciel rodzaju Macheiramphus. Występuje w Afryce Subsaharyjskiej, Azji Południowo-Wschodniej i na Nowej Gwinei. Nie jest zagrożony wyginięciem. Nazwa pochodzi od jego diety, która składa się głównie z nietoperzy. Do polowania potrzebuje otwartej przestrzeni, ale może żyć w różnych siedliskach, od gęstego lasu deszczowego po półpustynie.

Wikipedia


gacoperz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. zool. nietoperz (ssak z rzędu nazwa systematyczna|Chiroptera|Blumenbach|ref=tak., 1779)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. latoperz, latopierz:367, niedoperz:118

Wiktionary


gacopiyr

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. nietoperz

Wiktionary


gacopiyrz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. gw-pl|Zaolzie. nietoperz

Wiktionary


gacuś

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: gacek

 (1.2) mały gacek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gacek mzw., gacki lm nm.

Wiktionary


gacz

gacz parafinowy - produkt przeróbki ropy naftowej, mieszanina węglowodorów będąca półproduktem w procesie wytwarzania parafiny


SJP.pl


gaczek

nazwisko


SJP.pl


gaczyński

nazwisko


SJP.pl


gad

1. kręgowiec lądowy oddychający płucami, o skórze pokrytej łuskami, płytkami lub tarczkami;
2. pogardliwie: o podłym człowieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) herp. zwierzę z gromady nazwa systematyczna|Reptilia|ref=tak., kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami;

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. reg-pl|Bukowina. herp. wąż

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. zły człowiek

 (2.2) więz. funkcjonariusz Służby Więziennej

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gad – zwierzę z gromady gadów
  • G.A.D. – album wokalisty Artura Gadowskiego
  • Gad – postać biblijna, syn Jakuba i Zilpy
  • Gad – prorok biblijny
  • Gad 250 – marka motocykla sportowego
  • Gad 500 – prototyp małego, sportowego, polskiego samochodu opracowany w 1953 r.
  • GAD (z ang. generalized anxiety disorder) – zaburzenie lękowe uogólnione
  • Gad – miejscowość w USA, w stanie Zachodnia Wirginia
  • Gad – miejscowość w USA, w stanie Wisconsin
  • Gad – miejscowość w Rumunii
  • Gad – semickie imię męskie
  • GAD Records – polskie wydawnictwo muzyczne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krokodyle, żółwie, jaszczurki i węże to przedstawiciele gadów.

 (2.1) Zenobiusz to podły gad – nienawidzę go!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡat, AS: gat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gady nmos., gadzina ż., gadzinka ż., gadzinówka ż.

 przym. gadzi, gadzinowy

 przysł. gadzio

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) płaz, potwór, podlec

Wiktionary


gadacz

nazwisko


SJP.pl


gadane

w potocznym wyrażeniu "mieć gadane" - być rozmownym, mieć łatwość komunikacji międzyludzkiej


SJP.pl


gadanie

potocznie: mówić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. mówienie, prowadzenie rozmowy, zwłaszcza na błahe tematy

 (1.2) odczasownikowy od|gadać.

 (1.3) pot. narzekanie

wykrzyknik

 (2.1) gadanie! = nie wierzę!

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamknij się wreszcie! Już nie mogę słuchać twojego gadania!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈdãɲɛ, AS: gadãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadałka ż., gadanina ż., gaduła m./ż., gadulstwo n., gadatliwość ż., gadka ż., wygadywanie n., wygadanie n., zagadywanie n., zagadanie n., zgadanie n., ugadywanie n., ugadanie n., obgadywanie n., obgadanie n.

 czas. wygadywać ndk., wygadać dk., gadać ndk., zagadywać ndk., zagadać dk., zgadać dk., ugadywać ndk., ugadać dk., obgadywać ndk., obgadać dk.

 przym. gadatliwy, wygadany

 przysł. gadatliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozmawianie, plotkowanie; pot. bajtlowanie, brechanie, klekotanie, klepanie, kłapanie dziobem, nadawanie, nawijanie, paplanie, pytlowanie, terkotanie, trajkotanie, trajlowanie, trzepanie; posp. pitolenie

Wiktionary


gadanina

mówienie o czymś nieważnym, błahym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. mówienie o czymś nieważnym, błahym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Puszczał mimo uszu czczą gadaninę siedzących obok stałych bywalców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡadãˈɲĩna, AS: gadãńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaduła m./ż., gadanie n., gadka ż.

 czas. gadać ndk., wygadać dk., wygadywać ndk.

 przym. gadatliwy

 wykrz. gadanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gadanie, pot. ględzenie, pot. mielenie jęzorem, paplanie, paplanina, wulg. pieprzenie, wulg. pierdolenie, pot. pitolenie

Wiktionary


gadara

dawne miasto starożytnego Dekapolu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. stanowisko archeologiczne w północnej Jordanii, w starożytności ośrodek miejski;

Wiktionary

Gadara (arab. أم قيس, "Umm Qais", hebr. גדרה, "gad´a-ra", gr. Γάδαρα, "Gádara" bądź Αντιόχεια της Σεμίραμης, Antiochia Semiramis; niekiedy też Seleucja) – stanowisko archeologiczne w północnej Jordanii. Na części obszaru starożytnego miasta należącego w okresie rzymskim do Dekapolu, znajduje się dzisiaj arabska osada Umm Kajs, licząca w 2015 r. 6124 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przewodnik opowiadał o historii Gadary i innych miast Dekapolu.

Wiktionary


gadareńczyk

mieszkaniec Gadary (starożytnego miasta Dekapolu)


SJP.pl


gadareński

przymiotnik od: Gadara; w mitologii: gadareńskie wieprze - istoty pędzące na oślep ku swojej zgubie


SJP.pl


gadatliwiej

stopień wyższy od przysłówka: gadatliwie


SJP.pl


gadatliwość

rozmowność występująca w nadmiarze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tych, którzy są gadatliwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadka ż., gadanina ż., gadulstwo n., gaduła m./ż., gadułka m./ż., gadacz m., gadaczka ż., gadanie n.

 czas. gadać ndk., gadulić ndk.

 przym. gadatliwy, gadulski

 wykrz. gadu-gadu, gadanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gadulstwo, rozmowność, wielomówność, elokwencja

Wiktionary


gadatliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: gadatliwy


SJP.pl


gadatliwy

lubiący dużo mówić; wielomówny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który dużo i chętnie mówi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chociaż z natury nieco gadatliwy, bystry Rusin dobrze wiedział, kiedy należy trzymać język za zębami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡadaˈtlʲivɨ, AS: gadatlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadałka ż., gadanina ż., gaduła m./ż., gadatliwość ż., gadanie n.

 czas. gadać, wygadać, wygadywać

 przysł. gadatliwie

 wykrz. gadanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elokwentny, rozgadany, rozmowny, rozszczebiotany, roztrajkotany, szczebiotliwy, terkotliwy, wielomówny

Wiktionary


gadać

potocznie: mówić


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) pot. mówić, lekcew. rozmawiać

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mówić językiem literackim, nie gwarą

czasownik zwrotny niedokonany gadać się (dk. brak)

 (2.1) przest. kłócić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamiast tyle gadać moglibyście się wziąć do roboty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡadat͡ɕ, AS: gadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadulstwo n., gadatliwość ż., gadałka ż., gadanie n., gadanina ż., gadka ż., gaduła m./ż., dogadywanie n., dogadanie n., obgadywanie n., obgadanie n., pogadanie n., pogadanka ż., przegadywanie n., przegadanie n., rozgadywanie n., rozgadanie n., ugadywanie n., ugadanie n., wygadywanie n., wygadanie n., zagadywanie n., zagadanie n., przygadywanie n., przygadanie n., niedogadywanie n., niedogadanie n., zgadywanie n., zgadnięcie n., zagadka ż., zagadkowość ż.

 czas. dogadywać ndk., dogadać dk., obgadywać ndk., obgadać dk., pogadać dk., przegadywać ndk., przegadać dk., rozgadywać ndk., rozgadać dk., ugadywać ndk., ugadać dk., wygadywać ndk., wygadać dk., zagadywać ndk., zagadać dk., zgadać dk., zgadywać ndk., zgadnąć dk.

 przym. gadany, gadatliwy, pogadankowy, zagadkowy

 przysł. zagadkowo, gadatliwie

 wykrz. gadanie, gadu-gadu

Wiktionary


gadałka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. osoba zajmująca się wróżbiarstwem

 (1.2) daw. środ. w okresie PRL: audycja opozycyjnego radia odtwarzana publicznie z magnetofonu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈdawka, AS: gadau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaduła m., gadulec m., gadanie n., gadka ż., gadulnik m.

 czas. gadać, pogadać, wygadać, wygadywać

 przym. gadatliwy

 wykrz. gadanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróżka, wieszczka

 (1.2) gadała

Wiktionary


gadecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Olivia Gadecki – australijska tenisistka
  • Zygmunt Gadecki – polski piłkarz, olimpijczyk

Wikipedia


gadget

[czytaj: gadżet] mały efektowny przedmiot, będący często nowością techniki; gadżet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. zob. gadżet.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sam mam kilka gadgetów: stację pogodową, budzik mówiący, biurkowy wyświetlacz zdjęć.

Wiktionary


gadka

1. potocznie: rozmowa, pogawędka lub plotkowanie
2. bajka, opowieść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. rozmowa, mowa, mówienie

 (1.2) pot. plotka, pogłoska

 (1.3) daw. bajka, podanie, opowieść

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gadka – wieś ww woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Piątek
  • Gadka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Kołbiel
  • Gadka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Mirzec
  • Gadka – gromada
  • Gadka – struga, lewy dopływ rzeki Ner
  • Stara Gadka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wykańcza mnie ta cała gadka o zdrowiu i bezpieczeństwie.

 (1.3) Gawęda, ludowa gadka jest niejako „zarezerwowana” dla opowieści w wersji mówionej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadanie n., gadana ż., gadanina ż., gadatliwość ż., gadałka ż., gadulstwo n.

 czas. zagadać, wygadywać, wygadać, gadać ndk., pogadać dk.

 wykrz. gadu-gadu, gadanie

Wiktionary


gadkować

środowiskowo: rozmawiać, prowadzić mało istotną rozmowę; bajtlować, gawędzić, ględzić, paplać


SJP.pl


gadokształtne

gromada kręgowców; zauropsydy


SJP.pl


gadokształtny

o cechach gadokształtnych (gromada kręgowców)


SJP.pl


gadolin

pierwiastek chemiczny o symbolu Gd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64;

Wiktionary

Gadolin (Gd, gadolinium) – pierwiastek chemiczny z grupy lantanowców o silnych własnościach ferromagnetycznych. Nazwany od nazwiska fińskiego mineraloga i chemika Johana Gadolina. Został odkryty w 1880 r. przez Jeana Charles’a Galissarda de Marignac.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma gadolin?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈdɔlʲĩn, AS: gadolʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gadolinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Gd

Wiktionary


gadolinit

promieniotwórczy minerał, krzemian itru, żelaza i berylu, występujący w pegmatytach


SJP.pl

Gadolinit (daw. "iterbit", od miejscowości Ytterby) – minerał należący do gromady krzemianów z grupy minerałów rzadkich. Nazwa minerału pochodzi od nazwiska fińskiego chemika, Johana Gadolina, który wyizolował z niego tlenek itru i jest uznawany za odkrywcę pierwiastka itru.

Wikipedia


gadolinitowy

→ gadolinit


SJP.pl

Patrz:

gadolinit

gadolinowy

→ gadolin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący gadolinu

Wiktionary

Patrz:

gadolin

Powiązane:

 rzecz. gadolin m.

Wiktionary


gadomski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bohdan Gadomski – polski dziennikarz
  • Feliks Gadomski (ur. 26 sierpnia 1896, zm. 13 kwietnia 1940) – kapitan, ofiara zbrodni w Katyniu
  • Feliks Gadomski (ur. 26 sierpnia 1898, zm. 25 sierpnia 1998) – polski prawnik i dziennikarz, działacz emigracyjny Stronnictwa Demokratycznego
  • Jan Gadomski (ur. 16 maja 1859, zm. 10 października 1906) – polski pisarz i wydawca Gazety Polskiej
  • Jan Gadomski – polski astronom
  • Jan Wojciech Gadomski – polski dziennikarz i publicysta
  • Romuald Gadomski – podpułkownik, funkcjonariusz PRL-owskich organów Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego
  • Sławomir Gadomski – polski menedżer i urzędnik państwowy
  • Stanisław Gadomski – polski fotografik
  • Stanisław Kostka Gadomski (ur. 1718, zm. 1797) – marszałek sejmu
  • Tadeusz Gadomski – polski malarz
  • Walery Gadomski – polski rzeźbiarz

Wikipedia


gadoptak

kopalne zwierzę z okresu jury, posiadające cechy gadzie i ptasie; praptak, archeopteryks


SJP.pl


gadowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Gadowski (ur. 1967) – polski muzyk, wokalista
  • Krzysztof Gadowski (ur. 1962) – polski polityk
  • Walenty Gadowski (1861-1956) – polski ksiądz, taternik
  • Witold Gadowski (ur. 1964) – polski dziennikarz, poeta

Wikipedia


gadożer

krótkoszpon gadożer; drapieżny ptak z rodziny sokołów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Circaetus gallicus|ref=tak., duży, leśny ptak drapieżny żywiący się płazami i gadami;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈdɔʒɛr, AS: gadožer

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krótkoszpon

Wiktionary


gadu

w wyrażeniu "gadu, gadu" - rozmowa, gawędzenie, ploteczki (np. Przez to ich gadu, gadu spóźniliśmy się do cioci.); używane w funkcji czasownika (np. My tu gadu, gadu, a obiad już dawno wystygł.); gadu-gadu


SJP.pl


gadu-gadu

rozmowa, gawędzenie, ploteczki (np. Przez to ich gadu-gadu spóźniliśmy się do cioci.); używane w funkcji czasownika (np. My tu gadu-gadu, a obiad już dawno wystygł.); gadu, gadu


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …nazywający odgłosy długiej rozmowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My tu gadu-gadu, a trzeba wznieść toast i przejść do rzeczy poważnych (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadanie n., pogadanie n., gadulenie n., gaduła ż., gadulstwo n., gadka ż., gadatliwość ż.

 czas. gadać ndk., pogadać dk., gadulić ndk.

 przym. gadulski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gadu, gadu, bla, bla, bla

Wiktionary


gadulec

potocznie: Gadu-Gadu (komunikator internetowy)


SJP.pl


gadulska

potocznie: lubiący dużo mówić; gadatliwy


SJP.pl


gadulski

potocznie: lubiący dużo mówić; gadatliwy


SJP.pl


gadulstwo

gadatliwość, plotkarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. mówienie zbyt dużo, zbędne gadanie

 (1.2) pot. skłonność do nadmiernego mówienia, gadania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) …unikaj zbędnego gadulstwa, nie wdawaj się w plotkaotki, nie oceniaj bez sprawdzania, nie podpisuj bez czytania - a będziesz spokojny i zadowolony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈdulstfɔ, AS: gadulstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadka ż., gadanina ż., gadatliwość n., gaduła m./ż., gadułka m./ż., gadacz m., gadaczka ż., gadanie n.

 czas. gadać ndk., gadulić ndk.

 przym. gadatliwy, gadulski

 wykrz. gadu-gadu, gadanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gadanina, paplanina, paplanie

 (1.2) gadatliwość, wielomówność, rozmowność, elokwencja

Wiktionary


gaduła

(r. męski) potocznie: człowiek gadatliwy, lubiący dużo mówić o byle czym; pleciuch, plociuch, pleciuga, papla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

 (1.1) osoba nadmiernie rozmowna; osoba, która dużo mówi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gaduła (Пустомеля) – radziecki krótkometrażowy film animowany z 1980
  • Gaduła (Chatterbox) – amerykański film animowany z 2009
  • Gaduła (빅마우스, Bingmauseu) – południowokoreański seriali telewizyjny z 2022

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli zaprosimy dziś wieczorem Julię, nie porozmawiamy zbyt dużo. Prawdziwa z niej gaduła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈduwa, AS: gaduu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadatliwość ż., gadałka ż., gadanina ż., gadulstwo n., gadanie n.

 przym. gadatliwy, gadulski

 czas. gadać, wygadać, wygadywać

 wykrz. gadanie, gadu-gadu

Wiktionary


gadułka

1. bułgarski instrument strunowy z grupy smyczkowych;
2. zdrobnienie od: gaduła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. bułgarski instrument ludowy;

 (1.2) zdrobn. gaduła

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mały chłopczyk, gadułka zdrowy, szczęśliwy, wesół i rozśpiewany, biegnie ścieżkami tego ogrodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈduwka, AS: gaduu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadatliwość ż., gadulstwo n.

Wiktionary


gady

1. kręgowiec lądowy oddychający płucami, o skórze pokrytej łuskami, płytkami lub tarczkami;
2. pogardliwie: o podłym człowieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Reptilia|Laurenti|ref=tak., parafiletyczna grupa zmiennocieplnych owodniowców, klasyfikowana w linneuszowskiej klasyfikacji kręgowców jako gromada;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: gad

Wiktionary

Gady (Reptilia, od łac. "repto" – czołgać się) – grupa zmiennocieplnych owodniowców. Współczesne gady są pozostałością po znacznie większej grupie zwierząt, której największy rozkwit przypadł na erę mezozoiczną. Obecnie żyją tylko cztery rzędy gadów, ich pozostałe znane linie ewolucyjne wymarły. Niektóre kopalne gady naczelne, czyli archozaury (takie jak pterozaury i dinozaury), były prawdopodobnie zwierzętami stałocieplnymi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obecnie żyją tylko cztery rzędy gadów, ich pozostałe znane linie ewolucyjne wymarły.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gadzi

 rzecz. gad mzw.

Wiktionary


gadzała

nazwisko


SJP.pl


gadzi

taki jak gad


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) należący do gada

 (1.2) charakterystyczny dla gada

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co zjadają surykatki? Owady, węże, jaszczurki, jaja ptasie i gadzie – ale to tylko w naturze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡad͡ʑi, AS: gaʒ́i

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gad m., gadzina ż., gadzinówka ż., gady nmos., gadzinka ż.

 przysł. gadzio

Wiktionary


gadzimski

nazwisko


SJP.pl


gadzina

1. potocznie: zwierzę pełzające;
2. przenośnie: człowiek podstępny, nikczemny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. pełzające zwierzę

 (1.2) obraź. podły człowiek

 (1.3) gwara. zwierzęta domowe

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. drób

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kozojed proponuje rzucić gadzinie sztuczną owcę nafaszerowaną czymś trującym, jednak krasnolud Yarpen wyśmiewa ten plan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈd͡ʑĩna, AS: gaʒ́ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadzinka ż., gad m., gadzinówka ż.

 przym. gadzi

Wiktionary


gadzinka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. gadzina

 (1.2) gw-pl|Bukowina. żaba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gad m., gadzina ż., gadzinówka ż.

 przym. gadzi

Wiktionary


gadzinowaty

1. podobny do gadziny, właściwy gadzinie;
2. złośliwy, zjadliwy


SJP.pl


gadzinowski

nazwisko


SJP.pl


gadzinowy

1. związany z gadziną;
2. gadzinowe pismo, prasa gadzinowa - prasa, pismo propagandowe szerzące kłamliwe informacje, zwykle będące na usługach okupanta lub reżimu


SJP.pl


gadzinówka

pogardliwie o gazetach wydawanych przez Niemców w okupowanej Polsce w czasie II wojny światowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. gwara. konspiracyjno-partyzancka: polskojęzyczna gazeta wydawana przez Niemców w czasie okupacji

 (1.2) przen. dowolny środek przekazu publikujący przekaz reżimu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Próbą zamaskowania rzeczywistego charakteru działań Mikicińskiego była demonstracyjnie przeprowadzona rewizja w jego mieszkaniu przez patrol Abwehry w asyście policji oraz ogłoszenie o tym w gadzinówce „Warschauer Zeitung”, co nigdy dotąd (ani później) się nie zdarzyło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gad m., gadzina ż., gadzinka ż.

 przym. gadzi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reżimówka, propagandówka, gadzinowiec

Wiktionary


gadzio

w kulturze romskiej: osoba niebędąca członkiem romskiej grupy etnicznej; nie-Cygan, nie-Rom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nie-Rom dla społeczności romskiej;

przysłówek sposobu

 (2.1) w sposób gadzi, charakterystycznie dla gadów

Wiktionary

Gadzio (pisownia w innych językach – rom.: "gadžo", ang. i fr.: "gadjo", niem.: "gadscho", węg.: "gadzso"; r.ż. w rom.: gadži, lmn. r.ż. i m. rom.: gadže) – według tradycji romskiej „obcy”, „nie-Rom”, określenie stosowane do osób uznawanych za nienależące do społeczności romskiej.

Wikipedia

Powiązane:

 (2.1)

:: przym. gadzi

Wiktionary


gadziogłówka

rodzaj ważek z rodziny gadziogłówkowatych


SJP.pl


gadziogłówkowate

rodzina ważek


SJP.pl

Gadziogłówkowate (Gomphidae) – rodzina owadów z rzędu ważek należąca do podrzędu ważek różnoskrzydłych (Anisoptera). Występują na wszystkich kontynentach poza Antarktydą. Ich nazwa wzięła się od kształtu ich głowy przypominającej głowę gadów. W ubarwieniu dominuje zieleń, żółć i czerń.

Wikipedia


gadziomiednicowe

o cechach gadziomiednicznych (rząd gadów kopalnych); gadziomiedniczny


SJP.pl


gadziomiednicowy

o cechach gadziomiednicznych (rząd gadów kopalnych); gadziomiedniczny


SJP.pl


gadziomiedniczne

rząd gadów kopalnych z nadrzędu dinozaurów; gadziomiednicowe


SJP.pl


gadziomiedniczny

1. posiadający miednicę o kształcie charakterystycznym dla gadów;
2. o cechach gadziomiednicznych (rząd gadów kopalnych); gadziomiednicowe


SJP.pl


gadziński

nazwisko


SJP.pl


gadówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trujący grzyb

Wiktionary


gadżeciara

potocznie: miłośniczka, amatorka gadżetów


SJP.pl


gadżeciarski

→ gadżet; gadżetowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od: gadżet; mający cechy gadżetu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widziałeś mój gadżeciarski telefon, z aparatem fotograficznym, latarką i Wi-Fi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡad͡ʒɛˈt͡ɕarsʲci, AS: gaǯećarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadżet m., gadżeciarz m., gadżeciara ż.

Wiktionary


gadżeciarstwo

gadżetomania; potocznie:
1. rozdawanie gadżetów;
2. zamiłowanie do gadżetów


SJP.pl


gadżeciarz

potocznie: miłośnik, amator gadżetów; gadżetomaniak, gadżetowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba lubiąca urządzenia elektroniczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gadżeciarski

 rzecz. gadżet mrz.

Wiktionary


gadżecik

zdrobnienie od: gadżet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: gadżet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłem sobie nowy gadżecik na pocieszenie po zerwaniu z dziewczyną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈd͡ʒɛt͡ɕik, AS: gaǯećik

Wiktionary

Powiązane:

 zob. gadżet.

Wiktionary


gadżet

mały efektowny przedmiot, będący często nowością techniki; gadget


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) neol. przedmiot, urządzenie będące nowością techniki, zazwyczaj małe, często niepotrzebne, służący z reguły zaimponowaniu innym, rozbawieniu lub reklamie;

Wiktionary

Gadżet (ang. fr. "gadget") – przyrząd, urządzenie; niewielki przedmiot, czasem niepełniący funkcji użytkowej. Gadżetami mogą być reklamówki, figurki, podstawki, przyciski do papieru, długopisy, breloczki, itp. Gadżet oznacza również nowe urządzenie techniczne o kwestionowanej funkcjonalności lub użyteczności. W "Prywatnym leksykonie współczesnej polszczyzny" występuje określenie "durnostojki".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Robert ma w biurze pełno gadżetów różnych firm, które zachęcają go do współpracy.

 (1.1) Lubił kupować najnowsze elektroniczne gadżety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡad͡ʒɛt, AS: gaǯet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadżeciarz m.

:: zdrobn. gadżecik m.

 przym. gadżeciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajer

Wiktionary


gadżetomania

gadżeciarstwo; potocznie:
1. zamiłowanie do gadżetów;
2. rozdawanie gadżetów do sprzedawanych produktów w celu pozyskania klientów


SJP.pl


gadżetomaniak

osoba lubująca się w posiadaniu i używaniu gadżetów, efektownych przedmiotów, nowinek technicznych


SJP.pl


gadżetowiec

potocznie: miłośnik, amator gadżetów; gadżetomaniak, gadżeciarz


SJP.pl


gadżetowy

→ gadżet


SJP.pl

Patrz:

gadżet

gaecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gaetą, dotyczący Gaety

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaeta ż.

 przym. gaetański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gaetański

Wiktionary


gaelic

[czytaj: gelik lub galik] język szkocki gaelicki, z grupy języków celtyckich


SJP.pl


gaelicki

język szkocki gaelicki: język z grupy języków celtyckich wywodzący się z języka iryjskiego (irlandzkiego)


SJP.pl


gaelski

języki gaelskie - podgrupa języków celtyckich, np. irlandzki, szkocki; języki goidelskie


SJP.pl


gaeta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto portowe we Włoszech, na wybrzeżu Morza Tyrreńskiego, w regionie Lacjum, prowincji Latina;

Wiktionary

Gaeta (łac. Caieta) – niewielkie portowe miasto we Włoszech, na wybrzeżu Morza Tyrreńskiego, w regionie Lacjum, prowincji Latina. Nazwa pochodzi najprawdopodobniej od "kaiàdas" lub "kaiètas", czyli jaskinia. Od miasta pochodzi imię Kajetan. Mieści się tu baza operacji morskich NATO.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gaeta wznosiła się na cyplu skalnym, wdzierającym się 600 m w morze. Liczyła ponad 3000 mieszkańców, ale część z nich opuściła miasto ze strachu przed Francuzami. Była to jedna z najpotężniejszych twierdz Europy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gaecki, gaetański

Wiktionary


gaetański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gaetą, dotyczący Gaety

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaeta ż.

 przym. gaecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gaecki

Wiktionary


gaf

drzewce biegnące ukośnie w stosunku do masztu, służące do podnoszenia czworokątnego żagla; gafel; rożec


SJP.pl


gafa

nietaktowne, niezręczne zachowanie; pomyłka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nietaktowny postępek, niezręczne odezwanie się

Wiktionary

Gafa (faux-pas z fr. „niewłaściwy krok”, wym. []) – nieświadomie popełniony nietakt, pogwałcenie niepisanych reguł danej społeczności. To, co jest przyjęte w jednej kulturze, może być uznane za gafę w innej.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) faux pas, nietakt, uchybienie

Wiktionary


gafel

drzewce biegnące ukośnie w stosunku do masztu, służące do podnoszenia czworokątnego żagla; gaf; rożec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) żegl. ukośne drzewce stawiane razem z żaglem gaflowym;

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Huragan wytrzepał w sekundzie i wyrwał z lików grot wraz z gaflem, strzeliły napięte liny i żagiel, szybując poziomo nad wodą, zniknął nam z oczu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rożec

Wiktionary


gafelfał

lina, która wraz z pikfałem służy do stawiania i zrzucania żagla gaflowego; gardafał; fał gafla


SJP.pl


gaflowy

związany z gaflem (np. ożaglowanie gaflowe, żagiel gaflowy)


SJP.pl


gaftopsel

żagiel trójkątny lub czworokątny, rozpinany między stengą a gaflem


SJP.pl


gag

chwyt komediowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) film. chwyt komediowy wywołujący u widza efekt komiczny oparty na sytuacjach wizualnych

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|ang|gag.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) (visual) gag

* baskijski: (1.1) gag

* duński: (1.1) gag w./n.

* francuski: (1.1) gag m.

* hiszpański: (1.1) gag m. (visual)

* japoński: (1.1) 冗談 (jōdan)

* jidysz: (1.1) שפּאַס m. (szpas), הלצה ż. (haloce)

* niemiecki: (1.1) Gag m.

* włoski: (1.1) gag ż.

źródła.

== gag (język angielski.) ==

wymowa.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-gag.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) knebel

 (1.2) gag

czasownik

 (2.1) kneblować

 (2.2) dławić się

odmiana.

przykłady.

 (2.2) She gagged on the smell but she controlled the reflex. → Zaczęła się dławić od zapachu, ale opanowała odruch.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡak, AS: gak

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|ang|gag.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) (visual) gag

* baskijski: (1.1) gag

* duński: (1.1) gag w./n.

* francuski: (1.1) gag m.

* hiszpański: (1.1) gag m. (visual)

* japoński: (1.1) 冗談 (jōdan)

* jidysz: (1.1) שפּאַס m. (szpas), הלצה ż. (haloce)

* niemiecki: (1.1) Gag m.

* włoski: (1.1) gag ż.

źródła.

== gag (język angielski.) ==

wymowa.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-gag.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) knebel

 (1.2) gag

czasownik

 (2.1) kneblować

 (2.2) dławić się

odmiana.

przykłady.

 (2.2) She gagged on the smell but she controlled the reflex. → Zaczęła się dławić od zapachu, ale opanowała odruch.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


gaga

[czytaj: gaGA] z francuskiego: zdziecinniały, zramolały


SJP.pl


gagaku

tradycyjna japońska muzyka dworska


SJP.pl

Ga

Wikipedia


gagarin

nazwisko, np. Jurij Gagarin (1934-1968), radziecki kosmonauta, pierwszy człowiek w kosmosie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Grigorij Grigorijewicz Gagarin (1810-1893) – rosyjski generał major, malarz
  • Grigorij Iwanowicz Gagarin (1782-1837) – rosyjski dyplomata, pisarz, tłumacz
  • Iwan Siergiejewicz Gagarin (1814-1882) – rosyjski dyplomata, jezuita
  • Jurij Aleksiejewicz Gagarin (1934-1968) – radziecki kosmonauta, pierwszy człowiek w kosmosie
  • Pawieł Gagarin (1789-1872) – rosyjski książę, działacz państwowy
  • Władimir Grigoriewicz Gagarin (ur. 1955) – radziecki generał porucznik
  • Gagarin – miasto w Armenii, w Prowincji Gegharkunik
  • Gagarin – miasto w Rosji, w obwodzie smoleńskim. Do 1968 r. Gżatsk
  • Gagarin – miasto w Uzbekistanie, w wilajecie dżyzackim
  • Gagarino – wieś w Rosji, w obwodzie lipieckim
  • Osiedle Gagarina – osiedle mieszkaniowe w Jaworznie, w dzielnicy Szczakowa
  • (1772) Gagarin – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

Wikipedia


gagat

czarny, lśniący minerał, odmiana węgla brunatnego; dżet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. bitumiczna odmiana węgla brunatnego o zbitej, jednorodnej budowie;

Wiktionary

Gagat, dżet ( jet) – bitumiczna odmiana węgla brunatnego o zbitej, jednorodnej budowie.

Nazwa pochodzi od rzymskiej nazwy miasta i rzeki Gagas w starożytnej Licji (Likii) w Azji Mniejszej (dzisiejsza Turcja), gdzie po raz pierwszy wydobywano gagaty ( lithos gagates = kamień z Gagas).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gagat wykorzystuje się do wyrobu biżuterii żałobnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡaɡat, AS: gagat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gagatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżet, jet

Wiktionary


gagatek

1. potocznie: człowiek lekkomyślny, zdolny do nieodpowiedzialnych wybryków i drobnych wykroczeń; urwis, ancymonek, numerant, ziółko;
2. dawniej: człowiek, zwłaszcza dziecko faworyzowane przez rodziców; beniaminek, maminsynek, ulubieniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. spryciarz, cwaniak

 (1.2) daw. maminsynek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) miner. daw. gagat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu się temu gagatkowi upiekło.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ananas, ziółko, ptaszek

 (1.2) ulubieniec, pieszczoch

Wiktionary


gagatowy

→ gagat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący gagatu, zrobiony z gagatu, związany z gagatem

Wiktionary

Patrz:

gagat

Wymowa:

IPA: ˌɡaɡaˈtɔvɨ, AS: gagatovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gagat mrz.

Wiktionary


gagauski

związany z Gagauzją (autonomiczne terytorium Mołdawii), Gagauzami (ludność zamieszkująca głównie południową Mołdawię)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Gagauzów i Gagauzji, związany z Gagauzami i Gagauzją

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język Gagauzów, ludu pochodzenia tureckiego, osiadłego w większości w południowej Mołdawii w Gagauzji;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaɡaˈwusʲci, AS: gagau̯usʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gagauzja ż., Gagauz mos., Gagauzka ż., gagauskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) język gagauski

Wiktionary


gagauskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem gagauskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem gagauskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku gagauskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈɡawskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: gagau̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


gagauz

przedstawiciel Gagauzów, ludu zamieszkującego tereny Mołdawii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. członek narodu zamieszkującego Gagauzję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gagauzja ż., gagauski mrz.

:: fż. Gagauzka ż.

 przym. gagauski

Wiktionary


gagauzi

lud zamieszkujący tereny Mołdawii


SJP.pl

Gagauzi ("Gagauzlar") – grupa etniczna pochodzenia tureckiego posługująca się językiem gagauskim z grupy języków turkijskich, a na obszarze Autonomii Gagauskiej ("Gagauz Yeri") także językiem rosyjskim. Zamieszkują Gagauzję w południowej Mołdawii, tereny Ukrainy, mniej licznie północno-wschodnie tereny Bułgarii, w Rumunii i Kazachstanie. Podawane są bardzo rozbieżne dane co do ich liczebności – od 150 do 235 tysięcy. Na terenie Mołdawii Gagauzi identyfikują się jako oddzielny naród.

Wikipedia


gagauzja

terytorium autonomiczne w Mołdawii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. obszar autonomiczny, położony w południowej części Mołdawii;

Wiktionary

Gagauzja, Terytorium Autonomiczne Gagauzji (rum. Găgăuzia, Gagauz Yeri, Гагаузия) – obszar autonomiczny, położony w południowej części Mołdawii.

Gagauzja nie stanowi jednego spójnego obszaru, obejmuje teren pomiędzy miastami Komrat i Ceadîr-Lunga (Çadır Lunga) na północy oraz okolice miasta Vulcănești (Valkaneş) na południu, a także dwie enklawy o charakterze wiejskim (Karbalia oraz Kıpçak).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Gagauz mos., Gagauzka ż., gagauski mrz.

 przym. gagauski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Terytorium Autonomiczne Gagauzji; gw. Śląsk Gagauzyjo

Wiktionary


gagauzka

przedstawicielka Gagauzów, ludu zamieszkującego tereny Mołdawii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Gagauzji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gagauzja ż.

:: fm. Gagauz mos.

 przym. gagauski

Wiktionary


gagliarda

[czytaj: galiarda] taniec dworski, rozpowszechniony w Europie w okresie renesansu; gaillarde; galiarda; galarda


SJP.pl


gagman

pracownik wytwórni filmowej specjalizujący się w tworzeniu gagów


SJP.pl


gagowy

przymiotnik od: gag (np. komedia gagowa, sytuacja gagowa)


SJP.pl


gagra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, u stóp Kaukazu;

Wiktionary

Gagra (gruz. გაგრა, abch. "Гагра", ros. "Гагра", "Гагры") – miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, u stóp Kaukazu. Popularny kurort z okresu Związku Radzieckiego. Drugie co do wielkości miasto Abchazji, które w 2011 roku liczyło 12 364 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gagryjski

Wiktionary


gagryjski

przymiotnik

 (1.1) związany z Gagrą (miastem w Gruzji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gagra ż.

Wiktionary


gahnit

minerał występujący w skałach magmowych i metamorficznych; spinel cynkowy


SJP.pl

Gahnit, spinel cynkowy – minerał z gromady tlenków, należy do grupy spineli. Tlenek cynku i glinu o wzorze chemicznym ZnAl2O4. Należy do minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska szwedzkiego chemika Johana Gottlieba Gahna (1745–1818).

Po raz pierwszy wyodrębniony i opisany w 1807 r. z kopalni Falun w Szwecji.

Wikipedia


gaiczek

zdrobnienie od: gaik


SJP.pl


gaidzin

jap. cudzoziemiec (cudzoziemcy), obcy


SJP.pl


gaige

chiń. dogłębna, rewolucyjna reforma społeczno-gospodarcza, pieriestrojka


SJP.pl


gaijin

[czytaj: gajdzin] pogardliwie: cudzoziemiec w Japonii, pochodzący z Zachodu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) dla Japończyków: ktoś obcy, z zewnątrz, cudzoziemiec, nie-Japończyk, zwłaszcza pochodzący z Zachodu;

Wiktionary

Gaijin (jap. 外人) lub gaikokujin (jap. 外国人) – dwa różne japońskie słowa o bliskim znaczeniu: „cudzoziemiec”, „obcokrajowiec”, „nie-Japończyk”, „obcy”. Są one często używane zamiennie, a określenie "gaijin" bywa mylnie uznawane za skróconą, prostszą formę słowa "gaikokujin".

Wikipedia


gaik

1. mały gaj;
2. gałąź lub drzewko przybrane ozdobami, obnoszone po wsi w czasie słowiańskiego obrzędu witania wiosny; maik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gaik – mały gaj
  • gaik – zielona gałąź lub drzewko przybrane ozdobami, obnoszone po wsi podczas słowiańskiego obrzędu witania wiosny
  • Gaik – część wsi Mników w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki
  • Gaik – część wsi Gaj w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Mogilany
  • Gaik – część wsi Czechy w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Słomniki
  • Gaik – część wsi Wilkowisko w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
  • Gaik – część wsi Stara Wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
  • Gaik – część wsi Zaryszyn w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Książ Wielki
  • Gaik – przysiółek wsi Brzezowa w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Dobczyce
  • Gaik – część wsi Boszczynek w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz
  • Gaik – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Działoszyce
  • Gaik – przysiółek wsi Winiary w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów

Wikipedia


gaikowy

związany z gaikiem


SJP.pl


gailardia

dwuletnia roślina ozdobna z rodziny astrowatych; gajlardia; dzianwa


SJP.pl

Gailardia, dzianwa ("Gaillardia" Foug.) – rodzaj z rodziny astrowatych. Należy do niego 21 gatunków. Występują one głównie w Ameryce Północnej (od Kanady po Meksyk), dwa tylko gatunki pochodzą z Ameryki Południowej. Rosną na prerii i w formacjach leśnych.

Niektóre gatunki i mieszańce uprawiane są jako rośliny ozdobne: gailardia nadobna "G. pulchella", gailardia oścista "G. aristata", gailardia ogrodowa "G. hybrida" i gailardia wielkokwiatowa "G. ×grandiflora".

Wikipedia


gaillarde

[czytaj: gajARD] taniec dworski o takcie trójdzielnym, rytmie często punktowym, tempie żywym i skocznym, rozpowszechniony w Europie w okresie renesansu i baroku; gagliarda; galiarda; galarda


SJP.pl


gaiman

nazwisko


SJP.pl

Gaiman – miasto w Argentynie, w prowincji Chubut, w departamencie o tej samej nazwie.

Według danych szacunkowych na rok 2010 miejscowość liczyła 4730 mieszkańców.

Wikipedia


gainsborough

[czytaj: gejnzBOro] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gainsborough – miejscowość w hrabstwie Lincolnshire (Anglia)
  • Gainsborough – dzielnica miasta Ipswich, w hrabstwie Suffolk (Anglia)
  • Thomas Gainsborough
  • Bitwa pod Gainsborough
  • Okręg wyborczy Gainsborough
  • Hrabia Gainsborough
  • Aeris Gainsborough
  • (8236) Gainsborough

Wikipedia


gainward

Gainward Co., Ltd. – tajwański producent kart graficznych opartych na procesorach Nvidia. Przedsiębiorstwo zostało założone w 1984 roku w Tajpej.

W 2005 roku przedsiębiorstwo zostało przejęte przez Palit, innego producenta kart graficznych opartych na procesorach Nvidia.

Wikipedia


gaio

[czytaj: gajo] określenie wykonawcze: żywo, wesoło


SJP.pl


gaić

1. ubierać zielenią, zadrzewiać;
2. inaczej: mówić, nawijać;
3. dawniej: rozpoczynać, inaugurować;
4. gaić się - o roślinach: rozrastać się szeroko, okrywać się zielenią


SJP.pl


gaj

mały las; zagajnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. niewielki las lub grupa drzew, przeważnie dziko rosnących

 (1.2) plantacja owocowych drzew egzotycznych

 (1.3) gw-pl|Bukowina. przydomowy ogródek z kwiatami

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gaj – mały liściasty las
  • Gaj – część miasta Boguchwała
  • Gaj – część miasta Górzno
  • Gaj – część miasta Konin
  • Gaj – część miasta Osiek
  • Gaj – część miasta Skaryszew
  • Gaj – część miasta Trzebinia
  • Gaj – część miasta Wałbrzych
  • Gaj – część miasta Węgrów
  • Gaj – część miasta Wrocław
  • Gaj – osiedle we Wrocławiu
  • Gaj – kolonia w pow. kłodzkim, w gminie Kłodzko

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani zabija pana, zabiwszy grzebie w gaju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaj, AS: gai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gajowy m., gajówka ż., gajowiec m., zagajnik m.

:: zdrobn. gaik m.

 przym. gajowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lasek, zagajnik

Wiktionary


gaja

lina lub łańcuch służący do kierowania bomem ładowniczym (żurawiem przymasztowym)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. lina służąca do zmiany położenia gafla lub bomu w płaszczyźnie poziomej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gaja (Ge, Ziemia-Matka) – w mitologii greckiej bogini i uosobienie Ziemi
  • Gaja – imię żeńskie
  • gaja – element olinowania ruchomego na jednostce pływającej o napędzie żaglowym
  • Gaja – miejscowość w stanie Bihar, w Indiach
  • Port lotniczy Gaja – port lotniczy położony w Gaja, w stanie Bihar
  • Bodh Gaja – miejscowość w północno-wschodnich Indiach (stan Bihar)
  • Gaja-et-Villedieu – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania
  • Gaja-la-Selve – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania
  • Klub Gaja – jedna z najstarszych niezależnych organizacji pozarządowych zajmujących się ochroną środowiska naturalnego i prawami zwierząt w Polsce
  • Gaja Gaj – profesor, komkor, dowódca Korpusu Kawalerii podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1920
  • Gaja Grzegorzewska – polska pisarka
  • Mariana Gajá – meksykańska aktorka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡaja, AS: gai ̯a

Wiktionary


gajal

udomowiona odmiana gaura


SJP.pl


gajcy

nazwisko, m.in. Tadeusz Gajcy (1922-1944) - poeta polski


SJP.pl


gajda

ludowy instrument dęty, składający się z mieszka skórzanego i piszczałek, do których wtłacza się powietrze; gajdy, dudy, duda


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gajda – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 17 491 osób;
  • Gajda – wieś w Albanii położona w gminie Poshnje, w okręgu Berat, w obwodzie Berat;
  • gajda – dęty instrument muzyczny.
  • Agata Gajda (ur. 1980) – koszykarka, reprezentantka Polski, wicemistrzyni Polski;
  • Anastazja Gajda (XX–XXI w.) – polska prawniczka;
  • Anna Waszczuk-Gajda (1980–2022) – polska onkolożka;
  • Bartosz Gajda (ur. 1981) – założyciel i członek kabaretu Łowcy.B;
  • Bogdan Gajda (ur. 1953) – polski bokser, mistrz Europy, olimpijczyk;
  • Bronisław Gajda (1919–1995) – polski technolog transportu;
  • Czesław Gajda (ur. 1936) – polski artysta rzeźbiarz;
  • Dariusz Gajda (ur. 1956) – były polski piłkarz, grający na pozycji obrońcy;
  • Diana Gajda (ur. 1996) – polska lekkoatletka;

Wikipedia


gajdar

nazwisko


SJP.pl


gajdosz

regionalnie: muzyk grający na gajdach, ludowym instrumencie muzycznym zbudowanym z worka wypełnianego powietrzem i dwóch lub trzech piszczałek; dudziarz, koziarz


SJP.pl


gajdus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gwara małopolska przest. ktoś głupi, nieporadny, ospały lub niezdarny, często otyły lub chudy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡajdus, AS: gai ̯dus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciamajda, fajtłapa, niezdara, głupek

Wiktionary


gajdy

ludowy instrument dęty, składający się z mieszka skórzanego i piszczałek, do których wtłacza się powietrze; gajdy, dudy, duda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy

 (1.1) muz. zob. dudy.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gajdy (dudy) – instrument muzyczny dęty drewniany
  • Gajdy śląskie – instrument muzyczny, rodzaj dud
  • Gajdy – część wsi Czerce w Polsce, w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Sieniawa
  • Gajdy – część wsi Dzielna w Polsce, w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Ciasna
  • Gajdy – wieś w Polsce, w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Zalewo
  • Gajdy – wieś na Litwie, w okręgu uciańskim, w rejonie ignalińskim
  • Twierdzenie Hyersa-Rassiasa-Gajdy – twierdzenie teorii równań funkcyjnych

Wikipedia


gajdzica

mała, melodyczna piszczałka w dudach (gajdach)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jura Gajdzica – chłop z Cisownicy, rolnik, furman, bibliofil, autor pamiętników, twórca pierwszego polskiego ekslibrisu chłopskiego
  • Zenon Gajdzica – polski pedagog

Wikipedia


gajdzik

nazwisko


SJP.pl


gajdziński

nazwisko


SJP.pl


gajecki

nazwisko


SJP.pl


gajek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gajek – część wsi Dymek w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Ostrówek
  • Gajek – przysiółek wsi Grodzisko w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Olesno
  • Gajek – część wsi Malice w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Obrazów
  • Józef Gajek – etnolog i etnograf
  • Marcin Gajek – doktor habilitowany, profesor na Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie
  • Gajek – wieś na Białorusi w obwodzie mińskim, w rejonie mińskim, w sielsowiecie Józefowo

Wikipedia


gajer

potocznie: garnitur; garniak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) kraków. także pot. garnitur

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garniak

Wiktionary


gajerek

zdrobnienie od gajer


SJP.pl

Gajerek – osiedle domków jednorodzinnych położone w zachodniej części Iławy. Rozciąga się między: południowym brzegiem jeziora Jeziorak a ul. Wiejską (na południu, ul. Biskupską (na zachodzie) i ul. 1 Maja (na wschodzie).

Wikipedia


gajewniki

Gajewniki – wieś w środkowej Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola. Leży około 4 kilometry na północny wschód od Zduńskiej Woli oraz 37 kilometrów na południowy zachód od stolicy województwa – Łodzi. W bliskim sąsiedztwie leży także wieś Gajewniki-Kolonia. Populacja wsi wynosi 179 osób.

Wikipedia


gajewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gajewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
  • Gajewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Nowe
  • Gajewo – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Lubiszyn
  • Gajewo – część wsi Laudańszczyzna w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Suchowola
  • Gajewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Giżycko
  • Gajewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków
  • Gajewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Dolsk
  • Gajewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie
  • Gajewo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Manowo
  • Gajewo – nieofic. nazwa osady wsi Tragamin w woj. pomorskim, w pow. malborskim, w gminie Malbork
  • Gajewo – gromada
  • Gajewo – osiedle typu wiejskiego w obwodzie królewieckim

Wikipedia


gajewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Gajewski (1902–1984), żołnierz Wojska Polskiego i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie
  • Adam Gajewski (1904–), pułkownik, funkcjonariusz NKWD i NKGB, MBP
  • Adam Gajewski (1909–1972), major Ludowego Wojska Polskiego, sędzia
  • Andrzej Gajewski (ujednoznacznienie)
  • Antoni Gajewski (zm. 1775) – starosta
  • Bonawentura Gajewski (zm. po 1812) – komisarz, rotmistrz
  • Bronisław Gajewski (1904–1942) – działacz komunistyczny
  • Dariusz Gajewski (ur. 1964) – reżyser
  • Franciszek Gajewski (ujednoznacznienie)
  • Grzegorz Gajewski (ur. 1985) – szachista
  • Jacek Gajewski (ur. 1948) – fizyk
  • Jan Nepomucen Gajewski – poseł

Wikipedia


gajkowicz

nazwisko


SJP.pl


gajkowski

nazwisko


SJP.pl


gajlardia

dwuletnia roślina ozdobna z rodziny astrowatych; gailardia; dzianwa


SJP.pl


gajlewicz

nazwisko


SJP.pl


gajniczek

mech z rodziny gajnikowatych, którego jedynym przedstawicielem jest objęty ochroną w Polsce gajniczek krótkodzióbkowy


SJP.pl


gajnik

gajnik lśniący; mech typowy dla lasów wysokogórskich Europy, gatunek o charakterystycznej lśniącej darni z wyraźną piętrową budową


SJP.pl

Gajnik (niem. "Hain") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Międzylesie, w Rowie Górnej Nysy.

Wikipedia


gajnikowate

rodzina mchów


SJP.pl


gajos

nazwisko


SJP.pl

Gajos – polskie nazwisko. Osoby o tym nazwisku:

Wikipedia


gajowiak

nazwisko


SJP.pl


gajowicki

nazwisko


SJP.pl


gajowiec

gajowiec żółty - bylina z rodziny jasnotowatych, w Polsce pospolita


SJP.pl


gajowniczek

nazwisko


SJP.pl


gajownik

nazwisko


SJP.pl


gajowy

→ gaj


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z gajem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) leśn. pracownik nadleśnictwa opiekujący się określoną częścią lasu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gajowy – inaczej: leśnik, pracownik Służby Leśnej
  • Gajowy – inaczej: Leszy, słowiański demon leśny
  • Gajowy Marucha – postać literacka, jeden z bohaterów cyklu komediowych słuchowisk radiowych pt. Kocham pana, panie Sułku
  • leśnik – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Patrz:

gaj

Przykłady

 (2.1) Patrzy na dom gajowego i z zadowoleniem kręci sumiasty wąs.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈjɔvɨ, AS: gai ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaj m., gajówka ż., gajowiec m.

Wiktionary


gajtawa

lina służąca do podciągania rogów żagla do rei przy zwijaniu żagla; gejtawa; gejtaw


SJP.pl


gajtkowski

nazwisko


SJP.pl


gajus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gajusz, Kajus, Kajusz

Wiktionary


gajusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gajusz – jurysta rzymski
  • Gajusz Juliusz Cezar – rzymski polityk, przywódca i dyktator
  • Gajusz – imię
  • Fundacja Gajusz – fundacja pomagająca ciężko i przewlekle chorym dzieciom oraz ich rodzinom

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdzie ty Gajuszu, tam ja Gaja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡajuʃ, AS: gai ̯uš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gajus, Kajus, Kajusz

Wiktionary


gajówka

1. budynek, w którym mieszka gajowy
2. (gajówki) rodzina ptaków z rzędu wróblowatych; pokrzewki
3. mały ptak przelotny z rodziny o tej samej nazwie; pokrzewka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) leśn. dom gajowego

 (1.2) ornit. nazwa systematyczna|Sylvia borin|ref=tak., mały, niepozorny ptak leśny o melodyjnym głosie;

Wiktionary

Zobacz też: Gajówka w innych znaczeniach tej nazwy.

Gajówka – budynek, zazwyczaj położony w lesie, pełniący funkcję mieszkania służbowego dla funkcjonariuszy pomocniczej Służby Leśnej – podleśniczych lub gajowych.

Niektóre gajówki przestały pełnić swoją pierwotną funkcję, a w przypadkach, gdy w pobliżu gajówki wzniesiono też inne budynki mieszkalne, powstawała miejscowość o statusie śródleśnej osady.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡaˈjufka, AS: gai ̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaj m., gajowy, gajowiec m.

 przym. gajowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pokrzewka ogrodowa

Wiktionary


gal

pierwiastek chemiczny o symbolu Ga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ga i liczbie atomowej 31;

 (1.2) metrol. fiz. jednostka przemieszczenia w układzie CGS, równa 1 centymetrowi na sekundę kwadrat;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

 (2.1) D. lm. od: gala

Wiktionary

Gal (Ga, gallium) – pierwiastek chemiczny z bloku p układu okresowego, o liczbie atomowej 31. Jest twardym i kruchym metalem o kolorze srebrzystobiałym. Ma przełam muszlowy podobny do szkła. Topi się w temperaturze 29,76 °C, trzymany w dłoni zamienia się w ciecz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Azotki glinu, galu i indu przyjmują diamentopodobną strukturę wurcytu, w której atomy zajmują tetraedryczne położenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡal, AS: gal

Wiktionary

Powiązane:

 przym. galijski, galowy

 rzecz. galijski mrz., Gal mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Ga

Wiktionary


gala

1. uroczystość z udziałem oficjalnych gości;
2. elegancki, uroczysty strój;
3. dekoracja masztu flagowego banderami, proporcami i flagami w czasie uroczystości;
4. impreza sportowa z udziałem specjalnie zaproszonych sportowców, organizowana w ciągu jednego wieczoru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przyjęcie, na którym pojawiają się znane osoby

 (1.2) uroczyste strój/ubranie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gala – uroczystość z udziałem oficjalnych gości, przyjęcie
  • gala banderowa – uroczyste ozdobienie okrętu
  • gala flagowa – uroczyste ozdobienie statku
  • gala – rodzaj gry w szachy
  • Gala – polskie czasopismo wydawane w latach 2001-2021
  • Gala – odmiana jabłoni
  • Gala (1894–1982) – Gala Dalí, żona Salvadora Dalí
  • Gala (ur. 1975) – Gala Rizzatto, włoska piosenkarka
  • Global Advertising Lawyers Alliance (GALA) – organizacja non-for-profit
  • Gala – wieś w Chorwacji, w żupanii splicko-dalmatyńskiej, w gminie Otok
  • Galla

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡala, AS: gala

Wiktionary

Powiązane:

 przym. galowy

 rzecz. galówka ż.

Wiktionary


galabija

wierzchnia szata noszona przez Arabów; dżalabija


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) arabskie ubranie męskie, rodzaj długiej, białej szaty albo płaszcza z rękawami;

Wiktionary

Nie mylić z: dżellaba.

Galabija, dżalabija (z arab. "dżallabijja") – tradycyjna szata mężczyzn arabskich.

Szerokie, luźne okrycie noszone przez arabskich mężczyzn. Przypomina nieco europejską koszulę nocną.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) dżalabija

Wiktionary


galacja

starożytny region w Azji Mniejszej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. starożytna kraina w centralnej Azji Mniejszej;

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Celtycka Galacja nie miała jednolitej organizacji państwowej.

 (1.1) Język celtycki przetrwał w Galacji do IV wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galatyjski mrz., Galata mos., Galatka ż., Galacjanin mos., Galcjanka ż., galacki mrz.

 przym. galacki, galatyjski

Wiktionary


galacki

przymiotnik

 (1.1) geogr. hist. dotyczący Galacji lub Galatów; pochodzący z Galacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język używany przez Galatów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) List do Galatów, trochę wcześniejszy od Listu do Rzymian, ujmie je tylko na konkretnym odcinku galackim i w ogniu gorącej polemiki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galacja ż., Galata mos., Galatka ż., Galacjanin mos., Galcjanka ż., galatyjski mrz.

 przym. galatyjski

Wiktionary


galago

małpiatka występująca w kilku gatunkach, najmniejszy wielkości wiewiórki, największy - królika


SJP.pl

Galago ("Galago") – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny Galaginae w obrębie rodziny galagowatych (Galagidae).

Wikipedia


galagowate

o cechach galagowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl

Galagowate, galago (Galagidae) – rodzina południowoafrykańskich, nadrzewnych ssaków naczelnych z infrarzędu lorisokształtnych (Lorisiformes) o nocnym trybie życia, wcześniej zaliczanych do lorisowatych jako podrodzina Galaginae. Wiele gatunków pozostaje słabo poznanych, niektóre narażone są na wyginięcie.

Wikipedia


galagowaty

o cechach galagowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


galahad

Sir Galahad – jeden z Rycerzy Okrągłego Stołu, nieślubny syn Lancelota, który spłodził go nieświadomie z Elaine z Corbenic – jedną z czarodziejek pilnujących świętego Graala, myśląc, że to Ginewra. Jako najczystszy spośród rycerzy zdobył świętego Graala. Galahad był niezwyciężony w boju i pozostał jedynym rycerzem, który zdołał wysadzić z siodła Lancelota w bezpośrednim starciu. Według niektórych interpretacji jest rycerskim symbolem Jezusa.

Wikipedia


galaktitol

Galaktitol jest alkoholem cukrowym, produkt redukcji galaktozy. Ma lekko słodki smak. U chorych na formę galaktozemii wywołaną brakiem galaktokinazy, gromadzący się galaktitol wykazuje działanie neurotoksyczne, wywołując zmętnienie soczewki oka (zaćmę).

Galaktitol powstaje z galaktozy w reakcji katalitycznej przez reduktazę aldozową.

Wikipedia


galaktodendron

drzewo z rodziny morwowatych pochodzące z Wenezueli; mlekowiec


SJP.pl


galaktokinaza

enzym katalizujący fermentacje galaktozy


SJP.pl

Galaktokinaza – enzym, fosfotransferaza umożliwiająca fosforylację α--galaktozy do galaktozo-1-fosforanu przy wykorzystaniu jednej cząsteczki ATP. Galaktokinaza katalizuje drugi etap szlaku metabolicznego Leloira, który występuje u większości organizmów i odpowiada za metabolizm β--galaktozy do glukozo-1-fosforanu. Galaktokinazę po raz pierwszy wyizolowano z wątroby ssaków. Później szeroko badana była jej forma wyizolowana z drożdży, archeonów, roślin i komórek ludzkich.

Wikipedia


galaktolipid

organiczny związek chemiczny, występujący m.in. w mózgu i we krwi; cerebrozyd


SJP.pl


galaktologia

dawniej: wiedza o mleku i produktach z niego otrzymywanych


SJP.pl


galaktometr

przyrząd służący do pomiaru gęstości mleka; laktometr; laktodensymetr; mlekomierz


SJP.pl


galaktooligosacharyd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. związek organiczny składający się z kilku cząsteczek galaktozy połączonych z laktozą

Wiktionary


galaktoskop

przyrząd do badania jakości mleka


SJP.pl


galaktoza

związek organiczny, monosacharyd (cukier prosty) powstający w gruczole mlecznym, stosowany w syntezach chemicznych i w medycynie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. cukier prosty pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, wchodzacy w skład m.in. laktozy i agarozy;

Wiktionary

Galaktoza – organiczny związek chemiczny z grupy cukrów prostych (monosacharydów), aldoheksoza. Występuje powszechnie u roślin i zwierząt. Jest składnikiem niektórych oligosacharydów (np. laktozy), polisacharydów (np. agar-agar), glikoprotein, gangliozydów oraz cerebrozydów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. galaktozowy, galaktyczny

 rzecz. galaktyka ż.

Wiktionary


galaktozamina

aminowa pochodna glukozy


SJP.pl


galaktozemia

wrodzony błąd metaboliczny uniemożliwiający przekształcenie galaktozy w glukozę


SJP.pl

Galaktozemia – choroba genetyczna, dziedziczona w sposób autosomalnie recesywny, wynikająca z gromadzenia się nadmiaru galaktozy i galaktozo-1-fosforanu z powodu braku enzymów odpowiadających za ich metabolizm. Galaktoza, obok glukozy, wchodzi w skład laktozy obecnej w mleku kobiecym i krowim.

Wikipedia


galaktozowy

→ galaktoza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący galaktozy

Wiktionary

Patrz:

galaktoza

Powiązane:

 rzecz. galaktoza ż.

Wiktionary


galaktozuria

chorobowa obecność galaktozy w moczu, występująca głównie przy galaktozemii


SJP.pl


galakturia

wydzielanie galaktozy razem z moczem, występujące głównie przy galaktozemii


SJP.pl


galakturonowy

kwas galakturonowy - organiczny związek chemiczny powstający na skutek utleniania mikrobiologicznego galaktozy


SJP.pl


galaktyczny

dotyczący galaktyki (np. współrzędne galaktyczne)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z galaktyką, dotyczący galaktyki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O istnieniu ciemnej materii świadczą między innymi obserwacje ruchów gwiazd, wchodzących w skład galaktycznego dysku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galaktyka ż., galaktyka ż., galaktoza ż., galaktozemia ż.

Wiktionary


galaktyka

układ gwiazd i materii międzygwiezdnej wiązany siłą grawitacji, obracający się wokół centrum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) astr. duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów;

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oprócz pojedynczych gwiazd, galaktyki zawierają dużą liczbę układów gwiazd oraz różnego rodzaju mgławic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈlaktɨka, AS: galaktyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galaktyka ż., galaktoza ż.

 przym. galaktyczny

Wiktionary


galaktyt

natrolit, w którym część sodu została zastąpiona przez wapń


SJP.pl


galalit

tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku utwardzenia kazeiny (wyodrębnionej z mleka) za pomocą formaliny, znajdujące zastosowanie do wyrobu ozdobnej galanterii i przedmiotów użytkowych; sztuczny róg


SJP.pl

Galalit (sztuczny róg, kazeinit, kalolit, laktelit) – tworzywo sztuczne otrzymywane z kazeiny, która zostaje poddana procesowi homogenizacji i zahartowana w formalinie; wyglądem przypomina masę rogową. Po raz pierwszy wytworzone przypadkowo przez Wilhelma Krischego w 1897 roku.

Wikipedia


galalitowy

wykonany z galalitu (np. grzebień galalitowy, guziki galalitowe)


SJP.pl


galan

każda substancja należąca do grupy związków chemicznych, obejmującej sole powstające w wyniku reakcji galu z wodorotlenkami litowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chłopak, narzeczony

Wiktionary

Galan – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Pireneje Wysokie.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 849 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 60 osób/km² (wśród 3020 gmin regionu Midi-Pireneje Galan plasuje się na 392. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 815.).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. galanka ż.

Wiktionary


galancie

przysłówek

 (1.1) łódź., gw-pl|księstwo łowickie, ziemia sieradzka. dużo

 (1.2) łódź., gw-pl|księstwo łowickie, ziemia sieradzka. ładnie, dobrze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łódź: Już galancie tego było. → Już dość dużo tego było.

 (1.2) Poredzały dziabiąc motyczkami ziemię i kopiasto obsypując grzędy, galancie wyrosłe. (W. Reymont Chłopi rozdz. 4)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. galanty

 przysł. (reg. pozn. warszawa, ) galantnie

Wiktionary


galanciej

stopień wyższy od przysłówków: galancie, galanto


SJP.pl


galangal

1. przyprawa o imbirowo-pieprzowym smaku, używana do zup i curry;
2. galangal większy - gatunek rośliny z rodziny imbirowatych, z której powstaje ta przyprawa; alpinia galgant


SJP.pl

Galangal, galanga – przyprawa o imbirowo-pieprzowym smaku, stosowana w kuchni tajskiej i kuchni indonezyjskiej do zup i curry. Surowcem jest kilka gatunków roślin z rodziny imbirowatych, różniących się rozmiarami kłączy, barwą i smakiem:

Wikipedia


galanina

polipeptyd uwalniany w trzustce i jelicie, hamujący wydzielanie insuliny i pobudzający wydzielanie glukagonu


SJP.pl


galanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziewczyna, narzeczona

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. galan m.

Wiktionary


galant

człowiek odznaczający się wyszukaną grzecznością, szczególnie w stosunku do kobiet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek odnoszący się grzecznie do kobiet, dżentelmen

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡalãnt, AS: galãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. galanty, galanteryjny

 rzecz. galanteria ż.

Wiktionary


galantamina

alkaloid występujący naturalnie w cebulach przebiśniegu


SJP.pl

Galantamina ( galantaminum) – organiczny związek chemiczny, alkaloid, inhibitor acetylocholinoesterazy, występujący naturalnie w cebulach przebiśniegu.

Wikipedia


galanteria

1. uprzejmość, grzeczność, szczególnie w stosunku do kobiet; dżentelmeneria, wytworność, elegancja;
2. drobne przedmioty stanowiące dodatki do ubrania, np. rękawiczki, paski itd.;
3. drobne przedmioty o charakterze użytkowym lub zdobniczym;
4. wyroby jakiejś gałęzi przemysłu, np. galanteria cukiernicza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wyszukana uprzejmość w stosunku do kogoś

 (1.2) drobne dodatki do ubrań

 (1.3) drobne wyroby, np. cukiernicze, dekoracyjne

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed domem Cesi Dmuchawiec zatrzymał się i pożegnał swoją uczennicę z sympatią i galanterią.

 (1.2) Dział galanterii znajduje się na piątym piętrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalãnˈtɛrʲja, AS: galãnterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galant m., galantka ż.

 przym. galanteryjny

 przysł. galanteryjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szarmanckość, wytworność

Wiktionary


galanterka

lekki but damski na wysokim obcasie


SJP.pl


galanterki

damskie lekkie obuwie wyjściowe


SJP.pl


galanteryjny

przymiotnik od: galanteria (dziś w znaczeniu drobnych przedmiotów, np. wyroby galanteryjne, sklep galanteryjny)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) daw. lub rzad. odnoszący się do galanterii, powiązany z galanterią (grzecznością, wytwornością)

 (1.2) odnoszący się do galanterii (drobnych wyrobów)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galant mos., galanteria ż.

Wiktionary


galantka

grzecznisia, elegantka


SJP.pl


galantny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Poznań,Górny Śląsk. przest. wytworny, elegancki, uprzejmy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapędziły się psie juchy pod samą Warszawę, / lecz im nasze bractwo dało galantną odprawę.

Wiktionary


galantomia

przestarzałe: wyszukana galanteria w postępowaniu; grzeczność, dżentelmeneria


SJP.pl


galanty

człowiek odznaczający się wyszukaną grzecznością, szczególnie w stosunku do kobiet


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) gwara., reg. elegancki, ładny, porządny

 (1.2) gw-pl|księstwo łowickie. duży, ładny, zdrowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galant

 przysł. galancie, galantnie

Wiktionary


galantyna

drobiowa, mięsna lub rybna rolada podawana na zimno w galarecie


SJP.pl

Galantyna (z franc. "Galantines") – danie z kawałków gotowanego mięsa bez kości z jarzynami, podawane w galarecie na zimno, jako samodzielne danie lub przekąska. Ponieważ przygotowanie farszu jest czasochłonne, galantyna uważana jest za raczej wyszukane danie.

Wikipedia


galany

grupa związków chemicznych obejmująca sole powstające w wyniku reakcji galu z wodorotlenkami litowców


SJP.pl


galapagos

grupa wysp na Oceanie Spokojnym; Wyspy Żółwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. archipelag na Oceanie Spokojnym, na zachód od wybrzeża Ameryki Południowej;

 (1.2) geogr. adm. jedna z prowincji w Ekwadorze;

Wiktionary

Galapagos, także Wyspy Żółwie ( Islas Galápagos, nazwa urzędowa: Archipiélago de Colón, czyli „Archipelag Kolumba”) – archipelag pochodzenia wulkanicznego na Oceanie Spokojnym, na wysokości równika, ok. 1000 km na zachód od wybrzeża Ameryki Południowej. Wyspy należą do Ekwadoru, a ich powierzchnia wynosi ok. 8 tys. km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Archipelag Galapagos składa się z dziewiętnastu wysp oraz towarzyszących im wysepek.

 (1.1) Na Galapagos nie ma w ogóle płazów i ryb słodkowodnych.

 (1.2) W stolicy Galapagos mieszka prawie 5000 mieszkańców.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. galapagoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wyspy Żółwie

Wiktionary


galapagoski

1. → Galapagos;
2. albatros galapagoski - gatunek dużego ptaka morskiego z rodziny albatrosowatych


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Galapagos, dotyczący Galapagos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obejrzeliśmy film o galapagoskich gatunkach fauny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galapagos n.

Wiktionary


galar

płaskodenny statek wiosłowy, rozpowszechniony w XVIII wieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. płaskodenny, wiosłowy statek rzeczny do przewodu towarów;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • galar – dawny polski rzeczny, płaskodenny, bezpokładowy statek wiosłowy
  • Galar – gmina w Hiszpanii, w Nawarze
  • Galar – postać z mitologii nordyckiej

Wikipedia

Powiązane:

 przym. galarowy

Wiktionary


galarda

1. nadbudowane podwyższenie na dziobach dawnych statków, w którym znajdowało się pomieszczenie dla załogi; forkasztel; kasztel przedni;
2. taniec dworski o takcie tródzielnym, rytmie często punktowym, tempie żywym i skocznym, rozpowszechniony w Europie w okresie renesansu i baroku; gaillarde; gagliarda; galiarda


SJP.pl


galareta

masa o żelowej konsystencji otrzymywana przez wygotowanie owoców, ryb lub kości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. potrawa w postaci stałej, półprzezroczystej masy, robiona z kości, ryb lub owoców, czasem z dodatkiem żelatyny

 (1.2) pot. każda substancja w postaci podobnej do galarety (1.1)

 (1.3) kulin. spoż. skrzepły roztwór żelatyny używany w gastronomii i cukiernictwie

 (1.4) chem. elastyczna, półprzezroczysta masa w postaci żelu o dużej zawartości fazy ciekłej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babcia robi bardzo smaczną rybę w galarecie.

 (1.2) W morzu złapałem jakąś galaretę, ale tata powiedział, że to meduza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalaˈrɛta, AS: galareta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galaretek mzw., galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka

 przym. galaretowy, galaretkowy, galaretowaty

 czas. galaretowacieć, galaretować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galat, galart, zimne nóżki; gw. Maćkowce drahla

 (1.4) liożel

Wiktionary


galaretek

zdrobniale galareta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mykol. nazwa systematyczna|Pseudohydnum gelatinosum|ref=tak., jadalny grzyb o na ogół białawym owocniku z kolczastym hymenoforem i miąższem o konsystencji galarety;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od galaretka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalaˈrɛtɛk, AS: galaretek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka

 przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

 czas. galaretować, galaretowacieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galaretek kolczasty

Wiktionary


galaretka

zdrobniale galareta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: galareta

 (1.2) kulin. deser lub słodycze przyrządzone z wywaru z owoców z dodatkiem żelatyny, podawane na zimno;

 (1.3) spoż. sproszkowane składniki tej potrawy; także: porcja tego proszku w opakowaniu

 (1.4) zdrobn. potrawa mięsna; zob. galareta.

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „galareta”. Zobacz też: żel.

Galaretka – wyrób spożywczy o galaretowatej konsystencji, powstały dzięki właściwościom żelującym dodatków – żelatyny, pektyny lub agaru. Podawany zawsze na zimno, gdyż pod wpływem wysokiej temperatury galaretka upłynnia się. Skrobia, jako zagęstnik zastępujący żelatynę, nie ma pożądanych właściwości – produkt nią zagęszczony traci przezroczystość, która jest podstawową cechą estetyczną galaretki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na deser podano galaretkę z bitą śmietaną.

 (1.3) Kupiłam cztery galaretki.

 (1.4) Jeśli dodasz trochę octu, galaretka będzie smaczniejsza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalaˈrɛtka, AS: galaretka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galaretek m., galareta ż., galaretnica ż., galaretowatość ż., galaretowacenie n., galaretowanie n., galaretówka ż.

 czas. galaretowacieć, galaretować

 przym. galaretowy, galaretkowy, galaretowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk żilyj, żilej

 (1.4) gw. Górny Śląsk galert

Wiktionary


galaretkowiec

ciasto z kolorowymi galaretkami


SJP.pl


galaretkowy

→ galaretka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od galaretka

Wiktionary

Patrz:

galaretka

Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛtˈkɔvɨ, AS: galaretkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka, galaretek

 przym. galaretowy, galaretowaty

 czas. galaretowacieć, galaretować

Wiktionary


galaretnica

glon z rodziny trzęsidłowatych, o kulistej, galaretowatej plesze, występujący pospolicie w wodach słodkich i w miejscach wilgotnych; trzęsidło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. rodzaj sinic tworzących nici ułożone w galaretowatym śluzie o wielkości do kilku centymetrów, występujących głównie w siedliskach słodkowodnych, ale także w słonawych wodach, w glebie i innych miejscach;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • galaretnica (Ascocoryne) – rodzaj grzybów
  • galaretnica (Collema) – rodzaj porostów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛtʲˈɲit͡sa, AS: galaretʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka, galaretek

 przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

 czas. galaretować, galaretowacieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzęsidło

Wiktionary


galaretowacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|galaretowacieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛtɔvaˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: galaretovacẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowanie, galaretówka, galaretek

 przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

 czas. galaretować, galaretowacieć

Wiktionary


galaretowacieć

czasownik

 (1.1) stawać się galaretką, stawać się masą podobną do galaretki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest ciemnego koloru, galaretowacieje i w tym stanie daje się przechowywać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛtɔˈvat͡ɕɛ̇t͡ɕ, AS: galaretovaćėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka, galaretek

 przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

 czas. galaretować

Wiktionary


galaretowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|galaretować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛtɔˈvãɲɛ, AS: galaretovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretówka, galaretek

 przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

 czas. galaretować, galaretowacieć

Wiktionary


galaretowatość

→ galaretowaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest galaretowate

Wiktionary

Patrz:

galaretowaty

Powiązane:

 rzecz. galareta ż., galaretka ż., galaretnica ż., galaretowacenie n., galaretowanie n., galaretówka ż., galaretek m.

 czas. galaretować ndk., galaretowacieć ndk.

 przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

 przysł. galaretowato

Wiktionary


galaretowaty

podobny do galarety


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) podobny do galarety, przypominający galaretę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Scyzorykami wierciliśmy w skorupkach małe dziurki i z zapałem wciągaliśmy w usta galaretowatą zawartość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛtɔˈvatɨ, AS: galaretovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka, galaretek

 przym. galaretowy, galaretkowy

 czas. galaretowacieć, galaretować

Wiktionary


galaretować

czasownik

 (1.1) powodować tworzenie się galarety, powodować przekształcanie się w galaretę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛˈtɔvat͡ɕ, AS: galaretovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka, galaretek

 przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

 czas. galaretowacieć

Wiktionary


galaretowy

związany z galaretą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od galareta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛˈtɔvɨ, AS: galaretovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka, galaretek

 przym. galaretkowy, galaretowaty

 czas. galaretowacieć, galaretować

Wiktionary


galaretówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. grzyb o galaretowatych, żelatynowatych owocnikach, występujący na martwych i okorowanych pniach i gałęziach drzew

 (1.2) bot. czerwony krasnorost występujący we wszystkich morzach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛˈtufka, AS: galaretufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretek

 przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

 czas. galaretować, galaretowacieć

Wiktionary


galarowy

→ galar


SJP.pl

Patrz:

galar

galart

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) reg-pl|Poznań. galareta mięsna

 (1.2) reg-pl|Poznań. strach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podawali tu wyśmienitego tatara albo zimne nóżki w galarecie, nie wiedzieć czemu przez miejscowych zwane galartem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galat, galareta, zimne nóżki

Wiktionary


galarypa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. pozn. - kalarepa

Wiktionary


galas

1. narośl na liściach lub łodygach roślin; galasówka, orzech galasowy;
2. substancja pozyskiwana z pęcherzyka żółciowego wołu, używana jako odplamiacz;
3. przestarzale: zupa ze świeżych lub suszonych owoców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. narośl na liściach roślin, spowodowana przez złożenie w nich owadzich jaj;

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś na lekcji biologii uczyliśmy się o galasach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡalas, AS: galas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galasówka ż.

 przym. galasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galasówka, orzech galasowy, lm. knopry

Wiktionary


galasowy

związany z galasem


SJP.pl


galasówka

1. drobny owad z rzędu błonkówek, którego larwy pasożytują na roślinach, głównie dębach, wytwarzając narośl - galas;
2. narośl na liściach lub łodygach roślin; galas, orzech galasowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. nazwa systematyczna|Cynips|L.|ref=tak., rodzaj pasożytniczej błonkówki z grupy owadziarek, z rodziny galasówkowatych

 (1.2) bot. narośl na liściach roślin zaatakowanych przez owady

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galas mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cecydium, war. galas

Wiktionary


galasówki

nadrodzina drobnych owadów z rzędu błonkówek obejmująca kilka rodzin, których larwy pasożytują w owadach lub są roślinożerne


SJP.pl

Zo

Wikipedia


galasówkowate

rodzina owadów z podrzędu stylikowców


SJP.pl

Ga

Wikipedia


galasówkowaty

o cechach galasówkowatych (rodzina owadów)


SJP.pl


galata

Celt (Gal), który wtargnął do Grecji na początku III w. p.n.e. i osiedlił się w Azji Mniejszej, zachowując etniczną odrębność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. mieszkaniec Galacji;

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (2.1) geogr. hist. dzielnica Stambułu położona na europejskim brzegu Bosforu;

Wiktionary

Galata (dawniej "Pera") – dzielnica Stambułu położona w europejskiej części miasta, na północnym brzegu Złotego Rogu.

Galata połączona jest ze starym Konstantynopolem trzema mostowymi przeprawami: mostem Galaty (zbudowanym w 1836 roku), mostem Atatürka i mostem Haliç. W dokumentach historycznych ta część miasta często określana jest nazwą Pera, pochodzącą od starogreckiej nazwy tego miejsca – "Peran en Sykais", co dosłownie oznacza „Pole Figowe po drugiej stronie”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tu, obok dzieł takich jak Wenus Kapitolińska czy Umierający Galata, można przyjrzeć się marmurowym obliczom rzymskich imperatorów i greckich filozofów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galacja ż.

:: fż. Galatka ż.

 przym. galacki, galatyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Galacjanin

Wiktionary


galatea

postać z mitologii greckiej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Galatea (mitologia)
  • Galatea (księżyc)
  • Galatea (romans pasterski)
  • Galatea – rodzaj małży z rodziny urąbkowatych
  • Galatea – imię androida z filmu Człowiek przyszłości
  • planetoida (74) Galatea
  • szachownica galatea – gatunek motyla
  • Galatea – stacja metra w Katanii
  • HMS „Galatea” - nazwa brytyjskich okrętów
  • „Galatée” – francuski okręt podwodny z okresu międzywojennego i II wojny światowej

Wikipedia


galatka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. mieszkanka Galacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galacja ż.

:: fm. Galata m.

 przym. galacki, galatyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Galacjanka

Wiktionary


galatowie

Celtowie (Galowie), którzy wtargnęli do Grecji na początku III w. p.n.e. i osiedlili się w Azji Mniejszej, zachowując etniczną odrębność; Galaci


SJP.pl

Galatowie, Galaci – grecka nazwa nadana Celtom, którzy wtargnęli do Grecji i Macedonii na początku III w. p.n.e. i osiedlili się w Azji Mniejszej (głównie w północnej i środkowej części, w regionie nazwanym później Galacją) zachowując etniczną odrębność.

Wikipedia


galatyjski

przymiotnik

 (1.1) geogr. hist. dotyczący Galacji lub Galatów; pochodzący z Galacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język używany przez Galatów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galacki mrz., Galacja ż., Galata mos., Galatka ż., Galacjanin mos., Galcjanka ż.

 przym. galacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galacki

 (2.1) galacki

Wiktionary


galaxy

model samochodu marki Ford


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Galaxy – centrum handlowe w Szczecinie
  • Lockheed C-5 Galaxy – amerykański samolot transportowy
  • Galaxy – czasopismo science fiction
  • Galaxy – producent kart graficznych
  • Galaxy – seria produkcyjna firmy Samsung
  • Galaxy – model samochodu osobowego Forda

Wikipedia


galbraith

[czytaj: galbret] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Declan Galbraith (ur. 1991) – angielski piosenkarz
  • John Kenneth Galbraith (1908–2006) – amerykański ekonomista kanadyjskiego pochodzenia
  • Patrick Galbraith (ur. 1967) – amerykański tenisista
  • (4089) Galbraith – planetoida

Wikipedia


galczak

nazwisko


SJP.pl


galczewski

nazwisko


SJP.pl


gale

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|gala.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gale – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Trempealeau
  • Gale (ang. Gale Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Marion
  • Gale (ang. Gale Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Trempealeau
  • Gale – krater marsjański
  • 34D/Gale – zagubiona kometa okresowa
  • Gale Anne Hurd (1955-) – amerykańska producentka filmowa i scenarzystka
  • Gale Galew (1943-) – jugosłowiański i północnomacedoński prawnik i polityk
  • Gale Gordon (1906-1995) – amerykański aktor
  • Gale Harold (1969-) – amerykański aktor
  • Gale Norton (1954-) – amerykańska polityk
  • Gale Schisler (1933-2020) – amerykański polityk
  • Gale Sondergaard (1899-1985) – amerykańska aktorka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡalɛ, AS: gale

Wiktionary


galeas

inaczej galiot: typ niewielkiego, na ogół przybrzeżnego, żaglowca towarowego używanego popularnego na przełomie XIX i XX wieku na M. Bałtyckim i M. Północnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. mar. rodzaj okrętu wiosłowo-żaglowego używanego od końca XVI wieku do połowy XVIII wieku;

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. galeasa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galeasa

Wiktionary


galeasa

rodzaj statku wiosłowo-żaglowego, używanego w XVII-XVIII w. jako okręt wojenny; galeas


SJP.pl


galeina

barwnik stosowany do barwienia wełny; barwnik ksantenowy, dihydroksyfluoresceina


SJP.pl


galek

nazwisko


SJP.pl


galen

minerał, siarczek ołowiu z domieszkami srebra; galenit; błyszcz ołowiu


SJP.pl

Galen (gr. Κλαύδιος Γαληνός, ur. 129/ok. 130 w Pergamonie, zm. ok. 200/ok. 216) – rzymski lekarz greckiego pochodzenia, anatom, filozof, utalentowany badacz i pisarz, jeden z najznakomitszych starożytnych lekarzy, miał olbrzymi wpływ na postrzeganie nauk medycznych w średniowieczu i odrodzeniu.

Wikipedia


galena

minerał, siarczek ołowiu z domieszkami srebra; galenit; błyszcz ołowiu


SJP.pl

Galena – minerał z gromady siarczków. Jest minerałem pospolitym i szeroko rozpowszechnionym, pod względem chemicznym jest to siarczek ołowiu(II). Nazwa pochodzi od łac. "galena" = ruda ołowiu.

Wikipedia


galenit

minerał, siarczek ołowiu z domieszkami srebra; galena; błyszcz ołowiu


SJP.pl


galenitowy

→ galenit; galenowy


SJP.pl


galenowy

→ galena; galenitowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) farm. o leku sporządzonym z naturalnych surowców pochodzenia roślinnego, zwierzęcego, mineralnego;

 (1.2) związany z galeną, dotyczący galeny (siarczku ołowiu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galena ż., Galen m.

Wiktionary


galeon

żaglowy okręt wojenny z przełomu XVI i XVII wieku, silnie uzbrojony; galeona (rzadziej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. mar. XVI-XVII-wieczny, żaglowy statek wojenny albo handlowy, cechujący się wysoką zwężającą się ku górze nadbudówką rufową oraz galionem - figurą na dziobie okrętu, z reguły uosabiającą jego nazwę;

Wiktionary

Galeon – żaglowy okręt wojenny lub statek handlowy, cechujący się wysoką, zwężającą się ku górze nadbudówką rufową oraz galionem – figurą na dziobie okrętu, z reguły uzasadniającą jego nazwę. Okres świetności galeonów przypadał na XVI–XVII w., choć funkcjonowały jeszcze w XVIII w.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Potrzebny im był galeon do przetransportowania złota.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈlɛɔ̃n, AS: galeõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galeonik mrz.

Wiktionary


galeona

żaglowy okręt wojenny z przełomu XVI i XVII wieku, silnie uzbrojony; galeon (częściej)


SJP.pl


galeonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od galeon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galeon m.

Wiktionary


galeota

nieduży żaglowiec handlowy w XVI-XVII wieku; galiot, galiota


SJP.pl

Galeota (galiot, wł. "galeotta") – mały okręt żaglowo-wiosłowy używany od końca XVI do końca XVIII wieku.

Galeota była małym, szybkim okrętem typu galery, właściwie półgalerą, gdyż posiadała 16-23 wioseł (po 2-3 ludzi na wiosło), ale w odróżnieniu od typowych galer mających ożaglowanie łacińskie, na 1-2 masztach miała ożaglowanie rejowe. Jak każdy okręt wiosłowo-żaglowy używana była na morzach śródlądowych - czyli na Morzu Śródziemnym i na Bałtyku.

Wikipedia


galera

1. dawny statek wojenny
2. zwykle w l. mnogiej: ciężka praca przy wiosłowaniu na galerze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. żegl. wiosłowy statek lub okręt używany w czasach od starożytności do odrodzenia;

Wiktionary

Galera – dawny typ okrętu o napędzie wiosłowym, zazwyczaj wyposażonego również w osprzęt żaglowy.

Używany przede wszystkim na Morzu Śródziemnym (Egipt, Fenicja, Grecja, Kartagina, Rzym, Bizancjum) od czasów starożytnych aż do XIX wieku. W starożytności do wiosłowania często wykorzystywano niewolników, jeńców lub skazańców, zwanych galernikami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W bitwie morskiej chrześcijańskie karawele zatopiły wszystkie tureckie galery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈlɛra, AS: galera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galernik mos., galery nmos.

 przym. galerowy, galerniczy

Wiktionary


galeria

1. muzeum z kolekcją dzieł sztuki;
2. salon wystawowy z dziełami sztuki na sprzedaż;
3. wąska sala oświetlona z jednej strony rzędem dużych okien;
4. kryte przejście łączące budowle;
5. podziemny korytarz w kopalni;
6. kryty pasaż handlowy;
7. ostatnie rzędy balkonu w teatrze; jaskółka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. kolekcja dzieł sztuki, np. w muzeum

 (1.2) szt. miejsce, w którym prezentuje się i sprzedaje dzieła sztuki

 (1.3) hand. kryty dachem pasaż handlowy

 (1.4) teatr. najwyższa kondygnacja widowni w teatrze; również publiczność ją zajmująca

 (1.5) archit. długi balkon biegnący wewnątrz lub na zewnątrz budynku

 (1.6) archit. przejście łączące dwa budynki lub dwie części jednego

 (1.7) przen. zbiór jednostek, przedmiotów charakterystycznych, odznaczających się osobliwymi cechami

 (1.8) archit. długa reprezentacyjna sala w pałacach z XVII i XVIII w., oświetlona z jednej strony rzędem wysokich okien i łącząca dwie grupy pomieszczeń albo dwie części budowli

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • galeria – rodzaj pomieszczenia lub element w budynku
  • galeria – rodzaj formacji skalnej
  • Galeria – serial telewizyjny
  • Galeria – spektakl wrocławskiego Teatru Muzycznego (2004 r.) złożony z piosenek Jacka Kaczmarskiego
  • Galeria – program telewizyjny TVP Bydgoszcz
  • galeria handlowa
  • galeria sztuki – kolekcja dzieł sztuki lub pomieszczenia, w których łączy się ich wystawianie ze sprzedażą

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W oświęcimskiej galerii Pro Arte dobiegł końca trzynastodniowy plener Art'01.

 (1.3) Czy możemy na chwilę wstąpić do galerii, żeby sprawdzić, czy są jakieś wyprzedaże?

 (1.5) […] orkiestron nie pomieścił wszystkich muzyków i zająć musieli też obie boczne galerie.

 (1.7) W Internecie można obejrzeć galerię sław.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈlɛrʲja, AS: galerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galerianka ż., galerzysta m., galerysta m., galerzystka ż., gelerystka ż., galeriowiec m.

:: zdrobn. galeryjka ż.

 przym. galeryjny, galeriowy

Wiktionary


galerianka

potocznie: niepełnoletnia dziewczyna uprawiająca prostytucję w galeriach handlowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. dziewczyna, która prostytuuje się za upominki, zakupy w galerii handlowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Większość galerianek chce szybkiego seksu, by od razu iść do butiku i wybrać bluzkę.

 (1.1) Socjologowie z Uniwersytetu Łódzkiego, którzy planowaćanują przeprowadzenie badań dotyczących galerianek, alarmują, że sprzedawanie się młodocianych dziewcząt to jedno z najgroźniejszych zjawisk naszych czasów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalɛrʲˈjãŋka, AS: galerʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galeria ż.

 przym. galeryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sponsorówka, utrzymanka

Wiktionary


galerie

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|galeria.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈlɛrʲjɛ, AS: galerʹi ̯e

Wiktionary


galerii

forma rzeczownika.

 (1.1) D., C., Ms. lp. i D. lm. od: zob. galeria.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈlɛrʲji, AS: galerʹi ̯i

Wiktionary


galeriowiec

budynek z galeriami na każdym piętrze, z których wchodzi się do mieszkań


SJP.pl


galeriowy

→ galeria; galeryjny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z galerią, dotyczący galerii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galeria ż.

Wiktionary


galerniczy

1. przymitnik od: galera (dawny statek wojenny);
2. galernicza praca - ciężka, niewolnicza praca


SJP.pl


galernik

człowiek obsługujący wiosło na statku o napędzie wiosłowym (galerze), najczęściej więzień lub niewolnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wioślarz, przykładowo więzień lub niewolnik, pracujący przymusowo na galerze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez pięć lat Abel wiosłował jako galernik w Afryce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈlɛrʲɲik, AS: galerʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galera ż., galery nmos.

 przym. galerniczy

Wiktionary


galeropodobny

przymiotnik

 (1.1) hist. mar. przypominający galerę

Wiktionary


galerowy

związany z galerą


SJP.pl


galert

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. galaretka

Wiktionary


galery

ciężka praca przy wiosłowaniu na galerze; także: kara polegająca na zesłaniu do tej pracy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) hist. kara polegająca na zmuszeniu kogoś do pracy jako wioślarz na galerze

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp., M., B., W. lm. od galera

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Galery były bardzo ciężką karą i skazani rzadko mogli dożyć jej końca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galernik mos., galera ż.

 przym. galerowy

Wiktionary


galeryjka

1. podłużny balkonik lub niewielkie kryte przejście;
2. balustrada, ozdobne ogrodzenie lub poręcz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: galeria

 (1.2) mała galeria

Wiktionary

Galeryjka – wielki zachód skośnie przecinający północną ścianę Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego w polskich Tatrach Wysokich. Prowadzi nim znakowany szlak turystyczny na Przełęcz pod Chłopkiem. W XIX wieku była to perć tylko dla taternickiej elity. Franciszek Henryk Nowicki pisał: "przepyszne przejście, prawdziwa kozia droga". Przejście to opisywał także Stanisław Witkiewicz w książce "Na przełęczy" i Kazimierz Przerwa-Tetmajer w "Legendzie Tatr".

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Z tyłu za domem dobudował małą przeszklona galeryjkę, by urządzać w niej zimą zimowy ogród.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galeria ż.

Wiktionary


galeryjność

→ galeryjny


SJP.pl

Patrz:

galeryjny

galeryjny

→ galeria; galeriowy


SJP.pl


galerysta

środowiskowo: właściciel galerii sztuki; galerzysta


SJP.pl


galerystka

→ galerysta; galerzystka


SJP.pl


galerzysta

środowiskowo: właściciel galerii sztuki; galerysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. właściciel galerii sztuki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galeria ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galerysta m.

Wiktionary


galerzystka

→ galerzysta; galerystka


SJP.pl


galewice

wieś w Polsce


SJP.pl

Galewice – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Galewice, w Kotlinie Grabowskiej. Wieś jest podzielona na 2 sołectwa: Galewice i Galewice A.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Wikipedia


galewicki

przymiotnik od: Galewice


SJP.pl


galewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janusz Galewicz – reżyser i scenarzysta
  • Martyna Galewicz – biegaczka
  • Włodzimierz Galewicz – filozof

Wikipedia


galewski

nazwisko


SJP.pl


galezy

imię męskie


SJP.pl

Galezy – imię o nieznanym pochodzeniu. Zniekształcona forma imienia noszonego przez papieża Gelazjusza

Wikipedia


galgant

bylina z rodziny imbirowatych


SJP.pl


galia

teren zamieszkany w starożytności przez plemiona celtyckie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemięemiona celtyckie

Wiktionary

Galia ( Gallia) – kraina historyczna w Europie Zachodniej, obecnie tereny Francji, Belgii, Szwajcarii i północno-zachodnich Włoch, zamieszkana przez plemiona celtyckie. Termin ten, wprowadzony przez Rzymian, do czasu podboju przez Juliusza Cezara w latach 58–51 p.n.e. nie miał pokrycia w rzeczywistej organizacji państwowej ani międzyplemiennej. Istniały tylko pewne luźne podobieństwa kulturowe i niezbyt intensywne związki ekonomiczne między poszczególnymi plemionami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cesarz Oktawian August podzielił Galię na kilka prowincji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡalʲja, AS: galʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gal mos., Galijka ż., galijski mrz.

 przym. galijski

Wiktionary


galiarda

taniec dworski o takcie tródzielnym, rytmie często punktowym, tempie żywym i skocznym, rozpowszechniony w Europie w okresie renesansu i baroku; gagliarda; gaillarde; galarda


SJP.pl

Galiarda (wł. "gagliarda") – renesansowy taniec dworski oraz forma muzyczna stosowana w muzyce późnego renesansu i baroku.

"Galiarda" pochodzi z Włoch lub Francji. Zazwyczaj posiada metrum trójdzielne, szybkie tempo, jest tańcem żywym i skocznym. Ma również budowę trzyczęściową (rzadziej dwu-), prostą fakturę akordową i nieskomplikowany rytm.

Wikipedia


galic.

skrót od: galicyjski


SJP.pl


galica

nazwisko


SJP.pl


galicia

[czytaj: galisja] kraina historyczna w północno-zachodniej Hiszpanii, obecnie stanowiąca okręg autonomiczny; Galicja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. region autonomiczny i kraina historyczna w płn.-zach. Hiszpanii

Wiktionary

Powiązane:

 przym. galisyjski

 rzecz. Galisyjczyk, Galisyjka, galisyjski

Wiktionary


galicja

1. potoczna nazwa ziem dawnej Rzeczypospolitej pod zaborem austriackim (1772-1918), obecnie używana często dla określenia terenów Małopolski;
2. kraina historyczna w północno-zachodniej Hiszpanii, obecnie stanowiąca okręg autonomiczny; Galicia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim;

 (1.2) hist. kraina historyczna na północnym zachodzie Półwyspu Iberyjskiego, graniczy z Portugalią, Kastylią i Leónem oraz Asturią;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Galicja (1772–1918) – nazwa ziem zaboru austriackiego.
    • Księstwo halicko-wołyńskie (1199–1392) – hist. księstwo, od nazwy którego pochodzi nazwa Galicji i Lodomerii
    • Królestwo Galicji i Lodomerii (1772–1918) – hist. państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji
      • Galicja Wschodnia – określenie wschodnich części Królestwa Galicji i Lodomerii
      • Galicja Zachodnia – określenie zachodniej części Królestwa Galicji i Lodomerii
    • Nowa Galicja, Galicja Zachodnia (1795–1803) – hist. jednostka podziału terytorialnego ziem polskich zagarniętych przez Austrię na mocy III rozbioru Polski w 1795
    • Dystrykt Galicja (1941–1944) – jednostka administracyjna Generalnego Gubernatorstwa
  • Galicja, hiszp. Galicia – wspólnota autonomiczna Hiszpanii, region geograficzny i kraina historyczna na Półwyspie Iberyjskim
    • Galicja – nazwa historycznej prowincji rzymskiej na Półwyspie Iberyjskim
    • Królestwo Galicji – hist. królestwo na Półwyspie Iberyjskim
  • Nueva Galicia – kraina w Meksyku
  • Galicja – chutor na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 16 listopada 1918, wobec objęcia zarządu Galicji Zachodniej przez Polską Komisję Likwidacyjną, Rada Narodowa w Zakopanem rozwiązała się i Rzeczpospolita Zakopiańska została wcielona do powstającej II Rzeczypospolitej Polskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈlʲit͡sʲja, AS: galʹicʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Galicjanin mos., Galicjanka ż.

:: przym. galicyjski

 (1.2)

:: rzecz. Galisyjczyk mos., Galisyjka ż.

:: przym. galisyjski, galicyjski

Wiktionary


galicjanin

mieszkaniec Galicji


SJP.pl


galicjanizm

dawniej: rodzaj regionalizmu, wyraz, zwrot lub forma gramatyczna używana tylko w dawnej Galicji, południowo-wschodniej części Polski


SJP.pl


galicjanka

mieszkanka Galicji


SJP.pl


galicki

dawniej: galijski - odnoszący się do Galii


SJP.pl


galicyjczyk

mieszkaniec Galicii (krainy w Hiszpanii); Galisyjczyk


SJP.pl


galicyjka

mieszkanka Galicii (krainy w Hiszpanii); Galisyjka


SJP.pl


galicyjski

1. przymiotnik od: Galicja
2. język galicyjski - język z grupy romańskiej, język urzędowy Hiszpanii wraz z kastylijskim i hiszpańskim; posługuje się nim ok. 3 mln mieszkańców hiszpańskiej Galicji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Galicji, związany z Galicją, pochodzący z Galicji (części Polski pod zaborami)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalʲiˈt͡sɨjsʲci, AS: galʹicyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galisyjka ż., Galisyjczyk mos., Galicja ż., Galicjanin m., Galicjanka ż.

Wiktionary


galicyjskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem galicyjskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem galicyjskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku galicyjskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalʲiˈt͡sɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: galʹicyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


galicyjskość

→ galicyjski


SJP.pl

Patrz:

galicyjski

galicyzm

1. wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku francuskim albo z niego przejęte;
2. wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa charakterystyczne dla języka mieszkańców regionu Polski nazywanego dawniej Galicją


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka francuskiego;

Wiktionary

Galicyzm – wyraz lub zwrot zapożyczony z języka francuskiego.

W polszczyźnie wyrazy francuskojęzyczne zaczęły się pojawiać w XVII i XVIII wieku, co związane przede wszystkim było z uniwersalnością języka francuskiego oraz licznymi koneksjami ówczesnej Polski z Królestwem Francji. Galicyzmów używały zwłaszcza wyższe warstwy społeczne: arystokracja i szlachta. Wplatano słowa lub wyrażenia w zdanie, prowadzono również całe rozmowy po francusku[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Galicyzmy, które zadomowiły się w polszczyźnie, to np. rendez-vous, vis-à-vis, à propos, déjà vu, adres, biżuteria czy parasol.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈlʲit͡sɨsm̥, AS: galʹicysm̦

Wiktionary


galidia

rodzaj ssaków z rodziny falanrukowatych


SJP.pl


galijka

mieszkanka Galii


SJP.pl


galijski

przymiotnik od: Galia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Galią lub Galami, dotyczący Galii lub Galów

 (1.2) przen. charakterystyczny dla Francji lub Francuzów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. kontynentalny język celtycki używany od VI wieku p.n.e. najdalej do V wieku n.e.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zauważyłem żadnego kura galijskiego na czubku tej wieży.

 (2.1) Galijski był językiem fleksyjnym o dosyć swobodnym szyku wyrazów w zdaniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galia ż., Gal m., Galijka ż., Galat m., gallikański m., galijskość ż., gal m., galizm m.

 przym. gallikański, galowy

 temsłow. galijsko-

Wiktionary


galik

nazwisko


SJP.pl


galikowski

nazwisko


SJP.pl


galilea

kraina historyczna w Izraelu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. bibl. kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;

 (1.2) geogr. gmina w Hiszpanii, w prowincji La Rioja;

Wiktionary

Galilea ( ‏הַגָּלִיל‎ "ha-Galil"; ‏الجليل‎ "al-Dżalil"; Γαλιλαία) – kraina historyczna w północnym Izraelu i w południowym Libanie, między Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan.

Jako arena działalności Jezusa Chrystusa, opisanej w Ewangeliach, stanowi kolebkę chrześcijaństwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Apostoł Natanael pochodził z Kany w Galilei.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalʲiˈlɛa, AS: galʹilea

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galilejczyk mos., Galilejka ż., Galileusz mos., Galileo mos., galileoskop mrz.

 przym. galilejski

 przysł. galilejsko

Wiktionary


galilejczyk

mieszkaniec Galilei


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Galilei

 (1.2) kult. daw. jedno z określeń Jezusa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Apostoł Tomasz nie był Galilejczykiem, jak inni apostołowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalʲiˈlɛjt͡ʃɨk, AS: galʹilei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galilea ż., Galileusz m., Galileo m.

:: fż. Galilejka ż.

 przym. galilejski

 przysł. galilejsko

Wiktionary


galilejka

mieszkanka Galilei


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Galilei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalʲiˈlɛjka, AS: galʹilei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galilea ż., Galileusz m., Galileusz m., Galileo m., galileoskop m.

:: fm. Galilejczyk m.

 przym. galilejski

 przysł. galilejsko

Wiktionary


galilejski

przymiotnik od: Galilea


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Galileą, dotyczący Galilei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalʲiˈlɛjsʲci, AS: galʹilei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galilea ż., Galilejczyk m., Galilejka ż., Galileusz m.

 przym. galilejsko

 przysł. galilejsko

Wiktionary


galilejsko

przysłówek

 (1.1) na sposób galilejski, po galilejsku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galilea ż., Galilejczyk mos., Galilejka ż., Galileusz mos., galileoskop mrz.

 przym. galilejski

Wiktionary


galileoskop

Galileoskop – instrument optyczny, rodzaj teleskopu refrakcyjnego, o konstrukcji zbliżonej do lunety, jaką dysponował Galileusz. Średnica obiektywu wynosi 50 mm, a średnica okularu – 20 mm. W zależności od konfiguracji (możliwe jest korzystanie z układu 4, 6 lub 8 soczewek – dzięki opcji zmiany okularu) galileoskop oferuje 17-, 25- lub 50-krotne powiększenie.

Wikipedia


galileusz

(1564-1642, właściwie: Galileo Galilei) włoski fizyk, astronom i filozof


SJP.pl

Galileusz, właśc. Galileo Galilei (ur. 15 lutego 1564 w Pizie, zm. 8 stycznia 1642 w Arcetri) – włoski uczony: astronom, astrolog, matematyk, fizyk doświadczalny, inżynier-wynalazca i filozof, pionier nowożytnej fizyki i astronomii oraz popularyzator tych nauk. W co najmniej dwóch rankingach fizyków znalazł się w pierwszej dziesiątce wszech czasów, a w jednym z nich znalazł się na czwartym miejscu – zaraz za podium obejmującym Newtona, Einsteina i Maxwella.

Wikipedia


galileuszowy

taki jak u Galileusza, charakterystyczny dla Galileusza


SJP.pl


galimatias

zamieszanie, zamęt, rozgardiasz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. ogólny zamęt, zakręcona sytuacja

 (1.2) uczucie nieuporządkowania myśli

 (1.3) niezrozumiała gadanina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrobił się z tego taki galimatias, że słowa jednego wyraźnie nie można było usłyszeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. galimatiasik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chaos

 (1.2) zamęt

Wiktionary


galimatiasik

zdrobnienie od: galimatias


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. żart. ogólny zamęt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Młody rottweiler wywołał w kurniku niezły galimatiasik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galimatias mrz.

Wiktionary


galin

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Galin – wieś w Chorwacji, w żupanii karlowackiej, w mieście Ozalj
  • Carmen Galin – rumuńska aktorka
  • Dmitri Galin – rosyjski piłkarz nożny
  • Galin – rumuński piosenkarz
  • Mitchell Galin – amerykański producent filmowy
  • Pierre Galin – francuski teoretyk muzyczny
  • Gallin

Wikipedia


galina

nazwisko


SJP.pl


galindia

dawna kraina w południowej części Prus, zamieszkana przez plemię Galindów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna w południowej części Prus, zamieszkana przez plemię Galindów;

Wiktionary

Galindia – jedna z krain leżących w południowej części Prus, zamieszkana przez plemię Galindów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. galindzki, galindyjski

 rzecz. galindyjski mrz.

Wiktionary


galindyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Galindią lub Galindami, dotyczący Galindii lub Galindów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język galindyjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galindia ż., Galindowie lm m.

 przym. galindzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galindzki

Wiktionary


galindzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Galindią lub Galindami, dotyczący Galindii lub Galindów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galindyjski mrz., Galindia ż., Galindowie lm m.

 przym. galindyjski

Wiktionary


galinizm

metoda ułatwiająca początkową naukę muzyki


SJP.pl


galion

ozdobna figura na dziobie statku; aflaston


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. ozdoba dziobu żaglowca, często w kształcie postaci kobiecej lub zwierzęcej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • galion – rzeźba na dziobie żaglowca
  • Galion – miasto w USA, w stanie Ohio
  • Galion – wieś w południowej Dominice, w parafii św. Marka
  • Galion – wieś we Wspólnocie Dominikany
  • Galion – postać z powieści Hobbit, czyli tam i z powrotem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Galion tego statku był w kształcie głowy barana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡalʲjɔ̃n, AS: galʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. galionowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aflaston

Wiktionary


galiot

nieduży żaglowiec handlowy w XVI-XVII wieku; galiota, galeota


SJP.pl


galiota

nieduży żaglowiec handlowy w XVI-XVII wieku; galiot, galeota


SJP.pl


galipot

żywica otrzymywana z drzew iglastych, służy głównie do fabrykacji lakierów


SJP.pl


galisyjczyk

mieszkaniec Galicii (krainy w Hiszpanii); Galicyjczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Galicji (na Półwyspie Iberyjskim)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galicja ż.

:: fż. Galisyjka ż.

 przym. galisyjski, galicyjski

Wiktionary


galisyjka

mieszkanka Galicii (krainy w Hiszpanii); Galicyjka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Galicji (na Półwyspie Iberyjskim)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galicja ż.

:: fm. Galisyjczyk mos.

 przym. galisyjski, galicyjski

Wiktionary


galisyjski

przymiotnik od: Galicia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Galicją, dotyczący Galicji (na Półwyspie Iberyjskim)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język galisyjski (galicyjski);

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galicia ż., Galicja ż., Galisyjczyk mos., Galisyjka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galicyjski

 (2.1) galicyjski

Wiktionary


galiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Galiński (1866–1927) – generał brygady Wojska Polskiego
  • Adam Galiński (1894–1973) – major rezerwy, działacz polityczny, Okręgowy Delegat Rządu na Okręg Wilno podczas II wojny światowej
  • Eugeniusz Galiński ps. „Soból” (ur. 1906) – oficer Armii Krajowej
  • Cezary Galiński (ur. 1967) – inżynier, specjalista w projektowaniu, budowie i badaniach samolotów
  • Jacek Galiński – pisarz
  • Marcel Galiński ps. „Junior Stress” (ur. 1986) – muzyk reggae i dancehall
  • Marek Galiński (ujednoznacznienie)
  • Leszek Piotr Galiński (ur. 1959) – choreograf
  • Tadeusz Galiński (1914–2013) – dziennikarz, polityk, minister
  • Wincenty Galiński ps. „Bystry” (1885–1938) – działacz samorządowy, członek Polskiej Organizacji Wojskowej

Wikipedia


galla

dialekt kuszycki zaliczany do odłamu górnokuszyckiego, używany w Etiopii i południowym Egipcie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Galla – imię żeńskie
  • Gaulo Galla – doża wenecji (755-756)
  • Elia Galla Placydia
  • Ryszard Galla – poseł niezrzeszony na Sejm RP
  • Galla – grupa etniczna, odłam Kuszytów
  • Galla – sumeryjski demon

Wikipedia


gallagher

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aidan Gallagher – amerykański aktor i piosenkarz
  • Leo Gallagher – amerykański komik
  • Liam Gallagher – angielski wokalista i autor tekstów
  • Noel Gallagher – angielski muzyk
  • Rory Gallagher – irlandzki gitarzysta bluesowy i rockowy

Wikipedia


galland

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adolf Galland – niemiecki pilot
  • Antoine Galland – francuski orientalista, archeolog i numizmatyk
  • Yves Galland – francuski polityk, samorządowiec, prawnik i menedżer

Wikipedia


gallikanin

sympatyk gallikanizmu


SJP.pl


gallikanizm

ruch religijno-polityczny we Francji XIV w. głoszący hasła ograniczenia uprawnień papieskich na rzecz państwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. kośc. ruch polityczno-religijny we Francji podkreślający autonomię Kościoła narodowego i ograniczenie władzy papieża na rzecz soboru powszechnego oraz władzy świeckiej (króla)

Wiktionary

Gallikanizm – ruch polityczno-religijny we Francji, zmierzający do uniezależnienia Kościoła francuskiego od władzy papieskiej, ograniczenia uprawnień papieża wobec Królestwa Francji i wpływu papiestwa na państwo francuskie, na rzecz powiększenia uprawnień króla Francji w sferze kontroli nad kościołami i związkami wyznaniowymi, jak również uznania wyższości władzy świeckiej nad duchowną.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gallikanin mos.

 przym. gallikański

Wiktionary


gallikański

dotyczący gallikanizmu, gallikanów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. rel. związany z gallikanizmem i gallikanami, dotyczący gallikanizmu

przymiotnik jakościowy

 (2.1) hist. rel. charakterystyczny dla autonomicznego Kościoła rzymskokatolickiego we Francji

Wiktionary

Powiązane:

 przym. galijski

 rzecz. galijski mrz., gallikanizm mrz.

Wiktionary


gallina

imię żeńskie


SJP.pl

Gallina – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Rio Arriba.

Wikipedia


gallio

Gallio – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Vicenza.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 2331 osób, 49,6 os./km².

Wikipedia


gallipoli

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. półwysep na Morzu Egejskim;

 (1.2) geogr. miasto w Turcji;

 (1.3) geogr. miejscowość we Włoszech;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gallipoli – półwysep na Morzu Egejskim
  • Gallipoli – miasto w Turcji
  • Gallipoli – miejscowość we Włoszech
    • Gallipoli – stacja kolejowa w Gallipoli
  • Gallipoli – album zespołu Beirut
  • Gallipoli – film Petera Weira
  • Bitwa o Gallipoli

Wikipedia


gallo

imię żeńskie


SJP.pl

Gallo – język romański z grupy "langues d’oïl", posługują się nim Bretończycy – we Francji.

Nie należy go mylić z językiem bretońskim, należącym do grupy języków celtyckich.

Wikipedia


gallofil

zwolennik, entuzjasta tego, co francuskie; frankofil, galloman


SJP.pl


gallofilka

→ gallofil; frankofilka, gallomanka


SJP.pl


gallofob

osoba mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co francuskie; frankofob


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba niechętna do wszystkiego co francuskie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gallofobia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frankofob

Wiktionary


gallofobia

niechętny lub wrogi stosunek do wszystkiego, co francuskie; frankofobia


SJP.pl


gallofobka

kobieta mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co francuskie; frankofobka


SJP.pl


galloman

zwolennik, entuzjasta tego, co francuskie; frankofil, gallofil


SJP.pl


gallomania

przesadna sympatia do wszystkiego, co francuskie


SJP.pl


gallomanka

→ galloman; gallofilka, frankofilka


SJP.pl


gallon

dawniej: galon (jednostka objętości)


SJP.pl


galloper

model samochodu marki Hyundai


SJP.pl

Galloper – były południowokoreański producent samochodów osobowych, z siedzibą w Seulu, działający w latach 1991–2003. Należał do południowokoreańskiego koncernu Hyundai Motor Group.

Wikipedia


galloway

[czytaj: galułej] rasa szkockiego bydła mięsnego


SJP.pl

Ga

Wikipedia


gallowie

kapłani Kybele i Attisa


SJP.pl

Zo

Wikipedia


galluks

dawniej: marka sklepów z elegancką odzieżą i obuwiem; Gallux


SJP.pl


galluksowy

o odzieży, obuwiu: elegancki, taki jak ze sklepu Galluks


SJP.pl


gallup

Gallup – miasto w Stanach Zjednoczonych, w zachodniej części stanu Nowy Meksyk, siedziba hrabstwa McKinley.

Wikipedia


galluryjka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. mieszkanka Gallury, krainy na północy Sardynii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gallura ż.

:: fm. Gallur mos.

 przym. gallurski, galluryjski

Wiktionary


gallux

dawniej: marka sklepów z elegancką odzieżą i obuwiem; Galluks


SJP.pl


galman

ruda cynku będąca mieszaniną węglanu i krzemianu cynku


SJP.pl

Zobacz też: Galman w innych znaczeniach tej nazwy.

Galman – górnicze określenie utlenionych rud cynku, przeważnie mieszaniny smithsonitu i hemimorfitu (kalaminu).

Wikipedia


galmanowy

związany z galmanem


SJP.pl


galon

1. srebrna albo złota naszywka na mundurach lub liberiach; szewron;
2. taśma przy portierach i meblach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) naszywka ze złotej lub srebrnej taśmy na mundurach lub liberiach;

 (1.2) miar. jednostka objętości używana w krajach anglosaskich;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Galon – miara objętości
  • Galon – pasmanteria
  • Galon – utożsamiany z naramiennikiem na mundurze
  • Galon – kibuc w Izraelu
  • Galeon

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡalɔ̃n, AS: galõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galonik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pagon

Wiktionary


galonek

zdrobnienie od: galon; galonik


SJP.pl


galonik

zdrobnienie od: galon; galonek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od galon

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. galon m.

Wiktionary


galonowy

związany z galonem


SJP.pl


galop

1. skoczny taniec o parzystym metrum, szczególnie popularny w XIX wieku;
2. muzyka do tego tańca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jeźdz. szybki, trzytaktowy chód konia;

 (1.2) choreogr. szybki taniec w takcie 2/4, pochodzący z Francji;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • galop (chód) – sposób poruszania się zwierząt czworonożnych
  • galop (jeździectwo) – chód konia
  • galop (taniec) – rodzaj tańca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na prostej za zakrętem, koń z kłusa przeszedł w galop.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡalɔp, AS: galop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galopada ż., galopka ż., kontrgalop m., galopowanie n.

 czas. galopować ndk.

 przym. galopowy

 przysł. galopem

Wiktionary


galopada

1. dawny taniec;
2. szybkie zmiany, szybki bieg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jeźdz. szybka jazda na koniu

 (1.2) pot. szybki bieg

 (1.3) przen. ruszanie się z miejsca na miejsce, pośpiesznie wykonując wymagające tego czynności

 (1.4) przen. szybkie tempo narastania, nasilania lub występowania zjawisk po sobie

 (1.5) choreogr. muz. utwór muzyczny lub taniec o szybkim rytmie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dali ucichła galopada kucyków i słychać było przechwalających się małych jeźdźców, piskliwe głosiki i strofowanie matek, które siedziały w cieniu akacji na rozścielonych pledach, nie spuszczały oczu z rozfiglowanej dzieciarni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galop mrz., galopka ż., kontrgalop m., galopowanie n.

 czas. galopować ndk., pogalopować dk., zagalopować dk.

 przym. galopowy

 przysł. galopem

Wiktionary


galopant

przestarzałe, żartobliwie: zalotnik, konkurent, amant


SJP.pl


galopem

wykrzyknik nawołujący do bardzo szybkiego wykonania czegoś, pośpieszenia się, przyspieszenia; pędem


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) jeźdz. o biegu: prędko

 (1.2) pot. bardzo szybko

forma rzeczownika.

 (2.1) N. lp. od: galop

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogier galopem popędził przez równinę.

 (1.2) No, biegnijcie po pozostałych, tylko galopem!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galop m., galopada ż.

 czas. galopować ndk.

Wiktionary


galopka

szybki taniec wirowy; polka galopka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szybki, wirowy taniec ludowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galopowanie n., galop mrz., galopada ż.

Wiktionary


galopowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|galopować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galop m., galopek m., galopada ż., galopka ż., galopant m.

 czas. galopować ndk.

Wiktionary


galopować

1. o koniu: biec galopem (szybki bieg, w którym następuje równoczesne oderwanie wszystkich czterech kończyn od ziemi);
2. o jeźdźcu: jechać na galopującym koniu;
3. potocznie: biec szybko


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pogalopować, zagalopować)

 (1.1) jeźdz. zool. biec galopem

 (1.2) sport. biec bardzo szybko

 (1.3) następować szybko po sobie; dziać się prędko

 (1.4) pot. spieszyć się w wykonywaniu czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jadąc dzisiaj rowerem widziałem na łące galopującego źrebaka.

 (1.3) Jednak panuje silne przekonanie, że woda wyparowała w wyniku galopującego efektu cieplarnianego, który przemienił Wenus w rozżarzony glob o temperaturze powierzchni sięgającej czterystu stopni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galop mrz., galopowanie n., galopada ż.

 przysł. galopem

Wiktionary


galopowy

związany z galopem


SJP.pl


galopujący

1. o koniu: biec galopem (szybki bieg, w którym następuje równoczesne oderwanie wszystkich czterech kończyn od ziemi);
2. o jeźdźcu: jechać na galopującym koniu;
3. potocznie: biec szybko


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biegnący bardzo szybko

Wiktionary

Patrz:

galopować

galoty

potocznie: spodnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. spodnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moplikiem se jada na szychta, moplikiem se wracom z roboty, na gowie mom gogle Carrera, zicherką mom spięte galoty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galotki lm nm.

Wiktionary


galowicz

uczestnik gali


SJP.pl


galowy

przymiotnik od: gal, gala


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący galu

 (1.2) dotyczący gali

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. gal m.

 (1.2) rzecz. gala ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) uroczysty

Wiktionary


galtonia

galtonia biała, hiacynt letni - gatunek z rodziny liliowatych, pochodzący z południowej Afryki; ozdobna roślina rabatowa, rzadziej doniczkowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Galtonia – rodzaj kopalnego archozaura
  • galtonia Galtonia – wyróżniany dawniej rodzaj roślin z rodziny szparagowatych, współcześnie synonim śniedka Ornithogalum

Wikipedia


galuba

nazwisko


SJP.pl


galus

nazwisko


SJP.pl


galusan

sól kwasu galusowego


SJP.pl


galusowy

kwas galusowy - organiczny związek chemiczny (trihydroksylowy kwas aromatyczny), który jest ciałem stałym, krystalicznym, rozpuszczalnym w gorącej wodzie, występujący w galasówkach dębu, chińskiej herbacie i innych surowcach roślinnych, stosowany przy wyrobie atramentu, barwników, środków farmaceutycznych oraz w fotografii; kwas 3,4,5-trihydroksybenzoesowy


SJP.pl


galut

wygnanie, przymusowe wypędzenie Żydów z kraju i ich pobyt na obczyźnie; w myśl tradycji biblijnej, galut zakończy się wraz z przyjściem Mesjasza


SJP.pl

Galut (hebr. גלות) – wygnanie, wypędzenie Żydów z kraju (Palestyna, Izrael) i ich pobyt na obczyźnie.

Diaspora żydowska rozpoczęła się w VI wieku p.n.e. niewolą babilońską, a następnie w 135 roku, kiedy upadło powstanie Szymona Bar Kochby, a cesarz Hadrian wydał Żydom zakaz wstępu do Jerozolimy, w rezultacie czego zostali rozproszeni po całym Imperium Rzymskim.

Wikipedia


galw.

skrót od: galwanizacja, galwanizacyjny


SJP.pl


galwaniczny

1. prąd galwaniczny - prąd o niskim napięciu i natężeniu;
2. związany z techniką wykorzystującą taki prąd, zwłaszcza z tworzeniem metalowych powłok metodą elektrolityczną


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. elektr. fiz. techn. związany z galwanizmem, dotyczący galwanizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ładowarek, w których powinny być ładowane wyłącznie akumulatorki, nie wolno wsadzać baterii galwanicznych, ponieważ istnieje niebezpieczeństwo eksplozji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galwanizacja ż.

Wiktionary


galwanizacja

1. dział galwanotechniki, obejmujący sposoby elektrolitycznego osadzania metali na powierzchni wyrobów wykonanych z innego metalu lub niemetalowych; galwanostegia;
2. stosowanie prądu stałego o niskim napięciu i niskim natężeniu do leczenia schorzeń nerwów i mięśni; galwanoterapia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. powlekanie wyrobu metalowego warstwą innego metalu

 (1.2) med. galwanoterapia

Wiktionary

Galwanizacja – potoczna nazwa galwanostegii, czyli elektrolitycznych metod wytwarzania powłok na różnych materiałach.

Najczęściej galwanizacja odnosi się do jednego z podstawowych zagadnień galwanostegii, czyli praktycznego wykonywania trwale przylegających cienkich powłok metalicznych poprzez osadzanie jednego metalu na innym (np. chromowanie, cynkowanie, cynowanie, kadmowanie, miedziowanie, niklowanie, złocenie).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. galwanizm m., galwanizerstwo n., galwanizernia ż., galwanizer m., galwanizator m.

 czas. galwanizować ndk.

 przym. galwanizacyjny, galwanizerski, galwaniczny

 przysł. galwanicznie

Wiktionary


galwanizacyjny

przymiotnik od: galwanizacja


SJP.pl


galwanizator

fachowiec w zakresie galwanizacji; galwanizer


SJP.pl


galwanizatorski

→ galwanizator; galwanizerski


SJP.pl


galwanizer

fachowiec w zakresie galwanizacji, nakładania warstw metalu metodą elektrolityczną; galwanizator


SJP.pl


galwanizerka

→ galwanizer


SJP.pl

Patrz:

galwanizer

galwanizernia

dział fabryki, w którym galwanizuje się przedmioty metalowe


SJP.pl


galwanizerski

→ galwanizer; galwanizatorski


SJP.pl


galwanizm

1. zjawisko powstałe w organizmie żywym pod wpływem działania prądu elektrycznego;
2. dawniej: nazwa działu fizyki zajmującego się działaniem prądu elektrycznego


SJP.pl


galwanizować

pokrywać dany przedmiot metalowy warstwą metalu szlachetniejszego metodą elektrolityczną


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wykonywać galwanizację

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galwanizacja ż.

Wiktionary


galwano

klisza miedziana wykonana sposobem galwanicznym


SJP.pl


galwanochromia

barwienie wyrobów metalowych za pomocą elektrolizy


SJP.pl


galwanofaradyzacja

zabieg terapeutyczny wykonywany jednocześnie prądem stałym i faradycznym


SJP.pl


galwanometr

przyrząd do pomiaru prądu o bardzo małym napięciu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. przyrząd do pomiaru słabego prądu elektrycznego;

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Powiązane:

 przym. galwanometryczny

Wiktionary


galwanometryczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. elektr. związany z galwanometrem; wykorzystujący galwanometr lub metodę działania galwanometru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galwanometr mrz.

Wiktionary


galwanoplastyczny

→ galwanoplastyka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z galwanoplastyką, dotyczący galwanoplastyki

Wiktionary

Patrz:

galwanoplastyka

Powiązane:

 rzecz. galwanoplastyka ż.

 przysł. galwanoplastycznie

Wiktionary


galwanoplastyka

elektrolityczne osadzanie metali na powierzchni przedmiotu celem otrzymania dokładnej kopii - jeden z działów galwanotechniki


SJP.pl

Galwanoplastyka – jeden z dwóch podstawowych działów galwanotechniki (drugim jest galwanostegia). Galwanoplastyka zajmuje się wytwarzaniem przedmiotów z metalu, cienkościennych, o skomplikowanych kształtach, zachowujących wiernie kształt podłoża, na którym są wytwarzane metodą osadzania elektrolitycznego.

Wikipedia


galwanopunktura

terapia polegająca na niszczeniu tkanek prądem płynącym między elektrodami wkłutymi w skórę


SJP.pl


galwanoskop

przyrząd do wykrywania prądu w obwodzie i wskazywania kierunku jego przepływu


SJP.pl

Galwanoskop – przyrząd pomiarowy, który służy do wykrywania przepływu i wyznaczania kierunku bardzo słabego, stałego prądu elektrycznego. Wynalazcą galwanoskopu był Luigi Galvani, który wykorzystał do tego przewodzenie prądu w nodze żaby. Urządzenie wynaleziono w roku 1780. Jest to uproszczona wersja galwanometru.

Wikipedia


galwanostegia

dział galwanotechniki, obejmujący sposoby elektrolitycznego osadzania metali na powierzchni wyrobów metalowych lub niemetalowych; galwanizacja


SJP.pl

Galwanostegia — jeden z dwóch podstawowych działów galwanotechniki (drugim jest galwanoplastyka). Zajmuje się elektrolitycznymi procesami powodującymi uzyskanie na powierzchni metali szeregu trwałych powłok różnych rodzajów (metalicznych lub niemetalicznych).

Wikipedia


galwanotaksja

reakcja ruchowa swobodnie poruszających się organizmów (np. pierwotniaków) lub komórek (np. plemników) na przepływ prądu w danym środowisku; elektrotaksja


SJP.pl


galwanotechnik

specjalista w dziedzinie galwanotechniki


SJP.pl


galwanotechnika

specjalista w dziedzinie galwanotechniki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział techniki zajmujący się teoretycznymi aspektami oraz praktycznymi metodami elektrolitycznego wytwarzania powłok na rozmaitych podłożach;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: galwanotechnik

Wiktionary

Galwanotechnika – dział techniki zajmujący się teoretycznymi aspektami oraz praktycznymi metodami elektrolitycznego wytwarzania powłok na rozmaitych podłożach. Galwanotechnika zajmuje się wytwarzaniem powłok zarówno metodą osadzania na podłożu substancji pochodzących z elektrolitu, jak i metodą przetwarzania materiału podłoża.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] jeszcze w początkach wieku dwudziestego galwanotechnika była rzemiosłem w ścisłym znaczeniu tego słowa, warsztaty nie były wyposażone we wskaźniki prądu, termometry itp. i tylko jak najbardziej dokładne przestrzeganie przepisu gwarantowało powodzenie procesu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalvãnɔˈtɛxʲɲika, AS: galvãnoteχʹńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galwanotechnik m.

 przym. galwanotechniczny

 przysł. galwanotechnicznie

Wiktionary


galwanoterapia

stosowanie prądu stałego o niskim napięciu i niskim natężeniu do leczenia schorzeń nerwów i mięśni; galwanizacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. metoda leczenia, polegająca na zastosowaniu prądu stałego o niskim napięciu i natężeniu

Wiktionary

Galwanoterapia – grupa zabiegów leczniczych polegających na działaniu na organizm człowieka stałym prądem elektrycznym za pomocą przyłożonych do ciała elektrod metalowych.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) galwanizacja

Wiktionary


galówka

potocznie: galowa impreza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. uroczystość, ważny obchód

 (1.2) pot. strój galowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W najbliższą środę, ze względu na galówkę urząd pocztowy pozostanie zamknięty.

 (1.2) Chłopcy ubrani w galówki wyglądali jak regiment.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gala ż.

 przym. galowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gala

 (1.2) gala

Wiktionary


gama

1. określone następstwo dźwięków
2. cały szereg, paleta odmian barw, uczuć itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. odpowiedni szereg dźwięków ze skali muzycznej, zaczynający się od dowolnego dźwięku;

 (1.2) przen. szereg odmian czegoś do wyboru

Wiktionary

Gama – szereg dźwięków ułożonych według reguł danej skali muzycznej, zaczynający się od konkretnego dźwięku, który zazwyczaj nadaje nazwę tak utworzonej gamie.

Gama różni się tym od tonacji, że mówiąc o niej, ma się na myśli jej uszeregowane dźwięki (np. dla C-dur: c1, d1, e1, f1, g1, a1, h1, c2). Tonacja zaś określa podstawowy materiał dźwiękowy dla utworu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy potrafisz zagrać ten utwór w innej gamie niż C-dur?

 (1.1) Początkującemu instrumentaliście ćwiczenie gam i pasaży pomaga osiągnąć precyzję i biegłość w wykonywaniu kolejnych dźwięków i odnaleźć ich czystą barwę. Doświadczony muzyk stosuje gamy i pasaże bardziej jako wprawki, rozgrzewki na początek muzycznego treningu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãma, AS: gãma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skala, zakres

 (1.2) wybór, przekrój, zestaw, skala, zbiór, paleta, arsenał, bogactwo, mnogość, repertuar, wachlarz, spektrum, rozpiętość, panorama

Wiktionary


gamaja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. pozn. gimnazjum

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Gamaja Fryca”, jak nazwali szkołę polscy uczniowie, znalazła siedzibę w przebudowanej kamienicy przy ul. Strzałowej. (Piotr Dutkiewicz)

Wiktionary


gamajda

(r. męski) potocznie: mężczyzna ociężały, powolny, ślamazarny; niedołęga, niedorajda, gamoń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. mężczyzna ociężały

Wiktionary


gamaliel

Ga

Wikipedia


gamba

rodzaj dawnego instrumentu smyczkowego z rodziny wiol, opierany na nogach; viola da gamba


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gamba – miasto w Gabonie w prowincji Ogowe Nadmorskie
  • Gamba – powiat w południowej części Tybetańskiego Regionu Autonomicznego, w prefekturze Xigazê
  • – japoński klub piłkarski z Suity, w północno-wschodniej części Prefektury Osaka
  • Alberto Gambarotta – piłkarz brazylijski znany jako Gamba

Wikipedia


gambeciara

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡãmbɛˈt͡ɕara, AS: gãmbećara

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


gambeson

gruby, pikowany kaftan średniowieczny, zakładany pod zbroję; przeszywanica, przeszywka, aketon


SJP.pl


gambetta

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Léon Gambetta
  • Gambetta (stacja metra w Paryżu)
  • Gambetta (stacja metra w Lille)

Wikipedia


gambia

1. państwo w Afryce ze stolicą w Bandżulu; Republika Gambii;
2. rzeka w Gwinei, Senegalu i Gambii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

 (1.2) geogr. rzeka w Afryce;

Wiktionary

Gambia (pełna nazwa Republic of The Gambia, pol. Republika Gambii; dawniej Islamska Republika Gambii) – państwo położone w zachodniej części kontynentu afrykańskiego. Od północy, południa i wschodu graniczy z Senegalem. Od zachodu ma dostęp do Oceanu Atlantyckiego, przy ujściu rzeki Gambii. Dawniej kolonia brytyjska, niepodległość uzyskała w 1965. Stolicą jest Bandżul ( Banjul). Obecnie członek Unii Afrykańskiej i ECOWAS.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gambia to najmniejsze pod względem powierzchni państwo kontynentalnej Afryki.

 (1.2) W dorzeczu Gambii znajduje się kilka parków narodowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãmbʲja, AS: gãmbʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gambijczyk mos., Gambijka ż.

 przym. gambijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Republika Gambii

Wiktionary


gambijczyk

obywatel Gambii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Gambii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡãmˈbʲijt͡ʃɨk, AS: gãmbʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gambia ż.

:: fż. Gambijka ż.

 przym. gambijski

Wiktionary


gambijka

obywatelka Gambii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Gambii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡãmˈbʲijka, AS: gãmbʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gambia ż.

:: fm. Gambijczyk mos.

 przym. gambijski

Wiktionary


gambijski

związany z Gambią


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Gambii, państwa w Afryce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Flaga gambijska składa się z czterech kolorów: białego, czerwonego, zielonego i błękitnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡãmˈbʲijsʲci, AS: gãmbʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gambia ż., Gambijczyk mos., Gambijka ż.

Wiktionary


gambir

cierniste pnącze z rodziny marzanowatych; czepota


SJP.pl


gambista

muzyk grający na gambie, dawnym instrumencie z rodziny wiol


SJP.pl


gambistka

kobieta grająca na gambie


SJP.pl


gambit

w szachach: sposób rozpoczęcia partii, polegający na poświęceniu pionka lub figury, w celu uzyskania korzystniejszej pozycji na szachownicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szach. otwarcie, w którym poświęca się jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;

 (1.2) przen. działanie ryzykowne

Wiktionary

W tym artykule użyto notacji algebraicznej w celu opisania szachowych posunięć.

Gambit – otwarcie szachowe, w którym gracz poświęca bierkę (w szczególnych sytuacjach dwie lub więcej) w zamian za uzyskanie większej aktywności figur. W większości gambitów poświęca się piona, lecz znane są również bardziej ryzykowne, które polegają na oddaniu skoczka lub gońca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przyjęcie gambitu z reguły prowadzi do otwartej, kombinacyjnej i ryzykownej gry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãmbʲit, AS: gãmbʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gambitowy

Wiktionary


gambitowy

1. → gambit;
2. stwarzający możliwość osiągnięcia celu, ale narażający na stratę niepowodzenie


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) szach. charakterystyczny dla gambitu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gambit m.

Wiktionary


gambo

włókno pozyskiwane z łodyg ketmii (konopiowatej, jadalnej i piżmowej), używane m.in. do wyrobu nici, sznurków i worków; kenaf, gambo, juta jawajska, juta afrykańska, konopie bombajskie


SJP.pl


gambować

czasownik niedokonany

 (1.1) gw-pl|Suwalszczyzna. gardzić

 (1.2) gw-pl|Śląsk. pyskować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. pyskować.; gw. Śląsk bymbować

Wiktionary


gambrinus

legendarny król, uważany za wynalazcę piwa


SJP.pl

Gambrinus – legendarna postać uznawana za patrona piwowarów i miłośników piwa, kojarzona z radosnym stylem życia. Utożsamiana jest zwykle z Janem I ("Jan Primus"), księciem Brabancji żyjącym w XIII w.

Bohater ten występuje w wielu różnych legendarnych opowieściach. Według jednej z nich miał otrzymać dar umiejętności produkcji piwa bezpośrednio od egipskiej bogini Izydy.

Wikipedia


gambuzja

żarłoczna ryba żyjąca w wodach słodkich Ameryki Środkowej i Południowej, żywiąca się larwami komarów


SJP.pl


gamdzyk

nazwisko


SJP.pl


gamebook

[czytaj: gejmbuk] gra książkowa polegająca na czytaniu opisów i dokonywaniu wyborów, z których każdy odsyła do danego paragrafu w książce; gra paragrafowa, paragrafówka


SJP.pl


gameboy

[czytaj: gejmboj] potocznie: mała, przenośna konsola do gier


SJP.pl


gamechanger

[czytaj: gejmczendżer lub gejmczejndżer] czynnik powodujący radykalną zmianę w dotychczasowym postępowaniu; game changer, gejmczendżer


SJP.pl


gamedev

[czytaj: gejmdew] tworzenie gier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. tworzenie gier komputerowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do gamedevu wchodzą młodzi ludzie, którzy są w stanie znieść crunch czy złe warunki pracy, byle robić to, co kochają.

Wiktionary


gamedevowy

→ gamedev


SJP.pl

Patrz:

gamedev

gamelan

indonezyjska orkiestra ludowa


SJP.pl

Gamelan (nazwa jest utworzona od słowa "gamel" „uderzać” i przyrostka "an", który nadaje wyrazowi znaczenie rzeczownika zbiorowego) – grupa stylów muzycznych na Jawie oraz wyspie Bali, a także rodzaj indonezyjskiego zespołu muzyki tradycyjnej.

Wikipedia


gamelanowy

→ gamelan


SJP.pl

Patrz:

gamelan

gamepad

[czytaj: gejmpad] urządzenie do sterowania, używane w grach konsolowych i komputerowych; pad


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) inform. urządzenie peryferyjne z przyciskami i joystickami trzymane oburącz służące do sterowania w grach komputerowych;

Wiktionary

Gamepad (także "joypad", "pad") – typ kontrolera gier zaprojektowany do trzymania oburącz, posiadający wiele przycisków oraz od jednego do kilku mini-joysticków. Zostały wprowadzone na rynek jako urządzenia peryferyjne umożliwiające graczowi interakcję z konsolą gier.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szkoda tylko, że sterowanie preferuje posiadaczy gamepadów – konfiguracja klawiatury wymaga zdolności nieledwie hakerskich.

 (1.1) Logitech spróbował też zestawić z sic. sobą klasycznego gamepada Playstation 2 z klawiaturą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pad m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pad, kontroler, joypad

Wiktionary


gameplay

[czytaj: gejmplej]
1. rozgrywka z gry komputerowej;
2. materiał wideo zawierający rozgrywkę z gry komputerowej


SJP.pl


gameplayowy

→ gameplay [czytaj: gejmplejowy]


SJP.pl


gamer

[czytaj: gejmer] profesjonalny lub zatwardziały gracz jakiejś gry elektronicznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zaawansowany lub profesjonalny gracz w gry elektroniczne

Wiktionary

Gamer – amerykański film fantastycznonaukowy w reżyserii Marka Neveldine’a i Briana Taylora.

W weekend otwierający emisję w Stanach Zjednoczonych przychody ze sprzedaży biletów wyniosły 9 156 057 dolarów amerykańskich.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gaming m.

:: fż. gamerka ż.

 przym. gamerski, gamingowy

Wiktionary


gamerka

→ gamer [czytaj: gejmerka]


SJP.pl


gamerski

→ gamer [czytaj: gejmerski]


SJP.pl


gamescom

[czytaj: gejmskom] targi gier komputerowych odbywające się w Niemczech


SJP.pl

gamescom – targi gier komputerowych odbywające się od 2009 roku w centrum wystawienniczym Koelnmesse w Kolonii w Niemczech. Organizowane są przez Bundesverband Interaktive Unterhaltungssoftware (German Federal Association of Interactive Entertainment Software), od 2018 roku przez game – Verband der deutschen Games-Branche.

Wikipedia


gameta

dojrzała komórka płciowa mająca połowę liczby chromosomów w stosunku do pozostałych komórek ciała; gameta męska - plemnik i żeńska - jajo łączą się w czasie zapłodnienia w zygotę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. komórka służąca do rozmnażania płciowego;

Wiktionary

Gameta (komórka płciowa, komórka rozrodcza) – komórka służąca do rozmnażania płciowego.

Gameta u zwierząt powstaje na drodze mejozy (wyjątkowo na drodze mitozy u haploidalnych samców pszczół) w gametogenezie z gametocytów. Może uczestniczyć w procesie zapłodnienia, łącząc się z gametą innej płci i tworząc zygotę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡãˈmɛta, AS: gãmeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gametangium n.

 przym. gametyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jajo

Wiktionary


gametangiofor

miejsce położenia gametangiów u niektórych roślin (np. u porostnicy wielokształtnej)


SJP.pl


gametangiogamia

zapłodnienie poprzez zlewanie się zawartości gametangiów (charakterystyczne dla workowców)


SJP.pl

Nie mylić z: gametogamia.

Gametangiogamia – typ rozmnażania płciowego polegający na łączeniu się całych gametangiów – lęgni i plemni. Zachodzi np. u protistów grzybopodobnych (lęgniowców "Oomycota") i grzybów należących do gromad workowców ("Ascomycota") i sprzężniaków ("Zygomycota").

Wikipedia


gametangium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) biol. organ lub komórka, w którym są wytwarzane gamety;

Wiktionary

Gametangium (l. mn.: "gametangia") – komórka lub wielokomórkowy narząd, w którym wytwarzane są gamety. Wyróżnia się dwa rodzaje gametangiów:

Gametangia występują u wielu wielokomórkowych protistów oraz glonów, grzybów i na gametoficie roślin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gametangia występują m.in. w glonach i grzybach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡãmɛˈtãŋʲɟũm, AS: gãmetãŋʹǵũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gameta ż.

Wiktionary


gametocyt

komórka, z której po podziałach powstają gamety


SJP.pl


gametofit

płciowe pokolenie u roślin, u których w cyklu rozwojowym występuje przemiana pokoleń


SJP.pl

Ga

Wikipedia


gametofitowy

związany z gametofitem


SJP.pl


gametofor

Ga

Wikipedia


gametogeneza

proces powstawania komórek płciowych


SJP.pl

Gametogeneza – złożony proces powstawania i różnicowania gamet (komórek rozrodczych). W zależności od rodzaju wytwarzanych gamet wyróżnia się:

Wikipedia


gametopatia

wada rozwojowa wywołana nieprawidłowością komórki rozrodczej o charakterze dziedzicznym bądź nabytym na drodze mutacji


SJP.pl


gamifikacja

[czytaj: gejmifikacja] wykorzystanie mechanizmów znanych z gier, takich jak punkty, nagrody, wyzwania, w celu zwiększenia zaangażowania i motywacji osób w innych obszarach; gryfikacja, grywalizacja


SJP.pl


gamifikacyjny

→ gamifikacja [czytaj: gejmifikacyjny]


SJP.pl


gamifikator

[czytaj: gejmifikator] osoba wykorzystująca mechanizmy znane z gier w innych obszarach; grywalizator


SJP.pl


gamifikować

[czytaj: gejmifikować] wykorzystywać mechanizmy znane z gier, takie jak punkty, nagrody, wyzwania, w celu zwiększenia zaangażowania i motywacji osób w innych obszarach; grywalizować


SJP.pl


gaming

[czytaj: gejming] rozrywka polegająca na graniu w gry komputerowe


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gaming – gmina targowa w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Scheibbs
  • SK Gaming – drużyna e-sportowa
  • pro-gaming
  • gry komputerowe

Wikipedia


gamingowy

→ gaming [czytaj: gejmingowy]


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) środ. związany z grami komputerowymi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gamer mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) growy; książk. ludyczny

Wiktionary


gamma

nazwa trzeciej litery alfabetu greckiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa trzeciej litery alfabetu greckiego, γ;

Wiktionary

Gamma ( γάμμα, pisana Γγ) – trzecia litera alfabetu greckiego. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 3.

Gamma pochodzi od litery alfabetu fenickiego gimel (‏𐤂‎). Od gammy pochodzą litery łacińskie C i G oraz cyrylickie Г i Ґ.

W grece współczesnej gamma reprezentuje spółgłoskę szczelinową miękkopodniebienną dźwięczną /ɣ/ lub spółgłoskę szczelinową podniebienną dźwięczną /ʝ/.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nauczyciel oznaczył kąt gammą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãmːa, AS: gã•ma

Wiktionary


gamma-globulina

preparat zawierający globuliny osocza krwi ludzkiej


SJP.pl


gammacyzm

wada wymowy polegająca na nieprawidłowej artykulacji głosek tylnojęzykowych zwartych, takich jak "g" i "gi"


SJP.pl

Gammacyzm (łac. "gammacismus") – zaburzenie mowy, odmiana dyslalii wyodrębniona ze względu na objawy.

Charakteryzuje się nieprawidłową wymową głosek tylnojęzykowych zwartych (g, gi, h i hi).

Wikipedia


gammografia

metoda badania narządów z użyciem substancji promieniotwórczej; scyntygrafia, scyntylografia, skenning


SJP.pl


gamofobia

chorobliwy lęk przed małżeństwem


SJP.pl

Gamofobia (gr. "gámos" 'ślub; wesele; małżeństwo' i "phóbos" 'strach') – lęk przed zawarciem małżeństwa. Przyczyną mogą być trudności w podejmowaniu ważnych decyzji, połączone z wątpliwościami, postrzeganie partnera jako zagrażającego wolności i niezależności. W krańcowej formie może się przejawiać jako ucieczka sprzed ołtarza.

Wikipedia


gamogenia

rzadko: rozród płciowy, rozmnażanie płciowe


SJP.pl


gamon

specyficzna substancja chemiczna wydzielana przez dojrzałe komórki rozrodcze, powodująca wzrost aktywności plemników oraz przyciąganie chemotaktyczne gamet męskich i żeńskich


SJP.pl


gamoniowatość

potocznie: nierozgarnięcie, niezdarność, nieuważność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest gamoniowate; cecha tych, którzy są gamoniowaci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gamoń m.

 przym. gamoniowaty

 przysł. gamoniowato

Wiktionary


gamoniowaty

tumanowaty, gapowaty, gapiowaty; potocznie:
1. nierozgarnięty, niezdarny, nieuważny;
2. świadczący o nierozgarnięciu, niezdarności, nieuważności, np. gamoniowaty wyraz twarzy


SJP.pl


gamont

organizm jednokomórkowy rozmnażający się płciowo


SJP.pl


gamowy

→ gama


SJP.pl

Patrz:

gama

gamoń

niezdara, głupek, gapa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) pot. lekcew. człowiek nierozgarnięty, niezaradny

Wiktionary

Gamoń (franc. "Le Corniaud", wł. "Colpo grosso ma non troppo", hiszp. "El hombre del Cadillac") – francusko-włosko-hiszpańska komedia kryminalna z 1965 z udziałem Louisa de Funès i Bourvila (gwiazd francuskiej komedii) w rolach głównych. We Francji film w kinach zobaczyło 11 740 438 widzów, dzięki czemu obraz jest siódmym filmem francuskim w historii pod względem liczby widzów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te gamonie wszystko zepsuły!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãmɔ̃ɲ, AS: gãmõń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gamoniowatość ż.

 czas. gamać

 przym. gamoniowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bawół, ciamajda, ciamcia, ciapa, ciapciak, cielę, cielęcina, cielak, cielątko, ciemięga, ciepłe kluski / ciepłe kluchy, cipa, cztery litery, dupa, dupa wołowa, dziumdzia, ecie-pecie, faja, fajtłapa, fujara, gamajda, gapa, impotent, kaleka, kapcan, lebiega, lewus, łajza, łamaga, mumia, niedołęga, niedojda, niedorajda, niemota, niemrawiec, nieudacznik, niezdara, niezgraba, niezgrabiasz, niezguła, noga, oferma, śpiąca królewna, ofiara, ofiara losu, paralityk, patafian, pierdoła, pipa, platfus, popapraniec, safanduła, sierota, trąba jerychońska, trąba

Wiktionary


gamrat

nazwisko


SJP.pl

Gamrat SA – przedsiębiorstwo w Jaśle zajmujące się przetwórstwem tworzyw sztucznych, głównie polichlorku winylu i polietylenu, działa w formie spółki akcyjnej.

Przedsiębiorstwo specjalizuje się w produkcji materiałów dla budownictwa takich jak systemy rynnowe, podsufitki, węże zbrojone, przewody elastyczne, odwodnienia liniowe, systemy rurowe i deski tarasowe.

Wikipedia


gamratka

dawniej: kobieta lekkich obyczajów; prostytutka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. kobieta lekkich obyczajów, uprawiająca nierząd; kochanka, nałożnica; prostytutka

 (1.2) wykonawczyni stosunku płciowego heteroseksualnego

Wiktionary

Gamratka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Mińsk Mazowiecki. Leży w zachodniej części gminy między Kędzierakiem a Rudą.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co to? grozisz aspan? aspan mnie?… dla jednej gamratki?

 (1.1) Nigdy nie przystanę, żeby Barbara na złą drogę zeszła i waściną gamratką została!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡãmˈratka, AS: gãmratka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gamrat m., gamratowanie n., Gamrat m.

 czas. gamratować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. dorotka, mercha, duchna, duchniczka, pani duszka, daw. kortezanka, ladacznica, nierządnica, wszetecznica; zob. prostytutka.

Wiktionary


gamuła

(r. męski) dawniej: mężczyzna niezdarny, nieporadny; gamoń, niezdara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Poznań. przest. pogard. niezdara, gamoń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten gamuła Julek sprzeczał się ze mną, że nie będę miała śmiałości iść do dworu

Wiktionary


gamzać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) środ. więz. i przestęp.; także. gw-pl|Warszawa. mówić

czasownik zwrotny niedokonany gamzać się

 (2.1) pot. rub. odbywać stosunek płciowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Weź się nie trzęś, ale jeżą mnie takie nawijki. Mi też nie podchodzi, jak muszę grablem przekręcać, ale jak gamzam, żem nie taki mikry, to ludzie mózgują, że farmazonem jadę.

 (1.1) Cicho, nie gamzać, pókim dobry. Bo jak lamachnę w pantominę, to ci wszystkie klowny wylecą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gamza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. mówić.; środ. więz. i przestęp. siewrać, siwrać, szewrać, mulić, zitać, zywrać; gw-pl|Warszawa. bełkotać, brechtać, brąchać, chlapać, dziamgotać, mordziatkować

Wiktionary


gamów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w województwie śląskim, powiecie raciborskim, gminie Rudnik;

Wiktionary

Gamów ( Gammau) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Rudnik. Zabytkiem jest kościół który został zbudowany w 1728.

Miejscowość jest położona w południowo-zachodniej części gminy. Posiada powierzchnię 5,16 km² oraz ponad czterystu pięćdziesięciu mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gamów należy do gminy Rudnik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãmuf, AS: gãmuf

Wiktionary


gan

rodzaj sieci do łowienia ryb; słęp


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gan – miejscowość i gmina we Francji
  • Gan – miejscowość na Malediwach, na atolu Addu
  • Gan – miejscowość na Malediwach, na atolu Gaafu Dhaalu
  • Gan – miejscowość na Malediwach, na atolu Laamu
  • gan – jeden z języków chińskich
  • Gan – sieć rybacka
  • GaN – azotek galu, materiał półprzewodnikowy
  • GAN – polski zespół muzyczny
  • Generic Access Network – protokół sieci ogólnego dostępu
  • Sieć generatywna GAN – model uczenia maszynowego
  • Gan Jiang – rzeka w Chinach
  • Ramat Gan – miasto w Izraelu

Wikipedia


ganache

[czytaj: ganasz] krem czekoladowy stosowany jako masa lub polewa do ciast; ganasz


SJP.pl


ganas

nazwisko


SJP.pl


ganasz

krem czekoladowy stosowany jako masa lub polewa do ciast; ganache


SJP.pl

Ganasz lub ganache – krem składający się ze śmietanki i rozpuszczonej czekolady, używany jako masa do mazurka lub polewa do ciast, tortów itp. Ganache czekoladowy może być również wykorzystany jako nadzienie do makaroników, pralin, pączków czy trufli.

Wikipedia


ganasze

płaskie, półokrągłe kości czaszki konia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) hipol. wet. szerokie, wydatne, parzyste części w tyle żuchwy końskiej, wypełnione mięśniem żwacza; umięśnione obrzeże dolnej szczęki konia;

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wałach nieśpiesznie przeżuwał paszę, miarowo ruszając ganaszami.

Wiktionary


ganaszować

w jeździectwie: ustawiać pozycję głowy i szyi konia przez ściąganie wodzy i nacisk łydek na boki


SJP.pl


ganc

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. całkiem, zupełnie

Wiktionary


gancarczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Gancarczyk (ur. 1923) – polska architekt, uczestniczka powstania warszawskiego
  • Janusz Gancarczyk (ur. 1984) – polski piłkarz
  • Krzysztof Gancarczyk (ur. 1949) – polski lekkoatleta, trójskoczek
  • Marek Gancarczyk (ur. 1966) – polski duchowny rzymskokatolicki, publicysta
  • Marek Gancarczyk (ur. 1983) – polski piłkarz
  • Paweł Gancarczyk (ur. 1970) – polski muzykolog
  • Roman Gancarczyk (ur. 1964) – polski aktor i pedagog
  • Seweryn Gancarczyk (ur. 1981) – polski piłkarz

Wikipedia


gancarski

nazwisko


SJP.pl


gancarz

nazwisko


SJP.pl

Ga

Wikipedia


gancpomada

potocznie: wszystko jedno


SJP.pl


gancyklowir

Gancyklowir ( ganciclovir) – organiczny związek chemiczny, lek wirostatyczny, pochodna acyklowiru. Zaburza replikację DNA wirusów. Wrażliwość na jego działanie wykazuje między innymi wirus różyczki i cytomegalowirus.

Wikipedia


ganczarski

nazwisko


SJP.pl


gandalf

imię męskie


SJP.pl

Gandalf – postać ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia, jeden z głównych bohaterów powieści "Hobbit, czyli tam i z powrotem" i "Władca Pierścieni". Jest czarodziejem, jednym z Istarich, którzy przybyli do Śródziemia w Trzeciej Erze.

Wikipedia


gandawa

miasto w Belgii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Belgii;

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡãnˈdava, AS: gãndava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gandawczyk mos., gandawka ż.

 przym. gandawski

Wiktionary


gandawczyk

mieszkaniec Gandawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Gandawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piter stał sobie ze skrzyżowanymi nogami na placu Broni, pod rozłożystym platanem, i przyjmował audiencje całych kolejek gandawczyków, żądnych opowiadań o czynach naszej dywizji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gandawa ż.

:: fż. gandawka ż.

 przym. gandawski

Wiktionary


gandawka

mieszkanka Gandawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Gandawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gandawa ż.

:: fm. gandawczyk mos.

 przym. gandawski

Wiktionary


gandawski

przymiotnik od: Gandawa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gandawą, dotyczący Gandawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gandawa ż., gandawczyk mos., gandawka ż.

Wiktionary


gandhara

kraina historyczna obejmująca północno-wschodni Afganistan i północno-zachodni Pakistan


SJP.pl

Ga

Wikipedia


gandharski

[czytaj: gandarski] przymiotnik od: Gandhara (prowincja w starożytnych Indiach)


SJP.pl


gandharwa

półbóg, niebiański muzyk


SJP.pl

Gandharwa (sanskryt: गंधर्व, "gandharva", pali: "gandhabba") – w mitologii indyjskiej klasa nadnaturalnych istot, żywiących się pięknym zapachem drzew i kwiatów (गंध "gandha" – "zapach").

Wikipedia


gandhi

[czytaj: gandi] nazwisko, m.in. Mahatma Gandhi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) jeden z twórców współczesnej państwowości indyjskiej i propagator pacyfizmu jako środka walki politycznej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obok oficjalnej listy awatarów istnieją wierzenia nieortodoksyjne. Za awatar Boga uważano często Gandhiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡaːn.d̪ʱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Mahatma

Wiktionary


gandysta

zwolennik, wyznawca gandyzmu


SJP.pl


gandystka

→ gandysta


SJP.pl

Patrz:

gandysta

gandyzm

1. stworzony przez Gandhiego system poglądów filozof., społ. i politycznych i związana z nim strategia walki o niepodległość Indii bez używania przemocy
2. sposób politycznego działania, masowych ruchów politycznych bez używania przemocy


SJP.pl

Gandyzm (dewanagari गांधीवाद, trl. gandhīvād, ang. Gandhism) – doktryna społeczno-polityczna stworzona przez Mohandasa Karamchanda Gandhiego, przywódcę ruchu niepodległościowego w Indiach. Istotą gandyzmu jest dążenie do podporządkowania wszystkich dziedzin działalności ludzkiej (w tym także polityki) ideom moralnym. Moralne i filozoficzne treści gandyzmu nawiązują przede wszystkim do buddyzmu i hinduizmu.

Wikipedia


gandzia

potocznie: marihuana; ganja, gandża, gańdźa, marycha, maryśka, staf, stuff


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. marihuana

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãɲd͡ʑa, AS: gãńʒ́a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. trawa.

Wiktionary


gandziowy

→ gandzia; marihuanowy, marychowy


SJP.pl


gandża

potocznie: marihuana; ganja, gańdźa, gandzia, marycha, maryśka, staf, stuff


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w zachodnim Azerbejdżanie, położone na północnych stokach Małego Kaukazu;

Wiktionary

Gandża (dawniej Giandża, Gəncə) – miasto w zachodnim Azerbejdżanie, położone na północnych stokach Małego Kaukazu na wysokości około 440 m n.p.m. Przez miasto przepływa niewielka rzeka Gəncəçay, dopływ Kury. Gandża to drugie pod względem liczby ludności miasto kraju, po stolicy Baku. Jest jednym z jedenastu miast wydzielonych ("şəhər").

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gandżyński

Wiktionary


gandżyński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gandżą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Elizabetpolu są prócz tego w obiegu dawne monety gandżyńskie: dżewatchański rubel albo besz-abaz (71 kop. sr.) on-szagi (42 kop.) besz-szagi (21 kop.) abaz (17 kop.).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gandża ż.

Wiktionary


ganeczek

zdrobnienie od: ganek


SJP.pl


ganek

przybudówka przed wejściem do budynku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przybudówka przed wejściem do budynku, składająca się z daszka wspartego na słupach i schodów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ganek – jednostka miary
  • ganek – element budynku
  • Ganek – jedna z turni w masywie Trzech Koron w Pieninach
  • Ganek – szczyt w Tatrach Wysokich

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Staruszka narzuciła na ramiona chustę i wyszła na ganek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãnɛk, AS: gãnek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) portyk

Wiktionary


ganeśa

Ganeśa (dewanagari गणेश ; transliteracja Gaṇeśa, ang. Ganesha) znany też jako Ganapati i Winajaka (skt. Pan Zastępów) – w mitologii indyjskiej przywódca ganów (pośrednich bóstw), dew mądrości i sprytu, patron uczonych i nauki, opiekun ksiąg, liter, skrybów i szkół. Syn Parwati. Uważany za patronującego fragmentowi przestrzeni sakralnej w ćakrze muladhara.

Wikipedia


gang

grupa przestępcza; banda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. zorganizowana grupa przestępcza

 (1.2) techn. mot. chód, bieg motoru

Wiktionary

Na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako podejrzany o kierowanie gangiem opryszków, tymczasowo został aresztowany.

 (1.2) Po niewielu kilometrach jazdy zaniepokoił go odgłos nierównego gangu silnika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡãŋk, AS: gãŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gangster m., gangsterstwo n., gangsteryzm mrz.

 przym. gangsterski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banda, szajka

Wiktionary


gangbang

rodzaj seksu grupowego, w którym jedna osoba odbywa jednocześnie lub po kolei stosunki płciowe z co najmniej trzema partnerami


SJP.pl


ganges

1. rzeka w Indiach i Bangladeszu;
2. miejscowość i gmina we Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Indiach;

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (2.1) geogr. miasto i gmina we Francji;

Wiktionary

Ganges (hindi गंगा IPA: [ˈɡəŋɡa:], sanskryt गङ्गा) – rzeka w południowej Azji, przepływająca przez Indie i Bangladesz. Jej długość wynosi 2510 (wg innych danych 2700) km, a powierzchnia dorzecza ponad 1 mln km² (z Brahmaputrą 1,7 mln km²). Ganges uchodzi do Zatoki Bengalskiej będącej częścią Oceanu Indyjskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obmyję ciało w świętych wodach Gangesu, a duszę utopię w kontemplacji!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãŋɡɛs, AS: gãŋges

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gangesowy, gangeski

Wiktionary


gangeski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gangesem, dotyczący Gangesu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) odkrycie Nowego Świata potwierdziło istnienie antypodów, ponieważ znajduje się on „po przeciwnej stronie Indii Gangeskich".

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ganges mrz.

 przym. gangesowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gangesowy

Wiktionary


gangesowy

przymiotnik od: Ganges


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gangesem, dotyczący Gangesu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ganges mrz.

 przym. gangeski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gangeski

Wiktionary


ganglion

1. zwój komórek nerwowych;
2. kulista zmiana wypełniona płynem, występująca w okolicy stawów lub na powierzchni ścięgien grzbietu ręki lub stopy; torbiel galaretowata


SJP.pl


ganglionizacja

proces skupiania komórek w zwojach nerwowych


SJP.pl


ganglioplegia

blokada zwojów autonomicznego układu nerwowego przez podanie odpowiednich leków, wykorzystywana m.in. w celu zmniejszenia krwawienia podczas operacji


SJP.pl


gangol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żart. garnitur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma za to droższy gangol, lepsze taxi i więcej ochroniarzy. (z Internetu)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. garnitur.

Wiktionary


gangowy

→ gang


SJP.pl

Patrz:

gang

gangrena

1. śmierć komórek żywych organizmu pod wpływem bakterii gnilnych; zgorzel
2. przenośnie o zepsuciu moralnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. proces gnilny tkanek wywołany w żywym organizmie przez bakterie gnilne;

 (1.2) przen. upadek moralny, zepsucie

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

 (2.1) pogard. o człowieku irytującym, dokuczliwym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Gangrena korupcji zżera straż miejską!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡãŋˈɡrɛ̃na, AS: gãŋgrẽna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gangrenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgorzel, martwica

 (1.2) bagno, degeneracja, degrengolada, deprawacja, patologia, rozkład, szambo, zepsucie, zgnilizna

 (2.1) zob. łajdak.

Wiktionary


gangreno

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od gangrena

Wiktionary


gangrenowaty

1. dotknięty gangreną;
2. zdemoralizowany


SJP.pl


gangrenować

wywoływać gangrenę, rozkładać


SJP.pl


gangrenowy

związany z gangreną (np. rana gangrenowa)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z gangreną (zgorzelą), dotyczący gangreny (zgorzeli)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gangrena ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgorzelowy

Wiktionary


gangsta

gangsta, gangsta rap - odmiana muzyki rap, charakteryzująca się tekstami piosenek pełnymi przemocy, o tematyce przestępczej


SJP.pl

Gangsta (zapis stylizowany: GANGSTA.) – manga autorstwa Kohske, publikowana na łamach magazynu „Gekkan Comic @BUNCH” wydawnictwa Shinchōsha od marca 2011. Na jej podstawie studio Manglobe wyprodukowało serial anime, który był emitowany od lipca do września 2015.

Wikipedia


gangstarapowy

→ gangsta rap


SJP.pl

Patrz:

gangsta rap

gangster

1. członek gangu
2. przenośnie o kimś postępującym bezwzględnie, idącym po trupach do celu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba należąca do gangu

 (1.2) przen. człowiek bezwzględny i brutalny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Policji nowojorskiej udało się ująć kolejnych dwóch gangsterów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãŋkstɛr, AS: gãŋkster

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gang mrz., gangsterstwo n., gangsteryzm n.

 przym. gangsterski

 przysł. gangstersko

Wiktionary


gangsterka

1. członkini zorganizowanej grupy przestępczej;
2. ogół gangsterów;
3. przestępcza działalność gangsterów; gangsterstwo, gangsteryzm


SJP.pl


gangsterski

przymiotnik od: gangster (np. film gangsterski, gra gangsterska)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z gangsterem, charakterystyczny dla gangstera

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I doszło do tego, że zatarły się różnice między metodami organizacji gangsterskiej, mafijnej, a metodami policji.

 (1.1) A czy pan słyszał o związkach pana Matusewicza ze światem gangsterskim?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gangster mos., gang mrz., gangsterstwo n., gangsteryzm mrz.

 przysł. gangstersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mafijny

Wiktionary


gangstersko

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób typowy dla gangstera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gangster mos., gangsterka ż.

 przym. gangsterski

Wiktionary


gangsterstwo

gangsteryzm;
1. przestępcza działalność gangsterów; gangsterka;
2. bezwzględna, brutalna działalność jakiejś osoby lub grupy osób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przestępczość gangsterska

 (1.2) agresywna działalność, często przestępcza, jakiejś osoby lub grupy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Władze osiągnęły doskonałe wyniki w zwalczaniu gangsterstwa w naszej metropolii.

 (1.2) Na gangsterstwo niektórych podmiotów gospodarczych nie ma mocnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gang mrz., gangster mos., gangsteryzm mrz.

 przym. gangsterski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gangsteryzm, bandytyzm

 (1.2) gangsteryzm, bandytyzm

Wiktionary


gangsteryzm

gangsterstwo;
1. przestępcza działalność gangsterów; gangsterka;
2. bezwzględna, brutalna działalność jakiejś osoby lub grupy osób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. gangsterstwo.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Władze odnoszą sukcesy w zwalczaniu gangsteryzmu na terytoriach zależnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gang mrz., gangster mos., gangsterstwo n.

 przym. gangsterski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gangsterstwo

Wiktionary


gangsterzyna

lekceważąco: marny, lichy gangster


SJP.pl


gangtocki

przymiotnik od: Gangtok


SJP.pl


gangtok

miasto w Indiach


SJP.pl

Gangtok (hindi, nepalski गंगटोक, trb.: "Gangtok", trl.: "Gāṁgtok"; ang. "Gangtok") – miasto w północnych Indiach, w Himalajach (na wysokości 1700 m n.p.m.). Jest stolicą stanu Sikkim.

W mieście działa Instytut Tybetański, a także ośrodek kultu religijnego buddystów. Liczba mieszkańców w 2003 roku wynosiła ok. 30 tys.

Wikipedia


gangus

potocznie: gangster


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gangster (członek gangu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãŋɡus, AS: gãŋgus

Wiktionary


ganianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ganiać.

Wiktionary


ganianka

potocznie: zabawa polegająca na gonieniu i łapaniu innych uczestników


SJP.pl


ganiany

1. podobny do krakowiaka taniec polski, rozpowszechniony w XVI i XVII wieku; goniony;
2. zabawa dziecięca; berek


SJP.pl


ganiać

1. potocznie: ubiegać się o coś
2. popędzać, poganiać
3. ścigać kogoś lub coś
4. pędzić, biegać
5. przenośnie: zmuszać do czegoś, przynaglać
6. ganiać się - ganiać siebie wzajemnie


SJP.pl

czasownik

 (1.1) biegać za kimś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goniec mzw./mos./mrz.

Wiktionary


ganicz

nazwisko


SJP.pl


ganienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) udzielanie nagany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciągłe ganienie tylko rozżala podopiecznych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zganienie n.

 czas. ganić ndk., zganić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karcenie, krytykowanie

Wiktionary


ganimedes

1. słynny z urody młodzieniec; mit. gr. piękny młodzieniec, uniesiony przez Zeusa pod postacią orła na Olimp w celu usługiwania wspólnie z Hebe bogom przy ucztach;
2. astr.
a) satelita Jowisza;
b) jedna z planetoid


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitgr. piękny młodzieniec, ukochany boga Zeusa; królewicz trojański; podczaszy na Olimpie; syn Trosa i Kalliroe;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (2.1) astr. największy księżyc Jowisza; największy księżyc w Układzie Słonecznym; jeden z księżyców galileuszowych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ganimedes (Ganimed, Ganymed, gr. i łac. Ganymedes) – w mitologii greckiej piękny młodzieniec, syn Trosa, kochanek Zeusa, podczaszy na Olimpie
  • Ganimedes – księżyc Jowisza
  • Ganimedes – królewski eunuch, piastun i doradca Arsinoe IV
  • Ganymed – austriacka grupa muzyczna
  • Ganymed – planetoida o numerze katalogowym 1036

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Atmosfera Ganimedesa składa się niemal wyłącznie z tlenu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡãɲĩˈmɛdɛs, AS: gãńĩmedes

Wiktionary


ganiący

zwracać uwagę na złe zachowanie, krytykować itp.


SJP.pl

Patrz:

ganić

ganić

zwracać uwagę na złe zachowanie, krytykować itp.


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. zganić)

 (1.1) wyrażać słownie dezaprobatę, udzielać słownej krytyki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ganienie n., gańba ż.

 przym. nienaganny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) besztać, karcić, krytykować, łajać, ochrzaniać, potępiać, udzielać nagany, wulg. opieprzać, wulg. opierdalać

Wiktionary


ganja

[czytaj: gandzia albo gandża] potocznie: marihuana; gandzia, gandża, gańdźa, marycha, maryśka, staf, stuff


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ganja (czyt. gandża, gandzia) – potocznie marihuana
  • Gandża (Ganja w kilku językach, w tym ang.) – miasto w Azerbejdżanie
  • Ganja – planeta pozasłoneczna
  • , indyjski aktor

Wikipedia


gankowy

→ ganek


SJP.pl

Patrz:

ganek

ganoid

ryba o szkielecie chrząstkowym i wydłużonym ciele


SJP.pl


ganoina

szklista substancja nieorganiczna łącząca rybie łuski


SJP.pl


ganowicz

nazwisko


SJP.pl


gansu

prowincja w Chinach; Kansu


SJP.pl

Gansu (; chiń. upr. 甘肃; chiń. trad. 甘肅; pinyin "Gānsù"; Wade-Giles "Kan-su") – północno-zachodnia prowincja ChRL. Znajduje się pomiędzy prowincją Qinghai, regionem autonomicznym Mongolia Wewnętrzna i płaskowyżem Huangtu. Od północy graniczy z Mongolią. Jej południową część przecina Rzeka Żółta. Populacja Gansu wynosi 25 mln (2020), w tym – największy w Chinach odsetek mniejszości Hui. Stolica, Lanzhou, znajduje się w południowo-zachodniej części prownicji.

Wikipedia


gant

wieś w Polsce


SJP.pl

Gant (niem. "Ganthen") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Piecki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Sołectwo Gant składa się z dwóch wsi Gant i Gajne. Nazwa wsi prawdopodobnie wzięła się od jeziora Gant, wymienianego w dokumentach z 1576 pod nazwą Gandt.

Wikipedia


ganś

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. kulin. gęś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk gynś

Wiktionary


gaolan

roślina jednoroczna z rodziny wiechlinowatych, podobna do kukurydzy, hodowana jako roślina jadalna i pastewna w Azji, Afryce i południowej Europie; gaolian, kaolian, sorgo japońskie


SJP.pl


gaolian

roślina jednoroczna z rodziny wiechlinowatych, podobna do kukurydzy, hodowana jako roślina jadalna i pastewna w Azji, Afryce i południowej Europie; gaolan, kaolian, sorgo japońskie


SJP.pl


gaon

dawniej: honorowy tytuł uzyskiwany przez najwyższe autorytety w sprawach wiary i interpretacji Talmudu; osoba nosząca ten tytuł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. rel. honorowy tytuł przyznawany rabinom z dwóch akademii talmudycznych w babilońskich miastach Sura i Pumbedita w VII-XIII w.;

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡaɔ̃n, AS: gaõn

Wiktionary


gaoxiong

miasto w Chinach; Kaosiung


SJP.pl


gap

człowiek gapiący się na coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba bezmyślnie patrząca na pewne wydarzenie, zjawisko

 (1.2) gap niebieskonogi – inna nazwa głuptaka niebieskonogiego, dużego ptaka morskiego z rodziny głuptaków.

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: gapić (się)

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: gapa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gap – okręg
  • Gap – miasto
    • Gare de Gap – stacja kolejowa w Gapie
  • Gap – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lancaster
  • Gap (ang. Gap Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Montgomery
  • Gap – diecezja
  • Gap Inc. – odzieżowa sieć handlowa
  • GAP
  • gap year

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obok rozbitego samochodu stał tłum gapiów, ale nikt nie udzielił rannym pomocy.

 (2.1) Jacek, nie gap się tak ostentacyjnie na tę dziewczynę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡap, AS: gap

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gapić się

Wiktionary


gapa

(r. żeński)
1. kobieta nierozgarnięta, nieuważna, nieostrożna; także o mężczyźnie, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym; gamoń, oferma
2. gwarowo o wronie lub gawronie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. osoba mało spostrzegawcza lub mająca trudności w orientacji

 (1.2) reg. pozn. kruk, gawron, wrona

 (1.3) pot. pogard. godło używane w III Rzeszy

 (1.4) pot. żart. odznaka pilota lub spadochroniarza w kształcie orła

 (1.5) mykol. czubajka kania

Wiktionary

Gapa – potocznie odznaka przedstawiająca stylizowanego orła, czasem w locie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta gapa znów zgubiła klucze!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡapa, AS: gapa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gapowatość ż., gapowicz m., gapowiczka ż., gapiostwo n., gapowe, gapienie się n.

 czas. zagapić się dk., gapić się ndk.

 przym. gapowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oferma, fujara, reg-pl|Kresy południowe|ślipunder.

 (1.2) glapa

Wiktionary


gapcia

zdrobnienie od: gapa


SJP.pl


gapcio

pieszczotliwie: gapa, ciapa


SJP.pl


gapiostwo

roztargnienie, nieuwaga, zaniedbywanie czegoś


SJP.pl


gapiowato

przysłówek

 (1.1) bezmyślnie lub z roztargnieniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Filipiakówna stała wciąż bez ruchu, jak blady posąg marmurowy z gapiowato otwartymi ustami.

Wiktionary


gapiowatość

→ gapiowaty


SJP.pl

Patrz:

gapiowaty

gapiowaty

bezmyślny, głupi; gapowaty


SJP.pl


gapiowski

→ gapa


SJP.pl

Patrz:

gapa

gapić

gapić się - patrzyć na kogoś, coś, zwykle bezmyślnie


SJP.pl


gapiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacek Gapiński – polski fizyk
  • Tadeusz Gapiński – polski piłkarz
  • Tomasz Gapiński – polski żużlowiec
  • Wacław Gapiński – rzymskokatolicki ksiądz

Wikipedia


gapowatość

→ gapowaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest gapowate; cecha tych, którzy są gapowaci

Wiktionary

Patrz:

gapowaty

Powiązane:

 rzecz. gapa ż., gapowicz mos.

 przym. gapowaty, gapiowaty

 przysł. gapowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gapiowatość

Wiktionary


gapowaty

bezmyślny, nieuważny; gapiowaty


SJP.pl


gapować

czasownik niedokonany

 (1.1) gwara. przestęp. patrzeć, oglądać

 (1.2) reg-pl|Grodzieńszczyzna. myśleć

Wiktionary


gapowe

potocznie o stracie wynikającej z braku doświadczenia i należytej troski, staranności


SJP.pl


gapowicz

1. potocznie: pasażer jadący na gapę
2. osoba przypatrująca się czemuś bezmyślnie; gap


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pasażer podróżujący bez biletu

 (1.2) osoba przyglądająca się (bezmyślnie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konduktorzy złapali w przedziale obok dwóch gapowiczów.

 (1.2) Dookoła pełno było gapowiczów z aparatami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈpɔvʲit͡ʃ, AS: gapovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gapa ż., gapiostwo n., gapowatość ż.

:: fż. gapowiczka ż.

 czas. gapić się ndk.

 przym. gapiowaty, gapowaty

 przysł. na gapę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. ślepy pasażer

 (1.2) gap, ciekawski

Wiktionary


gapowiczka

1. potocznie: pasażerka jadąca na gapę
2. kobieta przypatrująca się czemuś bezmyślnie


SJP.pl


gapski

nazwisko


SJP.pl


gar

duży garnek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. ognioodporny pojemnik do przygotowywania ciepłych potraw

 (1.2) środ. mot. cylinder

 (1.3) techn. dolna część szybu wielkiego pieca, znajdują się w niej otwory spustowe, przez które okresowo spuszczane są surówka i żużel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mam co do gara włożyć!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡar, AS: gar

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. garowanie n., garnek mrz., garnczek mrz., garnuszek mrz., garnuszeczek mrz., garniec mrz., garncarz mos., garncarka ż., garncarnia ż., garncarstwo n.; przym. garncowy, garncarski; czas. garować ndk.

Wiktionary


gara

1. proces rośnięcia ciasta;
2. część piekarni, w której pozostawia się ciasto do wyrośnięcia;
3. lina do obracania rei w płaszczyźnie poziomej;
4. bieg statku, gdy wiatr wieje w żagle z boku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. sen, drzemka

 (1.2) gw-pl|Bukowina. dworzec kolejowy

 (1.3) daw. gw-pl|Kraków. jednostka miary

 (1.4) daw. gw-pl|Kraków. skrzynia na wozie

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: gar

Wiktionary

Gara – wieś i gmina w południowej części Węgier, w pobliżu miasta Baja. Gmina liczy 2,476 mieszkańców (styczeń 2011) i zajmuje obszar 59,96 km².

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Nie zazdroszczę im pieniędzy. Mam co włożyć do gara.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.5) garować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) stacja, wokzał

Wiktionary


garamond

krój pisma drukarskiego


SJP.pl


garancyna

barwnik do farbowania otrzymywany z korzeni marzanny farbiarskiej


SJP.pl


garaż

pomieszczenie do przechowywania samochodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;

Wiktionary

Garaż – samodzielny obiekt budowlany lub część innego obiektu, przeznaczony do przechowywania i niezawodowej obsługi pojazdów mechanicznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wjazdem do garażu proszę okazać dowód opłaty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡaraʃ, AS: garaš

Wiktionary

Powiązane:

 czas. garażować ndk.

 przym. garażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parking podziemny

Wiktionary


garażowiec

duży budynek lub konstrukcja przeznaczona do parkowania samochodów


SJP.pl


garażowy

związany z garażem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z garażem, dotyczący garażu

 (1.2) działający (odbywający się) w prowizorycznych warunkach, amatorski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garaż mrz.

 czas. garażować ndk.

Wiktionary


garażyk

zdrobnienie od: garaż


SJP.pl


garażówka

potocznie: wyprzedaż garażowa


SJP.pl

Garażówka – kompilacja płockiej formacji punkrockowej Farben Lehre wydana w 1996 przez wytwórnię Psy Wojny Records. Nagrania dokonano w różnych miejscach i pochodzą z lat 1986–1990. Mastering archiwalnych nagrań dokonali muzycy zespołu w studiu M. Sztomberskiego w Płocku w 1996.

Wikipedia


garb

1. silne skrzywienie kręgosłupa tworzące wypukłość na plecach lub klatce piersiowej;
2. wypukłość na grzbiecie wielbłąda wypełniona tłuszczem;
3. jakakolwiek wypukłość, nierówność, wybrzuszenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. skrzywienie kręgosłupa polegające na jego zaokrągleniu;

 (1.2) wypukłość na jakimś przedmiocie

 (1.3) zool. anat. wypukłość na grzbiecie zwierzęcia, zwykle wypełniona tłuszczem

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: garbić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • garb – rodzaj wady w budowie ciała
  • Garb – skała na wzgórzu Biakło na Wyżynie Częstochowskiej
  • Garb – szczyt (404 m n.p.m.) w Górach Kaczawskich
  • Garb – szczyt (701 m n.p.m.) w Karkonoszach
  • Garb – szczyt (1087 m n.p.m.) w Karkonoszach, w obrębie Śląskiego Grzbietu
  • Garb – szczyt w Bieszczadach Zachodnich
  • Garb – kilkadziesiąt innych nazw geograficznych
  • Garb – część wsi Dzierążnia, w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Krynice
  • Garb – część wsi Zwiartów, w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Krynice
  • Garb – część wsi Brylińce, w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Krasiczyn
  • Garb – część wsi Medyka, w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Medyka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli będziesz się garbił, to będziesz miał taki garb jak twój dziadek.

 (1.2) Odkąd zbudowali te nowe garby na jezdni, wszyscy muszą jeździć wolniej.

 (1.3) Czy to możliwe, aby wielbłąd miał trzy garby?

 (2.1) Janku, nie garb się przy jedzeniu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarp, AS: garp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garbatkowate nmos., garbaty mos., garbus mos./mzw., garbuska ż., garbatość ż., garbusik mzw., garbienie n.

 czas. garbić się ndk., zgarbić się dk.

 przym. garbaty

 przysł. garbato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kifoza, reg. śl. pukiel, pukel

 (1.2) wybrzuszenie, wypukłość

Wiktionary


garbaciak

nazwisko


SJP.pl


garbaciej

stopień wyższy od przysłówka: garbato


SJP.pl


garbacik

nazwisko


SJP.pl


garbacki

nazwisko


SJP.pl


garbacz

garbacz hełmiasty - gatunek słodkowodnej ryby z rodziny pielęgnicowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Garbacz – część wsi Ropica Polska w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice
  • Garbacz – część wsi Stróżówka w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice
  • Garbacz – część wsi Zagórzany w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice
  • Garbacz – przysiółek wsi Sylczno w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Parchowo
  • Garbacz – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Waśniów
  • Garbacz (594,6 i 596,0 m n.p.m.) – wzniesienie w Krzeszowskich Wzgórzach, położone w woj. dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, w gminie Czarny Bór
  • Garbacz (41,0 m n.p.m.) – wzniesienie na Równinie Pyrzyckiej, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w granicach miasta Stargard
  • Garbacz – struga, dopływ Prosny
  • Dionizy Garbacz, Filip Garbacz
  • Władysław Garbaty
  • garbacz hełmiasty

Wikipedia


garbad

esencja przyprawowa wykorzystywana w przemyśle rolno-spożywczym


SJP.pl


garbarczyk

nazwisko


SJP.pl


garbarek

nazwisko


SJP.pl


garbarnia

pomieszczenie lub zakład, w którym garbuje się (wyprawia) skóry


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce, w którym wyprawia się skóry

Wiktionary

Garbarnia – zakład przemysłowy, w którym odbywa się proces wyprawiania skór.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wygarbować

 przym. garbarski

 rzecz. garbarz mos.

Wiktionary


garbarski

dotyczący garbarstwa lub garbarza


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z garbarstwem albo garbarzem, dotyczący garbarstwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garbienie n., garbarstwo n., garbarz mos., garbarka ż., garbarnia mrz., garbnik mrz., garbowanie n., wygarbowanie n.

 czas. garbować ndk., wygarbować dk.

 przym. garbowany

Wiktionary


garbarstwo

gałąź przemysłu zajmująca się wyprawianiem skór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzem. wyprawianie skór;

Wiktionary

Garbarstwo – dziedzina rzemiosła lub przemysłu zajmująca się wyprawianiem skór. Garbarstwo zajmuje się zarówno chemiczną, jak i fizyczną obróbką skór.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡarˈbarstfɔ, AS: garbarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garbienie n., garbarz

 czas. garbować, wygarbować

 przym. garbarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garbowanie

Wiktionary


garbary

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) odzawodowa nazwa cześci Poznania wokół ulicy o tej samej nazwie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Garbary – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Michałowo
  • Garbary – dawna jurydyka, posiadająca własny ratusz; obecnie krakowski Piasek
  • Garbary – część poznańskiego Starego Miasta
    • Poznań Garbary – stacja kolejowa
  • Garbary – ulica we Wrocławiu na Starym Mieście

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡarˈbarɨ, AS: garbary

Wiktionary


garbarz

specjalista w zakresie garbarstwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zaw. rzem. rzemieślnik lub robotnik zajmujący się garbowaniem skór

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡarbaʃ, AS: garbaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garbarnia ż., garbarstwo n., garbowanie n., wygarbowanie n., garbnik m., garbienie n.

:: fż. garbarka ż.

 czas. garbować ndk., wygarbować dk.

 przym. garbarski, garbnikowy

Wiktionary


garbata

kobieta garbata


SJP.pl

Garbata – część wsi Tempoczów-Rędziny w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Skalbmierz.

W latach 1975–1998 Garbata administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


garbatamente

określenie wykonawcze: z wdziękiem


SJP.pl


garbatecki

przymiotnik od: Garbatka Letnisko


SJP.pl


garbatek

łokaś garbatek - gatunek chrząszcza


SJP.pl


garbatka

łokaś garbatek - gatunek chrząszcza


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • garbatka (Toninia) – rodzaj porostów
  • garbatka (Gibbaeum) – rodzaj roślin z rodziny pryszczyrnicowatych
  • garbatka (Limia nigrofasciata) – gatunek ryby z rodziny piękniczkowatych
  • garbatka – człon rodzajowy zwyczajowych nazw gatunkowych niektórych motyli z rodziny garbatkowatych:
    • garbatka brzozówka (Pheosia gnoma)
    • garbatka dromaderka, garbatka wielbłądka (Notodonta dromedarius)
    • garbatka karbica (Gluphisia crenata)
    • garbatka łańcuchówka (Leucodonta bicoloria)
    • garbatka miesięcznica (Notodonta tritophus)
    • garbatka osinówka (Pheosia tremula)
    • garbatka pomianówka (Notodonta torva)
    • garbatka sierpówka, garbatka rudorożka, garbatka guślarka (Drymonia ruficornis)

Wikipedia


garbatkowate

rodzina motyli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Notodontidae|Stephens|ref=tak., rodzina motyli;

Wiktionary

Garbatkowate (Notodontidae) – rodzina motyli z podrzędu Glossata. Obejmuje około 3800 opisanych gatunków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Błona bębenkowa u garbatkowatych zwrócona jest brzusznie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garb mrz., garbatka ż., garbatość ż., garbaty mos.

 przym. garbaty

 przysł. garbato

Wiktionary


garbatkowaty

o cechach garbatkowatych (rodzina motyli)


SJP.pl


garbato

przysłówek

 (1.1) pot. od: garbaty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarˈbatɔ, AS: garbato

Wiktionary

Powiązane:

 przym. garbaty

 rzecz. garb mrz., garbatkowate nmos., garbuska ż., garbienie n.

Wiktionary


garbatość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co garbate; cecha tych, którzy są garbaci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garbatkowate nmos., garb m., garbek m., garbus m., garbusek m., garbuska ż., garbienie n.

 czas. garbić się

 przym. garbaty

Wiktionary


garbaty

1. mający garb;
2. mający naturalną wypukłość lub narośl na grzbiecie;
3. pagórkowaty


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) z widocznym skrzywieniem kręgosłupa; z garbem

 (1.2) mający wypukłość, wybrzuszenie, zgrubienie lub skrzywienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłopcze, ależ ty jesteś garbaty!

 (1.1) Garbaty człowiek zszedł do lochu niosąc dzbanek z mlekiem i chleby.

 (1.2) (…) na białych atłasach i koronkach leżała papużka nieżywa, z czerwonemi skrzydłami, z szarym czubem nad głową, z garbatym dziobem, żałośnie opadłym na pierś puszystą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarˈbatɨ, AS: garbaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garbatkowate nmos., garb m., garbus m., garbuska ż., garbatość ż., garbienie n.

 czas. garbić, garbić się

 przysł. garbato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk puklaty

Wiktionary


garbek

mała wypukłość, wzniesienie, wybrzuszenie, nierówność


SJP.pl

Garbek (dawniej "Nowy Dwór", kaszub. "Nowi Dwór", niem. "Neuhof") – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Przechlewo. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wikipedia


garbi

forma czasownika.

 (1.1) 3 os. lp. ter. od: garbić

Wiktionary

Garbi (oryg. nazwa w jęz. ang. Herbie) – samochód wyścigowy Volkswagen Garbus, użyty w filmach: "Kochany Chrabąszcz", "Garbi znowu w trasie", "Chrabąszcz jedzie do Monte Carlo", "Garbie jedzie do Rio" i "" oraz serialu telewizyjnym "The Love Bug".

Wikipedia


garbiak

kuliste uwypuklenia gałki ocznej mogące powstać w obrębie przedniego odcinka oka wskutek urazu


SJP.pl


garbicz

nazwisko


SJP.pl

Garbicz ( Görbitsch) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Torzym.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Miejscowość letniskowa położona na południe od drogi krajowej nr 92, pomiędzy dwoma jeziorami: Kręcko i Wielicko.

Wikipedia


garbik

1. rodzaj niedużych, morskich ryb z rodziny garbikowatych;
2. zdrobnienie od: garb; garbek


SJP.pl


garbikowate

rodzina ryb z rzędu okoniokształtnych


SJP.pl

Garbikowate (Pomacentridae) – rodzina małych (do 35 cm), głównie morskich ryb okoniokształtnych. Często hodowane w akwariach morskich. W warunkach hodowlanych wykazują dużą odporność na warunki sztucznego środowiska oraz silny terytorializm. Niektóre gatunki uznawane za bardzo agresywne wobec współmieszkańców.

Wikipedia


garbikowaty

o cechach garbikowatych (rodzina ryb)


SJP.pl


garbipłat

roślina z rodziny motylkowatych (bobowatych), występująca w około 150 gatunkach; wigna


SJP.pl

Ga

Wikipedia


garbić

1. rzadkie: pochylać, zginać;
2. garbić się:
a) pochylać się, zginać się;
b) rzadkie: tworzyć garby, być pokrytym garbami; wyginać się


SJP.pl

czasownik

 (1.1) sprawiać, że coś jest pochylone

czasownik zwrotny garbić się

 (2.1) pochylać się

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Podnosi wzrok znad walizki między nogami i zagląda do kokpitu, gdzie asystentka wraz z pilotem garbią się nad główną konsolą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. garbaty

 rzecz. garbuska ż.

Wiktionary


garbnica

ciecz ze świeżym garbnikiem


SJP.pl


garbnik

1. substancja chemiczna mająca zdolność łączenia się z substancją białkową skóry zwierzęcej, stosowana w garbarstwie;
2. roślina stosowana w zielarstwie


SJP.pl


garbnikodajny

dostarczający garbnika


SJP.pl


garbnikowy

→ garbnik


SJP.pl

Patrz:

garbnik

garbno

wieś w woj. warmińsko-mazurskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Garbno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Barciany
  • Garbno – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Korsze
  • Garbno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
  • Garbno – gromada w powiecie kętrzyńskim
  • Garbno – gromada w powiecie koszalińskim
  • Garbno - oficjalna nazwa wsi Niebrzydowo Wielkie w latach 1945–46.

Wikipedia


garbo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Greta Garbo – szwedzko-amerykańska aktorka filmowa i teatralna
  • Juan Pujol, ps. „Garbo” – brytyjski podwójny agent w czasie II wojny światowej

Wikipedia


garbogrzbiet

rodzaj wodnych ssaków z rodziny delfinowatych


SJP.pl

Garbogrzbiet ("Sousa") – rodzaj wodnych ssaków z podrodziny Delphininae w obrębie rodziny delfinowatych (Delphinidae).

Wikipedia


garbogłowy

wargacz garbogłowy - ryba morska z rodziny wargaczowatych; napoleon, chelin napoleoński


SJP.pl


garbonosy

o garbatym profilu (np. niektóre rasy koni)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o ludziach: mający nos z garbem

 (1.2) o zwierzętach: mający wypukłość na pysku lub dziobie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡarbɔ̃ˈnɔsɨ, AS: garbõnosy

Wiktionary


garbowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|garbować.

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wygarbować, garbować ndk.

 rzecz. garbarz m., garbienie n.

 przym. garbarski

Wiktionary


garbować

poddawać skórę zwierzęcą specjalnej obróbce w celu nadania jej miękkości i trwałości; wyprawiać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) wyprawiać skórę zwierzęcą, poddając ją działaniu garbników lub środków syntetycznych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garbarstwo n., garbnik m., garbarz mos., garbowanie n.

 przym. garbarski

 czas. wygarbować

Wiktionary


garbowianin

mieszkaniec Garbowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


garbowianka

mieszkanka Garbowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


garbowiny

odpadki garbarskie, używane jako nawóz lub na opał


SJP.pl


garbowski

przymiotnik od: Garbów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Garbowski (1888-1940) – lekarz
  • Ludwik Garbowski (1872-1954) – botanik, fitopatolog
  • Roman Garbowski (1913–1979) – pułkownik, dowódca WOP
  • Roman Garbowski (ur. 1935) – aktor
  • Tadeusz Garbowski (1869-1940) – zoolog
  • Tomasz Garbowski (ur. 1979) – polityk

Wikipedia


garbunek

wyprawianie skór; garbowanie


SJP.pl


garbus

potocznie: osoba garbata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. człowiek z garbem (kifozą)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. mot. jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Volkswagen Garbus – potoczna polska nazwa niemieckich samochodów osobowych Volkswagen Typ 1.
  • Garbus – opowiadanie Arthura Conana Doyle’a o Sherlocku Holmesie
  • Garbus – powieść przygodowa Paula Févala (tytuł alternatywny: Kawaler de Lagardère)
  • Garbus – francuski film kostiumowy z 1959
  • Henryk Niewiadomski ps. Garbus – polski przestępca, szaf gangu ząbkowskiego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed kościołem żebrał jakiś garbus.

 (2.1) Zdaniem wielu garbusy to najpiękniejsze samochody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡarbus, AS: garbus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garbaty m., garb m., garbatość ż.

:: fż. garbuska ż.

:: zdrobn. garbusik m.

 czas. garbić się ndk., zgarbić się dk., przygarbić się dk.

 przym. garbaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garbaty

 (2.1) chrząszcz, chrabąszcz

Wiktionary


garbusek

zdrobnienie od: garbus


SJP.pl


garbuska

potocznie: kobieta garbata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pogard. kobieta garbata

 (1.2) pot. mot. warszawa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kazik pucował swoją garbuskę od samego rana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarˈbuska, AS: garbuska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garb mrz., garbusek m., garbatość ż., garbienie n.

:: fm. garbus m.

 czas. garbić ndk., garbić się ndk.

 przym. garbaty

 przysł. garbato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. warszawka

Wiktionary


garbów

1. silne skrzywienie kręgosłupa tworzące wypukłość na plecach lub klatce piersiowej;
2. wypukłość na grzbiecie wielbłąda wypełniona tłuszczem;
3. jakakolwiek wypukłość, nierówność, wybrzuszenie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Garbów – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, siedziba gminy Garbów
  • Garbów – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
  • Garbów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Tuszyn
  • Garbów – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
  • Garbów – osada w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lubsza
  • Garbów – gmina wiejska położona w woj. lubelskim i pow. lubelskim
  • Garbów – gromada w powiecie puławskim
  • Garbów – gromada w powiecie sandomierskim
  • Nowy Garbów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Dwikozy
  • Stary Garbów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Dwikozy

Wikipedia


garbówka

kora dębowa, odpowiednio spreparowana, używana do garbowania skóry


SJP.pl


garcia

[czytaj: Gars-ija]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • García – (XII w.) wielki mistrz zakonu Calatrava
  • Garcia I (919?-970)
  • García II zwany „Tchórzem” (zm. 1004 lub 1005) – król Nawarry i hrabia Aragonii
  • Adam Gabriel Garcia – tancerz, aktor filmowy i telewizyjny
  • Adela Garcia – zawodniczka fitness, kulturystka
  • Adrián García Arias – meksykański piłkarz
  • Alan García Pérez – peruwiański polityk, dwukrotny prezydent Peru
  • Alberto García – meksykański piłkarz
  • Alejandro García – meksykański piłkarz
  • Alfonso García Robles – meksykański polityk i dyplomata, laureat pokojowej nagrody Nobla
  • Andrés García Jr. – meksykański aktor telewizyjny i filmowy, model
  • Andrés Luis García Jasso – meksykański duchowny katolicki

Wikipedia


garcorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. garncarz

Wiktionary


garcynia

1. rodzaj tropikalnych roślin z rodziny kluzjowatych; mangostan;
2. gatunek wiecznie zielonego drzewa z rodziny kluzjowatych; mangostan właściwy, smaczelina, żółtopla, żółciecz


SJP.pl


garcz

nazwisko


SJP.pl

Garcz, dodatkowa nazwa w j. kaszubskim Gôrcz, (niem. Gartsch) – wieś kaszubska w Polsce na Pojezierzu Kaszubskim położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Chmielno. Leży na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego nad Jeziorem Łapalickim. W Garczu na skrzyżowaniu z drogą wojewódzką nr 211 bierze swój początek "Droga Kaszubska".

Wikipedia


garczarczyk

nazwisko


SJP.pl


garczarek

nazwisko


SJP.pl


garczek

mały garnek; garnczek, garneczek, garnuszek


SJP.pl


garczyk

nazwisko


SJP.pl


garczyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Garczyn – wieś w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Liniewo
  • Garczyn – osada w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Kościerzyn
  • Garczyn– jezioro rynnowe w powiecie kościerskim
  • Garczyn – przystanek kolejowy w Garczynie, w gminie Kościerzyna

Wikipedia


garczyński

nazwisko


SJP.pl

Garczyński "(Garczynski, Sas Pruski odmienny)" – polski herb szlachecki, według Przemysława Pragerta odmiana herbu Sas Pruski. Używany przez rodzinę pochodzenia kaszubskiego.

Wikipedia


gard

lina do podciągania drzewca lub innej liny; garda


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gard – departament we Francji
  • Gard – rzeka we Francji
  • gród – na Pomorzu częściej jako gard.

Wikipedia


garda

1. ustawienie rąk osłaniające głowę i żołądek przed ciosem;
2. część rękojeści broni siecznej i szermierczej, osłaniająca dłoń i przegub;
3. w żeglarstwie:
a) koniec gafla obejmujący maszt;
b) lina do podciągania innej liny lub drzewca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. w boksie: ustawienie rąk osłaniające głowę i żołądek

 (1.2) sport. wojsk. część rękojeści broni siecznej osłaniająca dłoń

 (1.3) żegl. rozwidlony koniec gafla obejmujący maszt

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Garda Síochána – policja w Irlandii
  • garda – ustawienie rąk w sportach walki umożliwiające obronę przed ciosami przeciwnika i wyprowadzanie własnych
  • garda – w brazylijskim jiu-jitsu klincz (chwyt) wykonywany nogami z pozycji leżącej
  • garda – w szermierce metalowa osłona dłoni przy rękojeści broni białej
  • garda – w żeglarstwie
  • garda – we wspinaczce rodzaj węzła stosowanego m.in. do podchodzenia na linie
  • Garda – miejscowość i gmina we Włoszech
  • Garda – jezioro w północnych Włoszech

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) jelec

Wiktionary


gardafał

lina, która wraz z pikfałem służy do stawiania i zrzucania żagla gaflowego; gafelfał; fał gafla


SJP.pl

Gardafał, gafelfał, fał gafla – element olinowania ruchomego występujący na jednostkach z ożaglowaniem gaflowym. Służy do stawiania i zrzucania żagla gaflowego poprzez zmianę wysokości przymasztowego końca gafla. Gardafał mocowany jest do gardy gafla.

Wikipedia


gardan

nazwa handlowa leku przeciwbólowego i przeciwgorączkowego, zawierającego metamizol


SJP.pl


gardasiewicz

nazwisko


SJP.pl


gardeja

wieś w Polsce


SJP.pl

Gardeja (niem. "Garnsee") – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Gardeja. Leży przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr 55 z drogą wojewódzką nr 523.

Obszar wsi jest podzielony na 3 sołectwa: "Gardeja I", "Gardeja II", "Gardeja III". W końcu 2025 sołectwa te liczyły odpowiednio: 1619, 328 i 307.

Wikipedia


gardejski

przymiotnik od: Gardeja


SJP.pl


gardenal

nazwa handlowa leku przeciwpadaczkowego i uspokajającego, zawierającego fenobarbital (luminal)


SJP.pl


gardenia

drzewo lub krzew z rodziny szorstkolistnych; przepyszlin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Gardenia|J.Ellis|ref=tak., roślina z rodziny marzanowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gardenia – imię
  • Gardenia – rodzaj roślin z rodziny marzanowatych
  • Gardenia – polska grupa rockowa działająca od 1987
  • Gardenia – singel Malice Mizer

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naokoło stały wielkie donice ze starymi oleandrami i gardeniami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarˈdɛ̃ɲja, AS: gardẽńi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepyszlin

Wiktionary


garderoba

1. ogół posiadanej odzieży;
2. większa szafa lub niewielkie pomieszczenie do przechowywania ubrań;
3. dawniej: pokój, gdzie przechowywano odzież i gdzie przebywały służące, które się nią opiekowały; ubieralnia;
4. pokój, w którym się ubierają i charakteryzują artyści przed wyjściem na scenę; przebieralnia;
5. rzadko: przechowalnia ubrań; szatnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogół odzieży, ubrań, które się posiada

 (1.2) teatr. w teatrze, pokój w którym ubierają i charakteryzują się aktorzy

 (1.3) pomieszczenie służące do przechowywania odzieży

 (1.4) daw. pomieszczenie w którym przechowywano ubrania i w którym przebywały służące zajmujące się nimi

Wiktionary

Garderoba (od fr. "garde-robe") – pomieszczenie przeznaczone do przechowywania odzieży (komora).

Od XVI wieku w Europie garderoba była popularna w architekturze pałacowej. Obecnie bywa projektowana i budowana w domach jednorodzinnych, czasem także w większych mieszkaniach. Jeśli jest połączona z sypialnią, wówczas często jest także przeznaczona do wykonywania zabiegów toaletowych, ubierania się, czesania (gotowalnia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał przy sobie całą swoją garderobę.

 (1.2) W garderobie było już kilku aktorów przygotowujących się do występu.

 (1.3) Z sypialni wchodziło się do garderoby pełnej ubrań.

 (1.4) Służąca wróciła do garderoby po suknię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡardɛˈrɔba, AS: garderoba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garderobiana ż., garderobiany mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) szatnia

Wiktionary


garderobiana

1. kobieta pomagająca aktorom przy ubieraniu się i charakteryzacji;
2. dawniej: służąca zajmująca się garderobą i pomagająca przy ubieraniu się; garderobna, garderobianka, garderobka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pracownica teatru odpowiedzialna za kostiumy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie pamiętam szczegółów, ale ktoś spoza zawodu, może jakaś garderobiana, której chciałem oddać kwiaty, czy ktoś powiedział mi coś, co mnie poruszyło: „Kwiatów darowanych na scenie się nie oddaje nikomu, ponieważ odwróci się łaska publiczności”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garderoba ż., garderobiany mos.

Wiktionary


garderobianka

dawniej: służąca zajmująca się garderobą i pomagająca przy ubieraniu się; garderobna, garderobiana, garderobka


SJP.pl


garderobiany

→ garderoba, np. zakupy garderobiane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. służący odpowiedzialny za garderobę

 (1.2) teatr. mężczyzna obsługujący garderobę aktorską

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W połowie spektaklu garderobiani oczekują już w garderobach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garderoba ż.

:: fż. garderobiana ż.

Wiktionary


garderobka

1. zdrobnienie od: garderoba; garderóbka;
2. dawniej: służąca zajmująca się garderobą i pomagająca przy ubieraniu się; garderobiana, garderobianka, garderobna


SJP.pl


garderobna

dawniej: służąca zajmująca się garderobą i pomagająca przy ubieraniu się; garderobiana, garderobianka, garderobka


SJP.pl


garderóbka

zdrobnienie od: garderoba; garderobka


SJP.pl


gardełko

zdrobnienie od: gardło; gardziołko


SJP.pl


gardina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zasłonka, firana

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. gardinka ż.

Wiktionary


gardinka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. firanka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gardina ż., gardinsztanga ż.

Wiktionary


gardinsztanga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. karnisz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gardina ż., gardinka ż.

Wiktionary


gardlany

dotyczący gardła; odnoszący się do gardła


SJP.pl


gardner

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alexander Gardner – szkocki fotograf działający głównie w USA
  • Anthony Gardner – angielski piłkarz, grający na pozycji obrońcy
  • Arthur Gardner – amerykański aktor i producent filmowy
  • Ava Gardner – amerykańska aktorka i piosenkarka
  • Brett Gardner – amerykański baseballista występujący na pozycji zapolowego
  • Chet Gardner – amerykański kierowca wyścigowy
  • Chris Gardner – amerykański milioner, inwestor, mówca i filantrop
  • Cory Gardner – amerykański polityk, senator ze stanu Kolorado
  • Craig Gardner – angielski piłkarz występujący na pozycji pomocnika
  • Craig Shaw Gardner – amerykański pisarz
  • Dale Gardner – amerykański astronauta i lotnik
  • Davante Gardner – amerykański koszykarz, grający na pozycji silnego skrzydłowego

Wikipedia


gardno

nazwa kilku wsi i jezior w Polsce


SJP.pl

Gardno (dawniej "Jezioro Gardeńskie", "Jezioro Gorda"; Gardno, Garder See) – poligenetyczne jezioro przybrzeżne, jezioro przymorskie położone na Wybrzeżu Słowińskim w województwie pomorskim.

Wikipedia


gardocki

nazwisko


SJP.pl

Gardocki – nazwisko polskie.

Z zakończeniem –cki męskie, z zakończeniem –cka żeńskie.

Wikipedia


gardomir

imię męskie


SJP.pl

Gardomir – staropolskie imię męskie. Składa się z członu "Gardo-" ("dumny, wyniosły", wtórnie: "budzący grozę, okropny") i "-mir" ("pokój, spokój, dobro"). Mogło zatem oznaczać "ten, który budzi grozę i zapewnia pokój" lub in.

Gardomir imieniny obchodzi 11 października.

Wikipedia


gardomirostwo

Gardomir z małżonką; Gardomirowie


SJP.pl


gardomirowie

imię męskie


SJP.pl


gardomirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gardomira lub z nim związany


SJP.pl


gardulski

nazwisko


SJP.pl


gardy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) gwara. wybredny w jedzeniu, gardzący jedzeniem

 (1.2) gwara. hardy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lecz on do jedzenia gardy. Straszno przyznać, żeby Bóg nie pokarał, lecz on smaku nie ma ani na puszki, ani na boczek, ani nawet na kapuśniak ze szperką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gardziciel mos., gardzenie n.

 czas. gardzić ndk.

 przysł. gardnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gardliwy, garny

Wiktionary


gardyna

dawniej: firanka u okna


SJP.pl


gardzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gardzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gardzić, pogardzać, pogardzić

 przym. gardy

Wiktionary


gardziel

gardło zwierząt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. zool. odpowiednik gardła u zwierząt; rzadziej określenie ludzkiego gardła

 (1.2) przen. wąskie przejście

 (1.3) techn. mot. część gaźnika, gdzie zachodzi rozpylenie paliwa przez rozpylacz

 (1.4) hutn. element dużego pieca z otworem, przez który piec się napełnia

Wiktionary

Gardziel ( fauces) – trójkątna przestrzeń zawarta między łukami podniebienno-językowymi a podniebienno-gardłowymi. Znajdują się w niej migdałki podniebienne. Granica między jamą ustną a gardłem nie jest precyzyjnie ustalona: według jednych są nią fałdy podniebienno-językowe, zdaniem innych fałdy podniebienno-gardłowe (w tym drugim przypadku cieśń gardzieli zalicza się do jamy ustnej). Przez większość biologów jest uważana za określenie całego gardła.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gardzielowy, gardłowy

 rzecz. gardło n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przesmyk, ujście

Wiktionary


gardzielewski

nazwisko


SJP.pl


gardzielowy

związany z gardzielą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biol. związany z gardzielą

 (1.2) hutn. związany z gardzielą pieca hutniczego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gardziel ż.

Wiktionary


gardzienice

1. Gardzienice Pierwsze – wieś w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim;
2. Gardzienice Drugie – wieś w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim


SJP.pl

}|-

Gardzienice – historyczna nazwa wsi, obecnie obejmuje wsie Gardzienice Pierwsze i Gardzienice Drugie, w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim, w gminie Piaski.

Wikipedia


gardzienicki

→ Gardzienice


SJP.pl

Patrz:

Gardzienice

gardziołek

zdrobniale: gardło


SJP.pl


gardziołko

zdrobnienie od: gardło; gardełko


SJP.pl


gardzić

pogardzać;
1. świadomie traktować kogoś lub coś bez szacunku, nisko kogoś lub coś cenić; lekceważyć;
2. nie przywiązywać wagi do czegoś, uznawać coś za błahostkę; lekceważyć, bagatelizować;
3. wyrzekać się czegoś, rezygnować z czegoś


SJP.pl

czasownik

 (1.1) myśleć o kimś lub postępować z nim z pogardą

 (1.2) lekceważyć, bagatelizować

 (1.3) odrzucać, rezygnować, odtrącać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gardzę tymi, którzy kłamią by funkcjonować i nie mają odwagi przyznać się do oszustwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡarʲd͡ʑit͡ɕ, AS: garʹʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogarda, gardzenie

 czas. pogardzić, pogardzać, wzgardzić

 przym. pogardliwy, wzgardliwy; gardy

 przysł. wzgardliwie

Wiktionary

Synonimy:

pogardzać

Wiktionary


gardziński

nazwisko


SJP.pl


gardłacz

garłacz;
1. odmiana gołębia domowego, mającego zdolność bardzo silnego rozdymania wola; wolak;
2. stalowa tuleja nakładana na wylot lufy karabinu do strzelania granatami, używana w I wojnie światowej;
3. dawna ręczna broń palna mająca lejkowato rozszerzony wylot lufy


SJP.pl


gardło

1. odcinek przewodu pokarmowego i oddechowego, który znajduje się między jamą ustną a przełykiem; gardziel;
2. utrata życia przez powieszenie lub ścięcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;

Wiktionary

Gardło ( pharynx) – w anatomii człowieka miejsce krzyżowania się drogi pokarmowej z oddechową. Jest to maczugowata cewa włóknisto-mięśniowa, rozciągająca się od podstawy czaszki do VI kręgu szyjnego. Długość gardła u dorosłego człowieka wynosi średnio 12–13 cm. Jego najszersza część znajduje się na wysokości kości gnykowej i wynosi 5 cm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po tych wczorajszych lodach trochę boli mnie dzisiaj gardło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡardwɔ, AS: gardu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gardziel ż., gardłowanie n.

 czas. gardłować

 przym. gardłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gardziel

Wiktionary


gardłopłetwe

nadrząd ryb promieniopłetwych


SJP.pl

Ga

Wikipedia


gardłopłetwy

o cechach gardłopłetwych (nadrząd ryb)


SJP.pl


gardłosz

rodzaj jadalnych ryb z rodziny gardłoszowatych


SJP.pl


gardłoszowate

rodzina słodkowodnych ryb promieniopłetwych


SJP.pl

Gardłoszowate (Trachichthyidae) – rodzina morskich ryb beryksokształtnych (Beryciformes).

Wikipedia


gardłować

potocznie: mówić o czymś dużo i głośno; gębować


SJP.pl


gardłowo

przysłówek

 (1.1) chrapliwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaśmiał się gardłowo na myśl o absurdalności całej sytuacji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gardłowość ż.

 przym. gardłowy

Wiktionary


gardłowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest gardłowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gardłowy

 przysł. gardłowo

Wiktionary


gardłowy

1. związany z gardłem;
2. sprawa gardłowa - sprawa bardzo poważna w skutkach


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. związany z gardłem, dotyczący gardła

 (1.2) fonet. artykułowany gardłem

 (1.3) o dźwięku: chrapliwy lub niski

 (1.4) daw. zagrożony karą śmierci, pociągający za sobą karę śmierci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gardłowość ż., gardło mrz., gardziel ż., gardłowanie n.

 czas. gardłować

 przysł. gardłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) faryngalny

Wiktionary


garecki

nazwisko


SJP.pl


garewicz

nazwisko


SJP.pl


garfield

[czytaj: garfild]
1. popularny komiks, którego główną postacią jest kot o takim imieniu;
2. nazwisko angielskie, np. James Abram Garfield (1831 - 1881), dwudziesty prezydent USA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) film. liter. postać filmowa, bardzo tłusty pomarańczawy kot;

Wiktionary

Garfield – popularny komiks stworzony przez Jima Davisa, którego tytułowym bohaterem jest antropomorficzny rudy kocur, odznaczający się lenistwem, narcyzmem i słabością do lasagni. Jego towarzyszami są: niezbyt rozgarnięty pies Odie oraz ich ułomny pod względem towarzyskim właściciel, Jon Arbuckle. Kocur odziedziczył imię po dziadku Jima Davisa, który z kolei był tak nazwany dla upamiętnienia prezydenta Stanów Zjednoczonych Jamesa Garfielda.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciekawe, ile myszy upolował Garfield w swoim życiu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡarfʲilt, AS: garfʹilt

Wiktionary


gargamel

potocznie: brzydki budynek niepasujący do pobliskiego otoczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) film. liter. zły czarodziej z komiksów i filmów o smerfach

Wiktionary

Gargamel – fikcyjna postać z komiksu oraz animowanego serialu "Smerfy"; pechowy, zły czarodziej mieszkający w zrujnowanym zamku na obrzeżach lasu Smerfów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kot złego Gargamela nazywał się Klakier.

Wiktionary


gargamela

potocznie: brzydki budynek niepasujący do pobliskiego otoczenia


SJP.pl


gargantua

rubaszny olbrzym, opisany w powieści François Rabelais'go "Życie Gargantui i Pantagruela"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) liter. imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gargantua – postać z powieści François Rabelais'ego „Gargantua i Pantagruel”
  • Gargantua – polski zespół rockowy
  • Gargantua – debiutancki album zespołu Gargantua
  • Gargantua – serial animowany
  • Gargantua – postać komiksowa
  • Gargantua – film japoński
  • Gargantua – rzeka
  • Gargantua - nazwa czarnej dziury w filmie „Interstellar”, reż. Christopher Nolan

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy się tak naradzali, Gargantua włożył ich wraz z sałatą w salaterkę wielką jak beczka cytyjska i zaprawiwszy oliwą, octem i solą, zjadł wszystko, aby się nieco orzeźwić przed wieczerzą: owo połknął już pięciu pielgrzymów, szósty zaś był w salaterce ukryty pod liściem sałaty, z wyjątkiem kostura który sterczał ku górze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gargantuizm m., gargantuiczność ż.

 przym. gargantuiczny, Gargantuiński

 przysł. gargantuicznie

Wiktionary


gargantuicznie

przysłówek

 (1.1) w sposób gargantuiczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gargantua mos., gargantuizm mrz.

 przym. gargantuiczny

Wiktionary


gargantuiczność

→ gargantuiczny


SJP.pl

Patrz:

gargantuiczny

gargantuiczny

taki jak Gargantua: wielki, ogromny, gigantyczny, a przy tym rubaszny i niezwykle żarłoczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wielki, żarłoczny i rubaszny, taki jaki był książkowy Gargantua

 (1.2) cecha o wielkim, straszliwym natężeniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gargantua mos., gargantuizm mrz.

 przysł. gargantuicznie

Wiktionary


gargantuizm

obżarstwo, opilstwo i rubaszność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) skrajne obżarstwo i opilstwo wraz z rubasznością; jedzenie i picie w ilościach takich, jak legendarny Gargantua

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡarɡãnˈtujism̥, AS: gargãntui ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gargantua m., gargantuiczność ż.

 przym. gargantuiczny, Gargantuiński

 przysł. gargantuicznie

Wiktionary


gargas

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gargas (Górna Garonna) – francuska gmina w regionie Midi-Pireneje
  • Gargas (Vaucluse) – francuska gmina w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
  • Gargas (jaskinia) – jaskinia w południowej Francji
  • Anita Gargas

Wikipedia


gargaś

nazwisko


SJP.pl


gargoilizm

wrodzona choroba przemiany materii objawiająca się brakiem enzymu rozkładającego cukry złożone, co skutkuje uszkodzeniem narządów wewnętrznych i groteskowym wyglądem; mukopolisacharydoza, maszkaronizm


SJP.pl


gargulcowy

→ gargulec


SJP.pl

Patrz:

gargulec

gargulec

1. ozdobne zakończenie rynny, najczęściej w kształcie paszczy zwierzęcej lub smoczej; rzygacz, rzygulec, garłacz, plwacz;
2. w fantastyce: skrzydlate stworzenie o kamiennym ciele, często zastygające w bezruchu i udające rzeźby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. rzygacz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzygacz, garłacz, pluwacz, plwacz

Wiktionary


garibaldczyk

garybaldczyk;
1. służący pod dowództwem gen. Giuseppe Garibaldiego w czasie walk narodowowyzwoleńczych we Włoszech
2. żołnierz utworzonego we Francji w 1914 roku legionu włoskiego, dowodzenego przez syna Giuseppe Garibaldiego - Ricciottiego


SJP.pl


garibaldi

nazwisko włoskie:
1. Giuseppe (1807-82), wł. bohater nar., bojownik o wyzwolenie i zjednoczenie Włoch, generał;
2. Anita (właśc. A. Ribeira da Silva) (1821-49), żona G., z pochodzenia Brazylijka;
3. Ricciotti (1847-1924), syn G., generał


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Giuseppe Garibaldi – włoski rewolucjonista, żołnierz i polityk, działacz i bojownik na rzecz zjednoczenia Włoch
  • Menotti Garibaldi – generał polski i włoski
  • Michael Garibaldi – jedna z fikcyjnych postaci telewizyjnego serialu Science fiction Babilon 5
  • Silvano Raggio Garibaldi – włoski piłkarz
  • Jonathan Garibaldi – brytyjski naukowiec
  • Garibaldi – opuszczona miejscowość w Kolumbii Brytyjskiej, w Kanadzie
  • Garibaldi – miasto w stanie Oregon, w USA
  • Garibaldi – miasto i gmina w stanie Rio Grande do Sul, w Brazylii
  • (4317) Garibaldi – planetoida z pasa głównego asteroid
  • Garibaldi – stacja metra w Lyonie
  • Garibaldi – stacja metra w Paryżu
  • Milano Porta Garibaldi – stacja kolejowa w Mediolanie

Wikipedia


garig

formacja twardolistnych, kolczastych zarośli krzewów i roślin zielnych, zrzucających liście w okresie suszy; występuje w suchych, skalistych siedliskach wschodniej części obszaru śródziemnomorskiego; frygana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) ekol. bot. zimozielona formacja roślinna wtórna po wycięciu lasów, występująca w okolicach Morza Śródziemnego

Wiktionary

Garig (z francuskiego "garigue" lub "garrigue") – formacja roślinna występująca w klimacie śródziemnomorskim. Składa się głównie z zimozielonych, liściastych krzewów lub małych drzew. Kształtuje się na obszarach z podłożem skalistym lub wapiennym. Wiele z występujących tu krzewów jest kolczastych oraz aromatycznych (mięta, mirt czy wawrzynowate).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡarʲik, AS: garʹik

Wiktionary


garizim

Garizim (język samarytański hebrajski: "Ar-garízim"; arab.: جبل جرزيم "Dżabal Dżarizīm", język tyberiadzki hebrajski: הַר גְּרִזִּים "Har Gərizzîm"; hebr.: הַר גְּרִיזִּים "Har Gərizzim") – jedna z dwóch gór wznoszących się na południe od miasta Nablus w Samarii, w centralnej części Izraela. Góra wznosi się na wysokość 881 m n.p.m.

Wikipedia


garkotłuk

garnkotłuk;
1. pogardliwie o kucharzu lub kucharce;
2. lekceważąco o prymitywnej kobiecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) żart. gw-pl|Warszawa. kobieta

Wiktionary


garkuchnia

podrzędna restauracja, jadłodajnia; traktiernia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lekcew. podrzędna, tania jadłodajnia

 (1.2) lekcew. sprzęty kuchenne

Wiktionary

Garkuchnia (z niem. "Garküche") – tania jadłodajnia wydająca jedną lub kilka prostych potraw przygotowywanych na zapas w dużych kotłach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡarˈkuxʲɲa, AS: garkuχʹńa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. traktiernia

Wiktionary


garland

[czytaj: garLEND] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Judy Garland – amerykańska aktorka i piosenkarka
  • Merrick Garland – amerykański prawnik i sędzia, prokurator generalny Stanów Zjednoczonych
  • ORP „Garland” (znak burtowy H37) – brytyjski niszczyciel eskortowy typu G wypożyczony Polskiej Marynarce Wojennej w 1940 roku
  • Garland – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Miller
  • Garland – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Penobscot
  • Garland – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Seward
  • Garland – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Sampson
  • Garland – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Tipton
  • Garland – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Dallas
  • Garland – miasto w stanie Utah, w hrabstwie Box Elder
  • Garland – jednostka osadnicza w stanie Wyoming, w hrabstwie Park
  • Garland (ang. Garland Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Arkansas

Wikipedia


garlica

rodzaj ptaków z rodziny gołębiowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • garlica maoryska – gatunek ptaka z rzędu gołębiowych;
  • Garlica Duchowna
  • Garlica Murowana

Wikipedia


garlicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Garlicki (ur. 1934) – polski geolog
  • Andrzej Garlicki (1935–2013) – polski historyk, publicysta
  • Apolinary Garlicki (1872–1940) – polski socjolog, historyk
  • Jan Garlicki (1914–1989) – polski prawnik i archiwista
  • Janusz Garlicki (1923–2015) – polski dziennikarz i pisarz
  • Lech Garlicki (ur. 1946) – polski prawnik
  • Łukasz Garlicki (ur. 1977) – polski aktor
  • Marian Garlicki (1908–2002) – polski lekarz, generał brygady Wojska Polskiego, uczestnik II wojny światowej
  • Piotr Garlicki (ur. 1945) – polski aktor
  • Stanisław Garlicki (1875–1935) – polski matematyk i chemik
  • Stanisław Wojciech Garlicki (1902–1972) – polski działacz socjalistyczny, adwokat
  • Tomasz Garlicki (ur. ok. 1730) – ksiądz katolicki, kaznodzieja konfederacji barskiej w województwie krakowskim

Wikipedia


garliński

nazwisko


SJP.pl


garmaż

1. miejsce wyrobu i sprzedaży zimnych dań obiadowych i przekąsek;
2. wyroby garmażeryjne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. dania gotowe lub półgotowe dostarczane do lokali gastronomicznych

 (1.2) pot. zakład produkujący, sprzedający lub dostarczający dania gotowe i półgotowe

Wiktionary

Garmaż, potocznie wyroby garmażeryjne, garmażerka – ogół gotowych lub na pół gotowych potraw dostarczanych do sklepów oraz lokali gastronomicznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Monopolu funkcjonowała nie tylko restauracja, ale także cukiernia i bar, w którym stołowali się zazwyczaj stoczniowcy. W ciągu dnia sprzedawano w nim nawet 400 porcji, głównie garmażu.

 (1.2) W delikatesach były kukułki, a w spożywczym nie, tym bardziej że to przecież był warzywniak, a może nawet garmaż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garmażer m., garmażeria ż., garmażerka ż.

 przym. garmażeryjny

Wiktionary


garmażer

osoba zajmujące się garmażerką


SJP.pl


garmażeria

garmażernia;
1. zakład lub dział restauracyjny produkujący półfabrykaty spożywcze lub potrawy (głównie zimne potrawy, przystawki mięsne, rybne i inne);
2. sklep lub dział sklepowy sprzedający takie artykuły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakład lub dział w restauracji, w którym produkuje się półfabrykaty spożywcze i gotowe potrawy

 (1.2) sklep, gdzie sprzedaje się półfabrykaty spożywcze i gotowe potrawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja z kolei powiedziałem, że nie mam nic na kolację, więc powinniśmy kupić coś gotowego w garmażerii albo na żydowskim straganie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌgarmaˈʒɛrʲja, AS: garmažerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garmaż mrz.

 war. garmażernia ż.

 przym. garmażeryjny

Wiktionary


garmażerka

1. specjalistka w przygotowywaniu potraw dla garmażerii;
2. wyroby garmażeryjne


SJP.pl


garmażernia

garmażeria;
1. zakład lub dział restauracyjny produkujący półfabrykaty spożywcze lub potrawy (głównie zimne potrawy, przystawki mięsne, rybne i inne);
2. sklep lub dział sklepowy sprzedający takie artykuły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakład lub dział w restauracji, w którym produkuje się półfabrykaty spożywcze i gotowe potrawy

 (1.2) sklep, gdzie sprzedaje się półfabrykaty spożywcze i gotowe potrawy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌgarmaˈʒɛrʲɲa, AS: garmažerʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. garmażeryjny

 rzecz. garmażeria ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) garmażeria

Wiktionary


garmażerski

przymiotnik od: garmażer


SJP.pl


garmażeryjny

przymiotnik od: garmażeria (garmażernia), np. sklep garmażeryjny, produkty garmażeryjne


SJP.pl


garmisch-partenkirchen

[czytaj: garmisz partenkirchen] miejscowość w Niemczech


SJP.pl

Garmisch-Partenkirchen – powiatowa gmina targowa i uzdrowisko w południowych Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Górna Bawaria, w regionie Oberland, siedziba powiatu Garmisch-Partenkirchen. Miejscowość nie ma statusu miasta. Leży w Alpach na trójstyku trzech pasm - Ammergauer Alpen, Bayerische Voralpen oraz Wettersteingebirge. Jest znanym ośrodkiem narciarskim.

Wikipedia


garmond

rozmiar czcionki o wielkości 10 punktów typograficznych (3,760 mm); garmont, korpus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający dziesięciu punktom (3,759 mm)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡarmɔ̃nt, AS: garmõnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. garmondowy

Wiktionary


garmondowy

→ garmond


SJP.pl

Patrz:

garmond

garmont

rozmiar czcionki o wielkości 10 punktów typograficznych (3,760 mm); garmond, korpus


SJP.pl


garmontowy

→ garmont; garmondowy


SJP.pl


garna

gatunek antylopy z rodziny pustorożców występujący we wschodnich Indiach


SJP.pl


garncarczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) czeladnik garncarski, uczeń garncarza

Wiktionary


garncarek

rzemieślniczka wyrabiająca garnki


SJP.pl


garncarka

rzemieślniczka wyrabiająca garnki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzem. rzemieślniczka wykonująca garnki i inne naczynia ceramiczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garncarz mzw./mos.

Wiktionary


garncarnia

zakład produkujący wyroby garncarskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pracownia garncarska; zakład wytwarzający ceramikę z gliny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gar mrz., garniec mrz., garnek mrz., garncarz mos., garncarstwo n.

 przym. garncarski

Wiktionary


garncarski

dotyczący garncarstwa, garncarza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący garncarstwa albo garncarza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gar mrz., garniec mrz., garnek mrz., garncarz mos., garncarstwo n., garncarnia ż., garnuszek mrz.

 przym. garncarzowy

Wiktionary


garncarstwo

rzemiosło i technika wyrabiania naczyń glinianych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzemiosło zajmujące się ręcznym wyrobem naczyń glinianych;

Wiktionary

Garncarstwo – jedno z najstarszych rzemiosł (znane od neolitu). Jest to rękodzielniczy wyrób ceramicznych naczyń i przedmiotów codziennego użytku.

Rzemieślnik zajmujący się garncarstwem to garncarz albo garncarka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡarn̥ˈt͡sarstfɔ, AS: garn̦carstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garnek m., garnuszek m., garncarz m., garncarnia ż.

 przym. garncarski

Wiktionary


garncarz

1. rzemieślnik wyrabiający garnki;
2. regionalnie: zdun;
3. środowiskowo: perkusista;
4. ptak średniej wielkości, żyjący w Ameryce Południowej; tęgoster


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący garnki i inne naczynia ceramiczne

 (1.2) gw-pl|Poznań. także zdun

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. nazwa systematyczna|Furnarius rufus|ref=tak., gatunek małych ptaków o szarordzawym upierzeniu, które budują gniazda z gliny, wyglądające jak gliniane garnki;

 (2.2) ornit. osobnik z gatunku garncarzy (2.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wyschnięciu garncarz wstawia garnki do pieca.

 (2.2) Samiczka garncarza wyściela gniazdo trawą i pierzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡarn̥t͡saʃ, AS: garn̦caš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garnek m., garniec m., garnuszek m., garncarstwo n., garncarka ż., garncarzowate nmos., garncarnia ż.

 przym. garnkowy, garncarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. garcorz

 (2.1) garncarz rdzawy

 (2.2) garncarz rdzawy

Wiktionary


garncarzowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl

Garncarzowate (Furnariidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca ponad dwieście trzydzieści gatunków ptaków, występujących wyłącznie w krainie neotropikalnej.

Wikipedia


garncarzowaty

o cechach garncarzowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


garncarzowy

→ garncarz (dawniej); garncarski


SJP.pl


garncowy

związany z garncem


SJP.pl


garnczek

zdrobnienie od: garnek; garczek, garnuszek, garneczek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. mały garnek

 (1.2) pot. zawartość garnczka (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garnek mrz.

Wiktionary


garnczkowy

→ garnczek


SJP.pl

Patrz:

garnczek

garncówka

naczynie o pojemności jednego garnca


SJP.pl


garneczek

zdrobnienie od: garnek; garnuszek, garnczek, garczek


SJP.pl


garnek

naczynie wykonane z metalu lub gliny służące do gotowania pożywienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw;

 (1.2) przen. środ. mot. cylinder

 (1.3) środ. bud. pustak stropowy

Wiktionary

Zobacz też: Garnek w innych znaczeniach tej nazwy.

Garnek – naczynie kuchenne służące do gotowania lub duszenia potraw, najczęściej w kształcie cylindra z dnem i z dwoma uchwytami na zewnętrznych ścianach. Zwykle wyposażony jest w pokrywkę z uchwytem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po uzyskaniu zgody mamy, pewnego popołudnia przyjaciółki zataszczyły na wieżę piecyk elektryczny, materac dmuchany, koce, lampę, adapter „Mister Hit”, stos płyt, garnek, grzałkę do wody, paczkę herbaty, cukier, łyżeczki, kubki – no, i oczywiście, książki i zeszyty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡarnɛk, AS: garnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garncarstwo n., garncarz mos., garncarka ż.

:: zdrobn. garnczek mrz., garnuszek mrz.

:: zgrub. gar mrz., garniec mrz.

 przym. garncarski, garnkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gar; gw. Górny Śląsk gornak

 (1.2) gar

Wiktionary


garnela

jadalny rak morski z podrzędu krewetek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Crangon crangon|ref=tak., krewetka żyjąca w wodach przybrzeżnych północnego Atlantyku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarˈnɛla, AS: garnela

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garnela pospolita, krewetka piaskowa, garnela właściwa, garnela nakrapiana

Wiktionary


garnelowce

grupa skorupiaków obejmująca około 30 rodzin dziesięcionogów; krewetkowce


SJP.pl


garnelowiec

przedstawiciel grupy skorupiaków obejmującej około 30 rodzin dziesięcionogów; krewetkowiec


SJP.pl


garniak

potocznie:
1. garnitur; gajer;
2. mężczyzna noszący garnitur


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. garnitur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garnitur mrz., garniturek mrz.

 przym. garniturowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gajer, gajerek

Wiktionary


garnie

[czytaj: garNI] o potrawach: z przybraniem


SJP.pl


garniec

dawna polska miara objętości, dziś zwykle o czymś tej objętości


SJP.pl

Zobacz też: góra Garniec.

Garniec – jednostka objętości stosowana w Europie od średniowiecza, podstawowa jednostka objętościowa późnego okresu wieków średnich. Nazwę wzięła od glinianego naczynia.

Wikipedia


garnier

von Garnier – śląska rodzina szlachecka pochodzenia francuskiego. Czeskie szlachectwo i inkolat od 1729 r. Od 1840 r. z tytułem pruskiego hrabiego (primogenitura) von Garnier-Turawa.

Wikipedia


garnieryt

minerał, uwodniony krzemian niklu i magnezu


SJP.pl

Garnieryt – rzadki minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy serpentynów. Jest kruchy, przeświecający.

Jego nazwa pochodzi od nazwiska odkrywcy – francuskiego geologa Juliusza Garniera.

Wikipedia


garnir

to, czym dana rzecz (najczęściej potrawa, dawniej także brzegi materiału) jest ugarnirowana (ozdobiona); garnirunek, garnirowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. dodatek służący do ozdobienia potrawy lub napoju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wielkim seledynowym półmisku (…) walały się już tylko ogryzione kości, pomieszane z resztkami niedojedzonego garniru (…).

 (1.1) Zbyt wielki garnir na drinku często doprowadza do “przerostu formy nad treścią” i psuje harmonię drinka.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. garnirować ndk.

 rzecz. garnirowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dekoracja, przystrojenie, ozdoba

Wiktionary


garnirowanie

to, czym dana rzecz (najczęściej potrawa, dawniej także brzegi materiału) jest ugarnirowana (ozdobiona); garnirunek, garnir


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. ozdabianie, przybranie, dekorowanie jedzenia;

 (1.2) zob. garnirunek.

Wiktionary

Garnirowanie (z "fr. garnir – ozdabiać") – przybranie, dekorowanie potraw i naczyń, na których są podane, za pomocą niewielkiej (dodatkowej) porcji żywności – rzeźbionej, artystycznie ciętej lub/oraz odpowiednio zaaranżowanej. Dodatki, którymi się zdobi potrawę zwie się garnirunkiem lub także garnirowaniem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡarʲɲirɔˈvãɲɛ, AS: garʹńirovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. garnirować

 rzecz. garnir mrz., garnirunek

Wiktionary


garnirować

1. ozdabiać potrawę lub naczynie z potrawą; przybierać;
2. dawniej: obszywać coś koronkami, wstążkami, futrem; ozdabiać brzegi; lamować; bramować


SJP.pl

czasownik

 (1.1) kulin. ozdabiać jedzenie (np. zieleniną)

 (1.2) przest. obszywać coś tasiemką, lamówką itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡarʲɲiˈrɔvat͡ɕ, AS: garʹńirovać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) garnirunek

 (1.1-2) rzecz. garnirowanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lamować

Wiktionary


garnirunek

to, czym dana rzecz (najczęściej potrawa, dawniej także brzegi stroju) jest ugarnirowana (ozdobiona); garnirowanie, garnir


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. przybranie potrawy, dodatki ją zdobiące

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡarʲɲiˈrũnɛk, AS: garʹńirũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garnirowanie n.

 czas. garnirować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garnirowanie

Wiktionary


garnitur

ubiór męski, składający się ze spodni i marynarki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odzież. kraw. eleganckie ubranie męskie;

 (1.2) grupa osób o zbliżonym poziomie kompetencji, ważności lub wpływów

 (1.3) komplet przedmiotów stanowiących pewną całość lub służących do jednego celu

 (1.4) odzież. pot. ubranie damskie złożone z żakietu i długich spodni

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy mogę założyć na ślub jasnobeżowy garnitur w delikatne ciemne prążki?

 (1.2) Tej rocznicy nie uświetni pełen garnitur ambasadorów.

 (1.3) Z pełnym garniturem lśniących zębów warto się uśmiechać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarʲˈɲitur, AS: garʹńitur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garniak m.

:: zdrobn. garniturek m.

 przym. garniturowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk ancug, gangol

Wiktionary


garniturek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kraw. garnitur dziecięcy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pojedziemy zamówić garniturek komunijny dla Macieja.

 (1.1) Myślę, że jest ci do twarzy w tym sztruksowym garniturku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garniak mrz., garnitur mrz.

 przym. garniturowy

Wiktionary


garniturowiec

potocznie: osoba chodząca w garniturze


SJP.pl


garniturowy

związany z garniturem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) kraw. związany z garniturem, dotyczący garnituru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy tafta nadaje się na materiał garniturowy?

 (1.1) Chcielibyśmy kupić kilka metrów materiału garniturowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garniak mrz., garnitur mrz., garniturek mrz.

Wiktionary


garniturzyna

marny albo stary garnitur


SJP.pl


garnizon

1. formacja wojskowa stacjonująca w określonym mieście lub twierdzy;
2. miejsce przebywania walczących; baza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wojsk. oddział wojska stacjonujący w danym miejscu

 (1.2) wojsk. miejsce stałego stacjonowania garnizonu (1.1)

 (1.3) wojsk. okres stałego stacjonowania garnizonu (1.1)

Wiktionary

Garnizon – określenie korpusu wojsk stacjonujących w określonym miejscu, dawniej w celu jego ochrony, obecnie zaś miejsce stacjonowania jest wykorzystywane jako baza wojskowa. Garnizonem nazywa się również miejscowość lub kilka położonych obok siebie miejscowości, w których stale lub czasowo rozmieszczone są jednostki wojskowe.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stacjonujący w Katowicach garnizon wycofano do Krakowa.

 (1.2) Jeszcze przed wybuchem wojny trafił do garnizonu w Cieszynie.

 (1.3) Podczas letniego garnizonu w stolicy żołnierze pomogli w translokacji niektórych oddziałów szpitala.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garnizonowy mos.

 przym. garnizonowy

Wiktionary


garnizonowy

związany z garnizonem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z garnizonem, należący do garnizonu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) przest. żołnierz pełniący służbę w garnizonie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Celina poszła na mszę do kościoła garnizonowego.

 (2.1) Twierdza posiadała zbyt małą liczbę garnizonowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garnizon m., garnizonówka ż.

Wiktionary


garnkoskrob

dawniej: człowiek prowadzący wygodne życie na cudzy koszt; pieczeniarz, darmozjad, pasożyt


SJP.pl


garnkotłuk

garkotłuk;
1. pogardliwie o kucharzu lub kucharce;
2. lekceważąco o prymitywnej kobiecie


SJP.pl


garnkowy

→ garnek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący garnka

Wiktionary

Patrz:

garnek

Powiązane:

 rzecz. garncarz mzw./mos.

Wiktionary


garnuszeczek

zdrobnienie od: garnuszek


SJP.pl


garnuszek

zdrobnienie od: garnek; garnczek, garneczek, garczek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) małe naczynie, z którego się pije

 (1.2) pojemność, zawartość garnuszka (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garnek mrz., garncarstwo n., garncarz mos.

 przym. garncarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kubek; gw. Górny Śląsk gorczek, gornczek

Wiktionary


garnuszewski

nazwisko


SJP.pl


garnuszkowy

→ garnuszek


SJP.pl

Patrz:

garnuszek

garnusznica

garnusznica bukowa - gatunek muchówki z rodziny pryszczarkowatych


SJP.pl


garnąć

1. przysuwać do siebie; obejmować, przytulać;
2. przenośnie: zjednywać, przyciągać, brać pod opiekę


SJP.pl


garo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) etn. lud zamieszkujący stan Meghalaya w Indiach oraz przygraniczne obszary Bangladeszu;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) mężczyzna z ludu Garo (1.1)

rzeczownik, rodzaj żeński

 (3.1) kobieta z ludu Garo (1.1)

Wiktionary

Garo – lud zamieszkujący stan Meghalaya w Indiach oraz przygraniczne obszary Bangladeszu. Nazywają sami siebie "Achik-Mande" (w języku garo: "achik" „wzgórze”, "mande" „lud”). Są drugim liczbowo ludem w Meghalaya i stanowią około jednej trzeciej populacji stanu. Ocenia się, że w sumie w Indiach i Bangladeszu mieszkają 2 miliony Garo (2001).

Wikipedia


garonna

rzeka w południowo-zachodniej Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w południowo-zachodniej Francji;

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡaˈrɔ̃nːa, AS: garõ•na

Wiktionary

Powiązane:

 przym. garoński

Wiktionary


garota

garrota;
1. średniowieczne narzędzie tortur - obręcz zaciskana na szyi
2. w dawnej Hiszpanii: kara śmierci przez uduszenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) broń mająca postać cienkiego paska materiału lub linki do uchwycenia oburącz i zaciśnięcia na szyi ofiary;

 (1.2) urządzenie do wykonywania kary śmierci w Hiszpanii i Portugalii w XIX i XX wieku

Wiktionary

Garota ( garrote) – broń wykorzystywana od czasów starożytności przez zabójców do szybkiego duszenia ofiar. Jest to kawałek dość cienkiego, lecz wytrzymałego materiału, do uchwycenia oburącz i zaciskania na szyi ofiary.

Garota może być użyta do samoobrony, mimo iż w założeniu służy do nagłego ataku od tyłu. Jest bardzo łatwa do ukrycia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Garota jest bronią wykorzystywaną do szybkiego duszenia ofiar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈrɔta, AS: garota

Wiktionary


garowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|garować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡarɔˈvãɲɛ, AS: garovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. garować

Wiktionary


garować

1. o cieście: rosnąć, fermentować;
2. o wietrze: wiać z boku, z ukosa;
3. nastawiać żagle odpowiednio do kierunku wiatru


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) kulin. o cieście: rosnąć, powiększać swoją objętość wskutek pozostawienia na pewien czas

 (1.2) gw-pl|Poznań. spać

 (1.3) przestęp. przebywać w więzieniu, odsiadywać wyrok, odbywać karę jako osadzony

 (1.4) żegl. o wietrze: dąć z ukosa, skośnie; również ustawiać reje z żaglami do takiego kierunku wiatru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pączki trzeba zawsze garować w cieple.

 (1.2) Będziesz do południa garował?! Też bym chciała garować tyle co ty.

 (1.3) Zbychowi, który za damski chuj garuje już prawie dwa roki, zostały do odsiadki ledwie trzy miechy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kiblować

Wiktionary


garownia

pomieszczenie w piekarni, w którym rośnie ciasto; gara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. pomieszczenie w piekarni, w którym rośnie ciasto na chleb

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈrɔvʲɲa, AS: garovʹńa

Wiktionary


garowy

przymiotnik od: gar


SJP.pl


garoński

przymiotnik od rzeki: Garonna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Garonną, dotyczący Garonny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Garonna ż.

Wiktionary


garri

potrawa kuchni nigeryjskiej, przygotowywana z kassawy (mączki otrzymywanej z manioku)


SJP.pl

Garri albo gari – popularny zachodnioafrykański rodzaj żywności robiony z bulw manioku zwanej częściej kassawa. Słowo gari używane jest głównie w Nigerii (szczególnie przez ludzi Joruba) i w Ghanie.

Wikipedia


garrota

garota;
1. średniowieczne narzędzie tortur - obręcz zaciskana na szyi
2. w dawnej Hiszpanii: kara śmierci przez uduszenie


SJP.pl


garski

nazwisko


SJP.pl


garson

[czytaj: garSĄ lub garSON] dawniej:
1. chłopak na posyłki w hotelu
2. kelner w restauracji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. chłopiec na posyłki, do drobnych posług w hotelu, restauracji, na statku pasażerskim, do pomocy w sklepie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarˈsɔ̃w̃, AS: garsõũ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) boy

Wiktionary


garsoneczka

zdrobnienie od: garsonka


SJP.pl


garsoniera

przestarzale:
1. mieszkanie jednopokojowe; kawalerka;
2. małe mieszkanie mężczyzny do celów towarzyskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) małe mieszkanie dla jednej osoby

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Garsoniera – film z 1960 roku
  • miejsce do mieszkania → zobacz kawalerka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. garsonka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kawalerka

Wiktionary


garsonka

1. dwuczęściowa sukienka, składająca się ze spódnicy i żakietu;
2. fryzura kobieca modna w latach dwudziestych XX wieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odzież. kraw. ubiór damski złożony z żakietu i spódnicy

 (1.2) daw. krótka kobieca fryzura

 (1.3) gw-pl|Warszawa. kelnerka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja córka założyła tę garsonkę tylko raz, na wesele.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarˈsɔ̃nka, AS: garsõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garsoniera ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kostium

 (1.2) na chłopczycę

Wiktionary


garsonkowy

→ garsonka


SJP.pl

Patrz:

garsonka

garstecki

nazwisko


SJP.pl


garsteczka

zdrobnienie od: garstka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: garstka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarˈstɛt͡ʃka, AS: garstečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garść ż.

Wiktionary


garstka

zdrobnienie od: garść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: garść

 (1.2) niewiele

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Garstka (ur. 1945) – polski koszykarz i trener
  • Barbara Garstka (ur. 1988) – polska aktorka
  • Dariusz Garstka (ur. 1964) – polski koszykarz
  • Kazimierz Garstka (1896–1940) – polski wojskowy
  • Wiesław Garstka (ur. 1946) – polski samorządowiec

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na jego ostatni wykład przyszła garstka studentów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡarstka, AS: garstka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garść ż.

Wiktionary


garstnica

rodzaj grzybów z rzędu kustrzebkowców


SJP.pl


gartner

Ga

Wikipedia


garuda

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy, nazwa własna

 (1.1) mit. rel. hinduistyczne i buddyjskie bóstwo przedstawiane w postaci orła, zwykle o ludzkim ciele w złotych lub czerwonych barwach;

Wiktionary

Garuda – jedno z bóstw w hinduizmie i buddyzmie tybetańskim.

Garuda jest malezyjską odmianą Feniksa; w Japonii bóstwo to nosi nazwę Karura.

Ten mityczny ptak widnieje w godłach Tajlandii i Indonezji, ponadto narodowe linie lotnicze w Indonezji to Garuda Indonesia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I tak mężni, obdarzeni straszną mocą, a w szybkości dorównujący złotopióremu Garudzie dwaj groźni giganci podobni księżycowi i słońcu na niebie zmagali się, wyczekując uchybień nieprzyjaciela.

Wiktionary


garudasana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jedna z asan; pozycja stojąca, w której ugięte nogi są skrzyżowane w taki sposób, że prawe kolano znajduje się nad lewym (lub odwrotnie), a szczyt prawej stopy znajduje się za lewą łydką; plecy są wyprostowane; ramiona skrzyżowane są z przodu tułowia, tak aby lewe ramię było ponad prawym (lub odwrotnie przy odwrotnym splocie nóg), przedramiona ułożone są prostopadle do podłogi, a grzbiety dłoni przykrywają się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja orła, orzeł

Wiktionary


garuga

1. wiatr wiejący z boku;
2. bieg statku w momencie, gdy wiatr dmie z boku żagla; gara


SJP.pl

Garuga – rodzaj roślin z rodziny osoczynowatych. Obejmuje cztery gatunki. Występują one w południowo-wschodniej Azji oraz w Australii i w zachodniej części Oceanii. Rośliny te zawierają kremowo lub różowo zabarwioną żywicę. Drzewa wykorzystywane jako źródło surowca drzewnego.

Wikipedia


garum

słony sos ze sfermentowanych ryb, używany w kuchni starożytnego Rzymu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. hist. słony sos o wyrazistym smaku, sporządzany ze sfermentowanych ryb i wielu przypraw; podstawowy składnik wykwintnej kuchni starożytnego Rzymu;

Wiktionary

Ga

Wikipedia


garus

nazwisko


SJP.pl

Garus – regionalnie gęsta, słodka zupa owocowa, przyrządzana najczęściej z rozgotowanych gruszek, a także jabłek lub śliwek z dodatkiem mleka, jajek, mąki i przypraw, w odróżnieniu od większości innych słodkich zup podawana z okraszonymi ziemniakami.

Wikipedia


garusowaty

dawniej: gęsty i lepki, kleisty; mazisty, maziowaty


SJP.pl


garwacki

nazwisko


SJP.pl


garwolin

miasto i gmina w województwie mazowieckim nad rzeką Wilgą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Garwolin – miasto w województwie mazowieckim, siedziba władz gminy miejskiej Garwolin, gminy wiejskiej Garwolin i powiatu garwolińskiego.

Miasto położone jest nad rzeką Wilgą, przy skrzyżowaniu dróg krajowych S17 z 76.

Garwolin uzyskał lokację miejską przed 1423 rokiem. Miasto królewskie Korony Królestwa Polskiego, położone w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡarˈvɔlʲĩn, AS: garvolʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garwolinianin m., garwolinianka ż.

 przym. garwoliński

Wiktionary


garwolinianin

mieszkaniec Garwolina


SJP.pl


garwolinianka

mieszkanka Garwolina


SJP.pl


garwoliński

przymiotnik od: Garwolin


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Garwolina, związany z Garwolinem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Garwolin m., garwolinianin m., garwolinianka ż.

Wiktionary


garwolski

lokalnie: garwoliński


SJP.pl


gary

duży garnek


SJP.pl

Gary – imię męskie wywodzące się z języków staroangielskiego i germańskiego wywodzące się od słowa „włócznia” lub „włócznik”. Inne odmiany tego imienia to Garry, Garri lub Garrie.

Wikipedia


garybaldczyk

garibaldczyk;
1. służący pod dowództwem gen. Giuseppe Garibaldiego w czasie walk narodowowyzwoleńczych we Włoszech
2. żołnierz utworzonego we Francji w 1914 roku legionu włoskiego, dowodzenego przez syna Giuseppe Garibaldiego - Ricciottiego


SJP.pl


garybaldka

przestarzałe:
1. rodzaj dwuosobowej gry w karty;
2. mały kapelusik damski z wywiniętym rondem;
3. czerwona koszula noszona przez powstańców Garibaldiego


SJP.pl


garztecki

nazwisko


SJP.pl


garzyn

Garzyn (niem. "Gelsendorf")– wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Krzemieniewo.

W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa leszczyńskiego.

W miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo Rolne – "Państwowy Ośrodek Hodowli Zarodowej Garzyn".

Wikipedia


garłacz

1. odmiana gołębia domowego, mającego zdolność bardzo silnego rozdymania wola; wolak, gardłacz;
2. stalowa tuleja nakładana na wylot lufy karabinu do strzelania granatami, używana w I wojnie światowej; gardłacz;
3. dawna ręczna broń palna mająca lejkowato rozszerzony wylot lufy; gardłacz;
4. ozdobne zakończenie rynny, najczęściej w kształcie paszczy zwierzęcej lub smoczej; gargulec, rzygacz, rzygulec, plwacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. wojsk. krótka ręczna broń palna z trąbkowatym wylotem lufy, strzelająca siekańcami, używana w Europie w XVII–XVIII wieku;

 (1.2) wojsk. nasadka karabinowa do wystrzeliwania granatów, stosowana podczas I wojny światowej i w okresie międzywojennym;

 (1.3) archit. dekoracyjne zakończenie rynny dachowej, rozpowszechnione w budownictwie gotyku i renesansu;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ornit. hodowlana odmiana gołębia domowego, rasy zaliczane do grupy gołębi dętych

Wiktionary

Garłacz (gardłacz, szturmak, tromblon) – odprzodowa broń strzelecka wyposażona w lufę z charakterystycznym rozszerzeniem przy wylocie, w formie spłaszczonego lub zaokrąglonego lejka. Rodzaj dawnej strzelby, używanej głównie w XVI–XVIII wieku.

Na zachodzie Europy garłacz w wersji cywilnej nazywano tromblonem, broń wojskową – eskopetą, a tzw. duński, używany w marynarce, ze spodnim trzpieniem do osadzania garłacza na podstawie, nosił nazwę espingoli; określenie angielskie to blunderbuss.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gardłacz, tromblon, szturmak, muszkieton, espingola

 (1.2) granatnik karabinowy, granatnik nasadkowy

 (1.3) gargulec, pluwacz, plwacz, rzygacz

Wiktionary


garłuch

Gerlach; Gierlach; masyw górski w Tatrach Wysokich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. daw. najwyższy masyw górski w Tatrach;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Garłuch (Gerlach) – najwyższy szczyt Tatr i całych Karpat, położony na Słowacji, w bocznej grani Tatr.
  • 7 Pułk Piechoty AK „Garłuch” – jednostki wojskowe samodzielnego VIII rejonu Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej walczące w powstaniu warszawskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Młodzież słuchała opowieści o wejściach na Garłucha.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gerlach, Gierlach

Wiktionary


garść

1. dłoń jako narzędzie do złapania, nabrania czegoś;
2. pojemność garści, tyle, ile się w niej zmieści;
3. przenośnie: trochę, odrobinę, niewiele; kilku, paru, niewielu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dłoń złożona tak, aby móc coś zaczerpnąć lub chwycić

 (1.2) ilość mieszcząca się w garści (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pożyczyłem od sąsiada garść soli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarʲɕt͡ɕ, AS: garʹść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadgarstek m.

:: zdrobn. garstka ż., garsteczka ż.

Wiktionary


gasa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. ulica

Wiktionary

Gasa (dzong. མགར་ས་རྫོང་ཁག) – jeden z 20 dystryktów (dzongkhagów) w Bhutanie. Znajduje się w północnej części kraju, położony jest w obrębie Himalajów, graniczy z Tybetańskim Regionem Autonomicznym. W granicach tego dystryktu mieszczą się najwyższe szczyty górskie kraju, w tym Gankhar Puensum, czyli najwyższy niezdobyty szczyt świata. Powierzchnia Gasa wynosi 3081.77 km² zaś populacja liczy 2970 osób.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡasa, AS: gasa

Wiktionary


gasb

antymonek galu


SJP.pl


gasek

nazwisko


SJP.pl


gasidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) narzędzie do gaszenia świec w formie metalowego stożka niejednokrotnie umocowywanego na kiju;

 (1.2) daw. żart. nos

Wiktionary

Gasidło, także gaśnik – przyrząd służący do gaszenia lub zapalania świec. W innym znaczeniu ociosany kamienny blok do gaszenia pochodni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po zakończeniu mszy wyszedł ministrant z gasidłem i zgasił wszystkie świece na ołtarzu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gasiciel mos., gaszenie n., gaśnik mrz.

 czas. gasić ndk., zgasić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gaśnik

Wiktionary


gasik

układ elektryczny zabezpieczający styki łączeniowe przed nadmiernym iskrzeniem


SJP.pl


gasiwo

materiał do gaszenia łuku elektrycznego w łączniku


SJP.pl


gasić

1. przerywać palenie się, świecenie czegoś;
2. przerywać pracę urządzenia mechanicznego lub elektrycznego;
3. powodować blednięcie, ciemnienie czegoś;
4. tłumić, osłabiać;
5. pozbawiać kogoś pewności siebie; onieśmielać;
6. przewyższać kogoś pod jakimś względem; zaćmiewać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) przerywać palenie

 (1.2) zmniejszać blask

 (1.3) techn. wyłączać urządzenie

 (1.4) zaspokajać głód, pożądanie, potrzebę

 (1.5) tłumić

 (1.6) pot. speszyć, pozbawić pewności siebie

 (1.7) sport. przyhamować piłkę

 (1.8) o wapnie palonym: łączyć z wodą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strażacy dzielnie gaszą pożar.

 (1.1) No, gaś tego papierosa!

 (1.2) Czarne chmury gaszą blask księżyca.

 (1.3) Gaś natychmiast to radio! Mały zasypia.

 (1.4) Gasili swe pragnienie długo i namiętnie.

 (1.5) Łącznik głowicy z ramą jest kluczowym elementem gaszącym wibracje motocykla Junak.

 (1.6) Franek strasznie zapalił się do tego pomysłu, ale szef go gasił na każdym kroku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡaɕit͡ɕ, AS: gaśić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gasidło n., gaśnik mrz., gaśnica ż., gaszenie n., dogaszanie n., dogaszenie n., pogaszenie n., wygaszanie n., wygaszenie n., zagaszanie n., zagaszenie n., zgaszanie n., zgaszenie n.

 czas. dogaszać ndk., dogasić dk., pogasić dk., wygaszać ndk., wygasić dk., zagaszać ndk., zagasić dk., zgaszać ndk., zgasić dk.

 przym. gaśniczy

Wiktionary


gasiński

nazwisko


SJP.pl


gasiświeczka

dawniej: przyrząd gaszący świeczkę w chwili dopalania się jej do oznaczonego miejsca


SJP.pl


gaskon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. lub rzad. mężczyzna z Gaskonii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaskonia ż., Gaskończyk mos., gaskonada ż., gaskoński mrz.

:: fż. Gaskonka ż.

 przym. gaskoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. Gaskończyk

Wiktionary


gaskonada

pyszałkowate zachowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. chełpliwość, pyszałkowatość, bufonada, samochwalstwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tych przede wszystkim kartek odnosi się opinia Mikulskiego o „biograficznej gaskonadzie" Pola. Wiarygodność ich kwestionował również Stanisław Pigoń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡaskɔ̃ˈnada, AS: gaskõnada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaskoński mrz., Gaskończyk mos., Gaskon mos., Gaskonka ż.

 przym. gaskoński

Wiktionary


gaskonia

kraina historyczna we Francji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji;

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gaskoński mrz., Gaskończyk mos., Gaskonka ż., Gaskon mos.

 przym. gaskoński

Wiktionary


gaskonka

mieszkanka Gaskonii (krainy historycznej we Francji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta z Gaskonii; mieszkanka tej krainy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaskonia ż., gaskonada ż., gaskoński mrz.

:: fm. Gaskończyk mos.

 przym. gaskoński

Wiktionary


gaskończyk

mieszkaniec Gaskonii (krainy historycznej we Francji)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna z Gaskonii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaskonia ż., Gaskon mos., gaskonada ż., gaskoński mrz.

:: fż. Gaskonka ż.

 przym. gaskoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. lub rzad. Gaskon

Wiktionary


gaskoński

przymiotnik od: Gaskonia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gaskonią lub Gaskończykami, dotyczący Gaskonii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. dialekt używany w Gaskonii;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈskɔ̃j̃sʲci, AS: gaskõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaskon mos., Gaskonia ż., Gaskończyk mos., Gaskonka ż., gaskonada ż.

Wiktionary


gaskońskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem gaskońskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem gaskońskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku gaskońskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈskɔ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: gaskõĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


gaslighter

[czytaj: gaslajter] manipulator stosujący gaslighting


SJP.pl


gaslighterka

[czytaj: gaslajterka] manipulatorka stosująca gaslighting


SJP.pl


gaslighting

[czytaj: gaslajting] przemoc psychiczna polegająca na manipulowaniu drugą osobą w taki sposób, że ofiara przestaje ufać własnym osądom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) psych. manipulacja polegająca na wpieraniu komuś problemów psychicznych lub niewłaściwego rozumienia rzeczywistości;

Wiktionary

Gaslighting – forma psychologicznej manipulacji, w której osoba lub grupa osób umyślnie tworzy w osądzie ofiary wątpliwości wobec własnej pamięci czy percepcji, często wywołując u niej dysonans poznawczy i inne stany, takie jak niskie poczucie własnej wartości.

Wikipedia


gasnąć

1. przestawać się palić, płonąć, świecić;
2. tracić intensywność;
3. tracić na wartości lub na ważności w porównaniu z kimś albo z czymś;
4. tracić zapał, energię, pewność siebie;
5. tracić siły, umierać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zgasnąć)

 (1.1) o źródle światła lub ciepła, o uczuciach zanikać, zmniejszać swoją moc, siłę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ognisko już gaśnie. Zaraz będzie można upiec ziemniaki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡasnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: gasnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zgasnąć dk., przygasać ndk., przygasnąć dk., wygasać ndk., wygasnąć dk.

 przym. gaśniczy

 rzecz. gaśnięcie n., wygaśnięcie n.

Wiktionary


gaspacho

[czytaj: gaspaczo] hiszpańska zupa, chłodnik przyrządzany z warzyw; gazpacho


SJP.pl


gaspar

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gaspar – forma imienia Kacper, m.in. w języku hiszpańskim
  • Gaspar – miasto i gmina w Brazylii
  • Gaspar – miejscowość na Kubie
  • Gaspar – cieśnina w Indonezji

Wikipedia


gasparon

dawny, miękki kapelusz pilśniowy


SJP.pl


gasparski

nazwisko


SJP.pl


gaspol

Gaspol S.A. (stylizowane GASPOL S.A.) − przedsiębiorstwo specjalizujące się w dostarczaniu energii. Pod marką GASPOL sprzedaje rozwiązania oparte na gazie płynnym (LPG), skroplonym gazie ziemnym (LNG), a także systemy hybrydowe. Spółka należy do koncernu SHV Energy z siedzibą w Hoofddorp (Holandia).

Wikipedia


gassenhauer

z języka niemieckiego: śpiewka uliczna, szlagier


SJP.pl


gassho

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) buddyjski gest złożenia i podniesienia rąk, wyrażający pozdrowienie i wdzięczność;

Wiktionary


gastarbajter

obcokrajowiec zatrudniony czasowo w kraju wysoko rozwiniętym, najczęściej jako tania siła robocza; gastarbeiter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) obcokrajowiec będący czasowo na emigracji zarobkowej (często jako tania siła robocza) w kraju wysoko rozwiniętym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡastarˈbajtɛr, AS: gastarbai ̯ter

Wiktionary


gastarbeiter

[czytaj: gastarbajter] obcokrajowiec zatrudniony czasowo w kraju wysoko rozwiniętym, najczęściej jako tania siła robocza; gastarbajter


SJP.pl

Ga

Wikipedia


gastarbeiterski

→ gastarbeiter


SJP.pl

Patrz:

gastarbeiter

gasteria

rząd roślin, sukulentów z rodziny złotogłowowatych (dawniej: aloesowatych), niektóre gatunki uprawiane są w celach ozdobnych


SJP.pl

Gasteria ("Gasteria" Duval) – rodzaj sukulentów z rodziny złotogłowowatych. Obejmuje 26 gatunków. Występują one głównie w przylądkowej części południowej Afryki, w większości rosnąc w Karru. Sprowadzone zostały wcześnie do Europy – uprawiane są w Anglii od 1730 roku. Ze względu na łatwość tworzenia mieszańców – mnóstwo ich uzyskano w wyniku hodowli.

Wikipedia


gastr.

skrót od: gastronomia, gastronomiczny


SJP.pl


gastralgia

ból brzucha połączony z niestrawnością


SJP.pl


gastralny

jama gastralna - przestrzeń w ciele jamochłonów, w której odbywa się wstępne trawienie pokarmu; jama chłonąco-trawiąca


SJP.pl


gastrektomia

zabieg operacyjny polegający na częściowym lub całkowitym wycięciu żołądka, wykonywany najczęściej w wyniku jego owrzodzenia lub w przebiegu choroby nowotworowej


SJP.pl

Gastrektomia (łac. "gastrectomia", gr. gastěr = żołądek + ektomě = wycięcie) – całkowita lub prawie całkowita resekcja żołądka w wyniku chirurgicznego zabiegu operacyjnego.

Gastrektomię wykonuje się w przypadkach leczenia nowotworu lub perforacji ściany żołądka przez wrzód. Pierwszą udaną gastrektomię wykonał w 1881 roku Theodor Billroth w przypadku choroby raka żołądka.

Wikipedia


gastrin

nazwa handlowa suplementu diety wspierającego trawienie oraz pracę wątroby, trzustki i jelit, zawierającego ekstrakty roślinne (m.in. koper włoski, miętę, kurkumę, ostropest)


SJP.pl


gastritis

nieżyt żołądka


SJP.pl


gastro

potocznie:
1. wzmożony apetyt po zażyciu środków odurzających; gastrofaza;
2. branża gastronomiczna


SJP.pl


gastrocel

wewnętrzna jama gastruli mająca postać worka, którego ściany tworzy endoderma; archenteron, prajelito, jelito pierwotne


SJP.pl

Zasugerowano, aby "Prajelito"

Gastrocel, jama gastruli – ograniczona endodermą pierwotna jama ciała występująca w rozwoju zarodkowym na etapie gastruli powstająca w pierwszej fazie gastrulacji. Wraz z pragębą i ograniczającą gastrocel endodermą tworzą prajelito[].

Wikipedia


gastrochol

nazwa handlowa roślinnego preparatu żółciopędnego i wspomagającego trawienie


SJP.pl


gastroderma

Gastroderma – wewnętrzna warstwa komórek u niższych zwierząt:

Odpowiednikiem gastrodermy parzydełkowców jest u innych wyższych zwierząt entoderma.

Wikipedia


gastrodrama

przedstawienie teatralne, w którym jedzenie odgrywa znaczną rolę


SJP.pl


gastroenterolog

specjalista w zakresie gastroenterologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. zob. gastrolog.

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka specjalistka gastroenterologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę iść do gastroenterologa, żeby zrobić gastroskopię.

 (2.1) Żona Kowalewskiego jest gastroenterologiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡastrɔɛ̃ntɛˈrɔlɔk, AS: gastroẽnterolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gastroenterologia ż.

:: fż. gastroenterolożka ż.

 przym. gastroenterologiczny

 przysł. gastroenterologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gastrolog

Wiktionary


gastroenterologia

dział medycyny zajmujący się fizjologią, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu pokarmowego, najczęściej żołądka i jelit; gastrologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. dziedzina medycyny zajmująca się czynnościami i schorzeniami układu pokarmowego i gruczołów trawiennych;

Wiktionary

Gastroenterologia ( gastroenterology) – dziedzina medycyny zajmująca się czynnościami i schorzeniami układu pokarmowego; przełyku, żołądka, jelit, odbytu i gruczołów trawiennych (wątroba, trzustka) oraz dróg żółciowych. Badaniem samego żołądka zajmuje się gastrologia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gastroenterologia to nauka o chorobach żołądka, dwunastnicy, jelita cienkiego i grubego, a także wątroby, trzustki oraz dróg żółciowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gastroenterolog m.

 przym. gastroenterologiczny

Wiktionary


gastroenterologiczny

→ gastroenterologia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z gastroenterologią, dotyczący gastroenterologii

Wiktionary

Patrz:

gastroenterologia

Powiązane:

 rzecz. gastroenterologia ż., gastroenterolog mos. / ż.

 przysł. gastroenterologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gastrologiczny

Wiktionary


gastrofaza

potocznie: wzmożony apetyt po zażyciu środków odurzających; gastro


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. wilczy głód, wzmożony apetyt występujący głównie po zażyciu narkotyków (paleniu marihuany) lub po wypiciu alkoholu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) tam to tylko po imprezie na gastrofazę – napchać się, popić i zapomnieć.

Wiktionary


gastrofiberoskop

rodzaj fiberoskopu do badania wnętrza żołądka oraz operacyjnych zabiegów endoskopowych


SJP.pl


gastrofiberoskopia

badanie lekarskie obrazujące górny odcinek przewodu pokarmowego; panendoskopia, gastroskopia


SJP.pl


gastrogran

nazwa handlowa leku zobojętniającego kwas żołądkowy, zawierającego wodorotlenek glinu


SJP.pl


gastrolog

specjalista w dziedzinie gastrologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu pokarmowego, gruczołów trawiennych i dróg żółciowych

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka specjalistka gastrologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamiast ciągle brać krople żołądkowe, może powinieneś iść do gastrologa?

 (2.1) Córka Wiśniewskiego jest gastrologiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈstrɔlɔk, AS: gastrolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gastrologia ż.

 przym. gastrologiczny

 przysł. gastrologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gastroenterolog

Wiktionary


gastrologia

1. dział medycyny zajmujący się fizjologią, rozpoznawaniem i leczeniem schorzeń układu pokarmowego, najczęściej żołądka i jelit; gastroenterologia;
2. oddział gastrologiczny w szpitalu


SJP.pl


gastrologiczny

→ gastrologia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z gastrologią, dotyczący gastrologii

Wiktionary

Patrz:

gastrologia

Powiązane:

 rzecz. gastrologia ż., gastrolog mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gastroenterologiczny

Wiktionary


gastrolożka

→ gastrolog


SJP.pl

Patrz:

gastrolog

gastronom

1. pracownik zakładu gastronomicznego
2. specjalista w dziedzinie sztuki kulinarnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) kulin. specjalista w dziedzinie gastronomi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gastronomia ż.

 przym. gastronomiczny

Wiktionary


gastronomia

1. ogół barów, restauracji i innych miejsc, gdzie odpłatnie podaje się posiłki, napoje;
2. sztuka przyrządzania smacznych, wykwintnych potraw; sztuka kulinarna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) działalność produkcyjno-usługowa, obejmująca prowadzenie restauracji, barów itp.

 (1.2) sztuka przyrządzania potraw

Wiktionary

Gastronomia (z grec. "gaster" – „żołądek”, "nómos" – „prawo”, „ustawa”) – rodzaj działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu otwartych zakładów żywienia zbiorowego (np. restauracji, barów, stołówek itp.). Także sztuka przyrządzania i podawania potraw oparta na fachowej wiedzy kulinarnej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja, AS: gastrõnõmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gastronomiczny, gastryczny

 rzecz. gastronom mos.

Wiktionary


gastronomiczka

→ gastronomik


SJP.pl

Patrz:

gastronomik

gastronomicznie

→ gastronomiczny


SJP.pl

Patrz:

gastronomiczny

gastronomiczny

1. związany z ogółem zakładów żywieniowych, barów, restauracji, bufetów, stołówek;
2. związany z tajnikami przyrządzania potraw


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z gastronomią, dotyczący gastronomii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas EKOPIKNIKU czynne było również zaplecze gastronomiczne, gdzie oferowano bigos, grochówkę, ciastka i napoje.

 (1.1) Zaplanowano parkingi dla samochodów osobowych i autobusów, pawilon gastronomiczny, magazyn sprzętu, modernizację istniejącego budynku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡastrɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ, AS: gastrõnõmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gastronom m., gastronomia ż., gastronomik m.

 przysł. gastronomicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulinarny, kucharski

Wiktionary


gastronomik

gastronom;
1. pracownik zakładu gastronomicznego;
2. specjalista w dziedzinie sztuki kulinarnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) eduk. szkoła zawodowa o profilu gastronomicznym

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gastronomiczny

Wiktionary


gastronomio

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: gastronomia

Wiktionary


gastroplastyka

w medycynie: chirurgiczne zmniejszenie żołądka


SJP.pl


gastroptosis

[czytaj: gastropTO-zis] w medycynie: opadnięcie, obniżenie żołądka


SJP.pl


gastropunkt

potocznie: miejsce, w którym można szybko coś zjeść; punkt gastronomiczny


SJP.pl


gastroskop

przyrząd optyczny umożliwiający oglądanie wnętrza żołądka i wykonywanie zabiegów; wziernik żołądkowy


SJP.pl

Ga

Wikipedia


gastroskopia

badanie lekarskie obrazujące górny odcinek przewodu pokarmowego; panendoskopia, gastrofiberoskopia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. wziernikowanie górnego odcinka przewodu pokarmowego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dolegliwości towarzyszące gastroskopii zmniejsza miejscowe znieczulenie gardła.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gastrofiberoskopia, panendoskopia

Wiktionary


gastroskopowy

→ gastroskop


SJP.pl

Patrz:

gastroskop

gastrostomia

zabieg operacyjny polegający na wytworzeniu sztucznej przetoki (kanału) przez powłoki brzuszne do żołądka, umożliwiający choremu bezpośrednie podawanie pokarmów i płynów


SJP.pl

Gastrostomia – przetoka między środowiskiem zewnętrznym a żołądkiem. Jest stosowana w celu podawania substancji odżywczych u osób z niedrożnym przełykiem, na przykład w wyniku nowotworu lub powikłań po oparzeniu. Gastrostomia zakładana jest również przy schorzeniach neurologicznych z zaburzonym aktem połykania i u osób w śpiączkach.

Wikipedia


gastrostomijny

→ gastrostomia


SJP.pl

Patrz:

gastrostomia

gastrotechnika

technika związana z działalnością firm gastronomicznych


SJP.pl


gastrotest

metoda diagnostyczna do oznaczania kwaśności soku żołądkowego


SJP.pl


gastrotomia

operacyjne otwarcie żołądka poprzez nacięcie jego ściany, wykonywane w celu oceny jego wnętrza lub ewentualnego przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego


SJP.pl


gastroturysta

osoba zwiedzająca miejsca powiązane z jedzeniem w celu smakowania nowych potraw


SJP.pl


gastroturystka

kobieta zwiedzająca miejsca powiązane z jedzeniem w celu smakowania nowych potraw


SJP.pl


gastroturystyczny

związany ze zwiedzaniem miejsc powiązanych z jedzeniem w celu smakowania nowych potraw


SJP.pl


gastroturystyka

zwiedzanie miejsc powiązanych z jedzeniem w celu smakowania nowych potraw


SJP.pl


gastrula

wczesne stadium rozwojowe zarodka zwierząt i człowieka następujące po blastuli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. wczesne stadium rozwojowe zarodka większości zwierząt oraz człowieka;

Wiktionary

Gastrula – stadium rozwojowe zarodka większości zwierząt (w tym człowieka) powstające z blastuli w procesie gastrulacji.

U dwuwarstwowców (Diblastica), w tym gąbek (Porifera), jest zbudowana z dwóch warstw komórek: ektodermy (z której powstaje powłoka ciała) i endodermy (z której powstaje prajelito) nazywanych listkami zarodkowymi. Otaczają one pierwotną jamę ciała, czyli gastrocel. W obrębie endodermy tworzy się prajelito z otworem – pragębą (gastropor).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Proces tworzenia się gastruli (z blastuli) nosi nazwę gastrulacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈstrula, AS: gastrula

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gastrulacja ż.

Wiktionary


gastrulacja

proces przekształcania się zarodka zwierząt i człowieka ze stadium blastuli w gastrulę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. etap rozwoju zarodkowego, podczas którego z blastocysty powstaje gastrula i ustalają się trzy podstawowe listki zarodkowe (ektoderma, mezoderma i endoderma)

Wiktionary

Gastrulacja (ang. "gastrulation") – faza w rozwoju zarodka zwierząt, następująca po bruzdkowaniu. W wyniku gastrulacji powstaje gastrula. W procesie gastrulacji dochodzi do zgrupowania komórek pełniących podobne funkcje w organizmie.

Istotą gastrulacji jest wytworzenie dwóch lub trzech listków zarodkowych z pojedynczej warstwy blastuli. Może to zachodzić na następujące sposoby:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gastrula ż.

Wiktionary


gastryczny

dotyczący żołądka, wspomagający żołądek itp. (np. lek gastryczny, zaburzenia gastryczne); żołądkowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) żołądkowy

 (1.2) spowodowany niestrawnością

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gastronomia ż.

Wiktionary


gastryk

osoba chora przewlekle na żołądek lub jelita


SJP.pl


gastryka

osoba chora przewlekle na żołądek lub jelita


SJP.pl


gastryna

hormon przewodu pokarmowego, pobudzający komórki gruczołowe żołądka do wydzielania soku żołądkowego


SJP.pl

Gastryna – hormon produkowany przez komórki G zlokalizowane w części odźwiernikowej żołądka oraz w początkowej części dwunastnicy. Gastryna nie jest jednolitym hormonem, składa się z mieszanki różnych związków. Do głównych jej działań fizjologicznych zalicza się stymulację wydzielania kwasu solnego oraz wpływ na prawidłowy stan błony śluzowej żołądka.

Wikipedia


gastrzyca

w gwarze łowieckiej: kuper u ptaków


SJP.pl


gasz

nazwisko


SJP.pl


gaszek

zdrobniale o gachu


SJP.pl


gaszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gasić.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gaszenie – walka z ogniem
  • Gaszenie wapna – proces otrzymywania wodorotlenku wapnia
  • Gaszenie – proces tłumienia wielokrotnych wyładowań w licznikach promieniowania jonizującego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za bohaterstwo podczas akcji gaszenia pożaru dostał medal.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈʃɛ̃ɲɛ, AS: gašẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gasidło n., gaśnica ż., zgaszenie n., dogaszanie n., dogaszenie n.

 czas. gasić ndk., zgasić dk., dogaszać ndk., dogasić dk.

 przym. gaśniczy

 przysł. gaśniczo

Wiktionary


gaszerbrum

masyw górski w Karakorum


SJP.pl

Gaszerbrum lub Gasherbrum – masyw górski w Karakorum na granicy Chin i Pakistanu. Leży na wschód od lodowca Baltoro. W skład grupy wchodzi siedem głównych szczytów (w tym 3 ośmiotysięczniki):

Broad Peak jest bardzo rozłożysty, ma kilka wierzchołków i z tego względu bywa traktowany jako masyw oddzielny od Gaszerbrum.

Wikipedia


gaszowice

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś oraz gmina położona w południowej Polsce; ,

 (1.2) geogr. adm. wieś położona w województwie dolnośląskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gaszowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Syców
  • Gaszowice – wieś w woj. śląskim, w pow. rybnickim, w gminie Gaszowice
  • gminie Gaszowice – gmina
  • Gaszowice – gromada

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Urodził się w Gaszowicach na Górnym Śląsku.

Wiktionary


gaszowicki

przymiotnik od: Gaszowice


SJP.pl


gaszyn

Gaszyn – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Wieluń.

Wikipedia


gaszyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Gaszyński
  • Konstanty Gaszyński
  • Marek Gaszyński
  • Mikołaj Gaszyński
  • Stanisław Gaszyński

Wikipedia


gaszć

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. garść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. gosztka

Wiktionary


gat

starożytne miasto w Palestynie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) stpol. pas, przepaska na biodra

 (1.2) stpol. spodnie

Wiktionary

Gat (hebr. גַּת) – jedno z pięciu starożytnych filistyńskich miast-państw, mieszczące się w północno-wschodniej części Filistei. Miasto jest często wymieniane w Biblii, ponadto jego istnienie potwierdzają również źródła egipskie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡat, AS: gat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gacny

 rzecz. gace, gacica, gacie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gace

Wiktionary


gat.

skrót od: gatunek


SJP.pl


gatczyna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, w środkowej części obwodu leningradzkiego;

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gatczyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Trock (1923-1929), Krasnogwardiejsk (1929-1944)

Wiktionary


gatczyński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gatczyną, dotyczący Gatczyny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednym z pierwszych posunięć nowego monarchy było wydanie jego gatczyńskim batalionom przywileju triumfalnego wkroczenia do Petersburga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gatczyna ż.

Wiktionary


gate

[czyta: gejt] bramka kontrolna na lotnisku


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gate – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Beaver
  • Gate (ang. Gate Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie McLean

Wikipedia


gatekeeping

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) socjol. koncepcja według której dziennikarz przy selekcji oraz przekazywaniu informacji nie kieruje się jedynie zasadą obiektywizmu, lecz również swoimi doświadczeniami oraz subiektywnym gustem;

Wiktionary

Gatekeeping (selekcja informacji) – termin po raz pierwszy zastosowany przez Davida Manninga White’a (1917–1993). W jego koncepcji, przy selekcji i przekazywaniu informacji dziennikarz kieruje się nie tylko zasadą obiektywizmu, lecz także swoimi doświadczeniami i subiektywnym gustem.

Wikipedia


gater

maszyna służąca do przecierania kłód drzewnych na tarcicę i elementy drewniane; trak; tracznica


SJP.pl


gates

[czytaj: gejts] nazwisko, m.in. Bill Gates (właść. William Henry Gates III), amerykański przedsiębiorca, współzałożyciel firmy Microsoft


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bill Gates (ur. 1955) – amerykański businessman, współzałożyciel firmy Microsoft
  • Robert Gates (ur. 1943) – zatwierdzony na stanowisko sekretarza obrony USA
  • Henry Louis Gates
  • Charles Gates Dawes (1865 - 1951) – polityk i finansista amerykański. 30. wiceprezydent Stanów Zjednoczonych
  • Gates – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Monroe
  • Gates – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Monroe
  • Gates – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Marion
  • Gates – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Lauderdale
  • Gates (ang. Gates Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Monroe
  • Gates (ang. Gates Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Eddy
  • hrabstwo Gates (ang. Gates County) – w stanie Karolina Północna

Wikipedia


gateway

[czytaj: gejtłej] komputer, urządzenie lub program umożliwiający współpracę różnych typów sieci


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gateway – brama sieciowa
  • Gateway (stacja kosmiczna) – planowana międzynarodowa stacja wokółksiężycowa
  • Gateway Arch – obiekt w kształcie łuku w Saint Louis (USA)
  • Gateway, Inc – amerykańska firma komputerowa
  • Frederick Pohl's Gateway - komputerowa gra przygodowa
  • Gateway II: Homeworld - komputerowa gra przygodowa
  • Gateway. Brama do gwiazd – powieść fantastycznonaukowa Frederika Pohla
  • Gateway – minialbum zespołu Astro
  • Gateway – jednostka osadnicza w stanie Alaska, w okręgu Matanuska-Susitna
  • Gateway – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Benton
  • Gateway – jednostka osadnicza w stanie Floryda, w hrabstwie Lee

Wikipedia


gatha

[czytaj: gata albo gatha] rodzaj liturgicznych hymnów religijnych zawartych w świętych księgach religii staroirańskiej


SJP.pl

Gā

Wikipedia


gatka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gatka – u niektórych roślin: pochewka powstająca ze zrośniętych przylistków
  • Gatka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Żmigród
  • Gatka – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo
  • Gatka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Winnica
  • Gatka – część wsi Rusinów w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Majdan Królewski
  • Gatka – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko
  • Gatka – część wsi Pobłocie w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Główczyce
  • Gatka – część wsi Opatów w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Opatów
  • Gatka – osada leśna w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Ruda Maleniecka

Wikipedia


gatki

zdrobnienie od: gacie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zdrobn. od gacie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡatʲci, AS: gatʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gacie nmos., gaciowy mos.

 przym. gaciowy

 czas. gacić

Wiktionary


gatrowy

związany z gatrem, pracujący przy gatrze


SJP.pl


gatsby

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

 (1.1) kulin. południowoafrykańska przekąska, rodzaj wielkiej kanapki z frytkami i różnymi dodatkami i sosem piri-piri

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gatsby to ogromna bułka, licząca spokojnie ponad 40 centymetrów długości, która w wersji wypasionej zawiera ogromną ilość frytek, mięsa, jajek, warzyw i sosów.

Wiktionary


gatt

skrót od: General Agreement on Tariffs and Trade, Układ Ogólny w sprawie Taryf Celnych i Handlu, porozumienie regulujące handel międzynarodowy, zobowiązujące sygnatariuszy do stosowania jednakowych zasad i przestrzegania taryf oraz innych ograniczeń handlowych i mechanizmów konsultacji


SJP.pl

Uk

Wikipedia


gatt-owski

→ GATT; gattowski


SJP.pl


gattamelata

przydomek Erasma di Narni, kondotiera weneckiego


SJP.pl

Gattamelata (właśc. Erasmo da Narni, ur. ok. 1370 w Narni, zm. 16 stycznia 1443 w Padwie) – włoski kondotier, od 1424 w wojskach Florencji, od 1427 w służbie papieskiej, a od 1434 – w służbie Wenecji. Był jednym z najsłynniejszych najemnych dowódców wojskowych późnego średniowiecza (przydomek "Gattamelata" oznacza "Słodka kotka") i znanym mecenasem sztuki.

Wikipedia


gattowski

przymiotnik od: GATT; GATT-owski


SJP.pl


gatunek

1. rodzaj, typ;
2. jakość, wartość;
3. podstawowa jednostka systematyczna w biologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odmiana czegoś, typ, rodzaj

 (1.2) biol. najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gatunek (biologia) (łac. species)
  • gatunek artystyczny
  • gatunek drewna
  • gatunek filmowy
  • gatunek gry komputerowej
  • gatunek literacki
  • gatunek muzyczny
  • gatunek stopu
  • gatunek telewizyjny
  • Gatunek, (ang. Species), film z roku 1995 w reżyserii Rogera Donaldsona
  • Gatunek 2, (ang. Species II), film z roku 1998 w reżyserii Petera Medaka
  • Gatunek 3, (ang. Species III), film z roku 2004 w reżyserii Brada Turnera

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jest wiele gatunków jabłek.

 (1.1) Z jakiego gatunku drewna zrobią ci ten parkiet?

 (1.2) Latanie na paralotni daje poczucie bycia ptakiem, ale nie należy zapominać, że wszystkie gatunki ptaków wykorzystujących termikę, starannie omijają chmury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈtũnɛk, AS: gatũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gatunkowizm mrz., gatunkowość ż.

 przym. gatunkowy, wewnątrzgatunkowy, wysokogatunkowy

 przysł. gatunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) typ, klasa, model, rodzaj, odmiana, wariant, wersja; gw. Górny Śląsk zorta

 (1.2) skrót gat.

Wiktionary


gatunkotwórczy

tworzący gatunki


SJP.pl


gatunkowizm

stawianie interesów gatunku ludzkiego ponad interesami innych gatunków; szowinizm gatunkowy, dyskryminacja gatunkowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. szowinizm gatunkowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡatũŋˈkɔvʲism̥, AS: gatũŋkovʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gatunek m., gatunkizm m.

 przym. gatunkowy

 przysł. gatunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) specyzm, gatunkizm, dyskryminacja gatunkowa

Wiktionary


gatunkowość

→ gatunkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest gatunkowe

Wiktionary

Patrz:

gatunkowy

Powiązane:

 przym. gatunkowy

 przysł. gatunkowo

 rzecz. gatunek mrz.

Wiktionary


gatunkowy

→ gatunek


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z gatunek (gatunkami), dotyczący gatunku

 (1.2) pot. dobrego gatunku, jakości; stylowy, markowy

Wiktionary

Patrz:

gatunek

Wymowa:

IPA: ˌɡatũŋˈkɔvɨ, AS: gatũŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gatunek m., gatunkizm m., gatunkowizm m., gatunkowość ż.

 przysł. gatunkowo

Wiktionary


gatwick

[czytaj: gatłyk]
1. miejscowość pod Londynem;
2. duży port lotniczy w pobliżu tej miejscowości; London-Gatwick


SJP.pl


gau

Ga

Wikipedia


gauchański

[czytaj: gałczański] dotyczący gauchów (pasterzy południowoamerykańskich, gauczów), charakterystyczny dla gauchów; gauczański


SJP.pl


gaucho

[czytaj: gałczo] urugwajski lub argentyński pasterz bydła; gauczo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) południowoamerykański konny pasterz;

Wiktionary

Gaucho (l.mn. "gauchowie") – południowoamerykański pasterz bydła (podobny północnoamerykańskiemu kowbojowi), pracujący na pampach, czyli trawiastych równinach Argentyny, Urugwaju, Paragwaju, południowego Chile oraz południowej Brazylii. W języku portugalskim słowo pisane jest jako "gaúcho".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gauczo m.

 przym. gauczański, gauchański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gauczo

Wiktionary


gauczański

[czytaj: gałczański] dotyczący gauczów (pasterzy południowoamerykańskich, gauchów), charakterystyczny dla gauczów; gauchański


SJP.pl


gauczo

urugwajski lub argentyński pasterz bydła; gaucho


SJP.pl


gaudeamus

z łaciny: radujmy się; początek tradycyjnej pieśni studenckiej, śpiewanej na uroczystościach akademickich


SJP.pl

Gaudeamus – wymarły rodzaj małych afrykańskich gryzoni (infrarząd: jeżozwierzokształtne), występujący w późnym eocenie i we wczesnym oligocenie na terenie obecnego Egiptu oraz we wczesnym oligocenie na obszarze Libii i Omanu.

Wikipedia


gaudencja

imię żeńskie


SJP.pl

Gaudencja – żeński odpowiednik imienia Gaudenty. Patronką tego imienia jest św. Gaudencja, zm. w Rzymie.

Gaudencja imieniny obchodzi 30 sierpnia.

Wikipedia


gaudencjusz

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gaudencjusz – imię
  • Gaudencjusz (III/IV w.) – grecki teoretyk muzyki
  • Gaudencjusz z Brescii (zm. ok. 410/411) – Gaudenty, teolog, święty, biskup Brescii
  • Gaudencjusz – Radzim Gaudenty, pierwszy arcybiskup gnieźnieński

Wikipedia


gaudentostwo

Gaudenty z małżonką; Gaudentowie


SJP.pl


gaudentowie

Gaudenty z małżonką; Gaudentostwo


SJP.pl


gaudentowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gaudentego lub z nim związany


SJP.pl


gaudenty

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gaudenty – imię
  • Gaudenty (zm. ok. 410/411) – teolog, święty, biskup Brescii
  • Gaudenty – Radzim, brat św. Wojciecha, pierwszy arcybiskup gnieźnieński
  • Gaudenty – biskup lubuski żyjący w XII wieku

Wikipedia


gaudi

[czytaj: gauDI] nazwisko, np. Antoni Gaudí (1852 - 1926), architekt kataloński


SJP.pl


gauguin

[czytaj: goGĘ albo goGEN] nazwisko, m.in. Paul Gauguin (1848-1903) - malarz francuski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Paul Gauguin
  • Piotr Gauguin
  • (10136) Gauguin

Wikipedia


gauleiter

[czytaj: gałlajter] naczelnik regionu partii hitlerowskiej lub gubernator prowincji w Niemczech w latach 1933-45


SJP.pl

Gauleiter (niem. "naczelnik okręgu") – stopień polityczny nadawany przywódcy Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP) w danym okręgu partyjnym (gau), np. organizacji kraju związkowego Turyngii czy miasta Wiednia. Gauleiter miał spory zakres władzy, podlegając wyłącznie centralnym władzom partii. Każdy gauleiter III Rzeszy posiadał swojego zastępcę (Stellvertreter-Gauleiter), który w razie niemożności wykonywania obowiązków przez gauleitera stawał się pełniącym jego obowiązki.

Wikipedia


gaulle

nazwisko francuskie, m.in. Charles de Gaulle [czytaj: szarl deGOL] - francuski mąż stanu, generał, szef rządu, prezydent


SJP.pl


gaullista

[czytaj: golista] zwolennik generała Charles'a de Gaulle'a i jego polityki


SJP.pl


gaullistka

→ gaullista [czytaj: golistka]


SJP.pl


gaullistowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. związany z gaullizmem, dotyczący gaullizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sarkozy zebrał więc zarówno prawicę liberalną, jak i prawicę gaullistowską, a także prawicę chrześcijańską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔlʲiˈstɔfsʲci, AS: golʹistofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaullizm mrz., gaullista mos., gaullistka ż.

 przysł. gaullistowsko

Wiktionary


gaullizm

[czytaj: golizm] ukierunkowanie polityki francuskiej za rządów generała Charles'a de Gaulle'a na przywrócenie Francji mocarstwowej pozycji i uczynienia jej głównym decydentem w bloku państw zachodnioeuropejskich, z ograniczeniem wpływów USA i Wlk. Brytanii w Europie Zachodniej; w polityce wewnętrznej - dążenie do wzmocnienia roli prezydenta kosztem parlamentu


SJP.pl

Gaullizm – myśl polityczna i ruch polityczny, którego podstawy stworzył Charles de Gaulle (1890–1970), generał, polityk, prezydent V Republiki Francuskiej w latach 1959–1969. Doktryna gaullizmu łączyła liczne elementy nadające jej prawicowość w powojennej historii Francji.

Wikipedia


gault

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. młodsza epoka geologiczna dolnej kredy

Wiktionary


gaulteria

rodzaj rośliny okrytozalążkowej z rodziny wrzosowatych; golteria, starzęśla


SJP.pl


gaumont

wytwórnia filmowa, która nazwę zaczerpnęła od jej założyciela


SJP.pl

Gaumont – francuskie przedsiębiorstwo z branży kinematograficznej, założone w 1895 roku przez Léona Gaumonta. Jest to jedna z najstarszych wytwórni filmowych na świecie. W swojej historii firma zajmowała się wytwarzaniem sprzętu fotograficznego i filmowego, a także produkcją i dystrybucją filmową.

Wikipedia


gaur

brązowoczarny, dziko żyjący ssak z rodziny krętorogich, zamieszkujący głównie górskie lasy południowej i południowo-wschodniej Azji; jego udomowioną formą jest gajal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Bos gaurus|ref=tak., gatunek dużego, ciemnego wołu występującego w południowej Azji;

 (1.2) zool. zwierzę z gatunku gaurów (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) stpol. giaur

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡawr, AS: gau̯r

Wiktionary


gaura

brązowoczarny, dziko żyjący ssak z rodziny krętorogich, zamieszkujący głównie górskie lasy południowej i południowo-wschodniej Azji; jego udomowioną formą jest gajal


SJP.pl

Gaura (lit. "Gaurė") – miasteczko na Litwie, położone w okręgu tauroskim w rejonie tauroskim, 16 km na północny wschód od Taurogów, 468 mieszkańców (2001). Siedziba starostwa Gaura.

Znajduje się tu kościół parafialny katolicki, szkoła, poczta, pomnik partyzantów i 2 km od miasteczka grodzisko o wysokości 9 m i rozmiarach 29 × 19 metrów.

Wikipedia


gaus

jednostka natężenia pola magnetycznego


SJP.pl

Gaus, symbol Gs lub G – jednostka indukcji magnetycznej w układzie CGS.

Pochodzi od nazwiska niemieckiego fizyka Carla Gaussa.

Gaus był przejściowo legalny w układzie SI – jednostką indukcji magnetycznej jest w nim tesla (T) – ale niezalecany z powodu zbieżności symbolu z gigasekundą.

Wikipedia


gausotron

element półprzewodnikowy o rezystancji silnie zależnej od pola magnetycznego; magnetorezystor


SJP.pl


gauss

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carl Friedrich Gauss – niemiecki matematyk i fizyk
  • Karl-Markus Gauß – austriacki pisarz i wydawca
  • GAUSS – język programowania
  • Gaus

Wikipedia


gautier

[czytaj: goTJE] nazwisko francuskie


SJP.pl

Gautier – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missisipi, w hrabstwie Jackson.

Wikipedia


gavroche

[czytaj: gawROSZ] imię męskie, m.in. imię jednego z bohaterów powieści "Nędznicy" W. Hugo; Gawrosz


SJP.pl

Gavroche – fikcyjna postać z powieści Wiktora Hugo "Nędznicy".

Wikipedia


gawain

[czytaj: gałejn] rycerz Okrągłego Stołu i towarzysz króla Artura


SJP.pl

Si

Wikipedia


gawarecki

nazwisko


SJP.pl


gawenda

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Gawenda (ur. 1972) – polski lekkoatleta tyczkarz
  • Jerzy Gawenda (1917–2000) – polski działacz polityczny, prawnik i wicepremier
  • Maja Gawenda (ur. 2005) – polska strzelczyni
  • Martin Gavenda (* 1988) – czeski żużlowiec
  • Gawęda

Wikipedia


gaweł

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Gaweł – imię męskie pochodzenia łacińskiego, wywodzi się od słowa "Gallus" oznaczającego „Galijczyk”, mieszkaniec Galii z łac. "gallus", 'kogut') lub celt. słowa "Calleh", 'Galijczyk' utworzonego od "ghas-los", 'przybysz', 'obcy'.

Na ziemiach wschodnich (ruskich) pojawiała się postać imienia Haveł, Havłos (z 1333). Od imienia "Gaweł" pochodzą nazwiska: Gaweł, Gawłowski, Gawlik, Gawełek, Gawlikowski, Gawliński.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Gaweł i jestem górnikiem ze Śląska.

 (1.1) 16 października przypadają imieniny Gawła.

 (1.1) Pojechaliśmy z Gawłem Nowakiem na Mazury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡavɛw, AS: gaveu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gawłowa ż., Gawlikowa ż., Gawlikówna ż.

:: zdrobn. Gawełek m., Gawlik m., Gawliczek m.

:: fż. Galla ż.

 przym.

:: przest. gwara. Gawłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Gawełek, Gawlik, Gawliczek

Wiktionary


gawełczyk

nazwisko


SJP.pl


gawia

gatunek ptaka; mewa trójpalczasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na południowej Litwie i zachodniej Białorusi, prawy dopływ Niemna;

Wiktionary

Zo

Wikipedia


gawial

krokodyl indyjski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. gad z gatunku gawial gangesowy;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gawialowate nmos.

 przym. gawialowy, gawialowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gawial gangesowy

Wiktionary


gawiale

rodzina krokodyli, do której należy obecnie tylko jeden gatunek - gawial gangesowy


SJP.pl


gawialowy

→ gawial


SJP.pl

Patrz:

gawial

gawiedź

tłum, pospólstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) lekcew. lub pogard. duża grupa natrętnych gapiów

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. drób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A wśród tej snobistycznej gawiedzi rzadko trafi się ktoś jak ta dziewczyna, która miała odwagę mieć własne zdanie.

Wiktionary


gawin

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gawin – imię męskie
  • Gawin – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Chodecz
  • Gawin Królewska Wola – dolnośląski klub piłkarski
  • Dariusz Gawin (ur. 1957) – polski profesor nauk technicznych
  • Dariusz Gawin (ur. 1964) – polski filozof, historyk idei i publicysta
  • Ewa Gawin (ur. 1959) – polska pielęgniarka, misjonarka
  • Jerzy Gawin (1922–1944) – polski harcerz, porucznik AK i powstaniec warszawski
  • Magdalena Gawin (ur. 1972) – polska historyczka i eseistka; od 2015 wiceminister kultury; Generalny Konserwator Zabytków
  • Rafał Gawin (ur. 1984) – polski poeta
  • Rafał Gawin – polski energetyk, w latach 2019–2025 prezes Urzędu Regulacji Energetyki
  • Tadeusz Gawin (ujednoznacznienie)

Wikipedia


gawiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Gawiński – polski malarz, ilustrator, krytyk artystyczny, pisarz i poeta
  • Bolesław Gawiński – polski prawnik
  • Jan Gawiński – polski poeta

Wikipedia


gawkowski

nazwisko


SJP.pl

Gawkowski (forma żeńska Gawkowska, liczba mnoga Gawkowscy) – polskie nazwisko. Nosi je około 933 osób. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka na terenie Ostrowa Mazowieckiego, Warszawy i Wołomina.

Wikipedia


gawlak

nazwisko


SJP.pl


gawlas

nazwisko


SJP.pl


gawlasi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. góra w Beskidzie Śląskim

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gawlasi – potok, dopływ Krzyżówki
  • Gawlasi – potok, dopływ Leśnianki
  • Gawlasi (Gawlast) – szczyt w paśmie Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z Wisły wybierzemy się na Gawlasi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gawlas m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gawlasi Groń

Wiktionary


gawliczek

nazwisko


SJP.pl


gawlik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogusław Gawlik
  • Czesław Gawlik
  • Ewald Gawlik
  • Ginter Gawlik
  • Jan Paweł Gawlik
  • Józef Gawlik (podpułkownik)
  • Józef Gawlik (profesor)
  • Maksymilian Gawlik
  • Maria Gawlik
  • Radosław Gawlik
  • Romuald Gawlik
  • Stanisław Gawlik (aktor)

Wikipedia


gawlikowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lechosław Gawlikowski – polski dziennikarz, publicysta
  • Maciej Gawlikowski – polski działacz opozycyjny, reporter, autor filmów i książek, producent telewizyjny
  • Stanisław Gawlikowski – polski szachista, publicysta i dziennikarz szachowy
  • Wiesław Gawlikowski (strona ujednoznaczniająca)

Wikipedia


gawliński

nazwisko


SJP.pl


gawniak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pogard. lub obraź. niedoświadczony, zwykle młody mężczyzna

 (1.2) gw-pl|Ochota (Warszawa). chłopiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Gawniaku — syknął Esy — gawniaku, co tak ślepia wytrzeszczasz. — Szturchnął go w bok. — Niezdrowo przed kimą — dodał szyderczo. Podszedł do stołu i przykręcił knot lampki.

 (1.1) — Oż wy, wyleniałe gawniaki niemyte! Zafajdani, kłamliwi popaprańcy!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. gawniaczek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. chłopiec.; gw. Ochota (Warszawa) branzlus, jopek, knypeć, szczaw

Wiktionary


gawor

dawniej: gaworzenie, rozmowa


SJP.pl


gaworecki

nazwisko


SJP.pl


gaworski

nazwisko


SJP.pl


gaworzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gaworzyć.

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z łóżeczka dobiegało gaworzenie naszego bobasa.

 (1.1) Około 3. miesiąca życia potykamy u dziecka swoiste zjawisko głosowe zwane gaworzeniem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gaworzyć ndk.

Wiktionary


gaworzyce

wieś w Polsce


SJP.pl

Gaworzyce (niem. "Quaritz", 1937–1945 "Oberquell") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Gaworzyce.

Wikipedia


gaworzycki

przymiotnik od: Gaworzyce


SJP.pl


gaworzyć

o niemowlętach: wydawać pierwsze dźwięki, będące początkami mowy


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pot. o niemowlętach: wydawać pierwsze dźwięki, będące zalążkiem mowy artykułowanej

 (1.2) przest. gwarzyć, gawędzić, mówić, rozprawiać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była córką uczonego filologa, więc wcześnie uwzięła się kwilić i gaworzyć; przyznaję, zupełnie na jej punkcie zwariowaliśmy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaworzenie n.

 przysł. gwarno

Wiktionary


gawot

starofrancuski taniec salonowy oraz muzyka do tego tańca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) choreogr. folk. starofrancuski taniec ludowy w tempie umiarkowanym, w takcie parzystym

Wiktionary

Ga

Wikipedia


gawra

zimowe legowisko niedźwiedzia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łow. zimowe legowisko niedźwiedzia i miejsce narodzin młodych;

Wiktionary

Zobacz też: Gawra (jaskinia).

Gawra (z gaura) – zimowe legowisko niedźwiedzi, wykrot leśny lub jaskinia w miejscu niedostępnym i ukrytym. Jest to też miejsce, w którym na świat przychodzą młode niedźwiedzie.

Legowisko dzienne niedźwiedzia nazywane jest barłogiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Posuwają się nawet do czynności oficjalnie zabronionych, np. kłucia leżącego w gawrze niedźwiedzia, by go obudzić (przepis mówi o tym, że nie wolno zabijać śpiącego).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡavra, AS: gavra

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gawrować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. barłóg, łow. budowisko

Wiktionary


gawron

pospolity, kolonijny ptak z rodziny krukowatych o smoliście czarnym upierzeniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Corvus frugilegus|Linnaeus|ref=tak., gatunek ptaka o czarnym upierzeniu z rodziny krukowatych, ale mniejszy od kruka;

 (1.2) ornit. ptak z gatunku gawronów (1.1)

Wiktionary

Gawron, gapa ("Corvus frugilegus") – gatunek dużej wielkości ptaka synantropijnego z rodziny krukowatych (Corvidae), zamieszkujący Eurazję. Nie jest zagrożony.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Rydwan słoneczny, poprzedzony jutrzenką, zaczynał wjeżdżać na niebo, wrony i gawrony witały go krakaniem, kiedy nasz szarak, zachowując wszelkie środki ostrożności, powracał do kotliny pod pniakiem sosnowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡavrɔ̃n, AS: gavrõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wronka ż., gawronię n., gawroniątko n., gawronizm m., gawronienie n., gawronada ż.

 czas. gawronieć ndk.

 przym. gawroni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. gapa; łódź|poznań|glapa.

Wiktionary


gawronada

gapienie się na coś, marnowanie czasu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. gapienie się

 (1.2) przest. włóczenie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tracił czas na długich gawronadach po ulicach Rzymu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gawron mrz., gawroniątko n., gawronienie n., gawronię n., gawronizm mrz.

 czas. gawronieć ndk., gawronić ndk.

 przym. gawroni

Wiktionary


gawroni

→ gawron


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla gawrona; dotyczący, odnoszący się do gawrona

Wiktionary

Patrz:

gawron

Przykłady

 (1.1) O tej swojej przyjaźni raz w cieniu dąbrowy / Kiedy gadali, łącząc swoje czułe mowy / Do kukań zozul i krakań gawronich, – / Alić ryknęło raptem coś koło nich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡavˈrɔ̃ɲi, AS: gavrõńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gawronię n., gawron m., gawronada ż.

Wiktionary


gawronizm

przestarzałe: bezmyślne gapienie się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. gapiostwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gawronię n., gawron mzw., gawronada ż.

Wiktionary


gawroniątko

zdrobnienie od: gawronię - młode gawrona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: gawronię (młody gawron)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lisica chapnęła gawroniątko i pobiegła do nory.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gawron mrz., gawronię n., gawronada ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gawronię

Wiktionary


gawronię

młode gawrona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ornit. młode gawrona

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leśniczy podniósł gawronię, które wypadło z gniazda.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gawron mrz., gawronada ż., gawronienie n., gawronizm mrz.

:: zdrobn. gawroniątko n.

 czas. gawronieć ndk., gawronić ndk.

 przym. gawroni

Wiktionary


gawrosz

ulicznik paryski; urwis, łobuziak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ulicznik paryski

Wiktionary


gawroszka

1. niewielka chustka na szyję w kształcie trójkąta; apaszka
2. dziewczyna ulicznik (zwłaszcza paryski); urwis, łobuziak


SJP.pl

Gawroszka – rodzaj apaszki, najczęściej jedwabnej, ręcznie malowanej.

Obecnie noszona przede wszystkim przez kobiety, pierwotnie – w niedbałym ubiorze uliczników, zwłaszcza paryskich, zwanych gawroszami. Określenie pochodzące od "Gavroche'a", postaci ulicznika z powieści Victora Hugo "Nędznicy".

Wikipedia


gawrować

o niedźwiedziu: zimować w gawrze


SJP.pl


gawroński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Gawroński (1939-2003) – aktor
  • Andrzej Gawroński (ujednoznacznienie)
  • Bogdan Gawroński (1928-2004) – polityk
  • Feliks Gawroński (1923-2007) – poseł
  • Franciszek Rawita-Gawroński (1846-1930) – historyk
  • Henryk Gawroński (ur. 1933) – polityk
  • Jan Gawroński (ujednoznacznienie)
  • Ludwik Gawroński (ur. 1939) – muzykolog
  • Stanisław Gawroński (1784-1860) – generał
  • Wiktor Gawroński (1863-1946) – generał, inżynier
  • Wojciech Gawroński (ujednoznacznienie)

Wikipedia


gawrych

nazwisko


SJP.pl


gawryluk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Osoby noszące to nazwisko:
  • Barbara Gawryluk (ur. 1957) – polska autorka książek dla dzieci, dziennikarka i tłumaczka
  • Dorota Gawryluk (ur. 1972) – polska dziennikarka i prezenterka
  • Eliza Gawryluk (1988–2017) – polska modelka i lekkoatletka, biegaczka
  • Ewa Gawryluk (ur. 1967) – polska aktorka

Wikipedia


gawrysiak

nazwisko


SJP.pl

Gawrysiak – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1827 osoby. Wywodzi się z pochodnej imienia Gawrzyjał, ludowej formy Gabriela.

Wikipedia


gawryszczak

nazwisko


SJP.pl


gawryszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bartosz Gawryszewski – polski siatkarz
  • Jacek Gawryszewski – polski funkcjonariusz służb specjalnych i dyplomata
  • Andrzej Gawryszewski – polski geograf, profesor Polskiej Akademii Nauk, autor prac z dziedziny geografii ludności, kartograf

Wikipedia


gawryła

1. imię męski, wariant imienia Gabriel;
2. nazwisko


SJP.pl


gawryś

nazwisko


SJP.pl

Gawryś – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 2985 osoby. Wywodzi się z pochodnej imienia Gawrzyjał, ludowej formy Gabriela.

Wikipedia


gawęcki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Gawęcki – polski technolog żywności i żywienia
  • Jan Gawęcki – polski szybownik, pilot doświadczalny, komunikacyjny i balonowy, instruktor lotniczy
  • Paweł Gawęcki – polski piłkarz ręczny
  • Marek Gawęcki – polski naukowiec

Wikipedia


gawęda

swobodna rozmowa, opowieść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. swobodna, towarzyska rozmowa

 (1.2) książk. opowiadanie, opowieść, pogadanka

 (1.3) liter. krótki utwór, mający charakter swobodnego, bezpretensjonalnego opowiadania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gawęda – epicki lub poetycki utwór literacki, oryginalny wytwór polskiej kultury szlacheckiej i biesiadnej, której prawzorem była luźna rozmowa o przeżyciach, z dużą liczbą dygresji i ciekawostek, cza...
  • gawęda szlachecka – odmiana prozy niefabularnej, wywodząca się z gawędy
  • zespół „Gawęda” – reprezentacyjny Zespół Artystyczny Związku Harcerstwa Polskiego im. harcmistrzyni Barbary Kieruzalskiej
  • Gawęda – dawny zaścianek na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie święciańskim, w gminie Święciany.
  • Adam Gawęda (ur. 1967) – polski polityk
  • Czesław Gawęda (1896-1979) – polski żołnierz, nauczyciel
  • Dominika Gawęda (ur. 1985) – polska wokalistka
  • Stanisław Gawęda (1914-1994) – polski historyk
  • Gawenda

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pogawędka ż., gawędziarz mos.

 czas. gawędzić ndk., pogawędzić dk.

 przym. gawędziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogawędka, gawędzenie

Wiktionary


gawędowy

związany z gawędą


SJP.pl


gawędziarka

kobieta lubiąca gawędzić, mówić długo i ze swadą


SJP.pl


gawędziarski

dotyczący gawędy, gawędzenia albo gawędziarza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) gadatliwy

 (1.2) mający cechy gawędy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gawęda ż.

 czas. gawędzić

Wiktionary


gawędziarstwo

1. skłonność do gadulstwa, gawędzenia; gawędzenie;
2. twórczość gawędziarska


SJP.pl


gawędziarz

osoba lubiąca gawędzić, mówić długo i ze swadą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) autor lub znawca gawęd, łatwo i z zamiłowaniem opowiadający anegdoty, różne historie

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gawęda ż., gawędziarstwo n.

:: fż. gawędziarka ż.

 czas. gawędzić

Wiktionary


gawędzić

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) prowadzić luźną rozmowę

 (1.2) przest. prowadzić opowiastkę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ględzą i nudzą, bredzą i plotkowaćotkują, gawędzą, narzekają, opowiadają i wymieniają doświadczenia wyłącznie na jeden temat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gawęda ż., gawędzenie n., gawędziarka ż., gawędziarstwo n., gawędziarz mos., pogawędka ż.

 przym. gawędowy, gawędziarski

 przysł. gawędziarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czatować, gadać, prowadzić pogawędkę, gwarzyć, plotkować

 (1.2) bajać, gwarzyć, opowiadać, pleść, prawić; gw. Górny Śląsk berać

Wiktionary


gawęski

nazwisko


SJP.pl


gawłostwo

Gaweł z małżonką; Gawłowie


SJP.pl


gawłowicz

nazwisko


SJP.pl


gawłowie

imię męskie


SJP.pl


gawłowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Gawłowski (strona ujednoznaczniająca)
  • Jacek Gawłowski – realizator dźwięku
  • Józef Tadeusz Gawłowski (1926–2009) – architekt
  • Stanisław Gawłowski (ur. 1968) – polityk
  • Wiesław Gawłowski (1950–2000) – siatkarz
  • Witold Gawłowski (ur. 1956) – architekt
  • Wojciech Gawłowski (ur. 1953) – poeta

Wikipedia


gawłowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gawła lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Gawła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Gawłowym domem rosną dwa stare orzechy.

 (1.1) Sąsiadował z Gawłową zagrodą z jednej strony i z Pawłowym polem z drugiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gawełek mos., Gawłowa ż., Gawłowski mos., Gawłowska ż., Gawlikowski mos., Gawlikowska ż., Gawliński mos., Gawlińska ż., Gawlik mos./ż., Gawliczek mos./ż., Gawłowicz mos./ż., Galla ż.

Wiktionary


gawłuszowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Gawłuszowice – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie mieleckim, siedziba gminy Gawłuszowice}. Ma status sołectwa.

Wieś leżąca w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego wchodziła w XVII wieku w skład kompleksu mieleckiego dóbr Zbigniewa Ossolińskiego.

Wikipedia


gawłuszowicki

→ Gawłuszowice


SJP.pl


gay

[czytaj: gej] potocznie: homoseksualista; gej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) homoseksualny mężczyzna;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gay – miasto w USA, w stanie Georgia, w hrabstwie Meriwether
  • Gay (ang. Gay Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Taylor
  • Gay - pierwszy magazyn gejowski w Toronto, jeden z pierwszych gejowskich magazynów w Kanadzie.
  • Gej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stołeczni gaye postanowili nabrać wody w usta.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gej; med. homoseksualista, pederasta; przest. uranista; wulg. pedał, pedzio, ciota

Wiktionary


gay-friendly

[czytaj: gej frendli] przyjazdy dla osób homoseksualnych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) środ. marketingowe: taki, który tworzy środowisko przyjazne dla LGBT;

Wiktionary

Gay-friendly ( gay „homoseksualny” oraz friendly „przyjazny”) lub też LGBT-friendly – epitet określający miejsca, działania, ludzi lub instytucje, które są otwarte i przyjazne dla osób homoseksualnych (w tym wszystkich osób należących do społeczności LGBTQ) w celu stworzenia środowiska, które wspiera osoby homoseksualne i ich związki, szanuje wszystkich ludzi, traktuje wszystkich równo i jest pozbawione uprzedzeń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Warszawie coraz więcej hoteli etykietuje się jako gay-friendly.

Wiktionary


gay-lussac

[czytaj: ge lüSAK albo ge liSAK] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Joseph Gay-Lussac (1778–1850) – francuski chemik i fizyk
  • (11969) Gay-Lussac – planetoida
  • Areometr Gay-Lussaca – rodzaj areometru służącego do bezpośredniego pomiaru gęstości bezwzględnej cieczy
  • Prawo Gay-Lussaca (gaz doskonały) – prawo dotyczące zachowania się gazu doskonałego podczas zmiany jego stanu
  • Prawo Gay-Lussaca – podstawowe prawo chemiczne
  • „Gay-Lussac” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej

Wikipedia


gaz

ciało lotne, jeden z trzech stanów skupienia materii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. lotny stan materii;

 (1.2) techn. substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1)

 (1.3) wojsk. gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna

 (1.4) mot. pedał lub dźwignia przyspieszenia w samochodzie lub motocyklu

 (1.5) fizj. gazy: gazowy produkt uboczny trawienia, powstający w jelitach

 (1.6) daw. gwara. więz. wódka

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Temperaturę, w której ciecz zmienia się w gaz, nazywamy temperaturą wrzenia.

 (1.2) W naszym bloku odcięto gaz.

 (1.3) Żołnierze szybko założyli maski przeciwgazowe, gdy zauważyli chmurę gazu.

 (1.4) W moim samochodzie zepsuł się pedał gazu.

 (1.5) Po kapuście zawsze mam gazy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡas, AS: gas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. biogaz m., gazówka ż., gazownia ż., gazownik m., gazownica ż., gazak m., gazownictwo n., gazowiec mrz., gazowanie n., zagazowanie n.

 czas. gazować, przygazować, zagazować

 przym. gazowy, przeciwgazowy, gazowany, zagazowany, pogazowy, gazowniczy

 wykrz. gazu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) para, stan lotny

 (1.2) eufem. błękitne paliwo

 (1.5) wiatry; grub. pierdy

 (1.6) drut

Wiktionary


gaz.

skrót od: gazeta


SJP.pl


gaza

płótno bawełniane do opatrywania ran


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) włók. cienka i rzadka tkanina bawełniana

 (1.2) med. materiał opatrunkowy z gazy (1.1);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gaza – miasto w Autonomii Palestyńskiej
  • Strefa Gazy – obszar na Bliskim Wschodzie, obecnie pod kontrolą Autonomii Palestyńskiej
  • Gaza – muhafaza w Autonomii Palestyńskiej
  • Gaza – prowincja w Mozambiku
  • gaza – materiał opatrunkowy
  • gaza – rodzaj cienkiej tkaniny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gazik m.

Wiktionary


gazal

utwór poetycki w literaturze Wschodu; gazel


SJP.pl


gazania

roślina ozdobna pochodzenia afrykańskiego, należąca do rodziny astrowatych; pawica


SJP.pl

Gazania ("Gazania" Gaertn.) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Należy do niego kilkanaście gatunków roślin pochodzących z Afryki Południowej i tropikalnych obszarów Afryki. Nazwa rodzaju nadana została dla upamiętnienia średniowiecznego uczonego Teodora z Gazy.

Wikipedia


gazańczyk

mieszkaniec Strefy Gazy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Strefy Gazy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Większość Gazańczyków pochodzi z pobliskich miast należących dziś do Izraela (…). Jak na ironię, rakiety Hamasu padają na rodzinne miasta Gazańczyków. A ci ciągle zapowiadają, że jeszcze do nich wrócą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaza ż.

 przym. gazański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gazejczyk

Wiktionary


gazański

→ Gaza


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Gazy lub Strefy Gazy, związany z Gazą lub Strefą Gazy

Wiktionary

Patrz:

Gaza

Przykłady

 (1.1) Charakterystyczny pod tym względem jest np. epizod, kiedy to jednej z opisywanych gazańskich Polek „taksówkarz powiedział, żeby ostatnie sto metrów do apteki przeszła pieszo, bo on boi się bombardowań i nie podjedzie pod same drzwi”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaza ż., Gazańczyk m.

Wiktionary


gazda

właściciel gospodarstwa wiejskiego na Podhalu; gospodarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. gw-pl|Podhale. gw-pl|Śląsk Cieszyński. gospodarz wiejski na Podhalu i w Cieszyńskiem;

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) stpol. zagroda

Wiktionary

Zobacz też: Gazda (czasopismo).

Gazda – właściciel gospodarstwa wiejskiego na Podhalu i w Beskidach Zachodnich. Bogaty gospodarz to "hruby gazda", żona gazdy to "gaździna", jego gospodarstwo "gazdostwo" lub "gazdówka", a gospodarzyć to "gazdować".

Słowo "gazda" występuje także w tym samym znaczeniu w językach: rumuńskim, serbskim, słowackim, ukraińskim i węgierskim. Zostało prawdopodobnie zaczerpnięte od pasterzy wołoskich w ramach kolonizacji wołoskiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡazda, AS: gazda

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. gazdostwo n., gazdówka ż., gazdowanie n.

:: fż. gaździna ż.

 czas. gazdować ndk.

 przym. gazdowy, gazdowski

Wiktionary


gazdostwo

1. gospodarstwo wiejskie na Podhalu;
2. gazdowanie, bycie gazdą (właścicielem gospodarstwa wiejskiego na Podhalu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gospodarstwo rolne na Podhalu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaździna ż.

Wiktionary


gazdować

być gazdą (właścicielem gospodarstwa wiejskiego na Podhalu); gaździć, gospodarzyć


SJP.pl


gazdowski

→ gazda


SJP.pl

Patrz:

gazda

gazdowy

przymiotnik od: gazda


SJP.pl


gazdyni

przestarzałe: żona gazdy; gaździna


SJP.pl


gazdynia

góralska gospodyni; gaździna


SJP.pl


gazdówka

1. podhalańskie gospodarstwo;
2. zajęcie gazdy, podhalańskiego gospodarza; gazdowanie


SJP.pl


gazeciarka

→ gazeciarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która sprzedaje gazety

Wiktionary

Patrz:

gazeciarz

Powiązane:

 rzecz. gazeciarstwo n.

:: fm. gazeciarz m.

 przym. gazeciarski, gazetowy

Wiktionary


gazeciarski

tyczący się gazeciarza


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do dziennikarzy, dziennikarstwa lub gazet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazetka ż., gazeta ż., gazeciarz mos., gazeciarka ż.

 przym. gazetowy

Wiktionary


gazeciarstwo

zawód sprzedawcy gazet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zamiłowanie do czytania gazet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazetka ż., gazeta ż., gazeciarz mos., gazeciarka ż.

 przym. gazetowy

Wiktionary


gazeciarz

człowiek sprzedający, roznoszący gazety


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hand. człowiek, który sprzedaje lub dostarcza gazety

 (1.2) daw. dziennikarz, reporter

Wiktionary

Gazeciarz (ang. "paperboy") – osoba zajmująca się sprzedażą gazet na ulicy lub roznosząca prasę. Zwykle jest to przemieszczający się rowerem nastolatek, który dostarcza drukowaną gazetę codzienną do domów lub biur prenumeratorów. Z reguły chłopcy zajmowali się dystrybucją dzienników przed i po szkole.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Nieszczęsny sprawozdawca, pochwycony w Pesaro, został dostarczony do Rzymu, gdzie po ekskomunice i pozbawieniu godności duchownych odrąbano mu dłoń, wydarto język i wreszcie powieszono na Moście Anioła z przypiętym napisem „fałszywy gazeciarz”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈzɛt͡ɕaʃ, AS: gazećaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazeciarstwo n., gazeta ż., gazetka ż., gazecisko n., gazecidło n., gazetówka ż.

:: fż. gazeciarka ż.

 przym. gazeciarski, gazetowy, gazeciany

Wiktionary


gazecidło

pogardliwie: gazeta podająca głównie wiadomości mało ważne, sensacyjne i nie zawsze prawdziwe; bulwarówka, szmatławiec, tabloid, piśmidło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pejor. zgrub. gazeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazetka ż., gazeciarz mos., gazeta ż.

 przym. gazetowy

Wiktionary


gazecina

lekceważąco: marna, licha gazeta


SJP.pl


gazecisko

zgrubienie od: gazeta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pejor. zgrub. gazeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazetka ż., gazeciarz mos., gazeta ż.

 przym. gazetowy

Wiktionary


gazejski

splot gazejski - splot tkacki, który powstaje przez wzajemne okręcanie się nitek osnowy przeplatanych nitkami wątku


SJP.pl


gazel

poetycki utwór liryczny w literaturze perskiej; gazal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. liryczny utwór poetycki, znany przede wszystkim w literaturze perskiej;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: gazela

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡazɛl, AS: gazel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gazal

Wiktionary


gazela

bardzo szybkie i zwinne zwierzę azjatyckie lub afrykańskie z podrodziny antylop, żyjące na pustyniach, stepach i górskich łąkach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. mała afrykańska antylopa;

 (1.2) liter. gazel

Wiktionary

Gazela ("Gazella") – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Wikipedia

Patrz:

gazela

Przykłady

 (1.1) Pawie, flamingi, łabędzie i strusie, gazele i antylopy z Afryki, jelenie i sarny, służące za ozdobę ogrodów, poszły pod nóż tłuszczy.

 (1.2) Jeszcze w uniwersytecie czytałem jakąś gazelę arabską, porównującą siłę miłości do siły piekielnych kleszczów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈzɛla, AS: gazela

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gazel, ghazel

Wiktionary


gazeli

poetycki utwór liryczny w literaturze perskiej; gazal


SJP.pl

Patrz:

gazela

gazelka

rodzaj ssaków kopytnych z podrodziny antylop


SJP.pl

Gazelka ("Nanger") – rodzaj ssaków kopytnych z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Wikipedia


gazelopka

rodzaj ssaków z podrodziny antylop


SJP.pl

Gazelopka ("Eudorcas") – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Wikipedia


gazem

potocznie: bardzo szybko, natychmiast


SJP.pl


gazer

potocznie: pijak, ochlaptus, gazownik, pijus


SJP.pl


gazeta

rodzaj wydawnictwa ciągłego, czasopismo ukazujące się częściej niż raz w tygodniu, najczęściej codziennie - w rozumieniu wszystkich dni roboczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie;

 (1.2) pot. uczn. koszulka wystająca spod odzieży wierzchniej

Wiktionary

Gazeta – rodzaj wydawnictwa ciągłego, ukazującego się codziennie (dziennik) lub co najmniej dwa razy w tygodniu, przekazującego odbiorcom informacje o bieżących powszechnych wydarzeniach (z reguły bez zawężania tematyki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Artykuły Jana ukazują się w miejscowej gazecie.

 (1.1) W gazecie napisano, że od jutra zdrożeje cukier.

 (1.1) Czytał gazetę, a jego żona robiła w kuchni jedzenie.

 (1.2) Gazety ci wystają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈzɛta, AS: gazeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazeciarstwo n., gazeciarz mos., gazeciarka ż., gazetówka ż.

:: zdrobn. gazetka ż.

:: zgrub. gazecisko n., gazecidło n.

 przym. gazetowy, gazeciany, gazeciarski

Wiktionary


gazetka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: gazeta

 (1.2) tablica do wieszania ogłoszeń i bieżących materiałów w szkole, w zakładzie pracy

 (1.3) gazeta zawierająca jedynie reklamę; forma reklamy

 (1.4) daw. środ. polit. gazeta „Robotnik”

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) W nowoczesnym społeczeństwie reklamy znajdują się wszędzie - na autobusach i taksówkach, w gazetach, tygodnikach, radiu, telewizji, Internecie, roznoszonych po domach gazetkach reklamowych i broszurach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazeta ż., gazecisko n., gazecidło n., gazetówka ż., gazeciarstwo n., gazeciarz m., gazeciarka ż.

 przym. gazetowy, gazeciany, gazeciarski

Wiktionary


gazetkowy

→ gazetka


SJP.pl

Patrz:

gazetka

gazetnik

pojemnik na czasopisma; gazetownik


SJP.pl


gazeto

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: gazeta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈzɛtɔ, AS: gazeto

Wiktionary


gazetoid

tabloid, brukowiec, szmatławiec;
1. gazeta podająca sensacyjne treści, plotki;
2. potocznie: gazeta bezwartościowa, na niskim poziomie


SJP.pl


gazetomat

automat do sprzedaży czasopism; prasomat


SJP.pl


gazetowe

związany z gazetą


SJP.pl


gazetownik

pojemnik na czasopisma; gazetnik


SJP.pl


gazetowy

związany z gazetą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) poligr. związany z gazetą, dotyczący gazety

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyniósł kawał mięcha owinięty w papier gazetowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazeciarstwo n., gazeciarz mos., gazeciarka ż., gazecidło n., gazecisko n., gazeta ż., gazetka ż., gazetówka ż.

 przym. gazeciany, gazeciarski

Wiktionary


gazetter

wykaz nazw geograficznych


SJP.pl


gazetówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) papier, z którego wyprodukowane są gazety

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazetka ż., gazeciarz mos., gazeta ż.

 przym. gazetowy

Wiktionary


gaziantep

[czytaj: gazJANtep] miasto w Turcji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Turcji;

 (1.2) geogr. prowincja w Turcji;

Wiktionary

Gaziantep – miasto w południowej Turcji, ośrodek administracyjny prowincji Gaziantep. Około 2 069 tys. mieszkańców. Miasto znane z pistacji i robionej z nich baklawy.

Miasto położone jest przy linii kolejowej ze stacją Gaziantep prowadzącej do Mosulu w Iraku.

Wikipedia


gaziarz

1. inkasent z gazowni;
2. robotnik nadzorujący instalację pieców koksowniczych


SJP.pl


gazik

1. potocznie: mały samochód terenowy; łazik, dżip, jeep;
2. tamponik z gazy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od: gaz

 (1.2) med. kawałek gazy opatrunkowej złożony w tamponik

 (1.3) pot. żart. lekkie upicie się

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) pot. mały, wojskowy samochód terenowy marki GAZ

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡaʑik, AS: gaźik

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. gaza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wacik

 (2.1) łazik, dżip

Wiktionary


gazmajster

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. żart. mechanik zajmujący się montażem i serwisem instalacji gazowych w samochodach

 (1.2) daw. osoba zajmująca się utrzymywaniem oświetlenia gazowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] jak trafisz na dobrego gazmajstra, to on sam Ci powie co on może założyć (jaki zestaw), albo odeśle do konkurencji i przy takim radzę pozostać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. gazownik

Wiktionary


gazo

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od zob. gaza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡazɔ, AS: gazo

Wiktionary


gazobeton

lekki materiał budowlany; beton komórkowy


SJP.pl


gazobetonownia

wytwórnia gazobetonu


SJP.pl


gazobetonowy

związany z gazobetonem


SJP.pl


gazochemia

dziedzina technologii chemicznej obejmująca produkcję, badanie oraz przeróbkę surowców chemicznych otrzymanych z gazu ziemnego


SJP.pl


gazociąg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. rurociąg do transportu gazu;

Wiktionary

Gazociąg – specjalnie zaprojektowana i zbudowana sieć rur przesyłająca gaz (najczęściej gaz ziemny) na różne odległości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy po zamknięciu gazociągu jego ponowne uruchomienie przebiegnie bez komplikacji?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈzɔt͡ɕɔ̃ŋk, AS: gazoćõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gazociągowy

Wiktionary


gazociągowy

związany z gazociągiem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z gazociągiem, dotyczący gazociągu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazociąg mrz.

Wiktionary


gazogenerator

urządzenie do wytwarzania gazu z węgla, drzewa, koksu lub torfu przez niezupełne spalanie; czadnica; gazownica


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gazogenerator (czadnica) – urządzenie służące do produkcji gazu drzewnego w procesie zgazowania.
  • gazogenerator (artyleria) – element pocisku artyleryjskiego pozwalający zwiększyć jego donośność.

Wikipedia


gazogeneratorowy

związany z gazogeneratorem


SJP.pl


gazogipsowy

związany z gazogipsem


SJP.pl


gazohol

paliwo silnikowe, mieszanka bioetanolu i benzyny, zwykle w proporcji 1:9; benzohol


SJP.pl


gazokoksownia

wytwórnia gazu i koksu


SJP.pl


gazol

mieszanina węglowodorów: propanu, butanu oraz izobutanu, tzw. gaz płynny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. techn. zob. gaz płynny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡazɔl, AS: gazol

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gaz płynny, LPG

Wiktionary


gazolina

mieszanina najlżejszych ciekłych węglowodorów wyodrębnionych z gazu ziemnego lub gazów rafineryjnych, stosowana głównie jako dodatek do benzyny silnikowej (podnosi liczbę oktanową)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gazolina – mieszanina najlżejszych ciekłych alkanów
  • Gazolina – polski przedwojenny statek
  • Gazolina – polskie przedsiębiorstwo istniejące w latach 1920–1939
  • gasoline – angielskie określenie benzyny

Wikipedia


gazoliniarnia

zakład przemysłowy, w którym otrzymuje się gazolinę


SJP.pl


gazolinowy

→ gazolina


SJP.pl

Patrz:

gazolina

gazometr

1. aparat stosowany do pomiaru ciśnienia parcjalnego gazów, np. tlenu i dwutlenku węgla we krwi;
2. urządzenie do przechowywania i dozowania gazów w laboratoriach


SJP.pl


gazometria

diagnostyczne badanie laboratoryjne krwi, umożliwiające monitorowanie wymiany gazowej organizmu


SJP.pl

Gazometria – diagnostyczne badanie laboratoryjne krwi umożliwiające rozpoznanie i monitorowanie zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej i wymiany gazowej organizmu. Polega na pobraniu krwi, najczęściej tętniczej (z tętnicy promieniowej lub udowej) albo kapilarnej (z opuszki palca lub płatka ucha), do specjalnej heparynizowanej strzykawki. Po pobraniu krwi strzykawkę należy szczelnie zamknąć, aby krew w strzykawce nie miała kontaktu z powietrzem.

Wikipedia


gazomierz

miernik objętości przepływającego gazu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie do pomiaru przepływu gazu

Wiktionary

Ga

Wikipedia


gazon

trawnik w parkach, ogrodach itp., zazwyczaj ozdobiony kwiatami i krzewami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ozdobny trawnik w kształcie prostokąta, koła lub owalu znajdujący się na podjeździe do pałacu lub dworu, otoczony wokół drogą dojazdową kończącą się bezpośrednio przed wejściem do rezydencji;

Wiktionary

Gazon ( le gazon – darń, murawa) – duży, ozdobny trawnik w kształcie prostokąta, koła lub owalu znajdujący się na podjeździe do pałacu lub dworu, otoczony wokół drogą dojazdową kończącą się bezpośrednio przed wejściem do rezydencji. Gazon może być ozdobiony klombami kwiatowymi, kompozycjami krzewów, ew. pojedynczymi drzewami, oraz fontanną lub innymi drobnymi formami architektonicznymi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pośrodku gazonu stała marmurowa fontanna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡazɔ̃n, AS: gazõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazonik mrz.

Wiktionary


gazonik

mały gazon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od gazon

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie gazon, lecz tylko mały gazonik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazon m.

Wiktionary


gazonowy

związany z gazonem


SJP.pl


gazonośność

→ gazonośny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sumaryczny udział zawartości metanu, wyższych węglowodorów gazowych oraz dwutlenku węgla w węglu, mierzony w m3 na 1 tonę czystej substancji węglowej (węgla bez popiołów i wilgoci)

Wiktionary

Patrz:

gazonośny

Przykłady

 (1.1) Obszary o dużym zagrożeniu wyrzutami gazów i skał oraz o dużej gazonośności węgla stwarzały potencjalnie największe gazowe zagrożenie dla powierzchni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡazɔ̃ˈnɔɕnɔɕt͡ɕ, AS: gazõnośność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gazonośny

Wiktionary


gazonośny

obfitujący w gaz; dostarczający gazu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o terenach, skałach itp. zawierający złoża gazu ziemnego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡazɔ̃ˈnɔɕnɨ, AS: gazõnośny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazonośność

Wiktionary


gazopajęczarstwo

korzystanie z gazociągu bez uiszczania opłat za gaz


SJP.pl


gazopajęczarz

człowiek korzystający z gazociągu bez uiszczania opłat za gaz


SJP.pl


gazoport

port, w którym odbierane są dostawy gazu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) port służący do przeładunku skroplonego gazu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do bałtyckich gazoportów przypływa coraz więcej gazowców z Ameryki.

Wiktionary


gazoprzepuszczalny

przepuszczający gazy


SJP.pl


gazoszczelnie

→ gazoszczelny


SJP.pl

Patrz:

gazoszczelny

gazoszczelność

→ gazoszczelny


SJP.pl

Patrz:

gazoszczelny

gazotron

dioda lampowa gazowana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. lampa gazowana posiadająca dwie elektrody: anodę i katodę;

Wiktionary

Gazotron – rodzaj prostownika, gazowanej lampy elektronowej wykorzystywanej głównie jako dioda prostownicza w zasilaczach większej mocy.

Budowa gazotronu jest zbliżona do normalnej diody próżniowej - lampa również posiada gorącą katodę i anodę, jednak szczegóły konstrukcyjne są odmienne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głównym przeznaczeniem gazotronów jest prostowanie prądu zmiennego.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gazotronowy

Wiktionary


gazotwórczy

tworzący gaz


SJP.pl


gazowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gazować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gazować

 przym. gazowany

 rzecz. gazowiec mrz., zagazowanie n., gaz mrz.

Wiktionary


gazowany

nasycony dwutlenkiem węgla


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) ims. przymiotnikowy bierny od: gazować

przymiotnik

 (2.1) spoż. nasycony dwutlenkiem węgla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaz m., gazówka ż., gazownia ż., gazownik m., gazowanie n., zagazowanie m.

 czas. gazować ndk., zagazować dk.

 przym. gazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) musujący

Wiktionary


gazować

1. wpuszczać gaz do pomieszczenia;
2. dezynfekować coś gazem;
3. potocznie: przyspieszać; dodawać gazu


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zagazować)

 (1.1) nasycać gazem ciecz

 (1.2) truć gazem

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (2.1) przyspieszać samochodem, „dodawać gazu”

 (2.2) pot. biec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas ładowania akumulator zaczął mocno gazować.

 (1.2) Naziści natomiast (…) strzelali do ludzi w polu, gazowali w bunkrach, dusili w piwnicach.

 (2.1) Kierowca gazuje i nagle zmienia pas.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaz m., gazówka ż., gazownia ż., gazowanie n., zagazowanie m., gazownik m., gazowiec mrz.

 czas. zagazować dk.

 przym. gazowy, gazowany

Wiktionary


gazowiec

1. statek do przewozu gazu;
2. potocznie: pistolet gazowy; gazówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mar. statek przeznaczony do transportu skroplonego gazu;

Wiktionary

Gazowiec – statek przeznaczony do transportu skroplonego gazu ziemnego – LNG (ang. "Liquefied Natural Gas") lub skroplonego gazu porafinacyjnego – LPG (ang. "Liquefied Petroleum Gas"). Statki tego typu są w krajach anglojęzycznych nazywane "LNG/LPG carrier", a w krajach frankofońskich odpowiednio "Méthanier/Propanier".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do bałtyckich gazoportów przypływa coraz więcej gazowców z Ameryki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈzɔvʲjɛt͡s, AS: gazovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaz mrz., gazowanie n., gazownia ż.

 przym. gazowy

 czas. gazować ndk.

Wiktionary


gazownia

zakład przemysłowy wytwarzający gaz węglowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przedsiębiorstwo, które zajmuje się sprzedawaniem i dostarczaniem gazu odbiorcom

Wiktionary

Gazownia – przedsiębiorstwo zajmujące się jedną lub kilkoma gałęziami przemysłu: odgazowywaniem węgla i wytwarzaniem z niego gazu koksowniczego, przesyłaniem gazu do odbiorców, zakład zasilający urządzenia w paliwo gazowe. W powszechnym znaczeniu pod terminem gazownia rozumie się zakład przesyłający gaz do odbiorców. W Polsce zajmuje się tym Polska Spółka Gazownictwa, spółka-córka PGNiG.

Wikipedia


gazownica

urządzenie do wytwarzania gazu z węgla, drzewa, koksu lub torfu przez niezupełne spalanie; gazogenerator; czadnica


SJP.pl


gazownictwo

dział przemysłu zajmujący się produkcją i przesyłaniem gazu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dziedzina zajmująca się wytwarzaniem i przesyłaniem gazu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaz mrz., zagazowanie n.

 przym. gazowniczy

Wiktionary


gazowniczka

→ gazownik


SJP.pl

Patrz:

gazownik

gazowniczy

przymiotnik

 (1.1) dotyczący gazownictwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Według zapewnień spółki gazowniczej prace te mają się zakończyć w połowie tego roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaz m., gazownia ż., gazownictwo n., zagazowanie n.

 przym. gazowy

Wiktionary


gazownik

1. pracownik gazowni;
2. potocznie: człowiek nadużywający alkoholu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik gazowni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaz mrz., zagazowanie n.

 przym. gazowany

 czas. gazować

Wiktionary


gazowość

→ gazowy


SJP.pl

Patrz:

gazowy

gazowy

przymiotnik od: gaz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z gazem, dotyczący gazu

 (1.2) wypełniony gazem

 (1.3) włók. związany z gazą; zrobiony z gazy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Koło lodówki wiało chłodem, zaś bliżej kuchenki gazowej było zbyt gorąco.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈzɔvɨ, AS: gazovy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. gaz m., gazówka ż., gazownia ż., gazownik m., gazowiec mrz., zagazowanie n.

:: czas. gazować, zagazować, odgazować

:: przym. gazowany, gazowniczy

:: przysł. gazowo

 (1.3)

:: rzecz. gaza ż., gazik mrz.

Wiktionary


gazoznawstwo

dział chemii badający właściwości gazów


SJP.pl


gazozol

zawiesina w gazie cząstek koloidowych stałych (dym) lub ciekłych (mgła)


SJP.pl


gazpacho

[czytaj: gaspaczo] hiszpańska zupa, chłodnik przyrządzany z warzyw; gaspacho


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kulin. hiszpański chłodnik z surowych warzyw z dodatkiem suchego rozmoczonego chleba doprawiony oliwą i winnym octem;

Wiktionary

Gazpacho – hiszpańska zupa, wywodząca się z Andaluzji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡasˈpat͡ʃɔ, AS: gaspačo

Wiktionary


gazprom

Gazprom ( ПАО «Газпром») – rosyjski koncern państwowy, największy światowy wydobywca gazu ziemnego.

Wikipedia


gazrurka

potocznie: kawałek rury używany do zadawania ciosów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. fragment rury stosowanej w instalacjach gazowych, używany w bójkach i napadach jako broń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdańska policja zatrzymała dwudziestoosobową grupę nastolatków, którzy wyposażeni w kije bejsbolowe, sztachety i gazrurki szykowali się do starcia z uczniami konkurencyjnej podstawówki.

Wiktionary


gazu

wykrzyknienie zachęcające do szybkiej jazdy lub biegu


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) ponaglenie

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: gaz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzeba stąd spadać! Gazu!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaz m.

Wiktionary

Synonimy:

  (1.1) czadu!, dawaj! / dawajcie!

Wiktionary


gazy

potocznie: substancje lotne o przykrej woni wytwarzające się w jelitach na skutek zaburzeń w procesie trawienia, u niektórych zwierząt wytwarzane w celach obronnych; wiatry


SJP.pl


gazyfikacja

1. przyłączenie do sieci gazowniczej;
2. gazyfikacja węgla - proces chemiczny, w którym z węgla kamiennego otrzymuje się gazy palne, zwykle tlenek węgla i wodór


SJP.pl


gazyfikacyjny

→ gazyfikacja


SJP.pl

Patrz:

gazyfikacja

gazyfikator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzeniem, które przekształca, gazyfikuje materiał organiczny, taki jak drewno lub węgiel, w gaz palny

Wiktionary


gazyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gazyfikować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niegazyfikowanie n., gazyfikacja ż.

 czas. gazyfikować ndk.

 przym. gazyfikacyjny

Wiktionary


gazylion

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. bardzo dużo, mnóstwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [[niby|[N]iby]] jedna reklama[,] ale pierdyliard sponsorów i gazylion produkcji własnych (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. pierdyliard

Wiktionary


gazówka

potocznie:
1. pistolet gazowy;
2. kąpiel gazowa;
3. cienka chustka z tiulu;
4. samochód napędzany gazem;
5. kuchenka gazowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kuchenka gazowa

Wiktionary


gazówki

potocznie:
1. pistolet gazowy;
2. kąpiel gazowa;
3. cienka chustka z tiulu;
4. samochód napędzany gazem;
5. kuchenka gazowa


SJP.pl


gać

1. materiał służący do gacenia;
2. grobla z faszyny lub drzewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. materiał służący do gacenia chałupy na zimę

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wgłębienie przy progu na rzece

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gać – część miasta Janowiec Wielkopolski
  • Gać – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Oława
  • Gać – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Górzno
  • Gać – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Grudziądz
  • Gać – część wsi Procyń w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno
  • Gać – część wsi Kunów w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Firlej
  • Gać – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów
  • Gać – przysiółek wsi Cieśle w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Łęki Szlacheckie
  • Gać – część wsi Zaborów w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Szczurowa
  • Gać – część wsi Pawłów w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Bolesław
  • Gać – część wsi Tropiszów w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Igołomia-Wawrzeńczyce
  • Gać – część wsi Włosań w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Mogilany

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gacie nmos., gacenie n., ogacenie n., gaciowy m., Gać ż., gacica ż.

 czas. gacić ndk., ogacić dk.

 przym. gaciowy

Wiktionary


gaćki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. spodenki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gacie lm. nmos.

Wiktionary


gała

1. potocznie o oku (zwykle w liczbie mnogiej: gały - oczy);
2. duża gałka;
3. potocznie: piłka;
4. środowiskowo: ocena niedostateczna; pała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. duża gałka

 (1.2) zwykle w lm. pot. posp. oko

 (1.3) środ. najniższa ocena szkolna

 (1.4) sport. pot. piłka nożna

 (1.5) białystok. nieudacznik, gapa, ciapa

 (1.6) męski narząd płciowy

 (1.7) fellatio

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zjadłeś trzy gały lodów, wystarczy na dziś.

 (1.2) Co tak wytrzeszczasz te gały?

 (1.3) Dopiero pierwszy miesiąc szkoły, a ja już załapałem trzy gały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡawa, AS: gau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałeczka ż., gałka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) niedostateczny, lufa, pała, gol, bania

Wiktionary


gałacki

przymiotnik od: Gałacz (miasto w Rumunii)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gałaczem, dotyczący Gałacza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gałacz mrz.

Wiktionary


gałacz

miasto w Rumunii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto we wschodniej Rumunii, położone na lewym brzegu Dunaju;

 (1.2) geogr. okręg we wschodniej Rumunii;

Wiktionary

Gałacz (rum. "Galați") – jedno z największych miast we wschodniej Rumunii, położone na lewym brzegu Dunaju, pomiędzy ujściami Prutu i Seretu, stolica okręgu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gałacki

Wiktionary


gaładuś

jezioro w Polsce


SJP.pl

Gaładuś ( Galadusys) – drugie pod względem wielkości jezioro Suwalszczyzny.

Wikipedia


gałaj

nazwisko


SJP.pl


gałan

nazwisko


SJP.pl


gałat

nazwisko


SJP.pl


gałczyński

nazwisko


SJP.pl

Gałczyński (forma żeńska: Gałczyńska; liczba mnoga: Gałczyńscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 2200 osób.

Wikipedia


gałda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zimowa zabawa, uczta organizowana przez i dla kawalerów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡawda, AS: gau̯da

Wiktionary


gałecki

nazwisko


SJP.pl

Gałecki (forma żeńska: Gałecka; liczba mnoga: Gałeccy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 4753 osoby.

Wikipedia


gałeczka

zdrobnienie od: gałka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: gałka

Wiktionary

Gałeczka ("Sphaerius") – rodzaj chrząszczy z podrzędu Myxophaga i rodziny gałeczkowatych. Ma zasięg kosmopolityczny, przy czym większość gatunków występuje w krainie orientalnej. Wiele gatunków jest półwodnych, ale niektóre są całkowicie lądowe.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡaˈwɛt͡ʃka, AS: gau̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałka ż., gała ż.

 przym. gałkowy

Wiktionary


gałecznicowate

o cechach gałecznicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

Gałecznicowate ("Balanophoraceae" Rich.) – rodzina bezzieleniowych roślin z rzędu sandałowców ("Santalales") obejmująca 17 rodzajów z ok. 50 gatunkami. Ze względu na przystosowanie do pasożytniczego trybu życia gałecznicowate odbiegają znacznie swym wyglądem od innych roślin – przypominają grzyby i nazywane były „wariactwem w świecie roślin”. W większości występują w runie wilgotnych lasów równikowych pasożytując na roślinach reprezentujących różnorodne rodziny.

Wikipedia


gałecznicowaty

o cechach gałecznicowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


gałecznik

gałecznik czteroplamek - gatunek chrząszcza z rodziny biedronek


SJP.pl


gałek

1. kulisty mały przedmiot, okrągłe zakończenie czegoś;
2. pokrętło do regulacji jakiegoś urządzenia


SJP.pl


gałgan

łobuz, urwis, psotnik, łobuziak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zniszczony kawałek tkaniny, strzęp odzieży

 (1.2) pot. ubranie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) przest. łobuziak, nicpoń; obdartus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po całym ich mieszkaniu walały się różnobarwne, ale brudne gałgany.

 (1.2) Szwagierka poszła właśnie do lumpeksu kupić sobie jakiś gałgan.

 (2.1) Dzięki temu siostra nie może ani palcem ruszyć we własnym majątku, bo gałgan Kunik ma pełnię władzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡawɡãn, AS: gau̯gãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałganiarz m., gałganek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łachman, szmata

 (1.2) ciuch, łach

 (2.1) hultaj, niecnota, ladaco, łachmyta, łachudra, łapserdak; oberwaniec, szmaciarz

Wiktionary


gałganek

1. mały kawałek materiału;
2. zwykle w liczbie mnogiej: stroje, fatałaszki;
3. zdrobnienie od: gałgan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. kawałek, skrawek tkaniny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡawˈɡãnɛk, AS: gau̯gãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałgan m., gałganiarz m.

 przym. gałganiarski

Wiktionary


gałganeria

grupa gałganów, hultajów, nicponiów


SJP.pl


gałganiarka

→ gałganiarz


SJP.pl

Patrz:

gałganiarz

gałganiarski

→ gałganiarz


SJP.pl

Patrz:

gałganiarz

gałganiarstwo

1. chodzenie w starym, zniszczonym ubraniu; łachmaniarstwo;
2. czyn nieetyczny; gałgaństwo, łajdactwo;
3. cecha kogoś, kto postępuje nieetycznie; łajdactwo;
4. wykonywanie jakiejś czynności niestarannie; bylejakość


SJP.pl


gałganiarz

1. człowiek nędznie ubrany, zaniedbany, brudny; łachmyta, obszarpaniec, oberwaniec, obdartus;
2. potocznie: człowiek dziwacznie ubrany; dziwak, cudak, oryginał;
3. handlarz szmatami; łaciarz, szmaciarz, łachmaniarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto trudni się zbieraniem starych szmat, gałganów

 (1.2) handlarz starymi, zniszczonymi ubraniami

 (1.3) ktoś nędznie albo dziwacznie ubrany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałgan m., gałganek m.

:: fż. gałganiara ż.

 przym. gałganowy, gałgankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szmaciarz

 (1.2) szmaciarz

 (1.3) szmaciarz

Wiktionary


gałganica

potocznie:
1. kobieta niemoralna, nieuczciwa; łajdaczka, hultajka;
2. kobieta lekkich obyczajów; ladacznica, nierządnica


SJP.pl


gałganieć

stawać się gałganem, łobuzem, nicponiem


SJP.pl


gałganisko

zgrubienie od: gałgan


SJP.pl


gałgankowy

→ gałganek


SJP.pl

Patrz:

gałganek

gałganowaty

potocznie:
1. nieco podarty, zniszczony;
2. mający pewne cechy gałgana, łajdaka


SJP.pl


gałgański

przymiotnik od: gałgan


SJP.pl


gałgaństwo

potocznie:
1. lekceważenie przyjętych norm etycznych i społecznych; łobuzerka;
2. grupa gałganów, hultajów, nicponiów; gałganeria


SJP.pl


gałka

1. kulisty mały przedmiot, okrągłe zakończenie czegoś;
2. pokrętło do regulacji jakiegoś urządzenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mały, kulisty przedmiot lub kuliste zakończenie przedmiotu

 (1.2) porcja lodów w kształcie kulki

 (1.3) regulator danych funkcji w urządzeniach mechanicznych, elektrycznych i elektronicznych

 (1.4) daw. kulka używana w głosowaniach

 (1.5) kulka ze śniegu, śnieżka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gałka (globus) – jedno z zaburzeń czynnościowych przełyku
  • gałka – okucie
  • Gałka – szczyt w Beskidzie Sądeckim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ojciec włożył czarny surdut (nieco wytarty na szwach) i wydobył z kąta laskę ze srebrną gałką.

 (1.2) Adaś kupił dwie gałki lodów waniliowych.

 (1.3) Mimo dłuższego kręcenia gałką nie udało mu się dostroić aparatu.

 (1.4) Czarna gałka oznaczała głos przeciw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡawka, AS: gau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gała ż.

:: zdrobn. gałeczka ż.

 przym. gałkowy, wewnątrzgałkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kulka

 (1.3) regulator, pokrętło, potencjometr

 (1.5) śnieżka

Wiktionary


gałkiewicz

nazwisko


SJP.pl


gałkowaty

kulisty, podobny do gałki


SJP.pl


gałkownica

łyżka do nabierania lodów; porcjoner


SJP.pl


gałkowo

Gałkowo (niem. "Galkowen") – wieś w Polsce, w sołectwie Gałkowo, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Ruciane-Nida.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wikipedia


gałkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Gałkowski – polski architekt, urbanista i nauczyciel akademicki
  • Dmitrij Gałkowski – rosyjski pisarz
  • Jan Gałkowski – polski poeta i autor tekstów piosenek
  • Janusz Gałkowski – polski polityk, adwokat, samorządowiec, senator
  • Jerzy Gałkowski – polski filozof
  • Krzysztof Gałkowski – polski inżynier elektronik
  • Stefan Gałkowski (1912–1984) – artysta plastyk, profesor krakowskiej ASP, zajmował się projektowaniem i wykonywaniem gobelinów
  • Tadeusz Gałkowski – polski psycholog
  • Tomasz Gałkowski – rzymskokatolicki duchowny i prawnik

Wikipedia


gałkowy

→ gałka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający cechy gałki

Wiktionary

Patrz:

gałka

Powiązane:

 rzecz. gałka ż., gałeczka ż.

Wiktionary


gałkówka

Gałkówka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Miastkowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Różańcowej w Miastkowie.

Wikipedia


gałowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gałowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Szamotuły
  • Gałowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
  • Gałowo – gromada
  • Gałowo – wieś, w obwodzie Wraca, gminie Orjachowo
  • Gałowo-Majątek, Gałów

Wikipedia


gałucha

roślina z rodziny selerowatych, o drobnych, białych lub różowych kwiatach; kropidło


SJP.pl


gałuskinit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał odkryty w 2009 roku;

Wiktionary

Gałuskinit – minerał odkryty w 2009 r. w skałach kontaktowych nad jeziorem Bajkał przez mineralogów z międzynarodowego zespołu, kierowanego przez niemieckiego krystalografa Thomasa Armbrustera z Uniwersytetu w Bernie.

Nowy minerał został nazwany na cześć pracowników Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego Iriny i Jewgienija Gałuskinów za ich wkład w mineralogię wysokotemperaturowych skarnów.

Wikipedia


gałuszczónka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. woda po gotowaniu klusek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałuszka ż.

Wiktionary


gałuszka

gatunek paproci wodnej należący do rodziny marsyliowatych, rosnący w środkowej i południowej Europie, w Polsce występujący rzadko na Śląsku i Pomorzu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. kluska z mąki lub ziemniaków

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gałuszczónka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. hałuska, hałuszka

Wiktionary


gały

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) zob. gała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡawɨ, AS: gau̯y

Wiktionary


gałązeczka

zdrobnienie od: gałązka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: gałązka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡawɔ̃w̃ˈzɛt͡ʃka, AS: gau̯õũ̯zečka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. gałąź.

Wiktionary


gałązka

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: gałąź

 (1.2) mała gałąź

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Gałązka (1933-1999)-polski epidemiolog i wakcynolog
  • Czesław Gałązka (1924-1949)-polski działacz podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego
  • Elżbieta Gałązka-Salamon (ur. 1961)-polska tłumaczka z języka angielskiego
  • Franciszek Gałązka (1920-2017)-polski wojskowy i polityk
  • Hanna Gałązka (1933-2018)-Sprawiedliwa wśród Narodów Świata
  • Jacek Gałązka (1924-2018)-Żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, publicysta, działacz polonijny
  • Jan Gałązka (1912-1984)-poseł na sejm PRL
  • Jan Gałązka (1923-1981)-polski aktor
  • Jan Gałązka (bokser) (1945-1982)-polski bokser
  • Janusz Gałązka (ur. 1987)-polski siatkarz
  • Katarzyna Gałązka (ur. 1997)-polska aktorka
  • Marek Gałązka (ur. 1954)-polski poeta, kompozytor, gitarzysta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na gałązce nie było już ani jednego listka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈwɔ̃w̃ska, AS: gau̯õũ̯ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałąź ż., gałęziak mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk astka

Wiktionary


gałązkowiec

piewik gałązkowiec - gatunek pluskwiaka z rodziny piewikowatych


SJP.pl


gałązkowy

1. związany z gałązką;
2. jeden ze ściegów ozdobnych wykonywanych igłą


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od gałązka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jesienią przemija moda na farbowane chryzantemy gałązkowe zwane potocznie koreankami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡawɔ̃w̃ˈskɔvɨ, AS: gau̯õũ̯skovy

Wiktionary

Powiązane:

 zob. gałąź.

Wiktionary


gałąź

1. pęd wyrastający z pnia drzewa; konar, odrośl;
2. urzędowo: dział nauki, gospodarki itp.;
3. książkowo: boczna linia rodu;
4. w medycynie: odgałęzienie jakiegoś organu, jakiejś części organizmu;
5. w łowiectwie: odnoga w wieńcu jelenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. boczny pęd drzewa lub krzewu

 (1.2) przen. dział gospodarki, nauki itp.

 (1.3) przen. odgałęzienie, odnoga, rozgałęzienie czegoś

Wiktionary

Ga

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas ostatniej nawałnicy gałęzie wielu drzew w arboretum zostały poważnie uszkodzone.

 (1.2) Fizyka jądrowa to stosunkowo nowa gałąź nauki.

 (1.3) Na rysunku zaznaczono główne gałęzie układu nerwowego człowieka.

 (1.3) Adam wnikliwie bada liczne gałęzie swojej rodziny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡawɔ̃w̃ɕ, AS: gau̯õũ̯ś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałązka ż., gałązeczka ż., gałęzatka ż., gałęziarka ż., odgałęzienie n., podgałąź ż., rozgałęzienie n., rozgałęźnik mrz., gałęźniak mrz., gałęźnik mrz., gałęziak m., gałęziówka ż.

 czas. rozgałęziać ndk., odgałęziać ndk., odgałęzić dk., rozgałęzić dk.

 przym. gałęziasty, gałązkowy, gałęziowy, międzygałęziowy, wewnątrzgałęziowy, rozgałęźny, odgałęziony, odgałęziający, ugałęziony

 przysł. gałęzisto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konar, odrośl; gw. Górny Śląsk asta

 (1.2) dział

 (1.3) odnoga, linia boczna

Wiktionary


gałęzatka

gatunek jamochłona przypominający rozgałęziony krzew, występujący w wodach morskich i słodkich; kladofora, kordylofora


SJP.pl

Gałęzatka ("Cladophora") – rodzaj wielokomórkowych glonów z gromady zielenic, należących do rzędu gałęzatkowców, występujących w wodach śródlądowych oraz w morzach.

Wikipedia


gałęzatkowce

rząd wielokomórkowych glonów z gromady zielenic


SJP.pl


gałęzatkowiec

przedstawiciel rzędu wielokomórkowych glonów z gromady zielenic


SJP.pl


gałęziak

bezlistna gałązka u niektórych roślin, przystosowana do pełnienia roli organu asymilującego, zastępująca blaszki liściowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. podrośnięte, nielotne pisklę sowy, które opuściło już gniazdo i przesiaduje na gałęzi lub na ziemi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) bot. zmodyfikowana, płaska łodyga o zielonej barwie, która przejęła funkcje liścia;

 (2.2) mykol. zob. koralówka.

Wiktionary

Gałęziak – zmodyfikowana, spłaszczona łodyga barwy zielonej, która przejmuje funkcje liścia (przeprowadza fotosyntezę) i jest do niego podobna z kształtu. U roślin wytwarzających gałęziaki liście właściwe są zwykle silnie zredukowane, wykształcają się jako ciernie lub łuski, często szybko opadające. U niektórych roślin cała łodyga wykształca się w formie gałęziaków, u innych tylko część pędów, zazwyczaj końcowa, jest zmodyfikowana (np. u myszopłocha, szparaga, kokietnika).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gałąź ż., gałązka ż., gałązeczka ż., gałęzatka ż., gałęziarka ż., odgałęzienie n., podgałąź ż., rozgałęzienie n., rozgałęźnik m., gałęźniak m., gałęźnik m.

 czas. rozgałęziać ndk., odgałęziać ndk., odgałęzić dk., rozgałęzić dk.

 przym. gałęziasty, gałązkowy, gałęziowy, międzygałęziowy, wewnątrzgałęziowy, rozgałęźny, odgałęziony, odgałęziający, ugałęziony

 przysł. gałęzisto

Wiktionary


gałęziarka

karma z pędów drzew liściastych ususzonych razem z liśćmi; liściarka


SJP.pl


gałęziasty

gałęzisty;
1. mający kształt gałęzi;
2. mający bujne gałęzie, krzaczasty


SJP.pl


gałęziopodobny

podobny z wyglądu do gałęzi


SJP.pl


gałęziowy

związany z gałęzią


SJP.pl


gałęziożerca

środowiskowo: zwierzę żywiące się liśćmi i gałęziami bezpośrednio z drzewa


SJP.pl


gałęzisto

→ gałęzisty; gałęziście


SJP.pl


gałęzisty

gałęziasty;
1. mający kształt gałęzi;
2. mający dużo gęsto rosnących gałęzi


SJP.pl


gałęziówka

w leśnictwie: drewno opałowe w postaci gałęzi odciętych od pnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) leśn. drewn. drobne drewno opałowe, najczęściej z gałęzi, zbierane podczas ścinki;

 (1.2) środ. techn. leśn. kompaktowa, rzadziej jednoręczna, pilarka

Wiktionary

Gałęziówka – drobne drewno, odpad pozyskiwany podczas ścinki drzew, wykorzystywany jako opał.

Najczęściej są to gałęzie o grubości do 7 cm w korze i 5 cm bez kory.

"Gałęziówka" po pocięciu na odpowiednią długość, staje się drewnem opałowym.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gałąź ż., gałązka ż.

 przym. gałęziowy

 czas. rozgałęziać ndk., rozgałęzić dk.

Wiktionary


gałęzowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Felicjan Eleutery Gałęzowski (1972–), urzędnik ziemski i poseł przełomu XVII i XVIII wieku
  • Józef Gałęzowski, (1834–1916), pedagog, polityk, członek Rządu Narodowego w powstaniu styczniowym, prezes Muzeum Polskiego w Rapperswilu
  • Józef Gałęzowski, (1877–1963), architekt i malarz, wykładowca i rektor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie
  • Ksawery Gałęzowski (1832–1907), lekarz okulista
  • Marek Gałęzowski (1972–), historyk
  • Seweryn Gałęzowski (1801–1878), lekarz chirurg
  • Stanisław Gałęzowski, (1903–1945), architekt, powstaniec warszawski
  • Wincenty Gałęzowski, pisarz, regent, poseł przełomu XVIII i XIX wieku

Wikipedia


gałęźniak

potocznie: młody ptak hodowany jako ptak łowny, niezdolny jeszcze do samodzielnego dłuższego lotu; gałęźnik


SJP.pl


gałęźnik

potocznie: młody ptak hodowany jako ptak łowny, niezdolny jeszcze do samodzielnego dłuższego lotu; gałęźniak


SJP.pl


gańba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. nagana, potępienie

 (1.2) daw.) hańba, wstyd

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãɲba, AS: gãńba

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ganić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński ganiba

Wiktionary


gańdźa

potocznie: marihuana; ganja, gandża, gandzia, marycha, maryśka, staf, stuff


SJP.pl


gaśnica

przenośny zbiornik zawierający środki gaśnicze, używany do gaszenia pożarów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. przenośny przyrząd do gaszenia pożaru;

 (1.2) środ. więz. nos

Wiktionary

Gaśnica – urządzenie (najczęściej przenośne) służące do gaszenia pożarów. Mniejsze gaśnice stosuje się w samochodach, większe w obiektach publicznych i przemysłowych. Istnieją także agregaty gaśnicze złożone z jednej lub większej liczby dużych gaśnic zaopatrzonych we wspólną dyszę i umieszczonych na dwukołowym podwoziu oraz zestawy gaśnicze na wózku trolley2 - zestawy takie składają się z kilku gaśnic, przez co zwiększona jest skuteczność gaśnicza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ogień można zagasić gaśnicą lub zdusić kocem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaɕˈɲit͡sa, AS: gaśńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaśnicowy m., gaszenie n., gaśniczak mos.

 czas. gasić ndk.

 przym. gaszący, gaśniczy, gaśnicowy

Wiktionary


gaśnicowy

→ gaśnica


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z gaśnicą

Wiktionary

Patrz:

gaśnica

Powiązane:

 rzecz. gaśnica ż.

Wiktionary


gaśniczak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. pejor. zwolennik Grzegorza Brauna i Konfederacji Korony Polskiej;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaɕˈɲit͡ʃak, AS: gaśńičak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaśnica ż.

Wiktionary


gaśniczy

stosowany przy gaszeniu pożaru


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony do gaszenia pożarów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkrótce rozpoczęto akcję gaśniczą, gdy po okolicznych wsiach zajęczały syreny.

 (1.1) Największą atrakcją była finałowa kąpiel w pianie gaśniczej, wytworzonej przez specjalny agregat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaɕˈɲit͡ʃɨ, AS: gaśńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaśnica ż., gaszenie n., gaśnięcie n.

 czas. gasić, gasnąć

Wiktionary


gaśnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stożkowate narzędzie do gaszenia świec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najpopularniejszym i najprostszym gaśnikiem był jednak wykonany z blachy stożek na drewnianej rączce.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gasić ndk., zgasić dk.

 rzecz. gasidło n.

Wiktionary


gaśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gasnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaɕˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: gaśńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gasnąć

 przym. gaśniczy

 rzecz. wygaśnięcie n.

Wiktionary


gaździna

żona gazdy; gospodyni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. gw-pl|Śląsk Cieszyński. żona gazdy, gospodyni na Podhalu i w Cieszyńskiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znajoma gaździna zawsze częstowała herbatką z prądem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaʑˈd͡ʑĩna, AS: gaźʒ́ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazdostwo n., gazdówka ż., gazdowanie n.

:: fm. gazda m.

 czas. gazdować ndk.

 przym. gazdowy, gazdowski

Wiktionary


gaździnka

zdrobnienie od: gaździna


SJP.pl


gaździć

być gazdą (właścicielem gospodarstwa wiejskiego na Podhalu); gazdować, gospodarzyć


SJP.pl


gaździński

→ gaździna


SJP.pl

Patrz:

gaździna

gaźnik

urządzenie do wytwarzania mieszanki paliwa i powietrza w silnikach; karburator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. urządzenie do wytwarzania mieszanki paliwa i powietrza w silnikach spalinowych z zapłonem iskrowym

Wiktionary

Gaźnik (karburator) – urządzenie wytwarzające mieszankę paliwowo-powietrzną o odpowiednim składzie w silnikach spalinowych o zapłonie iskrowym. W gaźniku następuje dozowanie paliwa, jego rozpylenie w celu odparowania i wymieszanie oparów paliwa z powietrzem, a następnie dostarczenie tak wytworzonej mieszanki w odpowiedniej ilości poprzez kolektor dolotowy do cylindra. Gaźnik jest częścią układu zasilania silnika spalinowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Silnik składa się z gaźnika, tłoków, wału, chłodnicy i wielu innych elementów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaźnikowiec mos.

 przym. gaźnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karburator

Wiktionary


gaźnikowiec

potocznie: specjalista od gaźników samochodowych


SJP.pl


gaźnikowy

→ gaźnik


SJP.pl

Patrz:

gaźnik

gaża

wynagrodzenie za pracę, pensja, zwłaszcza aktora lub wojskowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wynagrodzenie za pracę artysty scenicznego (aktora, muzyka)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za rolę w tym filmie aktor dostał najwyższą gażę w życiu.

 (1.1) W trakcie wiosennej awantury o gaże członków pewnego publicznego gremium, bez żenady szermowano argumentem, że w podobnych prywatnych gremiach zarobki są wyższe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡaʒa, AS: gaža

Wiktionary

Powiązane:

 czas. angażować ndk., zaangażować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płaca, wynagrodzenie

Wiktionary


gb

symbol gilberta, jednostki siły magnetomotorycznej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gb – dwuznak
  • Gb – gilbert, jednostka miary siły magnetomotorycznej
  • Gb – gigabit, jednostka ilości informacji używana w informatyce; miliard lub 1024³ bitów
  • GB – Great Britain, akronim nazwy Wielkiej Brytanii, używany m.in. do oznaczania samochodów
  • GB – gigabajt, jednostka ilości informacji używana w informatyce; miliard lub 1024³ bajtów
  • GB – Game Boy, przenośna konsola do gry
  • GB – amerykańskie oznaczenie sarinu

Wikipedia


gbeł

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) stpol. duże naczynie na płyn

Wiktionary


gbgk

skrót od: Górnośląski Bank Gospodarczy SA


SJP.pl


gbh

skrót od: Gliwicki Bank Handlowy


SJP.pl


gbl

skrót od: Główna Biblioteka Lekarska


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • γ-Butyrolakton
  • Główna Biblioteka Lekarska

Wikipedia


gbp

skrót od: ang. Great Britain Pound - funt szterling


SJP.pl


gbr

skrót od: Great Britain - Wielka Brytania; GB


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • GBR – włoska stacja telewizyjna
  • GBR – radar amerykańskiego systemu obrony antybalistycznej Ballistic Missile Defense.
  • GBR - skrótowiec od Great Britain (Wielka Brytania)

Wikipedia


gbur

dawniej na północy Polski: zamożny chłop


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. człowiek opryskliwy, nieobyty towarzysko

 (1.2) hist. w XV-XIX w.: gospodarz, zamożny chłop, posiadający własne duże gospodarstwo (tzw. gburstwo), od jednego do dwóch łanów, w większości wolny;

 (1.3) reg-pl|Mazury. bogaty rolnik

 (1.4) reg-pl|Warmia, Mazury. gospodarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z niego jest straszny gbur – wchodząc nie powiedział nawet „Dzień dobry”.

 (1.1) ''Przed tym drugim nie miałam po co się wysilać, bo był gbur i cham.''

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡbur, AS: gbur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gburostwo n., gburstwo n., gburzysko n.

:: fż. gburka ż.

 przym. gburowaty

 przysł. gburowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pejor. cham, grubianin, prostak, prostaczek, kmiot, kmieć, jaskiniowiec, ordynus, prymityw, reg. pozn. bamber

Wiktionary


gburczyk

nazwisko


SJP.pl


gburka

obraźliwie: kobieta ordynarna, nieobyta; prostaczka, chamka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pogard. kobieta opryskliwa, nieobyta towarzysko

 (1.2) daw. reg. chłopka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpuścili taką gburkę i poobrażała wszystkich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gburostwo n., gburzysko n., gburstwo n.

:: fm. gbur m.

 przym. gburowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chamka, impertynentka, arogantka

 (1.2) chłopka

Wiktionary


gburliwiej

stopień wyższy od przysłówka: gburliwie


SJP.pl


gburliwość

→ gburliwy


SJP.pl

Patrz:

gburliwy

gburliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: gburliwy


SJP.pl


gburliwy

zachowujący się jak gbur; nieokrzesany, prostacki, chamski, gburowaty


SJP.pl


gburowacieć

stawać się gburem, nieokrzesańcem; chamieć


SJP.pl


gburowato

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób typowy dla gbura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gbur mos., gburowatość ż.

 przym. gburowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chamsko, grubiańsko, jędzowato, mrukliwie, niedelikatnie, niegrzecznie, nieprzyjemnie, niestosownie, opryskliwie, ordynarnie, prostacko, surowo, szorstko, zgryźliwie

Wiktionary


gburowatość

zachowanie nieuprzejme, niegrzeczne, niedelikatne; ordynarność; grubiaństwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tych, którzy są gburowaci

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gburowaty

 przysł. gburowato

Wiktionary


gburowaty

zachowujący się jak gbur; nieokrzesany, prostacki, chamski, gburliwy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zachowujący się w sposób niegrzeczny, szorstki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myślę, że Heniek jest bardziej gburowaty niż Sebastian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gbur mos., gburka ż., gburowatość ż.

 przysł. gburowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) borsukowaty, burkliwy, chamski, grubiański, jędzowaty, mrukliwy, naburmuszony, niedelikatny, niegrzeczny, nieokrzesany, niestosowny, nieuprzejmy, opryskliwy, ordynarny, prostacki, surowy, szorstki, zgryźliwy

Wiktionary


gburowski

→ gbur; gburowaty


SJP.pl


gburski

→ gbur (dawniej na północy Polski: zamożny chłop)


SJP.pl


gburzysko

zgrubienie od: gbur


SJP.pl


gbw

skrót od: Gospodarczy Bank Wielkopolski


SJP.pl


gcal

gigakaloria


SJP.pl


gcr

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Group Code Recording – sposób zapisu dyskietek
  • Grey component replacement – technikę DTP
  • Ghost-canceling reference – specjalny sygnał telewizyjny
  • Gas Cooled Reactor – rodzaj reaktora jądrowego
  • Galactic cosmic ray – rodzaj promieniowania kosmicznego
  • Group Call Register – element architektury sieci GSM

Wikipedia


gd

symbol gadolinu, pierwiastka chemicznego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gadolin (Gd) – pierwiastek chemiczny.
  • gd – oprogramowanie do tworzenia grafiki komputerowej.
  • GD – symbol NATO somanu, fluorometylofosfonianu O-pinakolu.
  • GD – kod ISO 3166-1 alfa-2 Grenady
    • .gd – domena internetowa Grenady.
  • GD-ROM (ang. giga disk read only memory) – nośnik stosowany w konsoli do gier Sega Dreamcast.
  • Gwardia Dumbledore’a – fikcyjne tajne stowarzyszenie uczniowskie z serii powieści o Harrym Potterze.
  • GD – skrót od G-Dragon. Południowokoreański raper, piosenkarz, producent i model. Lepiej znany jako lider grupy Big Bang.
  • GD – skrót od gry komputerowej Geometry Dash.
  • GD – skrót od Gender disappointment

Wikipedia


gd.

skrót

 (1.1) = gdański

Wiktionary


gdak

wykrzyknik naśladujący odgłos wydawany przez kurę


SJP.pl


gdakania

1. o kurze: wydawać charakterystyczny dźwięk;
2. potocznie: dużo mówić


SJP.pl


gdakanie

1. o kurze: wydawać charakterystyczny dźwięk;
2. potocznie: dużo mówić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gdakać.

 (1.2) odgłos będący efektem czynności gdakania (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡdaˈkãɲɛ, AS: gdakãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gdakać ndk.

Wiktionary


gdakać

1. o kurze: wydawać charakterystyczny dźwięk;
2. potocznie: dużo mówić


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. gdaknąć / zagdakać)

 (1.1) o kurze: wydawać głos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od rana słychać było, jak kury gdaczą w kurniku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡdakat͡ɕ, AS: gdakać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gdakanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwokać

Wiktionary


gdaniec

nazwisko


SJP.pl

Gdaniec (niem. "Hasendanz") – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Grzmiąca.

Wikipedia


gdanisko

wieża stojąca poza murami obronnymi, pełniąca oprócz funkcji obronnych również funkcje sanitarne; dansker


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) archit. wieża pełniąca w średniowieczu funkcję latryny, budowana w pewnej odległości od zamku, połączona z nim krytym przejściem na arkadach;

Wiktionary

Gdanisko (z niem. "Dansker", "Danzker") – w średniowiecznej architekturze warownej miejsce pełniące funkcję latryny, odseparowane od zabudowań zamkowych i zwykle usytuowane nad fosą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1): Gdanisko było za polskich czasów używane jako wieża obronna i skład broni, a na górze było mieszkanie dziesiętnika załogi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdańsk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dansker, danzker, wieża latrynowa, wieża ustępowa

Wiktionary


gdań.

skrót od: gdański


SJP.pl


gdańsk

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w północnej Polsce, stolica województwa pomorskiego;

Wiktionary

Gdańsk (, Gduńsk; Danzig; Gedania, Gedanum, Dantiscum; Danswijk) – miasto na prawach powiatu w północnej Polsce w województwie pomorskim, położone nad Morzem Bałtyckim u ujścia Motławy do Wisły nad Zatoką Gdańską. Największe miasto w Polsce pod względem powierzchni. Centrum kulturalne, naukowe i gospodarcze oraz węzeł komunikacyjny północnej Polski, stolica województwa pomorskiego. Ośrodek gospodarki morskiej z drugim co do wielkości portem handlowym Morza Bałtyckiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obywatelstwo Gdańska dawało przywilej do posiadania ziemi.

 (1.1) Fontanna Neptuna w Gdańsku stoi na Długim Targu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡdãj̃sk, AS: gdãĩ ̯sk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdańszczanka ż., Gdańszczanin mos., gdańszczanin mos., gdańszczanka ż., gdanisko n.

 przym. gdański, podgdański

Wiktionary


gdańska

rzadko: wódka gdańska


SJP.pl


gdański

przymiotnik od: Gdańsk, Gdańskie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gdańskiem, dotyczący Gdańska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jan Heweliusz, gdański astronom, uchodzi za twórcę nowożytnej selenografii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡdãj̃sʲci, AS: gdãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdańszczanka ż., Gdańszczanin mos., gdańszczanin mos., gdańszczanka ż., Gdańsk mrz., Gdańskie n.

 przym. podgdański

Wiktionary


gdańskie

rzadko: wódka gdańska


SJP.pl


gdańszczanin

mieszkaniec Gdańska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Gdańska

 (1.2) osoba pochodząca z Gdańska, urodzona w Gdańsku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu współczesnych gdańszczan nie do końca kojarzy modny dziś wrzeszczański Garnizon właśnie z Czarnymi Huzarami, dla których wybudowano te koszary w II połowie XIX stulecia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡdãj̃ʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: gdãĩ ̯ščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdańszczanin mos.

 rzecz. Gdańsk mrz.

:: fż. gdańszczanka ż.

 przym. gdański

Wiktionary


gdańszczanka

mieszkanka Gdańska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Gdańska

 (1.2) kobieta pochodząca z Gdańska, urodzona w Gdańsku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡdãj̃ʃˈt͡ʃãnka, AS: gdãĩ ̯ščãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdańszczanka ż.

 rzecz. Gdańsk mrz.

:: fm. gdańszczanin mos.

 przym. gdański

Wiktionary


gddkia

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju żeńskiego, nazwa własna

 (1.1) = adm. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad;

Wiktionary


gdera

przestarzale: mężczyzna, który stale narzeka, utyskuje; gderacz, zrzęda, narzekacz


SJP.pl


gderactwo

potocznie: dokuczliwe i męczące narzekanie; gderanina


SJP.pl


gderacz

narzekacz, zrzęda


SJP.pl


gderaczka

→ gderacz


SJP.pl

Patrz:

gderacz

gderalski

rzadko: lubiący gderać, ciągle gderający; gderliwy


SJP.pl


gderanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gderać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gderała m./ż., gdera m./ż., gderacz m., gderalski m., gderanina ż., gderliwość ż.

 czas. gderać

 przym. gderliwy, gderalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zrzędzenie, burczenie

Wiktionary


gderanina

stałe narzekanie, utyskiwanie, gderanie


SJP.pl


gderać

potocznie: dokuczliwie i ustawicznie narzekać; zrzędzić, kwasić


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) pot. narzekać w sposób nużący i męczący

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gderacz mos., gderanie n., gderliwość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marudzić, zrzędzić, przest. mantyczyć

Wiktionary


gderliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób gderliwy

Wiktionary


gderliwiej

stopień wyższy od przysłówka: gderliwie


SJP.pl


gderliwość

→ gderliwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. cecha tego, co gderliwe; cecha tych, którzy są gderliwi

Wiktionary

Patrz:

gderliwy

Przykłady

 (1.1) Bądźcie wyrozumiali dla gderliwości i braku humoru starszych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gderała m./ż., gdera m./ż., gderacz m., gderalski m., gderanina ż., gderanie n.

 czas. gderać

 przym. gderliwy, gderalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zrzędliwość

Wiktionary


gderliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: gderliwy


SJP.pl


gderliwy

skłonny do gderania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) skory do gderania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gderanie n., gderliwość ż.

Wiktionary


gdesz

nazwisko


SJP.pl


gdi

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • GDI () – frakcja z gry Command & Conquer 3: Tiberium Wars, Command & Conquer: Tiberian Sun, Command & Conquer: Tiberian Dawn, a także gry FPP Command & Conquer: Renegade.
  • GDI () – komponent Microsoft Windows pozwalający na odwzorowanie grafiki na urządzeniach zewnętrznych, np. drukarkach i monitorach
  • GDI () – silnik zasilany benzyną wtryskiwaną pod wysokim ciśnieniem bezpośrednio do cylindrów

Wikipedia


gdow

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, położone nad jeziorem Pejpus, na północ od Pskowa;

Wiktionary

Gdow ( Γдов, Oudova) – miasto w Rosji, u ujścia rzeki Gdowki do jeziora Pejpus, na północ od Pskowa.

Założone w XIV wieku jako wysunięta placówka dla Pskowa; w latach 1431–1434 wybudowano tam fortecę, której ruiny można oglądać do dziś. Atakowana kilkakrotnie przez Szwedów i Polaków w czasie kilku toczących się tu wojen (m.in. rosyjsko-szwedzkich 1590–1595, i 1610–1617), ostatecznie od 1617 w granicach Rosji. Prawa miejskie od 1780.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gdowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Gdów(zapis spolszczony)

Wiktionary


gdowianin

mieszkaniec Gdowa


SJP.pl


gdowianka

mieszkanka Gdowa


SJP.pl


gdowski

przymiotnik od: Gdów (wieś w Małopolsce)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Gdowa, związany z Gdowem, pochodzący z Gdowa

 (1.2) dotyczący Gdowa, związany z Gdowem (Gdow w Rosji nad jeziorem Pejpus)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdów m., Gdow mrz.

Wiktionary


gdp

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Produkt krajowy brutto (ang. gross domestic product, GDP)
  • Gross Domestic Product – album kanadyjskiej grupy Warsawpack
  • guanozyno-5′-difosforan – związek chemiczny, jeden z nukleotydów
  • Good Distribution Practice

Wikipedia


gdula

fiołek alpejski; cyklamen; gduła


SJP.pl

Gdula – amerykański zespół i konstruktor wyścigowy, założony przez Eda Gdulę i uczestniczący w Indianapolis 500 w latach 1947–1951 (jako konstruktor) i 1953 oraz 1957–1958 (wyłącznie jako zespół).

Wikipedia


gduła

fiołek alpejski; cyklamen; gdula


SJP.pl


gdy

spójnik; kiedy


SJP.pl

spójnik

 (1.1) …rozpoczynający zdanie podrzędne określające czas zajścia czynności ze zdania głównego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy koks spalił się całkiem, zaczął spomiędzy nich buchać z przeraźliwym hukiem wielki płomień, długi, drgający.

 (1.1) Gdy wróciliśmy do domu, przestało padać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡdɨ, AS: gdy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gdybanie n.

 czas. gdybać ndk.

 przysł. nigdy, niegdyś

 sp. gdyby, gdyż

 partyk. gdybyż

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiedy; jeżeli

Wiktionary


gdybalski

potocznie: skłonny do formułowania przypuszczeń, rozwodzenia się nad czymś


SJP.pl


gdybalstwo

potocznie: formułowanie przypuszczeń, rozwodzenie się nad czymś; gdybanina


SJP.pl


gdybanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gdybać.

 (1.2) spekulacja, przypuszczenia

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gdybać ndk.

Wiktionary


gdybanina

potocznie: formułowanie przypuszczeń, rozwodzenie się nad czymś; gdybalstwo


SJP.pl


gdybać

potocznie: formułować wiele przypuszczeń, zastanawiać się nad tym, co mogło się wydarzyć; hipotetyzować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pogdybać)

 (1.1) pot. snuć przypuszczenia; rozwodzić się nad tym, co by było, gdyby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡdɨbat͡ɕ, AS: gdybać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gdybanie n.

 czas. pogdybać dk.

 sp. gdyby

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hipotetyzować

Wiktionary


gdyby

1. spójnik rozpoczynający zdania lub ich równoważniki oznaczające możliwość, nie spełniony warunek realizacji tego, o czym mowa w innym zdaniu
2. partykuła rozpoczynająca zdania lub ich równoważniki oznaczające gorące pragnienie czegoś


SJP.pl

spójnik

 (1.1) …wprowadzający w zdaniu podrzędnym warunek, który w danej sytuacji nie jest możliwy do spełnienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyby autobus się nie spóźnił, byłbym tu na czas.

 (1.1) Gdybym był zdrowy, mógłbym jeździć na rowerze.

 (1.1) Chętnie bym ci pomógł, gdybym tylko miał czas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡdɨbɨ, AS: gdyby

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gdybać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeśli, jeżeli, reg. śl. dyby

Wiktionary


gdybyż

partykuła wprowadzająca pragnienie lub życzenie


SJP.pl


gdynia

1. miasto w Polsce;
2. dzielnica Brodnicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Polsce;

Wiktionary

Gd

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miasta Gdańsk, Sopot i Gdynia tworzą aglomerację zwaną Trójmiastem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡdɨ̃ɲa, AS: gdỹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gdynianin mos., gdynianka ż.

 przym. gdyński, podgdyński

Wiktionary


gdynianin

mieszkaniec Gdyni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Gdyni

 (1.2) osoba pochodząca z Gdyni, urodzona w Gdyni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡdɨ̃ˈɲä̃ɲĩn, AS: gdỹńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdynia ż.

:: fż. gdynianka ż.

 przym. gdyński

Wiktionary


gdynianka

mieszkanka Gdyni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Gdyni

 (1.2) kobieta pochodząca z Gdyni, urodzona w Gdyni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡdɨ̃ˈɲãnka, AS: gdỹńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdynia ż.

:: fm. gdynianin mos.

 przym. gdyński

Wiktionary


gdynka

damski but na płaskim obcasie


SJP.pl


gdynki

gatunek lekkiego obuwia damskiego na płaskim obcasie


SJP.pl


gdysiejszy

gwarowo: dawny, miniony, przeszły; zaszły, ówczesny


SJP.pl


gdyński

przymiotnik od: Gdynia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Gdyni, związany z Gdynią, pochodzący z Gdyni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widywałem go więc w porcie szczecińskim i gdyńskim, spotykałem w Hamburgu i Antwerpii, w Las Palmas i Casablance, a w roku 1987 nawet w Kanale Sueskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡdɨ̃j̃sʲci, AS: gdỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdynia ż., gdynianin mos., gdynianka ż.

Wiktionary


gdyś

potocznie: spójnik "gdy" połączony z końcówką czasownikową "-ś" (np. "Widziałem cię, gdyś tamtędy przechodził.", "Lubię, gdyś jest zadowolony.")


SJP.pl


gdyż

ponieważ, albowiem, bo


SJP.pl

spójnik

 (1.1) …wyrażający przyczynę czegoś

 (1.2) przest. …rozpoczynający zdanie podrzędne określające czas zajścia czynności ze zdania głównego; wzmocniony spójnik gdy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogę przyjść do szkoły, gdyż jestem chory.

 (1.1) Zlitujcie się, przyjaciele, zlitujcie, / gdyż Bóg mnie dotknął swą ręką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡdɨʃ, AS: gdyš

Wiktionary

Powiązane:

 sp. gdy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponieważ, bo

Wiktionary


gdyżby

"gdyż" połączone z "by", partykułą trybu przypuszczającego


SJP.pl


gdzie

zaimek zastępujący określenie miejsca, w którym coś się dzieje lub znajduje; najczęściej występuje na początku zdań pytajnych


SJP.pl

zaimek pytajny

 (1.1) służący do tworzenia pytań o lokalizację

 (1.2) pot. służący do tworzenia pytań o kierunek

 (1.3) pot. służący do tworzenia pytań o przebieg trasy

zaimek

 (2.1) …względny, zastępujący określenie miejsca

 (2.2) gdzieś (miejsce nie określone bliżej)

partykuła

 (3.1) …podkreślająca nierealność

wykrzyknik

 (4.1) …do przeganiania intruza albo zahamowania czyjegoś niewłaściwego zachowania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzie kupiłaś tę broszę?

 (1.1) Szukam w kuchni mąki. Gdzie ona jest?

 (1.2) Gdzie idziesz?

 (1.3) Gdzie idziesz!? Nie widzisz, że jest mokro i grząsko?

 (2.1) Pójdę, gdzie mnie oczy poniosą.

 (2.2) Nie mam gdzie zostawić dziecka; babcia jest zajęta.

 (3.1) Gdzie tam wam do nas!

 (4.1) Gdzie! Wypad z mojego domu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟd͡ʑɛ, AS: ǵʒ́e

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. gdzieniegdzie, gdziekolwiek

 zaim. gdzież, gdziekolwiek

 partyk. gdzież

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gdzież

 (1.2) dokąd; daw. kędy

 (1.3) którędy

 (3.1) gdzież; daw. kędy

 (1.1, 2.1-2, 3.1) gw. Śląsk, Częstochowa kaj, gw. Śląsk kany

Wiktionary


gdzieby

partykuła, np. Gdzieby on skłamał!


SJP.pl


gdziekolwiek

zaimek nieokreślony

 (1.1) (wskazuje na) bliżej nieokreślone miejsce

 (1.2) w jakimkolwiek miejscu

zaimek względny

 (2.1) na początku zdań podrzędnych, wskazując na niesprecyzowane miejsce lub każdy fragment jakiegoś obszaru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy gdziekolwiek spotkałeś dzika?

 (1.2) Burmistrz zagroził, że wraz z całą radą złoży mandat. – Jeżeli już nic się nie da zmienić, to postaramy się, żeby być gdziekolwiek, byle nie w powiecie nowotomyskim – dodał.

 (2.1) Gdziekolwiek ów człowiek szedł, pozostawiał podwójne ślady stóp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟd͡ʑɛˈkɔlvʲjɛk, AS: ǵʒ́ekolvʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. gdzie

 partyk. gdzie

 wykrz. gdzie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) byle gdzie, gdzie bądź, obojętnie gdzie, dokądkolwiek

 (1.2) wszędzie

Wiktionary


gdzieniebądź

przysłówek

 (1.1) gwara. gdziekolwiek, w jakimkolwiek miejscu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój pies potrafi zasnąć gdzieniebądź, nawet na twardej podłodze.

 (1.1) Możemy usiąść gdzieniebądź, wszystkie miejsca mają równie piękny widok na morze.

 (1.1) Jak jesteś zmęczony, usiądź gdzieniebądź i odpocznij.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gdziebykolwiek

Wiktionary


gdzieniegdzie

w niektórych miejscach


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) w niektórych miejscach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Deszcz przestał nareszcie padać i tylko gdzieniegdzie pozostały spore kałuże.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟd͡ʑɛ̇̃ˈɲɛ̇ɟd͡ʑɛ, AS: ǵʒ́ė̃ńėǵʒ́e

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. gdzie

 partyk. gdzie

 wykrz. gdzie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tu i ówdzie, miejscami; gw. Śląsk Cieszyński ponikandy, ponikany

Wiktionary


gdzieś

zaimek oznaczający określone miejsce, którego mówiący nie potrafi zidentyfikować lub którego nie chce wskazać


SJP.pl

zaimek nieokreślony

 (1.1) w pewnym miejscu

 (1.2) pot. używany do podkreślenia przybliżonego określania jakiejś wielkości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj gdzieś zgubiłem okulary.

 (1.2) Mój profesor jest gdzieś koło czterdziestki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟd͡ʑɛ̇ɕ, AS: ǵʒ́ėś

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zaim. gdzie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. kajś, reg. śl. kajsi, reg. śl. kańsi

 (1.2) coś, jakoś; reg. śl. kajś, reg. śl. kajsi, reg. śl. kańsi

Wiktionary


gdzież

zaimek pytający lub wskazujący "gdzie" wzmocniony partykułą "-ż"


SJP.pl

zaimek

 (1.1) …pytajny, służący do tworzenia pytań o lokalizację; książk. gdzie

partykuła

 (2.1) …podkreślająca nierealność; książk. gdzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzież ty byłaś? Czekałam na ciebie cały dzień!

 (2.1) Lubią się z uczonością popisywać, szczycą się nią, choć gdzież im do uczoności poważnej, wymagającej całych lat pracy ciężkiej i studyów!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟd͡ʑɛʃ, AS: ǵʒ́eš

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. gdzie

 partyk. gdzie

 wykrz. gdzie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1, 2.1) gdzie, reg. śl. kanyż

Wiktionary


gdzieżby

tyle co: czyżby (partykuła retoryczno-pytajna)


SJP.pl


gdzieżeś

wzmocniony zaimek "gdzież" połączony z końcówką czasownikową "-eś" (np. "Gdzieżeś zgubił tę książkę?")


SJP.pl


gdzieżże

wzmocnione "gdzież"


SJP.pl


gdów

wieś gminna w województwie małopolskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś gminna w Polsce;

Wiktionary

Gdów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Gdów.

Gdów uzyskał lokację miejską przed 1794 rokiem, zdegradowany przed 1880 rokiem. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Gdów. W latach 1945–1975 należał administracyjnie do „dużego”, a w latach 1975–1998 do „małego” województwa krakowskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdów znajduje się na Pogórzu Wielickim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gdowianin m., gdowianka ż.

 przym. gdowski

Wiktionary


ge

symbol germanu, pierwiastka chemicznego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • german – pierwiastek chemiczny
  • General Electric – koncern
  • GE – kod ISO 3166-1 alfa-2 Gruzji
    • .ge – domena internetowa Gruzji
  • Gaja – postać mitologii greckiej
  • Ge – starożytna chińska broń
  • Ge – plemię indiańskie
  • GE – kanton Genewa w Szwajcarii (oznaczenie kodowe ISO 3166-2)
  • Mikołaj Ge – malarz rosyjski

Wikipedia


geantyklina

łańcuch lub masyw górski (również podwodny) wypiętrzony w obrębie geosynkliny w następstwie ruchów fałdujących; geoantyklina; kordyliera


SJP.pl


geba

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • geba – pismo ludu Naxi w Chinach
  • Gêba – rzeka w Afryce Zachodniej
  • Kazimierz Gęba – matematyk

Wikipedia


geberit

potocznie: spłuczka podtynkowa


SJP.pl

Ge

Wikipedia


gebert

nazwisko


SJP.pl


gebethner

[czytaj: geBETner] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Feliks Jan Gebethner (1832–1887) – kupiec, kolekcjoner i artysta-muzyk
  • Gustaw Adolf Gebethner (1831–1901) – polski księgarz i wydawca
  • Jan Robert Gebethner (1860–1910) – polski księgarz i wydawca
  • Jan Stanisław Gebethner (1894–1981) – polski księgarz i wydawca
  • Stanisław Gebethner (1935–2021) – polski prawnik, politolog
  • Tadeusz Gebethner (1897–1944) – polski piłkarz oraz księgarz i współzałożyciel klubu Polonia Warszawa
  • Wacław Gebethner (1899–1959) – polski lekkoatleta, piłkarz oraz księgarz i współzałożyciel klubu Polonia Warszawa
  • Zygmunt Gebethner (1923–2020) – polski redaktor i wydawca, członek Kapituły Orderu Wojennego Virtuti Militari
  • Gebethner i Wolff – wydawnictwo

Wikipedia


gebhard

imię męskie


SJP.pl

Gebhard – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od połączenia słów "geb" i "hard" oznaczających "podarunek" i "dzielny, hardy". Nosił je m.in. X-wieczny biskup, Gebhard z Salzburga.

Wikipedia


geburstag

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. urodziny

Wiktionary


gechazi

Ge

Wikipedia


geco

[czytaj: geko] skrót od: General Electric (Company); GE


SJP.pl


gedania

łacińska nazwa Gdańska


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • (764) Gedania – planetoida odkryta w 1913 przez Franza Kaisera
  • GKS Gedania Gdańsk – dawny wielosekcyjny klub sportowy założony w Gdańsku w 1922
    • Gedania Gdańsk (piłka nożna) (od 2006 – Gdański Klub Sportowy Gedania 1922)
    • Gedania Gdańsk (piłka siatkowa)
    • Gedania II Gdańsk
    • Gedania Gdańsk (boks)
    • Gdańskie Towarzystwo Wioślarskie Gedania
  • Gedania – polska korporacja akademicka założona w Gdańsku 1924
  • s/y Gedania – pełnomorski szkuner zbudowany w Stoczni Gdańskiej w 1974

Wikipedia


gedanit

jasnozłocista odmiana bursztynu bałtyckiego


SJP.pl

Gedanit ( Gedanum – Gdańsk) – rzadka odmiana żywicy kopalnej niezawierająca kwasu bursztynowego. Nazwa pochodzi od miejsc znajdowania żywicy – okolic Gdańska.

Wikipedia


gedeon

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Gedeon – imię męskie pochodzenia hebrajskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tekście godzinek wymienieni zostali Samson i Gedeon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛˈdɛɔ̃n, AS: gedeõn

Wiktionary


gedeonostwo

Gedeon z małżonką; Gedeonowie


SJP.pl


gedeonowie

imię męskie


SJP.pl


gedeonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gedeona lub z nim związany


SJP.pl


gedryt

minerał, odmiana antofyllitu, w której magnez i żelazo są częściowo podstawione przez glin


SJP.pl

Gedryt – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy amfiboli. Jest minerałem rzadkim.

Jego nazwa pochodzi od miejscowości "Gèdres" we Francji (występuje w dolinie Héas, znajdującej się niedaleko od Gèdres). Odkryty został w 1836 roku.

Wikipedia


geeczka

[czytaj: giczka]
1. kobieta fanatycznie oddana poszerzaniu swojej wiedzy z danej dziedziny (najczęściej informatyki oraz nauk ścisłych); ekspertka;
2. maniakalna fanka internetu, spędzająca większość czasu przed komputerem


SJP.pl


geek

[czytaj: gik]
1. osoba fanatycznie oddana poszerzaniu swojej wiedzy z danej dziedziny (najczęściej informatyki oraz nauk ścisłych); ekspert;
2. maniakalny fan internetu, spędzający większość czasu przed komputerem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) slang. człowiek, który dąży do pogłębiania swojej wiedzy i umiejętności w jakiejś dziedzinie (najczęściej informatyce oraz naukach ścisłych) w stopniu daleko wykraczającym poza zwykłe hobby;

Wiktionary

Geek, gik – człowiek, który dąży do pogłębiania swojej wiedzy i umiejętności w jakiejś dziedzinie w stopniu daleko wykraczającym poza zwykłe hobby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ash­ley jest znaną oso­bi­sto­ścią w świe­cie geeków oraz roz­chwy­ty­waną aktorką i pre­zen­terką.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. geekowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nerd, hacker

Wiktionary


geekowski

→ geek [czytaj: gikowski]; geekowy


SJP.pl


geekowy

→ geek [czytaj: gikowy]; geekowski


SJP.pl


geelowiec

[czytaj: gieelowiec, możliwe też: geelowiec] członek GL (Gwardii Ludowej); GL-owiec


SJP.pl


geelowski

[czytaj: gieelowski, możliwe też: geelowski] przymiotnik od: GL (Gwardia Ludowa); GL-owski


SJP.pl


gees

[czytaj: gie-ES] pojedynczy sklep prowadzony przez Gminną Spółdzielnię "Samopomoc Chłopska"; GS


SJP.pl


geesowski

[czytaj: gieesowski, możliwe też geesowski] GS-owski; przymiotnik od:
a) GS (Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska");
b) GS, gees (pojedynczy sklep)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pochodzący z geesu

Wiktionary


geez

język etiopski klasyczny z rodziny semickich; gyyz


SJP.pl


geforce

GeForce (od Geometry Force) – marka procesorów graficznych produkowanych przez firmę Nvidia. Pierwsze produkty z tej serii były przeznaczone dla graczy, lecz później firma rozszerzyła ofertę, by zająć wszystkie segmenty rynku kart graficznych. Wydanych zostało osiemnaście generacji układów GeForce, poczynając od GeForce 256, a kończąc na układach z serii 50.

Wikipedia


gefrajter

niski stopień wojskowy w wojsku niemieckim, odpowiadający w przybliżeniu starszemu szeregowemu; frajter; gefrejter


SJP.pl

Gefrajter ( Gefreiter, „starszy szeregowy”, dosłownie „uwolniony”), potocznie "frajter" – stopień wojskowy; w wojsku polskim od XVI do XVII wieku doświadczony żołnierz, weteran kilku kampanii, dobrze wyszkolony, dysponujący dużym doświadczeniem i odpornością psychiczną. Nazwa nawiązywała do zwolnienia żołnierza z części obowiązków, przede wszystkim ze służby wartowniczej.

Wikipedia


gefrejter

dawny stopień wojskowy w niektórych armiach, odpowiadający starszemu szeregowcowi; frajter; gefrajter


SJP.pl


gefyrofobia

chorobliwy lęk przed przekroczeniem mostu


SJP.pl

Gefyrofobia (gr. "γέφυρα" most) jest to fobia związana ze strachem przed mostami. Z powodu strachu oraz paniki wywołanej strachem przed mostami, chorzy na gefyrofobię starają się unikać dróg, które mogą prowadzić przez mosty.

Osoby z gefyrofobią podczas przejazdu przez most mają podobne objawy jak chorzy na lęk wysokości.

Wikipedia


gegijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gegami, dotyczący Gegów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. dialekt gegijski języka albańskiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gegowie lm m.

Wiktionary


gegra

w gwarze uczniowskiej: geografia; gera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. eduk. geografia (jako przedmiot lub godzina lekcyjna)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz profesor od gegry to straszna żyła.

Wiktionary


gehenna

1. długotrwałe cierpienia, bolesne przeżycia
2. dawniej: piekło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. przen. męczarnia, wielkie cierpienia, ciężkie przejścia

 (1.2) daw. piekło

Wiktionary

W Starym Testamencie.

Gehenna (hebr. גי(א)-הינום "Gehinnôm", "Dolina Hinnom") – dolina, która w czasach starożytnych wyznaczała granice miasta Jerozolimy. Znajdowała się za bramą miasta zwaną "Hersit" i była pierwotnie wysypiskiem śmieci, miejscem kremacji zwłok przestępców oraz tych, którym odmówiono z różnych względów normalnego pogrzebu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla ciebie to zabawne, a dla mnie to gehenna. Nie masz za grosz wyczucia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛˈxɛ̃nːa, AS: geχẽ•na

Wiktionary


gehlenit

minerał, glinokrzemian wapniowy


SJP.pl


geiger

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Geiger – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Sumter
  • Abraham Geiger – niemiecki rabin, jeden z twórców judaizmu reformowanego
  • Alain Geiger – szwajcarski piłkarz
  • Anna Bella Geiger – brazylijska artystka
  • Arno Geiger – austriacki pisarz
  • Bastien Geiger – szwajcarski piłkarz
  • Christina Geiger – niemiecka narciarka alpejska
  • Dennis Geiger – niemiecki piłkarz
  • Falko Geiger – niemiecki lekkoatleta
  • Hans Geiger – niemiecki fizyk, twórca licznika Geigera
  • Hans Joachim Geiger – zbrodniarz hitlerowski
  • Hugo Geiger – niemiecki polityk

Wikipedia


gej

homoseksualista; gay


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) homoseksualny mężczyzna;

Wiktionary

Gej – mężczyzna o orientacji homoseksualnej, czyli taki, który odczuwa romantyczny i seksualny pociąg tylko do innych mężczyzn, i w oparciu o ten pociąg może budować własną tożsamość oraz zawierać trwałe związki z innymi mężczyznami, a także odczuwać przynależność do społeczności osób odczuwających ten pociąg.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tato, jestem gejem, a Tomek to mój chłopak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛj, AS: gei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gejowski, gejowy, antygejowski

 rzecz. gejostwo n., gejoza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) med. homoseksualista, pederasta; przest. uranista; wulg. pedał, ciota, pedzio; war. gay

Wiktionary


gejdar

potocznie: intuicyjna zdolność rozpoznawania orientacji homoseksualnej u innych osób


SJP.pl


gejek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: gej

Wiktionary


gejka

potocznie: lesbijka; les, lesba, lejba


SJP.pl


gejmczendżer

rzadko: czynnik powodujący radykalną zmianę w dotychczasowym postępowaniu; gamechanger, game changer


SJP.pl


gejostwo

1. bycie gejem; homoseksualizm, pederastia;
2. ogół homoseksualistów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zazw. pogard. cecha mężczyzny odczuwającego pociąg seksualny do innych mężczyzn

 (1.2) pogard. ogół mężczyzn odczuwających pociąg seksualny do innych mężczyzn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gej m., gejoza ż.

 przym. gejowski, gejowy, antygejowski

Wiktionary


gejowaty

pedalski, ciotowaty, ciotowski, gejowski; pogardliwie:
1. przypominający wyglądem lub zachowaniem homoseksualistę;
2. charakterystyczny dla homoseksualisty


SJP.pl


gejowski

→ gej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy gejowi lub przeznaczony dla gejów

Wiktionary

Patrz:

gej

Przykłady

 (1.1) Turystyka gejowska stanowi spory udział w dochodach branży hotelarskiej na hiszpańskim wybrzeżu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛˈjɔfsʲci, AS: gei ̯ofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gejostwo n., gej m., gejowskość ż.

 przym. gejowy, gejowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) queerowy, kampowy; przest. uranistyczny, pejor. pederastyczny; wulg. pedalski

Wiktionary


gejowskość

→ gejowski


SJP.pl

Patrz:

gejowski

gejowy

związany z gejem; gejowski, gejski


SJP.pl


gejoza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. pogard. ogół zachowań charakterystycznych dla homoseksualizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gej mos., gejostwo n.

Wiktionary


gejski

związany z gejem; gejowski, gejowy


SJP.pl


gejson

w starożytnej architekturze klasycznej: gzyms wieńczący belkowanie ponad fryzem


SJP.pl


gejsza

w kulturze japońskiej, dziewczyna do towarzystwa, umilająca czas; na ogół świetnie wykształcona w technikach tańca, muzyce, elokwentna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) w kulturze Japonii, kobieta do towarzystwa o umiejętnościach artystycznych – konwersacji, tańca, gry na instrumentach, dobrych manier, literatury, poezji itp.;

Wiktionary

Gejsza (jap. 芸者 geisha; także "geiko" (芸子) lub "geigi" (芸妓)) – w Japonii kobieta o umiejętnościach artystycznych, bawiąca gości rozmową, tańcem, śpiewem i grą na instrumentach (np. na shamisenie, koto czy shakuhachi).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby uzyskać uznanie w swym zawodzie, gejsza musi być albo bardzo ładna, albo bardzo sprytna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛjʃa, AS: gei ̯ša

Wiktionary


gejtaw

lina służąca do podciągania rogów żagla do rei przy zwijaniu żagla; gajtawa; gejtawa


SJP.pl


gejtawa

lina służąca do podciągania rogów żagla do rei przy zwijaniu żagla; gajtawa; gejtaw


SJP.pl

Ge

Wikipedia


gejuch

pogardliwie: gej


SJP.pl


gejzer

rodzaj gorącego źródła, powstałego dzięki ogrzewaniu wód podziemnych w wyniku ich kontaktu z magmą; charakteryzuje się okresowym wyrzucaniem gorącej wody i pary wodnej, często w pewnych stałych odstępach czasu np. słynny Old Faithful z parku Yellowstone wybucha co godzinę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. źródło tryskające gorącą wodą i parą;

 (1.2) przen. gwałtowny strumień, np. ognia, cieczy

 (1.3) przen. obfite źródło czegoś

Wiktionary

Zobacz też: Gejzer (czasopismo).

Gejzer – rodzaj gorącego źródła, które okresowo wyrzuca gwałtownie strumień gorącej wody i pary wodnej.

Woda gejzerów ogrzewana jest w procesie hydrotermalnym w wyniku czynnej lub niedawno wygasłej aktywności wulkanicznej. Wybuchy gejzerów są dość regularne, ale dla każdego źródła odstępy pomiędzy kolejnymi wybuchami są inne. Woda wyrzucana jest zazwyczaj na wysokość 30–60 m.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɛjzɛr, AS: gei ̯zer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gejzeryt mrz.

:: zdrobn. gejzerek mrz.

 przym. gejzerowy, gejzeryczny

Wiktionary


gejzerowy

1. → gejzer;
2. nagły i dynamicznie zwiększający swoją intensywność, np. gejzerowy rozwój


SJP.pl


gejzeryt

skała osadowa, nawar krzemionkowy


SJP.pl

Gejzeryt – rodzaj martwicy krzemionkowej, tworzącej się wokół gejzerów. Termin wprowadził w roku 1812 Jean Claude Delamétherie.

Wikipedia


gekon

gatunek jaszczurki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) herp. jaszczurka z rodziny gekonowatych o palcach umożliwiających wspinanie się po gładkich ścianach

 (1.2) herp. zob. gekonowate.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzieci złapały w szopie gekona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛkɔ̃n, AS: gekõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gekonowate nmos., gekonek mzw.

Wiktionary


gekonek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: gekon

 (1.2) mały gekon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gekon mzw.

Wiktionary


gekonowate

rodzina jaszczurek obejmująca ponad 100 rodzajów i ponad 1200 gatunków opisanych naukowo; gekony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) herp. nazwa systematyczna|Gekkonidae|ref=tak., rodzina niewielkich jaszczurek licząca około 1200 gatunków;

Wiktionary

Gekonowate, gekony (Gekkonidae) – najbogatsza w gatunki rodzina małych i średniej wielkości jaszczurek z infrarzędu Gekkota w obrębie rzędu łuskonośnych (Squamata). Obejmuje około 60 rodzajów i ponad 1500 gatunków opisanych naukowo. Gekony są gadami o najbardziej prymitywnej wśród jaszczurek budowie. Są popularnymi wśród terrarystów zwierzętami domowymi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gekon mzw.

Wiktionary


gekonowaty

o cechach gekonowatych (rodzina jaszczurek)


SJP.pl


gekony

rodzina jaszczurek obejmująca ponad 100 rodzajów i ponad 1200 gatunków opisanych naukowo; gekonowate


SJP.pl


gelazjański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. odnoszący się do papieża Gelazego I; ,

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Manuskrypt sakramentarza gelazjańskiego jest bezcenny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gelazy mos., Gelazjusz mos.

Wiktionary


gelazjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele zarządzeń dyscyplinarnych Gelazjusza weszło na stałe do prawodawstwa kościelnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gelazy mos.

 przym. gelazjański

Wiktionary


gelazy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Gelazy – imię męskie pochodzenia greckiego, od gr. "Gelàsios" – „błyszczący, jaśniejący” (łac. "Gelasius") lub od nazwy greckiego miasta na Sycylii Gela. Istnieje ponad 10 świętych katolickich o tym imieniu.

Gelazy imieniny obchodzi 27 marca, 21 listopada i 23 grudnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspomnienie liturgiczne świętego Gelazego przypada 21 listopada.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gelazjusz mos.

 przym. gelazjański

Wiktionary


gelbryna

mieszanina kwasu azotowego(V), kwasu siarkowego(VI), soli kuchennej oraz sadzy; stosowana do czyszczenia przedmiotów metalowych


SJP.pl


gelbryniarnia

miejsce, w którym się gelbrynuje mosiądz


SJP.pl


gelbrynować

czyścić mosiądz gelbryną


SJP.pl


geldria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna położona na terenie obecnej holenderskiej prowincji Geldria (1.2) oraz niemieckiego powiatu Kleve;

 (1.2) geogr. adm. największa prowincja Holandii, jej stolicą jest Arnhem;

Wiktionary

Geldria ( Gelderland, Provincie Gelderland) – największa prowincja Holandii położona pomiędzy rzekami IJssel, Moza i Ren.

Nazwa prowincji pochodzi od Geldrii, krainy historycznej na terenie Świętego Cesarstwa Rzymskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. geldryjski

Wiktionary


geldryjski

przymiotnik

 (1.1) związany z Geldrią, pochodzący z Geldrii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znanym wydarzeniem, nagłośnionym przez Krzyżaków w Europie, był napad w 1388 roku na oddział rycerski księcia geldryjskiego Wilhelma, zdążającego do Malborka i uwięzienie go na zamku w Złocieńcu.

 (1.1) – Wielu może geldryjskich rycerzy znajduje się po tamtej stronie – odrzekł de Lorche – ale jam panu memu, księciu Januszowi, służby z Długolasu powinien.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Geldria ż.

Wiktionary


geldtag

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wypłata

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geltak

Wiktionary


gelejza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. pozn. - osoba nieporządna, niezdarna, powolna

Wiktionary


gelender

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poręcz, balustrada

Wiktionary


gelendżycki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gelendżykiem, dotyczący Gelendżyku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gelendżyk mrz.

Wiktionary


gelendżyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, popularny kurort na kaukaskim wybrzeżu Morza Czarnego;

Wiktionary

Gelendżyk ( Геленджик) – miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, popularny kurort na kaukaskim wybrzeżu Morza Czarnego.

Miasto położone 25 km na południowy wschód od Noworosyjska, nad Zatoką Gelendżycką. Aglomeracja wynosi około 116 tys. osób (2020).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gelendżycki

Wiktionary


gelenit

minerał zaliczany do krzemianów


SJP.pl


gell-mann

[czytaj: gelman] nazwisko


SJP.pl


geller

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bruce Geller – amerykański filmowiec, twórca seriali Mission: Impossible
  • Eliezer Geller
  • Jefim Geller
  • Laura Geller
  • Maciej Geller
  • Maksim Geller
  • Margaret Geller
  • Monica Geller-Bing
  • Ross Geller
  • Uri Geller
  • Gábor Gellér
  • László Gellér

Wikipedia


gelolog

specjalista w dziedzinie gelologii


SJP.pl


gelologia

dziedzina medycyny badająca wpływ śmiechu na ludzki organizm; gelotologia


SJP.pl


gelologiczny

dotyczący gelologii


SJP.pl


geloskopia

sztuka wróżenia ze śmiechu


SJP.pl


gelotologia

dziedzina medycyny badająca wpływ śmiechu na ludzki organizm; gelologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) terapia śmiechem;

Wiktionary

Gelotologia (gr. gelos – "śmiech") – dziedzina badań nad śmiechem i jego wpływem na zdrowie. Gelotologia bada wpływ śmiechu na organizm z perspektywy psychologicznej i fizjologicznej.

Termin ten jest często używany także w znaczeniu terapia śmiechem.

Wikipedia


gelsenkirchen

[czytaj: gelzenkirszien] miasto w Niemczech


SJP.pl

Gelsenkirchen – miasto na prawach powiatu położone w zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Münster, w Zagłębiu Ruhry (niem. "Ruhrgebiet"). Siedziba klubu piłkarskiego FC Schalke 04.

Wikipedia


geltag

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzień wypłaty

Wiktionary


geltak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wypłata

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geldtag

Wiktionary


gelynder

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poręcz, balustrada

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk gelender

Wiktionary


gelée

[czytaj: żeLE] z francuskiego: galaretka, np. owocowa


SJP.pl


gem

część seta w tenisie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) sport. część seta w tenisie

Wiktionary

Gem (ang. "game", fr. "un jeu") – najmniejsza część rozgrywki w meczu tenisa ziemnego, część seta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miałem trzy gemy przewagi, ale przegrałem seta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃m, AS: gẽm

Wiktionary


gemajn

dawny szeregowiec w wojsku polskim cudzoziemskiego autoramentu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. w XVII-XVIII wieku: szeregowiec w wojsku polskim autoramentu cudzoziemskiego

Wiktionary

Gemajn (niem. "gemein" - zwyczajny, pospolity) – żołnierz, szeregowy w wojsku polskim autoramentu cudzoziemskiego w XVII i XVIII wieku. Uzbrojeni w pikę lub muszkiet rekrutowani byli przede wszystkim wśród chłopstwa i plebsu miejskiego. Miejscem werbunku była zazwyczaj Wielkopolska i Mazowsze. Odpowiednik polskiego draba i węgierskiego hajduka.

Wikipedia


gemara

zbiór komentarzy i objaśnień uzupełniających Misznę


SJP.pl

Ge

Wikipedia


gematria

reguła pozwalająca kojarzyć między sobą słowa i zwroty, których litery mają w sumie tę samą wartość liczbową


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ezot. odczytywanie wartości numerologicznej ze słów na podstawie liter, z których się składają, popularne w dawnej żydowskiej hermeneutyce biblijnej i współczesnym wróżbiarstwie;

Wiktionary

Gematria (hebr. גימטריה z grec. γεωμετρια) – system numerologii opierający się na języku i alfabecie hebrajskim, zaś samo słowo "gematria" pochodzi od greckiego słowa "geometria". Istnieje kilka form gematrii, między innymi "odkryta" i "mistyczna".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do dywinacji wykorzystywano także liczby (arytomancja) i litery (gematria, onomancja). Starożytni Grecy porównywali liczbę i wartość liter w imionach zawodników i na tej podstawie typowali zwycięzcę.

Wiktionary


gembalski

nazwisko


SJP.pl


gembicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Gembicki (zm. 1654) – duchowny rzymskokatolicki, biskup pomocniczy gnieźnieński, biskup diecezjalny łucki;
  • Andrzej Gembicki (zm. 1688) – podkomorzy poznański, starosta ujsko-pilski;
  • Jakub Gembicki (1569–1633) – polski poeta, pisarz religijny, muzyk,
  • Jan Gembicki (1602–1675) – biskup kujawski, chełmiński, płocki, sekretarz wielki koronny, sekretarz królewski;
  • Józef Aleksander Gembicki (żył w XVIII wieku) – porucznik wojsk Wielkiego Księstwa Litewskiego;
  • Jan Paweł Gembicki (zm. 1713) – kasztelan nakielski;
  • Maciej Gembicki (zm. 1709) – kasztelan inowrocławski;
  • Krzysztof Gembicki (zm. 1659) – kasztelan gnieźnieński;
  • Paweł Gembicki (zm. 1687) – kasztelan łęczycki;
  • Piotr Gembicki (1585–1657) – biskup krakowski, przemyski, podkanclerzy i kanclerz wielki koronny;
  • Stefan Gembicki (wojewoda łęczycki) (1584-1653);
  • Stefan Gembicki (kasztelan płocki) (1634-1695);

Wikipedia


gemeliolog

genetyk zajmujący się bliźniętami


SJP.pl


gemeliologia

nauka o bliźniętach


SJP.pl


gemendo

określenie wykonawcze: jęcząc


SJP.pl


geminacja

w językoznawstwie: podwojenie głosek


SJP.pl


geminata

spółgłoska podwojona w wyrazie, np. w słowie wanna, manna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. podwojona spółgłoska w wyrazie;

Wiktionary

Ge

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Geminata występuje w wyrazach: „allegro”, „buddyzm”, „libretto” i „wanna”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃mʲĩˈnata, AS: gẽmʹĩnata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geminacja ż.

Wiktionary


gemini

1. dawny program lotów kosmicznych prowadzony przez USA przed lotem człowieka na Księżyc, mający na celu badanie organizmu człowieka w warunkach kosmicznych;
2. rodzaj amerykańskiego dwuosobowego statku kosmicznego;
3. trzeci gwiazdozbiór zodiakalny; Bliźnięta


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • program Gemini – amerykański program lotów kosmicznych
  • Obserwatorium Gemini – obserwatorium astronomiczne
  • Bliźnięta (łac. Gemini) – gwiazdozbiór nieba równikowego, jeden ze znaków zodiaku – Bliźnięta w astrologii
  • Gemini – duży model językowy firmy Google (Alphabet)
  • Gemini – pierwsza płyta Kasi Kowalskiej, z 1994 roku
  • Gemini – album jazzowy Archie Sheppa, z 2007 roku
  • Gemini – piąta płyta Leny Meyer-Landrut, z 2017 roku
  • Gemini – druga płyta Macklemore’a, z 2017 roku
  • Gemini – debiutancki solowy album studyjny estońskiej piosenkarki Tatjany „Tanji” Mihhailovej
  • Gemini – konstruktor samochodów wyścigowych aktywny w latach 60
  • Gemini – pierwszy polski jacht hi-tech klasy One Ton wybudowany z inicjatywy Romana Paszke
  • Gemini Park Bielsko-Biała – centrum handlowe w Bielsku-Białej

Wikipedia


geminidy

rój meteorów


SJP.pl

Geminidy (004 GEM) – rój meteorów, o radiancie w okolicy Kastora, jednej z najjaśniejszych gwiazd w gwiazdozbiorze Bliźniąt, powstały w wyniku rozpadu planetoidy (3200) Phaethon. Obiekt ten o średnicy 5 km zbliża się do Słońca co 1,43 lat na odległość zaledwie 0,14 au.

Wikipedia


gemius

Ge

Wikipedia


gemma

kamień szlachetny lub półszlachetny z miniaturowym reliefem, używany jako pieczęć lub ozdoba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. jubil. owalna płytka z kamienia szlachetnego lub półszlachetnego ozdobiona reliefem, oprawiana w pierścień, broszę lub inny jubilerski artefakt;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gemma (gwiazda)
  • gemma (kamień)
  • gemma (zarodnik)
  • gemma przemyska
  • Gemma – imię żeńskie
  • Gemma (model językowy)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃mːa, AS: gẽ•ma

Wiktionary


gemmolog

specjalista w dziedzinie gemmologii


SJP.pl


gemmologia

dział mineralogii, nauka o kamieniach szlachetnych i ozdobnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miner. nauka o kamieniach szlachetnych;

Wiktionary

Gemmologia (z łac. "gemma" i gr. "logos") – nauka o kamieniach szlachetnych i ozdobnych stosowanych w jubilerstwie i zdobnictwie, czyli o kamieniach jubilerskich. "Gemma" – słowo to oznaczało najpierw każdy kamień szlachetny, następnie kamień grawerowany służący do pieczętowania, a później kamień noszony także jako ozdoba. Gemma miała płaskorzeźbę rżniętą wypukło (kamea) lub wklęsło (intaglio). "Logos" – oznacza naukę, mowę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od kilku lat interesuję się gemmologią, ale to tylko moje hobby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gemmolog m.

 przym. gemmologiczny

Wiktionary


gemmologiczny

dotyczący kamieni szlachetnych


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) miner. związany z gemmologią, dotyczący gemmologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gemmologia ż.

Wiktionary


gemmula

gemula;
1. przetrwalnikowa postać gąbek słodkowodnych;
2. w teorii dziedziczności Darwina: cząsteczka ciała przekazująca potomstwu cechy rodziców


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gemmula Weinkauff, 1875 – rodzaj ślimaków z rodziny Turridae,
  • gemula (łac. gemmula) – forma przetrwalnikowa gąbek.

Wikipedia


gemowy

związany z gemem


SJP.pl


gemshorn

1. instrument muzyczny, róg zwierzęcy (zwykle kozi) z nawierconymi otworami;
2. głos organowy o piszczałkach zwężających się górze, o barwie fletowej lub smyczkowej; kozi róg


SJP.pl


gemula

gemmula;
1. przetrwalnikowa postać gąbek słodkowodnych;
2. w teorii dziedziczności Darwina: cząsteczka ciała przekazująca potomstwu cechy rodziców


SJP.pl

Gemula, pączek wewnętrzny (łac. słowo "gemmula" oznacza mały pączek) – kulista forma przetrwalnikowa służąca rozmnażaniu bezpłciowemu większości gąbek słodkowodnych i niektórych morskich. Stanowi też stadium dyspersyjne przenoszone przez ptaki do zamkniętych zbiorników wodnych. Powstaje w mezohylu (u gąbek brak mezenchymy, z uwagi na niewystępowanie trzeciego listka zarodkowego), w okresach niesprzyjających (gwałtowne zmiany temperatury, brak wody). Osiąga średnicę 0,3–1 mm.

Wikipedia


gemyla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg-pl|Poznań. śmietnik, bałagan

 (1.2) reg-pl|Poznań. śmieci, brud

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W życiu żem większego szuszwola nie widzioł, taką mioł gemylę pod wyrem!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) gemela, gimela, gymela

Wiktionary


gemütlich

[czytaj: gemytliś] przytulny, przyjemny


SJP.pl


gen

podstawowa materialna jednostka dziedziczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu;

Wiktionary

Na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W końcowych odcinkach genów występuje nadreprezentacja kodonów lizyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃n, AS: gẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. genetyk m., genetyka ż., genotyp m.

 przym. genowy, genetyczny

 przysł. genowo, genetycznie

Wiktionary


gen.

skrót od:
1. generał;
2. generalny; gener.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = generał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) gen. bryg. w st. sp. Tadeusz Jastrzębski ps. "Jabłoński" (= generał brygady w stanie spoczynku … pseudonim …) (Wikipedia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃ˈnɛraw, AS: gẽnerau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generał mzw./mos./mrz.

Wiktionary


genadiusz

imię męskie


SJP.pl

Genadiusz, również Gennadiusz, Genady – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od nazwiska Γενναδιος (Gennadios), prawdopodobnie pochodzącego od γενναδας (gennadas) – „szlachetny, hojny”.

Wikipedia


genadiuszostwo

Genadiusz z małżonką; Genadiuszowie


SJP.pl


genadiuszowie

Genadiusz z małżonką; Genadiuszostwo


SJP.pl


genadiuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Genadiusza lub z nim związany


SJP.pl


genaker

rodzaj żagla, asymetryczna odmiana spinakera


SJP.pl

Genaker – żagiel, jedna z asymetrycznych odmian spinakera.

Jego asymetryczność polega na tym, że w genakerze, podobnie jak w foku, wyróżnia się róg halsowy, szotowy i fałowy (brak jest, występującej w spinakerze, linii symetrii przechodzącej przez róg fałowy i połowę długości liku dolnego żagla). Na tym typie żagla pływa się tylko baksztagami. Na kursie fordewind genaker nie może pracować efektywnie, gdyż jest wtedy zasłaniany przez grot.

Wikipedia


gencjana

1. roślina zielna z rodziny goryczkowatych; goryczka, goryczuszka;
2. ciemnofioletowy płyn o działaniu ściągającym, wysuszającym i przeciwbakteryjnym


SJP.pl

Gencjana, fiolet gencjanowy, fiolet goryczki, pioktanina (łac. "Violetum Gentianae, Pyoctaninum coeruleum FP III") – 0,5–2% wodny lub spirytusowy roztwór fioletu gencjanowego, czyli farmakopealnego surowca farmaceutycznego (FP III) mieszaniny fioletu krystalicznego i fioletu metylowego. Według charakterystyki produktu leczniczego składnikiem czynnym jest chlorek metylorozanilinowy (fiolet krystaliczny).

Wikipedia


gencjanka

zdrobnienie od: gencjana


SJP.pl


gencjanowy

przymiotnik od: gencjana


SJP.pl


gencjobioza

disacharyd składający się z dwóch cząsteczek glikozy, połączonych wiązaniem beta-glikozydowym


SJP.pl

Gencjobioza – organiczny związek chemiczny z grupy disacharydów, zbudowany z dwóch cząsteczek -glukozy połączonych wiązaniem β-(1→6)-glikozydowym. Krystaliczne ciało stałe, rozpuszczalne w wodzie i gorącym metanolu.

Ester digencjobiozowy krocetyny nosi nazwę krocyny i jest głównym barwnikiem szafranu; występuje też w kwiatach dziewanny.

Wikipedia


gendek

nazwisko


SJP.pl


gender

[czytaj: dżender]
1. społeczna i kulturowa tożsamość płci człowieka;
2. nurt w refleksji humanistycznej oparty na przekonaniu, że tożsamość płci człowieka jest ukształtowana społecznie i kulturowo; genderyzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) psych. gendst. zespół zachowań, norm i wartości, przypisanych kulturowo i społecznie do każdej z płci

przymiotnik

 (2.1) związany z gender (1.2)

Wiktionary

Ge

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O tym jak wyglądam decyduje moja płeć, ale o tym jak powinienem się ubrać i kim mam szansę zostać decyduje gender.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. genderyzm m., agenderyzm m., genderowiec m., genderysta m., genderystka ż., genderowość ż.

 przym. genderowy

 przysł. genderowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płeć kulturowa, płeć społeczna, społeczno-kulturowa tożsamość płciowa

 (1.2) genderyzm

 (2.1) genderowy

Wiktionary


gendera

[czytaj: dżender]
1. społeczna i kulturowa tożsamość płci człowieka;
2. nurt w refleksji humanistycznej oparty na przekonaniu, że tożsamość płci człowieka jest ukształtowana społecznie i kulturowo; genderyzm


SJP.pl


genderowiec

pogardliwie: członek lub zwolennik społeczności LGBTQ+


SJP.pl


genderowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest genderowe; cecha tych, którzy są genderowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gender m.

 przym. genderowy

 przysł. genderowo

Wiktionary


genderowy

→ gender [czytaj: dżenderowy]


SJP.pl


genderqueer

[czytaj: dżenderkłir] ogół tożsamości płciowych, które wykraczają poza podział na mężczyznę i kobietę; niebinarność


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) nie będący ani kobietą, ani mężczyzną, wykraczający ze swoją płcią poza to rozróżnienie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niebinarny, genderqueerowy

Wiktionary


genderqueerowy

[czytaj: dżenderkłirowy] środowiskowo: taki, którego tożsamość płciowa wykracza poza podział na mężczyznę i kobietę; niebinarny


SJP.pl


genderysta

[czytaj: dżengerysta] badacz społecznej i kulturowej tożsamości płci człowieka


SJP.pl


genderystka

[czytaj: dżengerystka] badaczka społecznej i kulturowej tożsamości płci człowieka


SJP.pl


genderyzm

nurt w refleksji humanistycznej oparty na przekonaniu, że tożsamość płci człowieka jest ukształtowana społecznie i kulturowo; gender


SJP.pl


genealog

specjalista w dziedzinie genealogii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nauk. historyk badający dzieje rodów z uwzględnieniem koligacji

 (1.2) amator gromadzący informacje o genealogii rodzinnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prowadzeniem badań genealogicznych zajmuje się genealog.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. genealogia ż., genealogista mos.

 przym. genealogiczny

Wiktionary


genealogia

1. historia rodu, pisana albo zachowana w tradycji ustnej; rodowód;
2. nauka pomocnicza historii o stosunkach pokrewieństwa między ludźmi oraz określająca daty narodzin, ślubów i zgonów;
3. historia lub pochodzenie czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geneza rodu uwzględniająca następstwo pokoleń i koligacje

 (1.2) hist. nauka pomocnicza historii zajmująca się dziejami rodów

 (1.3) pochodzenie czegoś

Wiktionary

Genealogia (z gr. γενεά, "genos" – „ród” oraz λόγος, "logos" – „słowo”, „wiedza”) – jedna z nauk pomocniczych historii, zajmująca się badaniem więzi rodzinnych między ludźmi na bazie zachodzącego między nimi pokrewieństwa i powinowactwa. W szczególności przedmiotem zainteresowania genealogii są wybrane rodziny i rody, ich pochodzenie, historia oraz wzajemne relacje rodzinne i losy poszczególnych członków rodziny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ewangelijnej genealogii Jezusa wymieniona została Batszeba.

 (1.2) Badaniem stopnia pokrewieństwa i powinowactwa w rodach zajmuje się genealogia, będąca nauką pomocniczą historii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nɛaˈlɔɟja, AS: gẽnealoǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. genealog mos., genealogista mos.

 przym. genealogiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rodowód

Wiktionary


genealogicznie

→ genealogiczny


SJP.pl

Patrz:

genealogiczny

genealogiczny

→ genealogia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z genealogią

Wiktionary

Patrz:

genealogia

Przykłady

 (1.1) Źródło genealogiczne to osoba, miejsce lub rzecz, za pomocą której uzyskałeś daną informację.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. genealogista mos., genealogia ż., genealog m.

Wiktionary


genealogista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. genealog

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nɛalɔˈɟista, AS: gẽnealoǵista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. genealog mos., genealogia ż.

 przym. genealogiczny

Wiktionary


genealożka

→ genealog


SJP.pl

Patrz:

genealog

genek

zdrobnienie od: Eugeniusz (imię męskie); Gienek, Geniek, Genio, Gienio


SJP.pl


gener.

skrót od: generalny; gen.


SJP.pl


generacja

1. ogół ludzi, zwierząt lub roślin żyjących w tym samym okresie i będących w podobnym wieku; pokolenie;
2. grupa urządzeń technicznych lub programów komputerowych skonstruowanych według technologii z pewnego etapu rozwoju;
3. wywoływanie jakiegoś zjawiska fizycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ogół osobników żyjących w tym samym czasie, będących mniej więcej w tym samym wieku

 (1.2) techn. grupa urządzeń konstruowanych na określonym szczeblu rozwoju technologii

 (1.3) fiz. elektr. wytwarzanie napięcia prądu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Następna generacja w większości będzie musiała swoje stare lata spędzić w domach dla seniorów.

 (1.2) W zeszłym kwartale firma ta zaczęła uruchamiać produkcję nowej generacji telefonów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. generować

 rzecz. generowanie n., kogeneracja ż.

 przym. generacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokolenie

Wiktionary


generacyjny

przymiotnik od: generacja


SJP.pl


generalia

1. sprawy ogólne, zasadnicze;
2. koszty ogólne jakichś robót, maszyn, produkcji itp.;
3. dzieła ogólne w klasyfikacji bibliotecznej;
4. akta dotyczące ogólnych spraw związanych z jakimś procesem lub osobą;
5. przestarzale: dane, na które składają się imię, nazwisko i data urodzenia; personalia


SJP.pl


generalicja

ogół lub korpus najwyższych oficerów armii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. korpus generałów

 (1.2) książk. ogół generałów z jakiegoś środowiska

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To było na przyjęciu z udziałem generalicji, MSZ-tu i literatów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generalka ż., generał m., generałowa ż., generałówna ż., generalissimus m.

 przym. generalski

Wiktionary


generalisko

zgrubienie od: generał; poufale o generale


SJP.pl


generalissimus

[czytaj: generaLISs-imus] najwyższy stopień wojskowy naczelnego wodza w niektórych armiach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. naczelny wódz w niektórych armiach;

Wiktionary

Generalissimus (łac. „najgłówniejszy, najbardziej nadrzędny”; stopień najwyższy od generalis, „ogólny, główny”) – stopień nadawany w niektórych państwach generałowi lub marszałkowi pełniącemu obowiązki naczelnego wodza, zwłaszcza na czas wojny, związany z szerokimi pełnomocnictwami. Nadawany też dowodzącym armiami sojuszniczymi, a także w wielu wypadkach w przeszłości osobom z rodzin królewskich i działaczom państwowym jako stopień honorowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale generalissimus Franco zwodził Hitlera. Stawiał niemożliwe do spełnienia żądania finansowe, domagał się tak wielkich dostaw surowców strategicznych, że nie wytrzymałaby tego niemiecka gospodarka.

 (1.1) Kotielnikow postanowił być szczery i zaryzykować nawet gniew i niełaskę generalissimusa, ale pomysł był idiotyczny, a jego realizacja mogła na lata zaabsorbować będący i tak w fatalnym stanie przemysł stoczniowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generalicja ż.

 przym. generalski, jeneralski

Wiktionary


generalista

1. osoba mająca wiedzę lub zdolności w wielu dziedzinach;
2. potocznie: lekarz ogólny


SJP.pl


generalizacja

książkowo: poszerzenie pewnego twierdzenia, prawa, zasady itp. na większy zakres zjawisk; uogólnienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rozszerzenie danego twierdzenia, zasady czy wniosku wysnutego na podstawie pojedynczych lub powierzchownych faktów na większy zakres zjawisk

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • generalizacja bodźca w psychologii – reagowanie (bez uczenia) na podobny bodziec przez tę samą reakcję; siłę reakcji wyznacza podobieństwo bodźców (gradient generalizacji); oprócz podobieństwa zmysłow...
  • generalizacja w psychologii społecznej – nadmierne uogólnienie, przypisanie wszystkim członkom grupy stereotypizowanej cech spotkanych jedynie u kilku przedstawicieli danej zbiorowości;
  • generalizacja mapy – proces zmniejszania szczegółowości mapy jako konsekwencja zmniejszania jej skali. Może podlegać częściowej automatyzacji dla niektórych rodzajów obiektów i map (np. topograficznyc...
  • generalizacja w informatyce
  • uogólnienie

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. generalizowanie n., generalność ż.

 czas. generalizować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) generalizowanie, uogólnianie, uogólnienie, upraszczanie

Wiktionary


generalizacyjny

→ generalizacja


SJP.pl

Patrz:

generalizacja

generalizator

kwantyfikator w logice, przekształca funkcję zdaniową w zdanie ogólne


SJP.pl


generalizować

uogólniać, pomijać mniej ważne szczegóły by najważniejsze były bardziej widoczne


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) uogólniać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generalka ż., generalność ż., generalizowanie n., generalizacja ż.

Wiktionary


generalizująco

w sposób rozszerzający pewne twierdzenie, prawo itp. na większy zakres zjawisk


SJP.pl


generalka

potocznie:
1. w zawodach sportowych: klasyfikacja generalna;
2. strajk generalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. coś, co jest określane jako „generalne”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generał m., generalicja ż., generalność ż., generalizowanie n.

 czas. generalizować ndk.

 przym. generalny, generalski

 przysł. generalnie

Wiktionary


generalnie

przysłówek

 (1.1) na ogół, powszechnie

 (1.2) zazwyczaj, najczęściej

 (1.3) przest. ogólnie, z grubsza

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Generalnie prezbiterzy odprawiają jedną mszę dziennie.

 (1.3) Ubrania mieli generalnie potargane, jak u stracha na wróble.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. generalny, generalski, jeneralski

 rzecz. generalka ż., generalność ż.

Wiktionary


generalniej

stopień wyższy od przysłówka: generalnie


SJP.pl


generalność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest generalne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generalka ż., generalizacja ż., generalizowanie n.

 czas. generalizować ndk.

 przym. generalny, generalski, jeneralski

 przysł. generalnie

Wiktionary


generalny

1. dotyczący ogółu, powszechny;
2. zasadniczy, główny, podstawowy, naczelny;
3. dawniej: stany generalne - przedstawicielstwo narodu w przedrewolucyjnej Francji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który odnosi się do czegoś ogólnego, powszechnie obowiązującego

 (1.2) taki, który odnosi się do czegoś zasadniczego, naczelnego

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Związki zawodowe zwołują strajk generalny na początek przyszłego miesiąca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generał m., generałowa ż., generałówna ż., ganaralstwo n., generalka ż., generalność ż.

 przysł. generalnie

 przym. generalski, jeneralski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogólny, powszechny; przest. jeneralny

 (1.2) zasadniczy, główny, podstawowy, naczelny; przest. jeneralny

Wiktionary


generalski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z generałem, dotyczący generała

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) taki, który należy do generała, będący jego własnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po 1989 roku wiele osób zmieniało przekonania jak rękawiczki, ale korpus generalski bił tu wszelkie rekordy.

 (2.1) Głównodowodzący admirał przekazał okręt flagowy na kwaterę generała, na pokład wniesiono bagaże, a na banderę wciągnięto generalski sztandar.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generalka ż., generał m., jenerał m., generałowa ż., jenerałowa ż., generałówna ż., jenerałówna ż., generałek m., generalik m., generalność ż., generalissimus m., generalisko n., generałowanie n., jenerał m., generalicja ż.

 czas. generałować ndk.

 przym. jeneralski, generałowy, generalny

 przysł. generalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. jeneralski

 (2.1) generałowy; przest. jeneralski

Wiktionary


generator

urządzenie lub maszyna do wytwarzania określonego rodzaju energii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektr. prądnica, szczególnie o dużej mocy;

 (1.2) urządzenie, które coś wytwarza (generuje)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Generatory elektryczne
    • prądnica
      • generator synchroniczny
      • generator asynchroniczny
    • alternator
    • Generator magnetohydrodynamiczny
    • radioizotopowy generator termoelektryczny
  • Generatory wysokiego napięcia:
    • generator kaskadowy
    • generator kroplowy Kelvina
    • generator Marxa
    • generator Tesli

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Generatory umożliwiają wytwarzanie energii elektrycznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nɛˈratɔr, AS: gẽnerator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generowanie n., wygenerowanie n., degenerowanie n., zdegenerowanie n.

:: zdrobn. generatorek m.

 czas. generować ndk., wygenerować dk., degenerować ndk., zdegenerować dk.

 przym. generatorowy, degeneracyjny, regeneratywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prądnica, dynamo

 (1.2) wytwornica

Wiktionary


generatorowy

przymiotnik od: generator


SJP.pl


generatywistka

→ generatywista


SJP.pl

Patrz:

generatywista

generatywistyczny

przymiotnik od: generatywizm


SJP.pl


generatywizm

teoria języka traktująca język jako nieskończony zbiór zdań, który można ściśle opisać za pomocą formalnych reguł gramatyki


SJP.pl


generatywny

1. zdolny do generowania czegoś;
2. związany z rozmnażaniem płciowym; rozrodczy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. bot. związany z rozrodem

 (1.2) jęz. gram. związany z generatywizmem

 (1.3) inform. związany z generowaniem (np. obrazu, tekstu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Generatywna SI działa na zasadzie uczenia się z dużych zbiorów danych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generatywizm mrz., generatywista mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozrodczy, płciowy

Wiktionary


generał

1. najwyższy oficerski stopień wojskowy; osoba nosząca ten stopień;
2. najwyższy zwierzchnik w niektórych zakonach katolickich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wojsk. wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych;

 (1.2) rel. główny przełożony w niektórych zakonach katolickich;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) środ. harc. pionowo wbity palik podtrzymujący stos ogniska

 (2.2) środ. w grze w kości: układ polegający na wyrzuceniu pięciu jednakowych kości

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (3.1) daw. pot. banknot o nominale 50 złotych z wizerunkiem Karola Świerczewskiego

Wiktionary

Generał – wysoki stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sprzeciw generałów odnotowano w telawiwskiej prasie.

 (3.1) Miałem w kieszeni marynarki sporo bilonu i ze trzech „generałów”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃ˈnɛraw, AS: gẽnerau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generalka ż., generałowa ż., generalicja ż.

 przym. generalski, jeneralski, generalny

 skr. gen.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. jenerał; skr. gen.

Wiktionary


generał-gubernator

w dawnej Rosji: zarządca prowincji podlegający bezpośrednio carowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. adm. administrator prowincji w carskiej Rosji

Wiktionary

Ge

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1813 r. Aleksander I Romanow ustanowił generała-gubernatora Księstwa Warszawskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generał-gubernatorstwo n.

Wiktionary


generałbas

1. w barokowych utworach instrumentalnych lub instrumentalno-wokalnych: najniższy basowy głos; basso continuo;
2. dawny sposób notowania toku harmonicznego kompozycji za pomocą głosu basowego i umieszczanych nad nim umownych cyfr, oznaczających różne akordy; bas akordowy


SJP.pl


generałostwo

generał z żoną


SJP.pl


generałowa

żona generała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żona generała

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nɛraˈwɔva, AS: gẽnerau̯ova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generał m., generalicja ż.

 przym. generalski, jeneralski, generalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. jenerałowa

Wiktionary


generałowy

→ generał (dawniej); generalski


SJP.pl


generałówna

dawniej: córka generała


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) córka generała

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jeneralski, generalny, generalski

 rzecz. generalicja ż.

Wiktionary


generowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|generować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwas jodowy jest używany jako silny utleniacz, np. w miareczkowaniu redoks, m.in. w jodometrii, gdzie wykorzystuje się go do generowania jodu z jodków.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. generować ndk.

 rzecz. generator mrz., generacja ż.

 przym. regeneratywny

Wiktionary


generować

tworzyć; wytwarzać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wygenerować)

 (1.1) być miejscem wytwarzania, przyczyną czegoś

 (1.2) fiz. wytwarzać pewien nośnik energii albo przekształcać jakąś postać energii w inną

 (1.3) techn. wytwarzać pewne wielkości fizyczne lub matematyczne

 (1.4) jęz. tworzyć nieskończony zbiór zdań za pomocą skończonej liczby zasad gramatycznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Antykoncepcja nieuchronnie generuje też swoistą mentalność utylitarystyczną — dążenie do maksymalizacji przyjemności.

 (1.2) Lasery impulsowe generują błyski trwające tylko 250 as.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generowanie n., generacja ż., generator mrz.

 przym. regeneratywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powodować, wytwarzać

Wiktionary


generyczny

1. lek generyczny - odpowiednik leku oryginalnego o takiej samej substancji czynnej i identycznym działaniu; generyk, zamiennik, lek odtwórczy;
2. w informatyce: możliwy do użycia w szerokim polu zastosowań, akceptujący różne typy argumentów, przetwarzanych danych itp.;
3. dawniej: właściwy całemu rodzajowi, gatunkowi; rodzajowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przest. właściwy rodzajowi lub typowi rzeczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Takiém się nam zdaje to, którego sprawą rodzą się owe twory mięszane, nazwane przez nas generycznym mianem fantazij.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generyczność ż.

 przysł. generycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gatunkowy, rodzajowy

Wiktionary


generyk

odpowiednik leku oryginalnego o takiej samej substancji czynnej i identycznym działaniu; zamiennik, lek odtwórczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. pot. lek generyczny

Wiktionary


genesis

1. [czytaj: genez-is] pierwsza księga biblijnego Pięcioksięgu; Księga Rodzaju;
2. [czytaj: dżenes-is] brytyjski zespół muzyczny założony w 1967 r.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) bibl. Księga Rodzaju

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Genesis – inaczej „Księga Rodzaju”
  • Genesis Motors – południowokoreański producent samochodów luksusowych
  • AMD 103 Genesis – amerykańska lokomotywa spalinowa
  • Genesis – geometria roweru
  • Genesis – sonda kosmiczna
  • Sega Genesis – konsola do gier wideo wyprodukowana przez firmę Sega
  • Genesis – grupa muzyczna
    • Genesis – album grupy Genesis
  • Genesis – album kompilacyjny grupy Lost Soul
  • Genesis – album Ani Rusowicz
  • Genesis – album Job for a Cowboy
  • Genesis – album Rotting Christ

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opis stworzenia w Genesis ma podwójną redakcję.

Wiktionary


genet

[czytaj: żöNE albo żeNE] nazwisko, m.in. Jean Genet (1910-1986) - pisarz francuski


SJP.pl

Ge

Wikipedia


genet.

skrót od: genetyka, genetyczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


genetivus

genetyw, genetiwus, dopełniacz; w językoznawstwie:
1. drugi przypadek w polskiej deklinacji, odpowiadający na pytania: kogo? czego?, który w zdaniu może pełnić funkcje przydawki, dopełnienia, okolicznika czasu oraz orzecznika;
2. forma wyrazowa tego przypadka;
3. przypadek występujący m.in. w języku łacińskim, będący przybliżonym odpowiednikiem polskiego dopełniacza


SJP.pl


genetiwus

genetivus, genetyw, dopełniacz; w językoznawstwie:
1. drugi przypadek w polskiej deklinacji, odpowiadający na pytania: kogo? czego?, który w zdaniu może pełnić funkcje przydawki, dopełnienia, okolicznika czasu oraz orzecznika;
2. forma wyrazowa tego przypadka;
3. przypadek występujący m.in. w języku łacińskim, będący przybliżonym odpowiednikiem polskiego dopełniacza


SJP.pl


genetliakon

wiersz urodzinowy w poezji antycznej, pisany pięknym, kunsztownym stylu


SJP.pl


genetta

zwierzę futerkowe z rodziny łasz; żeneta


SJP.pl


genetyczka

specjalistka w zakresie genetyki


SJP.pl


genetycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób dotyczący genetyki / genów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przynajmniej siedemdziesiąt procent owczarków cierpi na genetycznie uwarunkowane problemy z oczami, a 10% ostatecznie traci wzrok.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gen m., genetyka ż., genetyk m.

 przym. genetyczny, genowy

Wiktionary


genetyczny

1. dotyczący dziedziczenia cech przez potomstwo; uwarunkowany dziedzicznie;
2. związany z pochodzeniem, genezą czegoś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biol. dotyczący genetyki, związany z genetyką

 (1.2) książk. dotyczący pochodzenia, genezy czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z punktu widzenia genetycznego cyklofrenia jest więc chorobą heterogenną.

 (1.1) Układ ten zapewnia utrzymanie genetycznej integralności wewnętrznego środowiska organizmu, wypełniając funkcję rozpoznawania "swojego" i "obcego".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: gẽnetyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gen m., genotyp m., genetyka ż., genetyk m., geneza ż.

 przysł. genetycznie

 przym. genetycznie, genowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) częściowo dziedziczny

Wiktionary


genetyk

specjalista w zakresie genetyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nauk. biol. med. specjalista w dziedzinie genetyki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szukam możliwości skonsultowania tego z genetykiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gen mrz., genetyka ż.

 przysł. genetycznie

 przym. genetyczny, genowy

Wiktionary


genetyka

nauka zajmująca się badaniem dziedziczności i zmienności organizmów żywych; biogenetyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziedzina naukowa zajmująca się badaniami nad dziedzicznością;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: genetyk

Wiktionary

Genetyka (od starogreckiego: γένεσις "genesis" – „pochodzenie”) – nauka o dziedziczności i zmienności organizmów, które są oparte na informacji zawartej w podstawowych jednostkach dziedziczności – genach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do Warszawy przyjechali specjaliści z wielu ośrodków zajmujących się genetyką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃ˈnɛtɨka, AS: gẽnetyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gen m., genetyk m.

 przym. genetyczny, genetycznie, genowy

 przysł. genetycznie

Wiktionary


genetyw

genetivus, genetiwus, dopełniacz; w językoznawstwie:
1. drugi przypadek w polskiej deklinacji, odpowiadający na pytania: kogo? czego?, który w zdaniu może pełnić funkcje przydawki, dopełnienia, okolicznika czasu oraz orzecznika;
2. forma wyrazowa tego przypadka;
3. przypadek występujący m.in. w języku łacińskim, będący przybliżonym odpowiednikiem polskiego dopełniacza


SJP.pl


genetyzm

genetyczne wyjaśnienie zjawisk społeczno-historycznych


SJP.pl


genever

[czytaj: jenever lub genever] holenderska jałowcówka


SJP.pl


genewa

1. miasto w Szwajcarii;
2. kanton w Szwajcarii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Szwajcarii;

 (1.2) adm. geogr. kanton w Szwajcarii;

Wiktionary

Genewa ( Genève; Genf; gsw. Gämf, Gänf; frp. Geneva; Ginevra; rm. Genevra) – miasto w Szwajcarii, drugie pod względem liczby mieszkańców, siedziba administracyjna kantonu Genewa. 18,6% mieszkańców miasta stanowią milionerzy (2018). Po Zurychu jest najważniejszym centrum finansowym kraju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Genewie znajduje się europejska siedziba Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃ˈnɛva, AS: gẽneva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. genewczyk m., genewka ż., genewianin m., genewianka ż.

 przym. genewski

Wiktionary


genewczyk

mieszkaniec Genewy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Genewy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ważną postacią tego okresu był Guillaume Henri Dufour, genewczyk, któremu Szwajcaria zawdzięcza wprowadzenie narodowej flagi – białego krzyża na czerwonym tle.

 (1.1) Niesłychany sukces Nowej Heloizy, apologia miłości, kobiecości, uczuć, nie mogą jednak przesłonić przesłania innego z dzieł wielkiego genewczyka - Emila, traktatu w pięciu księgach, poświęconego wychowaniu dzieci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃ˈnɛft͡ʃɨk, AS: gẽnefčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Genewa ż., genewianin mos.

:: fż. genewka ż., genewianka ż.

 przym. genewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. genewianin

Wiktionary


genewianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Genewy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nɛˈvʲjãnka, AS: gẽnevʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Genewa ż.

:: fm. genewianin mos., genewczyk mos.

 przym. genewski

Wiktionary


genewka

mieszkanka Genewy


SJP.pl


genewski

związany z Genewą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Genewy, związany z Genewą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem tak samo daleki od ograniczoności łacińskiej, jak od ograniczoności bizantyjskiej, albo augsburgskiej czy genewskiej: wyznawana przeze mnie religia Ducha Świętego jest szersza i bardziej pojemna od wszystkich szczegółowych religii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃ˈnɛfsʲci, AS: gẽnefsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Genewa ż., genewczyk mos., genewka ż., genewianka ż.

Wiktionary


geneza

pochodzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zespół czynników prowadzących do powstania czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jaka jest geneza tej książki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃ˈnɛza, AS: gẽneza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. genetyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyczyna, źródło, powód, początek

Wiktionary


genezaret

jezioro w Izraelu i Syrii; Jezioro Tyberiadzkie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. zob. Jezioro Tyberiadzkie.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po Genezarecie popłynęliśmy statkiem wycieczkowym wynajętym przez arabskie biuro podróży.

 (1.1) Jordan uchodzi do Genezaretu od strony północnej.

 (2.1) Do Genezaret, tak jak do Kafarnaum, przybywały tłumy z całej okolicy.

 (2.1) Kibuc Ginnosar bierze swą nazwę od starożytnego Genezaret, które kwitło w I w. n.e. na zachodnim brzegu jeziora.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jezioro Tyberiadzkie, Morze Galilejskie, Jezioro Galilejskie

 (2.1) Kinneret, Ginnosar

Wiktionary


genezyjny

dawny przymiotnik od: geneza


SJP.pl


genezyjski

dotyczący sposobu powstania świata i człowieka, opisanego w księgach religijnych lub przekazywanego w mitach


SJP.pl


genia

zdrobnienie od: Genowefa, Eugenia (imiona żeńskie); Gienia, Gieńka


SJP.pl


genialnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób genialny; z niezwykłą inteligencją lub talentem

 (1.2) pot. w sposób znakomity

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kongenialność ż., genialność ż., geniusz m.

 przym. genialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistrzowsko, pomysłowo, sprytnie, wybitnie

 (1.2) doskonale, rewelacyjnie, świetnie, znakomicie

Wiktionary


genialniej

stopień wyższy od przysłówka: genialnie


SJP.pl


genialniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: genialny


SJP.pl


genialność

→ genialny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co genialne

Wiktionary

Patrz:

genialny

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃ˈɲalnɔɕt͡ɕ, AS: gẽńalność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geniusz m., geniuszek m., przegenialność ż., kongenialność ż.

 przym. genialny

 przysł. genialnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geniusz

Wiktionary


genialny

1. wyjątkowo utalentowany;
2. świetny, doskonały


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) wybitnie uzdolniony

 (1.2) znakomity

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Było wielu dobrych, czy też popularnych kompozytorów, ale tylko nieliczni zasługują na miano genialnych.

 (1.2) Fabuła tego filmu dopracowana jest w każdym szczególe: genialne dialogi, genialny dobór aktorów, no i świetne poczucie humoru…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geniusz m., genialność ż., kongenialność ż., przegenialność ż.

 przym. kongenialny, przegenialny

 przysł. genialnie, kongenialnie, przegenialnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wyjątkowo dobry, nadzwyczajnie dobry, wyjątkowo dobry, znakomity

Wiktionary


geniczesk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim, na brzegu Morza Azowskiego;

Wiktionary

Geniczesk (ukr. Генічеськ, "Henicześk", Геническ, "Gieniczesk") – miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim, na brzegu Morza Azowskiego. 21,6 tys. mieszkańców. Od lutego 2022 pod okupacją rosyjską, od 12 listopada tego roku administracyjna stolica rosyjska okupowanej części obwodu chersońskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. geniczeski

Wiktionary


genie

forma rzeczownika.

 (1.1) Ms., W. lp. od: gen

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Genie (dzikie dziecko) (ur. 1957) – amerykańskie dzikie dziecko.
  • Nagroda Genie – kanadyjska nagroda filmowa.
  • Genie – singel zespołu Girls’ Generation.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃ɲɛ, AS: gẽńe

Wiktionary


geniek

zdrobnienie od: Eugeniusz (imię męskie); Gienek, Genek, Genio, Gienio


SJP.pl


genina

niskocukrowy składnik glikozydów, aglikon


SJP.pl


genio

zdrobnienie od: Eugeniusz (imię męskie); Gienek, Geniek, Genek, Gienio


SJP.pl


geniowie

Genio z małżonką


SJP.pl


genisteina

Genisteina – organiczny związek chemiczny z grupy flawonoidów (dokładniej izoflawonów). Występuje w roślinach z rodziny bobowatych, w tym w ziarnie soi ("Soiae semen"). W roślinach występuje w postaci wolnej (jako aglikon) lub związana glikozydowo (genistyna).

Wikipedia


genitalia

zewnętrzne narządy płciowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) anat. narządy płciowe, narządy rozrodcze;

Wiktionary

Ge

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cierpiał na różne problemy z genitaliami.

 (1.1) Kronos obciął Uranosowi genitalia i wrzucił je do morza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃ɲiˈtalʲja, AS: gẽńitalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. genitalny

Wiktionary


genitalny

dotyczący zewnętrznych narządów płciowych


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z genitaliami, dotyczący genitaliów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. genitalia nmos.

Wiktionary


geniusz

1. osoba wybitnie inteligentna, uzdolniona, zdolna osiągać nadzwyczajnie wysokie efekty w swojej działalności; fenomen, wirtuoz, znakomitość;
2. w mitologii: duch przestawiany jako uskrzydlona postać ludzka, która sprawuje kontrolę nad losem człowieka od chwili urodzenia; duch opiekuńczy, dobry duch


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba wybitna, o nieprzeciętnych zdolnościach

 (1.2) mitrzym. liter. duch sprawujący pieczę nad człowiekiem, społecznością lub miejscem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) czyjeś nieprzeciętne zdolności, umiejętności, czyjś wybitny talent

 (2.2) pot. ponadprzeciętność, wybitność czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Geniusz – jedna z postaci w mitologii rzymskiej
  • geniusz – potoczne określenie osoby posiadającej wybitnie ponadprzeciętne zdolności intelektualne
  • Geniusz – amerykański film z 1999 roku
  • Geniusz – brytyjsko-amerykański film z 2016 roku
  • Geniusz – amerykański serial z 2017 roku
  • Geniusze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już wtedy było jasne, że chłopak jest geniuszem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃ɲjuʃ, AS: gẽńi̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. genialność ż.

:: zdrobn. geniuszek m.

 przym. genialny

 przysł. genialnie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wybitny talent

 (2.2) genialność

Wiktionary


geniuszka

→ geniusz


SJP.pl

Patrz:

geniusz

geniuś

zdrobnienie od: Eugeniusz (imię męskie)


SJP.pl


geniza

archiwum w synagodze


SJP.pl

Geniza (hebr. גניזה, "schowek") – w judaizmie specjalne pomieszczenie, schowek, rodzaj składnicy, w którym umieszcza się zniszczone, nieużywane bądź wycofane z obiegu święte księgi. Konieczność istnienia takiej składnicy wynika z ogromnego szacunku, którym Żydzi otaczają teksty święte tj. Tanach, księgi liturgiczne i modlitewniki, ze względu na obecność w nich imienia Boga.

Wikipedia


genkowie

zdrobnienie od: Eugeniusz (imię męskie); Gienek, Geniek, Genio, Gienio


SJP.pl


genocide

[czytaj: DŻEnosajd] działanie mające za zadanie zniszczenie danej grupy religijnej, etnicznej lub rasowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ludobójstwo

Wiktionary

Genocide – trzeci album polskiej grupy deathmetalowej Yattering. Wydawnictwo ukazało się 25 marca 2003 roku nakładem Candlelight Records. Nagrania zostały zarejestrowane w 2002 roku w gdańskim Red Studio we współpracy z producentem muzycznym Piotrem Łukaszewskim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʒɛ̃nɔsajt, AS: ǯẽnosai ̯t

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. ludobójstwo.

Wiktionary


genocyd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzad. nauk. działania polegające na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zatrudniono go w dziale prawnym Departamentu Wojny. W wydanej w 1944 roku książce zaproponował zupełnie nowy termin: genocyd (ang. genocide) od greckiego słowa genos – „rasa”, „plemię” i łacińskiego caedere – „zabijać”. W języku polskim przyjął się w formie „ludobójstwo”.

 (1.1) Jak wskazują badacze genocydu, bardzo ważnym elementem definicji jest intencja ludobójcza. Nie chodzi bowiem o masowe zabijanie (np. w wyniku działań wojennych) albo o masową umieralność (np. w wyniku głodu) spowodowaną nieudolnością władz. Aby mówić o ludobójstwie, trzeba wykazać, że sprawca podjął działania mające na celu świadomą eksterminację określonej grupy.

 (1.1) Można, rzecz jasna, doszukiwać się niekompletności stworzonego przez łódzkiego badacza katalogu przerażających masowych zbrodni i postulować jego poszerzenie na przykład o stalinowskie ludobójstwo na Ukrainie, rzeź wołyńską, zbrodnie Czerwonych Khmerów, masakry w Rwandzie (te genocydy są w książce jedynie wzmiankowane), ale nie odbiera to znaczenia tej imponującej swoim zakresem monografii.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ludobójstwo

Wiktionary


genodieta

środowiskowo: dieta oparta na analizie informacji zapisanych w DNA


SJP.pl


genofor

u organizmów prokariotycznych materiał genetyczny w postaci zwiniętej nici kwasu nukleinowego (RNA lub DNA), znajdujący się w cytoplazmie komórkowej; chromosom bakteryjny


SJP.pl


genogram

schemat przekazów transgeneracyjnych w rodzinie, podobny do drzewa genealogicznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) graficzny schemat relacji między krewnymi w rodzinie, podobny do drzewa genealogicznego;

Wiktionary

Genogram – graficzny schemat przekazów transgeneracyjnych w rodzinie, podobny do drzewa genealogicznego. Ilustruje związki i relacje między krewnymi oraz ważne daty z życia członków rodziny. Informuje też o wizji życia rodzinnego jakie dana osoba otrzymała od swojej rodziny, wskazując prawdopodobne przyczyny jej aktualnej sytuacji życiowej.

Wikipedia


genolog

badacz rodzajów, gatunków i odmian literackich w powiązaniu ze zjawiskami historyczno-literackimi


SJP.pl


genologia

Genologia (z gr. "génos" – pochodzenie, gatunek i "logia" – zbiór, "lógos" – myśl) – dział poetyki badający rodzaje literackie, gatunki literackie, ich odmiany i przekształcenia. Bada ich cechy strukturalne, rolę w komunikacji literackiej, ewolucję w toku procesu historycznoliterackiego.

Wikipedia


genom

kompletny zespół czynników dziedziczenia zawarty w zredukowanej liczbie chromosomów osobnika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. materiał genetyczny zawarty w podstawowym (haploidalnym) zespole chromosomów;

forma rzeczownika.

 (2.1) C. plural|gen.

Wiktionary

Zobacz też: genotyp.

Genom (nazwa z połączenia słów gen i chromosom) – kompletna informacja genetyczna żywego organizmu lub wirusa. W przypadku organizmów eukariotycznych termin ten odnosi się zwykle do materiału genetycznego zawartego w podstawowym, pojedynczym (haploidalnym) zespole chromosomów. W przypadku organizmów prokariotycznych odnosi się on do zawartego w nich pojedynczego chromosomu, a w przypadku wirusów – do ich cząsteczki materiału genetycznego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃nɔ̃m, AS: gẽnõm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. genomowy

Wiktionary


genomiczny

→ genomika


SJP.pl

Patrz:

genomika

genomika

gałąź nauki ściśle powiązana z bioinformatyką, zajmująca się analizą genomu organizmów


SJP.pl

Genomika – dziedzina biologii molekularnej i biologii teoretycznej (pokrewna genetyce i ściśle związana z bioinformatyką), zajmująca się analizą genomu organizmów. Głównym celem genomiki jest poznanie sekwencji materiału genetycznego oraz mapowanie genomu, ale również określenie wszelkich zależności i interakcji wewnątrz genomu.

Wikipedia


genomodyfikowany

taki, którego genom został zmieniony za pomocą inżynierii genetycznej; zmodyfikowany genetycznie


SJP.pl


genomowy

→ genom


SJP.pl

Patrz:

genom

genoterapia

leczenie polegające na wprowadzeniu kwasów nukleinowych do komórek; terapia genowa


SJP.pl


genotoksyczność

cecha czegoś, co powoduje uszkodzenie genów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bezpośrednia reakcja rakotwórczych związków chemicznych z kwasem deoksyrybonukleinowym (DNA);

Wiktionary

Genotoksyczność – bezpośrednia reakcja rakotwórczych związków chemicznych z kwasem deoksyrybonukleinowym (DNA). Działanie dzieli się na bezpośrednie lub pośrednie następujące dopiero po aktywacji (tzw. prokancerogeny).

Genotoksyczość skutkuje aberracjami chromosomowymi (uszkodzenia genetyczne), adduktami DNA u osób eksponowanych na kancerogeny. Niektóre związki genotoksyczne mogą posiadać dawki progowe, na co wskazują najnowsze dane.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. genotoksyczny

 przysł. genotoksycznie

Wiktionary


genotoksyczny

powodujący uszkodzenie genów


SJP.pl


genotyp

kompletny zapis genetyczny


SJP.pl

Genotyp (gr. "γένος" - ród, pochodzenie + "τύπος" - odbicie) – zespół genów danego osobnika warunkujących jego właściwości dziedziczne. Pojęcie genotypu odnosi się czasem także do genów wirusa. Jest to sparowany układ alleli (często myli się go z genomem, czyli składem genetycznym podstawowego (monoploidalnego) zestawu chromosomów). Można go wyrazić symbolicznie za pomocą oznaczeń "aa", "AA" lub "Aa", gdzie "aa" i "AA" oznaczają homozygotę pod względem tego genu, a "Aa" oznacza heterozygotę.

Wikipedia


genotypowanie

określanie genotypu organizmu lub osoby


SJP.pl

Genotypowanie oznacza określanie lub sprawdzanie za pomocą technik molekularnych (np. sekwencjonowania) sekwencji nukleotydowej określonych rejonów DNA (genów lub ich fragmentów), lub zmian w tych rejonach (mutacji, polimorfizmów) między innymi celem identyfikowania poszczególnych genotypów.

Wikipedia


genotypowy

przymiotnik od: genotyp


SJP.pl


genowefa

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Genowefa – imię
  • Genowefa Pigwa – postać z polskiego kabaretu
  • Genowefa – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Kleczew
  • Genowefa – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Krzymów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siwa, szczupła pani, która na długotrwałe dzwonienie otworzyła wreszcie drzwi, przez chwilę wyglądała, jakby musiała się przyzwyczaić do widoku Genowefy. – Przyszłam na obiadek – powtórzyła Genowefa niepewnie. Siwa pani uśmiechnęła się do niej. – Dobrze trafiłaś. Dziś pierogi. – Z czym? – poinformowała się Genowefa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nɔˈvɛfa, AS: gẽnovefa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Genia ż., Genka ż., Geniusia ż.

Wiktionary


genowefiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Genowefy lub z nią związany


SJP.pl


genowy

związany z genem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. med. związany z genem, genami, dotyczący genów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gen mrz., genetyka ż., genetyk m.

 przym. genetyczny

 przysł. genetycznie

Wiktionary


genr

[czytaj: żąr lub żanr] rzadko: genre, żanr;
1. styl gry, twórczości charakterystyczny dla artysty;
2. gatunek twórczości literackiej, muzycznej lub plastycznej o specyficznych cechach;
3. rzeźba lub malarstwo rodzajowe przedstawiające sceny z życia codziennego


SJP.pl


genre

[czytaj: żąr lub żanr] żanr;
1. styl gry, twórczości charakterystyczny dla artysty;
2. gatunek twórczości literackiej, muzycznej lub plastycznej o specyficznych cechach;
3. rzeźba lub malarstwo rodzajowe przedstawiające sceny z życia codziennego


SJP.pl


gensek

sekretarz generalny w partii komunistycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. pierwszy sekretarz partii komunistycznej (zwykle o sekretarzu generalnym w ZSRR)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sto lat dla genseka wyzwoliciela!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃w̃sɛk, AS: gẽũ̯sek

Wiktionary


gentamycyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) antybiotyk aminoglikozydowy zabijający bakterie tlenowe, wytwarzany przez promieniowce;

Wiktionary

Gentamycyna – organiczny związek chemiczny, antybiotyk aminoglikozydowy o działaniu bakteriobójczym, wykazujący działalność jedynie wobec bakterii tlenowych, zwłaszcza pałeczek Gram-ujemnych. Produkt promieniowców z rodzaju "Micromonospora".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Używając gentamycyny należy pamiętać o jej potencjalnym działaniu nefrotoksycznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃ntãmɨˈt͡sɨ̃na, AS: gẽntãmycỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gentamycynooporność ż., gentamycynowrażliwość ż.

 przym. gentamycynooporny, gentamycynowrażliwy ż.

Wiktionary


genteks

międzynarodowa usługa telegraficzna działająca w oparciu o sieć dalekopisową; gentex


SJP.pl


gentiana

roślina zielna z rodziny goryczkowatych; gencjana, goryczka


SJP.pl


gentil

w łowiectwie: sokół złowiony w miesiącach letnich


SJP.pl

Gentil – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Rio Grande do Sul. Znajduje się w mezoregionie Noroeste Rio-Grandense i mikroregionie Passo Fundo.

Wikipedia


gentilhomme

[czytaj: żętiJOM] z francuskiego:
1. dawniej: mężczyzna dobrze urodzony; szlachcic, arystokrata;
2. mężczyzna dobrze wychowany, uprzejmy, kurtuazyjny; dżentelmen


SJP.pl


gentilmente

[czytaj: dżentilmente] określenie wykonawcze: delikatnie, łagodnie


SJP.pl


gentleman

[czytaj: dżentelmen] dżentelmen;
1. dobrze wychowany mężczyzna;
2. mężczyzna wytworny, gustownie ubrany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) inna pisownia wyrazu dżentelmen

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nic, kochani, więcej z nas nie wyciągniecie, • gentlemani oraz damy, • a o takich dziś śpiewamy, • o szczegółach nie powiedzą za nic w świecie!

 (1.1) Mój mąż jest to grzeczny i delikatny gentleman, dyplomata, prawnik, nawet prawodawca, amator sztychów, akwafort, akwatint i innych jakichś tam jeszcze grawiur.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dżentelmen m.

Wiktionary


gentlemański

charakterystyczny dla dżentelmena (gentlemana); taktowny, grzeczny, dżentelmeński


SJP.pl


gentlemeński

[czytaj: dżentelmeński] charakterystyczny dla gentlemana (dżentelmena), taktowny, grzeczny; dżentelmeński


SJP.pl


gentry

[czytaj: dżentry]
1. bogate mieszczaństwo angielskie;
2. w średniowiecznej Anglii: drobna szlachta


SJP.pl

Gentry – ziemiaństwo angielskie lub inne rodziny żyjące na pewnym poziomie majątkowym nieposiadające tytułów szlacheckich.

Wikipedia


gentryfikacja

proces zmiany charakteru części miasta w bardziej skomercjalizowany, zdominowany przez osoby o wyższym statusie materialnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. proces renowacji miasta

Wiktionary

Gentryfikacja ( gentrification) – pojęcie wywodzące się od angielskiego słowa "gentry oznaczającego wyższą klasę społeczną, szlachtę." Gentryfikacja najczęściej dotyczy zmiany charakteru dzielnicy mieszkalnej, pierwotnie zamieszkanej przez spektrum lokatorów, w strefę zdominowaną przez mieszkańców o stosunkowo wysokim statusie materialnym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele dzielnic Warszawy doświadcza procesu gentryfikacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃ntrɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: gẽntryfʹikacʹi ̯a

Wiktionary


gentryfikacyjny

→ gentryfikacja


SJP.pl

Patrz:

gentryfikacja

gentryfikować

zmieniać charakter części miasta w bardziej skomercjalizowany, zdominowany przez osoby o wyższym statusie materialnym


SJP.pl


genua

trójkątny żagiel rozpinany na jachtach zamiast foka, który umożliwia wyzyskanie słabych wiatrów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) trójkątny żagiel przedni w omasztowaniu jachtów;

Wiktionary

Genua (wł. "Genova", lig. "Zena") – miasto w północno-zachodniej części Włoch nad Morzem Liguryjskim (Morze Śródziemne), u stóp Apeninu Liguryjskiego i Alp Liguryjskich. Stolica i główne miasto regionu administracyjno-historycznego Liguria. Obszar administracyjny ma powierzchnię 243 km² i liczbę ludności 595 025, będąc szóstym co do wielkości miastem Włoch.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃ˈnuwa, AS: gẽnuu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Genueńczyk mos., genueńczyk mos., genuenka ż., Genua ż.

 przym. genueński

Wiktionary


genuenka

mieszkanka Genui


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Genui, kobieta pochodząca z tego miasta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nuˈwɛ̃nka, AS: gẽnuu̯ẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Genua ż., genua ż.

:: fm. genueńczyk mos.

 przym. genueński

Wiktionary


genueńczyk

mieszkaniec Genui


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Genui, osoba pochodząca z Genui

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nuˈwɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: gẽnuu̯ẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Genua ż., genua ż.

:: fż. genuenka ż.

 przym. genueński

Wiktionary


genueński

związany z Genuą, dotyczący Genui


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Genui, związany z Genuą, pochodzący z Genui

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niemniej jednak układ ten podpisany w Warszawie, choć nie ratyfikowany, odegrał doraźnie określoną rolę. Stał się atutem dyplomacji polskiej na konferencji genueńskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nuˈwɛ̃j̃sʲci, AS: gẽnuu̯ẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Genueńczyk mos., Genua ż., genueńczyk mos., genuenka ż., genua ż.

Wiktionary


genus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. w topologii: liczba otworów w rozmaitości topologicznej

Wiktionary

Genus – niezmiennik topologiczny, liczba całkowita charakteryzująca rozmaitość topologiczną równa liczbie otworów w rozmaitości. Tak więc dla sfery jest to 0, dla torusa 1, dla precelka 3 itp.

Genus powiązany jest z charakterystyką Eulera wzorem formula_1 dla powierzchni orientowalnych, dla nieorientowalnych zachodzi właściwość formula_2.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Genus jest niezmiennikiem topologicznym – nie można go zmienić bez rozrywania i sklejania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃nus, AS: gẽnus

Wiktionary


genzeryk

król Wandalów żyjący w latach 390-477


SJP.pl

Genzeryk (także Gejzeryk, Gaiserich, Geiserich, Genseryk; ur. ok. 390, zm. 25 stycznia 477) – król Wandalów i Alanów w latach 428–477. Wyznawca arianizmu.

Był nieślubnym synem Godigisela i niewolnicy. W 428 roku, po śmierci przyrodniego brata Gunderyka, został królem Wandalów.

Wikipedia


geo-

przedrostek

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ziemią

Wiktionary


geoakustyczny

→ geoakustyka


SJP.pl

Patrz:

geoakustyka

geoantyklina

łańcuch lub masyw górski wynurzający się w obrębie geosynkliny w wyniku ruchów fałdujących; kordyliera; geantyklina


SJP.pl


geoarcheolog

specjalista w dziedzinie geoarcheologii


SJP.pl


geoarcheologia

dział archeologii badający pozostałości materialne dawnych społeczeństw


SJP.pl


geobiolog

osoba badająca zależności między zjawiskami geologicznymi a organizmami żywymi


SJP.pl


geobiologia

paranauka badająca zależności między zjawiskami geologicznymi a organizmami żywymi


SJP.pl


geobiologiczny

→ geobiologia


SJP.pl

Patrz:

geobiologia

geobiont

organizm, którego środowiskiem jest gleba


SJP.pl

Geobiont (gr. "gé" ‘ziemia’, "bióo" ‘żyję’) – organizm stale lub prawie stale żyjący w glebie. Geobionty wykazują liczne przystosowania do życia w środowisku glebowym (np. narządy ruchu ułatwiające grzebanie, zanik narządu wzroku), zwykle unikają światła słonecznego oraz wysokich temperatur. Organizmy te stanowią znaczny udział w masie gleby, napowietrzają ją, mieszają, a także biorą udział w rozkładzie szczątków organicznych, przez co przyczyniają się do obiegu pierwiastków.

Wikipedia


geoblocking

[czytaj: geobloking] blokowanie dostępności do stron lub usług internetowych z określonych lokalizacji; geoblokada


SJP.pl


geoblokada

blokowanie dostępności do stron lub usług internetowych z określonych lokalizacji; geoblocking


SJP.pl


geobotanicznie

przysłówek

 (1.1) pod względem geobotanicznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nietulisko Duże geobotanicznie należy do Okręgu Sandomiersko-Opatowskiego Krainy Miechowsko-Sandomierskiej (obszar prawobrzeżny).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geobotaniczka ż., geobotanik mos., geobotanika ż.

 przym. geobotaniczny

Wiktionary


geobotaniczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) bot. związany z geobotaniką, dotyczący geobotaniki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obszar Żuław jako jednostki fizjograficznej zbliżony jest do obszaru wydzielanej w geobotanicznym podziale Polski krainy Żuławy Wisły.

 (1.1) Pod względem geobotanicznym Wigierski Park Narodowy reprezentuje rejon północno-wschodniej Europy, charakteryzujący się dominacją mszystych lasów iglastych sosnowo-świerkowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geobotaniczka ż., geobotanik mos., geobotanika ż.

 przysł. geobotanicznie

Wiktionary


geobotanik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) bot. specjalista w zakresie geobotaniki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geobotanika ż.

:: fż. geobotaniczka ż.

 przym. geobotaniczny

 przysł. geobotanicznie

Wiktionary


geobotanika

dział botaniki badający zależności między roślinami a środowiskiem geograficznycm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. dział botaniki badający wzajemne oddziaływanie roślinności i środowiska geograficznego;

Wiktionary

Geobotanika – dział botaniki zajmujący się wzajemnymi stosunkami między roślinami i środowiskiem geograficznym. Obejmuje: florystykę, geografię roślin, ekologię roślin i fitosocjologię. Termin „geobotanika” bywa także używany jako synonim geografii roślin lub fitosocjologii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Profesor napisał kilka opracowań dotyczących geobotaniki i dendrologii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geobotaniczka ż., geobotanik mos.

 przym. geobotaniczny

 przysł. geobotanicznie

Wiktionary


geocache

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) schowek, skrzynka do geocachingu

Wiktionary


geocaching

[czytaj: geokeszing] gra terenowa polegająca na szukaniu skarbów za pomocą GPS-u


SJP.pl

Geocaching (gr. "geo" – Ziemia, ang. "cache" // – skrytka, schowek, kryjówka) – gra terenowa dla użytkowników urzadzeń odbierajacych sygnał GPS. Celem gry jest poszukiwanie tzw. skrytek, pojemników, keszy (ang. "geocache") uprzednio ukrytych przez innych uczestników tej zabawy.

Wikipedia


geocenoza

zespół organizmów roślinnych i zwierzęcych żyjących wspólnie w pewnym środowisku; biocenoza; żywostan


SJP.pl


geocentryczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) astr. cecha tego, co geocentryczne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geocentryzm mrz.

 przym. geocentryczny

Wiktionary


geocentryczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) astr. używający Ziemi jako punktu odniesienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geocentryzm mrz., geocentryczność ż.

Wiktionary


geocentryzm

teoria naukowa uznająca Ziemię za środek wszechświata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) astr. teoria o centralnym położeniu Ziemi we wszechświecie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zastąpiła ona ptolemeuszowy geocentryzm, który głosił, że Ziemia jest centrum wszechświata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geocentryczność ż.

 przym. geocentryczny

Wiktionary


geochemia

nauka zajmująca się badaniem rozmieszczenia pierwiastków chemicznych na Ziemi i ich udziału w procesach geologicznych


SJP.pl

Geochemia – gałąź nauk geologicznych zajmująca się historią naturalną Ziemi z chemicznego punktu widzenia.

Geochemia stawia sobie następujące główne cele:

Geochemię dzieli się na organiczną i nieorganiczną.

Wikipedia


geochemiczka

→ geochemik


SJP.pl

Patrz:

geochemik

geochemiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z geochemią, dotyczący geochemii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Georóżnorodność dotyczy różnych aspektów wiążących się na przykład z tłem geochemicznym, które ma istotne reperkusje, wywiera bardzo istotny wpływ na chemizm wód wykorzystywanych przez podmioty gospodarcze czy też ludność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geochemia ż., geochemik mos.

Wiktionary


geochemik

specjalista w dziedzinie geochemii


SJP.pl


geochronolog

geolog zajmujący się ustalaniem sekwencji zdarzeń geologicznych i ich datowaniem


SJP.pl


geochronologia

dziedzina geologii zajmująca się badaniami związanymi z ustaleniem sekwencji zdarzeń geologicznych i ich datowaniem


SJP.pl

Geochronologia – dyscyplina naukowa zajmująca się ustalaniem wieku skał i skamieniałości skorupy ziemskiej oraz umieszczaniem w czasie pewnych wydarzeń geologicznych i biologicznych. Geochronologia umożliwia rekonstrukcję historii geologicznej Ziemi. Formalne jednostki geochronologiczne to:

Wikipedia


geochronologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geol. związany z geochronologią, dotyczący geochronologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geochronologia ż.

Wiktionary


geociepłownia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ciepłownia wykorzystująca ciepło wnętrza Ziemi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔt͡ɕɛpˈwɔvʲɲa, AS: geoćepu̯ovʹńa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciepłownia geotermiczna

Wiktionary


geod.

skrót od: geodezja, geodezyjny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


geoda

skupienie kryształów wypełniające w niektórych skałach wolną przestrzeń, zwykle o kształcie kulistym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miner. wnęka w masie skalnej, której ściany obrośnięte są minerałem;

Wiktionary

Geoda – przestrzeń masy skalnej wypełniona minerałem. Powstaje wskutek krystalizacji minerałów w wolnych, pustych miejscach w skałach. Geody mają często owalną formę. Na ścianach jej kulistej wnęki tworzą się najpierw współśrodkowe warstwy, następnie szczotki kryształów skierowanych swoimi końcami ku środkowi geody.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Albo krasnoludy przebiły się do wielkiej geody, albo bardzo starannie wyłożyły ściany i strop jaskini kryształami kwarcu tak, by każda powierzchnia odbijała światło dwóch niedużych świec płonących na kolumnach pośrodku piaszczystego podłoża.

Wiktionary


geodeta

specjalista w dziedzinie geodezji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się geodezją

Wiktionary

Geodeta – osoba zajmująca się geodezją.

Przed II wojną światową zawód geodety polegał na zajmowaniu się geodezją jako dyscypliną naukową (dziedziną wiedzy), natomiast osoba zajmująca się miernictwem – wykonująca prace geodezyjne związane z pomiarami małych powierzchni (geodezja niższa) – nazywała się mierniczym przysięgłym i była osobą wykonującą zawód zaufania publicznego. Taki podział należał do polskiej tradycji i został zmieniony z powodów politycznych po 1945.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój starszy brat jest geodetą.

 (1.1) Geodeta odmierza linijką odległość miast na mapie.

 (1.1) Każdy geodeta powinien znać chociaż podstawy kartografii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔˈdɛta, AS: geodeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geodezja ż.

:: fż. geodetka ż.

 przym. geodezyjny, geodetyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. geometra

Wiktionary


geodetka

→ geodeta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się geodezją

Wiktionary

Patrz:

geodeta

Powiązane:

 rzecz. geodezja ż.

:: fm. geodeta mos.

 przym. geodezyjny

Wiktionary


geodetyczny

→ geodezja


SJP.pl

Patrz:

geodezja

geodezja

nauka zajmująca się badaniem wielkości i kształtu powierzchni Ziemi za pomocą pomiarów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. eduk. nauka o pomiarach Ziemi;

Wiktionary

Geodezja (gr. γῆ "gē" „ziemia”, δαίω "daiō" „dzielę”) – nauka zajmująca się gromadzeniem, przetwarzaniem i przekazywaniem danych o Ziemi oraz określaniem położenia i wzajemnych relacji przestrzennych punktów na jej powierzchni.

Zadaniem geodezji jest stworzenie modelu powierzchni Ziemi oraz matematycznego opisu punktów na jej powierzchni, pozwalającego na ich jednoznaczne określenie w przestrzeni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój kolega studiuje geodezję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔˈdɛzʲja, AS: geodezʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geodeta m., geodetka ż.

 przym. geodezyjny, geodetyczny

 przysł. geodezyjnie, geodetycznie

Wiktionary


geodezyjna

w matematyce: krzywa geodezyjna


SJP.pl


geodezyjny

związany z geodezją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący geodezji, związany z geodezją

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔdɛˈzɨjnɨ, AS: geodezyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geodezja ż., geodeta m., geodetka ż.

Wiktionary


geodyn

urządzenie służące do wytwarzania stałych drgań przenoszonych na grunt w celu określenia cech sprężystych podłoża budowlanego


SJP.pl

Geodyn – urządzenie badawcze używane w geologii inżynierskiej do generowania stałych drgań przenoszonych na grunt. Pozwala na badanie prędkości rozchodzenia się drgań i ich charakteru, a w konsekwencji na określanie cech sprężystych podłoża budowlanego.

Wikipedia


geodynamika

dziedzina nauki zajmująca się analizą sił działających we wnętrzu Ziemi


SJP.pl

Ge

Wikipedia


geoekolog

specjalista w dziedzinie geoekologii


SJP.pl


geoekologia

nauka analizująca elementy składowe krajobrazu i zachodzące między nimi interakcje; ekologia krajobrazu


SJP.pl


geoekonomia

dyscyplina łącząca geopolitykę i ekonomię, zajmująca się wykorzystywaniem instrumentów geopolitycznych do realizacji celów gospodarczych


SJP.pl

Geoekonomia – dyscyplina zajmująca się polityką oraz strategią, jaką należy się posłużyć aby wzmocnić konkurencyjność kraju. Termin ten wprowadził w końcu lat 80. XX w. amerykański ekonomista Edward Luttwak, według którego po zakończeniu zimnej wojny, siły militarne państwa przestały być głównym czynnikiem determinującym klasyfikację ważności na scenie międzynarodowej. Według Luttwaka siła militarna zostaje zastąpiona przez zdolności i siłę ekonomiczną.

Wikipedia


geoekonomiczny

→ geoekonomia


SJP.pl

Patrz:

geoekonomia

geoelektrownia

elektrownia gazowa


SJP.pl


geoelektryka

Geoelektryka jest gałęzią geofizyki, która wykorzystuje własności fizyczne skał związane z przebiegiem zjawisk elektromagnetycznych. Do własności tych należą:

Do grupy geoelektrycznych metod badań należą takie metody jak:

Wikipedia


geoenergetyczny

→ geoenergetyka


SJP.pl

Patrz:

geoenergetyka

geoenergetyka

energetyka oparta na gorących źródłach podziemnych; energetyka geotermalna


SJP.pl

Geoenergetyka – dział energetyki cieplnej obejmujący pozyskiwanie i przetwarzanie energii geotermalnej z wnętrza Ziemi. Globalnie geoenergetyka ma niewielkie znaczenie praktyczne, gdyż dotychczas wykorzystywana jest jedynie energia gorących źródeł powierzchniowych i podziemnych przetwarzana w geotermicznych zakładach energetycznych. Jednak w sprzyjających warunkach (np. Islandia) energia geotermalna może zaspokajać większość zapotrzebowania na energię cieplną.

Wikipedia


geofagia

chorobliwa skłonność do zjadania produktów niebędących żywnością (np. ziemia, kreda, węgiel) lub nieprzetworzonych składniki żywności (np. mąka, surowe ziemniaki); ziemiożerstwo


SJP.pl


geofencing

[czytaj: geofens-ing] technologia umożliwiająca utworzenie wirtualnej granicy wokół jakiegoś obszaru geograficznego i wysyłanie powiadomienia w razie jej przekroczenia


SJP.pl


geofil

w biologii: organizm przebywający, żyjący w pewnych okresach w glebie


SJP.pl

Geofil (gr. "gé" ‘ziemia’, "philéo" ‘lubić’), dawniej też pedofil – organizm, który część swego życia spędza w glebie (na przykład rozmnaża się w niej lub chroni podczas okresu zimowego).

Geofilami są larwy wielu owadów (zaciosek zmiennobarwny, tęcznik mniejszy, a także larwy z rodziny bąkowatych), jak również niektóre płazy (ropucha szara, grzebiuszka ziemna), gady i ssaki.

Wikipedia


geofit

roślina, której pączki odnowieniowe przetrzymują niesprzyjającą porę roku pod ziemią


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. ziemnopączkowa roślina z organami wegetatywnymi odnawiającymi się pod ziemią;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Europie środkowej geofity rosną głównie w lasach liściastych zrzucających liście na zimę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. geofityczny

 przysł. geofitycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roślina ziemnopączkowa

Wiktionary


geofitycznie

przysłówek sposobu

 (1.1) tak jak geofity

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gatunek ten rośnie geofitycznie na poboczu, w pełnym słońcu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geofit m.

 przym. geofityczny

Wiktionary


geofiz.

skrót od: geofizyka, geofizyczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


geofizyczka

→ geofizyk


SJP.pl

Patrz:

geofizyk

geofizyczny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący geofizyki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geofizyka ż., geofizyk mos.

Wiktionary


geofizyk

specjalista w dziedzinie geofizyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) naukowiec zajmujący się geofizyką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W artykule opublikowanym ostatnio w prasie naukowej grupa geofizyków dowodzi, że sadza może aż w jednej trzeciej odpowiadać za wzrost ziemskich temperatur na Ziemi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geofizyka ż.

 przym. geofizyczny

Wiktionary


geofizyka

dziedzina nauki stosująca metody i zasady fizyki w badaniu Ziemi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. nauka badająca procesy i zjawiska fizyczne zachodzące kiedykolwiek we wszystkich geosferach kuli ziemskiej;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: geofizyk

Wiktionary

Geofizyka (z gr. γῆ "gē" – „ziemia”, oraz φύσις "physis" – „natura”) – dyscyplina nauk o Ziemi, która bada Ziemię jako planetę metodami naukowymi używanymi w fizyce. Obecnie terminem tym często określa się też badania innych planet podobnymi metodami.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. geofizyk mos.

 przym. geofizyczny

Wiktionary


geofon

przyrząd do rejestrowania sztucznie wywołanych drgań skorupy ziemskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. rejestrator sztucznie wywoływanych drgań skorupy ziemskiej

Wiktionary

Ge

Wikipedia


geofroja

gatunek małpy szerokonosej z rodziny czepiakowatych; czepiak czarnoręki


SJP.pl


geog.

geogr.; skrót od:
1. geografia;
2. geograficzny; geograf.


SJP.pl


geogenia

dawna nauka badająca pochodzenie i zmiany zachodzące w skorupy ziemskiej; geogonia


SJP.pl


geoglif

sporych rozmiarów rysunek, wzór lub figura na powierzchni ziemi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. dużych rozmiarów wzór utworzony przez ludzi na powierzchni ziemi poprzez usypanie ze skał, ziemi lub innych trwałych elementów krajobrazu;

Wiktionary

Geoglif (z gr. γῆ "gē" "ziemia", γλύφω "glyphō" "piszę, rzeźbię, wycinam") – rysunek, figura lub wzór na ziemi sporych rozmiarów (zwykle większy niż 4 metry). Najczęściej tworzony poprzez wykopanie niewielkich rowków, ułożenie kamieni, lub w inny sposób umożliwiający odróżnienie powstałych linii od reszty gruntu stanowiącego w tym przypadku tło dla powstałego w ten sposób obiektu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przypuszcza się, że geoglif ten stworzyli Celtowie.

Wiktionary


geognozja

przestarzale: geologia


SJP.pl


geogonia

dawna nauka badająca pochodzenie i zmiany zachodzące w skorupy ziemskiej; geogenia


SJP.pl


geogr.

geog.; skrót od:
1. geografia;
2. geograficzny; geograf.


SJP.pl


geograf

specjalista w dziedzinie geografii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się geografią lub ucząca geografii

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) kobieta zajmująca się geografią lub ucząca geografii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • geograf – naukowiec zajmujący się badaniem i poznawaniem geografii, czyli nauki o świecie
  • Geograf – obraz Jana Vermeera

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był on pierwszym geografem, który opisał Indie.

 (1.1) Jedziemy na wycieczkę w Góry Stołowe z naszym geografem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛˈɔɡraf, AS: geograf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geografia ż.

:: fż. geografka ż.

 przym. geograficzny

 przysł. geograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. krajopis, daw. ziemiopisarz, daw. ziemiopis

 (2.1) geografka

Wiktionary


geograf.

skrót od: geograficzny; geog., geogr.


SJP.pl


geografia

1. nauka przyrodnicza i społeczna zajmująca się badaniem Ziemi;
2. wydział lub kierunek na wyższej uczelni;
3. przedmiot nauczania w szkole; lekcja tego przedmiotu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi;

 (1.2) eduk. przedmiot szkolny przybliżający zagadnienia z dziedziny geografii (1.1)

 (1.3) eduk. lekcja geografii (1.2)

Wiktionary

Ge

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Geografia poznawcza próbuje odpowiedzieć na pytania typu: Dlaczego Kopenhaga jest postrzegana jako centrum, skoro miasto jest fizycznie i geograficznie położone na peryferiach?

 (1.1) Moja siostra studiuje geografię.

 (1.3) Mam w tym roku dwie geografie w tygodniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔˈɡrafʲja, AS: geografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geograf m., geografka ż., geografizm m.

 przym. geograficzny

 przysł. geograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. ziemiopismo

Wiktionary


geografica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. uczn. nielubiana nauczycielka geografii

Wiktionary


geograficzka

nauczycielka geografii


SJP.pl


geograficznie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób odnoszący się do geografii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Geografia poznawcza próbuje odpowiedzieć na pytania typu: Dlaczego Kopenhaga jest postrzegana jako centrum, skoro miasto jest fizycznie i geograficznie położone na peryferiach?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geografia ż., geograf m., geografka ż.

Wiktionary


geograficzno-kulturalny

związany z kulturą i geografią czegoś; kulturalno-geograficzny, geograficzno-kulturowy


SJP.pl


geograficzno-kulturowy

związany z kulturą i geografią czegoś; kulturalno-geograficzny, geograficzno-kulturalny


SJP.pl


geograficzny

związany z geografią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z geografią, odnoszący się do geografii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprawdź położenie tego miasta w atlasie geograficznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: geografʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geografia ż., geograf m., geografka ż.

Wiktionary


geografka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta zajmująca się geografią lub ucząca geografii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔˈɡrafka, AS: geografka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geografia ż.

:: fm. geograf m.

 przym. geograficzny

 przysł. geograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geograf

Wiktionary


geohydrologia

1. dział geologii obejmujący badanie wód podziemnych: ich pochodzenia, właściwości fizyczne i chemiczne, sposobów występowania, rozprzestrzenienia, krążenia w skałach skorupy ziemskiej oraz przemian, którym ulegały w dziejach Ziemi; hydrogeologia;
2. nauka o hydrologii globu ziemskiego jako całości


SJP.pl


geoida

teoretyczna powierzchnia przedstawiająca kształt Ziemi - kula obustronnie spłaszczona na biegunach


SJP.pl

Ge

Wikipedia


geoinformacja

Geoinformacja – dyscyplina naukowa w obrębie nauk geograficznych redefiniująca i rozwijająca dotychczasowe, uznane i przyjęte koncepcje, teorie i poglądy nauk geograficznych w kategoriach informatycznych, dających nowe możliwości interpretacyjne.

Wikipedia


geoinformatyczny

→ geoinformatyka


SJP.pl

Patrz:

geoinformatyka

geoinformatyka

dziedzina informatyki zajmująca się danymi przestrzennymi


SJP.pl

Geoinformatyka – dyscyplina naukowa w obrębie nauk informatycznych zajmująca się numerycznym przetwarzaniem i analizowaniem informacji geograficznej (geoinformacji). Jest opisywana także jako nauka i technika zajmująca się strukturą i charakterem danych geograficznych, ich przechwytywaniem, klasyfikacją, przetwarzaniem i wizualizacją.

Wikipedia


geoinżynieria

geoinżynieria klimatu - proponowane wielkoskalowe modyfikacje pogody w celu przeciwdziałania niekorzystnym zmianom klimatycznym


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Geoinżynieria (grunty) - ulepszanie gruntów
  • Geoinżynieria (klimat) – sztuczne zmiany klimatu i pogody

Wikipedia


geoinżynieryjny

→ geoinżynieria


SJP.pl

Patrz:

geoinżynieria

geokarpia

zjawisko polegające na dojrzewaniu owoców pod powierzchnią ziemi


SJP.pl


geokoma

zjawisko polegające na tym, że w górnej atmosferze nadfioletowe promieniowanie słoneczne rozkłada znajdujące się tam resztki pary wodnej i metanu


SJP.pl


geokrata

materiał o komórkowej strukturze, wzmacniający i stabilizujący grunt


SJP.pl


geokratyczny

w geologii: okres geokratyczny - okres w historii Ziemi charakteryzujący się niskim poziomem wód mórz i oceanów i znacznym zasięgiem lądów; okres epejrokratyczny


SJP.pl


geoksen

Geoksen – organizm spotkany w glebie, który w odróżnieniu od geofili czy geobiontów, nie jest typowym elementem edafonu, ale znalazł się w niej przypadkowo (np. larwa owada żyjąca wśród koron drzew, która spadła na ziemię lub organizm żyjący na powierzchni gleby, który wpadł do szczeliny), albo przebywa tam sporadycznie (np. składając jaja, chroniąc się przed niekorzystną pogodą lub w pogoni za potencjalną zdobyczą).

Wikipedia


geol.

skrót od: geologia, geologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


geolog

specjalista w zakresie geologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) eduk. geol. specjalista w dziedzinie geologii

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) eduk. geol. specjalistka w dziedzinie geologii

Wiktionary

Geolog – zawód uzyskiwany po ukończeniu studiów wyższych w dziedzinie geologii lub nauk geologicznych. Geolog to specjalista, który zajmuje się studiami i badaniem budowy Ziemi oraz analizą procesów geologicznych, którym ona ulega. Jako teoretyk, geolog porusza się w dziedzinie geologii podstawowej, jako praktyk zaś - w dziedzinie geologii stosowanej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɛˈɔlɔk, AS: geolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geologia ż.

 przym. geologiczny

 przysł. geologicznie

Wiktionary


geologia

nauka zajmująca się badaniem dziejów i budowy Ziemi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka zajmująca się budową, własnościami i historią Ziemi;

Wiktionary

Geologia (ze γῆ "gē" – „ziemia” oraz λόγος "lógos" – „słowo, nauka”) – jedna z nauk o Ziemi, która zajmuje się budową, własnościami i historią Ziemi oraz procesami zachodzącymi w jej wnętrzu i na jej powierzchni, dzięki którym ulega ona przeobrażeniom. W szerszym znaczeniu geologia dotyczy również innych planet skalistych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja siostra studiuje geologię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔˈlɔɟja, AS: geoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geolog m.

 przym. geologiczny

 przysł. geologicznie

Wiktionary


geologicznie

przysłówek

 (1.1) nauk. odnosząc się do geologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Planeta jednak pozostawała aktywna geologicznie, więc domniemywaliśmy, że ekosystem musi bazować na energii geotermalnej, a te rzekome duże organizmy zamieszkują siedliska podziemne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geolog mos., geologia ż.

 przym. geologiczny

Wiktionary


geologiczny

dotyczący geologii


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z geologią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Perm to najmłodszy okres geologiczny paleozoiku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: geoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geolog m., geologia ż.

 przysł. geologicznie

Wiktionary


geolokacyjny

→ geolokacja


SJP.pl

Patrz:

geolokacja

geolokalizacja

ustalenie pozycji geograficznej lub adresu jakiegoś miejsca lub osoby poprzez wykorzystanie GPS lub adresu IP


SJP.pl

Geolokalizacja – położenie oraz proces określania geograficznego położenia fizycznych przedmiotów lub osób typowo za pomocą GPS, bądź adresu IP urządzenia. Położenie zwykle określane jest poprzez współrzędne geograficzne, ale także innego rodzaju dane adresowe (kod pocztowy, miasto, ulica i numer domu). Geolokalizacja jest ściśle powiązana z pozycjonowaniem, jak czasem nazywany jest proces ustalania samych współrzędnych geograficznych.

Wikipedia


geolokalizacyjny

→ geolokalizacja


SJP.pl

Patrz:

geolokalizacja

geolokalizować

ustalać pozycję geograficzną lub adres jakiegoś miejsca lub osoby poprzez wykorzystanie GPS lub adresu IP


SJP.pl


geolożka

→ geolog


SJP.pl

Patrz:

geolog

geom.

skrót od: geometria, geometryczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


geomagnetyczny

→ geomagnetyzm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geofiz. związany z geomagnetyzmem

Wiktionary

Patrz:

geomagnetyzm

geomancja

1. tradycyjna wiedza dotycząca takiego usytuowania budynków, aby jak najlepiej wykorzystać pozytywne oddziaływanie otoczenia;
2. metoda wróżenia polegająca na rozsypywaniu ziemi, kamieni itp. i odczytywaniu kształtów jakie utworzyły


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niepotwierdzona naukowo tradycyjna praktyka wykorzystania właściwego usytuowania obiektów budowlanych, ogródków itd., tak, by jak najlepiej wyczerpać dobre oddziaływanie otoczenia, danego terenu;

 (1.2) wróżenie w oparciu o wzór ułożony przez rozrzucone kamienie, żwir czy patyczki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • geomancja – praktyka wykorzystania, niepotwierdzonych naukowo, „energii” Ziemi i Kosmosu
  • geomancja – wróżenie ze znaków nakreślonych na ziemi lub rozsypanych garści piasku, soli lub innej podobnej substancji oraz z topografii terenu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔ̃ˈmãnt͡sʲja, AS: geõmãncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geomanta m.

Wiktionary


geomechaniczny

→ geomechanika


SJP.pl

Patrz:

geomechanika

geomechanika

gałąź geologii inżynierskiej zajmująca się właściwościami skał, głównie dla potrzeb budownictwa i górnictwa


SJP.pl

Geomechanika – gałąź geologii inżynierskiej zajmująca się, głównie dla potrzeb budownictwa i górnictwa, właściwościami skał.

Stosowane są w niej zasady fizyki i mechaniki do obliczania stanu naprężeń skał (w górnictwie: górotworu) oraz ich reakcji na odkształcenia.

Wikipedia


geomembrana

syntetyczna, szczelna folia izolacyjna stosowana w budownictwie i ochronie środowiska


SJP.pl


geometr.

skrót od: geometryczny


SJP.pl


geometra

specjalista mierzący grunty; mierniczy; geodeta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mat. specjalista z dziedziny geometrii

 (1.2) daw. zob. geodeta.

Wiktionary

Geometra (przest.), mierniczy – osoba, najczęściej inżynier lub technik, zajmująca się pomiarami gruntów i sporządzaniem planów. W starożytności "Wielkim Geometrą" nazywano Apoloniusza z Pergi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔ̃ˈmɛtra, AS: geõmetra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geometria ż., geometryczność ż., geometryzacja ż.

 czas. geometryzować ndk.

 przym. geometryczny, geometryzacyjny

 przysł. geometrycznie

Wiktionary


geometria

dział matematyki badający figury geometryczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mat. dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi

 (1.2) mat. szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki;

Wiktionary

Geometria – jedna z głównych dziedzin matematyki; tradycyjnie i nieformalnie definiowana jako nauka o przestrzeni i jej podzbiorach zwanych figurami. W znaczeniu precyzyjnym i ogólnym jest to nauka badająca dla wybranych przekształceń ich niezmienniki, zwłaszcza inne niż moc zbioru czy niezmienniki topologiczne. W zależności od rodzaju przestrzeni i przekształceń mówi się o różnych rodzajach geometrii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kątami zajmuje się geometria i trygonometria

 (1.2) W geometrii analitycznej objętość jest wyrażana za pomocą całki potrójnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔ̃ˈmɛtrʲja, AS: geõmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geometra m., geometryczność ż.

 przym. geometryczny

 przysł. geometrycznie

Wiktionary


geometrio

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: geometria

Wiktionary


geometrycznie

przysłówek

 (1.1) nauk. mat. według geometrii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geometra mos., geometria ż., geometryczność ż., geometryzacja ż.

 czas. geometryzować ndk.

 przym. geometryczny, geometryzacyjny

Wiktionary


geometryczność

→ geometryczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest geometryczne

Wiktionary

Patrz:

geometryczny

Powiązane:

 rzecz. geometria ż., geometra m.

 przym. geometryczny

 przysł. geometrycznie

Wiktionary


geometryczny

dotyczący geometrii


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mat. dotyczący geometrii

 (1.2) składający się z elementów będących figurami geometrycznymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Niezwykłe malowidła z XV w. zawierają ponad 100 scen oraz 640 niepowtarzalnych motywów geometrycznych, tkaninowych i zwierzęcych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔ̃mɛˈtrɨt͡ʃnɨ, AS: geõmetryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geometra m., geometria ż., geometryczność ż.

 przysł. geometrycznie

Wiktionary


geometryzacja

stosowanie w sztukach plastycznych form i motywów geometrycznych lub nadawanie czemuś kształtów geometrycznych


SJP.pl


geometryzacyjny

przymiotnik od: geometryzacja


SJP.pl


geometryzm

→ geometryzacja


SJP.pl

Patrz:

geometryzacja

geomorfolog

specjalista w dziedzinie geomorfologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w dziedzinie geomorfologii; badacz kształtu terenu, jego powstania oraz zmian, które zachodzą w czasie, zarówno naturalnych, jak i wpływających na niego działalności człowieka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Geomorfologia pozwala zrozumieć współczesną rzeźbę parków narodowych i innych unikalnych obszarów świata, na których można odkryć wyjątkowo efektowne formy terenu. W dzisiejszych czasach, w epoce dalekich podróży, każdy turysta powinien być w pewnym stopniu geomorfologiem. Należy jednak zauważyć, że turysta patrzy na krajobraz, natomiast geomorfolog go widzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geomorfologia ż.

 przym. geomorfologiczny

Wiktionary


geomorfologia

nauka o formach powierzchni Ziemi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu;

Wiktionary

Geomorfologia – nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi oraz procesach, które je kształtowały i nadal kształtują. Nazwa pochodzi od greckich słów: "geo" (Ziemia), "morfo" (forma) i "logos" (nazwa). Zajmuje się opisem (morfografia), pomiarem (morfometria), genezą (morfogeneza) i wiekiem (morfochronologia) form powierzchni Ziemi. Bada ona zarówno pojedyncze formy (wydzielając genetyczne typy form) jak i zespoły form (wydzielając genetyczne typy rzeźby).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako dyscyplina akademicka geomorfologia rozwinęła się w latach 1890–1930. Przyczynił się do tego szczególnie W. M. Davis (1830-1934), uznany mistrz geomorfologii, twórca teorii cyklów geograficznych oraz współtwórca kierunku genetycznego w geomorfologii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔ̃mɔrfɔˈlɔɟja, AS: geõmorfoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geomorfolog m.

 przym. geomorfologiczny

Wiktionary


geomorfologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) geol. związany z geomorfologią, dotyczący geomorfologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zasadnicza rola geomorfologiczna pływów polega na zmianie poziomu wody, dzięki czemu energia fal może być wydatkowana na przestrzeni większego przedziału pionowego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geomorfologia ż., geomorfolog m.

Wiktionary


geomorfolożka

→ geomorfolog


SJP.pl

Patrz:

geomorfolog

geonim

pseudonim utworzony od nazwy geograficznej


SJP.pl


geopark

obszar chroniony o istotnym znaczeniu naukowym dla geologii


SJP.pl

Geopark – obszar o dokładnie wyznaczonych granicach, obejmujący stanowiska dziedzictwa geologicznego (często geostanowiska) o istotnym znaczeniu naukowym dla geologii, jak również obiekty unikatowe lub piękne, reprezentatywne dla danego regionu i jego historii geologicznej. Geopark to nie tylko walory geologiczne, obszar ten może być cenny także z archeologicznego, ekologicznego, historycznego czy kulturowego punktu widzenia.

Wikipedia


geopatyczny

promieniowanie geopatyczne - szkodliwe promieniowanie wysyłane przez żyły wodne, uskoki tektoniczne i złoża minerałów


SJP.pl


geoplan

płyta z umocowanymi na stałe kołkami, tworząca sieć kwadratową układu współrzędnych, wykorzystywana do prezentacji figur geometrycznych płaskich, wykresów funkcji matematycznych itp.


SJP.pl


geoplastyczka

specjalistka w dziedzinie geoplastyki


SJP.pl


geoplastyk

specjalista w dziedzinie geoplastyki


SJP.pl


geoplastyka

sporządzanie map geograficznych w postaci modelu z gliny, gipsu itp., mające na celu odtworzenie powierzchni danego obszaru


SJP.pl


geopoetyka

dziedzina badań kulturowych poświęcona związkom literatury i geografii


SJP.pl


geopolimer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. syntetyczny polimer, glinokrzemian;

Wiktionary

Ge

Wikipedia


geopolityczka

→ geopolityk


SJP.pl

Patrz:

geopolityk

geopolitycznie

przysłówek

 (1.1) polit. w sposób dotyczący geopolityki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sytuacja Izraela geopolitycznie jest trochę inna niż Polski, która jest częścią Unii Europejskiej i nigdy nie będzie takim języczkiem u wagi jak Izrael dla Amerykanów, bo chociażby mają oni Niemców ze swoimi bazami tuż obok nas.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geopolityka ż.

 przym. geopolityczny

Wiktionary


geopolityczny

1. dotyczący położenia geograficznego jakiegoś terenu, które wpływa na jego pozycję polityczną;
2. związany z teorią zakładającą, że funkcjonowanie państw zależy od ich położenia geograficznego


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący położenia geograficznego danego obszaru, które wpływa na jego sytuację polityczną

 (1.2) związany z geopolityką, zgodny z doktryną geopolityki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔpɔlʲiˈtɨt͡ʃnɨ, AS: geopolʹityčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geopolityka ż.

 przysł. geopolitycznie

Wiktionary


geopolityk

1. koncepcja polityczna, według której polityka państwa wynika z jego położenia geograficznego;
2. nauka badająca zależność polityki państw od ich położenia geograficznego;
3. położenie geograficzne jakiegoś obszaru wpływające na jego sytuację polityczną


SJP.pl


geopolityka

1. koncepcja polityczna, według której polityka państwa wynika z jego położenia geograficznego;
2. nauka badająca zależność polityki państw od ich położenia geograficznego;
3. położenie geograficzne jakiegoś obszaru wpływające na jego sytuację polityczną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. doktryna polityczna, która głosi, że warunki geograficzne wyznaczają procesy i fakty polityczne

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: geopolityk

Wiktionary

Ge

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żyjemy w czasach, w których geopolityka, czyli zabiegi o zasoby ustępuje technopolityce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geopolityk m.

 przym. geopolityczny

 przysł. geopolitycznie

Wiktionary


geopotencjalny

związany z potencjałem siły ciężkości


SJP.pl


geoprzestrzenny

dotyczący określonej lokalizacji lub określonego obszaru geograficznego


SJP.pl


georadar

urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne i jednocześnie rejestrujące odbite fale od anomalii w badanej strukturze


SJP.pl

Ge

Wikipedia


georadarowy

→ georadar


SJP.pl

Patrz:

georadar

georg

obce imię męskie


SJP.pl


george

[czytaj: dżordż]
1. anglosaskie imię męskie;
2. nazwisko obce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. Jerzy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • George – rzeka
  • George – gmina
  • George – miasto
  • George – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Lyon
  • George – miasto w stanie Waszyngton, w hrabstwie Grant
  • George (ang. George County) – hrabstwo w stanie Missisipi
  • Anju Bobby George – indyjska lekkoatletka
  • Boy George – brytyjski piosenkarz
  • Brian George – brytyjski aktor
  • Christopher George – amerykański aktor
  • Dan George – kanadyjski aktor
  • David Lloyd George – brytyjski polityk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do końca lutego miną dwa lata odkąd Pauline pracuje w firmie George'a.

Wiktionary


georges

[czytaj: żorż] francuskie imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. Jerzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyjmuje się, że twórcą puentylizmu był Georges Seurat.

Wiktionary


georgetown

[czytaj: dżordżtałn]
1. stolica Gujany; Demerara;
2. miasto w Malezji; Penang;
3. stolica Kajmanów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Gujany;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu miast, dzielnic miast i gmin w krajach anglojęzycznych;

Wiktionary

Georgetown – stolica, główny port i największe miasto Gujany, położone na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, nad ujściem rzeki Demerary. Ok. 235 tys. mieszkańców (2012, szacunkowo).

Poprzez port eksportuje się stąd cukier, drewno, boksyty, złoto i diamenty.

Georgetown jest siedzibą Uniwersytetu Gujany. Do najważniejszych zabytków należy drewniana katedra św. Jerzego, reprezentująca styl wiktoriański.

Wikipedia


georgia

[czytaj: dżordżja, możliwe też: georgja] stan w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan w południowo-wschodniej części USA, ze stolicą w Atlancie;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa miejscowości i trzech gmin w USA

 (1.3) geogr. zob. Georgia Południowa.

Wiktionary

Ge

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie byłem w Georgii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Georgina ż.

Wiktionary


georgiański

→ Georgia (stan w USA) [czytaj: dżordżiański]


SJP.pl


georgica

[czytaj: georgika] poemat Wergiliusza opiewający pracę rolnika; Georgika, Georgiki


SJP.pl


georgij

obce imię męskie


SJP.pl


georgika

poemat sławiący wieś w starożytnych: Grecji i Rzymie


SJP.pl


georgiki

poemat sławiący wieś w starożytnych: Grecji i Rzymie


SJP.pl

Georgiki – poemat dydaktyczny o tematyce rolniczej, autorstwa tworzącego w I w. p.n.e. poety rzymskiego Wergiliusza.

Wikipedia


georgina

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Georgina – w niektórych językach żeński odpowiednik imienia Jerzy
  • Georgina – miejscowość w Kanadzie, w prowincji Ontario, w regionie York
  • Georgina – rzeka okresowa w Australii
  • Georgina (Walentina Szczukina, 1931-2022) – rosyjska mniszka prawosławna
  • Georgina Tarasiuk – polska piosenkarka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po dłuższej przerwie Georgina Tarasiuk postanowiła nagrać nową płytę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. georgika ż.

:: zdrobn. Georginka ż., Gina ż.

 przym. Georginin

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Georginka, Gina

Wiktionary


georginia

roślina ozdobna z rodziny astrowatych; dalia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. zob. dalia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔrʲˈɟĩɲja, AS: georʹǵĩńi ̯a

Wiktionary


georóżnorodność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. zróżnicowanie nieożywionych elementów przyrody;

Wiktionary

Georóżnorodność (ang. "geodiversity") – różnorodność przyrody nieożywionej oraz procesy zachodzące na powierzchni Ziemi, w morzach i oceanach.

Termin „georóżnorodność” nie posiada jednej powszechnie akceptowanej definicji. Niektóre ze stosowanych definicji to:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Georóżnorodność dotyczy różnych aspektów wiążących się na przykład z tłem geochemicznym, które ma istotne reperkusje, wywiera bardzo istotny wpływ na chemizm wód wykorzystywanych przez podmioty gospodarcze czy też ludność.

Wiktionary


geosfera

koncentryczna sfera wchodząca w skład kuli ziemskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. powłoka globu ziemskiego;

Wiktionary

Geosfera (z gr. γῆ "gē" „ziemia”, σφαῖρα "sphaîra" „kula”) – każda z kilku umownych, koncentrycznych warstw, wchodzących w skład kuli ziemskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Geosfery dzielą się na cieńsze powłoki.

Wiktionary


geosferyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pogląd o przybliżonej kulistości Ziemi;

Wiktionary

Geosferyzm – pogląd, że Ziemia jest w przybliżeniu kulą. Pojawił się najpóźniej w starożytnej Grecji i został udowodniony przez jej uczonych; przez kolejne stulecia upowszechnił się w Europie, krajach islamskich i Indiach. Nowożytne odkrycia geograficzne umożliwiły przedstawienie go pozostałym kulturom.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dowody geosferyzmu były znane w starożytnej Grecji.

Wiktionary


geosiatka

siatka stabilizująca podłoże, zapobiegająca osiadaniu i deformacjom nawierzchni


SJP.pl


geosmina

organiczny związek chemiczny z grupy cyklicznych alkoholi, nadający żywności i wodzie ziemisty, spleśniały, stęchły zapach i smak


SJP.pl

Ge

Wikipedia


geostatyczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) fiz. związany z geostatyką, dotyczący geostatyki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geostatyka ż.

Wiktionary


geostatystyczny

→ geostatystyka


SJP.pl

Patrz:

geostatystyka

geostatystyka

dział statystyki matematycznej poświęcony procesom stochastycznym


SJP.pl

Geostatystyka – zespół metod estymacji wykorzystywany do rozwiązywania problemów w takich dyscyplinach jak nauki o Ziemi, geologia, hydrogeologia, geofizyka, geodezja, geotechnika, meteorologia, rolnictwo.

Geostatystyka zajmuje się opisem zmiennej zregionalizowanej przy pomocy wariogramu lub kowariancji.

Wikipedia


geostrategia

dziedzina geopolityki, w której strategia państwa uzależniona jest od elementów geograficznych


SJP.pl

Geostrategia – dziedzina geopolityki, w której strategia państwa, w tym polityka zagraniczna i polityka bezpieczeństwa, są podporządkowane elementom geograficznym według zasady, że „geografia jest matką geostrategii”. Geostrategia jest rozpatrywana zawsze z perspektywy określonego państwa, a zatem bierze pod uwagę, jego cele, zasoby, kulturę, gospodarkę itd.

Wikipedia


geosynklina

podłużne zagłębienie w skorupie ziemskiej: oceanicznej lub kontynentalnej


SJP.pl

Geosynklina – przestarzałe pojęcie z dziedziny geologii, centralny element teorii geosynklin, która tłumaczyła powstawanie łańcuchów górskich, obecnie zastąpionej przez tektonikę płyt.

Wikipedia


geosyntetyczny

→ geosyntetyk


SJP.pl

Patrz:

geosyntetyk

geosyntetyk

produkt polimerowy o wysokiej trwałości wbudowywany w grunt


SJP.pl


geosyrysowate

o cechach geosyrysowatych (podrodzina roślin)


SJP.pl


geosyrysowaty

o cechach geosyrysowatych (podrodzina roślin)


SJP.pl


geotaksja

reakcja ruchowa swobodnie poruszającego się organizmu (najczęściej jednokomórkowego) na bodziec kierunkowy - przyciąganie ziemskie


SJP.pl


geotechniczka

→ geotechnik


SJP.pl

Patrz:

geotechnik

geotechniczny

→ geotechnika


SJP.pl

Patrz:

geotechnika

geotechnik

nauka zajmująca się badaniem gruntów dla celów budowlanych


SJP.pl


geotechnika

nauka zajmująca się badaniem gruntów dla celów budowlanych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. techn. dziedzina nauki i inżynierii zajmująca się badaniem właściwości gruntów i skał oraz ich wykorzystaniem w budownictwie

Wiktionary

Geotechnika – gałąź inżynierii ściśle związana z inżynierią lądową. Jest to nauka zajmująca się właściwościami gruntu pod kątem projektowania i wykonawstwa budowli ziemnych i podziemnych oraz fundamentów budynków i nawierzchni drogowych. Jest to nauka interdyscyplinarna, wykorzystująca gruntoznawstwo, mechanikę gruntów, fundamentowanie, geologię – w szczególności inżynierską, chemię, fizykę, mechanikę budowli, reologię etc.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. geotechnik mos.

Wiktionary


geotechnolog

technolog zajmujący się zagadnieniami z zakresu geologii, górnictwa, geochemii i technologii chemicznej


SJP.pl


geotektonik

specjalista w dziedzinie geotektoniki


SJP.pl


geotektonika

specjalista w dziedzinie geotektoniki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. nauka o ruchach skorupy ziemskiej i ułożenie mas skalnych

Wiktionary

Geotektonika – dział tektoniki zajmujący się procesami zachodzącymi w skorupie ziemskiej w skali globalnej lub regionalnej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔtɛkˈtɔ̃ɲika, AS: geotektõńika

Wiktionary

Powiązane:

 przym. geotektoniczny

Wiktionary


geoterapia

wykorzystanie ziemi w celach terapeutycznych, np. okłady z określonego rodzaju błota lub gliny, relaksacyjna uprawa ziemi w ogródku, stosowane w starożytności leczenie przez podawanie do jedzenia sprasowanej ziemi


SJP.pl


geoterma

elektrownia lub ciepłownia geotermiczna (geotermalna)


SJP.pl


geotermalny

związany z ciepłem płynącym z wnętrza Ziemi; geotermiczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z ciepłem i gorącymi źródłami we wnętrzu Ziemi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Planeta jednak pozostawała aktywna geologicznie, więc domniemywaliśmy, że ekosystem musi bazować na energii geotermalnej, a te rzekome duże organizmy zamieszkują siedliska podziemne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geotermia ż.

Wiktionary


geotermia

wykorzystywanie ciepła płynącego z wnętrza Ziemi do produkcji energii elektrycznej i ogrzewania


SJP.pl


geotermiczny

związany z ciepłem płynącym z wnętrza Ziemi; geotermalny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geol. związany z ciepłem z wnętrza Ziemi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od dołu lodowiec jest ogrzewany ciepłem geotermicznym z głębi Ziemi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geotermalny

Wiktionary


geotermika

Geotermika – dział geofizyki zajmujący się badaniem procesów cieplnych wnętrza kuli ziemskiej, m.in. procesów przenoszenia ciepła oraz procesów stygnięcia Ziemi. Nauka ta pomaga wykorzystać energię geotermiczną dla potrzeb energetyki.

Wikipedia


geotorsja

ustawienie części roślin wynikające z oddziaływania pola grawitacyjnego, np. liści lub kwiatów tą samą stroną do góry


SJP.pl


geotropizm

ukierunkowany ruch roślin spowodowany działaniem przyciągania ziemskiego; grawitropizm; barotropizm


SJP.pl

Geotropizm (grawitropizm) – reakcja organów roślinnych na zmianę ich położenia względem wektora grawitacji.

Przykładem może być umieszczenie rośliny w położeniu horyzontalnym, jej pęd główny wzniesie się w górę, a korzeń skieruje się w dół. Reakcja pędu jest skierowana odwrotnie do kierunku działania siły grawitacji, mówimy tu o grawitropizmie ujemnym. Korzeń główny wygina się zgodnie z działaniem siły grawitacji jest to grawitropizm dodatni.

Wikipedia


geoturystyczny

→ geoturystyka


SJP.pl

Patrz:

geoturystyka

geoturystyka

forma turystyki skupiona na obiektach i zjawiskach geologicznych (skały, jaskinie, wulkany itp.)


SJP.pl

Geoturystyka (ang. "geotourism") – forma turystyki bazującej m.in. na obiektach geologicznych, ściśle związana z geologią stosowaną, ochroną przyrody nieożywionej i edukacją geologiczną. Szansą dla rozpowszechnienia idei geoturystyki na szeroką skalę okazała się między innymi koncepcja tworzenia Geoparków UNESCO.

Wikipedia


geotyp

forma danego gatunku różniąca się pod względem genetycznym od innych form tego gatunku i oddzielona od nich barierami topograficznymi (np. morzem)


SJP.pl

Geotyp – takson niższy od gatunku (zwykle utożsamiany z podgatunkiem), służący do wyodrębniania form w obrębie danego gatunku różniących się genetycznie i oddzielonych barierami geograficznymi (np. morza, góry).

Wikipedia


geowłóknina

tkanina syntetyczna z włókien polipropylenowych lub poliestrowych


SJP.pl

Ge

Wikipedia


geozagrożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geol. zjawisko wynikające z dynamicznych procesów zachodzących w obrębie atmosfery, pedosfery, litosfery i hydrosfery, które stanowi zagrożenie dla życia ludzi i zwierząt;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Geozagrożeniem są przede wszystkim zjawiska ekstremalne, tzn. takie, które dalece wykraczają poza przyjęte normy i średnie, zdarzają się rzadko i mogą rodzić wielkie niebezpieczeństwo lub przynosić poważne straty.

Wiktionary


gepard

drapieżne zwierzę z rodziny kotowatych o żółtym ubarwieniu w czarne cętki, żyjące na stepach Azji i Afryki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. drapieżny ssak z rodziny kotowatych;

Wiktionary

Gepard ("Acinonyx") – rodzaj drapieżnych ssaków z podrodziny kotów (Felinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciało geparda jest smukłe i muskularne z długimi nogami, mimo iż wygląda na wątłego i delikatnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛpart, AS: gepart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. gepardziątko n.

:: fż. gepardzica ż.

 przym. gepardzi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gepard grzywiasty

Wiktionary


gepardzi

→ gepard


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do geparda

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z gepardem, dotyczący geparda

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla geparda, mający cechy geparda

Wiktionary

Patrz:

gepard

Przykłady

 (1.1) Zza skały wystawał gepardzi ogon.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gepard mzw., gepardziątko n., gepardzica ż.

Wiktionary


gepardzica

samica geparda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. samica geparda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wybiegu przebywa obecnie gepardzica z młodym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gepardziątko n.

:: fm. gepard m.

 przym. gepardzi

Wiktionary


gepardziątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) młode geparda; mały, młody gepard

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za matką dreptało gepardziątko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gepard mzw., gepardzica ż.

 przym. gepardzi

Wiktionary


gepida

członek ludu germańskiego


SJP.pl


gepidowie

członek ludu germańskiego


SJP.pl

Gepidowie ( Gepidae, "Gipedae", gr. Γετίπαιδες – "dzieci Gotów") – grupa dawnych plemion wschodniogermańskich, blisko spokrewniona z Gotami, zamieszkująca tereny dzisiejszych Węgier wschodnich i Rumunii zachodniej. Przeszli do historii, pokonując Hunów po śmierci Attyli, w bitwie nad rzeką Nedao. Ich państwo zostało rozbite przez Longobardów i Awarów w II poł. VI w.

Wikipedia


gepidzi

lud germański; Gepidowie


SJP.pl


gepista

członek GPU (dawnej radzieckiej służby bezpieczeństwa)


SJP.pl


geppert

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edyta Geppert (ur. 1953) – polska piosenkarka
  • Eugeniusz Geppert (1890-1979) – polski malarz
  • Jan Geppert (ur. 1929) – polski malarz
  • Christopher Cross (ur. 1951) – amerykański wokalista

Wikipedia


ger

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ger – dynastia chasydzka z Góry Kalwarii
  • Ger – francuska gmina w regionie Akwitania
  • Ger – francuska gmina w regionie Dolna Normandia
  • Ger – francuska gmina w regionie Midi-Pireneje
  • Ger – hiszpańska gmina w comarce Baixa Cerdanya
  • Ger – rzeka we Francji, przepływająca przez teren departamentu Górna Garonna, prawy dopływ rzeki Garonny
  • ger – inna nazwa jurty

Wikipedia


gera

miasto w Niemczech


SJP.pl

Gera – miasto na prawach powiatu we wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, nad Białą Elsterą, ok. 60 km na południe od Lipska, ok. 80 km na wschód od Erfurtu, przy autostradzie A4. Po Erfurcie i Jenie trzecie co do wielkości miasto kraju związkowego Turyngia. 31 grudnia 1988 roku miasto liczyło 134 834 mieszkańców, a 31 grudnia 2014 roku już tylko 94 492 mieszkańców.

Wikipedia


gerald

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Gerald – imię męskie pochodzenia germańskiego. Stanowi złożenie członów: ger- ("oszczep") i -wald/-walt, ("władać, panować"), oznaczającego "władający oszczepem", "władający włócznią". W Polsce imię potwierdzone w formie Gerald, Gierołt (1393) oraz jako zawołanie heraldyczne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɛralt, AS: geralt

Wiktionary


geraldostwo

Gerald z małżonką; Geraldowie


SJP.pl


geraldowie

Gerald z małżonką; Geraldostwo


SJP.pl


geraldowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Geralda lub z nim związany


SJP.pl


geraldyna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Geraldyna – żeński odpowiednik imienia Gerald.

Geraldyna imieniny obchodzi: 13 października i 5 grudnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja nauczycielka historii i wiedzy o społeczeństwie ma na imię Geraldyna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Geraldynia ż., Geraldynka ż., Geraldysia ż., Dyna ż.

Wiktionary


gerania

geranium;
1. rodzaj roślin jednorocznych z rodziny bodziszkowatych; bodziszek;
2. gatunek rośliny z rodziny bodziszkowatych; anginka, anginowiec, pelargonia pachnąca, ruzyndla


SJP.pl

Gerania, Góry Geranejskie ( Γεράνεια Όρη) – pasmo górskie w Grecji, w Koryntii (gmina Lutraki-Aji Teodori) i Attyce (gmina Megara), na półwyspie Peloponez. Najwyższym szczytem jest Makryplagi (1351 lub 1369 m n.p.m.).

Wikipedia


geraniol

alkohol nienasycony występujący w wielu olejkach eterycznych, bezbarwna ciecz o zapachu róż, stosowany jako składnik olejków zapachowych i smakowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) alkohol terpenowy pochodzenia naturalnego

Wiktionary

Geraniol – organiczny związek chemiczny z grupy nienasyconych alkoholi terpenowych. Występuje w olejkach eterycznych. Ma intensywny zapach kojarzący się ze świeżością i pelargoniami, dlatego stosuje się go często w wielu kompozycjach zapachowych stosowanych w perfumach. Jest głównym składnikiem olejku różanego, pelargoniowego i cytrynowego. Jest izomerem geometrycznym (o konfiguracji "E") nerolu.

Wikipedia


geraniowy

przymiotnik od: gerania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zrobiony z geranium

 (1.2) kosmet. otrzymany z odpowiedniego rodzaju pelargonii

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Olejek geraniowy ma silny, słodki zapach, barwę jasnozieloną. Jest otrzymywany z liści pelargonii. Ma on działanie antydepresyjne i aseptyczne oraz ściągające.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geranium n.

Wiktionary


geranium

gerania;
1. rodzaj roślin jednorocznych z rodziny bodziszkowatych; bodziszek;
2. gatunek rośliny z rodziny bodziszkowatych; anginka, anginowiec, pelargonia pachnąca, ruzyndla


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bodziszek (Geranium) – rodzaj roślin z rodziny bodziszkowatych
  • Pelargonia pachnąca (Pelargonium graveolens) – gatunek roślin z rodziny bodziszkowatych, zwyczajowo nazywany geranium

Wikipedia


geranos

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) choreogr. mit. taniec żurawia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najbardziej tajemniczym momentem w przygodach Tezeusza jest geranos, magiczny taniec labiryntu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛˈrãnɔs, AS: gerãnos

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taniec żurawia, taniec labiryntu

Wiktionary


gerar

Ge

Wikipedia


gerard

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Gerard – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów oznaczających „oszczep”, „silny” lub „odważny”.

Forma "Kai" funkcjonująca w Niemczech jest prawdopodobnie fryzyjskim dziecięcym spieszczeniem Gerarda.

Gerard imieniny obchodzi: 30 stycznia, 12 lutego, 23 kwietnia, 13 maja, 13 czerwca, 24 września, 3 października, 16 października, 30 października, 24 listopada i 29 grudnia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɛrart, AS: gerart

Wiktionary


gerarda

imię żeńskie


SJP.pl

Gerarda – imię żeńskie; żeński odpowiednik germańskiego imienia Gerard, złożonego z członów "ger–", "gari–" – „oszczep”, i "–hard" – „mężny, mocny, trwały”.

W Polsce imię jest rzadkie. W styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 69 kobiet o imieniu Gerarda nadanym jako imię pierwsze.

Wikipedia


gerardia

1. roślina zielna z rodziny akantowatych;
2. roślina z rodziny zarazowatych


SJP.pl


gerardostwo

Gerard z małżonką; Gerardowie


SJP.pl


gerardowie

[czytaj: żeRAR, w odmianie: Gérarda - czytaj: żeRARda itd.] francuskie imię męskie


SJP.pl


gerardowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gerarda lub z nim związany


SJP.pl


gerardziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gerardy lub z nią związany


SJP.pl


geraza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. stanowisko archeologiczne w północnej Jordanii, w starożytności ośrodek miejski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozkwit Gerazy przypadł na lata panowania cesarza Trajana.

Wiktionary


gerbera

roślina kwiatowa o różnokolorowych kwiatach osadzonych na długich łodygach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Gerbera|ref=tak., rodzaj bylin z rodziny astrowatych;

 (1.2) bot. ogrod. roślina z rodzaju gerbera (1.1)

 (1.3) kwiat gerbery (1.2)

Wiktionary

Gerbera ("Gerbera" L.) – rodzaj bylin należący do rodziny astrowatych. Liczy około 22–29 gatunków. Rośliny te występują w stanie dzikim w południowo-wschodniej Afryce i na Madagaskarze oraz w tropikalnych rejonach Azji i na Tasmanii. Nazwę roślinie, dla upamiętnienia niemieckiego botanika Traugotta Gerbera, nadał w 1735 roku Jan Frederik Gronovius.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Z okazji Dnia Nauczyciela wychowawczyni ich klasy dostała piękny bukiet gerber.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛrˈbɛra, AS: gerbera

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gerberowy

Wiktionary


gerberek

potocznie: produkt spożywczy dla dzieci


SJP.pl


gerberowy

→ gerbera


SJP.pl

Patrz:

gerbera

gerda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Gerda (Gerd) – w mitologii nordyckiej piękna córka olbrzyma Gymira, która została żoną Frejra.

Początkowo nie chciała oddać mu swej ręki ani za dające nieśmiertelność złote jabłka, ani pod groźbą odcięcia głowy. Uległa, dopiero gdy wysłannik Frejra Skirnir zagroził jej żądzą, której nic nie byłoby w stanie zaspokoić, głodem, którego nic nie mogłoby nasycić, i uwięzieniem u bram piekła.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɛrda, AS: gerda

Wiktionary


gere

[czytaj: gier] nazwisko


SJP.pl

Gere – szwedzki torpedowiec z lat 80. XIX wieku, jedna z trzech zbudowanych jednostek typu "Munin". Okręt został zwodowany w 1887 roku w krajowej stoczni Finnboda Varv w Sztokholmie i w tym samym roku wcielono go do służby w Svenska marinen. W 1915 roku okręt został przeklasyfikowany na patrolowiec i oznaczony Vedettbåt n:r 18. Jednostka została skreślona z listy floty w 1923 roku.

Wikipedia


geremek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronisław Geremek (1932-2008) – polski historyk-mediewista i polityk
  • Hanna Geremek (1930-2004) – polska uczona, historyk, żona prof. Bronisława Geremka
  • Agora Bronisław Geremek

Wikipedia


gerent

zarządca, osoba sprawująca administrację; pełnomocnik handlowy lub polityczny


SJP.pl


gerenuk

rodzaj antylopy z rodziny wołowatych


SJP.pl


gereza

małpa wąskonosa z rodziny koczkodanów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Colobus|Illiger|ref=tak., rodzaj niewielkiej małpy z rodziny koczkodanowatych;

 (1.2) zool. małpa z rodzaju gerez (1.1)

Wiktionary

Gereza ("Colobus") – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny gerez (Colobinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Twarze gerez są pozbawione owłosienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛˈrɛza, AS: gereza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gerezy lm nm.

Wiktionary


gerezanka

rodzaj ssaka naczelnego z podrodziny gerez


SJP.pl

Gerezanka ("Piliocolobus") – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny gerez (Colobinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

Wikipedia


gerhard

obce imię męskie


SJP.pl


geriatra

osoba specjalizująca się w zakresie geriatrii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wieku podeszłego

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka specjalistka geriatrii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛrʲˈjatra, AS: gerʹi ̯atra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geriatria ż.

 przym. geriatryczny

 przym. geriatrycznie

Wiktionary


geriatria

dział medycyny zajmujący się zapobieganiem i leczeniem chorób wieku podeszłego i starczego oraz badaniem biologicznych podstaw procesów starzenia się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami wieku podeszłego;

 (1.2) pot. med. oddział szpitala, kliniki lub szkoły medycznej, który zajmuje się geriatrią (1.1)

Wiktionary

Geriatria – priorytetowa dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami wieku podeszłego. Historycznie wywodzi się z interny, jako „królowej nauk medycznych”, ale aktualnie obejmuje również inne zagadnienia związane ze schorzeniami wieku podeszłego, czerpiąc m.in. z medycyny rodzinnej, neurologii czy psychiatrii. Geriatrii nie należy mylić z gerontologią, która jest nauką o procesach starzenia się.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɛrʲˈjatrʲja, AS: gerʹi ̯atrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geriatra mos.

 przym. geriatryczny

 przysł. geriatrycznie

Wiktionary


geriatryczny

związany z podeszłym wiekiem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. dotyczący geriatrii lub geriatrów

 (1.2) dotyczący wieku starczego, właściwy takiemu wiekowi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. geriatra mos. / ż., geriatria ż.

 przysł. geriatrycznie

Wiktionary


geriatryk

potocznie: osoba w podeszłym wieku, zwłaszcza wymagająca opieki geriatrycznej


SJP.pl


geriavit

handlowa nazwa witaminowo-mineralnego suplementu diety


SJP.pl


geriocain

[czytaj: geriokain] nazwa handlowa preparatu stosowanego w niektórych zaburzeniach wieku podeszłego, zawierającego prokainę; Gerovital


SJP.pl


gerlach

marka sztućców i firma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. masyw górski w Tatrach;

Wiktionary

Gerlach, Gierlach (słow. "Gerlachovský štít", "Gerlachovka", niem. "Gerlsdorfer Spitze", "Gerlach", węg. "Gerlachfalvi-csúcs"), 2655 m n.p.m. – najwyższy szczyt Tatr oraz całych Karpat i jednocześnie Słowacji, położony w bocznej grani Tatr Wysokich. Szczyt ten należy do Korony Europy, Wybitnej Korony Tatr oraz Wielkiej Korony Tatr.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Masyw Gerlacha składa się z kilku wierzchołków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gerlachów m., Mały Gerlach m., Pośredni Gerlach m., Zadni Gerlach m.

 przym. gerlachowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gierlach, daw. Garłuch

Wiktionary


gerlachowski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Gerlachu, związany z Gerlachem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gerlach m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gierlachowski

Wiktionary


gerlicz

nazwisko


SJP.pl


gerling

nazwisko


SJP.pl


germ.

skrót od: germański


SJP.pl


germakówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w rejonie borszczowskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Ge

Wikipedia

Powiązane:

 przym. germakówecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Giermakówka

Wiktionary


german

pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32, należący do grupy węglowców, wykorzystywany m.in. jako składnik stopów specjalnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32;

Wiktionary

German (Ge, łac. "germanium") – pierwiastek chemiczny z bloku p układu okresowego. Jest twardym, błyszczącym, srebrzystoszarym półmetalem o właściwościach chemicznych podobnych do innych węglowców, przede wszystkim krzemu i cyny. Tworzy wiele związków organicznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) German jest półprzewodnikiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛrmãn, AS: germãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Germanin mos., germanit m., Germania ż.

 temsłow. germano-

 przysł. germańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Ge

Wiktionary


germanen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. chem. alotropowa odmiana germanu mająca postać warstwy o jednoatomowej grubości i sześciokątnych komórkach, przypominająca plaster miodu;

Wiktionary

Germanen – alotropowa odmiana germanu, nanomateriał o płaskiej strukturze, analogicznej do grafenu i silicenu. Atomy germanu tworzą warstwę jednoatomowej grubości i połączone są w sześciokąty na podobieństwo plastra miodu. Ze względu na minimalną grubość, germanen jest uważany za strukturę dwuwymiarową. Wykazuje nowe właściwości półprzewodnikowe oraz optyczne i jest przedmiotem zainteresowania nauki, jako mogący znaleźć rozliczne zastosowania w elektronice.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sam germanen został „wymyślony" – to znaczy założono możliwość jego istnienia – już w 2009 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. germanenowy

Wiktionary


germania

nazwa terenów położonych na wschód od Renu i na północ od górnego i środkowego Dunaju, używana przez starożytnych Rzymian


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. starożytna nazwa ziem na wschód od Renu i na północ od Dunaju;

 (1.2) książk. apoteoza, personifikacja Niemiec lub Niemców w patriotycznych utworach literackich, dziełach malarskich;

 (1.3) astr. planetoida o numerze katalogowym 241 z pasa głównego asteroid;

Wiktionary

Ge

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɛrˈmãɲja, AS: germãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. germaniec mos., germanistyka ż., germanista m., germanistka ż., germanizacja ż., germańskość ż., germanizm m., germanizowanie n., zgermanizowanie n., Germanin m., Germanka ż., german m.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germanistyczny, germanizacyjny, germański

 temsłow. germano-

 przysł. germańsko

Wiktionary


germanie

pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32, należący do grupy węglowców, wykorzystywany m.in. jako składnik stopów specjalnych


SJP.pl

Germanie, in. Germanowie ( Germani) – odłam Indoeuropejczyków żyjący w północnej i środkowo-północnej Europie, na północ od ludów celtyckich. Posługują się językami germańskimi.

Germanami przyjęło się nazywać grupę ludów z indoeuropejskiej rodziny językowej. Praojczyzną tych ludów jest obszar dzisiejszej Danii, południowej Skandynawii i Szlezwiku. Nazwy "Germanie" po raz pierwszy użył Poseidonios, a w ślad za nim Juliusz Cezar.

Wikipedia


germaniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) żart. Niemiec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ziutek strzelił germańcowi między oczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Germania ż., Germanin mos., Germanka ż.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germanistyczny, germanizacyjny, germański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Niemiec; pogard. adolf, szkop, szwab, fryc, helmut, niemiaszek, przest. niemczura

Wiktionary


germanik

Gaius Claudius Drusus Caesar Germanicus (ur. 24 maja 15 p.n.e., zm. 10 października 19 n.e.) – wódz rzymski, członek dynastii julijsko-klaudyjskiej (wnuk Liwii, żony cesarza Augusta). Bratanek cesarza Tyberiusza, ojciec cesarza Kaliguli, brat Klaudiusza. Poślubił wnuczkę Oktawiana Augusta, Agryppinę.

Wikipedia


germanin

mieszkaniec Germanii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. mieszkaniec Germanii

 (1.2) etn. hist. członek ludu indoeuropejskiego zamieszkującego w starożytności i średniowieczu terytoria północnej i środkowo-północnej Europy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Początkowo Germanie byli zorganizowani w grupy rodzinno-plemiennyemienne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Germania ż., germanista mos., germanizator mos., germanofil mos., germanofilstwo n., germanofobia ż., germanistyka ż., germanizacja ż., germanizowanie n., germanizm mrz., german mrz.

:: fż. Germanka ż., germanistka ż.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germanistyczny, germanizacyjny, germański

 temsłow. germano-

 przysł. germańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Pragermanin

Wiktionary


germanista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zaw. jęz. znawca języka, literatury i kultury niemieckiej

 (1.2) zaw. eduk. nauczyciel języka niemieckiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po sprawdzeniu czterdziestej szóstej pracy maturalnej germanista poczuł, że zdecydowanie musi napić się kawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛrmãˈɲista, AS: germãńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. germanizm mrz., Germania ż., Germanin mos., Germanka ż., germanistyka ż.

:: fż. germanistka ż.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germański, germanistyczny, germanizacyjny

Wiktionary


germanistka

→ germanista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. eduk. znawczyni języka, literatury i kultury niemieckiej

 (1.2) eduk. nauczycielka języka niemieckiego

Wiktionary

Patrz:

germanista

Przykłady

 (1.2) Po sprawdzeniu trzydziestej piątej pracy maturalnej germanistka poczuła, że musi napić się kawy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. germanizm mrz., Germania ż., Germanin mos., Germanka ż., germanistyka ż., germanizowanie n.

:: fm. germanista m.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germański, germanistyczny, germanizacyjny

Wiktionary


germanistyczny

→ germanistyka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z germanistyką

Wiktionary

Patrz:

germanistyka

Przykłady

 (1.1) Aż czworo uczniów naszej szkoły znalazło się na liście laureatów tegorocznej edycji Konkursu Germanistycznego zorganizowanego przez Instytut Filologii Germańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. germaniec mos., germanistyka ż., Germania ż., Germanin m., Germanka ż., germanista mos., germanistka ż., germanizacja ż., germanizm mrz.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germanizacyjny, germański

Wiktionary


germanistyka

1. nauka o języku, kulturze i literaturze niemieckiej;
2. wydział lub kierunek na uniwersytecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) eduk. dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą niemiecką i językiem niemieckim

 (1.2) pot. studia obejmujące germanistykę (1.1) na wyższej uczelni

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Honorata ukończyła germanistykę w Hamburgu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Germanin mos., Germania ż., germanista mos., germanistka ż., germanizacja ż., germanizm mrz., germanizowanie n.

 przym. germanistyczny, germański, germanizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) filologia niemiecka, filologia germańska

Wiktionary


germanit

minerał germanowy


SJP.pl


germanizacja

poddawanie wpływom niemieckim, nadawanie czemuś cech typowo niemieckich; germanizowanie, zniemczanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) narzucanie lub dobrowolne przyswajanie kultury niemieckiej i języka niemieckiego

Wiktionary

Ge

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. germanizator m., germanizatorka ż., germanizowanie n., zgermanizowanie n., germanizm m., germanistyka ż., germanista m., germanistka ż., Germania ż., Germanin m., Germanka ż.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germanizatorski, germanizacyjny, germanistyczny, germański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niemczenie, zniemczenie

Wiktionary


germanizacyjny

przymiotnik od: germanizacja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z germanizacją, dotyczący germanizacji, narzucający język lub kulturę niemiecką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. germanizatorka ż., zgermanizowanie n., germaniec mos., Germanka ż., Germanin mos., germanizacja ż., germanizowanie n., germanizator m., germanizm m., germanistyka ż., germanista m., germanistka ż., Germania ż.

 czas. zgermanizować, germanizować ndk.

 przym. germanizatorski, germański, germanistyczny

Wiktionary


germanizator

osoba narzucająca kulturę niemiecką, język i cechy właściwe Niemcom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. osoba prowadząca germanizację

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kartuzi bowiem, z jednej strony rozwijając kulturalną działalność godną uznania, z drugiej okazali się germanizatorami, tak dalece, że nawet w okresie panowania Rzeczypospolitej, na Kaszubach szerzyli niemieckość i nawet szereg wsi obsadzili niemieckimi i luterskimi kolonistami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Germanin mos., germanizacja ż., germanizowanie n., zgermanizowanie n.

:: fż. germanizatorka ż.

 czas. germanizować ndk., germanizować się ndk., zgermanizować dk., zgermanizować się dk.

 przym. germanizacyjny, germański

 temsłow. germano-

Wiktionary


germanizatorka

kobieta, która germanizuje, dąży do zniemczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta prowadząca germanizację

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Germanin mos., germanizacja ż., germanizowanie n., zgermanizowanie n.

:: fm. germanizator mos.

 czas. germanizować ndk., germanizować się ndk., zgermanizować dk., zgermanizować się dk.

 przym. germanizacyjny

 temsłow. germano-

Wiktionary


germanizatorski

→ germanizator


SJP.pl

Patrz:

germanizator

germanizm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku niemieckim albo z niego przejęte


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka niemieckiego;

Wiktionary

Germanizm (od Germania – łacińska nazwa Niemiec, także teutonizm) – wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa zapożyczona z języka niemieckiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɛrˈmãɲism̥, AS: germãńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. German mos., Germania ż., Germanik mos., Germanin mos., germanista mos., germanistka ż., germanistyka ż., germanizacja ż., germanizator mos., germanizatorka ż., germanizatorskość ż., germanizowanie n., Germanka ż., germańskość ż., zgermanizowanie n.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germanistyczny, germanizacyjny, germański

Wiktionary


germanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) narzucanie lub przyswajanie kultury niemieckiej i języka niemieckiego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Germanin mos., germanizatorka ż., zgermanizowanie n., germanizacja ż., germanizator m., germanizm m., germanistyka ż., germanista m., germanistka ż., Germania ż.

 czas. zgermanizować, germanizować ndk.

 przym. germanizacyjny, germanizatorski, germański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niemczenie, zniemczanie

Wiktionary


germanizować

1. narzucać kulturę niemiecką, zaszczepiać język i cechy właściwe Niemcom;
2. germanizować się - przyjmować kulturę, język i cechy właściwe Niemcom


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zgermanizować)

 (1.1) książk. narzucać kulturę i język niemiecki

 (1.2) nadawać czemuś charakter niemiecki

czasownik zwrotny niedokonany germanizować się (dk. zgermanizować się)

 (2.1) przyswajać kulturę i język niemiecki, stawać się Niemcem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prusaki nie będą już germanizować naszych dzieci!

 (1.2) Okupanci zza Odry masowo germanizowali słowiańskie nazwy.

 (1.2) Reszta zaś, wzorem Prusaków, przekręcających na swój sposób odwieczne nazwy słowiańskie, imię Orzeszkowej tak dalece germanizuje, iż z czasem poznać go nie będziemy mogli.

 (2.1) Wsie germanizowały się z wielkim trudem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. germanizm mrz., germanistka ż., germanista mos., germaniec mos., Germanka ż., Germania ż., Germanin mos., germanizacja ż., germanizator mos., germanizatorka ż., germanizowanie n., zgermanizowanie n.

 czas. zgermanizować dk., zgermanizować się dk.

 przym. germanizacyjny, germański, germanistyczny

 temsłow. germano-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niemczyć, zniemczać

 (2.1) niemczeć, niemczyć się, zniemczać się

Wiktionary


germanka

mieszkanka Germanii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Germanii

 (1.2) etn. członkini plemięemienia indoeuropejskiego zamieszkującego w średniowieczu tereny północnej i środkowo-północnej Europy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Germania ż.

:: fm. Germanin m.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germanistyczny, germanizacyjny, germański

Wiktionary


germano-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z Niemcami lub niemieckością

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. germanizatorka ż., germanizator mos., zgermanizowanie n., german mrz., Germania ż., Germanin mos.

 przym. germański

 przysł. germańsko

 czas. germanizować, zgermanizować

Wiktionary


germanofil

zwolennik, sympatyk tego, co niemieckie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik Niemców i wszystkiego, co niemieckie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. germanofilstwo n., germanofilia ż.

:: fż. germanofilka ż.

 przym. germanofilski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prusofil

Wiktionary


germanofilia

sympatia dla Niemców i tego, co niemieckie; germanofilstwo, germanofilizm


SJP.pl


germanofilizm

sympatia dla Niemców i tego, co niemieckie; germanofilia, germanofilstwo


SJP.pl


germanofilka

→ germanofil


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwolenniczka Niemców i wszystkiego, co niemieckie

Wiktionary

Patrz:

germanofil

Powiązane:

 rzecz. germanofil mos., germanofilstwo n.

Wiktionary


germanofilski

→ germanofil


SJP.pl

Patrz:

germanofil

germanofilstwo

sympatia dla Niemców i tego, co niemieckie; germanofilia, germanofilizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pejor. faworyzowanie tego, co niemieckie; zauważalna przychylność Niemcom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Germanin mos., germanofil mos., germanofilia ż., germanofilka ż.

 przym. germanofilski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) germanofilia

Wiktionary


germanofob

osoba mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co niemieckie; niemcożerca, germanożerca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba mająca niechętny stosunek do wszystkiego co niemieckie

Wiktionary


germanofobia

niechętny lub wrogi stosunek do wszystkiego, co niemieckie; prusofobia


SJP.pl


germanofobka

kobieta mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co niemieckie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta mająca niechętny stosunek do wszystkiego co niemieckie

Wiktionary


germanofobski

→ germanofobia


SJP.pl

Patrz:

germanofobia

germanomania

przesadna sympatia do wszystkiego, co niemieckie; germanofilia, germanofilstwo, germanofilizm


SJP.pl


germanowy

przymiotnik od: german


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący germanu

Wiktionary


germanożerca

osoba mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co niemieckie; niemcożerca, germanofob


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zaciekły wróg Niemców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛrmãnɔˈʒɛrt͡sa, AS: germãnožerca

Wiktionary


germański

przymiotnik od: Germania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Germanów lub Germanii

 (1.2) jęz. dotyczący germańskiej rodziny językowej

 (1.3) książk. niemiecki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adelina to imię germańskiego pochodzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛrˈmãj̃sʲci, AS: germãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. germaniec mos., Germania ż., Germanin m., Germanka ż., germanizm m., germańskość ż., germanistyka ż., germanista m., germanistka ż., germanizacja ż., germanizator m., germanizowanie n., zgermanizowanie n.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germanizacyjny, germanistyczny, germanizatorski

 temsłow. germano-

 przysł. germańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) niemiecki, teutoński

Wiktionary


germańsko

przysłówek

 (1.1) na sposób germański, po germańsku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. german mrz., Germania ż., Germanin mos.

 przym. germański

 temsłow. germano-

Wiktionary


germańskojęzyczny

1. posługujący się językiem germańskim;
2. napisany w języku germańskim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem germańskim


SJP.pl


germańskość

→ germański


SJP.pl

Patrz:

germański

germinacja

kiełkowanie nasion


SJP.pl


germinal

[czytaj: żerminAL] siódmy miesiąc francuskiego kalendarza republikańskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nazwa siódmego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Germinal – miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym
  • Germinal – powieść Émile’a Zoli
  • Germinal – film z 1913 roku
  • Germinal – film z 1963 roku
  • Germinal – film z 1993 roku
  • „Germinal” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej

Wikipedia


germinalny

zarodkowy, np. nowotwór germinalny


SJP.pl


germofob

osoba przejawiająca chorobliwy lęk przed brudem, zarazkami; mizofob, zarazkofob


SJP.pl


germofobia

chorobliwy lęk przed zarazkami; mizofobia


SJP.pl


gero

Gero (?-965), margrabia Marchii Wschodniej od roku 937


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gero (arcybiskup Kolonii)
  • Gero (margrabia Marchii Wschodniej)
  • Gero II (margrabia Łużyc)
  • Gero (miasto) w Japonii

Wikipedia


gerokomia

pogląd, że starszy mężczyzna może się odmłodzić poprzez utrzymywanie kontaktów fizycznych z młodymi dziewczętami


SJP.pl


geronimo

[czytaj: heROnimo] wódz Apaczów Chiricahua


SJP.pl

Geronimo właściwie Goyahkla lub Goyathlay (w języku apache "Ten, który ziewa") (ur. 16 czerwca 1829 w Bedonkohe, zm. 17 lutego 1909 w Fort Sill) – jeden z wodzów Indian Chiricahua.

Wikipedia


geront

członek rady starców w niektórych państwach starożytnej Grecji, wybierany po 60 roku życia, pełniący funkcję dożywotnio


SJP.pl


gerontiusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. imię|polski|m.

Wiktionary

Gerontiusz – wódz wojsk zachodniego Cesarstwa Rzymskiego, który początkowo poparł uzurpację Konstantyna III, a później opowiedział się po stronie uzurpatora Maksymusa.

Wikipedia


geronto-

przedrostek

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze starością, starcami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛˈrɔ̃ntɔ, AS: gerõnto

Wiktionary


gerontofil

osoba odczuwająca pociąg seksualny do osób w podeszłym wieku


SJP.pl


gerontofilia

pociąg seksualny do osób w podeszłym wieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. pociąg seksualny do osób starszych;

Wiktionary

Gerontofilia (gr. γήρον, γήροντος "géron, gérontos" – „starość”, "filia" – „miłość”) – rodzaj zaburzenia preferencji seksualnych (zob. parafilia), w którym osiąganie satysfakcji seksualnej możliwe jest tylko poprzez kontakty z osobami w wieku starczym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Psycholog wyjaśnił różnicę między gerontofilią a innymi parafiliami.

 (1.1) Pacjent przyznał się terapeucie do swojej gerontofilii, co pomogło w dalszej terapii.

 (1.1) Specjaliści próbują zrozumieć, skąd bierze się gerontofilia u niektórych osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛrɔ̃ntɔˈfʲilʲja, AS: gerõntofʹilʹi ̯a

Wiktionary


gerontofilka

→ gerontofil


SJP.pl

Patrz:

gerontofil

gerontofilski

→ gerontofil


SJP.pl

Patrz:

gerontofil

gerontofobia

chorobliwy lęk przed starością


SJP.pl


gerontokracja

1. w niektórych państwach starożytnej Grecji (m.in. w Sparcie): sprawowanie władzy przez radę starców (gerontów);
2. potocznie: ustrój państwowy oparty na rządach ludzi w wieku podeszłym; grupa ludzi starych sprawująca władzę


SJP.pl

Ge

Wikipedia


gerontokrata

pejoratywnie: stary człowiek sprawujący władzę


SJP.pl


gerontolog

specjalista w dziedzinie nauki o starzeniu się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. osoba specjalizująca się w gerontologii

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) kobieta gerontolog (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gerontologia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gerontolożka

Wiktionary


gerontologia

nauka o starzeniu się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka badająca wpływ procesów starzenia się na organizm człowieka;

Wiktionary

Gerontologia – nauka o procesach starzenia się. Jest to interdyscyplinarny splot biologii, medycyny, kulturoznawstwa, psychologii i zasadniczo antropologii kulturowej w terenie. Gerontologii nie należy mylić z geriatrią, która jest nauką o chorobach wieku podeszłego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡɛrɔ̃ntɔˈlɔɟja, AS: gerõntoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gerontolog w.

 przym. gerontologiczny

Wiktionary


gerontologiczny

→ gerontologia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z gerontologią, dotyczący gerontologii

Wiktionary

Patrz:

gerontologia

Powiązane:

 rzecz. gerontologia ż.

Wiktionary


gerontolożka

specjalistka w dziedzinie nauki o starzeniu się


SJP.pl


gerontyzm

rzadko: gerontokracja;
1. w niektórych państwach starożytnej Grecji: sprawowanie władzy przez radę starców (gerontów);
2. potocznie: ustrój państwowy oparty na rządach ludzi w wieku podeszłym; grupa ludzi starych sprawująca władzę


SJP.pl


gerovital

nazwa handlowa preparatu stosowanego w niektórych zaburzeniach wieku podeszłego, zawierającego prokainę; Geriocain


SJP.pl


gerować

czasownik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fermentować

Wiktionary


gerry

1. [czytaj: dżeri] obce imię męskie;
2. nazwisko, m.in. Elbridge Gerry [czytaj: elbridż geri] (1744-1814) - polityk amerykański, wiceprezydent USA


SJP.pl

Gerry – amerykański film fabularny z 2002 roku w reżyserii Gusa Van Santa, z udziałem Matta Damona i Caseya Afflecka. Jest to pierwszy film „Trylogii śmierci” Van Santa. Wszystkie trzy filmy oparte są na zgonach, które miały miejsce w prawdziwym życiu. Pozostałe dwa tytuły to "Słoń" (2003) i "Ostatnie dni" (2005). Opowieść o losie przyjaciół zagubionych na pustyni.

Wikipedia


gersdorfit

minerał, siarczek niklu i arsenu


SJP.pl


gershwin

[czytaj: gerszłin] nazwisko angielskie, m.in. George Gershwin (1898-1937), amerykański kompozytor i pianista


SJP.pl


gerson

1. Wojciech Gerson (1851-1901), malarz polski;
2. Johannes Gerson (właściwie Jean Charlier) (1363-1429), francuski teolog i filozof


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Gerson – średniowieczny teolog, kanclerz Uniwersytetu paryskiego w XIII wieku.
  • Max Gerson – niemiecki lekarz i naukowiec
  • Wojciech Gerson – polski malarz
  • Gérson (Gérson de Oliveira Nunes, ur. 1941) – brazylijski piłkarz
  • Gerson (Gerson Santos da Silva, ur. 1997) – brazylijski piłkarz

Wikipedia


gerszom

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) imię biblijne, występujące w Tanachu / Starym Testamencie

Wiktionary

Zobacz też: Gerszon - syn Lewiego.

Gerszom – pierwszy syn Mojżesza i Sefory. Jego imię znaczyło tyle co cudzoziemiec ("Jestem cudzoziemcem w obcej ziemi"). Miał syna o imieniu Jonatan.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Imię Gerszom nosił m.in. pierworodny syn Mojżesza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gerszonita mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Gerszon

Wiktionary


gerszon

Zobacz też: Gerszom - syn Mojżesza.

Gerszon (hebr. גרשון) – postać biblijna ze Starego Testamentu.

Najstarszy syn Lewiego. Miał dwóch synów - Libniego i Szimei, którzy wraz ze swoimi potomkami tworzyli jedną z trzech grup lewitów. W niektórych fragmentach Biblii jest on również nazywany imieniem Gerszom.

Wikipedia


gerta

zdrobnienie od: Gertruda


SJP.pl


gertruda

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Gertruda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego, złożone z członu Ger-: stwniem. "gēr" – „włócznia z ostrym żelaznym grotem”, „oszczep”, oraz trut, od germ. "thrūdi" („moc, siła”) pomieszanego z "drūda", stwniem. "trūt", "drūt" („ukochany, miły”; por. Ermentruda). Można je tłumaczyć jako „silna w walce oszczepem”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nazywam się Gertruda i jestem bibliotekarką z Katowic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛrˈtruda, AS: gertruda

Wiktionary


gertrudziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gertrudy lub z nią związany


SJP.pl


gerundialny

→ gerundium


SJP.pl

Patrz:

gerundium

gerundium

w językoznawstwie: rzeczownik odczasownikowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. rzeczownikowa forma czasownika

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gerundialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odsłownik, rzeczownik odczasownikowy

Wiktionary


gerundivum

imiesłów bierny czasu przyszłego występujący w gramatyce łacińskiej, wyrażający czynność, która powinna zostać spełniona; gerundiwum


SJP.pl


gerundiwum

imiesłów bierny czasu przyszłego występujący w gramatyce łacińskiej, wyrażający czynność, która powinna zostać spełniona; gerundivum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. łaciński imiesłów bierny czasu przyszłego, który określa czynność, jaka powinna zostać wykonana

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gerundivum

Wiktionary


geruzja

główny organ władzy w oligarchii greckiej, składający się z dwóch królów (dziedzicznie) i rady 28 starszych (wybieranych przez Zgromadzenie Ludowe); rada starców


SJP.pl

Ge

Wikipedia


gerwatowski

nazwisko


SJP.pl


gerwazostwo

Gerwazy z małżonką; Gerwazowie


SJP.pl


gerwazowie

Gerwazy z małżonką; Gerwazostwo


SJP.pl


gerwazowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gerwazego lub z nim związany


SJP.pl


gerwazy

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Gerwazy – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „czczony”, „szanowany”.

Imię niezbyt popularne w Polsce. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 72 mężczyzn o imieniu Gerwazy nadanym jako imię pierwsze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bóg raczy wiedzieć, dlaczego Paschazjuszowi nie spodobały się żarty Gerwazego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛrˈvazɨ, AS: gervazy

Wiktionary


gerwin

imię męskie


SJP.pl

Gerwin – imię męskie pochodzenia germańskiego, złożone z członów "Ger-" ("oszczep, dzida") i "-win" ("przyjaciel"). W Polsce pierwszy raz notowane w 1264 roku u osoby o niejasnej narodowości. Istnieje dwóch świętych katolickich o tym imieniu.

Wikipedia


gerydon

1. ozdobny, drewniany słupek pod świecznik lub wazę;
2. mały, narożnikowy stolik o jednej nodze, na drobiazgi, kwiaty itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. wysoka ozdobna podstawa pod świecznik, wazę, tacę itp., stosowana w XVI-XVII wieku

 (1.2) daw. niewielki okrągły stolik, jedno- lub trójnożny, używany w wyposażeniu wnętrz w XVIII-XIX wieku jako podręczny mebel śniadaniowy, także na kwiaty lub bibeloty;

Wiktionary

Ge

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na gerydonach spoczywały piramidy owoców, wiązanki kwiatów i różnych kształtów puchary do picia.

 (1.2) Na dwóch gerydonach po kątach ustawiono mnóstwo porcelany różnego rodzaju, srebrną cukiernicę, srebrne lichtarze, robione kwiatki, woskowe owoce, maselniczkę w kształcie baranka i różne drobne graciki.

Wiktionary


gerylas

hiszpański partyzant, biorący udział w wojnie zwłaszcza z Napoleonem I


SJP.pl


gerylasować

walczyć na tyłach wroga, działać w zbrojnych oddziałach ochotniczych


SJP.pl


gerylasówka

wojna podjazdowa; partyzantka


SJP.pl


ges

dźwięk g obniżony o pół tonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. dźwięk g obniżony o półton;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy słyszałeś już Menuet ges dur Beethovena?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛs, AS: ges

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. G♭

Wiktionary


ges-dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku ges


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku ges (w zapisie nutowym z sześcioma bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji Ges-dur (1.1)

Wiktionary

Ges-dur – gama muzyczna oparta na skali durowej i której toniką jest ges. Gama Ges-dur zawiera dźwięki: ges, as, b, ces, des, es, f. Tonacja Ges-dur zawiera sześć bemoli.

Pokrewną jej molową tonacją paralelną jest es-moll, jednoimienną molową – ges-moll.

Ges-dur to także akord, zbudowany z pierwszego (ges), trzeciego (b) i piątego (des) stopnia gamy Ges-dur.

Wikipedia


ges-moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku ges


SJP.pl

ges-moll – gama muzyczna oparta na skali molowej, której toniką jest ges. Gama ges-moll zawiera dźwięki: ges, as, heses, ces, des, eses, fes. Enharmonicznym odpowiednikiem ges-moll jest gama fis-moll.

Nazwa ges-moll oznacza także akord, zbudowany z pierwszego (ges), trzeciego (heses) i piątego (des) stopnia gamy ges-moll.

Wikipedia


geses

dźwięk g obniżony o dwa półtony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. dźwięk g obniżony o cały ton;

Wiktionary

."

Dźwięki geses na pięciolinii. W kolejności: geses¹, geses², Geses, geses°.

Geses – dźwięk, którego częstotliwość dla geses¹ wynosi około 349,6 Hz. Jest to obniżony za pomocą podwójnego bemola dźwięk g. Enharmonicznie dźwięki o tej samej wysokości to: eis i f.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɛsɛs, AS: geses

Wiktionary


gesneria

roślina z rodziny ostrojowatych


SJP.pl


gessler

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Gessler (ur. 1955) – restaurator, aktor
  • Magdalena Gessler (ur. 1953) – restauratorka, pisarka, osobowość telewizyjna
  • Marta Gessler (ur. 1960) – restauratorka, pisarka
  • Mateusz Gessler (ur. 1980) – restaurator, kucharz
  • Zbigniew Gessler (1921-2004) – rzemieślnik, polityk, poseł na Sejm PRL
  • (113355) Gessler – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia


gest

1. ruch ręki towarzyszący mowie, czasem ją zastępujący; skinienie; znak;
2. mieć gest - być hojnym, wspaniałomyślnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ruch ciała, zazwyczaj dłoni, podkreślający treść wypowiedzi

 (1.2) książk. czyn wspaniałomyślny, dokonany w sposób podniosły lub dla zwrócenia uwagi, dla efektu

Wiktionary

Gest – dowolny ruch wykonany przez kogoś świadomie lub nieświadomie, mający określone znaczenie.

Zazwyczaj gesty są rozumiane tylko przez pewną grupę osób, które wywodzą się z tego samego środowiska lub tego samego kręgu kulturowego. Niektóre gesty stanowią też rodzaj znaku, umożliwiającego rozpoznanie odpowiednich osób. Typowym przykładem jest poprawne salutowanie w wojsku, które w każdej armii różni się nieco szczegółami wykonania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kloss wypił tego wieczoru dużo, pozbawiało go to zwykłej pewności siebie, musiał być czujny, musiał kontrolować każdy swój gest.

 (1.2) Hrabiego stać było na wielki gest: wybudował szpital dla biedoty, czym zyskał sympatię córki księcia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛst, AS: gest

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gestykulacja ż.

:: zdrobn. geścik mrz.

 czas. gestykulować ndk.

Wiktionary


gestagen

żeński hormon z grupy progesteronów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fizj. żeński hormon płciowy, hormon podtrzymujący ciążę

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gestagenny

Wiktionary


gestagenny

→ gestagen; gestagenowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fizj. dotyczący gestagenu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gestagen m.

Wiktionary


gestagenowy

→ gestagen; gestagenny


SJP.pl


gestalt

[czytaj: geszTALT] Gestalt;
1. kierunek w psychologii, zakładający, że życie psychiczne należy traktować jako twór złożony z pewnych całości, niedających się sprowadzić do ich części składowych; psychologia postaci, gestaltyzm;
2. podejście psychoterapeutyczne, w którym problemy człowieka analizowane są w kontekście jego sytuacji zewnętrznej; psychoterapia postaci


SJP.pl

Gestalt (niem. «postać») – zaproponowana przed II wojną światową w Niemczech teoria percepcji alternatywna wobec innych znanych i akceptowanych na początku XX wieku. Ze względu na swoje oryginalne podejście do opisu zjawiska percepcji doczekała się kontynuacji i została rozwinięta.

Wikipedia


gestaltysta

zwolennik gestaltyzmu


SJP.pl


gestaltyzm

kierunek w psychologii, zakładający, że życie psychiczne należy traktować jako twór złożony z pewnych całości, niedających się sprowadzić do ich części składowych; psychologia postaci, gestalt, Gestalt


SJP.pl


gestapo

1. funkcjonariusz(e) policji politycznej w III Rzeszy;
2. siedziba policji politycznej w III Rzeszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) hist. tajna policja hitlerowskich Niemiec;

 (1.2) hist. siedziba gestapa (1.1)

 (1.3) hist. funkcjonariusze gestapa (1.1)

Wiktionary

Zobacz też: powieść „Gestapo”.

Gestapo ( Geheime Staatspolizei, Tajna Policja Państwowa; do 1936 również Gestapa, od "Geheimes Staatspolizeiamt" – Urząd Tajnej Policji Państwowej) – tajna policja utworzona w III Rzeszy 26 kwietnia 1933, która w sposób bezwzględny zwalczała wszelkie przejawy oporu, rozwiązana wraz z upadkiem III Rzeszy w 1945. Przez Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze uznana za organizację zbrodniczą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Agenci gestapo słuchają i czasem dowiadują się ciekawych wiadomości (…)

 (1.1) Kahał posłał najgorszych bandytów, zwanych przez Żydów „żydowskim gestapem", szczególnie lubianych przez Niemców za bezwzględność, bezlitosne bicie skazanych i gwałt na dziewczętach.

 (1.1) (…) raport z 2 września informował: „przy rewizjach za bronią milicjanci i wojsko Wasilewskiej rabuje gorzej od gestapa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛˈstapɔ, AS: gestapo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gestapowiec m., gestapówka ż.

 przym. gestapowski

Wiktionary


gestapowiec

członek gestapo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. funkcjonariusz gestapo

 (1.2) pogard. obraź. nielubiana osoba, wredna, autorytatywna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z wyroków sądów podziemnych ginęli konfidenci, szmalcownicy, gorliwi gestapowcy i policjanci, urzędnicy gestapo i administracji okupanta, strażnicy z Pawiaka, a także szczególnie znienawidzeni funkcjonariusze Urzędów Pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛstaˈpɔvʲjɛt͡s, AS: gestapovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gestapo n., Gestapo n.

 przym. gestapowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) menda, faszysta, nazista

Wiktionary


gestapowski

→ gestapo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z gestapo lub gestapowcami, dotyczący gestapo

Wiktionary

Patrz:

gestapo

Powiązane:

 rzecz. gestapo n., Gestapo n., gestapowiec mos., gestapówka ż.

Wiktionary


gestia

kierowanie czyimiś interesami z upoważnienia; administracja; zarząd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk., ofic. zakres kompetencji lub uprawnienie do decydowania o czymś

 (1.2) przest. kierowanie sprawami z czyjegoś upoważnienia

 (1.3) przest. urz. zarząd lub administracja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ład i porządek pozostawały w gestii komendy policji.

 (1.1) Wybór tematu pozostawiono w gestii prelegenta, co zwykle prowadzi do nie kończących się rozterek.

 (1.1) Osobiście jednak przychylam się do stwierdzenia, że decyzja o urodzeniu dziecka powinna pozostawać tylko w gestii kobiety.

 (1.3) Piotr III polecił, aby zarząd wszystkich majątków kościelnych przeszedł w gestię Kolegium Ekonomii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛstʲja, AS: gestʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gestor m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompetencja, uprawnienia, decyzja

Wiktionary


gestodźwięk

dźwięk tworzony ruchami ciała, np. klaskaniem, tupaniem


SJP.pl


gestor

dysponent, zarządca


SJP.pl


gestorka

dysponentka, zarządczyni


SJP.pl


gestowy

→ gest


SJP.pl

Patrz:

gest

gestoza

choroba występująca w okresie ciąży, objawiająca się uporczywymi nudnościami w pierwszym trymestrze (gestoza wczesna) lub obrzękami kończyn, wysokim ciśnieniem tętniczym oraz zwiększeniem wydalania białka z moczem w trzecim trymestrze (gestoza późna)


SJP.pl


gestyczny

związany z gestem , gestykulacją; gestykulacyjny


SJP.pl


gestyjność

→ gestyjny


SJP.pl

Patrz:

gestyjny

gestyjny

→ gestyka


SJP.pl

Patrz:

gestyka

gestyka

sztuka wyrażania uczuć i myśli za pomocą gestykulacji, stosowana jako element gry aktorskiej


SJP.pl


gestykulacja

1. część mowy ciała, ruchy rąk podkreślające treść wypowiedzi;
2. wykonywanie gestów, posługiwanie się gestami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ruchy rąk, które uwypuklają treść wypowiedzi, wykonywanie gestów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gest m., gestyka ż., gestykulowanie n.

 czas. gestykulować ndk.

 przym. gestykulacyjny

 przysł. gestykulacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gestyka

Wiktionary


gestykulacyjny

wyrażający się gestem (gestami), związany z gestem; gestyczny


SJP.pl


gestykulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gestykulować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛstɨkulɔˈvãɲɛ, AS: gestykulovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gestykulować

 rzecz. gestykulacja ż.

Wiktionary


gestykulować

1. wykonywać ruchy rękoma, podkreślając treść wypowiedzi;
2. wykonywać gesty, posługiwać się gestami


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) poruszać rękoma w celu podkreślenia swojej wypowiedzi, pokazania czegoś, dania komuś jakiegoś znaku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gwałtownie gestykulując daje znak, aby mężczyzna przerwał pracę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛstɨkuˈlɔvat͡ɕ, AS: gestykulovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gest mrz., gestykulacja ż., gestykulowanie n.

Wiktionary


geszefciara

→ geszefciarz


SJP.pl

Patrz:

geszefciarz

geszefciarka

→ geszefciarz


SJP.pl

Patrz:

geszefciarz

geszefciarski

przymiotnik od: geszefciarz


SJP.pl


geszefciarstwo

zajmowanie się geszeftami; spekulacja; szachrajstwo


SJP.pl


geszefciarz

człowiek zajmujący się geszeftem, drobny spekulant


SJP.pl


geszefcik

zdrobnienie od: geszeft


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od geszeft

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geszeft m.

Wiktionary


geszeft

potocznie, slangowo: interes do zrobienia, często nieuczciwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gwara. żyd., pot. przest. interes, zwykle nieuczciwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geszefciarstwo

:: zdrobn. geszefcik, geszefciarz

 przym. geszefciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szwindel

Wiktionary


geszem

Geszem – postać biblijna ze Starego Testamentu.

Wpływowy Arab, który próbował powstrzymać Nehemiasza przed odbudową murów Jerozolimy.

Wikipedia


geszur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina historyczna w południowej części Golanu, na wschód od Jeziora Galilejskiego;

Wiktionary

Geszur – region i miasto w południowej Syrii, zarazem nazwa aramejskiego królestwa z przełomu XI i X wieku p.n.e.

Źródła biblijne (2 Księga Samuela 3,3; 13,37a) wspominają o Talmaju, królu Geszur, teściu izraelskiego króla Dawida.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Joab powstał i udał się do Geszur, i sprowadził Absaloma do Jerozolimy.

Wiktionary


get

miasto biblijne


SJP.pl

Ge

Wikipedia


geta

japońskie drewniane chodaki wyjściowe


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Geta – cesarz rzymski
  • Geta – tradycyjne japońskie obuwie
  • Geta (go) – zagranie w wywodzącej się z Dalekiego Wschodu grze go
  • Geta – gmina w Alandii
  • Geta – gaun wikas samiti w Nepalu

Wikipedia


getafe

Getafe (wym.) – jest jednym z okręgów miejskich na południu prowincji Madryt. Jest jednym z najbardziej zaludnionych i uprzemysłowionych miast w strefie metropolitalnej stolicy. Na znaczenie Getafe ma także wpływ obecność wojskowej bazy lotniczej, jednej z najstarszych w Hiszpanii, jak również w Cerro de los Ángeles, uważany za centrum geograficzne Półwyspu Iberyjskiego oraz Uniwersytet Karola III (Universidad Carlos III), którego rektorat znajduje się w mieście.

Wikipedia


geter

substancja pochłaniająca gazy (zwykle magnez lub bar); getter


SJP.pl


getin

nazwa banku


SJP.pl


getka

nazwisko


SJP.pl


getr

1. cholewka z filcu, sukna lub innego materiału, wkładana na obuwie dla ochrony nogi przed zimnem; kamasz;
2. podkolanówka bez stóp


SJP.pl


getra

1. cholewka z filcu, sukna lub innego materiału, wkładana na obuwie dla ochrony nogi przed zimnem; kamasz;
2. podkolanówka bez stóp


SJP.pl


getry

cholewki zakładane na buty, zabezpieczające nogi przed niską temperaturą, śniegiem, deszczem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) odzież. podkolanówki bez stóp;

 (1.2) odzież. podobna do spodni część ubioru z elastycznej tkaniny lub dzianiny, obcisła, z gumką w pasie

 (1.3) odzież. sport. skarpety do kolan stanowiące część stroju sportowego piłkarzy

 (1.4) odzież. obuw. używane dawniej ochraniacze z filcu lub grubego sukna, wkładane na wierzch obuwia i sięgające kostek

Wiktionary

Ge

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) legginsy, leginsy

Wiktionary


getsemani

bibilijny ogród u stóp Góry Oliwnej w Jerozolimie, w którym pojmano Chrystusa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. bibl. miejsce kultu i ogród u stóp Góry Oliwnej w Jerozolimie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A kiedy przyszli do ogrodu zwanego Getsemani, rzekł Jezus do swoich uczniów: «Usiądźcie tutaj, Ja tymczasem będę się modlił».

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ogród Oliwny, Ogrójec

Wiktionary


getter

substancja pochłaniająca gazy (zwykle magnez lub bar); geter


SJP.pl

Ge

Wikipedia


getterować

usuwać resztki gazów po ich wypompowaniu z urządzeń próżniowych za pomocą getterów


SJP.pl


getto

1. dzielnica miasta zamieszkana z wyboru lub przymusu przez mniejszości, np. etniczne; w okresie II wojny światowej: przymusowo zamknięta dzielnica żydowska;
2. miejsce, środowisko lub grupa społeczna izolująca się od otoczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) w średniowieczu i później: zwarte skupisko, dzielnica miejska odseparowana od pozostałych części miasta i zamieszkiwana przez mniejszość etniczną, zwykle żydowską, pozwalająca im na zachowanie odrębności etnicznej i religijnej

 (1.2) hist. dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej

 (1.3) dzielnica biedoty, zwykle zamieszkana w większości przez jedną grupę etniczną lub religijną (np. Murzynów, Chińczyków, Portorykańczyków w USA)

 (1.4) przen. miejsce, środowisko lub grupa społeczna (etniczna, religijna lub kulturowa) izolująca się od otoczenia, żyjąca w izolacji od otoczenia

Wiktionary

Getto – część miasta zamieszkana w izolacji od innych przez mniejszość narodową, rasową bądź religijną, najczęściej żydowską.

Określenie to oznacza też odizolowaną społeczność, rządzącą się własnymi prawami i niechętną ludziom z zewnątrz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Terminu „getto” użyto po raz pierwszy na określenie dobrowolnie utworzonego skupiska ludności żydowskiej w Wenecji na początku XVI w.

 (1.2) Pierwszym utworzonym przez nazistów przymusowym gettem w Polsce było powstałe 8 października 1939 roku getto w Piotrkowie Trybunalskim.

 (1.3) Jedno z najsłynniejszych gett współczesnych tworzą dzielnice nędzy w Rio de Janeiro.

 (1.4) Castro, Dzielnica San Francisco, to getto homoseksualistów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛtːɔ, AS: ge•to

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gettoizacja ż., gettoizowanie n., zgettoizowanie n.

 czas. gettoizować ndk., zgettoizować dk.

 przym. gettowy

Wiktionary


gettoizacja

gettyzacja;
1. izolowanie grup etnicznych od społeczeństwa w wydzielonych dzielnicach miasta;
2. proces tworzenia się zamkniętych dzielnic, zamieszkiwanych przez grupy mniejszościowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) socjol. proces tworzenia się gett, homogenicznych obszarów zamieszkiwanych przez grupy mniejszościowe, które nie współżyją ze społeczeństwem większościowym;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Efektem odrzucania ofert pomocy i braku własnej inicjatywy na rzecz integracji jest postępująca gettoizacja obcokrajowców, szczególnie w większych miastach (…), i powstawanie funkcjonujących równolegle, obcych sobie obyczajowo, językowo, kulturowo i religijnie środowisk.

 (1.1) Wypędzenia i gettoizacja w marcu 1941 roku rozpoczęły się, gdy wynikła potrzeba osiedlania żołnierzy Wermachtu, przygotowujących się do ataku na ZSRR, w pobliżu linii demarkacyjnej rozdzielającej obszary okupowanej Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛtːɔjiˈzat͡sʲja, AS: ge•toi ̯izacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. getto n., gettyzacja ż.

 czas. gettoizować ndk., zgettoizować dk.

 przym. gettowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gettyzacja, izolacja, marginalizacja społeczna

Wiktionary


gettoizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zgettoizować)

 (1.1) tworzyć getta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. getto n., gettoizacja ż., gettyzacja ż.

 czas. zgettoizować dk.

 przym. gettowy

Wiktionary


gettowy

przymiotnik od: getto


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z gettem, dotyczący getta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. getto n., gettoizacja ż., gettyzacja ż.

 czas. gettoizować ndk., zgettoizować dk.

Wiktionary


gettysburg

[czytaj: GEtizberg]
1. miasto w stanie Pensylwania;
2. miasto w stanie Dakota Południowa;
3. wieś w stanie Ohio


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gettysburg – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Adams
  • Gettysburg – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Potter
  • Gettysburg – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Darke
  • Gettysburg (Gettysburg Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Graham
  • Gettysburg – film z 1993 o bitwie pod Gettysburgiem

Wikipedia


gettysburski

przymiotnik od: Gettysburg


SJP.pl


gettyzacja

gettoizacja;
1. izolowanie grup etnicznych od społeczeństwa w wydzielonych dzielnicach miasta;
2. proces tworzenia się zamkniętych dzielnic, zamieszkiwanych przez grupy mniejszościowe


SJP.pl


getynga

miasto w Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Niemczech;

Wiktionary

Getynga ( Göttingen, dolnoniem. "Chöttingen") – akademickie miasto powiatowe w Niemczech, nad rzeką Leine, na południowym krańcu kraju związkowego Dolna Saksonia, siedziba powiatu Getynga. W roku 2013 miasto liczyło 116 891 mieszkańców. Jeden z głównych ośrodków naukowych kraju (ponad 30 tys. studentów), siedziba Dolnosaksońskiej Akademii Nauk. Liczące się centrum turystyczne oraz kulturalne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Getynga zatrudniała trzydziestu lampucerów w 1870 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. getyńczyk mos.

 przym. getyński

Wiktionary


getynianin

mieszkaniec Getyngi


SJP.pl


getynianka

mieszkanka Getyngi


SJP.pl


getyt

uwodniony tlenek żelaza, minerał o barwie brunatnej; goethyt


SJP.pl


getyńczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Getyngi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Getynga ż.

 przym. getyński

Wiktionary


getyński

przymiotnik od: Getynga


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Getyngą, dotyczący Getyngi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Getynga ż., getyńczyk mos.

Wiktionary


getz

[czytaj: gec] nazwisko


SJP.pl


gev

gigaelektronowolt


SJP.pl


gewandhaus

1. dom targowy cechów sukienniczych;
2. niemiecka orkiestra symfoniczna z Lipska


SJP.pl


geza

jasna, porowata skała osadowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gejza – książę węgierski
  • Geza (skała) – skała osadowa

Wikipedia


gezer

Gezer ( ‏תל גזר‎) – ruiny starożytnego miasta kananejskiego położone przy kibucu Gezer, w połowie drogi między Jerozolimą a Jafą, w środkowej części Izraela.

Wikipedia


geścik

zdrobnienie od: gest


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od gest

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gest m.

Wiktionary


gg

[czytaj: gie-gie] skrót od:
1. Generalna Gubernia;
2. Generalne Gubernatorstwo;
3. Gadu-Gadu


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego, nazwa własna

 (1.1) = hist. adm. Generalne Gubernatorstwo, Generalna Gubernia

 (1.2) = inform. Gadu-Gadu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • GG – kod ISO 3166-1 alfa-2 Guernsey
    • .gg – domena internetowa przypisana do Guernsey
  • GG (dawniej Gadu-Gadu) – polski komunikator internetowy firmy GG Network
  • Game Gear – przenośna konsola do gier firmy Sega
  • Generalne Gubernatorstwo (1914–1918)
  • Generalne Gubernatorstwo (1939–1945), pot. Generalna Gubernia

Wikipedia


ggtp

skrótowiec

 (1.1) = med. biochem. ang. gamma-glutamyltransferase / gamma-glutamyl transpeptidase → gamma-glutamylotranspeptydaza / γ-glutamylotranspeptydaza / γ-glutamylotransferaza, gamma-glutamylotransferaza

Wiktionary


ghana

[czytaj: gana]
1. państwo w Afryce ze stolicą w Akrze; Republika Ghany;
2. dawne państwo w Sudanie Zachodnim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Afryce ze stolicą w Akrze;

 (1.2) geogr. adm. okręg administracyjny w dystrykcie miejskim Mbeya, w regionie Mbeya w Tanzanii

Wiktionary

Gh

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głównym produktem eksportowym Ghany jest ziarno kakaowca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãna, AS: gãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ghańczyk mos., Ghanka ż.

 przym. ghański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Republika Ghany

Wiktionary


ghanijka

mieszkanka Ghany; Ghanka


SJP.pl


ghanin

mieszkaniec Ghany; Ghańczyk


SJP.pl


ghanka

[czytaj: ganka] obywatelka Ghany; Ghanijka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Ghany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãŋka, AS: gãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ghana ż.

:: fm. Ghańczyk mos.

 przym. ghański

Wiktionary


ghat

kamienne schody wzdłuż rzeki, gdzie są wykonywane rytualne ablucje lub palone zwłoki; ghaty


SJP.pl

Ghat (arab. غات) – miasto w południowo-zachodniej Libii, w oazie na Saharze w pobliżu granicy z Algierią, ośrodek administracyjny gminy Ghat. Pierwotnie tuareskie miasto było w przeszłości ważnym przystankiem na trasie karawan kupieckich. Współcześnie Ghat przyciąga wielu turystów ze względu na malowidła naskalne na pobliskiej pustyni Tadrart Akakus, a także spektakularne krajobrazy libijskiej pustyni.

Wikipedia


ghaty

kamienne schody wzdłuż rzeki, gdzie są wykonywane rytualne ablucje lub palone zwłoki; ghaty


SJP.pl

Ghaty (dewanagari: घाट bengalski: ঘাট, transliteracja ghaţ, dosłownie "stopnie") – ciąg kamiennych schodów prowadzący w dół ku rzece. Występuje w wielu miejscach Azji.

Zszedłszy po ghatach, wyznawcy hinduizmu dokonują podczas modłów według swoich wierzeń rytualnego oczyszczenia się w wodzie z negatywnej karmy (grzechów). W Waranasi i nad innymi brzegami rzek na kamiennych ghatach odbywa się hinduska ceremonia pogrzebu poprzez spalenie zwłok i wyrzucenie pozostałości do rzeki.

Wikipedia


ghazi

[czytaj: gaz-i] wojownik muzułmański walczący z niewiernymi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ghazi – tytuł nadawany w islamie wojownikom i wodzom
  • Ghazi – nazwa wojowników islamskich walczących z niewiernymi
  • PNS „Ghazi” – pakistański okręt podwodny, w służbie 1964-71

Wikipedia


ghazni

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto we wschodnim Afganistanie;

 (1.2) geogr. adm. jednostka administracyjna w Afganistanie;

Wiktionary

Ghazni (Ġazni, Ghazna; pers.: غزنی) – miasto we wschodnim Afganistanie, położone nad rzeką Ghazni, przy drodze samochodowej Kabul – Kandahar. Jest ośrodkiem administracyjnym prowincji Ghazni. W roku 2021 liczyło ponad 190 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przeprowadziłam się do Ghazni na wiosnę 2021.

 (1.2) W skład prowincji Ghazni wchodzi 19 powiatów.

Wiktionary


ghańczyk

[czytaj: gańczyk] obywatel Ghany; Ghanin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Ghany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ghańczycy świętują często i chętnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: gãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ghana ż.

:: fż. Ghanka ż.

 przym. ghański

Wiktionary


ghański

→ Ghana [czytaj: gański]


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do państwa Ghana

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ghańska flaga jest czerwona, żółta, czarna i zielona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãj̃sʲci, AS: gãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ghana ż., Ghańczyk mos., Ghanka ż.

Wiktionary


ghb

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = biol. chem. glikohemoglobina;

 (1.2) = biol. chem. kwas γ-hydroksymasłowy, chemiczny związek organiczny, lek, substacja psychoaktywna, składnik m.in. tzw. pigułki gwałtu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kwas γ-hydroksymasłowy
  • glikohemoglobina
  • Grupa Handlo-Budowa

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hemoglobina glikowana

 (1.2) kwas 4-hydroksybutanowy

Wiktionary


ghee

[czytaj: ghi] masło wyrabiane ze zsiadłego mleka bawolic, popularne w Indiach; ghi


SJP.pl


ghelderode

[czytaj: geldeROD] nazwisko


SJP.pl


ghi

masło wyrabiane ze zsiadłego mleka bawolic, popularne w Indiach; ghee


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) indyjskie masło klarowane;

Wiktionary

Gh

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ghi jest często używane do celów religijnych w rytuałach wedyjskich.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ghee

Wiktionary


ghirlandaio

[czytaj: girlanDAjo] nazwisko


SJP.pl


ghosting

[czytaj: gołsting] nagłe kończenie komunikacji i unikanie kontaktu z drugą osobą bez żadnego wyjaśnienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) psych. socjol. zachowanie polegające na zrywaniu relacji z bliską osobą – natychmiastowym, całkowitym, bez podawania powodów

 (1.2) inform. wada klawiatury polegająca na braku prawidłowej odpowiedzi na wciśnięcie kilku przycisków jednocześnie lub w krótkim czasie, zwykle podczas gry komputerowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. anty-ghosting m.

Wiktionary


ghostować

[czytaj: gołstować] nagle i niespodziewanie kończyć komunikację i unikać kontaktu z drugą osobą bez żadnego wyjaśnienia


SJP.pl


ghostword

wyraz powstały jedynie przez pomyłkę zaistniałą w druku lub wypowiedzi


SJP.pl


ghostwriter

[czytaj: gołstrajter] osoba pisząca teksty za wynagrodzeniem, które są później publikowane pod nazwiskiem zleceniodawcy


SJP.pl

Gh

Wikipedia


ghostwriterka

→ ghostwriter [czytaj: gołstrajterka]


SJP.pl


ghostwriting

[czytaj: gołstrajting] pisanie tekstu publikowanego pod nazwiskiem zleceniodawcy


SJP.pl


ghul

[czytaj: gul] gul;
1. w wierzeniach przedmuzułmańskiej Arabii: zły duch, demon, zwykle rodzaju żeńskiego, pojawiający się pod postacią zwierząt (głównie hien), potworów lub wiedźm;
2. w fantastyce: nieumarła istota żywiąca się ludzkimi zwłokami, ożywiona po śmierci za pomocą czarnej magii albo przez zło, którego dokonała za życia, występująca najczęściej w miejscach obfitujących w zwłoki, np. nekropoliach, cmentarzach, kryptach, w pobliżu kurhanów oraz na polach bitew


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) mit. w wierzeniach przedmuzułmańskiej Arabii zły duch zamieszkujący cmentarze, bezczeszczący groby i pożerający trupy; postać często występująca w grach i literaturze fantastycznej;

Wiktionary

Ghul, ghula ( ‏غول‎) – w wierzeniach przedmuzułmańskiej Arabii zły duch pustynny (pojawiający się także w innych odosobnionych miejscach, na przykład na cmentarzach), demon, zwykle rodzaju żeńskiego, wywodzący się z arabskiego folkloru. Ghule zwabiały, napadały i zabijały podróżnych (zwykle potem pożerały swoje ofiary) oraz okradały groby z umarłych (w następstwie tego słowo "ghoul" odnosi się także do ludzi okradających groby). Pojawiały się pod postacią zwierząt (głównie hien), potworów lub wiedźm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Masywny, szczerzący kły ghul zmierzał w jej stronę z wyraźnie złymi zamiarami.

 (1.1) Ghule niekiedy chwytają ich, by posilić się ich mięsem.

Wiktionary


ghz

gigaherc


SJP.pl


gi

kimono używane w sportach walki, np. w karate, judo, jiujitsu


SJP.pl

Gi (także Cesarzowa Ki; hangul: 기황후;lub Cesarzowa Qi /Ch’i: chiń. 奇皇后), mong. Öljei Khutuk (Өлзий хутуг) (1315-1369/1370) – cesarzowa Chin z dynastii Yuan jako małżonka Togona Temüra i matka chana Biligtü (Ayushiridary). Pochodziła z arystokratycznej rodziny z Goryeo.

Wikipedia


giacomo

[czytaj: dżjakomo] włoskie imię męskie


SJP.pl


giallo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) film. nurt filmów grozy we włoskiej kinematografii lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX w.;

 (1.2) film. film w nurcie giallo (1.1)

Wiktionary

Gi

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) spaghetti thriller

Wiktionary


gianni

[czytaj: dżjańi] włoskie imię męskie


SJP.pl


giardia

wiciowiec wywołujący lambliozę; lamblia


SJP.pl


giardioza

zakażenie pierwotniakiem należącym do wiciowców - lamblia jelitowa; lamblioza


SJP.pl

Giardioza, lamblioza (łac. "giardiosis") – choroba pasożytnicza jelita cienkiego wywoływana przez pierwotniaki z gatunku "Giardia intestinalis" (ogoniastek jelitowy). Inne łacińskie nazwy tego pasożyta to "Giardia duodenalis" oraz, stosowana głównie w Stanach Zjednoczonych, "Giardia lamblia". Występuje w umiarkowanych szerokościach geograficznych, tak samo często w krajach wysoko rozwiniętych, jak i rozwijających się.

Wikipedia


giaur

pogardliwa nazwa nadawana innowiercom przez wyznawców islamu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. (pejor.) muzułmańskie określenie innowiercy, szczególnie chrześcijanina

Wiktionary

Giaur (tur. "gawr", "giaur") – niewierny, pogardliwe określenie nadawane przez wyznawców islamu innowiercom, zwłaszcza chrześcijanom. Określenie to użył George Byron w tytule poematu "Giaur".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) …korsarstwo u Maurów nie było wcale rzeczą hańbiącą, ale czynem bohaterskim, rycerskim. Więc sami nawet członkowie rodziny sułtańskiej wysyłali statki na chwytanie i łupienie giaurów (psów chrześcijańskich).

 (1.1) Ci prawdziwi synowie pustyni witali nas wszędzie z radością, i z wschodnią iście gościnnością przyjmowali w swych namiotach. Znają oni wszyscy Blunta, uważają go za swojego, a nienawidząc wszystkiego co angielskie, pokochali tego giaura, który sercem i duszą do nich przylgnął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟawr, AS: ǵau̯r

Wiktionary

Powiązane:

 przym. giaurski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kafir, daw. dziaur, dżaur,dżawr, gawur, gaur, kaur

Wiktionary


giaurski

→ giaur


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z giaurem, dotyczący giaura

Wiktionary

Patrz:

giaur

Powiązane:

 rzecz. giaur mos.

Wiktionary


gibas

nazwisko


SJP.pl


gibać

1. przechylać, przeginać
2. gibać się - zginać się, wyginać się na bok, w przód lub do tyłu; przechylać się, kołysać się


SJP.pl


gibała

1. przechylać, przeginać
2. gibać się - zginać się, wyginać się na bok, w przód lub do tyłu; przechylać się, kołysać się


SJP.pl

Zobacz też: Łukasz Gibała – polityk, samorządowiec i przedsiębiorca.

Gibała (dawniej niem. "Giballen") – osada leśna w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Olsztynek. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Warlity Małe. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Wikipedia


gibbon

wąskonosa małpa człekokształtna z rodziny gibonowatych; gibon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych o długich kończynach przednich i bez ogona

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gibbon Edward (1737–1794) – historyk brytyjski
  • Gibbon – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny gibbonowatych
  • Gibbonowate– rodzina średniej wielkości ssaków naczelnych
  • Miejscowości w USA:
    • Gibbon – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Sibley
    • Gibbon – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Buffalo
  • Gminy w USA:
    • Gibbon (ang. Gibbon Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Buffalo
  • Gibbon – postać z cyklu Harry Potter

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gibon

Wiktionary


gibboniec

rodzaj ssaków naczelnych z rodziny gibbonowatych


SJP.pl

Gibboniec ("Nomascus") – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny gibbonowatych (Hylobatidae).

Wikipedia


gibbonowate

o cenach gibbonowatych (rodzina małp); gibonowate


SJP.pl

Gibbonowate, gibonowate, gibony, gibbony (Hylobatidae) – rodzina średniej wielkości ssaków naczelnych z nadrodziny człekokształtnych (Hominoidea) w obrębie infrarzędu małpokształtnych (Simiiformes) o długich kończynach wyspecjalizowanych w życiu nadrzewnym. W zapisie kopalnym znane od miocenu.

Wikipedia


gibbonowaty

o cenach gibbonowatych (rodzina małp); gibonowate


SJP.pl


gibbony

rodzina małp człekokształtnych; gibony, gibonowate


SJP.pl


gibbs

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gibbs – wieś w USA, w stanie Missouri, w hrabstwie Adair.
  • Gibbs (ang. Gibbs Township) – gmina w USA, w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Burleigh
  • Gibbs, właściwie Mateusz Przybylski (ur. 1995) – polski producent muzyczny
  • Cecil Armstrong Gibbs (1889–1960) – brytyjski kompozytor
  • Cory Gibbs (ur. 1980) – amerykański piłkarz
  • Daniel Gibbs (ur. 1968) – polityk, tymczasowy Prezydent Rady Terytorialnej Saint-Martin
  • Freddie Gibbs – amerykański raper
  • Georgia Gibbs (1919–2006) – amerykańska piosenkarka
  • Joe Gibbs (1943–2008) – jamajski producent reggae
  • Joseph Gibbs (1699–1788) – brytyjski kompozytor
  • Josiah Willard Gibbs (1839–1903) – amerykański fizyk teoretyk
  • Kieran Gibbs (ur. 1989) – angielski piłkarz

Wikipedia


gibbsyt

minerał, wodorotlenek glinu; hydrargilit, hydrargiryt


SJP.pl

Gibbsyt (hydrargilit) Al(OH)3 – minerał, odmiana polimorficzna wodorotlenku glinu o zawartości 65,4% Al2O3, może zawierać domieszki SiO2, Fe2O3, MgO i inne. Występuje w skupieniach zbitych, blaszkowatych lub o budowie promienistej; czasem w postaci naskorupień i form naciekowych. Nazwa pochodzi o nazwiska amerykańskiego mineraloga George Gibbs (1776–1833).

Wikipedia


gibea

Gibea, "Gibea Beniamina", "Gibea' Saula" – rodzinne miasto i stolica Saula, króla Izraela.

Wikipedia


gibelin

członek partii stronników władzy cesarskiej we Włoszech w czasach walki cesarzy z papiestwem i miastami w XII i XIII wieku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. polit. zwolennik cesarstwa w średniowiecznych Włoszech;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siena była w rękach gibelinów.

 (1.1) Gwelfowie walczyli mężnie z gibelinami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gibelinizm m.

 przym. gibeliński

Wiktionary


gibelinowie

członek partii stronników władzy cesarskiej we Włoszech w czasach walki cesarzy z papiestwem i miastami w XII i XIII wieku


SJP.pl


gibeliński

→ gibelin


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z gibelinami, dotyczący gibelinów

Wiktionary

Patrz:

gibelin

Powiązane:

 rzecz. gibelin mos., gibelinizm mrz.

Wiktionary


gibeon

Gibeon (hebr. גבעון) – jedno z najstarszych miast Kanaanu, wielokrotnie wzmiankowane w Biblii. Gibeon identyfikowany jest ze współczesnym el-Dżib, zlokalizowanym 13 km na północny zachód od Jerozolimy.

Wikipedia


giberelinowy

przymiotnik od: giberelina


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biochem. związany z gibereliną, dotyczący gibereliny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. giberelina ż.

Wiktionary


gibereliny

Gibereliny (GA1-GAn) – związki będące zarówno właściwymi fitohormonami, jak i produktami ich przemian, zaliczane często do regulatorów wzrostu i rozwoju roślin. Gibereliny należące do fitohormonów regulują wzrost i dojrzewanie roślin. Najbardziej rozpowszechnioną gibereliną jest kwas giberelinowy (GA3).

Wikipedia


gibianin

mieszkaniec Gib (wsi w Polsce)


SJP.pl


gibianka

mieszkanka Gib (wsi w Polsce)


SJP.pl


gibki

zwinny, giętki, sprężysty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. giętki, zwinny

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. szybki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ten twój synek jest bardzo gibki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: 'gʲipkʲi, AS: ǵipḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. gibko, gibem

 rzecz. gibkość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprężysty

Wiktionary


gibko

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szybko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pyjter rano gibko poszoł po świeże żymły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: 'gʲipkɔ, AS: ǵipko

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gibki

 przysł. gibem

 rzecz. gibkość ż.

Wiktionary


gibkość

→ gibki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest gibkie; cecha tych, którzy są gibcy

Wiktionary

Gibkość – zdolność człowieka do osiągania dużej amplitudy w wykonywanych ruchach. Ćwiczenie gibkości ma za zadanie przygotowanie aparatu ruchu do realizacji zadań startowych oraz opanowanie racjonalnej techniki.

Do czynników wpływających na rozwój gibkości zalicza się:

Wikipedia

Patrz:

gibki

Powiązane:

 przym. gibki

 przysł. gibko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) giętkość, elastyczność, prężność, sprężystość

Wiktionary


gibnąć

1. przechylić, przegiąć
2. gibnąć się - zgiąć się, wygiąć się na bok, w przód lub do tyłu; przechylić się


SJP.pl


gibon

wąskonosa małpa człekokształtna, z rodziny gibonowatych; gibbon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych o długich kończynach przednich i bez ogona

 (1.2) środ. mot. Fiat 126p;

 (1.3) slang. skręt z marihuany; joint

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co chwilę gibon jakiś lub magot, z ohydnie gołym, czerwonym pośladkiem, wyciągał przez kratę rękę kosmatą, usiłując dla psoty dosięgnąć piór w ogonie ptaków królewskich; papugi wieszały się na prętach przegrody i rozdziawiając dzioby, karykaturalnie do orlich podobne, wtórowały zgiełkliwym krzykiem miauczeniu wykrzywiających się małp.

 (1.2) Widziałaś nowego gibona Gabryśki? Zaparkowała przed instytutem.

 (1.3) Machniemy gibona?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟibɔ̃n, AS: ǵibõn

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. gibonowate lm nm.

 przym. gibonowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kaszlak, maluch

Wiktionary


giboni

→ gibon, np. giboni genom


SJP.pl


gibonowate

o cechach gibonowatych (rodzina małp)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Hylobatidae|Gray|ref=tak., rodzina średniej wielkości małp człekokształtnych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spośród człekokształtnych gibonowate są najlepiej przystosowane do nadrzewnego trybu życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gibon mzw.

Wiktionary


gibonowaty

o cechach gibonowatych (rodzina małp)


SJP.pl


gibony

rodzina małp człekokształtnych; gibonowate, gibbony


SJP.pl


gibraltar

1. terytorium zależne Wielkiej Brytanii położone na krańcu Półwyspu Iberyjskiego;
2. stolica tego terytorium i port morski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego

 (1.2) geogr. polit. terytorium zamorskie Wielkiej Brytanii na Gibraltarze (1.1);

 (1.3) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w Stanach Zjednoczonych i w Wenezueli

Wiktionary

Gi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gibraltar został zdobyty przez wodza Berberów Tarika (stąd nazwa Gebel Tariq, Dżebel Tarik – „góra Tarika”), który zbudował tu twierdzę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟiˈbraltar, AS: ǵibraltar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gibraltarczyk m., Gibraltarka ż., gibraltarczyk m., gibraltarka ż.

 przym. gibraltarski

Wiktionary


gibraltarczyk

mieszkaniec Gibraltaru (stolicy Gibraltaru)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Gibraltaru (stolicy terytorium Gibraltar)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟibralˈtart͡ʃɨk, AS: ǵibraltarčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gibraltar m., Gibraltarczyk m., Gibraltarka ż.

:: fż. gibraltarka ż.

 przym. gibraltarski

Wiktionary


gibraltarka

mieszkanka Gibraltaru (stolicy terytorium o tej samej nazwie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Gibraltaru (stolicy terytorium Gibraltar)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟibralˈtarka, AS: ǵibraltarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gibraltar m., Gibraltarczyk m., Gibraltarka ż.

:: fm. gibraltarczyk m.

 przym. gibraltarski

Wiktionary


gibraltarski

związany z Gibraltarem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Gibraltarem, dotyczący Gibraltaru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gibraltar m., Gibraltarczyk m., Gibraltarka ż., gibraltarczyk m., gibraltarka ż.

Wiktionary


gibski

przymiotnik od: Giby, wieś gminna w województwie podlaskim


SJP.pl


gibson

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gibson – jednostka osadnicza w stanie Arkansas, w hrabstwie Pulaski
  • Gibson – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Glascock
  • Gibson – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Ford
  • Gibson – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Keokuk
  • Gibson – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Scotland
  • Gibson – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Gibson
  • Gibson – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Manitowoc
  • Gibson (ang. Gibson Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Washington
  • Gibson (ang. Gibson Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Bay
  • Gibson (ang. Gibson Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Mercer
  • Gibson (ang. Gibson Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Cameron
  • Gibson (ang. Gibson Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Susquehanna

Wikipedia


gibus

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) reg-pl|Poznań. wysoki człowiek

 (1.2) daw. gw-pl|Warszawa. cylinder

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ginol

Wiktionary


giby

wieś w Polsce


SJP.pl

Giby (lit. "Gibai") – wieś o charakterze letniskowym w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, siedziba gminy Giby (dawniej gminy Pokrowsk). Leży pomiędzy jeziorami Gieret i Pomorze, przez tereny wsi przepływa rzeka Marycha. Leży przy drodze krajowej nr 16.

Wikipedia


gichanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gichać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gichać ndk.

Wiktionary


gichać

czasownik

 (1.1) reg. pozn. wylać, nalać, oblać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gichanie n.

Wiktionary


gichnąć

czasownik

 (1.1) gw-pl|Poznań. oblać, lunąć, nalać

Wiktionary


gichon

Gichon – jedna z czterech odnóg rzeki wypływającej z biblijnego Edenu. W przeciwieństwie do Tygrysu i Eufratu, nie udało się jednoznacznie stwierdzić, jaką dokładnie rzekę miał na myśli autor Księgi Rodzaju.

Na temat położenia Gichonu funkcjonowało wiele teorii. Na przykład w XVII wieku Peter Heyleyn sugerował, że Gichon był zachodnią odnogą Eufratu, a nie – jak powszechnie sądzono – inaczej nazwanym Nilem.

Wikipedia


gicht

dawniej:
1. podagra;
2. gościec


SJP.pl


gichta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. wsad do pieca hutniczego

 (1.2) techn. górny otwór pieca hutniczego

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Wieża, zwana gichtą, służyła do wyciągania za pomocą ręcznego dźwigu wsadu – czyli darniowej rudy żelaza, węgla drzewnego i topników – na sporą wysokość, aby zasypać nim zbudowany w pobliżu cylindryczny wielki piec.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wsad

 (1.3) wieża wyciągowa

Wiktionary


giclée

[czytaj: żyKLE] wysokiej jakości technika wykonywania odbitki, używana w fotografii kolekcjonerskiej


SJP.pl


gicz

część goleni cielęcej; potrawa z tej części


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. część goleni cielęcia, jagnięcia lub innego zwierzęcia

 (1.2) spoż. kulin. potrawa z giczy (1.1)

Wiktionary


giczał

potocznie: noga; giczała, giczoła, giczoł


SJP.pl


giczała

potocznie: noga; giczała, giczoła, giczoł


SJP.pl


giczka

zdrobnienie od: gicz


SJP.pl


giczoł

potocznie: noga; giczała, giczoła, giczał


SJP.pl


giczoła

potocznie: noga; giczała, giczoła, giczał


SJP.pl


gid

1. członek XVIII-wiecznego oddziału konnego dostarczającego przewodników wojskom lub służącego jako eskorta;
2. osoba oprowadzająca turystów, przewodnik; guide


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. członek XVIII-wiecznego oddziału konnego dostarczającego wojskom przewodników lub posługującej eskorty

 (1.2) książk. osoba, która oprowadza turystów

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. obrzydliwiec, brzydota

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nicpoń, urwipołeć

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) książka, która zawiera istotne wskazówki ułatwiające podróż

Wiktionary

GI

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɟit, AS: ǵit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przewodnik

 (1.3) gw. Śląsk Cieszyński gizd

 (1.4) gw. Śląsk Cieszyński gizd

 (2.1) przewodnik

Wiktionary


gide

[czytaj: żid] nazwisko francuskie, m.in. André Gide (1869-1951), pisarz francuski; Charles Gide (1847-1932), francuski ekonomista


SJP.pl


gidea

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. pozn. wysoka kobieta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gidyja

Wiktionary


gidelski

przymiotnik od: Gidle (wieś w województwie łódzkim)


SJP.pl


gideon

Zobacz też: Gideon (Missouri).

Gideon – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oklahoma, w hrabstwie Cherokee.

Wikipedia


gidia

regionalnie: bardzo wysoka i szczupła dziewczyna


SJP.pl


gidlanin

mieszkaniec Gidli (wsi w Polsce)


SJP.pl


gidlanka

mieszkanka Gidli (wsi w Polsce)


SJP.pl


gidle

wieś w Polsce


SJP.pl

Gidle – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Gidle.

4 września 1939 niemieccy żołnierze Wehrmachtu zamordowali 3 mieszkańców wsi, Wincentego Chojnackiego, Mariana Ociepę i Józefa Turka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wikipedia


gidran

koń półkrwi angloarabskiej, zaprzęgowy


SJP.pl

Gidran – jedna z ras konia domowego.

Wikipedia


gidyja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań, Nowy Sącz. reg-pl|Częstochowa. żart. wysoka kobieta

 (1.2) śrpol. pogard. chudy i wątły koń, szkapa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gidea, gidia

Wiktionary


gie

1. nazwa litery G;
2. eufemistycznie: gówno


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nazwa litery G / g

 (1.2) pot. eufem. gówno, tandeta, szajs

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ten film to wielkie gie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟjɛ, AS: ǵi ̯e

Wiktionary


gieburowski

nazwisko


SJP.pl


giebułtów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Giebułtów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Mirsk
  • Giebułtów – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Wielka Wieś
  • Giebułtów – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Książ Wielki
  • Giebułtów – gromada w powiecie lubańskim
  • Giebułtów – gromada w powiecie miechowskim
  • Giebułtów – projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk

Wikipedia


giec

nazwisko


SJP.pl


giecki

→ Giecz


SJP.pl

Patrz:

Giecz

giecz

wieś w Polsce


SJP.pl

Giecz (u Galla Anonima "Gdech", u Kosmasa według tzw. rękopisu budziszyńskiego "Gradec"; lub według rękopisu sztokholmskiego "Gdec") – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Dominowo leżąca nad Moskawą. Jeden z najstarszych i najważniejszych ośrodków grodowych wzniesiony około 865 roku, związany z początkami państwa polskiego, który typuje się na prawdopodobną siedzibę rodową pierwszych Piastów.

Wikipedia


gieczno

Gieczno – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Zgierz.

Przez Gieczno przebiega droga wojewódzka nr 702 łącząca Zgierz i Kutno.

Gieczno uzyskało lokację miejską przed 1543 rokiem, zdegradowane przed 1575 rokiem.

Wikipedia


giedroyc

nazwisko, np. Jerzy Giedroyc (Giedroyć) (1906-2000), polski wydawca, publicysta, prawnik


SJP.pl


giedroyć

nazwisko, np. Jerzy Giedroyć (Giedroyc) (1906-2000), polski wydawca, publicysta, prawnik


SJP.pl

Giedroyć, "l. mn." Giedroyciowie, "ż." (panna) Giedroyciówna, (pani) Giedroyciowa (oboczności: Giedrojć, Giedroyc) – polskie nazwisko pochodzenia litewskiego. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nazwisko Giedroyć nosiły 84 osoby.

Wikipedia


giedymin

imię męskie


SJP.pl

Giedymin, także Gedymin, lit. "Gediminas" (ur. ok. 1275, zm. w grudniu 1341 pod Wieloną) – wielki książę litewski w latach 1316–1341, założyciel dynastii Giedyminowiczów, dziad Jagiełły.

Wikipedia


gielajza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg-pl|Kresy południowe. kufel

 (1.2) gw-pl|Lwów. szyna, tor

 (1.3) gw-pl|Lwów. kolejka (napoju alkoholowego)

 (1.4) gw-pl|Lwów. panna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. glajza

Wiktionary


gielas

gielas dziesięcioplamek, gielas czternastoplamek - gatunki chrząszczy z rodziny biedronek


SJP.pl


gielgud

[czytaj: gilgud] nazwisko, m.in. sir John Gielgud (właściwie Arthur Gielgud) (1904-2000), angielski aktor i reżyser


SJP.pl


gielniak

nazwisko


SJP.pl


gielniowianin

mieszkaniec Gielniowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


gielniowianka

mieszkanka Gielniowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


gielniowski

→ Gielniów


SJP.pl

Patrz:

Gielniów

gielniów

miasto w Polsce


SJP.pl

}|-

Gielniów – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Gielniów oraz rzymskokatolickiej parafii bł. Władysława z Gielniowa.

Wikipedia


gielo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma imienia Grzegorz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Gielo (1934–1981) – polski poeta
  • Tomasz Gielo (ur. 1993) – polski koszykarz

Wikipedia


giemlice

Giemlice (niem. "Gemlitz") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, od 2 lipca 1976 w gminie Cedry Wielkie. Leży na obszarze Żuław Gdańskich. Ma status sołectwa.

W latach 1945–1954 Giemlice należały do województwa gdańskiego a w latach 1975–1998 do małego województwa gdańskiego. W latach 1945–1954 i 1973–1976 należały do gminy Suchy Dąb. W latach 1954–1972 należały do gromady Cedry Wielkie.

Wikipedia


giemza

1. wyprawiona skóra kozia, używana w galanterii; szewro
2. ssak górski z rodziny pustorożców; kozica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. kozica

 (1.2) rzem. wyprawiona skóra kozia

 (1.3) środ. klapa, kres

 (1.4) przestęp. kara śmierci

Wiktionary

Giemza (z niem. "Gämse"), inaczej zamsz lub szewro (franc. "chamois" [kozica, giemza], "chèvre" [koza]) – skóra kozia w procesie wyprawiania garbowana chromowo. Bardzo cienka i miękka, stosowana głównie do produkcji galanterii (rękawiczki, obuwie) luksusowej. Dawniej najwyżej ceniono skórę kozic dziś będących w Europie pod ścisłą ochroną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Polowaliśmy na giemzy w Alpach.

 (1.2) Do produkcji tych mokasynów użyto giemzę przywiezioną z Włoch.

 (1.3) Nie udało ci się skombinować biletów, no to giemza.

 (1.4) Giemza? – mruknął ponuro. (…) Znał ten moment, w którym najodważniejsi, najbardziej cyniczni przestępcy tracili panowanie nad sobą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. giemzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szewro

Wiktionary


giemzowy

przymiotnik od: giemza


SJP.pl


gienek

zdrobnienie od: Eugeniusz (imię męskie); Genek, Geniek, Genio, Gienio


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m., forma poufała imienia Eugeniusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Gienek i jestem księgowym z Opola.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Eugeniusz mos.

Wiktionary


gienia

zdrobnienie od: Genowefa, Eugenia (imiona żeńskie); Genia, Gieńka


SJP.pl


gienio

zdrobnienie od: Eugeniusz (imię męskie); Gienek, Geniek, Genek, Genio


SJP.pl


gieniuchna

zdrobnienie od:
1. Eugenia;
2. Genowefa


SJP.pl


gienka

zdrobnienie od: Eugeniusz (imię męskie); Genek, Geniek, Genio, Gienio


SJP.pl


giennadij

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Giennadij – imię męskie
  • Giennadij Aleksandrow
  • Giennadij Kowalow (bokser)
  • Giennadij Kowalow (biathlonista)
  • Giennadij Matwiejew
  • Giennadij Riger
  • Genndy Tartakovsky

Wikipedia


gieorgij

rosyjskie imię męskie


SJP.pl


gier

forma rzeczownika.

 (1.1) D. plural|gra.

Wiktionary

Gier – rzeka we Francji, przepływająca przez tereny departamentów Loara oraz Rodan, o długości 40,3 km. Stanowi prawy dopływ rzeki Rodanu.

Wikipedia


giera

nazwisko


SJP.pl


gierada

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. posag

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɛˈrada, AS: ǵerada

Wiktionary


gierak

nazwisko


SJP.pl


gierasimiuk

nazwisko


SJP.pl


gierat

nazwisko


SJP.pl


gierałcice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gierałcice – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Wołczyn
  • Gierałcice – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Głuchołazy

Wikipedia


gierałtowice

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gierałtowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Wieprz
  • Gierałtowice – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Reńska Wieś
  • Gierałtowice – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Gierałtowice
  • Gierałtowice – gmina Gierałtowice
  • Gierałtowice – gromada w powiecie rybnickim
  • Gierałtowice – gromada w powiecie wadowickim
  • Gierałtowice – stacja kolejowa w Gierałtowicach

Wikipedia


gierałtowicki

przymiotnik od: Gierałtowice


SJP.pl


gierałtowski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gierałtowem, dotyczący Gierałtowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Gierałtowski (1931-2001) – polski prozaik
  • Krzysztof Gierałtowski (ur. 1938) – polski fotograf
  • Paweł Gierałtowski (zm. 1635) – polski szlachic

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Gierałtów m.

Wiktionary


gierałtów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w gminie Nowogrodziec;

 (1.2) geogr. zob. Stary Gierałtów.

 (1.3) geogr. zob. Nowy Gierałtów.

Wiktionary

Gierałtów ( Gersdorf a. Queis) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Nowogrodziec.

Gierałtów to duża wieś leżąca na północnym skraju Pogórza Izerskiego, nad północnym biegiem Czernej Wielkiej, na wysokości około 220–230 m n.p.m.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gierałtowianin m., gierałtowianka ż.

 przym. gierałtowski

Wiktionary


giercowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|giercować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. giercować ndk.

Wiktionary


giercować

czasownik

 (1.1) neol. slang. długo grać w gry komputerowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To prawdziwy nolife, cały dzień siedzi przed ekranem i tylko giercuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɛrˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: ǵercovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. giercowanie n.

 przym. growy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grać

Wiktionary


gierczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Kowal-Gierczak (1926–2021) – polska, lekarka, angiolożka
  • Emilia Gierczak (1925–1945) – polska wojskowa
  • Piotr Gierczak (ur. 1976) – polski piłkarz
  • Tomasz Gierczak (ur. 1976) – polski samorządowiec i przedsiębiorca
  • SS Emilia Gierczak – polski statek rybacki

Wikipedia


gierczyce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gierczyce – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
  • Gierczyce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Wojciechowice
  • Gierczyce – osada w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Rychtal
  • Gierczyce – gromada

Wikipedia


gierczyk

nazwisko


SJP.pl


gierczyć

potocznie:
1. grać w grę elektroniczną;
2. grać na instrumencie


SJP.pl


gierczyński

nazwisko


SJP.pl


gierdawski

1. powiat gierdawski - dawny pruski powiat istniejący w latach 1818-1945 w Prusach Wschodnich;
2. → Gierdawy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Gierdawami, dotyczący Gierdaw

Wiktionary

Patrz:

Gierdawy

Powiązane:

 rzecz. Gierdawy mrz.

Wiktionary


gierdawy

kolonia w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Żeleznodorożnyj (historyczna nazwa miasta w Prusach Wschodnich, obecnie egzonim wariantowy);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gierdawski

Wiktionary


gierek

potocznie: intrygi, podstęp


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Gierek (ur. 1938) – profesor nauk technicznych
  • Ariadna Gierek-Łapińska (1938-2020) – polska lekarka-okulistka, profesor
  • Edward Gierek (1913-2001) – I sekretarz KC PZPR
  • Leopold Gierek (ur. 1952) – robotnik
  • Stanisława Gierek (1918-2007) – żona I sekretarza KC PZPR Edwarda Gierka
  • Stanisława Gierek-Ciaciura (ur. 1964) – polska lekarka-okulistka, profesor
  • Tatiana Gierek (1942-2017) – polska lekarka, profesor laryngologii
  • Gierek – polski film z 2021 r.

Wikipedia


gierka

1. zdrobnienie od: gra;
2. chwyt aktorski przejaskrawiający, banalizujący, wulgaryzujący grę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od gra

 (1.2) pejor. zwykle nieczyste postępowanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie miał zamiaru mieszać się w to, co robią. Nic go nie obchodzą przecież ich brudne gierki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygrywka ż., grajek mos., gracz mos., gra ż.

 czas. grać

 przym. growy, grywalny

Wiktionary


gierki

potocznie: intrygi, podstęp


SJP.pl

Gierki ( Геркі; Герки) – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Ludwinów.

Wikipedia


gierkizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. hist. sposób uprawiania polityki właściwy Edwardowi Gierkowi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To Donald Tusk ponownie odkrył możliwość wykorzystania gierkizmu dla krótkotrwałego sukcesu politycznego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gierkowszczyzna ż.

 przym. gierkowski

Wiktionary


gierkomania

potocznie: fascynacja Edwardem Gierkiem, pierwszym sekretarzem PZPR


SJP.pl


gierkowski

dotyczący Edwarda Gierka i czasów jego rządów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z okresem sprawowania władzy przez Edwarda Gierka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla zakładu lata gierkowskie były okresem największej prosperity.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gierkizm mrz., gierkowszczyzna ż.

Wiktionary


gierkowszczyzna

1. okres władzy Edwarda Gierka (1971-1980);
2. styl sprawowania władzy przypominający tamtą epokę


SJP.pl


gierkówka

potocznie o drodze Warszawa-Katowice


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zbudowana w latach siedemdziesiątych XX wieku droga szybkiego ruchu łącząca Warszawę z Katowicami;

Wiktionary

Gierkówka – potoczna nazwa drogi szybkiego ruchu łączącej Warszawę z Katowicami, zbudowanej w latach 1972–1976, pochodząca od osoby Edwarda Gierka, I sekretarza KC PZPR, który był inicjatorem jej budowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczoraj wróciłem z Katowic dopiero o siódmej, bo na gierkówce były straszne korki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɛrˈkufka, AS: ǵerkufka

Wiktionary


gierlach

przestarzałe: masyw górski w Tatrach Wysokich; Garłuch; Gerlach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. masyw górski w Tatrach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaraz na początku maja wspięli się na Gierlach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gierlachowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gerlach, daw. Garłuch

Wiktionary


gierlachowski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Gierlachu, związany z Gierlachem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gierlach m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gerlachowski

Wiktionary


gierlasiński

nazwisko


SJP.pl


gierliński

nazwisko


SJP.pl


giermek

w średniowieczu: młodzieniec, który towarzyszył rycerzowi na wojnie, by pomagać mu w ekwipażu, a także by zasłużyć sobie na zaszczyt pasowania na rycerza; sługa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. pomocnik rycerza przygotowujący się do stanu rycerskiego;

Wiktionary

Giermek (od węg. "gyermek" – dziecko) – pomocnik średniowiecznego rycerza, młodzieniec towarzyszący rycerzowi i szkolący się w służbie wojskowej. Jego służba była traktowana jako przygotowanie do stanu rycerskiego.

Wikipedia


gieroj

[czytaj: gieROJ] ironicznie: osoba pozornie lub niepotrzebnie odważna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. bohater

 (1.2) iron. ktoś pozornie odważny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielki napis rosyjską bukwą sławi gierojów poległych „za swobodu i sczastje naszego naroda”.

Wiktionary


gierojka

potocznie: bohaterka; heroina


SJP.pl


gierowski

nazwisko


SJP.pl


gierski

nazwisko


SJP.pl


giersz

nazwisko


SJP.pl


gierszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Gierszewska – polska literaturoznawczyni i filmoznawczyni
  • Dariusz Gierszewski – polski perkusista, członek Daabu
  • Grażyna Gierszewska (ur. 1949) – polska ekonomistka
  • Janusz Gierszewski – polski nauczyciel akademicki, specjalista w zakresie bezpieczeństwa narodowego
  • Józef Gierszewski (1900–1943) – polski wojskowy
  • Maciej Gierszewski (ur. 1975) − polski poeta, prozaik, bloger
  • Mariusz Gierszewski (ur. 1969) – polski dziennikarz i gitarzysta basowy
  • Mieczysław Gierszewski (ur. 1954) – polski piłkarz i trener piłkarski
  • Przemysław Gierszewski (ur. 1970) – polski koszykarz
  • Stanisław Gierszewski (1929–1993) – polski historyk
  • Weronika Gierszewska (ur. 2000) – polska siatkarka

Wikipedia


giertych

nazwisko polskie, m.in. Jędrzej Giertych (1903-92), działacz polityczny, publicysta


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jędrzej Giertych (1903 – 1992) – polityk Stronnictwa Narodowego, syn Franciszka Giertycha
  • Maciej Giertych (ur. 1936) – polityk prawicowy, syn Jędrzeja Giertycha
  • Wojciech Giertych (ur. 1951) – dominikanin, teolog, syn Jędrzeja Giertycha
  • Marian Giertych (ur. 1965) – botanik, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Zielonogórskiego, syn Macieja Giertycha
  • Roman Giertych (ur. 1971) – adwokat, polityk LPR (2001-2010), syn Macieja Giertycha

Wikipedia


gierula

nazwisko


SJP.pl


gierulski

nazwisko


SJP.pl


gierymski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Gierymski (1850 w Warszawie, zm. między 6 a 8 marca 1901) – polski malarz, brat Maksymiliana
  • Maksymilian Gierymski (1846–1874) – polski malarz, brat Aleksandra
  • Tadeusz Gierymski (1928–2009) – polski poeta i prozaik

Wikipedia


gierzwałd

wieś w Polsce


SJP.pl

Nie mylić z: Gietrzwałd.

Wikipedia


gierzwałdowski

przymiotnik od: Gierzwałd; gierzwałdzki


SJP.pl


gierzwałdzki

przymiotnik od: Gierzwałd; gierzwałdowski


SJP.pl


gierłoż

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gierłoż – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn
  • Gierłoż – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Ostróda
  • Gierłoż – przystanek osobowy w Gierłoży
  • Gierłoż Polska
  • Nowa Gierłoż
  • Stara Gierłoż

Wikipedia


giet

środowiskowo: gram narkotyku


SJP.pl


gietka

nazwisko


SJP.pl


gietrzwałd

wieś w Polsce


SJP.pl

Nie mylić z: Gierzwałd.

Wikipedia


gietrzwałdowski

przymiotnik od: Gietrzwałd; gietrzwałdzki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gietrzwałdem, dotyczący Gietrzwałdu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gietrzwałd m., Gietrzwałdzianin m., Gietrzwałdzianka ż.

 przym. gietrzwałdzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gietrzwałdzki

Wiktionary


gietrzwałdzianin

mieszkaniec Gietrzwałdu (wsi w Polsce)


SJP.pl


gietrzwałdzianka

mieszkanka Gietrzwałdu (wsi w Polsce)


SJP.pl


gietrzwałdzki

przymiotnik od: Gietrzwałd; gietrzwałdowski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gietrzwałdem, dotyczący Gietrzwałdu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zygmunt wyobraził sobie grupkę klęczących. Pobrzękiwali szabelkami, modląc się do plastikowyastikowej konewki w kształcie Matki Boskiej Gietrzwałdzkiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gietrzwałd m., Gietrzwałdzianin m., Gietrzwałdzianka ż.

 przym. gietrzwałdowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gietrzwałdowski

Wiktionary


giewartów

Giewartów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Ostrowite.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Giewartów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia


giewoncki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Giewontem, dotyczący Giewontu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Giewont mrz., giewont mrz.

 przym. giewontowy

Wiktionary


giewont

masyw górski w Tatrach Zachodnich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) daw. papieros marki „Giewonty”, popularnej w PRL

Wiktionary

Giewont – masyw górski w Tatrach Zachodnich o wysokości 1895 m n.p.m. i długości 2,7 km. Jego główny wierzchołek, Wielki Giewont, jest zazwyczaj uznawany za najwyższy szczyt Tatr Zachodnich położony w całości na terenie Polski; choć wyższa jest Twarda Kopa w Czerwonych Wierchach, pomija się ją ze względu na niewielką wybitność.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sztygar palił giewonty, które nosił w kieszonce na piersi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɛvɔ̃nt, AS: ǵevõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Giewont mrz.

 przym. giewoncki, giewontowy

Wiktionary


giewontowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Giewontem, dotyczący Giewontu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Giewont mrz., giewont mrz.

 przym. giewoncki

Wiktionary


gieysztor

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Gieysztor
  • Andrzej Gieysztor
  • Stanisław Gieysztor
  • Jakub Gieysztor
  • Józef Gieysztor
  • Maria Katarzyna Gieysztor

Wikipedia


giez

owad, którego larwy rozwijają się w organizmie niektórych zwierząt parzystokopytnych (głównie bydła)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. owad podobny do muchy, pasożyt, kąsa głównie bydło i konie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Giez – gmina
  • Giez – gmina w kantonie Vaud, w okręgu Jura-Nord vaudois
  • Giez bydlęcy – nazwa owada

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɟɛs, AS: ǵes

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gzić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bąk, ślepak

Wiktionary


giezek

nazwisko


SJP.pl


giezłeczko

dawniej, zdrobnienie od: giezło


SJP.pl


giezło

luźna koszula kobieca z cienkiego płótna, noszona w okresie średniowiecza i renesansu; gzło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. koszula, także. długie ubranie płócienne, obszerna szata lniana (także. zasłona), kitel, całun, alba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Penelopa narodów, co utkała to pruła, zalotników zachłanność dopełniła jej los. Za czym pracę podjęła Dejanira nieczuła, szyjąc giezła śmiertelne rzeszom Herkulesów na stos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɛzwɔ, AS: ǵezu̯o

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gzło

Wiktionary


giełd

forma rzeczownika.

 (1.1) D. plural|giełda.

Wiktionary


giełd.

skrót od: giełdowy


SJP.pl


giełda

instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. finans. instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe;

 (1.2) ekon. hand. stałe lub okresowe miejsce zorganizowanej detalicznej lub hurtowej sprzedaży towarów określonego rodzaju

 (1.3) stpol. grupa ludzi, biesiadująca za wspólne pieniądze

 (1.4) stpol. miejsce, w którym spotykali się kupcy

 (1.5) stpol. pejor. karczma, miejsce o złej sławie

 (1.6) stpol. zbieranina, zgraja

Wiktionary

Giełda – miejsce, gdzie w ustalonym czasie dokonywane są transakcje kupna/sprzedaży określonych instrumentów. Transakcje na giełdach zawierane są zgodnie z obowiązującym regulaminem, między członkami giełdy pośredniczącymi w zawieraniu transakcji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Adam długo korzystał z hossy na giełdzie, ale Stefan nie potrafił na tym korzystać.

 (1.1) Grając na giełdzie, straciłem cały swój majątek.

 (1.2) Używane części do peceta znajdziesz tanio na giełdzie komputerowej.

 (1.4) Panowie kupcy, jak się z sobą o pewnej godzinie przed giełdą, albo w saméy giełdzie, o cenie namówią, tak cenę trzymaią. sic.

 (1.5) Teraz dwory pańskie są wszeteczeństwa i wszelakiey niepobożności sromotnemi giełdami. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɛwda, AS: ǵeu̯da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. giełdowicz m., giełdziarz m., giełdowiec m., giełdziara ż., gildia ż.

 przym. giełdowy, giełdziarski; stpol. giełdziany

 przysł. giełdowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.6) hałastra, gawiedź, tłok

Wiktionary


giełdomania

mania na punkcie giełdy, nałogowe granie na giełdzie


SJP.pl


giełdowicz

osoba handlująca na giełdzie, np. samochodowej, kwiatowej; giełdziarz


SJP.pl


giełdowiczka

→ giełdowicz


SJP.pl

Patrz:

giełdowicz

giełdowiec

potocznie: gracz giełdowy; giełdziarz


SJP.pl


giełdowy

przymiotnik od: giełda


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od: giełda

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɛwˈdɔvɨ, AS: ǵeu̯dovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. giełda ż., giełdziara ż.

Wiktionary


giełdziara

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Warszawa. sprzedawczyni na targowisku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. giełda ż., giełdowicz m., giełdziarz m., giełdowiec m.

 przym. giełdowy, giełdziarski, stpol. giełdziany

Wiktionary


giełdziarski

przymiotnik od: giełdziarz


SJP.pl


giełdziarz

potocznie: gracz, spekulant giełdowy


SJP.pl


giełgud

Antoni Giełgud (1792-1831), generał polski, uczestnik powstania listopadowego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Giełgud, herb szlachecki, odmiana herbu Działosza
    • Andrzej Kazimierz Giełgud, herbu Działosza (? – 1711)
    • Antoni Onufry Giełgud, herbu Giełgud (ok. 1720 – 1797 przed 10 lutego)
    • Ignacy Giełgud, herbu Giełgud (? – 1807)
    • Michał Giełgud, herbu Giełgud (1756 – 1808)
    • Antoni Giełgud, herbu Giełgud (1792 – 1831)
  • Giełgudowie, polski ród szlachecki pochodzenia litewskiego
  • John Gielgud
  • Maina Gielgud
  • Val Gielgud

Wikipedia


giełgudyski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Giełgudyszek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Giełgudyszki lm.

Wiktionary


giełgudyszki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu mariampolskim.

Wiktionary

Giełgudyszki (lit. "Gelgaudiškis") – miasto na Litwie, położone w okręgu mariampolskim, 15 km od Szaków.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. giełgudyski

Wiktionary


giełkot

zaburzenie mowy polegające na nieświadomym zakłóceniu percepcji, artykułowania i formułowania wypowiedzi


SJP.pl

Giełkot, mowa bezładna (inne określenia fachowe: "trzepotanie mowy, paplanie, bataryzm, polten, bredouillement, cluttering, tumultus (łac.), sermonis, paraphrasia [parafrazja], praeceps") – zaburzenie płynności mowy objawiające się zmiennym tempem i zbyt długimi przerwami w trakcie mówienia, często również innymi zaburzeniami mowy, błędami fonetycznymi oraz deficytami uwagi. Giełkot jest często mylony z jąkaniem.

Wikipedia


giełżyński

nazwisko


SJP.pl


gieńka

zdrobnienie od: Genowefa, Eugenia (imiona żeńskie); Genia, Gieńka


SJP.pl


gif

1. potocznie: obrazek lub krótka, zapętlona animacja;
2. plik graficzny w formacie GIF


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) adm. farm. Główny Inspektorat Farmaceutyczny;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) inform. nazwa jednego ze standardów zapisu obrazów i animacji bitmapowych;

 (2.2) inform. obraz lub krótki film zapisany w standardzie GIF (2.1)

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) gif

Wiktionary


gifes

dawniej: część rękojeści broni białej osłaniająca rękę; garda, jelec


SJP.pl


gig

1. wiosłowa łódź okrętowa o ściętej rufie
2. jednokonny powozik dwukołowy, używany dawniej w Anglii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) żegl. mors. wąska, szybka łódź wiosłowa o ściętej rufie

 (1.2) hist. jednokonny powozik dwukołowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gig (łódź)
  • Gig (pojazd)
  • Gig – płyta zespołu Circle Jerks
  • GIG

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɟik, AS: ǵik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bąk

Wiktionary


giga

gigue; jig;
1. taniec ludowy pochodzenia angielskiego, żywy, skoczny, popularny do dziś w Irlandii;
2. część klasycznej suity o melodyce zbliżonej do tego tańca
3. dawny instrument muzyczny smyczkowy


SJP.pl

Giga (G) – przedrostek jednostki miary oznaczający mnożnik 1 000 000 000 = 109(miliard).

Wikipedia


gigabajt

w informatyce: jednostka pojemności pamięci równa 1024 megabajtom (skrót: GB)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. jednostka ilości informacji: zapisywanej, przetwarzanej lub przesyłanej; również jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 megabajtom;

Wiktionary

Gigabajt (skrót GB) lub gibibajt (skrót GiB) – jednostki używane w informatyce oznaczające odpowiednio miliard (1 000 000 000 = 109) bajtów i 230, czyli 1 073 741 824 = 10243 bajtów.

Stosowana m.in. do określania pojemności dużych pamięci masowych. Współczesne dyski twarde posiadają pojemność liczoną w setkach, a nawet tysiącach gigabajtów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 1 gigabajt to 1024 megabajty.

 (1.1) Ta karta pamięci ma 8 gigabajtów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajt mrz.

 przym. gigabajtowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. GB

Wiktionary


gigabajtowy

→ gigabajt


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) inform. mający rozmiar albo pojemność jednego gigabajta

Wiktionary

Patrz:

gigabajt

Powiązane:

 rzecz. gigabajt mrz.

Wiktionary


gigabit

jednostka informacji równa 1 073 741 824 bitom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. jednostka ilości informacji, 230 bitów

Wiktionary

Gigabit – jednostka informacji, w skrócie Gb lub Gbit.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 1 gigabit to 1024 megabity.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gb

Wiktionary


gigabitowy

→ gigabit


SJP.pl

Patrz:

gigabit

gigadżul

jednostka pracy i energii równa miliardowi dżuli


SJP.pl


gigaelektronowolt

jednostka pracy i energii równa miliardowi elektronowoltów (skrót: GeV)


SJP.pl


gigafabryka

ogromna, wysoko zautomatyzowana fabryka


SJP.pl


gigaflop

jednostka mocy obliczeniowej komputerów równa miliardowi flopów; gigaflops


SJP.pl


gigaflops

jednostka mocy obliczeniowej komputerów równa miliardowi flopsów; gigaflop


SJP.pl


gigaherc

jednostka częstotliwości równa miliardowi herców (skrót: GHz)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miar. jednostka częstotliwości równa miliardowi herców

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oznaczenie GHz; rzad. gigacykl

Wiktionary


gigahercowy

→ gigaherc


SJP.pl

Patrz:

gigaherc

gigakaloria

pozaukładowa jednostka ciepła równa miliardowi kalorii (skrót: Gcal)


SJP.pl


gigametr

jednostka długości równa 1 000 000 000 metrów (symbol: Gm)


SJP.pl

Gigametr (symbol: Gm) – wielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Jeden gigametr to 1 000 000 000 m. Jednostka może być zapisana w notacji naukowej jako 1 E+9 m (notacja wykładnicza) lub 1×109 m (notacja inżynieryjna), co równa się 1 000 000 000 × 1 m.

Wikipedia


gigancik

gatunek ptaka z rodziny kolibrowatych; koliber wielki


SJP.pl


gigancki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z gigantem, gigantami, dotyczący giganta; taki jak gigant

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gigant mos. / mrz.

 przym. gigantyczny

Wiktionary


gigant

1. w mitologii greckiej: olbrzym, wielkolud;
2. człowiek o olbrzymim wzroście i wielkiej sile; także o kimś obdarzonym niezwykłymi zdolnościami w jakiejś dziedzinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mitgr. każdy z olbrzymów o wężowych splotach zamiast nóg, synów Uranosa i Gai;

 (1.2) zob. olbrzym.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) przen. coś (także organizacja) dużego i silnego

 (2.2) slang. młodzieńcza ucieczka – z domu, z zakładu opiekuńczego lub poprawczaka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gigant (atlant) – podpora w formie posągu mężczyzny dźwigającego element architektoniczny (np. balkon, belkowanie, gzyms)
  • gigant – w mitologii greckiej każdy z olbrzymów o wężowych splotach zamiast nóg
  • Messerschmitt Me 321 Gigant – niemiecki ciężki szybowiec transportowy z okresu II wojny światowej
  • Messerschmitt Me 323 Gigant – niemiecki samolot transportowy z okresu II wojny światowej
  • Gigant – nagroda Gazety Wyborczej za poznański styl pracy
  • Gigant – osiedle Jaworzna
  • Gigant Mamut – seria komiksowa z bohaterami Walta Disneya
  • Gigant Poleca – seria komiksowa z bohaterami Walta Disneya
  • Gigant Poleca na wakacje – pojedynczy komiks z bohaterami Walta Disneya
  • Gigant Poleca Extra – seria komiksowa z bohaterami Walta Disneya
  • Gigant Poleca Special – seria komiksowa z bohaterami Walta Disneya
  • Gigant Poleca Premium – seria komiksowa z bohaterami Walta Disneya

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bogowie olimpijscy wygrali walkę z gigantami.

 (1.1) Wielu gigantów zginęło przygniecionych rzuconymi na nich głazami, które utworzyły wyspy.

 (1.2) Wszyscy mieszkańcy wioski bali się górskich gigantów.

 (2.1) Drobni sklepikarze przegrywają z handlowymi gigantami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟiɡãnt, AS: ǵigãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gigantka ż., gigantyzm mrz., gigantyczność ż.

 przym. gigantyczny, gigancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) olbrzym, kolos

 (2.2) ucieczka, zrywka, dzida

Wiktionary


gigantka

potocznie:
1. kobieta cierpiąca na gigantyzm;
2. kobieta o olbrzymim wzroście i wielkiej sile; tytanka;
3. kobieta obdarzona niezwykłymi zdolnościami w jakiejś dziedzinie; tytanka


SJP.pl


gigantofon

megafon wielkiej mocy, zwykle złożony z wielu głośników, wykorzystywany do nagłaśniania dużych, otwartych przestrzeni


SJP.pl

Gigantofon (z gr. "gigant" + "fōnē" = ogromny + głos) – rodzaj megafonu szczególnie wielkiej mocy, na ogół liczonej w tysiącach watów. Budowany jako zestaw wielu głośników, często w postaci „ściany” głośników, wykorzystywany m.in. podczas koncertów odbywanych na otwartej przestrzeni (stadiony sportowe itp.)

Wikipedia


gigantomachia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mitgr. walka gigantów z bogami olimpijskimi;

Wiktionary

Gi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɟiɡãntɔ̃ˈmaxʲja, AS: ǵigãntõmaχʹi ̯a

Wiktionary


gigantoman

1. osoba skłonna do tworzenia rzeczy gigantycznych, niepotrzebnie wielkich;
2. osoba skłonna do podejmowania przedsięwzięć na wielką skalę


SJP.pl


gigantomania

1. skłonność do tworzenia rzeczy gigantycznych, niepotrzebnie wielkich;
2. skłonność do podejmowania przedsięwzięć na wielką skalę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mania budowania rzeczy gigantycznych, ponad potrzeby

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gigantomański

Wiktionary


gigantomański

przymiotnik od: gigantomania


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakteryzujący się gigantomanią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gigantomania ż.

Wiktionary


gigantopitek

małpa kopalna żyjąca we wczesnym plejstocenie


SJP.pl


gigantostrak

kopalny stawonóg, rak olbrzymi


SJP.pl


gigantowy

→ gigant (slalom gigant), np. narty gigantowe


SJP.pl


gigantozaur

potężny, mięsożerny dinozaur o długiej szyi i długim ogonie, żyjący na terenach Ameryki Południowej we wczesnej kredzie


SJP.pl

Zobacz też: Gigantozaur (serial animowany).

Wikipedia


gigantycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób gigantyczny; przeogromnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟiɡãnˈtɨt͡ʃʲɲɛ, AS: ǵigãntyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 zob. gigantyczny.

Wiktionary


gigantyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: gigantyczny


SJP.pl


gigantyczność

→ gigantyczny


SJP.pl

Patrz:

gigantyczny

gigantyczny

niespotykanie wielki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ogromny, bardzo duży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sięgnęła do torebki i wyjęła pocztówkę z widokiem budynków Marina City przypominających gigantyczne kaczany kukurydzy.

 (1.1) Modernizacji ronda Zesłańców Syberyjskich warszawscy kierowcy czekają jak kania dżdżu – codziennie tworzą się tam gigantyczne korki.

 (1.1) Na Alasce rybacy wyłowili gigantycznego okonia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟiɡãnˈtɨt͡ʃnɨ, AS: ǵigãntyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gigant m., gigantyzm m.

 przysł. gigantycznie

 przym. gigancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielki, monstrualny, olbrzymi, kolosalny

Wiktionary


gigantyzm

nadmierny rozmiar ciała, przekraczający normę charakterystyczną dla danej populacji, spowodowany nadmiarem hormonu wzrostu bądź niedoborem estrogenów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gigantyczne rozmiary czegoś

 (1.2) ogromne rozmiary ciała osiągnięte w toku ewolucji przez przedstawiciela danego gatunku

 (1.3) ogromny wzrost człowieka spowodowany nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu

Wiktionary

Gigantyzm – ogromne rozmiary ciała na skutek nadmiernego wzrostu całego kośćca i masy tkanek, mocno przekraczającego normy dla danej rasy.

U ludzi gigantyzm jest chorobą objawiającą się nadmiernym wzrostem ciała (powyżej 97 centyla dla danej populacji). Wyróżnia się dwie zasadnicze odmiany gigantyzmu: gigantyzm przysadkowy i gigantyzm eunuchoidalny. Nadmierny wzrost może być też objawem innych chorób, jak: zespół Marfana, zespół Beckwitha i Wiedemanna, zespół Sotosa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gigant mos./mrz.

Wiktionary


gigaparsek

astronomiczna jednostka długości równa miliardowi parseków


SJP.pl


gigapaskal

jednostka ciśnienia równa miliardowi paskali


SJP.pl


gigartyna

glon z typu krasnorostów


SJP.pl


gigatona

jednostka masy równa miliardowi ton (skrót: Gt)


SJP.pl


gigawat

jednostka mocy równa 1 000 000 000 watów


SJP.pl


gigawatogodzina

jednostka energii elektrycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) elektr. ilość energii elektrycznej równa pracy wykonywanej przez prąd o mocy 1 gigawata w ciągu jednej godziny; milion kilowatogodzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta nowa farma wiatrowa dostarcza 200 gigawatogodzin prądu na rok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟiɡavatɔɡɔˈd͡ʑĩna, AS: ǵigavatogoʒ́ĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót GWh

Wiktionary


giglanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|giglać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟiɡˈlãɲɛ, AS: ǵiglãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. giglać

Wiktionary


giglać

delikatnie dotykać, pocierać opuszkami palców lub jakimiś przedmiotami, np. piórem, wrażliwych na dotyk miejsc na czyimś ciele, powodując śmiech u tego kogoś; gilgotać, łaskotać, gilgać; smyrać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) reg. pozn. łaskotać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. giglanie n., niegiglanie n.

Wiktionary


gigli

[czytaj: dżili] nazwisko, np. Beniamino Gigli (1890-1957), tenor włoski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Abel Gigli
  • Beniamino Gigli
  • Giovanni Cobolli Gigli
  • Leonardo Gigli
  • Gigli − amerykański film z 2003 roku
  • Gigli − rodzaj włoskiego makaronu
  • (10371) Gigli
  • Piłka Gigliego

Wikipedia


gigolo

[czytaj: ŻIgolo lub DŻIgolo] płatny partner do tańca w nocnych lokalach rozrywkowych; żigolo; fordanser


SJP.pl


gigowy

potocznie: gigabitowy, gigabajtowy


SJP.pl


gigue

[czytaj: żi:g] giga; jig;
1. taniec ludowy pochodzenia angielskiego, żywy, skoczny, popularny do dziś w Irlandii;
2. część klasycznej suity o melodyce zbliżonej do tego tańca
3. dawny instrument muzyczny smyczkowy


SJP.pl


gijon

[czytaj: hihON] miasto w Hiszpanii


SJP.pl


gik

poziome ruchome drzewce służące do mocowania dolnego liku żagla; bom


SJP.pl


gil

1. ptak z rodziny łuszczaków, trochę większy od wróbla, o barwnym upierzeniu, w Polsce gniazdowy, zimujący jako gość z północy;
2. potocznie: wydzielina spływająca z nosa; smark


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Pyrrhula|ref=tak., barwny ptak wielkości wróbla, z rodziny łuszczakowatych;

 (1.2) ornit. jedna z ras gołębia o czerwonym upierzeniu, pochodząca z Albanii;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) pot. śluzowy wyciek z nosa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gil – ptak z rodziny łuszczakowatych (zwykle w odniesieniu do gila zwyczajnego)
    • gil łuskogłowy (Pyrrhula nipalensis)
    • gil białouchy (Pyrrhula leucogenys)
    • gil pomarańczowy (Pyrrhula aurantiaca)
    • gil płomienny (Pyrrhula erythrocephala)
    • gil siwogłowy (Pyrrhula erythaca)
    • gil zwyczajny (Pyrrhula pyrrhula)
    • gil azorski (Pyrrhula murina)
  • gil – rasa gołębia
  • Gil – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminach Biskupiec i Nowe Miasto Lubawskie
  • Gil – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Łukta
  • Gil Wielki – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Miłomłyn

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tam to, niżej, obok ścieżki wysadzonej agrestowymi i porzeczkowymi krzewy, których tylko najwyższe czubki wyglądały ku słońcu, tuliły się pomiędzy sobą i gile, i szczygły, mocno cienkimi łapkami obejmując zimne pręty.

 (2.1) A nasz Janek w złym sosie, bo ma gila na nosie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟil, AS: ǵil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. giluszek mzw.

 przym. gilowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) glut, smark

Wiktionary


gila

forma rzeczownika.

 (1.1) D., B. lp. od: gil

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Uniwersyteckie Liceum Ogólnokształcące w Toruniu, dawniej: Gimnazjum i Liceum Akademickie w Toruniu (GiLA)
  • Gila – transporter opancerzony
  • Gila – gatunek jaszczurki
  • Gila – jednostka osadnicza w USA
  • Gila – niemiecki zespół rockowy
  • Gila Baird & Girard, 1853 – rodzaj ryb z rodziny karpiowatych
  • Gila – rzeka w Stanach Zjednoczonych, dopływ Kolorado
  • Gila Finkelstein
  • Gila Gamli’el
  • Hrabstwo Gila

Wikipedia


gilak

gilak pustynny, gilak ciemnogłowy, gilak blady - gatunki małych ptaków z rodziny łuszczakowatych


SJP.pl


gilanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gilać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gilać

Wiktionary


gilarski

nazwisko


SJP.pl


gilać

czasownik przechodni niedokonany (dk. pogilać)

 (1.1) pot. delikatnie pieścić i łaskotać

czasownik zwrotny gilać się

 (2.1) pot. delikatnie pieścić i łaskotać samego siebie

 (2.2) pot. delikatnie pieścić i łaskotać siebie wzajemnie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gilgotka ż., gilanie n., gilgotanie n., pogilanie n., pogilgotanie n.

 czas. gilgotać ndk., pogilać dk., pogilgotać dk.

 wykrz. gili gili

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gilgotać, łaskotać

Wiktionary


gilbert

jednostka napięcia magnetycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Gilbert – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów "gisel" – przysięga i "beracht" – "jasny". Imię zostało wprowadzone do języka angielskiego przez Normanów, a potem spopularyzowane dzięki XII-wiecznemu św. Gilbertowi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chłopak mojej siostry ma na imię Gilbert.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟilbɛrt, AS: ǵilbert

Wiktionary


gilbertostwo

Gilbert z małżonką; Gilbertowie


SJP.pl


gilbertowie

Gilbert z małżonką; Gilbertostwo


SJP.pl


gilbertowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gilberta lub z nim związany


SJP.pl


gilboa

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gilboa – niewielki łańcuch górski w Izraelu, wznoszący się nad Doliną Jordanu
  • Gilboa – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Schoharie
  • Gilboa – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Putnam
  • Gilboa (ang. Gilboa Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Benton
  • Gilboa (ang. Gilboa Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Schoharie

Wikipedia


gilda

w średniowiecznej Europie: stowarzyszenie o charakterze religijnym, społecznym lub politycznym; gildia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

 (1.2) imię|polski|ż., zdrobnienie od Hermenegilda

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gilda – forma imienia Hilda lub Hermenegilda
  • Gilda – film z Ritą Hayworth i Glennem Fordem (1946, reż. Charles Vidor)
  • Gilda – argentyńska piosenkarka
  • Gilda – włoska piosenkarka
  • Gilda Gray – amerykańska aktorka i tancerka polskiego pochodzenia

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Gildo m.

Wiktionary


gildia

1. w średniowiecznej Europie: stowarzyszenie o charakterze religijnym, społecznym lub politycznym; gilda;
2. środowiskowo: grupa osób grających w określoną wieloosobową grę komputerową przez Internet;
3. dawniej: organizacja kupiecka w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. w średniowiecznej Europie stowarzyszenie o charakterze obronnym, religijnym lub towarzyskim, w szczególności łączące interesy kupców i innych grup zawodowych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gildia – określenie średniowiecznych stowarzyszeń kupieckich i rzemieślniczych
  • gildia – grupa gatunków o podobnym sposobie odżywiania się oraz korzystających z podobnych lub tych samych zasobów siedliska
  • Gildia.pl – polski internetowy portal kulturalny
  • Gildia – gra planszowa
  • gildia (lub klan) – grupa osób grających w konkretną grę komputerową wieloosobową przez Internet

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɟildʲja, AS: ǵildʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gildyjny

 rzecz. giełda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konfraternia

Wiktionary


gildyjny

przymiotnik od: gildia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od gildia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟilˈdɨjnɨ, AS: ǵildyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gildia ż.

Wiktionary


gildystyczny

→ gildyzm


SJP.pl

Patrz:

gildyzm

gildyzm

odmiana reformizmu; ruch robotniczy w Anglii zwłaszcza po pierwszej wojnie światowej zrzeszający inteligencję z robotnikami


SJP.pl


gile

forma rzeczownika.

 (1.1) plural|gil.

Wiktionary

Gi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɟilɛ, AS: ǵile

Wiktionary


gilead

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. region w starożytnej Palestynie, pomiędzy rzekami Arnon i Jarmuk;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w Stanach Zjednoczonych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) rzad. imię|polski|m., jedno z imion biblijnych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gilead – kraina historyczna w Zajordaniu pomiędzy rzekami Arnon i Jarmuk wzmiankowana w Biblii
  • Gilead – dzielnica w Sydney
  • Gilead – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Thayer
  • Gilead – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Oxford
  • Gilead – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Branch
  • Gilead – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Morrow
  • Gilead – imię biblijne
  • Gilead – fikcyjna Republika Gilead, państwo dystopijne założone po upadku Stanów Zjednoczonych, w której rozgrywa się akcja powieści Margaret Atwood Opowieść podręcznej
  • Gilead – fikcyjne miasto z którego pochodzi główny bohater cyklu powieści Mroczna Wieża, autorstwa Stephena Kinga
  • Biblijna Szkoła Strażnicy – Gilead – szkoła kształcąca misjonarzy Świadków Jehowy
  • Gilead Sciences – amerykańska firma biotechnologiczna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na przełomie er Gilead podupadł.

 (1.1) W miastach Gileadu osiedlali się Żydzi.

 (2.1) Czy Gilead miał jakieś potomstwo?

 (2.1) Biblia odnotowuje istnienie trzech Gileadów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gileadczyk m., Gileadka ż.

 przym. gileadzki, Gileadowy

Wiktionary


gilewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janusz Gilewicz (1918–1973), chemik
  • Radosław Gilewicz (1971–), piłkarz, reprezentant Polski
  • Stanisław Gilewicz (1969–1943), doktor medycyny, pułkownik tytularny Wojska Polskiego
  • Wojciech Gilewicz (1974–), artysta malarz, fotograf, autor filmów wideo i instalacji
  • Zygmunt Gilewicz (1980–1960), lekarz, generał brygady Wojska Polskiego

Wikipedia


gilewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Gilewska (1911–1986) – polska tancerka i aktorka
  • Grzegorz Gilewski (ur. 1973) – polski sędzia piłkarski
  • Jacek Gilewski (ur. 1969) – polski łucznik
  • Józef Gilewski (ur. 1971) – polski bokser
  • Karol Gilewski (1832–1871) – polski lekarz, chirurg i laryngolog
  • Maria Gilewska (1925–2020) – polska nauczycielka i polityk
  • Włodzimierz Gilewski (1893–1976) – polski wojskowy

Wikipedia


gilgal

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gilgal – biblijne miasto, pierwsza stolica Izraela, na miejscu pierwszego obozowania Izraelitów po przekroczeniu rzeki Jordan,
  • Gilgal – kibuc położony w samorządzie regionu Bika’at ha-Jarden, w Dystrykcie Judei i Samarii, na Zachodnim Brzegu.
  • Gilgal – w wierzeniach ruchu świętych w dniach ostatnich neficki wojskowy żyjący w IV wieku n.e.

Wikipedia


gilgamesz

półlegendarny władca sumeryjskiego miasta Uruk, bohater eposu babilońsko-asyryjskiego powstałego około roku 2000 p.n.e.; prawdopodobnie król miasta Uruk w latach 2700-2660 p.n.e.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. mitsumer. król sumeryjskiego miasta Uruk w epoce wczesnodynastycznej (ok. XXVII–XXVI w. p.n.e.)

Wiktionary

"„Gilgamesz, którego ojciec był duchem, pan Kulaby, panował przez 126 lat”"

Wikipedia


gilgać

delikatnie dotykać, pocierać opuszkami palców lub jakimiś przedmiotami, np. piórem, wrażliwych na dotyk miejsc na czyimś ciele, powodując śmiech u tego kogoś; gilgotać, łaskotać, giglać; smyrać


SJP.pl


gilgotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gilgotać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niegilgotanie n.

 czas. gilać, gilgotać ndk.

Wiktionary


gilgotać

delikatnie dotykać, pocierać opuszkami palców lub jakimiś przedmiotami, np. piórem, wrażliwych na dotyk miejsc na czyimś ciele, powodując śmiech u tego kogoś; łaskotać, gilgać, smyrać


SJP.pl


gilgotki

łaskotki, łachotki;
1. delikatne dotykanie, pocieranie wrażliwych na dotyk miejsc na czyimś ciele, mające wywołać śmiech u tego kogoś;
2. skłonność do śmiania się wskutek łaskotania, zwykle w wyrażeniu "mieć gilgotki"


SJP.pl


gilia

rodzaj roślin z rodziny wielosiłowatych, obejmujący ponad 40 gatunków


SJP.pl

Gi

Wikipedia


giliacki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Giliakami, dotyczący Giliaków (Niwchów)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język giliacki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Giliak mos.. Giliaczka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niwchijski

 (2.1) niwchijski

Wiktionary


giliański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gilanem, dotyczący Gilanu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język giliański;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gilan mrz.

Wiktionary


gill

[czytaj: gil] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gill – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Franklin
  • Gill (ang. Gill Town) – gmina w stanie Massachusetts, w hrabstwie Franklin
  • Gill (ang. Gill Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Sullivan
  • Gill (ang. Gill Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Clay
  • Gill (ang. Gill Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cass

Wikipedia


gilles

[czytaj: żil] francuskie imię męskie


SJP.pl

Gilles – miejscowość i gmina we Francji, w Regionie Centralnym, w departamencie Eure-et-Loir, w kantonie Anet.

Według danych na rok 2013 gminę zamieszkiwało 545 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 75 osób/km².

Wikipedia


gillespie

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alessa Gillespie − fikcyjna postać pierwszej gry z serii Silent Hill
  • Billy Gillespie − szkocki piłkarz
  • Brett Gillespie − australijski rugbysta
  • Dizzy Gillespie (właśc. John Birks Gillespie) − amerykański trębacz, kompozytor i wokalista jazzowy
  • Gary Gillespie − szkocki piłkarz
  • Keith Gillespie − północnoirlandzki piłkarz
  • William John Gillespie − as lotnictwa kanadyjskiego
  • Gillespie – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Macoupin
  • Gillespie (ang. Gillespie Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Macoupin
  • hrabstwo Gillespie (ang. Gillespie County) – w stanie Teksas

Wikipedia


gillette

[czytaj: dżiLET albo żiLET] marka akcesoriów do golenia i firma


SJP.pl

Gillette – marka maszynek i innych akcesoriów do golenia należąca do Procter & Gamble. Gillette była jedną z kilku marek należących do koncernu The Gillette Company, który w 2005 roku został przejęty przez Procter & Gamble.

The Gillette Company została założona w 1901 roku przez Kinga C. Gillette’a. Siedziba przedsiębiorstwa mieściła się w Bostonie w stanie Massachusetts w Stanach Zjednoczonych.

Wikipedia


gilosz

rysunek z przeplatających się linii krzywych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) poligr. bank. rysunek złożony z kombinacji przeplatających się linii krzywych, stosowany na papierach wartościowych i dokumentach, np. banknotach czy świadectwach szkolnych, utrudniający ich podrobienie

 (1.2) pot. środ. pusty arkusz pokryty giloszem (1.1) służący do wydrukowania świadectwa

 (1.3) techn. maszyna do wytłaczania takiego rysunku

 (1.4) rzem. ornament ciągły, żłobiony ze wstęg przeplatających się ze sobą; motyw dekoracyjny w architekturze i meblarstwie

Wiktionary

Gilosz (z fr. "guilloché") – zawiły rysunek ornamentowy wykonany z wielu cienkich linii krzywych, zestawionych w różnorodnych kombinacjach, posiadający cechy uporządkowania i konsekwencji oraz zbliżoną gęstość na całej powierzchni, stosowany jako trudne do podrobienia tło. Gilosz jest rysunkiem nienarzucającym się swoim wyglądem, zestawionym z jasnych linii, często kolorowych i umożliwia czytelne nadrukowywanie na nim tekstów nawet w małym stopniu pisma.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Podczas drukowania świadectw drukarka uszkodziła dwa gilosze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. giloszer mos.

Wiktionary


gilosza

zawiły rysunek wykonany z wielu cienkich linii krzywych, zestawionych w różnorodnych kombinacjach; np. na banknotach


SJP.pl


giloszer

rzemieślnik zajmujący się giloszowaniem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rzad. mężczyzna zajmujący się giloszowaniem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gilosz m., giloszowanie n.

 czas. giloszować ndk.

Wiktionary


giloszować

rysować lub wytłaczać gilosz


SJP.pl


giloszowy

→ gilosz


SJP.pl

Patrz:

gilosz

gilotyna

1. urządzenie ścinające głowę skazańca przy użyciu ostrza spadającego z góry na szyję, stosowane do wykonywania wyroków śmierci;
2. urządzenie do cięcia blachy, papieru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez ścięcie głowy;

 (1.2) przyrząd służący do cięcia papieru, blachy itp.

Wiktionary

Gilotyna – przyrząd służący do wykonywania kary śmierci poprzez ścięcie głowy za pomocą dużego, ciężkiego (ok. 40 kg) noża o skośnym ostrzu, który opada pionowo pod wpływem grawitacji na szyję skazańca, unieruchomionego w ramie gilotyny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W kwietniu 1794 roku rewolucyjny terror we Francji osiągnął punkt kulminacyjny. Kilka dni wcześniej zginął na gilotynie Danton, parę miesięcy później ten sam los spotkał Robespierre`a.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟilɔˈtɨ̃na, AS: ǵilotỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. gilotynka

 czas. gilotynować, zgilotynować

 przym. zgilotynowany, gilotynowy

Wiktionary


gilotynka

urządzenia do przycinania czegoś; obcinarka


SJP.pl


gilotynować

ścinać głowę skazańcowi za pomocą gilotyny


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zgilotynować)

 (1.1) ścinać gilotyną

 (1.2) przen. radykalnie eliminować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gilotyna ż.

Wiktionary


gilotynowy

przymiotnik od: gilotyna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z gilotyną, dotyczący gilotyny; wykorzystujący mechanizm podobny do gilotyny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gilotyna ż.

Wiktionary


gilowice

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gilowice – wieś w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Miedźna
  • Gilowice – wieś w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Gilowice
  • Gilowice – gmina
  • Gilowice – gromada

Wikipedia


gilowicki

przymiotnik od: Gilowice


SJP.pl


gilowski

nazwisko polskie, m.in. Paweł Gilowski (1543-1595) - teolog i kaznodzieja kalwiński


SJP.pl


gilowy

związany z gilem (ptakiem)


SJP.pl


gilson

nazwisko


SJP.pl

Gilson – osada w Anglii, w hrabstwie Warwickshire, w dystrykcie North Warwickshire. Leży 27 km na północ od miasta Warwick i 156 km na północny zachód od Londynu.

Wikipedia


giltować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) daw. gwara. posiadać moc obowiązującą; utrzymywać prawomocność prawną, urzędową lub zwyczajową

 (1.2) daw. gwara. o środkach płatnicznych: przedstawiać ustaloną siłę nabywczą; stanowić finansową równowartość innej waluty lub dobra

 (1.4) daw. gwara. mieć znaczenie; odgrywać rolę; cieszyć się poważaniem lub wpływami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — To były jeszcze czasy, kiedy w Poznaniu na ołówek mówiło się blajsztyft, na podpis unterszryft, przedawniony bilet nie giltował, a do Warszawy jechało się baną.

 (1.1) Przychodzi znowu jakiś inny pan i każe dać bilety! Ja mu też pokazuję bilet, com kupił rano, a on powiada: Gilt nyszt [= nie obowiązuje]! to tylko do rannego pociągu ten bilet giltował!

 (1.1) To, com pani wczoraj zaoferował, to giltowałoby, chocia by pani obie ręce, obie nogi straciła. Słowo kupieckie się rzekło, cofnienia niema.

 (1.1) (…) panie Stanisławie, nie gniewajcie się, rozkazujcie, ja słucham, cobym nie słuchał takiego gospodarza jak wy panie Stanisławie, — ny, ja tu sługa, wy pan, tu wasze słowo giltuje tylko — usprawiedliwiał się żyd.

 (1.1) (…) Jasiu, kołtunie sakramencki, ani słuchać tego nie mogę, co tu pleśćeciesz — przedewszystkiem czy wiesz, że doczekasz starości? — kontrakt masz na to? — zresztą tylko z solidną firmą kontrakt giltuje.

 (1.1) (…) a jeżeli Richard nie jest warjat, to rozwód — nie giltuje i jest ungiltig [= nieważny]. Jestem nadal żoną mojego męża (…).

 (1.2) — Co to? Srebrne korony? // — To wszystko, co mam — usprawiedliwiała się garbata. — Chłopi już nie chcą papierowych pieniędzy. Już nie giltują.

 (1.2) Strzebne tolary, taki tolar giltuje pół drugá ryńskiego, a reński już nie bedzie mieć 60 grejcarów, ale 100 dajtów.

 (1.2) (…) ona czysta przed sądem Boskim, bo mi pokazywała potwierdzenie na swojej książeczce, jako Fischel się podpisał, że trzewiki Kopciuchowej giltują za naszego guldena z kosztami, ale cóż… kiedy książeczka przepadła, Kopciuchowa nie żyje, a Fischel ma wyrok na nas i kto mu co zrobi?…

 (1.3) Handel prawie ni giltuje // Ni zyz pasek ni z walute, // Mąż furt w domu, uj, już całkom // Mieli życie my popsute.

 (1.4) Owoś nie darmo powiadają nasi, co my bez Niemczynowskiego w mieście nic giltować nie będziemo, i co jego trza jenteligentom wykraść.

 (1.4) (…) Baruch Gross szasta się jak szara gęś — po sądzie bialskim — i „giltuje“ u stróżów sprawiedliwości bialskiej, oczywiście na szkodę „ślepej“ Temidy.

 (1.4) Ale i to nie dosyć! Żeby komedya była większa i przed całą Ewropą giltowała (tak rozpowiadają jenteligenty), sprowadzają cały cug takich jak oni rebeljantów z Czechów (…).

 (1.4) — Pani fladruje czy co? U mnie flota nie giltuje, niech mnie pokręci. Jakbym ja chciał mieć flotę, tobym miał po pempek, ali ja wszystko kantem puszczam.

 (1.4) Kiedy więc ostatecznie rozeszła się wiadomość, że już garbaci, kulawi, ślepi „nie giltują”, zjawił się przed obliczem prefekta drab dwumetrowy (…).

Wiktionary


gilty

obligacje państwowe będące w obrocie na giełdzie londyńskiej, mające gwarancję wypłaty oprocentowania oraz terminowego wykupu


SJP.pl


giluj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie amurskim Rosji, prawy dopływ Zei w dorzeczu Amuru

Wiktionary


gilurytmal

nazwa handlowa leku przeciwarytmicznego zawierającego ajmalinę


SJP.pl


giluszek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Carpodacus sibiricus|ref=tak., gatunek ptaków z rodzaju Carpodacus

 (1.2) ornit. ptak z gatunku giluszków (1.1)

Wiktionary

Giluszek ("Carpodacus sibiricus") – gatunek małego, przeważnie osiadłego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae). Występuje w Azji. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɟiˈluʃɛk, AS: ǵilušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gil m.

 przym. giluszkowy, gilowy

Wiktionary


gilza

1. łuska naboju;
2. rurka z bibułki do papierosów; tutka, zwijka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. metalowa łuska naboju;

 (1.2) bibułkowa rurka do samodzielnego wyrobu papierosów

 (1.3) techn. utwardzona tuleja dla nawijania zrolowanego papieru;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gilza w papiernictwie
  • gilza – łuska naboju
  • gilza papierosowa – tubka do napełniania w nabijarkach
  • gilza ekstrakcyjna – celulozowy filtr, w którym umieszcza się substancję poddawaną ekstrakcji w aparacie Soxhleta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pełno rozsypanych gilz leżało wokół dawnego stanowiska strzeleckiego.

 (1.2) Wziął tłoczek i starannie zaczął nim upychać tytoń do nałożonej na foremkę gilzy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łuska

 (1.2) tutka, zwijka

Wiktionary


gim.

skrót od: gimnazjum


SJP.pl


gimb

gimbus; lekceważąco:
1. gimnazjalista;
2. osoba zachowująca się niedojrzale;
3. osoba mało doświadczona w jakiejś dziedzinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) lekcew. gimnazjalista

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu zebrały się gimby na boisku…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnazjum n., gimbus mzw., gimbaza ż.

 przym. gimbusiarski, gimnazjalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gimnazjalista; lekcew. gimbus

Wiktionary


gimbal

stabilizator do aparatu fotograficznego lub kamery


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. stabilizator obrazu do kamery lub aparatu

 (1.2) hist. starożytny kałamarz nie wylewający inkaustu

 (1.3) mar. mechanizm mocujący do kompasu na statkach

Wiktionary


gimbaza

młodzieżowo:
1. gimnazjum;
2. uczniowie gimnazjum;
3. nauka w gimnazjum;
4. osoby zachowujące się niedojrzale


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. pokolenie gimnazjalistów

 (1.2) slang. ludzie o mentalności gimnazjalisty, nieskomplikowani, ślepo podążający za modą i popkulturą

 (1.3) slang. gimnazjum

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟĩmˈbaza, AS: ǵĩmbaza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimbus m., gimb m., gimbusiara ż.

 przym. gimbusiarski

Wiktionary


gimbazowy

→ gimbaza


SJP.pl

Patrz:

gimbaza

gimbopatriota

samozwańczy, zwykle młody patriota, u którego górują emocje nad rozsądkiem


SJP.pl


gimbus

autobus dowożący uczniów do gimnazjum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. autobus szkolny

 (1.2) pot. lekcew. gimnazjalista

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten gimbus znowu się spóźnia.

 (1.2) Wszystkie gimbusy z tej szkoły to wandale i chuligani!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟĩmbus, AS: ǵĩmbus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimb mzw., gimbaza ż.

 przym. gimbusiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gimb

Wiktionary


gimbusiara

gimbiara; lekceważąco:
1. gimnazjalistka;
2. dziewczyna zachowująca się niedojrzale


SJP.pl


gimbusiarnia

zbiór osób niedojrzałych; gimbaza


SJP.pl


gimbusiarski

→ gimbus; gimbusowy


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) slang. charakterystyczny dla gimbusa, gimbazy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Należy wspomnieć o przeklinaniu i gimbusiarskich tekstach typu „swag” i „yolo”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟĩmbuˈɕarsʲci, AS: ǵĩmbuśarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimb mzw., gimbus mzw., gimbaza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gimnazjalny

Wiktionary


gimbuska

→ gimbus


SJP.pl

Patrz:

gimbus

gimbusowy

→ gimbus; gimbusiarski


SJP.pl


gimela

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. środ. śmietnik

 (1.2) pot. środ. bałagan w pomieszczeniu

Wiktionary


gimlet

koktajl z wódki lub dżinu z dodatkiem soku z cytryny


SJP.pl


gimn.

skrót od: gimnastyka, gimnastyczny


SJP.pl


gimnasta

1. nauczyciel wychowania fizycznego w starożytniej Grecji;
2. sędzia na igrzyskach sportowych w starożytnej Grecji


SJP.pl


gimnastiorka

środowiskowo: rosyjska bluza wojskowa przypominająca rubaszkę


SJP.pl

Gi

Wikipedia


gimnastyczka

1. zawodniczka uprawiająca gimnastykę;
2. nauczycielka gimnastyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. kobieta lub dziewczyna uprawiająca gimnastykę – sportową, akrobatyczną lub artystyczną

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟĩmnaˈstɨt͡ʃka, AS: ǵĩmnastyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnastyka ż., gimnastykowanie n., gimnazjum n., gimnazjon m.

:: fm. gimnastyk m.

 czas. gimnastykować, pogimnastykować, wygimnastykować, rozgimnastykować

 przym. gimnastyczny, wygimnastykowany, gimnazjalny

Wiktionary


gimnastyczny

→ gimnastyka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z gimnastyką, służący gimnastyce

Wiktionary

Patrz:

gimnastyka

Przykłady

 (1.1) Koniecpolski zapewnił, że LPR wyśle do Egiptu 40-osobowy oddział gimnastyczny Młodzieży Wszechpolskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟĩmnaˈstɨt͡ʃnɨ, AS: ǵĩmnastyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnastyka ż., gimnastyk m., gimnastyczka ż., nagimnastykowanie n.

 czas. gimnastykować się

Wiktionary


gimnastyk

1. zawodnik uprawiający gimnastykę;
2. nauczyciel gimnastyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sportowiec uprawiający gimnastykę sportową

 (1.2) pot. nauczyciel gimnastyki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz gimnastyk zdobył złoto na równoważni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟĩmˈnastɨk, AS: ǵĩmnastyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnastyka ż., gimnazjon m., gimnazjum n.

:: fż. gimnastyczka ż.

 czas. gimnastykować

 przym. gimnastyczny, wygimnastykowany, gimnazjalny

Wiktionary


gimnastyka

1. zawodnik uprawiający gimnastykę;
2. nauczyciel gimnastyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. ogół ćwiczeń rozciągających i poprawiających sprawność fizyczną

 (1.2) sport. grupa dyscyplin sportowych związanych z pokazem sprawności ciała

 (1.3) sport. eduk. szkolne zajęcia sportowe, zwłaszcza w młodszych klasach

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

 (2.1) D., B. lp. od: gimnastyk

Wiktionary

Gimnastyka "(grec. γυμναστική "gymnastike", trening sportowy od "gymnos" nagi)" – dyscyplina sportowa, wywodząca się ze starożytnej Grecji, w ramach której zawodnicy wykonują specjalne układy, z wykorzystaniem różnych sprzętów. Gimnastyka może być uprawiana zarówno przez kobiety, jak i mężczyzn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poranna gimnastyka poprawia mi nastrój na cały dzień.

 (1.3) Od wtorku zaczynają się zajęcia gimnastyki na sali sportowej w naszej szkole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟĩmˈnastɨka, AS: ǵĩmnastyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnazjum n., gimnazjalista mos., gimnastyk m., gimnastyczka ż., gimnastykowanie n., nagimnastykowanie n.

 czas. gimnastykować ndk.

 przym. gimnastyczny, gimnazjalny

Wiktionary


gimnastykować

czasownik przechodni niedokonany (dk. wygimnastykować)

 (1.1) sport. poddawać ćwiczeniom gimnastycznym

czasownik zwrotny niedokonany gimnastykować się (dk. wygimnastykować się)

 (2.1) sport. uprawiać gimnastykę; wykonywać ćwiczenia gimnastyczne

czasownik zwrotny niedokonany gimnastykować się (dk. nagimnastykować się)

 (3.1) przen. usilnie się starać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnastyka ż., gimnastyk mos., gimnastykowanie n., gimnastyczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) wysilać się, kombinować

Wiktionary


gimnazista

dawniej: gimnazjalista; gimnazjasta


SJP.pl


gimnazistka

dawniej: uczennica gimnazjum


SJP.pl


gimnazjalista

uczeń gimnazjum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) eduk. uczeń gimnazjum

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śliczne córki nauczyciela śpiewały do wtóru ojcowskim skrzypkom. Starszej, Pelagii, przelotnej sympatii (bo czołową adresatką „tęsknot” gimnazjalistów była panna Olimpia Drwęska, o iście olimpijskiej urodzie), wpisał 19-letni Janek w imionnik dwa wiersze „Bądź silną i mężną”, „Bądź Polką”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟĩmnazʲjaˈlʲista, AS: ǵĩmnazʹi ̯alʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnazjum n., gimnastyka ż.

:: fż. gimnazjalistka ż.

 przym. gimnazjalny

Wiktionary


gimnazjalistka

uczennica gimnazjum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) eduk. uczennica gimnazjum

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟĩmnazʲjaˈlʲistka, AS: ǵĩmnazʹi ̯alʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnazjum n., gimnazjon m., gimnazista m., gimnazistka ż.

:: fm. gimnazjalista m.

 przym. gimnazjalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. gimnazistka

Wiktionary


gimnazjalny

→ gimnazjum, np. egzamin gimnazjalny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) eduk. związany z gimnazjum, dotyczący gimnazjum (szkoły ponadpodstawowej)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem w trzeciej klasie gimnazjalnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnazjum mrz., gimb mzw., gimnastyka ż., gimnastyczka ż., gimnastyk mos., gimnazjalista mos., gimnazjalistka ż.

Wiktionary


gimnazjarcha

w starożytnej Grecji:
1. osoba, która utrzymywała gimnazjon - szkołę przeznaczoną dla dorastających Ateńczyków;
2. obywatel zobowiązany do przygotowania i wyćwiczenia zawodników na igrzyska oraz zapewnienia im utrzymania


SJP.pl


gimnazjasta

dawniej: gimnazjalista; gimnazista


SJP.pl


gimnazjon

w starożytnej Grecji: kompleks obiektów służący głównie do uprawiania (często pod okiem trenera) ćwiczeń fizycznych; gymnasion


SJP.pl

Gimnazjon (gr. γυμνάσιον gymnásion od γυμνός gymnós – nagi, gdyż ćwiczono nago) – w starożytnej Grecji zespół częściowo krytych budowli przeznaczonych do ćwiczeń fizycznych.

Jego centralną część stanowił kompleks bieżni, boisk i portyków. Do gimnazjonu, nazywanego też (od jednej z głównych jego części) palestrą należał też stadion. Plan gimnazjonu zrekonstruowano na podstawie wykopalisk prowadzonych w Delfach, na Delos, Epidauros, Aleksandrii i Olimpii.

Wikipedia


gimnazjum

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) eduk. rodzaj szkoły ogólnokształcącej, występujący w przeszłości w Polsce i współcześnie w systemach oświaty wielu innych państw;

Wiktionary

Gi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gimnazjum przygotowuje do nauki w liceum lub w szkole zawodowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟĩmˈnazʲjũm, AS: ǵĩmnazʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimb mzw., gimnastyka ż., gimnastyczka ż., gimnastyk mos., gimnazjalista mos., gimnazjalistka ż., progimnazjum n.

 przym. gimnazjalny, wewnątrzgimnazjalny, wokółgimnazjalny, przygimnazjalny

Wiktionary


gimneta

w starożytnej Grecji: lekkozbrojny wojownik walczący pieszo


SJP.pl


gimniczny

w starożytnej Grecji: lekkoatletyczny (w odniesieniu do zawodów sportowych)


SJP.pl


gimnokarpowy

o owocniku: taki, którego warstwa zarodnikotwórcza nie jest osłonięta


SJP.pl


gimpa

pasmo z przędzy bawełnianej oplecione nitką jedwabną, wełnianą lub metalową, używane do wyrobu ozdobnych sznurów i frędzli


SJP.pl


gin

[czytaj: dżin] wódka o smaku i zapachu jałowca; dżin, dżyn, jałowcówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) spoż. rodzaj wysokoprocentowego alkoholu o smaku jałowca;

Wiktionary

Gi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sącząc gin bez toniku marzymy skacząc po dziurach w chodniku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʒʲĩn, AS: ǯʹĩn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżin, jałowcówka

Wiktionary


gin-seng

[czytaj: dżinsen] żeń-szeń, żeńszeń, ginseng;
1. gatunek rośliny z rodziny araliowatych, której korzeń używany jest w lecznictwie i kosmetyce;
2. korzeń żeń-szenia - rośliny


SJP.pl


gin.

skrót od: ginekologiczny, ginekolog, ginekologia; ginek.


SJP.pl


gina

potocznie: ginekolog


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gina – imię żeńskie pochodzące od łacińskiego słowa regina – królowa.
  • GINA – Światowa Inicjatywa na Rzecz Zwalczania Astmy

Wikipedia


ginalski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Ginalski – polski pilot wojskowy, szybownik, baloniarz
  • Edmund Ginalski – polski wojskowy
  • Jerzy Ginalski – polski profesor sztuki plastycznej
  • Jerzy Ginalski – polski archeolog, konserwator zabytków

Wikipedia


ginandria

w medycynie: upodobnienie zewnętrznych narządów płciowych kobiety do narządów męskich, polegające na przeroście łechtaczki i zrośnięciu warg sromowych; obojnactwo rzekome żeńskie, gynandria


SJP.pl


ginandromorf

w biologii: osobnik o zewnętrznych cechach płciowych męskich i żeńskich, rozmieszczonych chaotycznie lub oddzielnie na połowach ciała wskutek nieprawidłowości zapłodnienia jaja lub nieprawidłowości rozwoju


SJP.pl


ginandromorficzny

przymiotnik od: ginandromorfizm


SJP.pl


ginandromorfizm

w biologii: występowanie u osobnika zewnętrznych cech płciowych męskich i żeńskich, rozmieszczonych chaotycznie lub oddzielnie na połowach ciała, zdarzające się sporadycznie u skorupiaków, owadów, ryb i ptaków wskutek nieprawidłowości zapłodnienia jaja lub nieprawidłowości rozwoju


SJP.pl


ginb

Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego


SJP.pl


gineceum

w starożytnej Grecji: część domu przeznaczona dla kobiet; gyneceum, gynaeceum


SJP.pl


ginek.

skrót od: ginekologiczny, ginekolog, ginekologia; gin.


SJP.pl


gineko-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kobietą, samicą, kobiecością

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟĩˈnɛkɔ, AS: ǵĩneko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gyno-, gino-

Wiktionary


ginekografia

obrazowanie kobiecych dróg rodnych na zdjęciu rentgenowskim


SJP.pl


ginekolog

specjalista w dziedzinie ginekologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista ginekologii

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) med. lekarka specjalistka ginekologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ginekolodzy są także położnikami.

 (2.1) Żona jest ginekologiem w szpitalu bielańskim.

 (2.1) Ginekolog Kowalska zdecydowała się na wykonanie u pacjentki cesarskiego cięcia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟĩnɛˈkɔlɔk, AS: ǵĩnekolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ginekologia ż., ginekologiczność ż.

:: fż. ginekolożka ż.

 przym. ginekologiczny

 przysł. ginekologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekarz chorób kobiecych; wulg. pizdogrzeb

 (2.1) lekarka chorób kobiecych; pot. ginekolożka

Wiktionary


ginekologia

dział medycyny zajmujący się budową, czynnością i schorzeniami układu rodnego kobiety


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. med. dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego;

 (1.2) pot. med. oddział szpitala, kliniki lub uczelni medycznej, który zajmuje się ginekologią (1.1)

Wiktionary

Ginekologia – dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego. Jest ściśle związana z położnictwem. Najczęstsze problemy medyczne, jakimi zajmuje się ginekologia, to: zaburzenia miesiączkowania, stany zapalne pochwy, antykoncepcja, niepłodność oraz nowotwory narządów rodnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ginekologia, jedna z dziedzin medycyny, jest nierozerwalnie związana z położnictwem.

 (1.2) Szpital dementuje pogłoski o kłopotach na ginekologii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟĩnɛkɔˈlɔɟja, AS: ǵĩnekoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ginekolog mos., ginekolożka ż., ginekologiczność ż.

 przym. ginekologiczny

 przysł. ginekologicznie

Wiktionary


ginekologiczny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z ginekologią, dotyczący ginekologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podczas akcji pacjentki są poddawane badaniu cytologicznemu, wszechstronnemu ginekologicznemu, a także gruczołów piersiowych i ekosystemu pochwy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟĩnɛkɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: ǵĩnekoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ginekologia ż., ginekolog m., ginekolożka ż.

Wiktionary


ginekolożka

→ ginekolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. lekarka specjalistka w zakresie ginekologii

Wiktionary

Patrz:

ginekolog

Powiązane:

 rzecz. ginekologia ż., ginekologiczność ż.

:: fm. ginekolog mos.

 przym. ginekologiczny

 przysł. ginekologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ginekolog, lekarka chorób kobiecych

Wiktionary


ginekomastia

nadmierny rozwój gruczołów piersiowych u mężczyzn wskutek zaburzeń hormonalnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. rozrost tkanki gruczołowej sutka u mężczyzny, objawiające się jego powiększeniem

Wiktionary

Ginekomastia, przerost sutka u mężczyzn (łac. "gynaecomastia") – powiększenie się sutka u mężczyzny, w wyniku rozrostu tkanki gruczołowej, włóknistej i tłuszczowej. Gruczoł piersiowy ulega jednostronnemu lub obustronnemu powiększeniu, jest obrzmiały i może być bolesny. Ginekomastia spowodowana jest zaburzeniami hormonalnymi, najczęściej wskutek leczenia hormonalnego (leczenie raka stercza).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ginekomastii sutki mogą być bolesne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟĩnɛkɔ̃ˈmastʲja, AS: ǵĩnekõmastʹi ̯a

Wiktionary


ginewra

żona legendarnego króla Artura, władcy Brytanii


SJP.pl

Ginewra (walij. Gwenhwyfar, ang. Guinevere) – postać z legend arturiańskich, żona króla Artura, w niemal wszystkich wersjach legendy bezdzietna. Była córką jego przyjaciela i sojusznika Leodegrance'a (Leodegana), króla Cameliard, i miała siostrę o imieniu Gwenhwyfach.

Wikipedia


ginger

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ginger – angielskie imię
  • Ginger – kanadyjski zespół muzyczny
  • Ginger – album zespołu Ginger
  • Ginger – album zespołu Brockhampton
  • Ginger – album zespołu Speedy’ego J
  • Ginger – amerykański film z 1935 w reżyserii Lewisa Seilera
  • Ginger – amerykański film z 1941 w reżyserii Olivera Drake’a
  • Ginger – amerykański film z 1971 w reżyserii Dona Schaina
  • imbir lekarski (ang. ginger)

Wikipedia


gingerol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. fitoskładnik imbiru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyprawę zwaną imbirem otrzymuje się z kłączy krzewu podzwrotnikowego o tej samej nazwie. Charakterystyczny smak i zapach pochodzi głównie z gingerolu.

Wiktionary


ginięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|ginąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟĩˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: ǵĩńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ginąć

Wiktionary


ginocentryzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) skoncentrowanie na potrzebach i pragnieniach kobiet

Wiktionary

Ginocentryzm, także gynocentryzm ( gynocentrism) – dominujący lub wyłączny punkt zainteresowania kobiet w teorii lub praktyce. Wszystko można uznać za ginocentryczne, jeśli dotyczy wyłącznie kobiecego (lub feministycznego) punktu widzenia.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gynocentryczny

Wiktionary


ginogeneza

rozwój bez zapłodnienia komórki jajowej, ale wymagający stymulacji przez plemnik


SJP.pl

Ginogeneza, gynogeneza, pseudogamia – specyficzna odmiana partenogenezy spotykana u niektórych płazińców, nicieni, pierścienic, ryb i płazów polegająca na indukowaniu rozwoju jaja przez plemniki innego gatunku bez procesu kariogamii. Plemniki jednak nie wnikają do komórki jajowej.

Wikipedia


ginol

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) reg. pozn. wysoki człowiek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gibus

Wiktionary


ginowy

→ gin (wódka) [czytaj: dżinowy]


SJP.pl


ginsberg

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Allen Ginsberg (1926–1997) – amerykański poeta pochodzenia żydowskiego
  • Aszer Ginsberg (1856–1927) – rosyjski pisarz pochodzenia żydowskiego
  • Aleksander Ginsberg (1871–1911) – polski konstruktor przyrządów optycznych
  • Christian David Ginsburg (1831–1914) – brytyjski badacz tekstu masoreckiego pochodzenia żydowskiego
  • Jewgienija Ginzburg (1904–1977) – więzień, pisarka
  • Grigorij Ginzburg (1904–1961) – pianista
  • Witalij Ginzburg (1916–2003) – fizyk

Wikipedia


ginseng

[czytaj: dżinsen] żeń-szeń, żeńszeń, gin-seng;
1. gatunek rośliny z rodziny araliowatych, której korzeń używany jest w lecznictwie i kosmetyce;
2. korzeń żeń-szenia - rośliny


SJP.pl


ginter

1. nazwisko;
2. obce imię męskie


SJP.pl

Gu

Wikipedia


gintowt

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gintowt – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 271 osób.
  • Aleksander Gintowt-Dziewałtowski (1821–1889) – duchowny katolicki
  • Antoni Gintowt (1901–1942) – działacz komunistyczny
  • Eugeniusz Gintowt-Dziwiłł (1896-) – oficer
  • Edward Gintowt-Dziewiałtowski (1899–1965) – polski prawnik, profesor prawa rzymskiego
  • Ignacy Gintowt-Dziewałtowski (1888–1925) – działacz polityczny
  • Kazimierz Gintowt-Dziewiałtowski (1892–1936) – urzędnik samorządowy II RP
  • Maciej Gintowt (1927–2003) – architekt, przedstawiciel modernizmu, profesor Politechniki Warszawskiej, członek PAU
  • Magdalena Gintowt Juchniewicz (ur. 1976) – malarka, grafik, poetka, krytyk sztuki
  • Maria Gintowt-Jankowicz (ur. 1939) – prawnik, sędzia TK
  • Witold Gintowt-Dziewałtowski (ur. 1949) – polityk, prezydent Elbląga, poseł, senator

Wikipedia


gintrowski

nazwisko


SJP.pl


ginuchijski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. język ginuchijski;

Wiktionary


ginura

ginura pomarańczowa - roślina ozdobna z rodziny astrowatych


SJP.pl

Ginura ("Gynura") – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Obejmuje co najmniej 54 gatunki. Występują w strefie międzyzwrotnikowej Afryki, Azji i Australii.

Wikipedia


ginąć

1. o istotach żywych: tracić życie; umierać;
2. stawać się coraz słabiej widocznym; zanikać, rozpływać się, gubić się;
3. niszczyć się, ulegać degradacji;
4. o zjawiskach abstrakcyjnych: odchodzić w niepamięć, tracić na znaczeniu; zanikać;
5. gubić się, przepadać, zapodziewać się;
6. być kradzionym


SJP.pl

czasownik nieprzechodni

 (1.1) gubić się, zostawać zgubionym

 (1.2) umierać, zdychać (o pojedynczych organizmach)

 (1.3) wymierać (o dużej grupie organizmów)

 (1.4) przestawać być widocznym, słyszalnym itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciągle ginie mi gdzieś ołówek.

 (1.2) Żołnierze masowo ginęli pod ostrzałem cekaemów.

 (1.3) Dinozaury wyginęły miliony lat temu.

 (1.4) Uciekinier zginął w tłumie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟĩnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ǵĩnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 (1) rzecz. ginięcie

 (1.1) rzecz. zginięcie, zaginięcie

 (1.2) rzecz. zginięcie

 (1.3) rzecz. wyginięcie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gubić się, o stworzeniach żywych zabłądzić

 (1.2) umierać, zdychać, padać

 (1.3) wymierać

Wiktionary


gioacchino

[czytaj: dżjoakino] włoskie imię męskie


SJP.pl


gioconda

[czytaj: dżjokonda] potocznie: kobieta o tajemniczym uśmiechu, pełnym spokoju i słodyczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) szt. kobieta sportretowana na słynnym obrazie Leonarda da Vinci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nudna jest baba, mówiąc szczerze • Siedzi, uśmiecha się Gioconda • Jakoś to robi, że to bierze • I wcale na to nie wygląda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Mona Lisa

Wiktionary


giocoso

[czytaj: dżokozo] określenie wykonawcze: wesoło, żartobliwie


SJP.pl


giodo

[czytaj: gjodo] skrót od: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) = adm. generalny inspektor ochrony danych osobowych (funkcja lub urząd);

Wiktionary


gioioso

[czytaj: dżojozo] określenie wykonawcze: pogodnie, wesoło


SJP.pl


giop

skrót od: Główny Inspektorat Ochrony Pracy


SJP.pl


giorgio

Gi

Wikipedia


giorgione

właściwie Giorgio da Castelfranco, malarz włoski, przedstawiciel renesansu


SJP.pl

Gi

Wikipedia


giotto

[czytaj: dżotto] nazwisko, np. Giotto di Bonde (ok. 1267-1337), włoski architekt i malarz, przedstawiciel trecenta


SJP.pl


giovanna

[czytaj: dżiowanna] obce imię żeńskie


SJP.pl


giovanni

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Giovanni (angolski piłkarz) – angolski piłkarz występujący na pozycji pomocnika lub napastnika
  • Giovanni (kardynał) – włoski benedyktyn i kardynał
  • Giovanni (meteorologia) – oprogramowanie pozwalające na prostą analizę danych satelitarnych NASA oraz pomiarów naziemnych.
  • Giovanni (piłkarz) – brazylijski piłkarz, napastnik
  • John
  • Ivan

Wikipedia


gipiura

1. rodzaj koronki klockowej bez tiulowego tła, o dużych, nieregularnych oczkach i wypukłym wzorze
2. ręczny haft na batyście


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzem. daw. rodzaj grubej wypukłej koronki haftowanej na przezroczystym podkładzie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cienistą aleją szła w białej, przybranej gipiurami sukni i w kapeluszu ze zwiewnym haftowanym welonem.

 (1.1) Siedział w głębokim fotelu i patrzył uważnie na gipiurę bogatych firanek, na stolik z haftem pod szklanym blatem, na olbrzymie lustro i piękne fotele.

Wiktionary


gipiurowy

przymiotnik od: gipiura


SJP.pl


gips

1. minerał, uwodniony siarczan wapnia;
2. usztywniający opatrunek z gipsu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany;

 (1.2) bud. materiał budowlany, półwodny siarczan wapnia

 (1.3) pot. opatrunek unieruchamiający wykonany z gipsu

 (1.4) środ. figura, odlew gipsowy

 (1.5) pot. sport. drobny, suchy śnieg utrudniający jazdę na nartach

 (1.6) przen. kiepska sytuacja

Wiktionary

Gips − nazwa pochodzi od gr. gypsos (γύψος) (łac. "gypsum") oznaczającego czynność gipsowania, a także kredę lub cement. Nazwa ta obejmuje dwa pokrewne pojęcia:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te gleby są bogate w gips.

 (1.2) Idź do magazynu i przynieś worek gipsu.

 (1.3) Adam przewrócił się i ma teraz rękę w gipsie.

 (1.4) Ech, te wszystkie gipsy są do wyrzucenia.

 (1.5) Po tym gipsie nie da się jeździć, wracamy do hotelu.

 (1.6) Z matematyki leżysz na obu łopatkach, język angielski zawaliłaś, chemia i fizyka stanowią dwie twoje achillesowe pięty, że tak powiem. Interesuje mnie, co zamierzasz przedsięwziąć, by wykaraskać się z tego gipsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟips, AS: ǵips

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gipsówka ż., gipsoteka ż., gipsowanie n., zagipsowanie n., gipsiarz m.

 czas. gipsować ndk., zagipsować dk.

 przym. gipsowy

Wiktionary


gips-karton

płyta z kartonu i gipsu stosowana w budownictwie; karton-gips, kartongips, regips, rigips, płyta regipsowa, suchy tynk


SJP.pl


gipsatura

ozdoba architektoniczna z gipsu lub stiuku; sztukateria


SJP.pl


gipsaturowy

przymiotnik od: gipsatura


SJP.pl


gipsdeka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gipsowany sufit

Wiktionary


gipsiarnia

zakład produkujący gips; gipsownia


SJP.pl


gipsiarski

→ gipsiarz


SJP.pl

Patrz:

gipsiarz

gipsiarz

artysta lub rzemieślnik zajmujący się wykonywaniem sztukaterii i innych prac ze stiuku; sztukator


SJP.pl


gipsik

mały gips


SJP.pl


gipsobeton

Gipsobeton (beton gipsowy) – związana i stwardniała masa będąca mieszanką gipsu, kruszywa i wody.

Kruszywo mogą stanowić np. piasek, wapień, gruz ceglany, żużel paleniskowy, trociny. Ze względu na zastosowane tworzywo gipsobetony dzielą się na:

Wikipedia


gipsomat

automat do sprzedaży gipsu ortopedycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) automat z lekkim gipsem ortopedycznym

Wiktionary


gipsoryt

1. technika graficzna druku wypukłego;
2. odbitka wykonana tą techniką


SJP.pl

Gipsoryt — technika graficzna druku wypukłego, w której matryca wykonana jest z gipsu; także odbitka wykonana tą techniką. Gipsoryty wykonywane są od XIX wieku. Technika została opisana przez francuskiego grafika Maxime Lalanne (1827–1886). Na nowo odkryta i rozwijana była w latach 30. XX wieku w paryskim studiu graficznym Atelier 17 założonym przez Stanleya Williama Haytera.

Wikipedia


gipsoteka

zbiór gipsowych odlewów rzeźb antycznych


SJP.pl


gipsowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gipsować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟipsɔˈvãɲɛ, AS: ǵipsovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gipsować

 przym. gipsowy

 rzecz. gips mrz.

Wiktionary


gipsowaty

przypominający gęstością gips


SJP.pl


gipsować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) nakładać na coś gips

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟipˈsɔvat͡ɕ, AS: ǵipsovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gips m., gipsówka ż., gipsoteka ż., gipsowanie n.

 czas. zagipsować dk.

 przym. gipsowy

Wiktionary


gipsownia

zakład produkujący gips; gipsiarnia


SJP.pl


gipsowobiały

biały o odcieniu gipsu


SJP.pl


gipsowy

przymiotnik od: gips


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonany z gipsu

 (1.2) związany z gipsem, dotyczący gipsu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pamiętam gipsową figurę Matki Boskiej w niebieskiej szacie, obok konfesjonału.

 (1.1) Ten dwupiętrowy obiekt wewnątrz wyłożony został ściankami gipsowymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟipˈsɔvɨ, AS: ǵipsovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gips mrz., gipsiarz mos., gipsówka ż., gipsowanie n., zagipsowanie n., gipsoryt mrz., gipsoteka ż.

 czas. gipsować ndk., zagipsować dk.

 przysł. gipsowo

Wiktionary


gipsówka

roślina z goździkowatych, o białych kwiatach i lancetowatych liściach; waplinek; łyszczec wiechowaty


SJP.pl


gipsówkowy

→ gipsówka


SJP.pl

Patrz:

gipsówka

gira

potocznie: noga; syra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. posp. noga

 (1.2) gw-pl|Poznań. kulin. golonka

 (1.3) lm. giry – góry. płaty na chomąta, zwykle czerwone

 (1.4) lm. giry – reg. wsch. wielkie wagi

 (1.5) lm. giry – reg. wsch. wielkie ciężary do wag

Wiktionary

Zobacz też: Gira – wieś na Litwie.

Gira, istniejący od 1905 niemiecki producent sprzętu elektrotechnicznego. Firma została założona w Wuppertalu, ale w 1912 jej siedziba została przeniesiona do Radevormwaldu. Początkowo GIRA produkowała wszelkiego rodzaju łączniki elektryczne i osprzęt konwencjonalny. Od samego początku firma odznaczała się dobrą jakością oferowanych produktów oraz szerokim asortymentem wyglądu urządzeń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale ci giry śmierdzą!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟira, AS: ǵira

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. girsko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szwaja, syra, szkita, szłapa, kryka, giczała

Wiktionary


giraltowce

rzeczownik, rodzaj żeński, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w wschodniej Słowacji

Wiktionary


girard

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Filip de Girard (1775–1845) – inżynier francuski, wynalazca maszyn do mechanicznego przędzenia lnu. Od jego nazwiska pochodzi nazwa Żyrardów
  • René Girard (ur. 1923) – francuski filozof, antropolog i krytyk literacki. Twórca koncepcji „kozła ofiarnego”
  • Girard – miejscowość w stanie Georgia, w hrabstwie Burke
  • Girard – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Macoupin
  • Girard – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Crawford
  • Girard – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Trumbull
  • Girard – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Erie
  • Girard – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Kent
  • Girard (ang. Girard Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Macoupin
  • Girard (ang. Girard Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Branch
  • Girard (ang. Girard Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Otter Tail
  • Girard (ang. Girard Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Clearfield

Wikipedia


girardot

[czytaj: żirarDO] nazwisko


SJP.pl

Girardot – miasto w środkowej Kolumbii, w departamencie Cundinamarca, nad rzeką Magdalena, przy linii kolejowej łączącej Bogotę z Neivą. Około 120 tys. mieszkańców w 2003 r.

Wikipedia


girka

zdrobnienie od: gira


SJP.pl


girlanda

podwieszony w dwóch końcach zwój kwiatów lub liści, ujęty kokardami lub wstęgami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dekoracyjny łańcuch z kwiatów lub liści;

Wiktionary

Girlanda – dekoracyjny, roślinny ornament w formie podwieszonej wiązanki kwiatów, liści i owoców.

Girlanda zaczepiona jest w dwóch punktach po bokach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Restaurację na wigilijny wieczór przepięknie udekorowano lśniącymi złotem girlandami. Stoły nakryte długimi, bordowymi, z ciężkiego jedwabiu obrusami.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) feston

Wiktionary


girlandowy

→ girlanda


SJP.pl

Patrz:

girlanda

girlasek

tancerka rewiowa; girlsa


SJP.pl


girlaska

tancerka rewiowa; girlsa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) młoda tancerka w rewii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛrˈlaska, AS: gerlaska

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tancerka, girlsa

Wiktionary


girlsa

[czytaj: gerlsa] tancerka rewiowa; girlaska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) tancerka w rewii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛrl̥sa, AS: gerl̦sa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tancerka, girlaska

Wiktionary


girlsband

[czytaj: gerlsbend] wokalny zespół muzyki pop złożony z dziewcząt; girls band


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. neol. grupa muzyczna składająca się wyłącznie z dziewczyn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była siedemnastoletnią wokalistką w girlsbandzie grającym progresywną mieszankę technopunku i jazzu.

Wiktionary


giro

poręczenie wekslowe; żyro


SJP.pl


girobus

autobus napędzany energią kinetyczną wirującego koła zamachowego o dużej bezwładności; żyrobus


SJP.pl


girobusola

[czytaj: żyrobusola] przyrząd nawigacyjny w postaci obracającego się wokół własnej osi pierścienia, służący do określania kursu statku powietrznego lub wodnego; żyrobusola, żyrokompas, girokompas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. elektromechaniczne urządzenie służące do wskazywania kursu, wykorzystujące właściwości żyroskopu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʒɨrɔbuˈsɔla, AS: žyrobusola

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żyrokompas, girokompas, żyrobusola, kompas żyroskopowy

Wiktionary


giroklinometr

przyrząd do określania kąta nachylenia samolotu; żyroklinometr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. przyrząd służacy do określania kąta nachylenia samolotu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʒɨrɔklʲĩˈnɔ̃mɛtr̥, AS: žyroklʹĩnõmetr̦

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żyroklinometr

Wiktionary


girokompas

[czytaj: żyrokompas] przyrząd nawigacyjny w postaci obracającego się wokół własnej osi pierścienia, służący do określania kursu statku powietrznego lub wodnego; girobusola, żyrobusola, żyrokompas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. elektromechaniczne urządzenie służące do wskazywania kursu, wykorzystujące właściwości żyroskopu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʒɨrɔˈkɔ̃mpas, AS: žyrokõmpas

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żyrokompas, żyrobusola, girobusola, kompas żyroskopowy

Wiktionary


giros

potrawa grecka; gyros


SJP.pl


giroskop

sztywny przedmiot, najczęściej krążek, szybko obracający się dookoła własnej osi symetrii, stosowany m.in. w urządzeniach nawigacyjnych; żyroskop


SJP.pl


giroskopowy

przymiotnik od: giroskop; żyroskopowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) zob. żyroskopowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. giroskop mrz., żyroskop mrz.

 przym. żyroskopowy

Wiktionary


girostat

przyrząd żyroskopowy utrzymujący w równowadze ciała, w których jest umieszczony, np. ustawiony na statku spełnia rolę stabilizatora przeciwdziałającego kołysaniu, umieszczony wewnątrz wagonu kolei jednoszynowej zapewnia mu trwałą równowagę; żyrostat


SJP.pl


girotron

przyrząd do pomiaru prędkości kątowej; żyrotron


SJP.pl


girzyński

nazwisko


SJP.pl


gis

dźwięk g podwyższony o pół tonu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. dźwięk g podwyższony o półton;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Główny Inspektorat Sanitarny – urząd administracji rządowej
  • System Informacji Geograficznej () – system służący do przetwarzania danych geograficznych
  • GIS – rodzaj rozdzielnicy elektrycznej
  • GIS – kod IATA portu lotniczego Gisborne
  • gis – nazwa dźwięku muzycznego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɟis, AS: ǵis

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. G♯

Wiktionary


gis-dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku gis


SJP.pl

Gis-dur – gama muzyczna oparta na skali durowej, której toniką jest Gis. Praktycznie nieużywana, jako zamiennik używa się As-dur.

Gama Gis-dur zawiera dźwięki: gis, ais, his, cis, dis, eis, fisis.

Gis-dur to także akord, zbudowany z pierwszego (gis), trzeciego (c) i piątego (dis) stopnia gamy Gis-dur.

Wikipedia


gis-moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku gis


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku gis (w zapisie nutowym z pięcioma krzyżykami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji gis-moll (1.1)

Wiktionary

gis-moll – gama muzyczna oparta na skali molowej, której toniką jest gis. Gama gis-moll w odmianie naturalnej (eolskiej) zawiera dźwięki: gis, ais, h, cis, dis, e, fis. W zapisie tonacji gis-moll występuje pięć krzyżyków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɟis‿mɔl, AS: ǵis‿mol

Wiktionary


giscard

[czytaj: żisKAR] nazwisko


SJP.pl


giscardowski

[czytaj: żiskardowski] przymiotnik od: Giscard d'Estaing


SJP.pl


giscardysta

[czytaj: żiskardysta] zwolennik Valéry'ego Giscarda d'Estaing lub jego polityki


SJP.pl


giscardystka

→ giscardysta [czytaj: żiskardystka]


SJP.pl


giser

wykwalifikowany robotnik pracujący w odlewni żelaza, szkła; topiarz (dawniej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. osoba zajmująca się zawodowo odlewaniem czcionek i matryc drukarskich;

Wiktionary

Giser – dawniej rzemieślnik zajmujący się odlewaniem metalowych przedmiotów; wykwalifikowany pracownik giserni, a także jej właściciel.

Giserami byli rzemieślnicy-artyści odlewający w metalu na zlecenie artystów-projektantów ich dzieła sztuki, np. popiersia, pomniki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Produkcja księgi nie mogła zacząć się bez gisera, który czcionki odlewał z ołowiu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟisɛr, AS: ǵiser

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gisernia ż., giserstwo n., giserz mos.

 przym. giserski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) formierz

Wiktionary


gisernia

1. dział drukarni
2. przestarzale: odlewnia


SJP.pl

Gisernia (z niem. "Gießerei") – specjalistyczny warsztat odlewniczy, zajmujący się odlewaniem z metalu gotowych wyrobów końcowych, zazwyczaj jednostkowych (gisernia nie zajmuje się wytopem metalu z rud). W giserni można odlewać wszelkiego rodzaju metale i stopy metali. W zależności od specjalizacji, w giserni są odlewane czcionki, dzwony, pomniki itd. oraz wszelkiego rodzaju formy odlewnicze i matryce.

Wikipedia


giserski

przymiotnik od: giser


SJP.pl


giserstwo

wykonywanie odlewów z metalu; lejarstwo


SJP.pl


gisis

[czytaj: gis-is] dźwięk g podwyższony o dwa półtony


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. dźwięk g podwyższony o cały ton;

Wiktionary

."

Dźwięki gisis na pięciolinii. W kolejności: gisis¹, gisis², Gisis, gisis°.

Gisis – dźwięk, którego częstotliwość dla gisis¹ wynosi 440 Hz. Jest to podwyższony za pomocą podwójnego krzyżyka dźwięk g. Dźwięki enharmonicznie równoważne to: a i heses.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɟisʲis, AS: ǵisʹis

Wiktionary


giskana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. podlewaczka

 (1.2) reg-pl|Poznań. konewka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konewka

 (1.2) gizkana

Wiktionary


gislaved

Gislaved – miejscowość (tätort) w Szwecji, w regionie administracyjnym ("län") Jönköping, w gminie Gislaved.

Według danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego liczba ludności wyniosła: 10 180 (31 grudnia 2015), 10 389 (31 grudnia 2018) i 10 404 (31 grudnia 2019).

Wikipedia


gisz

skrót od: Generalny Inspektorat Sił Zbrojnych


SJP.pl


giszowiec

Gi

Wikipedia


git

przedstawiciel polskiej podkultury młodzieżowej lat siedemdziesiątych, czerpiącej wzorce ze środowiska przestępczego; gitowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gwara więzienna słowo-klucz; osoba grypsująca, będąca członkiem subkultury więziennej;

 (1.2) pot. posp. zob. gitowiec.

przysłówek sposobu

 (2.1) pot. super, w porządku

w użyciu przymiotnikowym

 (3.1) pot. świetny, bez zarzutu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Git – rozproszony system kontroli wersji
  • Git-ludzie – subkultura więzienna
  • Gitowcy – kontrkultura młodzieżowa
  • Git – polski film z 2015 r.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) — Masz wszystko? — Tak mam, chodźmy, będzie git.

 (2.1) — Kupiłeś piwo? — Tak, mam też otwieracz. – No to git.

 (3.1) To była git impreza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟit, AS: ǵit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gitesowy, gitowy, gitny

 przysł. gites

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) super, ekstra, elegancko

 (3.1) wspaniały, świetny

Wiktionary


git-człowiek

przedstawiciel polskiej podkultury młodzieżowej lat siedemdziesiątych, czerpiącej wzorce ze środowiska przestępczego; git, gitowiec


SJP.pl


git.

skrót od: gitara, gitarowy


SJP.pl


gitana

[czytaj: chitana] energiczny taniec cygański z kastanietami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) choreogr. żywiołowy taniec cygański wykonywany z kastanietami

Wiktionary


gitar

forma rzeczownika.

 (1.1) D. plural|gitara.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟitar, AS: ǵitar

Wiktionary


gitara

1. sześcio-, rzadziej siedmiostrunowy instrument muzyczny szarpany;
2. gitara powietrzna - udawanie gry na gitarze za pomocą gestów;
3. dźwignia w obrabiarce do gwintów i uzębień do osadzania osi kół zmianowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. strunowy instrument muzyczny;

Wiktionary

Gitara – instrument muzyczny z grupy chordofonów (np. gitara klasyczna) lub elektrofonów (np. gitara elektryczna).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wydobywa spod łóżka gitarę, dostraja ją i wziąwszy kilka akordów, zaczyna śpiewać przez nos pieśń bardzo romantyczną.

 (1.1) W sklepie obejrzałem kilka gitar, ale żadna mi się nie spodobała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟiˈtara, AS: ǵitara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gitarzysta m., gitarzystka ż., gitarówka ż.

:: zdrobn. gitarka ż.

 przym. gitarowy

Wiktionary


gitariada

koncert gitarowy, festiwal gitarzystów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) koncert, festiwal lub konkurs muzyczny, w którym główną rolę odgrywają gitarzyści lub zespoły gitarowe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Narodził się nam nowy zespół mocnego uderzenia, zwycięzca warszawskiej gitariady: „Czerwone gitary”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gitara ż., gitarzysta mos., gitarzystka ż.

:: zdrobn. gitarka ż.

 przym. gitarowy

Wiktionary


gitarka

zdrobniale o gitarze


SJP.pl


gitaro

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: gitara

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟiˈtarɔ, AS: ǵitaro

Wiktionary


gitarowy

przymiotnik od: gitara


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z gitarą, dotyczący gitary

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟitaˈrɔvɨ, AS: ǵitarovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gitariada ż., gitara ż., gitarka ż., gitarówka ż., gitarzysta m., gitarzystka ż.

Wiktionary


gitarzysta

1. osoba grająca na gitarze;
2. widmowy gitarzysta - środowiskowo: osoba symulująca grę na gitarze przy pomocy gestów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na gitarze

Wiktionary

Gitarzysta – osoba grająca na gitarze, muzyk, instrumentalista, członek zespołu muzycznego lub artysta solowy. Popularnie gitarzystów dzieli się na rytmicznych i prowadzących.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na koncercie było kilku znanych gitarzystów.

 (1.1) Gitarzysta siedział na krzesełku i powoli szarpał struny, akompaniując śpiewaczce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟitaˈʒɨsta, AS: ǵitažysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gitara ż., gitarka ż., gitarówka ż.

:: fż. gitarzystka

 przym. gitarowy

Wiktionary


gitarzystka

→ gitarzysta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta, która gra na gitarze

Wiktionary

Patrz:

gitarzysta

Przykłady

 (1.1) Mamy w zespole nową gitarzystkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟitaˈʒɨstka, AS: ǵitažystka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gitara ż., gitariada ż.

:: fm. gitarzysta m.

 przym. gitarowy

Wiktionary


gites

git; potocznie:
1. w porządku, dobrze; okej, fajnie, gitara;
2. oceniany pozytywnie, świetny, porządny; gitny, gitowy, gitesowy, gitowski, fajowy, fajny, fajowski


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) pot. super!

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na imprezie było gites.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟitɛs, AS: ǵites

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) git

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) super, extra, elegancko

Wiktionary


gitesowy

potocznie: oceniany pozytywnie, świetny, porządny; gitny, gitowy, gitowski, fajowy, fajny, fajowski


SJP.pl


github

GitHub – hostingowy serwis internetowy przeznaczony dla projektów programistycznych korzystajacych z systemu kontroli wersji Git. Stworzony przy użyciu frameworka Ruby on Rails i języka Erlang. Serwis działa od kwietnia 2008 roku. GitHub udostępnia darmowy hosting programów otwartoźródłowych i prywatnych repozytoriów (część funkcji w ramach prywatnych repozytoriów jest płatna). W czerwcu 2018 ogłoszono, że serwis zostanie przejęty przez przedsiębiorstwo Microsoft za kwotę 7,5 mld USD.

Wikipedia


gitny

potocznie: oceniany pozytywnie, świetny, porządny; gitesowy, gitowy, gitowski, fajowy, fajny, fajowski


SJP.pl


gitowiec

przedstawiciel polskiej podkultury młodzieżowej lat siedemdziesiątych, czerpiącej wzorce ze środowiska przestępczego; git


SJP.pl


gitowski

1. potocznie: oceniany pozytywnie, świetny, porządny; gitny, gitowy, gitesowy, fajowy, fajny, fajowski;
2. związany z gitowcami


SJP.pl


gitowy

potocznie: oceniany pozytywnie, świetny, porządny; gitny, gitesowy, gitowski, fajowy, fajny, fajowski


SJP.pl


giuliani

nazwisko


SJP.pl


giuliano

Giuliano, właśc. Giuliano Victor de Paula (ur. 31 maja 1990 w Kurytybie) – brazylijski piłkarz, grający na pozycji pomocnika w tureckim klubie İstanbul Başakşehir, reprezentant Brazylii.

Wikipedia


giulio

Giulio – srebrna, groszowa moneta włoska bita przez papieża Juliusza II, przedstawiająca na awersie popiersie albo herb papieski, zaś na rewersie postacie św. Piotra i Pawła. Masa monety wynosiła 3,87 grama.

W późniejszym okresie nazwa "gulio" była używana w odniesieniu do różnych groszowych monet włoskich, z których ostatnią było papieskie podwójne gulio z 1823 r.

Wikipedia


giuseppe

[czytaj: dżjuzepe] włoskie imię męskie


SJP.pl


giustamente

[czytaj: dżjustamente] określenie wykonawcze: w tempie właściwym dla utworu; giusto


SJP.pl


giusto

[czytaj: dżjusto] określenie wykonawcze: w tempie właściwym dla utworu; giustamente


SJP.pl


givenchy

[czytaj: żiwąSZI] nazwisko


SJP.pl

Givenchy – francuskie przedsiębiorstwo kosmetyczne i dom mody założony w roku 1952 przez projektanta Huberta de Givenchy.

Od 1988 r. przedsiębiorstwo należy do francuskiej grupy dóbr luksusowych LVMH.

Wikipedia


giwer

potocznie: broń palna, zwłaszcza karabin


SJP.pl

Giwer (kiwer) – rodzaj wojskowego nakrycia głowy, wykonanego z ciemnego filcu. Wysoka czapka w kształcie ściętego, lekko zwężającego się ku górze stożka, z daszkiem opuszczanym z przodu lub (w starszej odmianie) z przodu i z tyłu.

Używane w Polsce od końca XVIII wieku do XIX wieku. Wprowadzone do umundurowania po 1775 roku – m.in. było nakryciem głowy pocztowych Kawalerii Narodowej. Później, w zbliżonej do czaka formie stosowane w oddziałach Legii Księstwa Warszawskiego.

Wikipedia


giwera

potocznie: broń palna, zwłaszcza karabin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. broń palna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟiˈvɛra, AS: ǵivera

Wiktionary


giza

miasto w Egipcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Egipcie;

Wiktionary

Giza (arab. ‏الجيزة‎, "Al-Ǧīza"; egip. arab. "Ig-Gīza") – miasto w Egipcie, na zachodnim brzegu Nilu, naprzeciw Kairu. W 2006 roku liczyło ok. 3,1 mln mieszkańców, co czyni je trzecim pod względem liczby ludności miastem w kraju. Wchodzi w skład aglomeracji Kairu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przejeżdżaliśmy przez Gizę o poranku.

Wiktionary


gizalski

→ Gizałki


SJP.pl

Patrz:

Gizałki

gizarma

broń drzewcowa o długim, płaskim grocie osadzonym na drzewcu długości 2-2,5 metra, używana przez piechotę


SJP.pl

Gi

Wikipedia


gizałki

wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim


SJP.pl

Gizałki – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Gizałki, nad Prosną, przy skrzyżowaniu dróg wojewódzkich nr 442 i 443.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Gizałki.

Wikipedia


gizd

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ktoś obrzydliwy, niedarzony sympatią

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. smarkacz, urwipołeć

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk., reg-pl|Małopolska. niechluj

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. daw. gad

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I daremnie złośliwy gizd pokrywał swą twarz coraz przymilniejszymi uśmiechami. Nic nie wskórał.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński gid

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński gid

Wiktionary


gizela

imię żeńskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gizela – imię żeńskie
  • Gizela (rzeka) – dopływ rzeki Drwęcy
  • Gizela – królowa Węgier, błogosławiona
  • Gizela – córka Karola Wielkiego
  • Gizela – córka Pepina Krótkiego

Wikipedia


gizewo

Gi

Wikipedia


gizicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Gizicki – polski szlachcic, urzędnik, poseł na Sejm
  • Wojciech Gizicki – polski socjolog

Wikipedia


giziński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Włodzisław Giziński – polski lekarz, psychiatra i psychoterapeuta
  • Zygmunt Giziński – polski specjalista trakcji elektrycznej

Wikipedia


giąć

1. nadawać czemuś załamany kształt
2. schylać, pochylać ku dołowi


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) zginać

czasownik zwrotny niedokonany giąć się (dk. brak)

 (2.1) być giętkim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: ǵo̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odgiętka ż., wygięcie n., giętarka ż., gięcie n., zginanie n., zgięcie n., giętkość ż.

 czas. wygiąć dk.

 przym. giętki, wygięty

Wiktionary


gięciarka

→ gięciarz


SJP.pl

Patrz:

gięciarz

gięciarnia

zakład lub dział zakładu produkcyjnego wykonujący meble gięte; giętarnia, giętownia


SJP.pl


gięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|giąć.

Wiktionary

Gięcie – rodzaj technologii obróbki materiałów (najczęściej metalowych) polegający na trwałej zmianie krzywizn przedmiotu obrabianego.

Jeżeli w wyniku tej obróbki otrzymuje się przedmiot zakrzywiony to mówimy o wyginaniu. Jeżeli gięcie powoduje wyprostowanie obrabianego materiału to mówi się o prostowaniu. Odmianą wyginania jest zwijanie. Rodzaje gięcia: sprężyste, plastyczne oraz dotłaczanie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɟɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: ǵė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. giąć, zagiąć

 rzecz. odgiętka ż., wygięcie n., wyginanie n., giętarka ż., giętkość ż.

 przym. giętki, wygięty

Wiktionary


giętarka

urządzenie ręczne lub mechaniczne służące do wyginania stali zbrojeniowej, używane w budownictwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. urządzenie, często ręczne, służące do wyginania prętów lub metalowych pasków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɛ̃nˈtarka, AS: ǵẽntarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odgiętka ż., gięcie n., giętarz m., gięciarz m., zgięcie n., zginanie n., zagięcie n., zaginanie n., wygięcie n., wyginanie n., giętkość ż.

 czas. giąć ndk., zgiąć dk.

Wiktionary


giętarnia

zakład lub dział zakładu produkcyjnego wykonujący meble gięte; gięciarnia, giętownia


SJP.pl


giętarz

robotnik obsługujący giętarkę (maszynę do nadawania krzywizny elementom metalowym)


SJP.pl


giętcej

stopień wyższy od przysłówka: giętko


SJP.pl


giętki

dający się łatwo wyginać, elastyczny, sprężysty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) coś dające się łatwo wyginać

 (1.2) przen. ktoś łatwo poddający się zewnętrznym wpływom, umiejący się przystosować w zależności od okoliczności

 (1.3) przen. ktoś sprawnie działający, myślący

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɛ̃ntʲci, AS: ǵẽntʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odgiętka ż., wygięcie n., giętkość ż., gięcie n.

 czas. giąć, ugiąć, uginać, pogiąć, powyginać, zgiąć, zginać, wygiąć, wyginać

 przysł. giętko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elastyczny

Wiktionary


giętko

przysłówek

 (1.1) w sposób giętki, dający się uginać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɛ̃ntkɔ, AS: ǵẽntko

Wiktionary

Powiązane:

 przym. giętki

 rzecz. odgiętka ż., wygięcie n., giętkość

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elastycznie, sprężyście

Wiktionary


giętkoząb

gatunek słodkowodnej ryby z rodziny pierzastowąsowatych


SJP.pl

Giętkoząb ("Synodontis batensoda") – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny pierzastowąsowatych (Mochokidae). Niekiedy bywał wydzielany do monotypowego rodzaju "Brachysynodontis".

Wikipedia


giętkość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co daje się giąć, zginać

 (1.2) przen. zdolność łatwego dostosowywania się do warunków, szybkie uleganie wpływom zewnętrznym

 (1.3) przen. zdolność sprawnego myślenia, mówienia i działania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odgiętka ż., wygięcie n., gięcie n., giętarka ż.

 czas. giąć ndk.

 przym. giętki

 przysł. giętko

Wiktionary


giętownia

zakład lub dział zakładu produkcyjnego wykonujący meble gięte; gięciarnia, giętarnia


SJP.pl


giętszy

stopień wyższy od przymiotnika: giętki


SJP.pl


gięty

1. nadawać czemuś załamany kształt
2. schylać, pochylać ku dołowi


SJP.pl


giżałecki

przymiotnik od: Giżałki


SJP.pl


giżałki

osada w Polsce


SJP.pl

Giżałki (do 1945 r. niem. "Gissolk") – mała osada śródleśna w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Tychowo. W latach 1975–1998 osada należała do województwa koszalińskiego. Według danych UM, na dzień 31 grudnia 2014 roku osada miała 12 stałych mieszkańców. Osada wchodzi w skład sołectwa Warnino.

Wikipedia


giżycczanin

mieszkaniec Giżycka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Giżycka

 (1.2) osoba pochodząca z Giżycka, urodzona w Giżycku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Giżycczanie przy zdjęciu zmarłego, tak jak w miastach całego kraju, ustawiali znicze w kształt serca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Giżycko n.

:: fż. giżycczanka ż.

 przym. giżycki

Wiktionary


giżycczanka

mieszkanka Giżycka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Giżycka

 (1.2) kobieta pochodząca z Giżycka, urodzona w Giżycku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Giżycko n.

:: fm. giżycczanin mos.

 przym. giżycki

Wiktionary


giżyce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Giżyce – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Michów
  • Giżyce – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Iłów
  • Giżyce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Grabów nad Prosną

Wikipedia


giżycki

przymiotnik od: Giżycko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) od Giżycko

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Klemens Giżycki – herbu Gozdawa (1744–1806), szambelan Stanisława Augusta
  • Bartłomiej Giżycki – herbu Gozdawa (1682–1768), kasztelan wyszogrodzki
  • Bartłomiej Giżycki (ok. 1770–1827) – herbu Gozdawa (1770–1827), generał wojsk rosyjskich
  • Franciszek Ksawery Giżycki – herbu Gozdawa (1786–1850 lub 1843)
  • Jan Marek Giżycki – herbu Gozdawa (1844–1925), historyk, profesor
  • Jerzy Giżycki (1918–2009) – krytyk filmowy, publicysta, szachista
  • Jerzy Giżycki (1889–1970) – pisarz i dyplomata
  • Kajetan Giżycki – herbu Gozdawa (1720–1785), konfederat barski, pułkownik, marszałek wołyński
  • Kamil Giżycki – (1893–1968) – polski pisarz i podróżnik
  • Mikołaj Giżycki – herbu Gozdawa, 1622–1633 kasztelan czerski
  • Paweł Giżycki – herbu Gozdawa (1400–1463), biskup płocki
  • Paweł Giżycki – herbu Gozdawa (1692–1762), jezuita, architekt baroku, malarz, rzeźbiarz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Giżycko n., giżycczanin mos., giżycczanka ż.

Wiktionary


giżycko

przymiotnik od: Giżycko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto powiatowe w województwie warmińsko-mazurskim;

Wiktionary

}|-

Giżycko ( Lötzen, dawn. pol. "Łuczany, Lec") – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu giżyckiego i gminy wiejskiej Giżycko. Miasto jest położone pomiędzy jeziorami Kisajno i Niegocin.

Giżycko jest nazywane stolicą żeglarstwa w Polsce. Jest jednym z głównych portów na szlaku wielkich jezior mazurskich i jednym z polskich ośrodków turystycznych i wypoczynkowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Giżycko leży w sercu Mazur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟiˈʒɨt͡skɔ, AS: ǵižycko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. giżycczanin mos., giżycczanka ż.

 przym. giżycki

Wiktionary


giżyga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w obwodzie magadańskim Rosji, uchodzi do Zatoki Giżygińskiej Morza Ochockiego

Wiktionary

Giżyga ( Гижига) – wieś w Rosji, w obwodzie magadańskim, w rejonie siewiero-eweńskim. W 2021 liczyła 98 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. giżygiński

Wiktionary


giżygiński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Giżygą, dotyczący Giżygi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Giżyga ż.

Wiktionary


giżyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adolf Giżyński (1922–1984) – harcerz
  • Alfred Giżyński (1906–1983) – sędzia, polityk
  • Jacek Giżyński (ur. 1965) – działacz opozycyjny, dziennikarz
  • Jakub Giżyński (ur. 1990) – lekkoatleta
  • Lucjan Giżyński (1909–1946) – kapitan
  • Mariusz Giżyński (ur. 1981) – lekkoatleta
  • Szymon Giżyński (ur. 1956) – polityk
  • Tomasz Giżyński (1884–1965) – działacz, poseł

Wikipedia


gjuwecz

rodzaj serbskiego, bośniackiego lub bułgarskiego gulaszu, składającego się z ryżu, mięsa, warzyw, przypraw oraz z małej ilości rosołu


SJP.pl


gkkf

skrót od: Główny Komitet Kultury Fizycznej


SJP.pl


gkkfit

Główny Komitet Kultury Fizycznej i Turystyki


SJP.pl


gks

skrót od: Górniczy Klub Sportowy


SJP.pl

skrótowiec, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = Górniczy Klub Sportowy;

 (1.2) = Gminny Klub Sportowy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • GKS Bełchatów
  • GKS Cartusia Kartuzy
  • GKS Futsal Tychy
  • GKS Górnik Łęczna
  • GKS Jastrzębie
  • GKS Katowice
  • GKS Mamry Giżycko
  • GKS Mazowsze Grójec
  • GKS Mierzyn
  • GKS Naprzód Lipiny
  • GKS Naprzód Rydułtowy
  • GKS Olimpia Grudziądz (Grudziądzki Klub Sportowy)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od najmłodszych lat trenuję piłkę nożną w GKS.

 (1.2) Od najmłodszych lat trenuję piłkę nożną w GKS-ie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɛ‿ka‿ˈɛs, AS: ǵe‿ka‿es

Wiktionary


gl

skrót od: Gwardia Ludowa - organizacja zbrojna Polskiej Partii Robotniczej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gazeta Lecka
  • Gazeta Lekarska
  • Gazeta Literacka
  • Gazeta Lokalna
  • Gazeta Lubelska
  • Gazeta Lubuska
  • Gazeta Ludowa
  • Gazeta Lwowska
  • Germanischer Lloyd
  • grupa liniowa
  • Gwardia Ludowa
  • GL – kod ISO 3166-1 alfa-2 Grenlandii

Wikipedia


gl-owiec

członek GL (Gwardii Ludowej); geelowiec


SJP.pl


gl-owski

→ GL (Gwardia Ludowa); geelowski


SJP.pl


glaca

potocznie: wyłysiała głowa; łysina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. także reg-pl|Poznań. łysina

 (1.2) pot. także reg-pl|Poznań. głowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlat͡sa, AS: glaca

Wiktionary


glacaty

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łysy

Wiktionary


glacis

w budownictwie obronnym: część stoku bojowego


SJP.pl

Glacis – dystrykt położony w północnej części wyspy Mahé; 3 576 mieszkańców (2002).

Wikipedia


glacitektoniczny

→ glacitektonika [czytaj: glac-itektoniczny]


SJP.pl


glacitektonika

Glacitektonika – działalność, deformacje podłoża lodowca oraz składanych przezeń osadów (lodowcowych i wodnolodowcowych) spowodowane przez nacisk lub tarcie lodu o podłoże.

Cechy strukturalne zaburzeń glacitektonicznych:

Wikipedia


glacjacja

1. faza epoki lodowcowej związana z oziębieniem klimatu i występowaniem lodowców;
2. pokrycie lodem obszarów ziemi, zlodowacenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. zlodowacenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glacjał mrz.

 przym. glacjalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zlodowacenie

Wiktionary


glacjalny

związany z lodowcami lub lodowaceniem; lodowcowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zob. lodowcowy.

 (1.2) związany z glacjałem (okresem lodowcowym)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlaˈt͡sʲjalnɨ, AS: glacʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glacjał m., glacjacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lodowcowy

Wiktionary


glacjał

okres powstawania lub powiększania się zasięgu lodowców wskutek ochładzania się klimatu i wzrostu ilości opadów atmosferycznych; zlodowacenie


SJP.pl


glacjolog

specjalista w zakresie glacjologii


SJP.pl


glacjologia

nauka o lodowcach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. nauka o lodowcach i lądolodach;

Wiktionary

Glacjologia – gałąź hydrologii, zajmująca się badaniem lodowców, ich formami, właściwościami fizycznymi i chemicznymi oraz zachodzącymi w nich procesami. Badania glacjologów dotyczą również rozwoju mas lodowych, wzajemnego oddziaływania między lodowcami a środowiskiem, a także pomiaru masy lodowców i ich przemieszczania się.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡlat͡sʲjɔˈlɔɟja, AS: glacʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glacjolog m.

 przym. glacjologiczny

Wiktionary


glacjologiczny

dotyczący glacjologii


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) nauk. związany z glacjologią, dotyczący glacjologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glacjologia ż., glacjolog mos.

Wiktionary


glacjolożka

→ glacjolog


SJP.pl

Patrz:

glacjolog

glacok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łysy

Wiktionary


glacé

potocznie: wyłysiała głowa; łysina


SJP.pl


gladiator

zapaśnik walczący na arenach cyrkowych w starożytnym Rzymie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. w starożytnym Rzymie: osoba walcząca dla uciechy publiczności na arenie z innymi osobami lub dzikimi zwierzętami;

 (1.2) przen. sportowiec, zwykle wkładający w walkę dużo wysiłku

Wiktionary

Gl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gladiatorami byli zwykle niewolnicy.

 (1.2) Mecz bokserski był niesamowitą walką gladiatorów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlaˈdʲjatɔr, AS: gladʹi ̯ator

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gladiatorski

Wiktionary


gladiatorka

→ gladiator


SJP.pl

Patrz:

gladiator

gladiatorski

przymiotnik od: gladiator


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z gladiatorem, dotyczący gladiatora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gladiator mos., gladiatorstwo n., gladius mrz.

Wiktionary


gladiatorstwo

zajęcie gladiatora


SJP.pl


gladiola

regionalnie: mieczyk (roślina z rodziny kosaćcowatych); gladiolus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. zob. mieczyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlaˈdʲjɔla, AS: gladʹi ̯ola

Wiktionary


gladiolus

roślina z rodziny kosaćcowatych; mieczyk, gladiola


SJP.pl


gladius

krótki, obosieczny miecz, używany przez piechotę w starożytnym Rzymie


SJP.pl

Gl

Wikipedia


glageryt

minerał, uwodniony krzemian glinu; haloizyt


SJP.pl


glajchszachtować

potocznie: ujednolicać, podciągać do jednego poziomu; glajchszaltować


SJP.pl


glajchszaltowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ujednolicanie na siłę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlajxʃaltɔˈvãɲɛ, AS: glai ̯χšaltovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. glajchszaltować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urawniłowka, uniformizacja

Wiktionary


glajchszaltować

potocznie: ujednolicać, podciągać do jednego poziomu; glajchszachtować


SJP.pl

czasownik

 (1.1) ujednolicać, zrównywać na siłę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jestem jak najdalszy od tego, żeby stosować odpowiedzialność zbiorową i żeby glajchszaltować sprawę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlajxʃalˈtɔvat͡ɕ, AS: glai ̯χšaltovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glajchszaltowanie, zglajchszaltowanie

 czas. zglajchszaltować

Wiktionary


glajd

w językoznawstwie: głoska, która raz może tworzyć sylabę, a raz nie; półsamogłoska


SJP.pl


glajda

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. błoto

 (1.2) gw-pl|Poznań. fleja

 (1.3) gw-pl|Poznań. bezwstydnica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podłoże trasy stanowiła błotnista glajda, w wielu miejscach przeorana koleinami. (z Internetu)

 (1.2) Ale z niej glajda, potworna.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) flejtuch

Wiktionary


glajt

potocznie: paralotnia; paraglajt, paraglajd, glajd, paraglide, parapent


SJP.pl


glajza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szyna, tor

Wiktionary


glam

z dialektów ludowych, potocznie: mlaskać przy jedzeniu; smoktać, cmoktać, cmokać, ciamkać


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • GLAM – akronim kolekcji materiałów dotyczących zbiorów galerii, bibliotek, archiwów i muzeów (ang. galleries, libraries, archives, and museums)
  • glam metal – styl muzyczny
  • glam rock – styl muzyczny
  • Glam – piosenka Christiny Aguilery
  • Glam – album zespołu Mouse on Mars
  • Moshe Glam – izraelski piłkarz i menedżer piłkarski (brat Ramiego)
  • Rami Glam – były izraelski piłkarz (brat Moshego)
  • Åge Sten Nilsen (pseud. Glam) – norweski muzyk/kompozytor

Wikipedia


glamać

z dialektów ludowych, potocznie: mlaskać przy jedzeniu; smoktać, cmoktać, cmokać, ciamkać


SJP.pl


glamour

[czytaj: glaMUR] charakteryzujący się bogactwem, dbałością o szczegóły, ekstrawagancją, lekko staroświecką elegancją


SJP.pl

Glamour – amerykańskie czasopismo modowe wydawane od 1939 roku. Od 2003 roku miesięcznik ukazuje się również w Polsce; wydawany jest przez Burda International Polska na licencji nowojorskiego przedsiębiorstwa Condé Nast Publications.

Od 2018 roku redaktorką naczelną polskiej edycji jest Katarzyna Dąbrowska.

Wikipedia


glamowy

→ glam; glamrockowy


SJP.pl


glamping

luksusowy camping


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) turyst. usługa turystyczna na kempingu w wygodnych, często luksusowych warunkach, z pełną obsługą hotelową;

Wiktionary

Glamping – zbitka angielskich słów "glamorous" (ekskluzywne, czarujące) i "camping" (biwak), oznaczająca luksusowy kemping, czyli w wygodnym miejscu i często z dodatkiem usług hotelarskich. Ten styl uprawiania turystyki zyskuje na popularności w XXI wieku, gdy turyści szukają wolności kojarzonej z dziką przyrodą i jednocześnie nie chcą rozstawać się z wygodą, do jakiej przyzwyczaiły ich centra turystyczne.

Wikipedia


glampingowy

→ glamping


SJP.pl

Patrz:

glamping

glamrockowy

→ glam rock [czytaj: glamrokowy]


SJP.pl


glan

ciężki, wysoki but skórzany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środ. młodz. obuw. wysoki sznurowany but na grubej podeszwie, wzorowany na obuwiu wojskowym, noszony przez subkultury młodzieżowe

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Glan – rzeka, dopływ Gurk
  • Glan – rzeka, dopływ Salzach
  • Glan – miejscowość
  • Glan – rzeka, dopływ Nahe
  • Glan – jezioro
  • Paul Glan – niemiecki fizyk
  • Glan – rodzaj obuwia
  • Glan – teatr
  • Glan-Münchweiler
  • Nahe-Glan

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Asia do szkoły chodzi ubrana jak grzeczna dziewczynka, a po lekcjach wskakuje w skórzaną kurtkę i glany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlãn, AS: glãn

Wiktionary


glanc

połysk, blask; glans


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. połysk

 (1.2) gw-pl|Poznań. lukier w przypadku szneki z glancem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wypastuj buty, bo straciły glanc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlãnt͡s, AS: glãnc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glancowanie n.

 czas. glancować ndk.

Wiktionary


glancowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|glancować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. glancować ndk.

 rzecz. glanc mrz.

Wiktionary


glancować

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyglancować)

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. polerować, czyścić do połysku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szczewiki żes se glancowoł? → Buty sobie polerowałeś?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glanc m., glancowanie n., wyglancowanie n.

 czas. wyglancować dk.

Wiktionary


glancpapier

1. papier lub płótno pokryte ziarenkami szkła lub skały, służące do wygładzania powierzchni; papier ścierny, szmergiel;
2. kolorowy, ozdobny papier do prac plastycznych


SJP.pl


glancuś

potocznie lub ironicznie: osoba, która przesadnie dba o swój wygląd; picuś, modniś, strojniś


SJP.pl


glanować

środowiskowo: deptać ciężkimi butami (glanami)


SJP.pl


glanowski

nazwisko


SJP.pl


glans

1. połysk nadawany niektórym przedmiotom, np. obuwiu, wyrobom z metalu;
2. w starożytnym Rzymie: kulka z ołowiu lub gliny wyrzucana z procy przez procarzy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Glans – rodzaj małży z rodziny Carditidae
  • glans – żołędziowate zakończenie ciała niektórych sikwiaków
  • glans – wtórne prącie ważek
  • glans – część distifallusa niektórych muchówek
  • glans – zgrubienie na końcu bazyfallusa muchówek z nadrodziny Tephritoidea
  • glans clitoridis – żołądź łechtaczki kręgowców
  • glans penis – żołądź prącia kosarzy i kręgowców
  • glans penis – pęcherzyk prąciowy motyli

Wikipedia


glany

ciężki, wysoki but skórzany


SJP.pl

Glany – typ ciężkich, skórzanych butów (waga „standardowych” glanów, tj. dziesięciooczkowych, zwanych popularnie dziesiątkami i sięgających do ok. ⅓ łydki, wynosi ok. 750 g każdy), zazwyczaj czarne, rzadziej w różnych kolorach i wzorach. Cholewy zachodzące za kostkę, czasem nawet do kolan, często wzmocnione blachą na palcach (często także na pięcie).

Wikipedia


glapa

regionalnie: kruk, gawron, wrona


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań, Łomża, Kalisz, Łódź. gawron, wrona

 (1.2) gw-pl|Poznań. orzeł hitlerowski

 (1.3) gw-pl|Poznań. rzad. tępa dziewczyna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gapa

Wiktionary


glapiak

nazwisko


SJP.pl


glapiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Glapiński (ur. 1950) – polski polityk
  • Andrzej Glapiński (ur. 1944) – polski polityk
  • Henryk Glapiński (1915-1947) – żołnierz Armii Krajowej
  • Rafał Glapiński (ur. 1982) – polski koszykarz

Wikipedia


glarneński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Glarusem, dotyczący Glarusu, pochodzący z Glarusu (miasta lub kantonu w Szwajcarii)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Berzona. Ktoś opowiada o potwierdzonym spotkaniu Roberta Walsera i Lenina na Spiegelgasse w Zurychu, w 1917, gdy Robert Walser skierował do Lenina jedno jedyne pytanie: Pan też tak lubi glarneński chleb z gruszkami?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Glarus mrz.

Wiktionary


glarus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Szwajcarii, w Alpach Glarneńskich;

 (1.2) geogr. adm. kanton w Szwajcarii położony we wschodniej części kraju;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Glarus – kanton
  • Glarus – miasto w kantonie Glarus
  • Glarus Nord – gmina w kantonie Glarus
  • Glarus Süd – gmina w kantonie Glarus
  • New Glarus

Wikipedia

Powiązane:

 przym. glarneński

Wiktionary


glasgow

[czytaj: glezgoł albo glazgoł] miasto w Szkocji


SJP.pl

Glasgow (wym. ; gael. "Glaschu", wym. ; scots "Glesca",) – największe miasto Szkocji, uznane za jej komercyjną stolicę, położone nad rzeką Clyde. Miasto stanowi samodzielną jednostkę administracyjną ("council area").

Wikipedia


glasgowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Glasgow, dotyczący Glasgow

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Glasgow n.

Wiktionary


glaska

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szklanka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glaspapiór mrz., glasszrank mrz.

Wiktionary


glass

Glass (język manx "jasna", "zielona") – rzeka na wyspie Man, o długość rzeki wynosi w przybliżeniu 8,5 km.

Rzeka bierze początek w okolicy Injebreck, około 10 km na północ od stolicy wyspy, Douglas. Glass łączy się z rzeką Dhoo na przedmieściach Douglas, tworząc rzekę Douglas, która uchodzi do Morza Irlandzkiego.

Wikipedia


glauberski

sól glauberska - siarczan sodu, związek chemiczny o licznych zastosowaniach technologicznych, stosowany również jako środek przeczyszczający; gorzka sól


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący życia i działalności Johanna Glaubera, niemieckiego alchemika i aptekarza z XVII w.

Wiktionary


glauberyt

minerał, siarczan sodu i wapnia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Glauberyt – minerał z gromady siarczanów
  • Glauberyt – kryptonim pistoletu maszynowego PM-84

Wikipedia


glauberytowy

→ glauberyt


SJP.pl

Patrz:

glauberyt

glaukodot

minerał, odmiana arsenopirytu bogata w kobalt


SJP.pl

Glaukodot – bardzo rzadki minerał, zasobna w kobalt odmiana arsenopirytu. Po raz pierwszy został opisany w 1849 roku.

Wikipedia


glaukofan

minerał z grupy amfiboli, występujący głównie w skałach metamorficznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy amfiboli;

Wiktionary

Glaukofan – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy amfiboli. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich spotykanych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa pochodzi od gr. "glaukos" = niebieski i "fanos" = pojawiać się i nawiązuje do barwy tego minerału.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. glaukofanowy

Wiktionary


glaukofit

przedstawiciel jednego z typów roślin nienaczyniowych


SJP.pl


glaukofity

typ roślin nienaczyniowych posiadających pewne cechy prymitywne


SJP.pl

Glaukofity ("Glaucophyta") – typ (gromada) jednokomórkowych (rzadziej tworzących cenobia) glonów, należących do królestwa roślin. Rozmnażają się bezpłciowo przez podział (formy bez ściany komórkowej) lub za pomocą pływek (formy kapsalne i kokoidalne). Do typu tego zalicza się 13 gatunków. Zgodnie z dominującym obecnie poglądem w systematyce grupa ta stanowi najstarszą linię rozwojową roślin.

Wikipedia


glaukoma

przewlekłe schorzenie oka spowodowane wzmożonym ciśnieniem śródgałkowym; jaskra


SJP.pl


glaukonit

minerał, uwodniony glinokrzemian potasu, żelaza i magnezu


SJP.pl

Glaukonit – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do minerałów ilastych. Jest pospolity i szeroko rozpowszechniony. Ma zmienny skład chemiczny.

Nazwa pochodzi z gr. "glaukos" = niebieskozielony, niebieskawy i nawiązuje do charakterystycznej barwy tego minerału.

Wikipedia


glaukonitowy

przymiotnik od: glaukonit


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) miner. związany z glaukonitem, dotyczący glaukonitu; zbudowany z glaukonitu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glaukonit mrz.

Wiktionary


glazejka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg-pl|Poznań. daw. ślizgawka

 (1.2) reg-pl|Poznań. zwykle w lm. glazejki → skórzane rękawiczki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Poznań|ligawa.

Wiktionary


glazer

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Benjamin Glazer – irlandzki scenarzysta, reżyser i producent filmowy
  • Eugene Robert Glazer – amerykański aktor
  • Jakub Glazer – biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy przemyski
  • Jeremy Glazer – amerykański aktor
  • Karolina Glazer – polska wokalistka jazzowa i kompozytorka
  • Malcolm Glazer – amerykański przedsiębiorca
  • Zofia Olszakowska-Glazer – Polka, Sprawiedliwa wśród Narodów Świata
  • Zygmunt Glazer – polski geolog, specjalista mechaniki gruntów i geotechniki, współtwórca tzw. warszawskiej szkoły geologii inżynierskiej
  • Glaser

Wikipedia


glazerunek

1. połysk nadawany przez glazurowanie;
2. wykończenie obrazu olejnego przez nałożenie werniksu; werniksowanie


SJP.pl


glazik

nazwisko


SJP.pl


glazura

1. szklista powłoka na wyrobach ceramicznych;
2. płytki ceramiczne pokryte szklistą powłoką, używane do wykładania ścian;
3. cienka warstwa lodu lub cukru na produktach spożywczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. cienka powłoka szkliwa nakładana na wyroby ceramiczne, np. płytki, kafle;

 (1.2) pot. płytki pokrywane glazurą (1.1)

 (1.3) spoż. warstwa lodu na mrożonej żywności

 (1.4) kulin. polewa do produktów cukierniczych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • glazura – szklista powłoka na płytkach, ceramice itp.
  • glazura – płytki ceramiczne pokryte taką powłoką
  • glazura – warstwa cukru na owocach lub ciastkach
  • glazura – warstwa lodu, głównie na rybach

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡlaˈzura, AS: glazura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glazurowanie n., glazurownia ż.

 przym. glazurowy

 czas. glazurować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) terakota

 (1.4) lukier

Wiktionary


glazurnictwo

pokrywanie różnych powierzchni glazurą


SJP.pl


glazurniczka

→ glazurnik; kafelkarka


SJP.pl


glazurnik

specjalista od wykładania powierzchni płytkami glazurniczymi


SJP.pl


glazurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. powlekanie szkliwem wyrobów ceramicznych

 (1.2) pot. układanie płytek ceramicznych

 (1.3) spoż. pokrywanie mrożonej żywności warstwą lodu

 (1.4) kulin. polewanie ciasta lub owoców szklistym cukrem lub inną glazurą, np. czekoladową

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • glazurowanie (technologia żywności)
  • glazurowanie (budownictwo), zob. też glazura (budownictwo)
  • zagęszczanie potraw, metodą oprószania mąką ziemniaczaną

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. glazura ż., glazurnictwo n., glazurnik m., glazurownia ż.

 czas. glazurować ndk.

 przym. glazurniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) lukrowanie

Wiktionary


glazurować

czasownik przechodni niedokonany (dk. poglaruzować)

 (1.1) spoż. cuk. kulin. pokrywać wyroby słodkie lub piekarskie lukrem bądź też innym słodkim płynem

 (1.2) bud. pokrywać glazurą wyroby ceramiczne

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Do formowania używał nożyków w kształcie prostokąta a do zdobienia wykorzystywał kałamarz. Naczynia glazurował polewając je garnuszkiem lub wiadrem nad blaszaną wanienką (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glazura ż., glazurowanie n., glazurownia ż.

 przym. glazurowy

 czas. poglazurować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lukrować

Wiktionary


glazurownia

dział fabryki, w którym pokrywa się wyroby ceramiczne glazurą


SJP.pl


glazurowy

→ glazura


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z glazurą, dotyczący glazury

Wiktionary

Patrz:

glazura

Powiązane:

 rzecz. glazura ż.

 czas. glazurować

Wiktionary


gleb

1. powierzchnia litosfery, składa się z 4 części: mineralnych, organicznych, powietrza i wody
2. potocznie: upadek


SJP.pl

Gleb – imię męskie pochodzenia staroskandynawskiego; rosyjska wersja staroskandynawskiego imienia "Guðleifr", które powstało z "guð" - "bóg" i "leifr" - "spadkobierca". Wśród patronów - św. Gleb, męczennik pod Kijowem, towarzysz św. Borysa. Imię to nosił także Gleb Jurijewicz, książę kijowski w latach 1169 i 1170-1171.

Wikipedia


gleba

1. powierzchnia litosfery, składa się z 4 części: mineralnych, organicznych, powietrza i wody
2. potocznie: upadek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. roln. powierzchniowa warstwa litosfery wzbogacona w substancje organiczne wskutek procesów glebotwórczych;

 (1.2) biol. płodna część w zamkniętych owocnikach grzybów;

Wiktionary

Gleba ( glaeba – ziemia uprawna, rola) – naturalna, trójfazowa, biologicznie czynna, powierzchniowa warstwa skorupy ziemskiej, ukształtowana poprzez procesy glebotwórcze ze zwietrzeliny skalnej (skały macierzystej) w wyniku oddziaływania klimatu i organizmów żywych, przy określonej rzeźbie terenu, w określonym przedziale czasu, często przy wpływie działalności człowieka. Gleba jest integralnym składnikiem ekosystemów lądowych i niektórych płytkowodnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W górach gleby są raczej kiepskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlɛba, AS: gleba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glebik m., glebiki nmos., przyglebienie n., glebnięcie n.

 czas. przyglebić dk., glebnąć dk.

 przym. glebowy

 przysł. glebowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziemia, grunt, podłoże, rola

Wiktionary


glebik

drobny owad uskrzydlony


SJP.pl


glebnąć

glebnąć się - potocznie: przewrócić się; wywalić się, wyglebić się, wyglebać się


SJP.pl


glebogryzarka

maszyna rolnicza do spulchniania gleby


SJP.pl

Glebogryzarka – maszyna rolnicza służąca do uprawy roli. Zespołem roboczym są łukowe lub hakowate noże osadzone na obrotowym wale, wycinające kęsy gleby, które mogą obracać się współbieżnie lub przeciwbieżnie. Intensywność spulchnienia roli można regulować w dużym zakresie dobierając odpowiednio do wymaganej głębokości uprawy prędkość obrotową wału i prędkość ruchu postępowego. Zbyt szybkie obroty wału powodują niszczenie struktury gruzełkowatej gleby.

Wikipedia


gleboopryskiwacz

maszyna do opryskiwania gleby w celu zniszczenia szkodników roślin; opryskiwacz gleby


SJP.pl


gleboopylacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. masz. przyrząd do opylania gleby różnymi środkami, najczęściej owadobójczymi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] w zabiegach dezynsekcji o charakterze powierzchniowym lub rzędowym stosuje się preparaty o działaniu kontaktowym, przy użyciu siewników lub gleboopylaczy.

Wiktionary


gleboryjec

wąż z rodziny wężowatych lub żmijowatych, osiągający długość do 65 cm, występujący w 16 gatunkach w Afryce i na Bliskim Wschodzie


SJP.pl


glebotwórczy

tworzący glebę, związany ze zjawiskami powstawania i przekształcania się gleby (np. proces glebotwórczy); pedogenetyczny (rzadziej)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geol. taki, który tworzy glebę lub oddziałuje na nią; taki, który współdziała przy powstawaniu gleby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma lasu bez roślin i zwierząt, ale równocześnie las jest miejscem ich istnienia, trwania i rozwoju. Nie ma lasu bez gleby, ale równocześnie las jest glebotwórczy.

Wiktionary


glebowy

przymiotnik od: gleba


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z glebą, dotyczący gleby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gleba ż.

Wiktionary


gleboznawca

specjalista w zakresie nauki o glebie; pedolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) roln. specjalista w dziedzinie gleboznawstwa

Wiktionary

Gleboznawca — osoba zajmująca się badaniem i opisem gleb. W celu poznania genezy, właściwości oraz przydatności dla rolnictwa gleb na określonym terenie gleboznawca prowadzi prace terenowe, laboratoryjne i kameralne. Uczestniczy również w pracach związanych z ochroną oraz racjonalnym zagospodarowaniem gleb.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gleboznawstwo n.

 przym. gleboznawczy

Wiktionary


gleboznawczy

związany z nauką o glebie; pedologiczny


SJP.pl


gleboznawczyni

→ gleboznawca


SJP.pl

Patrz:

gleboznawca

gleboznawstwo

nauka o glebie; pedologia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) nauk. roln. nauka o glebach;

Wiktionary

Gleboznawstwo, pedologia (od gleba „grudka ziemi”) – nauka zajmująca się badaniem gleb, ich powstawaniem, budową, właściwościami fizycznymi, chemicznymi i biologicznymi, systematyką oraz możliwościami ich użytkowania oraz rozmieszczeniu ich na Ziemi. Gleboznawstwo jest nauką przyrodniczą powiązaną wielostronnie z innymi naukami zajmującymi się przyrodą martwą i ożywioną. Jest niekiedy ukierunkowane na specjalne cele praktyczne, np. gleboznawstwo rolne, leśne, melioracyjne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gleboznawca m.

 przym. gleboznawczy

Wiktionary


glebożerca

zwierzę bezkręgowe, np. dżdżownica, zjadająca glebę wraz z zawartą w niej materią organiczną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwierzę odżywiające się glebą

Wiktionary


gleczer

lodowiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. lodowiec; duża, powoli poruszająca się masa lodu, powstała z gromadzącego się wiecznego śniegu w wysokich górach lub strefach polarnych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gleczery po dziś dzień okrywające szczyty gór wysokich […] mają być szczątkami owych lodów, które całą kulę ziemską niegdyś okrywały.

 (1.1) Naprzeciw […] wznosił się pokryty śniegiem łańcuch potężnych Alp Katuńskich […], których gleczery rozciągały na 1,500 metrów długości.

 (1.1) Czasem drogę przerywały przepaście, nad któremi zima potworzyła mosty z nagromadzonych […] bloków lodu, oderwanych z gleczerów.

 (1.1) Lód ten [powstały ze śniegu], party z góry, wciska się w doliny […] i płynie niejako w dół na podobieństwo rzeki. […] Takie masy lodowe […] zowią się lodowcami, lodnikami lub gleczerami.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gleczerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lodowiec; daw. lodnik

Wiktionary


gleczerowy

przymiotnik od: gleczer


SJP.pl


glediczia

drzewo z rodziny bobowatych rosnące w Ameryce, Azji i tropikalnej Afryce; glediczja, iglicznia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. syst. nazwa systematyczna|Gleditsia|L.|ref=tak., rodzaj drzew z rodziny bobowatych;

 (1.2) dendr. drzewo z rodzaju glediczia (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W parku pałacowym, przy kładce nad potokiem rosły glediczie i wierzby.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) iglicznia

Wiktionary


glediczja

drzewo z rodziny bobowatych rosnące w Ameryce, Azji i tropikalnej Afryce; glediczia, iglicznia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. syst. nazwa systematyczna|Gleditsia|L.|ref=tak., rodzaj drzew z rodziny bobowatych;

 (1.2) dendr. drzewo z rodzaju glediczja (1.1)

Wiktionary

Gl

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W parku rosną dwie okazałe glediczje.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) iglicznia

Wiktionary


glee

[czytaj: gli] rodzaj muzyki chóralnej a cappella na męskie głosy solowe


SJP.pl

Gl

Wikipedia


glegoła

nazwisko


SJP.pl


glej

1. proces odtleniania substancji glebowych zachodzący w glebach podmokłych
2. zespół komórek tworzących zrąb dla komórek nerwowych oraz mających dla nich znaczenie odżywcze i obronne; tkanka glejowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. tkanka podporowa, izolacyjna i odżywcza dla komórek nerwowych

 (1.2) geol. proces odtleniania substancji organicznych w glebie, prowadzący do powstania warstwy gleby zawierającej związki żelaza

 (1.3) geol. poziom glebowy o dużej zawartości związków żelaza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. glejowy

Wiktionary


glejak

nowotwór wywodzący się z tkanki glejowej i rozwijający się w ośrodkowym układzie nerwowym


SJP.pl

Glejaki – grupa nowotworów ośrodkowego układu nerwowego wywodzących się z komórek glejowych (stanowiących zrąb tkanki nerwowej i pełniącej wobec neuronów funkcje podporowe, odżywcze oraz naprawcze).

Wikipedia


glejcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od glejt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie glejt, lecz tylko mały glejcik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glejt m.

Wiktionary


glejowy

1. przymiotnik od: glej;
2. tkanka glejowa - tkanka pomocnicza budująca układ nerwowy


SJP.pl


glejoza

nienowotworowy rozrost gleju gwiaździstego występujący w chorobach ośrodkowego układu nerwowego


SJP.pl

Gl

Wikipedia


glejt

dokument wydawany przez panującego, zezwalający danej osobie na przejazd przez jakieś terytorium, bądź zapewniający bezpieczeństwo osobiste; list bezpieczeństwa, list żelazny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. praw. polit. list żelazny

 (1.2) stpol. zabezpieczenie przejścia

 (1.3) stpol. zawieszenie broni

Wiktionary

Glejt (z niemieckiego "Geleit") – dokument wydany przez wyższą władzę i zapewniający danej osobie bezpieczeństwo życia i mienia w czasie jej przejazdu przez dane terytorium (list żelazny).

Glejt oznacza także orszak zbrojny dostarczany przez zwierzchnią władzę dla bezpiecznego przejazdu. Takie orszaki w średniowiecznych Niemczech, za panowania „prawa pięści”, dodawali panowie terytorialni za odpowiednią opłatą kupcom wiozącym pieniądze i towary na jarmarki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡlɛjt, AS: glei ̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glejcik mrz.

Wiktionary


glejta

1. czerwonożółta odmiana tlenku ołowiawego
2. w gwarze górniczej: minerał towarzyszący wydobywanemu kruszcowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. jubil. emalia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk glyjta

Wiktionary


glemp

nazwisko, np. Józef Glemp (1929-2013), polski kardynał, w latach 1981-2009 prymas Polski


SJP.pl


gleukometr

urządzenie do pomiaru poziomu cukru we krwi


SJP.pl


glewia

kopia o głowni podobnej do miecza


SJP.pl

Gl

Wikipedia


glewice

Glewice (nazwa historyczna: Gliwice, Wołynianka, Wołyniewka, do 1945 Glewitz) – wieś sołecka w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Goleniów.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim. W roku 2009 wieś liczyła 120 mieszkańców.

Wikipedia


glewiczek

rozpowszechniony gatunek mszaka z rodziny maczugowcowatych


SJP.pl


glewik

roślina pionierska należąca do roślin telomowych (dawniej w obrębie mszaków)


SJP.pl


glewiki

typ roślin należących do mszaków


SJP.pl

Gl

Wikipedia


glewja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. miecz

Wiktionary


gleń

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kromka, pajda, kawałek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dam ci wody z mego dzbana / Dam ci cukru, dam ci siana / Dam bryłę szczerej soli, gleń świeżego chleba / I przez okno otwarte przychylę ci nieba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlɛ̃ɲ, AS: glẽń

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kromka, pajda, kawałek

Wiktionary


glia

tkanka tworząca osłonę włókien nerwowych i wyściełająca światło komór mózgowych


SJP.pl


gliadyna

rodzaj białka, składnik białka zbóż (glutenu)


SJP.pl


gliadynowy

→ gliadyna


SJP.pl

Patrz:

gliadyna

gliceriusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. imię|polski|m.

Wiktionary

Gl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Monety Gliceriusza wybijane były w Rawennie i Mediolanie.

Wiktionary


glicerofosfat

środek używany w medycynie dla wzmocnienia systemu nerwowego, pobudzenia metabolizmu i ogólnego wzmocnienia organizmu


SJP.pl


glicerol

alkohol trójwodorotlenowy, gęsta, słodkawa ciecz o licznych zastosowaniach, głównie w kosmetyce; gliceryna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. zob. gliceryna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlʲiˈt͡sɛrɔl, AS: glʹicerol

Wiktionary

Powiązane:

 przym. glicerolowy

Wiktionary


glicerolowy

→ glicerol; glicerynowy


SJP.pl


gliceryd

ester powstały z gliceryny i kwasu tłuszczowego, składnik naturalnych tłuszczów


SJP.pl


gliceryna

alkohol trójwodorotlenowy, gęsta, słodkawa ciecz o licznych zastosowaniach, głównie w kosmetyce; glicerol


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. organiczny związek chemiczny z grupy cukroli;

Wiktionary

Gliceryna, glicerol ( glycerolum), propano-1,2,3-triol – organiczny związek chemiczny z grupy cukroli, najprostszy trwały alkohol trójwodorotlenowy (triol).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gliceryna ma zastosowanie m.in. w przemyśle spożywczym, kosmetycznym i farmaceutycznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlʲit͡sɛˈrɨ̃na, AS: glʹicerỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. glicerynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glicerol, propanotriol

Wiktionary


glicerynowy

→ gliceryna; glicerolowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z gliceryny, dotyczący gliceryny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zainteresowaniem cieszyły się glicerynowe, zapachowe mydełka oraz zdobione doniczki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlʲit͡sɛrɨ̃ˈnɔvɨ, AS: glʹicerỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gliceryna ż.

Wiktionary


glicyloglicyna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chem. najprostszy dipeptyd, zbudowany z dwóch reszt glicyny, które są połączone wiązaniem peptydowym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlʲit͡sɨlɔɡlʲiˈt͡sɨ̃na, AS: glʹicyloglʹicỹna

Wiktionary


glicyna

najprostszy aminokwas endogenny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. najprostszy aminokwas białkowy, endogenny i niepolarny, m.in. pełniący rolę neurotransmitera hamującego w układzie nerwowym; wzór chemiczny|C2H5NO2.;

Wiktionary

Glicyna ( "acidum aminoaceticum"), #PATRZ Gly, G – organiczny związek chemiczny, najprostszy spośród 20 standardowych aminokwasów białkowych, jedyny niebędący czynny optycznie. Za jej pojawienie się w łańcuchu polipeptydowym odpowiada obecność kodonów GGU, GGC, GGA lub GGG w łańcuchu mRNA.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. glicynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol Gly, skrót G

Wiktionary


glicynia

drzewiaste pnącze z rodziny bobowatych; wistaria; wisteria; słodlin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Wisteria|Nutt.|ref=tak., rodzaj lian ozdobnych z rodziny bobowatych;

Wiktionary

Glicynia, słodlin, wisteria, wistaria ("Wisteria" Nutt.) – rodzaj rośliny z rodziny bobowatych. Obejmuje cztery gatunki, z których jeden występuje endemicznie we wschodniej Ameryce Północnej ("W. frutescens"), jeden w Japonii (glicynia japońska "W. floribunda"), a pozostałe dwa (w niektórych ujęciach rozdzielane na cztery) w Chinach. Są to liany występujące w lasach i zaroślach, zarówno na terenach skalistych, jak i nad rzekami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pergoli zakwitła glicynia w pięknych fioletowych gronach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słodlin, wisteria

Wiktionary


glicynowy

→ glicyna


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący glicyny

Wiktionary

Patrz:

glicyna

Powiązane:

 rzecz. glicyna ż.

Wiktionary


gliczyca

gliczyca jednorożec - gatunek chrząszcza z rodziny czarnuchowatych


SJP.pl

Gliczyca ("Notoxus") – rodzaj chrząszczy z rodziny nakwiatkowatych i podrodziny Notoxinae. Obejmuje ponad 300 opisanych gatunków. Znany jest ze wszystkich krain zoogeograficznych oprócz australijskiej.

Wikipedia


glif

płaskie, przeważnie skośne ścięcie ościeży okiennych lub drzwiowych, wykonywane w grubych murach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. ukośnie ścięte ościeże okna lub drzwi;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • glif – rzeźba, gemma, znak pisma obrazkowego
  • glif – ukośne ościeża w architekturze
  • glif (albo glyf) – graficzną reprezentację grafemu w typografii
  • glif – logo wykorzystujące pojedynczą literę lub cyfrę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Glify okienne ozdabia polichromia o motywach roślinnych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozglifienie n.

Wiktionary


glifosat

składnik preparatów do zwalczania chwastów


SJP.pl

Glifosat – organiczny związek chemiczny z grupy fosfonianów. Jest aktywnym składnikiem niektórych nieselektywnych herbicydów. Hamuje działanie bardzo ważnego dla roślin enzymu syntazy EPSPS (syntaza 5-enolopirogroniano-szikimowo-3-fosforanowa), który jest kluczowym enzymem na szlaku metabolicznym kwasu szikimowego, związanego z biosyntezą aromatycznych aminokwasów (fenyloalaniny, tyrozyny i tryptofanu).

Wikipedia


glik

potocznie: zdolność, skłonność do czegoś; smykałka, żyłka, dryg


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Warszawa,Lasowice Wielkie. daw. szczęście, fart, talent

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Hirsz Glik – żydowski poeta;
  • Jehuda Glik – izraelski rabin i polityk;
  • Kamil Glik – polski piłkarz

Wikipedia

Powiązane:

 czas. gliknąć

Wiktionary


glikacja

proces nieenzymatycznego przyłączania się heksoz (głównie glukozy) do wolnych grup aminowych białek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. reakcja łączenia białek z cukrami;

Wiktionary


glikacyjny

→ glikacja


SJP.pl

Patrz:

glikacja

glikemia

stężenie glukozy we krwi, wyrażane w mmol/l lub mg/dl (mg%)


SJP.pl

Glikemia – stężenie glukozy we krwi. Glikemia jest wyrażana w mmol/l lub mg/dl (czyli mg%). Celem przeliczenia wartości glikemii z jednych jednostek na drugie stosuje się przelicznik: 1 mmol/l = 18 mg/dl.

U ludzi i wielu ssaków stężenie glukozy we krwi przeciętnie zawiera się w granicach 4,5-5,5 mmol/l. Po spożyciu pokarmu bogatego w węglowodany wzrastać może do 6,5-7,2 mmol/l. Podczas głodzenia glikemia obniża się do wartości 3,3-3,9 mmol/l.

Wikipedia


glikemiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co glikemiczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. glikemiczny

Wiktionary


glikemiczny

→ glikemia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z glikemią, stężeniem glukozy we krwi

Wiktionary

Patrz:

glikemia

Powiązane:

 rzecz. glikemiczność ż., glikemia ż.

Wiktionary


gliko-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z cukrem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) glikogen • glikogenowy • glikolipid • glikoproteid

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glukoza ż.

 przym. glukozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gluko-

Wiktionary


glikogen

polisacharyd zbudowany z cząsteczek glukozy powiązanych w silnie rozgałęzione łańcuchy; związek organiczny będący zapasowym materiałem odżywczym organizmów zwierzęcych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. polisacharyd stanowiący materiał zapasowy dla komórek zwierzęcych, gromadzony głównie w wątrobie i mięśniach;

Wiktionary

Glikogen – polisacharyd (wielocukier), którego cząsteczki zbudowane są z połączonych ok. 100 000 reszt -glukozy. W organizmach zwierzęcych jest gromadzony w wątrobie, w około 7 razy mniejszym stężeniu występuje też w tkance mięśni poprzecznie prążkowanych (szkieletowych). Jednakże ze względu na dużą masę mięśni w całym organizmie, całkowita zawartość glikogenu w mięśniach stanowi około trzech czwartych jego zawartości w organizmie człowieka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Glukoza jest magazynowana w mięśniach i wątrobie w postaci glikogenu i stamtąd uwalniana do krwi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glikogenowość ż.

 przym. glikogenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrobia zwierzęca

Wiktionary


glikogeneza

proces syntezy glikogenu, cukrowego materiału zapasowego, odbywający się w komórce, polegający na kondensacji cząsteczek glukozy


SJP.pl


glikogenoliza

proces uwalniania glukozy do krwi polegający na uzyskiwaniu jej z rozkładu zgromadzonego w wątrobie glikogenu, zachodzący przy niskim stężeniu cukru we krwi, uruchamiany przez hormon o nazwie glukagon


SJP.pl

Glikogenoliza – proces rozkładu glikogenu do glukozy (w wątrobie i nerkach) lub

glukozo-6-fosforanu (w mięśniach szkieletowych). Jest ważnym procesem, który może szybko dostarczyć organizmowi glukozę lub jej fosforan w odpowiedzi na nagłe zapotrzebowanie na energię.

Wikipedia


glikogenowy

przymiotnik od: glikogen


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biochem. związany z glikogenem, dotyczący glikogenu, zawierający glikogen

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glikogen mrz.

Wiktionary


glikokaliks

mający budowę charakterystyczną dla cukrów końcowy fragment niektórych białek wchodzących w skład błony komórkowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. węglowodanowa warstwa pokrywająca powierzchnię błon komórkowych;

Wiktionary

Glikokaliks – węglowodanowa warstwa pokrywająca powierzchnię błon komórkowych komórek zwierzęcych oraz niektórych bakterii i innych komórek. Składa się z: galaktozy, glukozy, glukozoaminy, galaktozaminy, mannozy, fukozy i kwasów sjalowych, które są składnikami glikolipidów oraz glikoproteidów, glikoprotein.

Wikipedia


glikokol

glicyna


SJP.pl


glikol

związek organiczny, słodka, toksyczna ciecz stosowana do produkcji żywic i włókien syntetycznych oraz materiałów wybuchowych, składnik płynu hamulcowego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • diole
  • glikol etylenowy
    • glikol dietylenowy
    • glikol polietylenowy
  • glikol propylenowy

Wikipedia


glikole

alkohole alifatyczne zawierające dwie grupy hydroksylowe, będące przeważnie gęstymi, bezbarwnymi i wysokowrzącymi cieczami


SJP.pl


glikolipid

składnik błony komórkowej zawierający cząsteczkę cukru i cząsteczkę tłuszczu


SJP.pl


glikolipidy

grupa organicznych związków chemicznych zbudowanych z grupy lipidowej połączonej z cukrem


SJP.pl

Glikolipidy – organiczne związki chemiczne, zbudowane z części cukrowej połączonej wiązaniem "O"-glikozydowym z fragmentem lipofilowym, zazwyczaj za pośrednictwem glicerolu (glikoglicerolipidy) lub sfingozyny (glikosfingolipidy).

Wikipedia


glikolityczny

→ glikoliza


SJP.pl

Patrz:

glikoliza

glikoliza

proces enzymatycznego rozkładu glukozy, którego wynikiem jest uzyskanie energii


SJP.pl

Gl

Wikipedia


glikolowy

→ glikol


SJP.pl

Patrz:

glikol

glikon

część cukrowa tworząca z aglikonem saponinę


SJP.pl


glikoproteinowy

→ glikoproteina


SJP.pl

Patrz:

glikoproteina

glikoza

monosacharyd (cukier prosty) łatwo rozpuszczalny w wodzie, będący źródłem energii dla każdego żywego organizmu, stosowany głównie w przemyśle spożywczym i w lecznictwie; glukoza, dekstroza, cukier gronowy, cukier skrobiowy


SJP.pl


glikozowy

→ glikoza; glukozowy (częściej)


SJP.pl


glikozuria

chorobowe występowanie glukozy w moczu; cukromocz


SJP.pl


glikozyd

związek pochodzenia roślinnego zwiększający siłę i zmniejszający częstość skurczów serca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny zbudowany z części cukrowej i aglikonowej

Wiktionary


glikozydaza

enzym rozkładający wiązania glikozydowe


SJP.pl


glikozydowy

przymiotnik od: glikozyd


SJP.pl


glima

odmiana zapasów ludowych, narodowy sport islandzki


SJP.pl


glimać

czasownik

 (1.1) reg-pl|Kielce, Śląsk. jeść powoli, dziamać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przestań tak glimać!

Wiktionary


glimfatyczny

układ glimfatyczny - otwarty układ zarządzany przez komórki glejowe w mózgu u ssaków


SJP.pl


glin

pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13, lekki srebrzystobiały metal, kruchy i łamliwy, jako składnik stopów wykorzystywany do produkcji wielu produktów, np. puszek do napojów; aluminium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13; datadef|od 1850 r.}}

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: glina

Wiktionary

Glin (w technice: aluminium; Al, aluminium) – pierwiastek chemiczny, metal z bloku p układu okresowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Azotki glinu, galu i indu przyjmują diamentopodobną strukturę wurcytu, w której atomy zajmują tetraedryczne położenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlʲĩn, AS: glʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glina m./ż., glinka ż., glinianka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Al, techn. aluminium

Wiktionary


glina

1. skała osadowa wykorzystywana w garncarstwie, budownictwie, rzeźbiarstwie itp. dzięki swoim plastycznym właściwościom występującym w pewnych warunkach;
2. pogardliwe: policjant, milicjant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. skała osadowa i materiał ceramiczny;

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

 (2.1) pot. policjant

Wiktionary

Glina – ilasta skała osadowa, powstała najczęściej w okresie czwartorzędu w wyniku nagromadzenia osadów morenowych (skały ilaste starsze niż czwartorzędowe nazywane są najczęściej iłami). Jest to zatem skała złożona z minerałów ilastych, kwarcu, skaleni, substancji koloidalnych, może zawierać okruchy innych skał oraz substancje organiczne (humus, korzenie, bituminy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta archaiczna waza wykonana jest z gliny.

 (2.1) Zgarnęły mnie gliny za picie piwa w miejscu publicznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlʲĩna, AS: glʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gliniarz mzw./mos., glin m., glinian m., glinianka ż., gliniak m., gliniec m.

:: zdrobn. glinka ż.

 przym. gliniany, gliniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gliniarz, policjant

Wiktionary


glinawica

fałdówka glinawica - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych


SJP.pl


gliniak

1. piec gliniany;
2. naczynie wykonane z gliny


SJP.pl

Gliniak – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Mińsk Mazowiecki. Leży w południowym wcięciu Mińska Mazowieckiego.

Duża wieś na południe od Mińska. Posiada dwie drogi dojazdowe do różnych części miasta, oddzielona od niego kompleksem leśnym. Na terenie Leśnictwa Stankowizna znajduje się pomnik przyrody sosna Wszebora.

Wikipedia


glinianka

1. chata z gliny;
2. miejsce po wykopanej glinie, dół napełniony wodą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wyrobisko, w którym wydobywano glinę

 (1.2) zagłębienie po wykopanej glinie, wypełnione wodą

 (1.3) archit. chata ulepiona z gliny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • glinianka – wyrobisko górnicze, zbiornik wodny
  • Lepianka (glinianka) – chata ulepiona z gliny
  • Glinianka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Wiązowna
  • Glinianka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Ulanów
  • Glinianka – gromada
  • Glinianka – dawna gmina
  • Glinianka – potok w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Będzino
  • Glinianka – potok, dopływ Sołotwy
  • Glinianka – struga, dopływ Osińca
  • Glinianka – strumień w woj. zachodniopomorskim, na terenie Szczecina
  • Glinianka – dawna osada młyńska w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Gródek
  • Glinianka – wieś w Kraju Zabajkalskim, w rejonie szełopugińskim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡlʲĩˈɲãnka, AS: glʹĩńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glina ż., glin mrz.

 przym. gliniany

Wiktionary


gliniankowy

przymiotnik od: glinianka


SJP.pl


gliniany

→ glina


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) sformowany, ulepiony z gliny

forma rzeczownika.

 (2.1) M. i W. lm. od: glinian

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • – związki chemiczne, sole, w których aniony utworzone są przez glin połączony z tlenem, np. metaglinian sodu – NaAlO2 lub tetrahydroksoglinian sodu – Na[Al(OH)4].
  • Gliniany – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wołów
  • Gliniany – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Ożarów
  • Gliniany – potok w Beskidzie Śląskim
  • Gliniany – gromada
  • Horoszki – wieś położona w obwodzie grodzieńskim w rejonie grodzieńskim
  • Gliniany – miasto w obwodzie lwowskim
    • Gliniany – hromada terytorialna w rejonie lwowskim obwodu lwowskiego
    • Gliniany – dawna gmina

Wikipedia

Patrz:

glina

Przykłady

 (1.1) Jest dzisiaj niewiele manufaktur lepiących gliniane garnki.

 (2.1) Gliniany są związkami nieorganicznymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlʲĩˈɲãnɨ, AS: glʹĩńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gliniarz mzw./mos., glina ż., glinka ż., glinianka ż., gliniak m., gliniec m.

 przym. gliniasty

Wiktionary


gliniara

potocznie: funkcjonariuszka policji


SJP.pl


gliniarski

→ glina, np. warsztaty gliniarskie


SJP.pl


gliniarz

potocznie: policjant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. policjant

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) ent. pot. owad z gatunku nazwa systematyczna|Sceliphron destillatorium., gliniarz naścienny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gliniarz – pot. policjant
  • Gliniarz (Un flic) – francusko-włoski film z 1972 w reżyserii Jean-Pierre’a Melville’a
  • Gliniarz (The Guard) – amerykański film z 2011 w reżyserii Johna Michaela McDonagha

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgarnęli mnie gliniarze za picie piwa w miejscu publicznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlʲĩɲaʃ, AS: glʹĩńaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glina m., glinka ż., glin m., gliniarstwo n., glinowanie n.

 czas. glinować ndk.

 przym. gliniany, gliniarski, glinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. policjant; pot. glina, pies, bagieta; wulg. menda

 (2.1) gliniarz naścienny, formierz zdun

Wiktionary


gliniastobrązowy

brązowy o odcieniu gliny


SJP.pl


gliniastoczerwony

czerwony o odcieniu gliny


SJP.pl


gliniastość

→ gliniasty


SJP.pl

Patrz:

gliniasty

gliniastożółty

żółty o odcieniu gliny


SJP.pl


gliniasty

1. podobny do gliny, przypominający glinę kształtem, kolorem itp.;
2. zawierający dużo gliny;
3. dawniej: gliniany


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zawierający dużo gliny

 (1.2) przypominający glinę (np. zwartością, kolorem)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glina mos./ż.

 przym. gliniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. gliwy

Wiktionary


gliniański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Glinian

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gliniany lm.

Wiktionary


glinica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Glinica – część miasta Jedlina-Zdrój
  • Glinica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Żukowice
  • Glinica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Jordanów Śląski
  • Glinica – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Miechów
  • Glinica – część wsi Narew w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narew
  • Glinica – wieś w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Ciasna
  • Glinica – wzgórze w paśmie Wzgórz Strzelińskich
  • Glinica – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie uńsko-sańskim, w gminie Velika Kladuša
  • Glinica – wieś w Rosji, w sielsowiecie sielekcyonnym rejonu lgowskiego w obwodzie kurskim
  • Glinice, Glina, Glinianki

Wikipedia


gliniec

materiał ceramiczny powstający przez wypalanie gliny w bardzo wysokiej temperaturze; glina piankowa, keramzyt


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gliniec – rodzaj grzybów
  • Gliniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Przysucha
  • Gliniec – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Stare Czarnowo
  • Gliniec – gromada
  • Gliniec – rzeka, dopływ Kwisy
  • Gliniec – strumień, prawy dopływ Słonecznego Potok
  • Gliniec (rejon jaworowski) – wieś na Ukrainie, do 1949 r. Laszki

Wikipedia


gliniecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Lubomir Gliniecki (ur. 1957) − polski polityk, ekonomista, poseł na Sejm
  • Roman Gliniecki (1884-1929) − polski oficer
  • Wojciech Gliniecki (XVII w) − polski szlachcic i urzędnik staropolski

Wikipedia


glinik

glinik lulkarz - gatunek pluskwiaka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Glinik (Mariampolski) – część miasta Gorlice
  • Glinik – część miasta Wałbrzych
  • Glinik – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Deszczno
  • Glinik – część wsi Trzciana w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Trzciana
  • Glinik – przysiółek wsi Przydonica w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Gródek nad Dunajcem
  • Glinik – część wsi Sromowce Wyżne w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Czorsztyn
  • Glinik – wieś w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Wielopole Skrzyńskie
  • Glinik – gromada w powiecie ropczyckim
  • Glinik – gromada w powiecie wałbrzyskim
  • Glinik Charzewski, Glinik Dolny, Glinik Górny, Glinik Polski, Glinik Zaborowski, Glinik Średni

Wikipedia


glinizacja

wtłaczanie roztworu glinowego w słabo wodonośne skały


SJP.pl


glinka

1. gleba, która zawiera glinę;
2. skała osadowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. ilasta skała osadowa, koloru od jasnoszarego do brunatnoczerwonego

 (1.2) geol. gleba złożona z gliny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • glinka – surowiec kosmetyczny oraz farmaceutyczny, stosowany również jako dodatek do żywności
  • Glinka – część miasta Tychy
  • Glinka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Góra
  • Glinka – część wsi Mędrzechów w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Mędrzechów
  • Glinka – wieś w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Ujsoły
  • Glinka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Gnojno
  • Glinka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Ćmielów
  • Glinka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Braniewo
  • Glinka – przysiółek w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Barciany
  • Glinka – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Bobolice
  • Glinka – dzielnica miasta Konin
  • Glinka – gromada

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gliniarz mzw./mos., glin mrz., glina ż., glinkarz mos.

 przym. gliniany

Wiktionary


glinkarz

pracownik w przemyśle użytkującym glinkę


SJP.pl


glinkowaty

zasłonak glinkowaty - gatunek grzybów z rodziny zasłonakowatych


SJP.pl


glinkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Glinkowski (ur. 1941) – polski kompozytor
  • Marian Glinkowski (1940-2014) – polski reżyser

Wikipedia


glinkowy

przymiotnik od: glinka


SJP.pl


glinnik

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Glinnik – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Abramów
  • Glinnik – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Lubochnia
  • Glinnik – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Głowno
  • Glinnik – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
  • Glinnik – część wsi Berest w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Krynica-Zdrój
  • Glinnik – część wsi Baczyn w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Budzów
  • Glinnik – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Brańsk
  • Glinnik – część wsi Tołwin w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Siemiatycze
  • Glinnik – gromada
  • Glinnik – przystanek kolejowy
  • Glinniki
  • Nowy Glinnik

Wikipedia


glinno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Glinno – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wałbrzyskim, w gminie Walim
  • Glinno – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Warta
  • Glinno – kolonia w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Warta
  • Glinno – część wsi Juryszewo w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Radzanowo
  • Glinno – część wsi Miechucino, w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Chmielno
  • Glinno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Nowy Tomyśl
  • Glinno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Skoki
  • Glinno – gromada
  • Jezioro Glinno – jezioro na Pojezierzu Bytowskim, w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Parchowo;
  • Jezioro Glinno – jezioro na Pojezierzu Kaszubskim, w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Stężyca;
  • Jezioro Glinno – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Stare Czarnowo;
  • Glinno – dawna wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Suchy Las

Wikipedia


glinobitka

materiał budowlany z ubitej mieszanki piasku, żwiru i gliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bud. cegła z niewypalonej gliny, często z domieszką, żwiru, piasku lub słomy

Wiktionary


glinojecczanin

mieszkaniec Glinojecka (miasta w Polsce)


SJP.pl


glinojecczanka

mieszkanka Glinojecka (miasta w Polsce)


SJP.pl


glinojeck

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie mazowieckim;

Wiktionary

Glinojeck – miasto w Polsce w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Glinojeck. Miasto leży na zachód od Ciechanowa, na Równinie Raciąskiej nad rzeką Wkrą, na Mazowszu. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. ciechanowskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡlʲĩˈnɔjɛt͡sk, AS: glʹĩnoi ̯eck

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glinojecczanin m., glinojecczanka ż.

 przym. glinojecki

Wiktionary


glinojecki

→ Glinojeck


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Glinojecka, związany z Glinojeckiem

Wiktionary

Patrz:

Glinojeck

Powiązane:

 rzecz. Glinojeck m., glinojecczanin m., glinojecczanka ż.

Wiktionary


glinokrzemian

minerał skałotwórczy stanowiący jeden z głównych składników skorupy ziemskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. nieorganiczny związek chemiczny;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy andaluzyt zalicza się do glinokrzemianów?

Wiktionary


glinokrzemianowy

przymiotnik od: glinokrzemian


SJP.pl


glinonośny

obfitujący w glinę; dostarczający gliny


SJP.pl


glinowce

grupa pierwiastków chemicznych z 13 grupy układu okresowego oprócz boru (glin, gal, ind i tal), metale nieszlachetne, łatwo topliwe, o właściwościach amfoterycznych


SJP.pl


glinowiec

każdy metal z grupy glinowców; glin, gal, ind lub tal


SJP.pl


glinowodór

biała, bezpostaciowa masa, zapalająca się samorzutnie na powietrzu, mająca silne własności redukujące; wodorek glinu; alan


SJP.pl


glinowy

przymiotnik od: glin


SJP.pl


gliny

1. skała osadowa wykorzystywana w garncarstwie, budownictwie, rzeźbiarstwie itp. dzięki swoim plastycznym właściwościom występującym w pewnych warunkach;
2. pogardliwe: policjant, milicjant


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gliny – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Księżpol
  • Gliny – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Siedliszcze
  • Gliny – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Rychwał
  • Gliny – hongkoński film z 1999 r – holenderski serial komediowyoku
  • Gliny – holenderski serial komediowy
  • gliny – ilaste skały osadowe
  • Gliny Małe
  • Gliny Wielkie

Wikipedia


gliocyt

składnik tkanki nerwowej; komórka glejowa


SJP.pl


glioksal

najprostszy dialdehyd, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych, utwardzania białek, jako środek redukujący; aldehyd szczawiowy


SJP.pl

Glioksal, etanodial – organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów zawierający dwie grupy aldehydowe (), będący więc najprostszym dialdehydem. Powstaje w reakcji utleniania glikolu lub w wyniku katalitycznego ozonowania benzenu.

Wikipedia


glioksysom

mikrociało strukturalnie identyczne z peroksysomem, ale różniące się od niego składem enzymatycznym; występuje w komórkach roślinnych


SJP.pl

Gl

Wikipedia


gliptal

bezbarwna żywica błonotwórcza z grupy poliestrów używana do wyrobu lakierów


SJP.pl


gliptalowy

przymiotnik od: gliptal


SJP.pl


gliptodont

wymarły rodzaj wielkich ssaków łożyskowych z rzędu szczerbaków; glyptodont, glyptodon


SJP.pl


gliptogeneza

proces powstawania rzeźby ziemi wskutek działania czynników zewnętrznych


SJP.pl


gliptoteka

zbiór rzeźby


SJP.pl


gliptyka

sztuka rzeźbienia, rytowania i rżnięcia szlachetnych i półszlachetnych kamieni


SJP.pl

Gliptyka – sztuka rzeźbienia i rytowania reliefów w kamieniach szlachetnych i ozdobnych oraz wykonywanie niewielkich rzeźb, obrobione tak kamienie noszą nazwę gemm.

Artysta pracujący w tej technice, posługujący się rylcami, pilnikiem i kółeczkami obrotowymi, zwany jest gliptykiem.

Wikipedia


glironia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Glironia|Thomas|ref=tak., torbacz zamieszkujący tropikalne lasy Ameryki Południowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masa ciała glironii wynosi 130 g.

Wiktionary


glisada

figura akrobacji lotniczej


SJP.pl


glisno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Glisno – część kolonii Janówek, w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Nieborów
  • Glisno – wieś w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Lubniewice
  • Glisno – kolonia w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Sulęcin
  • Glisno – dawna stacja kolejowa w Gliśnie, w gminie Lubniewice
  • Gliśno

Wikipedia


glissando

płynne przejście przez szereg kolejnych dźwięków instrumentu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. szybkie, płynne przejście przez szereg kolejnych dźwięków instrumentu, wywołane np. przez szybkie przesunięcie palca wzdłuż struny, po klawiszach lub przez wyciągnięcie rury puzonu;

Wiktionary

Gl

Wikipedia

Powiązane:

 przym. glissandowy

Wiktionary


glissandowy

przymiotnik od: glissando


SJP.pl


glista

1. nicień pasożytujący w przewodzie pokarmowym; askaryda;
2. potocznie:
a) dżdżownica; glizda;
b) człowiek budzący obrzydzenie; glizda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. nicień, pasożyt jelita;

 (1.2) pot. dżdżownica

 (1.3) pot. człowiek budzący obrzydzenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Glista bydlęca – nicień, pasożyt bydła, zebu i bawołu
  • Glista kocia – nicień, pasożyt kota
  • Glista końska – nicień, pasożyt konia, osła, zebry, muła i zebu
  • Glista ludzka – pasożyt ludzki
  • Glista psia – nicień, pasożyt psa
  • Glista świńska – nicień, pasożyt świni
    • Glisty – potoczna nazwa pasożytniczych nicieni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przestań się wiercić! Masz glisty w tyłku?

 (1.2) W tej apteczce całą jedną połać przeznaczyła „szacownemu zdrowiu”. Tam stały gąsiory z różnemi wódkami naciąganemi na słońcu albo przepuszczanemi przez alembik na suche bóle, paraliże, na słabości wewnętrzne; były tam wódki z szyszek młodych, z glist kopanych na wiosnę, a nawet gadzin różnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlʲista, AS: glʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glistnica ż., glistnik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. glizda, glizdwa, glistwa

Wiktionary


glistnica

pospolita na całym świecie choroba jelit człowieka i zwierząt; askarydoza, askarioza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. choroba wywołana przez obecność glist, czyli robaków pasożytniczych z rodziny nazwa systematyczna|Ascarididae|ref=tak.

Wiktionary

Glistnica (askarioza, łac. "ascariosis", ascariasis) – choroba pasożytnicza powodowana przez glisty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Objawy glistnicy mogą obejmować: ból brzucha, biegunkę, nudności, wymioty, utratę apetytu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glista ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) askarioza, askarydoza

Wiktionary


glistnik

często spotykany chwast o żółtych kwiatach; jaskółcze ziele


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Chelidonium|L.|ref=tak., rodzaj byliny z rodziny makowatych o żółtych kwiatach, wydzielająca charakterystyczny pomarańczowy sok mleczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glista ż.

Wiktionary


gliszczyński

nazwisko


SJP.pl

Gliszczyński − polski herb szlachecki, odmiana herbu Jastrzębiec. Używany przez rodzinę osiadłą w Wielkopolsce, przypisywany też błędnie rodzinie kaszubskiej.

Wikipedia


glit

dawniej w wojsku: szyk, szereg, rozstawienie żołnierzy


SJP.pl


glitch

1. gatunek muzyki elektronicznej powstały w latach 90.;
2. środowiskowo: błąd w programie komputerowym lub grze wideo


SJP.pl

Glitch (ang. krótkotrwałe zakłócenie), znany również jako Clicks and Cuts – gatunek muzyki elektronicznej powstały w latach 90. wraz z upowszechnieniem się cyfrowej obróbki dźwięku.

Cechą charakterystyczną tego gatunku jest użycie, zazwyczaj bardzo krótkich, próbek dźwięku oraz efektów wygenerowanych elektronicznie bądź powstałych jako zakłócenie fali dźwiękowej – w miejsce tradycyjnych instrumentów.

Wikipedia


glitchować

[czytaj: gliczować] w informatyce:
1. wywoływać błąd w programie komputerowym lub grze wideo;
2. glitchować się - zawieszać się, nie działać prawidłowo


SJP.pl


gliw.

skrót od: gliwicki


SJP.pl


gliwa

nazwisko


SJP.pl


gliwajn

napój z wina, z dodatkiem przypraw korzennych, spożywany na gorąco


SJP.pl


gliwice

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w południowej Polsce;

Wiktionary

}|-

Gliwice ( Gleiwitz, Glywice, Glajwic, Glajwicy) – miasto na prawach powiatu w Polsce, na Górnym Śląsku, w województwie śląskim, położone na Wyżynie Śląskiej, nad rzeką Kłodnicą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jarek wywołał już zdjęcia z palmiarni w Gliwicach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlʲiˈvʲit͡sɛ, AS: glʹivʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gliwiczanin mos., gliwiczanka ż.

 czas. gliwieć ndk.

 przym. gliwicki, podgliwicki, gliwy

Wiktionary


gliwicki

przymiotnik od: Gliwice


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Gliwic, związany z Gliwicami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlʲiˈvʲit͡sʲci, AS: glʹivʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gliwice nmos., gliwiczanin mos., gliwiczanka ż.

 przym. podgliwicki

Wiktionary


gliwiczanin

mieszkaniec Gliwic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Gliwic

 (1.2) osoba pochodząca z Gliwic, urodzona w Gliwicach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlʲivʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: glʹivʹičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gliwice nmos.

:: fż. gliwiczanka ż.

 przym. gliwicki

Wiktionary


gliwiczanka

mieszkanka Gliwic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Gliwic

 (1.2) kobieta pochodząca z Gliwic, urodzona w Gliwicach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlʲivʲiˈt͡ʃãnka, AS: glʹivʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gliwice nmos.

:: fm. gliwiczanin mos.

 przym. gliwicki

Wiktionary


gliwieć

o serze: zmieniać się pod wpływem drobnoustrojów w mazistą masę o niemiłej woni


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zgliwieć)

 (1.1) stpol. psuć się

 (1.2) spoż. o serze twarogowym: dojrzewać, rozkładając się pod wpływem drobnoustrojów lub dodatków chemicznych w mazistą postać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlʲivʲjɛ̇t͡ɕ, AS: glʹivʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gliwice nmos., gliwienie n., zgliwienie n.

 czas. zgliwieć dk.

 przym. gliwy

Wiktionary


gliwiński

nazwisko


SJP.pl


gliwy

przymiotnik

 (1.1) stpol. gliniasty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlʲivɨ, AS: glʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gliwice

 czas. gliwieć

Wiktionary


glizda

glista; potocznie:
1. dżdżownica;
2. człowiek budzący obrzydzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. glista lub dżdżownica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamo, tam w piaskownicy jest glizda.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glista, dżdżownica

Wiktionary


gliński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gliński – herb szlachecki
  • Glińscy herbu własnego – tatarsko-ruski ród książęcy
  • Dyonizy Gliński (1930–2013) – polski dyplomata, pułkownik wywiadu PRL
  • Kazimierz Gliński (1850–1920) – polski poeta, dramaturg i powieściopisarz
  • Leon Gliński (1870–1918) – polski anatomopatolog
  • Michał Gliński (ok. 1470–1534) – kniaź litewski
  • Piotr Gliński (ur. 1954) – polski polityk, socjolog
  • Robert Gliński (ur. 1952) – polski reżyser filmowy
  • Tadeusz Gliński (1933–1993) – polski duchowny katolicki, pallotyn
  • Wieńczysław Gliński (1921–2008) – polski aktor
  • Wiesław Gliński (1947–2013) – polski lekarz
  • Witold Gliński (1925–1983) – polski wojskowy, kontradmirał

Wikipedia


glińsko

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie żółkiewskim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Glińsko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Śmigiel.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gliński

Wiktionary


glob

ciało niebieskie wchodzące w skład układu planetarnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. ciało niebieskie

 (1.2) książk. kula ziemska

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • glob – ciało niebieskie, w szczególności:
  • Glob – fikcyjna postać z komiksów Marvela
  • Złoty Glob – nagroda za osiągnięcia w dziedzinie filmu i telewizji
  • globe
  • globus (ujednoznacznienie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Linie kolejowe opasują niemal cały glob.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlɔp, AS: glop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. globus mrz.

 przym. globalny

 przysł. globalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kula ziemska, świat, planeta, Ziemia

Wiktionary


globalista

→ globalizacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zwolennik globalizmu; osoba popierająca integrację gospodarczą, polityczną i kulturową na skalę światową

Wiktionary

Patrz:

globalizacja

Powiązane:

 rzecz. globalizm mrz.

:: fż. globalistka ż.

 przym. globalistyczny

Wiktionary


globalistka

→ globalista


SJP.pl

Patrz:

globalista

globalistyczny

→ globalizm


SJP.pl

Patrz:

globalizm

globalizacja

proces zwiększania się współzależności i podobieństw między różnymi krajami całego świata, wynikający z postępu technicznego w zakresie transportu towarów, przepływu ludzi i kapitału, wymiany informacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie;

Wiktionary

Gl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pomimo postępującej globalizacji znajomość języków obcych nie wzrosła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlɔbalʲiˈzat͡sʲja, AS: globalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. globalizowanie n.

 czas. globalizować ndk.

 przym. globalny, globalizacyjny

 przysł. globalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mondializacja

Wiktionary


globalizacyjny

→ globalizacja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. ekon. związany z globalizacją, dotyczący globalizacji

Wiktionary

Patrz:

globalizacja

Powiązane:

 rzecz. globalizacja ż.

 czas. globalizować

 przym. globalny

Wiktionary


globalizm

1. proces zwiększania się współzależności i podobieństw między różnymi krajami całego świata, wynikający z postępu technicznego w zakresie transportu towarów, przepływu ludzi i kapitału, wymiany informacji; globalizacja;
2. etap w zimnej wojnie między Związkiem Radzieckim a USA, na którym oba kraje dążyły do światowej dominacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) socjol. polit. zob. globalizacja.

Wiktionary

Globalizm – zbiór przekonań i poglądów dotyczących globalizacji, która w globalizmie jest najczęściej oceniana pozytywnie i uznawana za najważniejszy proces zachodzący we współczesnym świecie. Wiele twierdzeń globalizmu (a w szczególności bezkrytyczne podejście do globalizacji) krytykowane jest przez anty- i alterglobalistów. Globalizm może też oznaczać pewien kierunek polityki nastawiony na skalę globalną lub globalny wymiar zjawisk społecznych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. globalista mos.

Wiktionary


globalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|globalizować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. globalizować ndk.

 rzecz. globalizacja ż.

 przym. globalny

Wiktionary


globalizować

nadawać czemuś charakter globalny, ogólnoświatowy


SJP.pl


globalnie

przysłówek

 (1.1) na całym świecie

 (1.2) całościowo, ogólnie, całkowicie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlɔˈbalʲɲɛ, AS: globalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. globalny

 rzecz. glob m., globalizacja ż., globalność ż.

Wiktionary


globalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: globalny (całkowity, ogólny); bardziej globalny


SJP.pl


globalność

→ globalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest globalne

Wiktionary

Patrz:

globalny

Powiązane:

 przym. globalny

 przysł. globalnie

Wiktionary


globalny

1. odnoszący się do całego świata, dotyczący wielu państw na różnych kontynentach;
2. obliczony ogólnie; całościowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) ogólnoświatowy, obejmujący cały świat

 (1.2) całościowy, liczony lub rozpatrywany ogólnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Specjaliści od ochrony środowiska przestrzegają przed ryzykiem globalnego ocieplenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlɔˈbalnɨ, AS: globalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glob mrz., globus mrz., globalizacja ż., globalność ż., globalizowanie n., zglobalizowanie n.

 czas. globalizować ndk., zglobalizować dk.

 przym. globowy, globalizacyjny

 przysł. globalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogólnoświatowy, światowy, daw. globowy

Wiktionary


globar

niemetalowy spiekany materiał oporowy odznaczający się dużą opornością, używany do wyrobu elementów grzejnych pieców przemysłowych


SJP.pl


globcio

potocznie: globalne ocieplenie


SJP.pl


globigeryna

pierwotniak z rzędu otwornic


SJP.pl


globigerynowy

przymiotnik od: globigeryna


SJP.pl


globina

białko proste stanowiące składnik hemoglobiny i innych hemoprotein


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. białko będące składnikiem hemoglobiny i innych hemoprotein

Wiktionary

Powiązane:

 przym. globinowy

Wiktionary


globinowy

→ globina


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. związany z globiną, dotyczący globiny

Wiktionary

Patrz:

globina

Powiązane:

 rzecz. globina ż.

Wiktionary


globisz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzysztof Globisz – aktor
  • Michał Globisz – trener piłkarski

Wikipedia


globoid

(zwykle w liczbie mnogiej) w botanice: wtręt mineralny, część składowa aleuronowego ziarna


SJP.pl


globowy

rzadko, dawniej: obejmujący swym zasięgiem całą kulę ziemską; globalny, ziemski, światowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący globu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. globalny

Wiktionary


globtroter

człowiek często odbywający dalekie podróże


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. osoba dużo podróżująca, zwiedzająca wiele miejsc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlɔpˈtrɔtɛr, AS: gloptroter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. globtroterstwo n.

:: fż. globtroterka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obieżyświat, podróżnik, wagabunda, tramp

Wiktionary


globtroterka

→ globtroter


SJP.pl

Patrz:

globtroter

globtroterski

przymiotnik od: globtroter


SJP.pl


globula

ciemna mgławica pyłowa, stosunkowo niewielkich rozmiarów, widoczna na tle jasnych mgławic


SJP.pl


globularia

drobna roślina o niebieskich kwiatach, rosnąca w Alpach i okolicach śródziemnomorskich; kulnik


SJP.pl


globulariowate

dawna rodzina roślin z rzędu jasnotowców, włączona do rodziny babkowatych; Globulariaceae


SJP.pl


globulariowaty

o cechach globulariowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


globulina

białko proste, nierozpuszczalne w wodzie, występujące m.in. w mleku, mięsie, jajach, osoczu krwi, nasionach roślin


SJP.pl


globulinowy

→ globulina


SJP.pl

Patrz:

globulina

globulka

postać leku stosowanego dopochwowo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) farm. obła porcja leku lub środka antykoncepcyjnego

 (1.2) biochem. chem. niewielka porcja substancji nieulegająca rozmieszaniu lub rozpuszczeniu w innej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W razie wykorzystania globulek dopochwowych osłonowo podaje się antybiotyk.

Wiktionary


globus

kulisty model Ziemi lub innego ciała niebieskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego z umieszczoną (narysowaną lub naklejoną) na nim mapą;

 (1.2) przest. objaw histerii, odczuwanie wrażenia zatykania gardła

 (1.4) bot. kulin. odmiana selera

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) przen. pot. żart. głowa

Wiktionary

Globus (od łacińskiego słowa "globus" – kula) – pomniejszony model ciała niebieskiego (najczęściej Ziemi) lub sfery niebieskiej w postaci kuli umieszczonej na osi ustawionej pod kątem odpowiadającym kątowi nachylenia osi danego ciała (przechodzącej przez jego biegun północny i południowy). Na powierzchni globusa umieszcza się mapę pierwowzoru. Zaletą globusa jest brak istotnych zniekształceń, które pojawiają się przy odwzorowaniu obrazu terenu na mapie stanowiącej płaszczyznę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drugi pokój z dwoma oknami jest bardzo oryginalny: wygląda bowiem na pracownię naukową. Jest w nim […] kilka stojących półek, napełnionych książkami i atlasami, czarna tablica na stalugach z kredą i gąbką, (…) wielka szafa, pełna przyrządów fizycznych i chemicznych. (…) Nie brak też retort, słoików i flaszek z odczynnikami, jest globus astronomiczny (…)

 (1.2) Pani Emilii zrobiło się niedobrze. Nagle i niespodziewanie globus do gardła podchodzić jej zaczął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlɔbus, AS: globus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glob m.

:: zdrobn. globusik m.

 przym. globalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) globus hystericus

Wiktionary


globusik

zdrobnienie od: globus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od globus

 (1.2) reg. pozn. melonik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie globus, lecz tylko mały globusik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlɔˈbuɕik, AS: globuśik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. globus mrz./mzw.

Wiktionary


globusowy

→ globus


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący globusa

Wiktionary

Patrz:

globus

glochidium

larwa małżów z rodziny skójkowatych, pasożytująca na skrzelach, skórze i płetwach ryb


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • glochidium – larwa małży (Bivalvia)
  • glochidium – haczykowate lub zadziorkowate włoski/szczecinki u roślin
  • glochidium – bardzo krótki, słaby i mały cierń

Wikipedia


glock

[czytaj: glok] marka pistoletów i firma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) wojsk. pistolet marki Glock;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Glock GmbH – austriackie przedsiębiorstwo produkujące broń
  • pistolety Glock:
    • pistolet Glock 17
    • pistolet Glock 18
  • Gaston Glock (1929–2023) – austriacki przedsiębiorca, założyciel przedsiębiorstwa Glock GmbH
  • Timo Glock (ur. 1982) – niemiecki kierowca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Policjant oddał w kierunku bandyty 5 strzałów z glocka.

Wiktionary


glockenspiel

[czytaj: GLOkenszpil] instrument perkusyjny zbudowany z dzwonków lub płytek metalowych


SJP.pl


gloger

nazwisko, np. Zygmunt Gloger (1845 - 1910), polski folklorysta i pisarz, autor Encyklopedii staropolskiej ilustrowanej


SJP.pl


glogierówka

pepina, pepinka;
a) odmiana jabłoni odporna na mróz;
b) owoc tej jabłoni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. odmiana jabłoni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pepinka

Wiktionary


glogowski

nazwisko


SJP.pl


glokalizacja

dostarczanie globalnych produktów i usług z uwzględnieniem lokalnych warunków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) globalna produkcja dóbr, usług, idei, wartości i informacji uwzględniająca lokalne uwarunkowania w stopniu, który umożliwi akceptację i przyswojenie, wszystkich produktów finalnych trafiających do odbiorców w społeczeństwach lokalnych;

Wiktionary

Glokalizacja – proces polegający na dostosowywaniu globalnych trendów, produktów i usług do lokalnych uwarunkowań społecznych, kulturowych, religijnych itd.

Globalna produkcja dóbr, usług, idei, wartości i informacji uwzględniająca lokalne uwarunkowania w stopniu, który umożliwi akceptację, przyswojenie i w końcu uznanie za swoje, wszystkich produktów finalnych trafiających do odbiorców w społeczeństwach lokalnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡlɔkalʲiˈzat͡sʲja, AS: glokalʹizacʹi ̯a

Wiktionary


glokalizować

1. dostosowywać globalne praktyki do lokalnych warunków;
2. glokalizować się - dostosowywać się do lokalnych warunków, mając charakter globalny


SJP.pl


glokalny

łączący w sobie właściwości globalne i lokalne


SJP.pl


glokać

o głuszcu: wydawać dźwięk w czasie toków (trzecia część pieśni); korkować


SJP.pl


gloknąć

o głuszcu: wydać dźwięk w czasie toków (trzecia część pieśni)


SJP.pl


gloksynia

hodowlana roślina zwrotnikowa z rodziny ostrojowatych; sinningia, marcinka


SJP.pl


glon

gwarowo: duża kromka; pajda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nazwa systematyczna|Algae|ref=tak., rodzaj organizmów wodnych;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) uczn. nielubiany uczeń

 (2.2) stud. pejor. mężczyzna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Glon – walońska nazwa miejscowości Glons
  • Glon – dzielnica (Ortsteil) gminy Ried w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Aichach-Friedberg
  • André Glon – francuski polityk
  • glony – grupa organizmów plechowych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Glony są w większości organizmami samożywnymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlɔ̃n, AS: glõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glony nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alga, wodorost

Wiktionary


glonek

zdrobnienie od: glon (gwarowo: kawał chleba)


SJP.pl


glonojad

1. potocznie: ryba żywiąca się glonami;
2. lekceważąco: kobieta, która przeszła zabieg powiększenia ust


SJP.pl

Glonojady – potoczna nazwa przypisywana rybom odżywiającym się glonami. Popularność niektórych gatunków spowodowała przypisywanie im nazwy zwyczajowej glonojad, np.: rodzaj "Gyrinocheilus" lub cała rodzina okrągłoprzyssawkowatych (Gyrinocheilidae).

Miłośnicy akwarystyki cenią glonojady za ich "pomoc" w ograniczaniu rozwoju glonów w akwarium.

Wikipedia


glonowiec

mikroskopijny grzyb nie tworzący owocników, występujący w wodzie lub na lądzie


SJP.pl


glonowy

przymiotnik od: glon


SJP.pl


glony

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) bot. syst. nazwa systematyczna|Algae|Linnaeus|ref=tak., sztucznie wyodrębniona grupa organizmów w większości autotroficznych, zarówno jednokomórkowych jak i wielokomórkowych;

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: glon

Wiktionary

Glony, algi (łac. i ang. "algae") – w obecnym ujęciu grupa morfologiczno-ekologiczna, składająca się z kilku odlegle spokrewnionych linii ewolucyjnych organizmów plechowych, tj. beztkankowych, zwykle związanych ze środowiskiem wodnym lub przynajmniej wilgotnym, w przeważającej większości fotosyntetyzujących; w dawniejszych, obecnie nieaktualnych ujęciach, takson w obrębie roślin lub grupa „protistów roślinopodobnych”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Duże plechowatyechowate glony zakotwiczają się w podłożu chwytnikami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glon mrz.

Wiktionary


gloria

1. chwała, świetność
2. świetlisty krąg występujący często na obrazach ponad głowami świętych; aureola


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chwała, sława otaczające kogoś

 (1.2) aureola, zwykle w postaci rozproszonego światła wokół postaci świętego lub bóstwa na obrazie

 (1.3) barwne kręgi widziane wokół własnego cienia na tle mgły lub chmury

 (1.4) tkanina na podszewki, jedwabna, półjedwabna lub bawełniana, zazwyczaj w czarnym kolorze

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gloria (z łac.) – rel. poet. chwała:
    • Gloria in excelsis Deo (z łac. Chwała na wysokości Bogu) – początek jednego ze śpiewów mszalnych
    • Gloria Patri (z łac. Chwała Ojcu) – tzw. westchnienie modlitewne
  • Gloria – imię żeńskie
  • gloria – zjawisko optyczne
  • gloria – tkanina
  • Gloria – amerykański film z 1980 r.
  • Gloria – amerykański film z 1999 r.
  • Gloria − chilijski film z 2013 r.
  • „Gloria” – piosenka zespołu Them
  • „Gloria” – piosenka U2
  • Gloria – album zespołu Ziyo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡlɔrʲja, AS: glorʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glorieta ż.

 czas. gloryfikować

Wiktionary


glorieta

glorietta;
1. nadbudówka z kolumnami, arkadami przykryta kopułą
2. samodzielna budowla ogrodowa lub parkowa, najczęściej na wzgórzu, wykonana w formie małego, otwartego pawilonu z kolumnami, arkadami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. dekoracyjne, kolumnowe lub arkadowe zwieńczenie wieży albo najwyższej kondygnacji budynku;

 (1.2) archit. niewielka budowla ogrodowa, altana lub otwarty pawilon kolumnowy położony w najwyższym punkcie parku albo ogrodu

Wiktionary

Gloriety

Glorieta (fr. "gloriette") – budowla architektoniczna występująca jako:

Jedną z największych i najsłynniejszych jest glorieta w wiedeńskim Schönbrunnie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡlɔrʲˈjɛta, AS: glorʹi ̯eta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glorietta

:: zdrobn. glorietka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) rzad. glorietta

Wiktionary


glorietka

zdrobnienie od: glorieta


SJP.pl


glorietta

glorieta;
1. nadbudówka z kolumnami, arkadami przykryta kopułą
2. samodzielna budowla ogrodowa lub parkowa, najczęściej na wzgórzu, wykonana w formie małego, otwartego pawilonu z kolumnami, arkadami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. archit. budowla ogrodowa w kształcie otwartego, kolumnowego pawilonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glorieta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glorieta

Wiktionary


glorioza

pnącze z rodziny liliowatych, występujące w rejonach międzyzwrotnikowych Afryki i Azji oraz na Madagaskarze


SJP.pl

Glorioza ("Gloriosa" L.) – rodzaj wieloletnich, ziemnopączkowych pnączy z rodziny zimowitowatych, obejmujący 10 gatunków pochodzących z tropikalnej i południowej Afryki. Zasięg jednego gatunku, gloriozy wspaniałej ("Gloriosa superba" L.) obejmuje również subkontynent indyjski i Azję Południowo-Wschodnią; został on również naturalizowany w Australii i Oceanii.

Wikipedia


gloryfikacja

wychwalanie, adorowanie osoby, czynów, idei itp.; adoracja, deifikacja, apoteoza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. chwalenie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gloryfikowanie n.

 czas. gloryfikować ndk.

Wiktionary


gloryfikacyjny

przymiotnik od: gloryfikacja


SJP.pl


gloryfikator

osoba, która gloryfikuje


SJP.pl


gloryfikatorka

kobieta, która gloryfikuje


SJP.pl


gloryfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gloryfikować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlɔrɨfʲikɔˈvãɲɛ, AS: gloryfʹikovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gloryfikować

 rzecz. gloryfikacja ż.

Wiktionary


gloryfikować

wychwalać, wynosić kogoś pod niebiosa


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) książk. wysławiać, podnosić czyjeś zasługi, zalety

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gloryfikowanie n., gloryfikacja ż., gloria ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opiewać

Wiktionary


glosa

dopisek, uwaga kopisty lub czytelnika zrobiona na marginesie; glossa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uwaga, objaśnienie lub tłumaczenie trudniejszego zwrotu bądź wyrazu, dopisane ręcznie przez czytelnika lub kopistę danej książki zwykle między wierszami tekstu lub na marginesie

 (1.2) jęz. adnotacja zawierająca objaśnienia gramatyczne, umieszczona w tekście językoznawczym zwykle między zdaniem oryginalnym a jego tłumaczeniem, ułatwiająca zrozumienie struktury języka;

 (1.3) praw. komentarz do dokumentu sądowego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • glosa (językoznawstwo)
  • glosa (prawo)
  • glosa (leksykografia)
  • Język glosa

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. glosariusz mrz., glosowanie n.

 czas. glosować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. glossa

Wiktionary


glosarium

słownik objaśniający przestarzałe lub rzadko używane wyrazy w danym tekście; glosariusz


SJP.pl


glosariusz

słownik objaśniający przestarzałe lub rzadko używane wyrazy w danym tekście; glosarium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) słownik dołączony do tekstu objaśniający przestarzałe lub obecnie rzadko używane wyrazy

Wiktionary

Glosariusz, glosarium ( glossarium od γλωσσα glōssa „język”, niejasne słowo wymagające objaśnienia) – słownik objaśniający wyrazy trudniejsze (zwłaszcza w dawnych tekstach): przestarzałe, rzadko używane lub mniej popularne. Również wykaz (zbiór) takich wyrazów, zwykle umieszczany na końcu książkowej publikacji (szczególnie popularnonaukowej bądź naukowej).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. glosa ż., glosarium n., glosator mos., glosatorka ż.

 czas. glosować ndk.

 przym. glosalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glosarium

Wiktionary


glosator

1. osoba komentująca dawne teksty, objaśniająca niezrozumiałe wyrazy w tekstach;
2. osoba, która głosuje;
3. przenośnie: autor komentarza (zwykle literackiego) do jakiegoś wydarzenia, biorący głos w dyskusji na jakiś temat


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Glosator (prawo) – prawnik piszący glosy, autor glos
  • Glosator (prawnik średniowieczny)

Wikipedia


glosatorka

1. kobieta komentująca dawne teksty, objaśniająca niezrozumiałe wyrazy w tekstach;
2. kobieta, która głosuje


SJP.pl


glosograf

specjalista w dziedzinie glosografii


SJP.pl


glosolalia

1. wykrzykiwanie w stanie ekstazy bezładnych słów i dźwięków, uważanych za głos boży
2. pozbawione wyraźnego sensu układy głoskowe tworzące niby-wyrazy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. ezot. rzekomy dar (np. od boga, szatana, istot pozaziemskich) mówienia językami, których się nie zna, zwykle w chwilach ekstazy religijnej;

Wiktionary

Glosolalia, mówienie językami (od gr. γλῶσσα "glō̂ssa" „język” + λαλέω "laléō" „mówię”) – wypowiadanie w stanie religijnego uniesienia niezrozumiałych dźwięków. Przez wyznania i Kościoły chrześcijańskie uznawane za charyzmatyczną mowę artykułowaną, choć niezrozumiałą dla słuchaczy.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) mówienie językami; pot. blablanie

Wiktionary


glosopteryd

wymarła roślina zaliczana do gromady roślin nagozalążkowych wielkolistnych; występowała od permu do triasu na lądzie Gondwana; glossopteryd, glosopterys, glossopterys


SJP.pl


glosopterys

wymarła roślina zaliczana do gromady roślin nagozalążkowych wielkolistnych; występowała od permu do triasu na lądzie Gondwana; glosopteryd, glossopteryd, glossopterys


SJP.pl


glosować

opatrywać tekst glosami


SJP.pl


glossa

dopisek, uwaga kopisty lub czytelnika zrobiona na marginesie; glosa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. glosa.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • glosa (glossa) – adnotacja umieszczona w tekście
  • glosa (glossa) – naukowy komentarz do orzeczenia sądowego
  • języczek (glossa) – element narządów gębowych owadów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡlɔsːa, AS: glo•sa

Wiktionary


glossem

w językoznawstwie: najmniejsza jednostka językowa mająca swój wykładnik zarówno w planie treści, jak i planie wyrażania


SJP.pl


glossemantyczny

→ glossematyka


SJP.pl

Patrz:

glossematyka

glossemantyka

teoria językoznawcza wyróżniająca w budowie języka plan wyrażenia i plan treści oraz badająca relacje między nimi; glossematyka


SJP.pl


glossematyczny

→ glossematyka


SJP.pl

Patrz:

glossematyka

glossematyka

teoria językoznawcza wyróżniająca w budowie języka plan wyrażenia i plan treści oraz badająca relacje między nimi; glossemantyka


SJP.pl

Gl

Wikipedia


glossolalia

glosolalia
1. w religii chrześcijańskiej dar języków pochodzący od Boga
2. niezrozumiała, ekstatyczna przemowa


SJP.pl


glossopteryd

wymarła roślina zaliczana do gromady roślin nagozalążkowych wielkolistnych; występowała od permu do triasu na lądzie Gondwana; glosopteryd, glosopterys, glossopterys


SJP.pl


glossopterys

wymarła roślina zaliczana do gromady roślin nagozalążkowych wielkolistnych; występowała od permu do triasu na lądzie Gondwana; glosopteryd, glossopteryd, glosopterys


SJP.pl


gloster

1. odmiana jabłoni;
2. owoc tej jabłoni


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gloster Aircraft Company – brytyjska wytwórnia lotnicza w której produkowano między innymi:
    • Gloster Grebe – pierwszy myśliwiec brytyjski wyprodukowany po I wojnie światowej
    • Gloster Gladiator – ostatni brytyjski myśliwiec dwupłatowy
    • Gloster F.5/34 – międzywojenny, prototypowy myśliwiec jednopłatowy
    • Gloster E.28/39 – pierwszy brytyjski samolot odrzutowy
    • Gloster Meteor – pierwszy brytyjski myśliwiec odrzutowy produkowany seryjnie
    • Gloster Javelin – ostatni samolot noszący nazwę Gloster
  • Gloster – miejscowość w Stanach Zjednoczonych
  • Gloster – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych
  • Gloster – popularna odmiana jabłoni

Wikipedia


glotolog

dawniej: językoznawca; glottolog


SJP.pl


glotologia

dawniej: językoznawstwo; glottologia


SJP.pl


glottis

(r. żeński) w anatomii: głośnia


SJP.pl


glotto-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z językiem, mową

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlɔtːɔ, AS: glo•to

Wiktionary


glottochronologia

nauka zajmująca się badaniem zmian historycznych w języku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. metoda przybliżonego określania czasu rozpadu prajęzyka jakiejś rodziny na odrębne języki;

Wiktionary


glottodydaktyczny

→ glottodydaktyka


SJP.pl

Patrz:

glottodydaktyka

glottodydaktyk

osoba zajmująca się glottodydaktyką


SJP.pl


glottodydaktyka

nauka zajmująca się procesem nauczania i uczenia się języków obcych


SJP.pl


glottogeneza

nauka zajmująca się badaniem początków mowy ludzkiej i pochodzeniem języków


SJP.pl


glottogenia

nauka zajmująca się badaniem początków mowy ludzkiej i pochodzeniem języków; glottogonia


SJP.pl


glottogonia

nauka zajmująca się badaniem początków mowy ludzkiej i pochodzeniem języków; glottogeneza, glottogenia


SJP.pl


glottografia

zapis obrazu strun głosowych człowieka w trakcie wydawania dźwięku, narzędzie badawcze m.in. foniatrii


SJP.pl


glottogram

w językoznawstwie: wykres drgań wiązadeł głosowych podczas wytwarzania głosek


SJP.pl


glottolog

dawniej: językoznawca; glotolog


SJP.pl

Glottolog – bibliograficzna baza języków świata, zwłaszcza języków mniej znanych, zapoczątkowana przez Instytut Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka. Od 2015 r. jest utrzymywana przez Max Planck Institute for the Science of Human History. Do głównych twórców witryny należą Harald Hammarström, Martin Haspelmath i Robert Forkel.

Wikipedia


glottologia

dawniej: językoznawstwo; glotologia


SJP.pl


glotz

[czytaj: gloc] nazwisko


SJP.pl


gloucester

[czytaj: GLOSter]
1. miasto w Wielkiej Brytanii;
2. miasto w USA


SJP.pl

Gloucester (,) – miasto w Wielkiej Brytanii (Anglia), ośrodek administracyjny hrabstwa Gloucestershire. Miasto sytuowane w dolinie rzeki Severn około 180 km na zachód od Londynu, port nad rzeką Severn, połączony kanałem żeglownym Gloucester-Sharpness (długość 26 km) z jej estuarium. W 2021 roku miasto liczyło 118 555 mieszkańców.

Wikipedia


glover

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Roger Glover – muzyk brytyjski, basista grupy Deep Purple
  • Danny Glover – aktor amerykański
  • Crispin Glover
  • Julian Glover
  • Glover – miejscowość w stanie Vermont, w hrabstwie Orleans
  • Glover – jednostka osadnicza w stanie Vermont, w hrabstwie Orleans
  • Glover (ang. Glover Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Edmunds
  • Glover (ang. Glover Town) – gmina w stanie Vermont, w hrabstwie Orleans.

Wikipedia


glubka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. mirabelka, rodzaj śliwki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Poznań gluba, gw. Poznań glupka, gw. Kraków lubaszka, gw. Warszawa lubaszka

Wiktionary


glucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od glut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glut m.

Wiktionary


gluck

[czytaj: gluk] nazwisko niemieckie, m.in. Christoph Willibald Gluck (1714-1787), kompozytor niemiecki


SJP.pl


glucyna

organiczny związek chemiczny, środek słodzący podobny do sacharyny, stosowany na początku XX wieku


SJP.pl


glukagon

hormon syntetyzowany przez trzustkę, działający antagonistycznie w stosunku do insuliny, regulujący gospodarkę węglowodanową i lipidową


SJP.pl

Glukagon – polipeptydowy hormon wytwarzany przez komórki A (α) wysp trzustkowych. Hormon ten ma znaczenie w gospodarce węglowodanowej, stymulując wzrost stężenia glukozy we krwi, co jest działaniem antagonistycznym w stosunku do insuliny. Wzmaga on procesy glukoneogenezy i glikogenolizy oraz utleniania kwasów tłuszczowych.

Wikipedia


glukagonoma

Glukagonoma (łac. glucagonoma, ang. glucagonoma) – rzadko występujący, hormonalnie czynny nowotwór wywodzący się z komórek A trzustki wydzielający glukagon. Stanowi poniżej 2% guzów neuroendokrynnych przewodu pokarmowego. Obecność guza glukagonowego może być składową zespołu MEN1.

Wikipedia


glukan

polimer cukrowy zbudowany z cząsteczek glukozy połączonych wiązaniami glikozydowymi


SJP.pl


glukarowy

kwas glukarowy - kwas powstający po utlenieniu glukozy


SJP.pl


gluko-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z cukrem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) glukogenny • glukometr • glukoneogeneza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glukoza ż.

 przym. glukozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gliko-

Wiktionary


glukometr

automatyczny aparat do badania poziomu glukozy we krwi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. techn. przyrząd do automatycznego pomiaru poziomu glukozy we krwi

Wiktionary

Glukometr – medyczne, przenośne urządzenie diagnostyczne służące do pomiaru i bieżącego odczytu poziomu glukozy we krwi włośniczkowej, pobieranej zwykle z opuszków palców lub płatków uszu (niektóre modele glukometrów umożliwiają również pomiar stężenia glukozy w osoczu krwi).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lepiej by było, gdyby kupiła sobie pani własny glukometr.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡluˈkɔ̃mɛtr̥, AS: glukõmetr̦

Wiktionary


glukoneogeneza

wytwarzanie glukozy i glikogenu z niecukrowych substancji; zachodzi w wątrobie, regulowana przez hormony nadnerczy


SJP.pl

Glukoneogeneza – enzymatyczny proces przekształcania niecukrowcowych prekursorów, np. aminokwasów glukogennych, glicerolu czy mleczanów w glukozę. Resynteza glukozy następuje głównie w hepatocytach i w mniejszym stopniu w komórkach nerek, a głównym punktem wejścia substratów do tego szlaku jest pirogronian.

Wikipedia


glukonian

sól kwasu glukonowego


SJP.pl


glukonowy

kwas glukonowy - kwas powstały w wyniku łagodnego utlenienia glukozy, którego sole wykorzystywane są do do uzupełniania niedoborów wapnia, żelaza, cynku, potasu i sodu


SJP.pl


glukoza

monosacharyd (cukier prosty) łatwo rozpuszczalny w wodzie, będący źródłem energii dla każdego żywego organizmu, stosowany głównie w przemyśle spożywczym i w lecznictwie; glikoza, dekstroza, cukier gronowy, cukier skrobiowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych;

Wiktionary

Glukoza, -glukoza – organiczny związek chemiczny, monosacharyd (cukier prosty) z grupy aldoheksoz. Jest białym, drobnokrystalicznym ciałem stałym, z roztworów wodnych łatwo krystalizuje jako monohydrat. Jest bardzo dobrze rozpuszczalna w wodzie (nie zmienia pH roztworu). Ma słodki smak, nieco mniej intensywny od sacharozy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. glukozyd m.

 przym. glukozowy, glukonowy, glukarowy

 temsłow. gluko-, gliko-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glikoza, cukier gronowy, dekstroza, cukier skrobiowy

Wiktionary


glukozamina

Glukozamina (łac. "Glucosaminum") – organiczny związek chemiczny z grupy aminocukrów, pochodna glukozy, w której grupa hydroksylowa w pozycji 2 zastąpiona została grupą aminową. W organizmach syntetyzowana jest z glukozy i jest prekursorem szeregu biocząsteczek, na przykład kwasu sjalowego, chondroityny, glikoprotein lub heparyny. Acetylowana glukozamina jest merem chityny.

Wikipedia


glukozowy

→ glukoza; glikozowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biochem. związany z glukozą, dotyczący glukozy; zawierający glukozę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glukoza ż., glukozyd m.

 przym. glukonowy, glukarowy

 temsłow. gluko-, gliko-

Wiktionary


glukuronid

związek typu glikozydów złożony z kwasu glukuronowego oraz fenoli, alkoholi, steroidów lub innych związków z grupą hydroksylową; przekształceniu w glukuronid ulega w organizmie wiele leków i trucizn, które w tej formie wydalane są z moczem


SJP.pl


gluon

cząstka elementarna, bozon pośredniczący


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. cząstka elementarna, będąca nośnikiem oddziaływań silnych;

Wiktionary

Gluon (z glue, klej) – bezmasowa cząstka elementarna pośrednicząca w oddziaływaniach silnych (bozon pośredniczący), polegających na wymianie gluonów między kwarkami lub między innymi gluonami. Gluon przenosi ładunek kolorowy i nie ma ładunku elektrycznego (jest obojętny elektrycznie). Gluony są kwantami pola Yanga-Millsa. Teorią opisującą oddziaływania gluonów i kwarków jest chromodynamika kwantowa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡluwɔ̃n, AS: gluu̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gluonowy

Wiktionary


gluonowy

→ gluon


SJP.pl

Patrz:

gluon

glut

z lekceważeniem: chłopak, dziecko; smark, smarkacz, gówniarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) pot. śluz wydzielany przez gruczoły błony śluzowej nosa

 (1.2) gwara. przestępcza: nos

 (1.3) gwara. mar. kisiel

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • GLUT – skrótowa nazwa (akronim) transporterów glukozy pochodząca od angielskiego glucose transporters
  • GLUT – biblioteka użytkowa; akronim od angielskiego OpenGL Utility Toolkit
  • glut, slime – ciecz superlepka, popularna zabawka dziecięca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡlut, AS: glut

Wiktionary

Powiązane:

 przym. glutowaty

 rzecz. glucik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smark, śpik

Wiktionary


glutamina

aminokwas endogenny, amid kwasu glutaminowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. endogenny aminokwas pełniący ważną rolę w funkcjonowaniu mięśni, układu odpornościowego i jelit

Wiktionary

Glutamina ( levoglutamidum), #PATRZ Gln, Q – organiczny związek chemiczny z grupy α-aminokwasów, amid kwasu glutaminowego. Występuje w postaci dwóch enancjomerów. Naturalny enancjomer jest jednym z 20 podstawowych aminokwasów kodowanych przez geny, wchodzącym w skład wielu białek roślinnych i zwierzęcych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sportowcy często stosują suplementy zawierające glutaminę w celu wspomagania regeneracji mięśni.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. glutaminowy

Wiktionary


glutaminian

sól kwasu glutaminowego; najczęściej w znaczeniu glutaminianu sodu, szeroko stosowanego w przemyśle spożywczym wzmacniacza smaku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól kwasu glutaminowego

 (1.2) kulin. spoż. substancja wzmacniająca smak i zapach potraw, będąca glutaminianem (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlutãˈmʲĩɲãn, AS: glutãmʹĩńãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. glutaminowy

Wiktionary


glutaminowy

związany z glutaminą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z glutaminą, dotyczący glutaminy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glutamina ż., glutaminian m.

Wiktionary


glutation

tripeptyd zbudowany z kwasu glutaminowego, cysteiny i glicyny; w organizmie odgrywa rolę biologicznego układu oksydoredukcyjnego; koenzym niektórych enzymów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) organiczny związek chemiczny zbudowany z reszt aminokwasowych kwasu glutaminowego, cysteiny i glicyny;

Wiktionary

Glutation ( glutathionum), GSH – organiczny związek chemiczny, tripeptyd o właściwościach przeciwutleniających, zbudowany z reszt aminokwasowych kwasu glutaminowego, cysteiny i glicyny. Występuje powszechnie w organizmach roślinnych i zwierzęcych, jest jednym z najważniejszych małocząsteczkowych tioli niebiałkowych w komórkach ssaków.

Wikipedia


gluteina

białko; składnik glutenu


SJP.pl


glutek

zdrobnienie od: glut


SJP.pl


glutelina

białko występujące w roślinach, głównie w nasionach zbóż


SJP.pl


gluten

1. substancja złożona głównie z białek, występująca głównie w ziarnach
2. składnik klejów zwierzęcych i żelatyny, otrzymywany przez działanie wrzącej wody na kolagen; glutyna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż;

Wiktionary

Gl

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po pewnym czasie żółta masa przypomina gumę do żucia i zawiera głównie gluten.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlutɛ̃n, AS: glutẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glutyna ż., glutenowość ż.

 przym. glutenowy, bezglutenowy

Wiktionary


glutenowy

związany z glutenem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący glutenu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gluten mrz.

Wiktionary


glutowaty

przypominający konsystencją glut


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. mający ciągnącą się, lepką i półpłynną konsystencję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dostaliśmy ryż, mnóstwo warzyw w całym morzu glutowatego, słodkiego sosu o wyraźnie sojowym zabarwieniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlutɔˈvatɨ, AS: glutovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glut m.

Wiktionary


glutyn

kleista substancja białkowa, produkt długotrwałego działania wrzącej wody na kolagen; składnik klejów zwierzęcych i żelatyny; glutyna


SJP.pl


glutyna

składnik klejów zwierzęcych i żelatyny, otrzymywany przez działanie wrzącej wody na kolagen; gluten


SJP.pl


glutynant

komórka parzydełkowa u stułbi


SJP.pl


glutynowy

związany z glutyną


SJP.pl


gluza

nazwisko


SJP.pl


gluziński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Władysław Gluziński (1856-1935), lekarz
  • Franciszek Maciej Gluziński (1823-1899), lekarz
  • Kazimierz Gluziński (1900-1969), działacz narodowy
  • Lesław Gluziński (1858-1932), lekarz
  • Tadeusz Gluziński (1888-1940), działacz polityczny
  • Tomasz Gluziński (1924-1986), poeta, trener
  • Wit Apostolakis-Gluziński (1998), aktor

Wikipedia


glw

skrótowiec

 (1.1) = adm. Główny Lekarz Weterynarii;

Wiktionary


glyjta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. jubil. emalia

Wiktionary

Powiązane:

 czas. glyjtować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk glejta

Wiktionary


glyjtować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. jubil. emaliować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glyjta ż.

Wiktionary


glyptodon

wymarły rodzaj wielkich ssaków łożyskowych z rzędu szczerbaków; glyptodont, gliptodont


SJP.pl

Glyptodon – wymarły rodzaj wielkich pancerników z podrodziny gliptodontów (Glyptodontinae), żyjących od późnego pliocenu do końca plejstocenu, 2,5 mln–11 tys. lat temu, na terenie Ameryki Południowej (Argentyna, Boliwia, Brazylia). Jego nazwa oznacza „wyrzeźbiony ząb” – pochodzi od greckich słów "glyptós" („wyryty”, „wyrzeźbiony”) i "odóntos" („ząb”).

Wikipedia


glögg

[czytaj: glyg] gorący poncz szwedzki


SJP.pl

Glögg – rodzaj grzanego wina, wywodzący się ze Szwecji, ale popularny w całej Skandynawii oraz w Finlandii i w Estonii. Napój przyrządza się, podgrzewając wymieszane ze sobą składniki: czerwone wino, miód, przyprawy (cynamon, goździki, imbir), skórkę pomarańczową oraz bakalie - najczęściej migdały i rodzynki, napój można wzmocnić również alkoholem: wódką, akvavitem lub koniakiem. W sklepach można kupić gotowy glögg, który często jest w wersji bezalkoholowej.

Wikipedia


glühwein

[czytaj: gliwajn] grzane wino, zwykle czerwone, z dodatkiem cukru, skórek cytrynowych i korzennych przypraw


SJP.pl


glątwa

potocznie: złe samopoczucie po wypiciu dużej ilości alkoholu; kac, kociokwik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kac

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glątwiarz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kac, kociokwik, syndrom dnia wczorajszego

Wiktionary


ględa

człowiek mówiący nudnie, bez sensu; nudziarz, ględziarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. pejor. ględzący mężczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) pot. pejor. nudna opowieść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ględzenie n., ględziarz mos., ględziołki lm nm.

 czas. ględzić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gaduła, nudziarz

Wiktionary


ględzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rozwlekłe i nudne mówienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widocznie Celina miała już dość tego ględzenia o niczym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ględa mos., ględziarz mos., ględziołki lm nm.

 czas. ględzić ndk.

Wiktionary


ględziarz

osoba mówiąca nudnie, bez sensu; nudziarz, ględa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zanudzająca opowiadaniem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ględa mos./ż., ględzenie n., ględziołki lm nm.

 czas. ględzić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ględa, nudziarz

Wiktionary


ględziołki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) rzad. opowiadane bzdury, farmazony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ględa mos./ż., ględzenie n., ględziarz mos.

 czas. ględzić ndk.

Wiktionary


ględzić

1. mówić rozwlekle i bez sensu, zanudzać gadaniem; bajdurzyć;
2. w łowiectwie, o łani: wydawać charakterystyczny głos w okresie rui


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pot. lekcew. mówić rozwlekle i nudnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ględzą i nudzą, bredzą i plotkowaćotkują, gawędzą, narzekają, opowiadają i wymieniają doświadczenia wyłącznie na jeden temat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlɛ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: glẽńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ględzenie n., ględa mos./ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) truć, łódź|mędzić., reg. pozn. mędzić

Wiktionary


gm

gigametr


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • General Motors – amerykański koncern przemysłowy
  • Game Maker – program do tworzenia gier
  • Game Master – dosłownie mistrz gry. Termin stosowany w m.in. w papierowych RPG oraz MMORPG.
  • General Manager – Główny Zarządca, skrót stosowany w dużych firmach, kompaniach czy w administracji (np. Denver Nuggets GM - Kiki Vandeweghe)
  • GM – arcymistrz – tytuł nadawany szachistom (z ang. grandmaster)
  • GM – kod ISO 3166-1 alfa-2 Gambii
  • Gm – gigametr – jednostka długości odpowiadająca 109 (1 000 000 000) metra

Wikipedia


gm.

skrót od: gmina


SJP.pl

skrót

 (1.1) = gmina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gm. Tolkmicko znajduje się w pow. elbląskim, w woj. warmińsko-mazurskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡmʲĩna, AS: gmʹĩna

Wiktionary


gmach

duży, okazały budynek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) okazały budynek w którym znajduje się zwykle ważna instytucja

 (1.2) przen. o zjawiskach społecznych lub abstrakcyjnych: ogromna, złożona struktura

 (1.3) przen. podniośle o budowie, konstrukcji, dziele

 (1.4) daw. każda izba lub mieszkanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na rogu naszej ulicy znajduje się okazały gmach sądu.

 (1.3) Fundamentem tego gmachu duchownego jest rozmyślanie; bo jako fundament utrzymuje i dźwiga budynek cały, tak to rozmyślanie utrzymuje i dźwiga cały gmach duchowny (…) sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡmax, AS: gmaχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmachówka ż.

:: zdrobn. gmaszek m.

:: zgrub. gmaszysko n.

 przym. gmaszysty, gmachówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budynek

 (1.4) izba, komnata, pokój, gabinet, mieszkanie

Wiktionary


gmachówka

rodzaj mrówki (gmachówka koniczek, największa z mrówkowatych żyjąca w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. każdy z dwóch gatunków mrówek: gmachówka drzewotoczna (gmachówka koniczek) i gmachówka drzewotoczna, należących do rodziny nazwa systematyczna|Camponotus|ref=tak.

 (1.2) zool. osobnik któregoś z gatunków gmachówek (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡmaˈxufka, AS: gmaχufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmach m., gmaszek m., gmaszysko n.

 przym. gmaszysty, gmachówkowy

Wiktionary


gmail

Gmail – bezpłatny serwis webmail stworzony i rozwijany przez przedsiębiorstwo Google. W październiku 2018 roku miał 1,5 mld użytkowników na całym świecie.

Serwis był testowany od 21 marca 2004, swój medialny debiut miał 1 kwietnia 2004 roku. Od 30 czerwca 2006 jest dostępny w języku polskim. 7 lutego 2007 publicznie otwarto rejestrację (do tej pory rejestracja odbywała się poprzez system zaproszeń), a 7 lipca 2009 opuścił wersję beta.

Wikipedia


gmaszysko

zgrubienie od: gmach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zgrub. gmach, wielki budynek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otóż sam dach nad podobnie olbrzymiem gmaszyskiem będzie kosztował tyle, że żadna dziś w Polsce siła finansowa temu nie podoła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmach m., gmachówka ż.

Wiktionary


gmatwacz

osoba wprowadzająca zamęt, komplikująca sprawy


SJP.pl


gmatwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) czynienie czegoś zawiłym, zagmatwanym, trudnym do rozwikłania

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmatwanina n., zagmatwanie n.

 czas. gmatwać ndk.

 przym. zagmatwany

 przysł. zagmatwanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komplikowanie, zapętlanie; pot. chachmęcenie, kałapućkanie, mącenie, motanie, zamulanie

Wiktionary


gmatwanina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś w bezładzie, pomieszaniu, poplątaniu

 (1.2) przen. coś w natłoku, trudne do ogarnięcia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Cała jego wiedza nie pomogła mu wyjść z tej gmatwaniny.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gmatwać ndk.

 rzecz. gmatwanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plątanina

Wiktionary


gmatwać

1. plątać nici, włosy; wikłać;
2. komplikować coś, czynić niezrozumiałym; wikłać, mącić;
3. gmatwać się:
a) ulegać poplątaniu, stawać się zaplątanym; plątać się, wikłać się;
b) stawać się trudnym do zrozumienia; komplikować się;
c) w przenośni: udzielać sprzecznych wyjaśnień, nie potrafić znaleźć wytłumaczenia


SJP.pl

czasownik

 (1.1) czynić coś trudnym do zrozumienia lub rozwiązania, czynić niejasnym, niezrozumiałym, powodować zamęt w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wątki się pleśćotły, gmatwały, zlewały w jedną dolę, w jedną rzeźbę.

 (1.1) Sytuację wśród komunistów gmatwała również niepewna sytuacja w Moskwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡmatfat͡ɕ, AS: gmatfać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmatwanie n., gmatwanina ż.

 czas. zagmatwać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plątać, wikłać, mącić

Wiktionary


gmatwek

niejadalny grzyb pospolity, szkodnik lasów dębowych oraz elementów z drewna dębowego


SJP.pl


gmatwica

rodzaj grzybów z rodziny żagwiowatych


SJP.pl


gmc

[czytaj: dżi-em-s-i] marka samochodów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • GMC – marka samochodów należąca do General Motors
  • Global Motion Compensation – technika używana przy kodowaniu/dekodowaniu filmów video w formacie cyfrowym
  • Global Management Challenge – konkurs oparty na symulacji biznesowej
  • GNU Midnight Commander – menedżer plików dla systemów typu Unix
  • German MMA Championship – niemiecka organizacja promująca walki mma
  • Giant Molecular Cloud – ciemne mgławice, zobacz: ewolucja gwiazd

Wikipedia


gmelinit

minerał z grupy zeolitów


SJP.pl

Gmelinit – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego mineraloga i chemika Christiana Gmelina (1792-1860). Gmelinit-(Na) znany jest od 1825 r.; Gmelinit-(Ca) od 1998 r.; Gmelinit-(K) od 2001 r.

Wikipedia


gmerać

grzebać, szperać, dłubać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) pot. grzebać (w różnych znaczeniach)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) usiłował dodać sobie powagi krótkim, przerzedzonym, rudawym zarostem, w którym bez ustanku gmerał palcami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmeracz mos.

Wiktionary


gmerek

nazwisko


SJP.pl


gmerk

w dawnej Polsce: godło rodowe mieszczan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) znak osobisty lub rodzinny umieszczany na pieczęciach, przedmiotach użytkowych, wyrobach, budowlach itp. zwykle jako sygnatura autora;

Wiktionary

Gmerk (z niem. "Gemerk") – znak osobisty i rodzinny umieszczany na pieczęciach, przedmiotach użytkowych, wyrobach i różnych budowlach, najczęściej jako sygnatura autora dzieła. Niekiedy przyjmowały kształt stylizowanych kresek bądź symbolów przedmiotów. Pierwotnie znak garncarski czy kamieniarski, którym rzemieślnicy oznaczali wykonane przez siebie elementy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gmerkowanie n.

 przym. gmerkowy

Wiktionary


gmerkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z gmerkiem, dotyczący gmerku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmerk m., gmerkowanie n.

Wiktionary


gmin

1. dawniej: niższa warstwa społeczna; lud, pospólstwo;
2. potocznie: tłum, rzesza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ogół ludności z biednej i słabo wykształconej części społeczeństwa

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od gmina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡmʲĩn, AS: gmʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmina ż.

 przym. gminny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pospólstwo, lud

Wiktionary


gmina

1. najniższa jednostka podziału terytorialnego kraju, dysponująca własnym budżetem, realizująca zadania lokalne;
2. urząd gminny;
3. związek, zrzeszenie społeczne, religijne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) adm. podstawowa i zarazem najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego;

 (1.2) rel. wspólnota wyznaniowa

Wiktionary

Gmina (z Gemeinde) – jednostka podziału administracyjnego.

Stanowi wspólnotę samorządową (mieszkańcy gminy) oraz odpowiednie terytorium, tj. obszar możliwie jednorodny ze względu na układ osadniczy i przestrzenny, jak również więzi społeczne i gospodarcze zapewniające zdolność wykonywania zadań publicznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wójt Kłodawy nie chce odwołać skarbniczki gminy oskarżonej o kradzież pieniędzy. Czeka na wyrok, choć skarbniczka przyznała się do winy.

 (1.1) W wyniku referendum został odwołany - prawo demokracji. Ale paradoksalnie wójt miał przestać pracować dla gminy w czasie, gdy z powodzeniem finalizował kilka najważniejszych inwestycji.

 (1.2) Po powstaniach Machabeuszów i Bar Kochby udawały się na obczyznę nowe fale uchodźców, które zasilały wydatnie dawniejsze emigracyjne gminy żydowskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡmʲĩna, AS: gmʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmin m.

 przym. gminny

Wiktionary


gminność

→ gminny


SJP.pl

Patrz:

gminny

gminny

1. związany z gminą, urzędem;
2. ludowy, wiejski, pochodzący z gminu;
3. prostacki, pospolity, rubaszny, trywialny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) urz. związany z gminą – jednostką administracyjną, urzędem

 (1.2) rel. związany z gminą – lokalną wspólnotą religijną

 (1.3) przest. pochodzący z gminu, ludowy, wiejski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zebranie miało się odbyć w lokalu gminnej spółdzielni wiejskiej.

 (1.3) … To skandal! Panna oknem wychodzi do ogrodu, ma gminne instynkta widocznie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmina ż., gmin m.

Wiktionary


gminowładny

dawniej: oparty na władzy gminu (ludu); ludowy, demokratyczny


SJP.pl


gmo

[czytaj: dżi-em-o lub gie-em-o] akronim od: genetically modified organism; organizm, którego genotyp został zmieniony metodami inżynierii genetycznej


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

 (1.1) roln. biol. organizm zmodyfikowany genetycznie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Farmerzy z Kanady czy USA, którzy do tej pory zmodyfikowane i zwykłe nasiona rzepaku zsypywali do jednego elewatora, teraz stanęli przed wyborem: albo zaczną nasiona segregować, co znacznie zwiększy koszty, bez pewności utrzymania eksportu, albo też zrezygnują z uprawy GMO.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɛ‿ɛ̃m‿ˈɔ, AS: ǵe‿ẽm‿o

Wiktionary


gmoch

nazwisko


SJP.pl


gmol

specjalna rama stanowiąca osłonę silnika i innych elementów motocykla na wypadek jego przewrócenia się


SJP.pl

Gm

Wikipedia


gmurczyk

nazwisko


SJP.pl


gmyrać

czasownik

 (1.1) grzebać

Wiktionary


gmyrek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gmyrek – polskie nazwisko
  • Jan Gmyrek (ur. 1951) – polski piłkarz ręczny, środkowy rozgrywający, reprezentant kraju;
  • Robert Gmyrek (ur. 1963) – polski menedżer, weterynarz i urzędnik państwowy;

Wikipedia


gmytrasiewicz

nazwisko


SJP.pl


gnacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od gnat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie gnat, lecz tylko mały gnacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnat m.

Wiktionary


gnacisko

zgrubienie od: gnat (kość)


SJP.pl


gnanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gnać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡnãɲɛ, AS: gnãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gnać

Wiktionary


gnarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gnarować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gnarować ndk.

Wiktionary


gnarować

w łowiectwie: karmić zwierzynę na terenie ogrodzonym, np. w zwierzyńcu


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) stpol. utrzymywać się

czasownik zwrotny niedokonany gnarować się

 (2.1) stpol. żywić się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡnaˈrɔvat͡ɕ, AS: gnarovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnarowanie n.

Wiktionary


gnaszyn

dawna wieś królewska


SJP.pl


gnaszyński

przymiotnik od: Gnaszyn


SJP.pl


gnat

1. kość;
2. potocznie: pistolet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) pot. kość

 (1.2) slang. pistolet

 (1.3) stpol. kość goleniowa, także kość w ogóle

Wiktionary

Zobacz też: Gnat (komiks).

„Gnat” – piosenka amerykańskiego rapera Eminema z luksusowej edycji jego jedenastego albumu studyjnego Music to Be Murdered By. Została wydana 18 grudnia 2020 roku.

Piosenka zadebiutowała na 65. miejscu na UK Singles Chart i na 11. miejscu na UK R&B Singles Chart.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jesteś taki chudy, że ci gnaty widać.

 (1.2) Facet wyjął gnata i zaczął strzelać na oślep.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡnat, AS: gnat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnacik mrz.

Wiktionary


gnatarz

gnatarz rzepakowiec - owad z rodziny pilarzowatych, którego larwy żerują na oleistych roślinach krzyżowych


SJP.pl


gnatosoma

Gnatosoma – część ciała roztoczy, obejmująca ich narządy gębowe: parę chelicer i parę pedipalp. Składa się z trzech segmentów: precheliceralnego, cheliceralnego i pedipalpowego.

Wikipedia


gnatowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gnatowski – pseudonim Zygmunta Załęskiego
  • Aleksander Gnatowski (1896–1940) – polski działacz niepodległościowy, nauczyciel, podporucznik piechoty rezerwy Wojska Polskiego
  • Antoni Gnatowski (1863–?) – polski rewolucjonista
  • Dariusz Gnatowski (1961–2020) – polski aktor
  • Jan Gnatowski (1855–1925) – polski pisarz i duchowny katolicki
  • Jerzy Gnatowski (1929–2012) – polski malarz pejzażysta
  • Leon Gnatowski (1903–1987) – polski wojskowy z czasów II wojny światowej
  • Michał Gnatowski (ur. 1934) – polski historyk

Wikipedia


gnatowy

→ gnat


SJP.pl

Patrz:

gnat

gnatyczny

wady gnatyczne - szczękowo-twarzowe wady zgryzu


SJP.pl


gnawa

rodzaj afrykańskiej muzyki


SJP.pl

Gnawa lub Gnaoua ( ‏غناوة‎) – grupa etniczna oraz religijne bractwo Sufi w Maroku. Gnawa są po części potomkami niewolników z Afryki Subsaharyjskiej lub czarnych Afrykanów, którzy przybyli w karawanach handlowych przemierzających Saharę.

Wikipedia


gnać

1. biec, pędzić
2. popędzać, naganiać


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pognać)

 (1.1) pędzić, spieszyć się, jechać bardzo szybko

 (2.2) pot. pospieszać do działania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miałem wyrzuty sumienia, że w domu zostawiam samą Kaję, ale wystarczył jej telefon… jej namawianie bym przyjechał… i rzucałem wszystko i gnałem.

 (2.1) Gnam ja tych gnoi, ale i tak co się człowiek plecyecami obróci, zaraz wlezą. A jak się nie upilnuje, to jeszcze naszczają, skurwysyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡnat͡ɕ, AS: gnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pędzić, pot. zasuwać, popylać, grzać, zaiwaniać; wulg. zapierdalać, popierdalać, zapieprzać

 (2.1) pędzić, pośpieszać, poganiać, gonić

Wiktionary


gnejs

skała metamorficzna o składzie granitu powstała z jego przeobrażenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. skała metamorficzna średnio- i gruboziarnista o teksturze kierunkowej;

Wiktionary

Gnejs – skała metamorficzna powstająca w warunkach metamorfizmu regionalnego lub dyslokacyjnego. Przeważnie jest to metamorfizm średniego stopnia strefy mezo, rzadziej wysoki stopień kata. Nazwa pochodzi od starego słowiańskiego terminu górniczego oznaczającego zgnieciony kamień ("G. Agricola, 1556; A.G. Werner, 1786"), bądź od staronordyckiego "gneista" – „krzesać kamień”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Polsce gnejsy występują w Tatrach oraz na Dolnym Śląsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡnɛjs, AS: gnei ̯s

Wiktionary


gnejsowy

przymiotnik od: gnejs


SJP.pl


gnet

drzewo z rodziny gnetowatych


SJP.pl


gnetowate

rodzina roślin nagonasiennych obejmująca jeden tylko rodzaj: gnet wysokopnący, rosnący w strefie zwrotnikowej; gniotowate


SJP.pl


gnetowaty

o cechach gnetowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


gnetowe

klasa roślin nagozalążkowych; gniotowe, gniotowce


SJP.pl


gniada

gniada klacz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. gniada klacz

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. zob. gniady.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniadosz m., gniady m.

 przym. gniady

Wiktionary


gniadek

nazwisko


SJP.pl


gniadodereszowaty

o maści konia: dereszowaty o gniadym odcieniu


SJP.pl


gniadosz

koń o maści brązowej z czarną grzywą i czarnym ogonem; gniady


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) jeźdz. hipol. gniady koń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniady mzw., gniada ż., gniadość ż.

 przym. gniady

 przysł. gniado

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gniady

Wiktionary


gniady

o koniu: mający maść brązową z czarną grzywą i ogonem


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) hipol. o koniu: mający brązową (jasną bądź ciemną) sierść oraz czarną grzywę, ogon i dolne odcinki kończyn

 (1.2) jasnobrunatny, kasztanowaty

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) hipol. pot. gniadosz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rycerz dosiadł gniadego konia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɲadɨ, AS: ǵńady

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniadosz mzw., gniada ż., gniadość ż.

 przysł. gniado

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gniadosz

Wiktionary


gniatkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janusz Gniatkowski – polski piosenkarz
  • Wincenty Gniatkowski – polski „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”
  • Zbigniew Gniatkowski – polski urzędnik służby cywilnej i dyplomata

Wikipedia


gniazdeczko

potocznie: bardzo małych rozmiarów gniazdko ptaków lub zwierząt


SJP.pl


gniazdko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: gniazdo

 (1.2) pot. gniazdo do łączenia urządzeń sieci elektrycznej, telefonicznej itp.

 (1.3) kulin. rodzaj wypieku z ciasta pączkowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A teraz przyjeżdża na pomoc jej narzeczonemu, aby przygotować im gniazdko na życie poślubne.

 (1.2) Nina włożyła wtyczkę do gniazdka i zaczęła prasować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɲastkɔ, AS: ǵńastko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniazdo n., gniazdownik mzw., gniazdowisko n.

 czas. gniazdować ndk.

 przym. gniazdowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gniazdeczko

 (1.2) gniazdo, kontakt; gw. Górny Śląsk dołza

 (1.3) pączek, oponka

Wiktionary


gniazdkowaty

przypominający wyglądem ptasie gniazdko


SJP.pl


gniazdkowy

przymiotnik od: gniazdko


SJP.pl


gniazdnicowate

o cechach gniazdnicowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


gniazdnicowaty

o cechach gniazdnicowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


gniazdnicowce

przedstawiciel rzędu grzybów podstawkowych


SJP.pl


gniazdnicowiec

przedstawiciel rzędu grzybów podstawkowych


SJP.pl


gniazdo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zool. konstrukcja lęgowa najczęściej ptaków i innych zwierząt;

 (1.2) techn. element konstrukcyjnie przystosowany do łączenia urządzeń sieci elektrycznej, telefonicznej itp.;

 (1.3) techn. miejsce, gdzie do komputera podłącza się procesor, kartę graficzną lub inne karty

 (1.4) geol. naturalne skupienie minerałów;

 (1.5) przen. dom rodzinny, miejsce pochodzenia

 (1.6) przen. siedlisko, ośrodek czegoś pejoratywnego, np. spisku, herezji

 (1.7) skupisko czegoś, np. pleśńeśni, borowików

 (1.8) bud. wgłębienie w murze służące do umieszczania w nim końców belek; miejsce wycięte w belce dla osadzenia czopu drugiej belki

 (1.9) jęz. rodzina wyrazów

 (1.10) techn. dwukierunkowe łącza komunikacyjne umożliwiające przesyłanie danych pomiędzy procesami działającymi na jednej lub wielu maszynach;

 (1.11) wojsk. skupisko, z którego prowadzony jest ogień z takiego samego typu broni

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gniazdo elektryczne
  • gniazdo (elektronika)
  • gniazdo (informatyka)
  • gniazdo (telekomunikacja)
  • gniazdo (logistyka)
  • gniazdo (geologia)
  • gniazdo (etologia) – gniazdo zwierzęce
  • gniazdo (fryzura)
  • Gniazdo (czasopismo)
  • Gniazdo − polski film historyczny z 1974 roku, wyreżyserowany przez Jana Rybkowskiego,
  • Gniazdo (The Nest) − amerykański horror z 1988 roku, wyreżyserowany przez Terence’a H. Winklessa,
  • Gniazdo (Colo) − francusko-portugalski film dramatyczny z 2017 roku, wyreżyserowany przez Teresę Villaverde.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Myśliwy chroni gniazda i lęgowiska wszelkiej zwierzyny, jaja ptaków i pisklęta oraz młodzież zwierzyny.

 (1.3) Jeśli karta sieciowa jest umieszczona w gnieździe PCI, wyjmujemy ją z płyty głównej na czas instalacji systemu.

 (1.5) Kiedy wymawiał sakramentalne "tak" w podziemiach kościoła Świętego Aleksandra, wierzył, że przezwycięży upór rodziny i wkrótce Iw zostanie przez nich uznana za prawowitą synową i przyjęta do rodzinnego gniazda.

 (1.7) Biła od tego olbrzymiego gniazda zbrojnych mnichów moc i potęga tak nadzwyczajna, że nawet długa i zwykle posępna twarz mistrza wypogodziła się nieco na ów widok.

 (1.10) Odczyt i zapis danych z gniazda odbywają się przy użyciu funkcji read i write.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɲazdɔ, AS: ǵńazdo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniazdowisko n., gniazdownik mzw., zagniazdownik mzw., gniazdówka ż., zagnieżdżanie n.

:: zdrobn. gniazdko n., gniazdeczko n.

 czas. gnieździć się ndk., gniazdować ndk., zagnieżdżać ndk.

 przym. gniazdowy, gniazdkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk gniozdo

 (1.2) kontakt, gniazdko

Wiktionary


gniazdosz

1. dwuletnia lub wieloletnia roślina cudzożywna o łodydze, liściach i kwiatach barwy żółtobrązowej, mająca korzenie splątane na kształt ptasiego gniazda, rosnąca w cienistych lasach liściastych; gnieźnik leśny;
2. pisklę ptaka drapieżnego pozostające najdłużej w gnieździe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. zob. gnieźnik.

Wiktionary


gniazdowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gniazdować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟɲazdɔˈvãɲɛ, AS: ǵńazdovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gniazdować

Wiktionary


gniazdowaty

przypominający wyglądem ptasie gniazdo


SJP.pl


gniazdować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) ornit. o ptakach: zakładać gniazda, odbywać lęgi

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (2.1) jęz. układać w słowniku wyrazy w grupy na podstawie ich motywacji słowotwórczej lub pokrewieństwa etymologicznego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gniazdują na podmokłych łąkach pokrytych rzadko krzakami i łozą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲazˈdɔvat͡ɕ, AS: ǵńazdovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniazdo n., gniazdko n., gniazdeczko n., gniazdownik m., zagniazdownik m., gniazdowanie n., gniazdowisko n.

 przym. gniazdowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnieździć, gnieździć się

 (2.1) grupować

Wiktionary


gniazdowisko

miejsce zakładania przez ptaki gniazd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ornit. miejsce zakładania gniazd przez ptaki i zwierzęta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na obszarach niżej położonych nowe gniazdowiska ulokowane są w środowiskach typu parkowego, najczęściej w okolicy wód i w miejskich parkach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniazdeczko n., gniazdko n., gniazdo n., gniazdownik mzw., zagniazdownik mzw., gniazdówka ż., zagnieżdżanie n.

 czas. gnieździć się ndk., gniazdować ndk., zagnieżdżać ndk.

 przym. gniazdowy, gniazdkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lęgowisko

Wiktionary


gniazdownictwo

zjawisko polegające na mieszkaniu dorosłych dzieci z rodzicami, bez zakładania własnej rodziny


SJP.pl


gniazdownik

ptak wychowujacy niezdolne przez dłuższy czas do samodzielnego życia pisklęta w gnieździe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. zwierzę niezdolne do samodzielnego życia i wymagające opieki rodziców w okresie po narodzinach lub wykluciu;

 (1.2) łow. ptak zabrany z gniazda w celu wyćwiczenia do łowów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najczęściej wymienianymi gniazdownikami wśród zwierząt są ptaki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniazdeczko n., gniazdko n., gniazdo n., gniazdowisko n., zagniazdownik mzw., gniazdówka ż., zagnieżdżanie n.

 czas. gnieździć się ndk., gniazdować ndk., zagnieżdżać ndk.

 przym. gniazdkowy, gniazdowy

Wiktionary


gniazdowość

→ gniazdowy


SJP.pl

Patrz:

gniazdowy

gniazdowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bronisław Gniazdowski (1924–1951) – polski żołnierz powojennego podziemia antykomunistycznego
  • Chryzostom Gniazdowski (zm. 1732) – polski szlachic, wojskowy
  • Jan Gniazdowski (zm. 1608) – polski duchowny katolicki
  • Józef Gniazdowski (1891–1960) – polski pedagog, działacz społeczny
  • Mateusz Gniazdowski (ur. 1974) – polski politolog, wicedyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich
  • Ryszard Gniazdowski (1935–2016) – polski specjalista w dziedzinie otolaryngologii, alergologii i organizacji ochrony zdrowia
  • Wacław Gniazdowski (1864–1938) – polski inżynier, nauczyciel i wykładowca akademicki
  • Włodzimierz Gniazdowski (1906–1980) – polski nauczyciel, działacz społeczny, założyciel teatrów
  • Zbigniew Gniazdowski (1877–1950) – polski reżyser i operator filmowy

Wikipedia


gniazdowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z gniazdem, dotyczący gniazda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniazdeczko n., gniazdko n., gniazdo n., gniazdowisko n., gniazdownik mzw., zagniazdownik mzw., gniazdówka ż., zagnieżdżanie n.

 czas. gnieździć się ndk., gniazdować ndk., zagnieżdżać ndk.

 przym. gniazdkowy

Wiktionary


gniazdów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gniazdów – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy
  • Gniazdów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Nowe Skalmierzyce
  • Gniazdów – gromada
  • Gniazdowo

Wikipedia


gniazdówka

1. morski małż o białawej muszli, budujący z kamyków i kawałków muszli kuliste gniazdo w piasku, chroniące go przed drapieżnikami i uderzeniami fal;
2. gniazdówka czerwonawa - niejadalny grzyb saprofityczny, występujący gromadnie w dobrze oświetlonych lasach


SJP.pl


gnicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) biol. proces rozkładu materii ożywionej pod wpływem drobnoustrojów

 (1.2) pot. przebywanie gdzieś w niekorzystnych warunkach lub pod przymusem

 (1.3) pot. przebywanie gdzieś z lenistwa czy wygody

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gnić ndk., zgnić dk.

 przym. gnilny, przegniły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpad gnilny

Wiktionary


gnida

1. jajo wszy (we włosach lub sierści żywiciela);
2. obelżywie: człowiek niepozorny, podstępnie coś knujący, działający na czyjąś szkodę; szuja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jajo wszy;

 (1.2) przen. obraź. osoba podła, fałszywa, złośliwa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gnida – jajo wszy
  • Gnida – rzeka, górny bieg (dopływ) Kanału Królewskiego
  • Gnida – struga, dopływ cieku o tej samej nazwie (z dwóch cieków o tej samej nazwie powstaje jeden)
  • Joachim Józef Gnida (1952-1982) – polski robotnik, ofiara pacyfikacji kopalni Wujek w grudniu 1981

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɟɲida, AS: ǵńida

Wiktionary


gnidosz

półpasożytnicza roślina zielna z rodziny trędownikowatych


SJP.pl

Gnidosz ("Pedicularis") – rodzaj półpasożytniczych roślin zielnych z rodziny zarazowatych ("Orobanchaceae"). Obejmuje ok. 680–750 gatunków. Rośliny te występują na półkuli północnej w strefie umiarkowanej i okołobiegunowej, w południowej części zasięgu na obszarach górskich. W Polsce spotykanych jest 8–9 gatunków (w zależności od ujęcia systematycznego), wszystkie podlegają ochronie prawnej.

Wikipedia


gnidzi

→ gnida


SJP.pl

Patrz:

gnida

gniecenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gnieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: ǵńecẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniot m., zgniatanie n., zgniecenie n., zgniot m., zgniotek m., zgniatarka ż., zgniatacz m., nagniatanie n., nagniecenie n., nagniotek m., nagniatarka ż., gnieciuch mrz.

 czas. gnieść ndk., zgniatać ndk., zgnieść dk., nagniatać ndk., nagnieść dk.

 przym. nagniotkowy, nagniotkowaty

Wiktionary


gniechowice

Gniechowice (niem. "Gnichwitz", "Altenrode N.S.") – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie.

Wikipedia


gnieciuch

1. potocznie: źle wypieczone pieczywo lub ciasto; gniotek;
2. nowe ciasto zagniecione z resztek starego;
3. tkanina lub odzież łatwo się gniotąca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nieudane ciasto, kiepsko wypieczone

 (1.2) wypiek z resztek ciasta

 (1.3) ubranie z łatwo mnącej się tkaniny

Wiktionary

Gnieciuch, gniot, gniotek, gnietek, gnocek, gnotek, wiek – demon słowiański, z kategorii demonów duszących ludzi, często równoznaczny zmorom.

W Małopolsce wyobrażany pod postacią małego, grubego chłopca, z wielkim brzuchem, który nosi czerwoną czapeczkę i posiada wiele pieniędzy. Dusi on ludzi pogrążonych we śnie, lecz przed tym wyjmuje ze swojego brzucha jelita, aby nie zgnieść na śmierć swoim ciężarem tego, co dusi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gniot m., gniotek m., gniecenie n., wygniecenie n., zagniatanie n., zagniecenie n., wygniatanie n., wygniecenie n., gniotowce nmos., gniotowate nmos.

:: zdrobn. gnieciuszek m.

 czas. gnieść ndk., wygnieść dk., zagniatać ndk., zagnieść dk., wygniatać ndk., wygnieść dk.

 przym. gnieciuchowaty, gniotliwy, gniotowcowy, gniotowaty

Wiktionary


gnieciuchy

1. potocznie: źle wypieczone pieczywo lub ciasto; gniotek;
2. nowe ciasto zagniecione z resztek starego;
3. tkanina lub odzież łatwo się gniotąca


SJP.pl


gniew

niezadowolenie; irytacja; złość; wściekłość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) uczucie złości, silne niezadowolenie z czegoś lub kogoś;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gniew – reakcja emocjonalna
  • Gniew – miasto w powiecie tczewskim
  • Gniew – gmina w powiecie tczewskim
  • Gniew – stacja kolejowa w Gniewie, w powiecie tczewskim
  • Gniew – gromada
  • Dekanat Gniew – dekanat w rzymskokatolickiej diecezji pelplińskiej
  • Gniew – książę obodrzycki
  • Gniew (Гнев) – radziecki film z 1974 roku
  • Gniew – polski film w reżyserii Marcina Ziębińskiego z 1998 roku
  • Gniew (Ikari) – japoński film z 2016 roku
  • Gniew (Romans) – brytyjski film z 2017 roku
  • Gniew – powieść kryminalna Zygmunta Miłoszewskiego z 2014 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kamil w gniewie zdemolował własny pokój.

 (1.1) Tłumacz przez dobrych kilka minut szeptał mu do ucha, przerażony groźbą gniewu przełożonego. Bał się, że mułła nie zrozumiał jego przekładu.

 (1.1) Żeglarz nie przestraszył się gniewu mórz, choć szalał sztorm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛf, AS: ǵńef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniewianin m., gniewianka ż., Gniew m., rozgniewanie n., gniewanie n., zagniewanie n., pogniewanie n., gniewność ż., gniewnik m.

 czas. zagniewać, gniewać ndk., pogniewać dk.

 przym. gniewny

 przysł. gniewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złość, wściekłość

Wiktionary


gniewać

1. wywoływać w kimś gniew, powodować czyjeś wzburzenie emocjonalne; złościć, drażnić, denerwować;
2. gniewać się:
a) wybuchać gniewem, złością; irytować się, złościć się;
b) żyć z kimś w niezgodzie, mieć do siebie wzajemną urazę; boczyć się, dąsać się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. pogniewać, zagniewać)

 (1.1) wywoływać w kimś gniew

czasownik zwrotny niedokonany gniewać się (dk. pogniewać się, zagniewać się)

 (2.1) czuć gniew

 (2.2) żyć w niezgodzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czasem podobają się Kajtusiowi wyrazy, których nie rozumie, a czasem gniewają go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniew mrz.

 przym. gniewny

 przysł. gniewnie

 czas. zagniewać

Wiktionary


gniewczyna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, zob. Gniewczyna Tryniecka.

 (1.2) geogr. toponim, zob. Gniewczyna Łańcucka.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gniewczyna Tryniecka
  • Gniewczyna Łańcucka
  • Gniewczyna – przystanek kolejowy we wsi Gniewczyna Łańcucka

Wikipedia


gniewek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edward Gniewek – polski prawnik cywilista, pracownik naukowy
  • Franciszek Gniewek – polski „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”

Wikipedia


gniewianin

mieszkaniec Gniewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Gniewu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛˈvʲjä̃ɲĩn, AS: ǵńevʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gniew m., gniew m.

:: fż. gniewianka ż.

 przym. gniewski

Wiktionary


gniewianka

mieszkanka Gniewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Gniewu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛˈvʲjãnka, AS: ǵńevʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gniew m., gniew m.

:: fm. gniewianin

 przym. gniewski

Wiktionary


gniewino

wieś w Polsce


SJP.pl

Gniewino (kaszb. "Gniéwino", niem. "Gnewin") – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Gniewino na trasie linii kolejowej Wejherowo–Choczewo–Lębork (obecnie zawieszonej). Wieś jest siedzibą sołectwa "Gniewino" w którego skład wchodzą również miejscowości Strzebielinek i Strzebielinko. W pobliżu miejscowości znajduje się największa w powiecie wejherowskim Farma Wiatrowa Lisewo.

Wikipedia


gniewiński

przymiotnik od: Gniewino


SJP.pl


gniewko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Zdrobnienie imienia Gniewomir
  • Gniewko, syn rybaka – polski serial telewizyjny
  • ORP Gniewko – polski okręt ratowniczy, w służbie 1981–2007
  • Gniewko – polski holownik, w służbie od 2020

Wikipedia


gniewkowa

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl


gniewkowianin

mieszkaniec Gniewkowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


gniewkowianka

mieszkanka Gniewkowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


gniewkowo

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Gniewkowo ( Argenau, Knipig) – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Gniewkowo. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa bydgoskiego. Jest lokalnym ośrodkiem przemysłowym, a także handlowo-usługowym. Według danych GUS z 1 stycznia 2025 r. Gniewkowo liczyło 6621 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɟɲɛfˈkɔvɔ, AS: ǵńefkovo

Wiktionary


gniewkowski

przymiotnik od: Gniewkowo


SJP.pl


gniewliwiej

stopień wyższy od przysłówka: gniewliwie


SJP.pl


gniewliwość

→ gniewliwy


SJP.pl

Patrz:

gniewliwy

gniewliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: gniewliwy


SJP.pl


gniewliwy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) daw. mający skłonność do okazywania gniewu

 (1.2) daw. świadczący o skłonności do okazywania gniewu

 (1.3) daw. powodowany gniewem, wyrażający gniew

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Ale szlachta zgorszona zrywa się od stołu • I sto głosów gniewliwych zawrzało pospołu [...]

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) choleryczny, gwałtowny, porywczy, raptowny

 (1.3) gniewny

Wiktionary


gniewnie

przysłówek

 (1.1) w sposób gniewny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Mógłbyś wstać, kiedy dowódca mówi – rzekł gniewnie Kaziuk na odchodnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɲɛvʲɲɛ, AS: ǵńevʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozgniewanie n., gniew m., gniewność ż., gniewanie n.

 czas. gniewać, zagniewać

 przym. gniewny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wściekle, ostro

Wiktionary


gniewniej

stopień wyższy od przysłówka: gniewnie


SJP.pl


gniewniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: gniewny; bardziej gniewny


SJP.pl


gniewnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. zagniewany człowiek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) pot. azyl, do którego ktoś chowa się, gdy gniewa się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniew mrz.

Wiktionary


gniewno

dawniej: gniewnie


SJP.pl

Gniewno – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Debrzno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

W miejscowości działało "Państwowe Gospodarstwo Rolne Gniewno".

Wikipedia


gniewność

cecha kogoś gniewającego się, czującego do kogoś urazę


SJP.pl


gniewny

1. będący wyrazem gniewu, irytacji;
2. odczuwający gniew; zagniewany, obrażony, poirytowany;
3. groźny, srogi, surowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający w sobie gniew lub podatny nań

 (1.2) wyrażający gniew

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) …gniewna Słowianka potrząsająca szczotką miała w odwodzie watażkę, który śmiał się od ucha do ucha, aż mu młode zęby lśniły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniew mrz., gniewanie n., gniewność ż., rozgniewanie n., zagniewanie n.

 czas. gniewać ndk., pogniewać dk., zagniewać dk.

 przysł. gniewnie, gniewno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozgniewany

Wiktionary


gniewomir

imię męskie


SJP.pl

Gniewomir, Gniewomiar, Gniewomier, Gniemir – staropolskie imię męskie, zanotowane w dokumentach od XII wieku.

Imię "Gniewomir" jest przykładem staropolskiego, złożonego, osobowego imienia dwuczłonowego, które jest reliktem pogańskich imion używanych we wczesnym średniowieczu przez Słowian. Składa się z członu "Gniewo-" ("gniew") oraz "-mir" ("pokój, spokój, dobro"). Mogło zatem oznaczać "ten, który uśmierza gniew". Witold Taszycki zaliczył je do grupy najstarszych polskich imion osobowych.

Wikipedia


gniewomirostwo

Gniewomir z małżonką; Gniewomirowie


SJP.pl


gniewomirowie

imię męskie


SJP.pl


gniewomirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gniewomira lub z nim związany


SJP.pl


gniewosz

gniewosz plamisty - niejadowity wąż z rzędu połozowatych; miedzianka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gniewosz – forma pochodna od męskiego imienia Gniewomir
  • Gniewosz plamisty – gad z rodziny połozowatych
  • Gniewosz – szczyt w Górach Bystrzyckich
  • Gniewosz – piwo produkowane przez Browar Gontyniec
  • Gniewosz – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Mirosławiec
  • Nowosielce-Gniewosz – dawna nazwa wsi Nowosielce
  • Gniewosz z Dalewic (zm. 1406) – rycerz polski, podkomorzy krakowski, kasztelan sandomierski
  • Gniewosz z Dalewic (zm. ok. 1445) – rycerz polski, dowódca oddziału zaciężnych ze Śląska, Czech i Moraw w bitwie pod Grunwaldem, syn Gniewosza zm. w 1406
  • Aleksander Gniewosz (1920-2003), oficer Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari
  • Edward Gniewosz (1822-1906) – polityk galicyjski
  • Feliks Gniewosz (1836-1897) – właściciel dóbr ziemskich, podkomorzy i szambelan JCK Apostolskiej Mości, prezes rady powiatowej i marszałek powiatu sanockiego, porucznik ułanów
  • Helena Gniewosz (1874-1949) – właścicielka dóbr ziemskich, działaczka społeczna

Wikipedia


gniewoszowski

przymiotnik od: Gniewoszów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gniewoszowem, dotyczący Gniewoszowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gniewoszów m.

Wiktionary


gniewoszów

gniewosz plamisty - niejadowity wąż z rzędu połozowatych; miedzianka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gniewoszów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Międzylesie
  • Gniewoszów – osada w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
  • Gniewoszów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Gniewoszów
  • Gniewoszów – gromada

Wikipedia


gniewski

→ Gniew (miasto)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Gniewu, związany z Gniewem, pochodzący z Gniewu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieszkańcy Starówek takich jak gniewska podczas kilkumiesięcznego okresu grzewczego wdychają ogromną dawkę rakotwórczego dymu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɲɛfsʲci, AS: ǵńefsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gniew m., gniewianin m., gniewianka ż.

Wiktionary


gniezdnik

1. w łowiectwie: wybrany z gniazda młody sokół; gnieźnik;
2. listwa z gniazdami na przełącznicy głównej umożliwiająca przełączanie strony stacyjnej i strony liniowej łącza telefonicznego międzycentralowego na stanowisko pomiarowe


SJP.pl


gniezdny

przedniak gniezdny: przedłużenie kolumny fokmasztu, służące do rozpinania górnych żagli skośnych; fokstenga


SJP.pl


gniezna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Seretu;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp. od: Gniezno

Wiktionary

Gn

Wikipedia


gniezno

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim;

Wiktionary

Gniezno – miasto w województwie wielkopolskim, pierwsza stolica Polski, pierwsza metropolia kościelna w Polsce, miasto św. Wojciecha. Siedziba władz powiatu gnieźnieńskiego i gminy Gniezno oraz archidiecezji (arcybiskupów gnieźnieńskich i prymasów Polski).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Gnieźnie założono pierwsze polskie arcybiskupstwo.

 (1.1) Pan Wojciech napisał do mnie z Gniezna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɲɛznɔ, AS: ǵńezno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnieźnianin mos., gnieźnieńczyk mos., gnieźnianka ż., gnieźnienka ż.

 przym. gnieźnieński, podgnieźnieński

Wiktionary


gnieść

1. ściskać, miażdżyć, ugniatać;
2. uwierać, uciskać, dolegać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) miażdżyć

 (1.2) miąć

 (1.3) uciskać, uwierać, dolegać

 (1.4) kulin. wyrabiać (ciasto)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gniotła śmietanę na masło.

 (1.2) Nerwowo gniotłam apaszkę w ręku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛ̇ɕt͡ɕ, AS: ǵńėść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniecenie n., nagniatanie n., gnieciuch mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ugniatać, zgniatać

 (1.2) marszczyć, ściskać

 (1.4) ugniatać

Wiktionary


gnieźnianin

mieszkaniec Gniezna; Gnieźnieńczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Gniezna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛ̇ʑˈɲä̃ɲĩn, AS: ǵńėźńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gniezno n., gnieźnieńczyk m., gnieźnienka ż.

:: fż. gnieźnianka ż.

 przym. gnieźnieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnieźnieńczyk

Wiktionary


gnieźnianka

mieszkanka Gniezna; Gnieźnienka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Gniezna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛ̇ʑˈɲãnka, AS: ǵńėźńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gniezno n., gnieźnieńczyk m., gnieźnienka ż.

:: fm. gnieźnianin m.

 przym. gnieźnieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnieźnienka

Wiktionary


gnieźnienka

mieszkanka Gniezna; Gnieźnianka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Gniezna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛ̇ʑˈɲɛ̃nka, AS: ǵńėźńẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gniezno n., gnieźnianin m., gnieźnianka ż.

:: fm. gnieźnieńczyk m.

 przym. gnieźnieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnieźnianka

Wiktionary


gnieźnieńczyk

mieszkaniec Gniezna; Gnieźnianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Gniezna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛ̇ʑˈɲɛ̇̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: ǵńėźńė̃ĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gniezno n., gnieźnianin m., gnieźnianka ż.

:: fż. gnieźnienka ż.

 przym. gnieźnieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnieźnianin

Wiktionary


gnieźnieński

przymiotnik od: Gniezno


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od Gniezno

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛ̇ʑˈɲɛ̇̃j̃sʲci, AS: ǵńėźńė̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gniezno, gnieźnianin, gnieźnieńczyk, gnieźnianka, gnieźnienka

Wiktionary


gnieźnik

1. gnieźnik leśny - dwuletnia lub wieloletnia roślina cudzożywna o łodydze, liściach i kwiatach barwy żółtobrązowej, mająca korzenie splątane na kształt ptasiego gniazda, rosnąca w cienistych lasach liściastych; gniazdosz;
2. w łowiectwie: wybrany z gniazda młody sokół; gniezdnik


SJP.pl

Gn

Wikipedia


gnieżdżewo

wieś w Polsce


SJP.pl

Gnieżdżewo ( Gniéżdżewò lub Gnieżdżewò) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Puck. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 216. Ma status sołectwa.

Wieś królewska w starostwie puckim w powiecie puckim województwa pomorskiego w II połowie XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wikipedia


gnijący

ulegać zepsuciu, rozkładać się, butwieć


SJP.pl


gnilcowy

przymiotnik od: gnilec


SJP.pl


gnilec

1. choroba wywołana niedoborem witaminy C, objawiająca się m.in. owrzodzeniem dziąseł i błony śluzowej oraz wypadaniem zębów; cynga, szkorbut;
2. zakaźna choroba jedwabników wywołana przez bakterie gnilne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. choroba wywołana brakiem witaminy C;

 (1.2) ent. pszcz. groźna, zakaźna choroba czerwiu pszczół i jedwabników

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • gnilec (szkorbut) – choroba
  • Gnilec – część wsi Łochowice, w Polsce, w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Krosno Odrzańskie
  • Gnilec – osada w Polsce, w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narewka
    • Gnilec – przystanek kolejowy zlokalizowany w pobliżu powyższej osady
    • Gnilec – rezerwat florystyczny tamże
  • Gnilec – struga w województwie zachodniopomorskim, dopływ Czernicy.
  • Gnilec – jezioro w województwie lubuskim, zlokalizowane w pobliżu Kunowic

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zamiast żarcia - Polska, zamiast spania – Polska, zawsze Polska, Polska. Takoż, kiedy liszaje, tyfus i gnilec na bagnach, kiedy kontuzja i rany po bitwie – dla niej, dla rodzonej.

 (1.1) Niedobór witaminy C prowadzi do gnilca.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gnilcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkorbut

Wiktionary


gnilica

rodzaj grzyba z rodziny gnilicowatych


SJP.pl


gnilik

gnilik czerwonoplamy, gnilik czarny, gnilik czteroplamy - gatunki chrząszczy z rodziny gnilikowatych


SJP.pl


gnilikowate

rodzina chrząszczy licząca około 4000 gatunków


SJP.pl

Gn

Wikipedia


gnilikowaty

o cechach gnilikowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


gnilny

powodujący gnicie, spowodowany gniciem; polegający na gniciu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący procesu gnicia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na warzywach rozwijają się bakterie gnilne, na owocach słodkich – drożdże i pleśńeśnie oraz bakterie z grupy coli.

 (1.1) Czy polska demokracja jest w fazie gnilnej - rozważają dziś wybitni dziennikarze, intelektualiści, politycy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnicie n., zgnilizna ż.

 czas. gnić ndk., zgnić dk.

 przym. zgniły

Wiktionary


gniocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od gniot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniot m.

Wiktionary


gniot

potocznie:
1. nieudany wypiek; zakalec;
2. utwór literacki, film, sztuka itp. bez żadnych wartości artystycznych, wywołujący znużenie odbiorcy; szmira


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub pot. męskozwierzęcy

 (1.1) pot. nieudana praca, dzieło rąk

 (1.2) pot. nieudane bądź źle upieczone pieczywo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To ma być wypracowanie? To największy twój gniot jak do tej pory!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɔt, AS: ǵńot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniecenie n., nagniatanie n., gnieciuch mrz., gniocik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bubel, byle co, bzdury, chała, flaki, słabizna, szmira

 (1.2) gnieciuch, zakalec

Wiktionary


gniotek

potocznie:
1. ciasto nieudane, źle wypieczone lub zagniecione ze stwardniałych resztek; gnieciuch, wyskrobek;
2. przedmiot dający się łatwo gnieść w dłoniach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zabawka antystresowa do ściskania, najczęściej własnoręcznie wykonana z balonika wypełniony mąką ziemniaczaną

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) źle wypieczone ciasto lub chleb

 (2.2) zdrobn. od: gniot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wolontariusze (…) będą prowadzić warsztaty z zaplatania bransoletek z muliny czy z samodzielnego tworzenia popularnych wśród dzieci „gniotków” i slime’ów.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gniot, gnieciuch, wyskrobek

Wiktionary


gniotliwość

skłonność do gniecenia się


SJP.pl


gniotliwy

skłonny do gniecenia się


SJP.pl


gniotowate

rodzina roślin nagonasiennych obejmująca jeden tylko rodzaj: gnet wysokopnący, rosnący w strefie zwrotnikowej; gnetowate


SJP.pl

Gn

Wikipedia


gniotowaty

o cechach gniotowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


gniotowce

roślina z klasy nagozalążkowych


SJP.pl

Gn

Wikipedia


gniotowe

o cechach gniotowych (klasa roślin)


SJP.pl


gniotowiec

roślina z klasy nagozalążkowych


SJP.pl


gniotownik

urządzenie do rozdrabniania, mieszania i wyrabiania różnych surowców


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gniotownik to narzędzie do wygniatania gwintów.
  • Ugniatarka do tworzyw sztucznych
  • Kruszarka kołowa
  • maszyna do przygotowywania paszy poprzez zgniatanie składników pomiędzy dwoma gładkimi walcami obracającymi się w przeciwnych kierunkach

Wikipedia


gniotowy

o cechach gniotowych (klasa roślin)


SJP.pl


gniozdo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zool. gniazdo

Wiktionary


gniozdurek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. najmłodsze dziecko

Wiktionary


gnić

ulegać zepsuciu, rozkładać się, butwieć


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) ulegać procesowi rozkładu pod wpływem działania drobnoustrojów: bakterii i grzybów

 (1.2) przen. ulegać degeneracji

 (1.3) pot. przen. przebywać gdzieś z lenistwa lub wygodnictwa

 (1.4) pot. przen. przebywać gdzieś pod przymusem lub w złych warunkach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy drodze do szkoły od tygodnia gnije zdechły kot.

 (1.1) Z powodu opadów deszczu na polach gnije niesprzątnięte zboże.

 (1.2) Katastrofiści twierdzą, że nasz świat gnije, a koniec jego bliski.

 (1.3) Mój mąż potrafi godzinami gnić w fotelu przed telewizorem z piwem w ręce.

 (1.4) Synu, jak będziesz kradł, to będziesz latami gnił w więzieniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲit͡ɕ, AS: ǵńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zgnilizna ż., zgnilec m., zgniłek m., zgniłka ż., gnicie n., zgnicie n.

 czas. zgnić, podgnić, nadgnić

 przym. zgniły, gnilny, przegniły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psuć się, tęchnąć

Wiktionary


gniła

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na Podolu na zachodniej Ukrainie, dopływ Zbrucza;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gniła – rzeka na Ukrainie
  • Gniła – miejscowość w województwie podlaskim
  • Hnyła – dawna nazwa wsi Karpackie na Ukrainie w rejonie turczańskim

Wikipedia


gniłek

śluzowiec żółtej barwy; wykwit


SJP.pl


gniłun

muchówka z rodziny bzygowatych


SJP.pl


gnocchi

[czytaj: niokki] kluski w sosie podawane z parmezanem


SJP.pl

Gnocchi – rodzaj włoskich klusek. Po włosku słowo "gnocchi" to liczba mnoga od "gnocco", czyli dosłownie „gruda”. Istnieje wiele regionalnych wersji tej potrawy, m.in. z ziemniaków, warzywnego purée, sera, mąki gryczanej. Są podobne do polskich kopytek.

Dodatkami do "gnocchi" są różne sosy, np. te typowe dla makaronów, jak "pomodoro", "funghi", "pesto".

Wikipedia


gnoić

1. w rolnictwie: nawozić ziemię obornikiem;
2. potocznie: doprowadzać do gnicia czegoś;
3. pospolicie: niszczyć kogoś psychicznie lub fizycznie, poniżać, dręczyć;
4. gnoić się - potocznie, o ranach: jątrzyć się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) roln. nawozić ziemię gnojem

 (1.2) pot. dopuszczać do gnicia czegoś

 (1.3) posp. niszczyć kogoś psychicznie lub fizycznie

czasownik zwrotny niedokonany gnoić się

 (2.1) pot. o ranach: jątrzyć się, ropieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Co ona ci zrobiła, że tak ją gnoisz na każdym kroku?

 (2.1) Rana po oparzeniu gnoiła się już ponad miesiąc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡnɔjit͡ɕ, AS: gnoi ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dk. zgnoić, ognoić

 rzecz. gnojownik mos., gnójka ż., gnojankowate nmos., gnojanka ż., Gnojnik mrz., gnojowica ż., gnojówka ż., gnojnik mrz., gnojenie n., gnojek m., gnój

 przym. gnojowy, gnojny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) upokarzać, upadlać, prześladować, poniżać, dręczyć, szmacić

Wiktionary


gnoiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Gnoiński (1891–1946) – polski lekarz, współtwórca krwiolecznictwa i krwiodawstwa w Polsce
  • Jan Gnoiński (ujednoznacznienie)
  • Jerzy Gnoiński – polski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
  • (1877–1951) – polski pedagog
  • Ksawery Gnoiński (1869–1929) – polski inżynier elektryk, działacz społeczny
  • Leszek Gnoiński, właściwie Lech Gnoiński (ur. 1966) – polski dziennikarz muzyczny
  • Michał Roch Gnoiński (1886–1965) – polski inżynier górnik, pułkownik artylerii Wojska Polskiego, senator II Rzeczypospolitej
  • Michał Warnia Gnoiński (1806–1885) – prezydent Lwowa, poseł do Sejmu Krajowego Galicji, adwokat, właściciel dóbr
  • (1883–po 1934) – polski prawnik, notariusz
  • Wincenty Gnoiński (ok. 1837–1911) – ziemianin, działacz gospodarczy, poseł do galicyjskiego Sejmu Krajowego

Wikipedia


gnojak

1. duży, granatowy chrząszcz, żywiący się nawozem, pospolity w środkowej Europie; żuk gnojak, gnojowiec;
2. wóz używany do wożenia gnoju; gnojnica, gnojnik


SJP.pl


gnojanka

1. rodzaj grzybów z rodziny gnojankowatych;
2. regionalnie: gnojówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. roln. płynne odchody zwierząt gospodarskich

 (1.2) daw. roln. miejsce gromadzenia się gnojanki (1.1)

 (1.3) mykol. nazwa systematyczna|Bolbitius|Fr.|ref=tak., grzyb z rodziny gnojankowatych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Rosnące na oborniku gnojanki należą do grzybów blaszkowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnój mos./mrz., gnojek mos., gnojnik mrz., gnójka ż., gnojka ż., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojownica ż., gnojowisko n., gnojownia ż., gnojówa ż., gnojownik mrz., gnojowiec mzw., gnojak mzw./mrz., gnojenie n.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk., ognoić dk.

 przym. gnojowy, gnojny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnojówka

 (1.2) gnojówka

Wiktionary


gnojankowate

o cechach gnojankowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. mykol. nazwa systematyczna|Bolbitiaceae|Singer|ref=tak., rodzina grzybów w rzędzie pieczarkowców;

Wiktionary

Gnojankowate ("Bolbitiaceae" Singer) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do rodziny gnojankowatych należy m.in. gnojanka odchodowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnój mos./mrz., gnojek mos., gnojnik mrz., gnójka ż., gnojka ż., gnojanka ż., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojownica ż., gnojowisko n., gnojownia ż., gnojówa ż., gnojownik mrz., gnojowiec mzw., gnojak mzw./mrz., gnojenie n.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk., ognoić dk.

 przym. gnojowy, gnojny

Wiktionary


gnojankowaty

o cechach gnojankowatych (rodzina grzybów)


SJP.pl


gnojarek

żuk gnojarek - chrząszcz z rodziny gnojarzowatych żywiący się odchodami


SJP.pl


gnojarnia

1. dół lub zbiornik przeznaczony do przechowywania gnoju; gnojówka, gnojnik, gnojowisko, gnojownik, gnojownia;
2. pogardliwie: ogół młodych ludzi; gówniarzeria


SJP.pl


gnojarz

obelżywe wyzwisko stosowane do ludzi ze wsi


SJP.pl


gnojarzowate

o cechach gnojarzowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Geotrupidae|Latreille|ref=tak., rodzina chrząszczy z nadrodziny żukokształtnych;

Wiktionary

Gnojarzowate (Geotrupidae) – rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych i nadrodziny żuków. Obejmuje około 340 opisanych gatunków. Zamieszkują głównie Holarktykę i południe krainy neotropikalnej; zawleczone zostały do Australii. Większość jest koprofagiczna; rzadsza jest mykofagia czy fitofagia. Larwy rozwijają się w glebie, żerując na materiałach zgromadzonych przez rodziców. W zapisie kopalnym znane są od tytonu w jurze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oskórek u gnojarzowatych jest silnie zesklerotyzowany.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnojarz mos./mzw., gnój mos./mrz.

Wiktionary


gnojarzowaty

o cechach gnojarzowatych (rodzina chrząszczy)


SJP.pl


gnojek

obraźliwie o młodszym od siebie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) posp. obraź. człowiek, najczęściej młody, wzbudzający niechęć

 (1.2) daw. obraź. człowiek biedny

 (1.3) daw. obraź. brudas, flejtuch

 (1.4) daw. obraź. skąpiec, sknera

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważa się za nie wiadomo kogo, a jest zwykłym gnojkiem.

 (1.1) A to gnojek!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnójka ż., gnojankowate nmos., gnojanka ż., Gnojnik mrz., gnój m., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojowisko n., gnojnik m., gnojenie n., zgnojenie n.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk.

 przym. gnojowy, gnojny

Wiktionary


gnojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gnoić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gnoić

 rzecz. gnojnik mrz., gnojówka ż., gnój mos./mrz.

Wiktionary


gnojeński

związany z Gnojnem, dotyczący Gnojna


SJP.pl


gnojka

owad podobny do pszczoły; gnójka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) owad z rzędu muchówek podobny do pszczoły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnój mos./mrz., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojnik mrz., gnojankowate nmos., Gnojnik mrz., gnojanka ż.

 przym. gnojny

Wiktionary


gnojnica

1. wóz używany do przewożenia gnoju; gnojnica, gnojak;
2. boczna deska nakładana na wóz do wożenia gnoju


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gnojnica – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie tuzlańskim, w gminie Lukavac
  • Gnojnica – część miasta Grodno, dawna wieś
  • Gnojnica – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie ropczycko-sędziszowskim, w gminie Ropczyce
  • Gnojnica – potok w południowo-wschodniej Polsce, lewobrzeżny dopływ potoku Budzisz
  • Gnojnica – dawna gromada

Wikipedia


gnojnicki

przymiotnik od: Gnojnik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Gnojnika, związany z Gnojnikiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skręcimy w drogę za gnojnickim lasem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gnojnik mrz., gnojniczanin mos., gnojniczanka ż.

Wiktionary


gnojniczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Gnojnika

 (1.2) osoba pochodząca z Gnojnika, urodzona w Gnojniku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Romana wyszła za rodowitego gnojniczanina.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gnojnik mrz.

:: fż. gnojniczanka ż.

 przym. gnojnicki

Wiktionary


gnojniczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Gnojnika

 (1.2) kobieta pochodząca z Gnojnika, urodzona w Gnojniku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gnojnik mrz.

:: fm. gnojniczanin mos.

 przym. gnojnicki

Wiktionary


gnojnik

1. wóz używany do przewożenia gnoju; gnojnica, gnojak;
2. dół lub zbiornik przeznaczony do przechowywania gnoju; gnojówka, gnojownik, gnojowisko, gnojarnia, gnojownia;
3. grzybek rosnący w ogrodach i na polach nawożonych gnojem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. dół lub jakieś miejsce przeznaczone do składania obornika

 (1.2) roln. wóz używany do wożenia gnoju

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gnojnik – wieś w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Gnojnik
  • Gnojnik – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim
  • Gnojnik – gromada
  • Gnojnik (czes. Hnojník) – wieś w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Frydek-Mistek
  • Gnojnik – przystanek kolejowy w Gnojniku, w kraju morawsko-śląskim, w Czechach
  • Gnojnik – struga, dopływ Łówczanki
  • Gnojnik – potok, dopływ Straduni
  • Gnojnica

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡnɔjɲik, AS: gnoi ̯ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnój mrz./mos., Gnojnik mrz., gnójka ż., gnojka ż., gnojek mos., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojownica ż., gnojowisko n., gnojownia ż., gnojówa ż., gnojownik m., gnojowiec mzw., gnojak mzw./mrz., gnojenie n.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk., ognoić dk.

 przym. gnojowy, gnojny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnojownik, gnojownia

 (1.2) gnojnica

Wiktionary


gnojno

1. nazwa kilku miejscowości w Polsce;
2. wieś na Ukrainie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gnojno – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
  • Gnojno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Bobrowniki
  • Gnojno – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Konstantynów
  • Gnojno – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Kutno
  • Gnojno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Pułtusk
  • Gnojno – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Gnojno
  • Gnojno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Działdowo
  • Gnojno – gmina
  • Gnojno – gromada
  • Gnojno – historyczna polska nazwa miejscowości Gnoien w Niemczech
  • Gnojno (od 1963 Krasnostaw) – wieś w rejonie włodzimierskim na Ukrainie
  • Gnojewo

Wikipedia


gnojny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z gnojem, dotyczący gnoju

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przest. wypełniony gnojem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spotkaliśmy Rut przy Bramie Gnojnej w Jerozolimie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnój mos./mrz., gnojek mos., gnojnik mrz., gnójka ż., gnojka ż., gnojanka ż., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojownica ż., gnojowisko n., gnojownia ż., gnojówa ż., gnojownik mrz., gnojowiec mzw., gnojak mzw./mrz., gnojenie n., gnojankowate lm nm., Gnojna ż., Gnojno n.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk., ognoić dk.

 przym. gnojowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gnojowy

 (2.1) ugnojony, zagnojony

Wiktionary


gnojowica

nawóz organiczny będący rozcieńczoną i przefermentowaną mieszaniną stałych i płynnych odchodów zwierząt hodowlanych; gnojownica, gnojówka, obornik płynny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. nawóz z przefermentowanych odchodów krów lub świń;

Wiktionary

Gnojowica, rzadziej gnojownica – płynna, przefermentowana mieszanina odchodów (kału i moczu) zwierząt gospodarskich i wody, ewentualnie z domieszką niewykorzystanych pasz, pochodząca z obór bezściółkowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Źródłem zanieczyszczeń wód są duże zakłady przemysłowe i miasta, a ostatnio także rolnictwo, zwłaszcza środki chemiczne i gnojowica przysparzają dużo kłopotów.

 (1.1) Ilość powstającego metanu w przypadku gnojowicy świńskiej podczas magazynowania jest wyższa w porównaniu z gnojowicą bydlęcą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnojnik mrz., gnójka ż., gnojka ż., gnojówka ż., gnojownica ż., gnojowisko n., gnojownia ż., gnojówa ż., gnojownik mrz., gnojowiec mzw. gnojak mzw./mrz., gnojenie n.

:: zdrobn. gnojek mos.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk., ognoić dk.

 przym. gnojowy, gnojny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnojownica

Wiktionary


gnojowiec

duży, granatowy chrząszcz, żywiący się nawozem, pospolity w środkowej Europie; żuk gnojak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) chrząszcz żywiący się odchodami ssaków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnój mos./mrz., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojnik mrz., gnojankowate nmos., Gnojnik mrz., gnojanka ż.

 przym. gnojny

Wiktionary


gnojowisko

miejsce składowania gnoju; gnojówka


SJP.pl


gnojownia

dół lub zbiornik przeznaczony do przechowywania gnoju; gnojówka, gnojnik, gnojowisko, gnojownik, gnojownia


SJP.pl


gnojownica

nawóz organiczny będący rozcieńczoną i przefermentowaną mieszaniną stałych i płynnych odchodów zwierząt hodowlanych; gnojowica, gnojówka, obornik płynny


SJP.pl


gnojownik

dół lub zbiornik przeznaczony do przechowywania gnoju; gnojówka, gnojnik, gnojowisko, gnojarnia, gnojownia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) roln. gnojówka, płynne odchody zwierząt

 (1.2) daw. roln. robotnik pracujący przy nawożeniu ziemi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnójka ż., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojnik mrz., gnojankowate nmos., gnój mrz., Gnojnik mrz., gnojanka ż.

 czas. gnoić

 przym. gnojny

Wiktionary


gnojowy

przymiotnik od: gnój


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z gnojem, dotyczący gnoju

 (1.2) przen. wstrętny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnojak mzw./mrz., gnojek mos./mrz., gnój mos./mrz., gnojenie n., gnojownia ż., gnojarnia ż., gnojnica ż., gnojnik mrz.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk., ognoić dk.

 przym. gnojny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnojny

Wiktionary


gnojówka

1. nawóz organiczny będący rozcieńczoną i przefermentowaną mieszaniną stałych i płynnych odchodów zwierząt hodowlanych; gnojownica, gnojowica, obornik płynny;
2. dół lub zbiornik przeznaczony do przechowywania gnoju; gnojownik, gnojnik, gnojowisko, gnojarnia, gnojownia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. przefermentowane płynne odchody zwierzęce stosowane jako nawóz organiczny;

Wiktionary

Gn

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡnɔˈjufka, AS: gnoi ̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnojankowate nmos., gnojanka ż., Gnojnik mrz., gnój m., gnojnik m., gnójka ż., gnojka ż., gnojowica ż., gnojownica ż., gnojowisko n., gnojownia ż., gnojówa ż., gnojownik m., gnojowiec m. gnojak m., gnojenie n., gnojek m., zgnojenie n.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk., ognoić dk.

 przym. gnojowy, gnojny, gnojówkowy

Wiktionary


gnoll

[czytaj: gnol] stworzenia fantastyczne będące skrzyżowaniem gnoma z trollem


SJP.pl


gnom

krótkie zdanie wyrażające jakąś ogólną myśl; inaczej: gnoma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) liter. baśniowy, karłowaty opiekun kopalni i skarbów

 (1.2) przen. człowiek niskiego wzrostu, o pokracznym wyglądzie

Wiktionary

Gnom – legendarna lub baśniowa istota o niewielkim wzroście, wywodząca się z europejskiego folkloru, mieszkająca zazwyczaj pod ziemią. Słowo to bywa często używane jako synonim krasnoludka i goblina, które również należą do kategorii "małego ludu". W XVI wieku Paracelsus umieścił je na liście żywiołaków określając je mianem najważniejszych z duchów żywiołu ziemi. Krasnoludki potrafiły poruszać się w ziemi z taką samą łatwością, jak ludzie po ziemi a promienie słoneczne zmieniały je w kamień.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡnɔ̃m, AS: gnõm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) grzdyl, karakan, karzeł, karzełek, knypek, konus, kurdupel, liliput, liliputek, mikrus, pigmej, pokurcz

Wiktionary


gnoma

forma greckiej poezji lirycznej: krótkie zdanie wyrażające jakąś ogólną myśl; gnom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. sentencja, przysłowie w liryce greckiej

Wiktionary

Gnoma, gnom (z gr. "gnōmē" – rozum, mniemanie) w retoryce lub w literaturze – zwięzłe zdanie wyrażające głębszą myśl, zwykle o charakterze moralnym. Pierwotną formą gnomy były przysłowia. Zaabsorbowana przez retorykę i literaturę zyskała bardziej wyrafinowaną formę. W literaturze często ma postać rymowanego dystychu.

Wikipedia


gnome

skrót od: GNU Network Object Model Environment, w informatyce: nazwa darmowego środowiska graficznego dla systemu Linux


SJP.pl

GNOME (dawniej GNU Network Object Model Environment) – graficzne środowisko użytkownika oparte na widżetach GTK+ i GDK. Działa na większości systemów typu Unix.

Wikipedia


gnomi

→ gnom


SJP.pl

Patrz:

gnom

gnomiczny

przymiotnik od: gnoma


SJP.pl


gnomka

→ gnom


SJP.pl

Patrz:

gnom

gnomolog

znawca zegarów słonecznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) znawca zegarów słonecznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konstruktorem i wykonawcą zegara był gnomolog.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡnɔ̃ˈmɔlɔk, AS: gnõmolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnomon m., gnomonika ż.

 przym. gnomoniczny

Wiktionary


gnomologia

zbiór gnomów - utworów poezji lirycznej


SJP.pl


gnomologiczny

→ gnomologia


SJP.pl

Patrz:

gnomologia

gnomon

1. palik służący do wyznaczania południka miejscowego;
2. najprostszy zegar słoneczny; solarium


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) prosty zegar słoneczny

Wiktionary

Gnomon ( γνώμων – wskazówka zegara słonecznego) – jeden z najstarszych i najprostszych przyrządów astronomicznych. Najczęściej jest to odpowiednio osadzony pręt (kolumna, pionowy słup lub kijek wbity w ziemię), którego cień wskazuje położenie Słońca (deklinacja). Długość i kierunek cienia gnomonu wyznaczają wysokość i azymut słońca. Używany często też w zegarach słonecznych. Gnomon był używany przez astronomów starożytnych do oznaczania wysokości i zboczeń ciał niebieskich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡnɔ̃mɔ̃n, AS: gnõmõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnomolog mos., gnomonika ż.

 przym. gnomoniczny

Wiktionary


gnomonika

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sztuka budowania zegarów słonecznych;

Wiktionary

Gn

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gnomon m., gnomolog mos.

Wiktionary


gnoseolog

filozof badający źródła, możliwości i środki naukowego poznania; gnozeolog


SJP.pl


gnoseologia

dział filozofii badający relacje pomiędzy poznawaniem, poznaniem a rzeczywistością; gnozeologia, epistemologia, teoria poznania, filozofia poznania


SJP.pl


gnoseologiczny

przymiotnik od: gnoseologia (np. antropocentryzm gnoseologiczny; problematyka gnoseologiczna); gnozeologiczny; epistemologiczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z gnoseologią, dotyczący gnoseologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnoseologia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teoriopoznawczy, epistemologiczny

Wiktionary


gnostycki

gnostyczny;
1. odnoszący się do gnostycyzmu - typu teozofii opierającego się na gnozie;
2. związany z wyznawcą gnostycyzmu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) filoz. rel. związany z gnostykami, dotyczący gnostyków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wychowywał się we wspólnocie elkazaitów, ruchu gnostyckiego działającego w III i IV wieku, wywodzącego się z chrześcijaństwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnostyckość ż., gnostycyzm mrz., gnostyczka ż., gnostyczność ż., gnostyk mos.

 przym. gnostyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnostyczny

Wiktionary


gnostycyzm

kierunek religijno-filozoficzny powstały w pierwszych wiekach chrześcijaństwa na wschodzie cesarstwa rzymskiego, łączący elementy chrześcijaństwa, filozofii hellenistycznej i religii wschodnich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. rel. synkretyczny nurt filozoficzno-religijny wczesnego chrześcijaństwa głoszący dualistyczą koncepcję świata, który łączył elementy religii chrześcijańskiej, filozofii hellenistycznej i z religii pogańskich Azji Mniejszej, Babilonu, Egiptu, Grecji i Syrii oraz motywy z astrologii i judaizmu;

Wiktionary

Gnostycyzm (z γνωστικός "gnostikos" „dotyczący wiedzy, służący poznaniu wiedzy istnienia wszechrzeczy”) – doktryny i ruchy religijne powstające na wschodzie cesarstwa rzymskiego [] do II w., gł. w Syrii i Egipcie, dualistyczne, łączące chrześcijaństwo z pogańskimi (grecko-egipskimi) wierzeniami religijnymi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obecnie gnostycyzm łączy się zazwyczaj z twierdzeniem, że ludzka natura jest plastycznyastyczna i można ją zmieniać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnostyczka ż., gnostyk mos., gnoza ż.

 przym. gnostycki, gnostyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnoza

Wiktionary


gnostyczka

→ gnostyk


SJP.pl

Patrz:

gnostyk

gnostyczny

gnostycki;
1. odnoszący się do gnostycyzmu - typu teozofii opierającego się na gnozie;
2. związany z wyznawcą gnostycyzmu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) filoz. rel. związany z gnostycyzmem, dotyczący gnostycyzmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Punktem styczności religii i okultyzmu są gnostyczne lub mistyczne doświadczenia wewnętrzne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnostycyzm mrz., gnostyk mos., gnostyczka ż., gnostyckość ż., gnostyczność ż.

 przym. gnostycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnostycki

Wiktionary


gnostyk

wyznawca gnostycyzmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) filoz. zwolennik gnostycyzmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnostycyzm m., gnoza ż.

:: fż. gnostyczka ż.

 przym. gnostycki, gnostyczny

Wiktionary


gnot

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) lwów. dziecko

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pień do rąbania drewna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnotek mrz.

Wiktionary


gnoza

w filozofii hellenistycznej:
1. wiedza tajemna, dostępna tylko wybrańcom;
2. sposób myślenia polegający na łączeniu rozumu z wiarą;
3. synkretyczne nurty rel. w okresie hellenistycznym i wczesnochrześcijańskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. takie poznanie istoty Boga, które daje zbawienie

Wiktionary

Gnoza ( γνῶσις "gnosis" „poznanie, wiedza”) – forma świadomości religijnej podkreślająca wartość wiedzy jako narzędzia (samo)zbawienia. Mitologia gnostycka przedstawia człowieka jako pogrążonego we śnie – obudzenie z niego to poznanie prawdy o swoim duchowym powołaniu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gnostyk mos., gnostycyzm mrz.

Wiktionary


gnozeolog

filozof badający źródła, możliwości i środki naukowego poznania; gnoseolog


SJP.pl


gnozeologia

dział filozofii badający relacje pomiędzy poznawaniem, poznaniem a rzeczywistością; gnoseologia, epistemologia, teoria poznania, filozofia poznania


SJP.pl


gnozeologiczny

przymiotnik od: gnozeologia (np. immanentyzm gnozeologiczny; problematyka gnozeologiczna); gnoseologiczny; epistemologiczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) filoz. związany z gnozeologią, dotyczący gnozeologii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnozeologia ż.

Wiktionary


gnozja

zdolność do rozpoznawania (np. kształtów, wielkości, temperatury danych przedmiotów); u niewidomych: tzw. "widzenie ręczne"


SJP.pl

Gnozja (z gr. "gnosis" – wiedza) – zdolność do rozpoznawania np. kształtów, wielkości, temperatury danych przedmiotów; tzw. "widzenie ręczne". Szczególnie dobrze rozwinięta jest u osób niewidomych.

Szczególnym przypadkiem gnozji jest gnozja palców.

Wikipedia


gnu

(r. żeński lub nijaki) gatunek antylopy żyjącej na równinach południowej i wschodniej Afryki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Connochaetes|ref=tak., rodzaj dużych antylop z rodziny krętorogich;

 (1.2) zool. antylopa z rodzaju gnu (1.1)

Wiktionary

Gnu ("Connochaetes") – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oglądaliśmy program poświęcony antylopom gnu.

 (1.2) Lew schwytał gnu, aby nakarmić swoje młode.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡnu, AS: gnu

Wiktionary


gnus

grupa krwiopijnych muchówek obejmująca rodziny komarowatych, kuczmanowatych, mustykowatych i bąkowatych


SJP.pl

Gnus (wymawiamy codice_1) – czytnik wiadomości w edytorach GNU Emacs i XEmacs. Umożliwia czytanie i komponowanie listów elektronicznych i wiadomości grup dyskusyjnych. Dodatkowo, potrafi korzystać ze źródeł na stronach internetowych.

Użytkownicy Gnusa mają do dyspozycji program, w którym wiadomości pocztowe i usenetowe są zwięźle zasymilowane, nie wspominając już o możliwości używania Emacsa do pisania listów elektronicznych.

Wikipedia


gnuśniej

stopień wyższy od przysłówka: gnuśnie


SJP.pl


gnuśniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: gnuśny


SJP.pl


gnuśnieć

nic nie robić; poddawać się apatii i zniechęceniu


SJP.pl


gnuśność

bezwład, bezczynność


SJP.pl


gnuśny

leniwy, bezwładny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) (o osobach) charakteryzujący się lenistwem, ospałością

 (1.2) (o rzeczach) charakteryzujący się brakiem działalności, aktywności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na próżno kapela wygrywała skoczne dryganty, sztajery i menuety, liberia, w białych kosmatych surdutach, niestrudzenie roznosiła słodkie muszkatele i alikanty, a czarujące gospodynie usiłowały ożywić gnuśną zabawę - nuda nie dała się rozproszyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡnuɕnɨ, AS: gnuśny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gnuśnieć, zgnuśnieć

 przym. zgnuśniały

Wiktionary

Synonimy:

leniwy, bezczynny, bezowocny, nieużyteczny, nieśpieszny, opóźniający, ospały, żółwi, ślimaczny, powolny, opieszały

Wiktionary


gnyk

kość będąca miejscem przyczepu mięśni języka i krtani u człowieka, ssaków i ptaków; kość gnykowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. anat. kość gnykowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mocno zaciśnięta na gnyku obroża uniemożliwiała oddychanie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gnykowy

Wiktionary


gnykowy

przymiotnik od: gnyk; kość gnykowa - kość będąca miejscem przyczepu mięśni języka i krtani u człowieka, ssaków i ptaków


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. związany z gnykiem, dotyczący gnyka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogólną budową aparat gnykowy dzięciołów nie różni się jednak od aparatu gnykowego występującego u ptaków mających krótsze języki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnyk mrz.

Wiktionary


gnyp

krótki nóż szewski; knyp


SJP.pl


gnypek

pogardliwie: smarkacz, wyrostek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Zabrzeg. obraź. osoba o niskim wzroście

 (1.2) gw-pl|Warmia. małe dziecko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) gw-pl|Bytom. mały nóż krawiecki

 (2.2) gw-pl|Warmia. tępy nóż

Wiktionary


gnój

wulgarnie: brudas, prymityw, leń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) roln. nawóz zwierzęcy; stałe i płynne odchody zwierzęce, zmieszane ze ściółką, używane do nawożenia gleby;

 (1.2) pot. nieporządek, bałagan, połączony z brudem

 (1.3) gw-pl|Bukowina. ropna wydzielina

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pejor. obraź. lekcew. wulg. dzieciak

 (2.2) pejor. obraź. wulg. podstępny, złośliwy lub wredny mężczyzna

forma czasownika.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. od: gnoić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • obornik
  • Gnój – powieść Wojciecha Kuczoka

Wikipedia

Przykłady

 (2.2) Za kogo ty się, gnoju, uważasz, co?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡnuj, AS: gnui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnojnik mrz., gnójka ż., gnojka ż., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojownica ż., gnojowisko n., gnojownia ż., gnojówa ż., gnojownik mrz., gnojowiec mzw., gnojak mzw./mrz., gnojenie n.

:: zdrobn. gnojek mos.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk., ognoić dk.

 przym. gnojowy, gnojny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obornik

 (1.2) bajzel, bałagan, chlew, nieporządek, obora, wulg. pierdolnik, syf

 (2.1) dzieciaczysko, obraź. gówniarz

 (2.2) szuja, wulg. chuj

Wiktionary


gnójka

owad podobny do pszczoły; gnojka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ent. nazwa systematyczna|Eristalis tenax|Linnaeus|ref=tak., owad z rodziny bzygowatych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czerw gnójki wygląda obrzydliwie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnój mos./mrz., gnojek mos., gnojnik mrz., gnojka ż., gnojanka ż., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojownica ż., gnojowisko n., gnojownia ż., gnojówa ż., gnojownik mrz., gnojowiec mzw., gnojak mzw./mrz., gnojenie n.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk., ognoić dk.

 przym. gnojowy, gnojny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gnojka, gnojka wytrwała

Wiktionary


gnębiciel

ktoś, kto gnębi kogoś, prześladuje; prześladowca; ciemiężca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto gnębi innych; ten, który zachowuje się okrutnie w stosunku do kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gnębiciele narodu zostali obaleni.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gnębić ndk.

 rzecz. gnębienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciemięzca, ciemiężyciel, dręczyciel, oprawca, prześladowca, tyran

Wiktionary


gnębicielka

→ gnębiciel; ciemiężycielka, ciemiężczyni, krzywdzicielka


SJP.pl


gnębicielski

przymiotnik od: gnębiciel


SJP.pl


gnębienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gnębić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡnɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: gnẽmbʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gnębić ndk.

 rzecz. gnębiciel m., gnębicielka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szykanowanie, dręczenie

Wiktionary


gnębić

1. uciskać, prześladować;
2. powodować niepokój; trapić, nękać;
3. gnębić się - przejmować się, martwić się, trapić się, dręczyć się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. pognębić, zgnębić)

 (1.1) znęcać się psychicznie lub fizycznie nad kim lub nad czym

 (1.2) powodować zły stan psychiczny

czasownik zwrotny niedokonany gnębić się (dk. pognębić się, zgnębić się)

 (2.1) trwać w złym stanie psychicznym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele rządów gnębi działaczy politycznych.

 (1.2) Monikę gnębiła zazdrość o swojego męża.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnębienie n., gnębiciel mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dręczyć, prześladować, uciskać; daw. oprymować

 (1.2) kłopotać, trapić

 (2.1) trapić się, niepokoić się

Wiktionary


go

strategiczna gra planszowa dla dwóch osób, wywodząca się z Chin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rodzaj gry planszowyanszowej;

forma zaimka.

 (2.1) D. i B. 3. os. lp. od: on

 (2.2) D. i B. 3. os. lp. od: ono

Wiktionary

Go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczoraj znów wygrałem w go.

 (2.1) Spotkałam go na mieście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔ, AS: go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goista mos., goistka ż.

Wiktionary


go-cart

[czytaj: gokart] nieduży samochód do ścigania się; gokart, gocart, kart


SJP.pl


go-go

[czytaj: goł goł] dotyczący żywego tańca i głośnej muzyki, wykonywanych w dyskotekach albo podobnych klubach nocnych; taniec dyskotekowy; także: oferujący erotyczny show (np. klub go-go)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. rytmiczna odmiana hip hopu wykonywana akustycznie

 (1.2) choreogr. taniec do muzyki go-go (1.1)

 (1.3) zob. taniec na rurze.

przymiotnik

 (2.1) przypominający taniec na rurze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔw‿ˈɡɔw, AS: gou̯‿gou̯

Wiktionary


goa

stan w Indiach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim;

Wiktionary

Goa (hindi गोवा, trb.: "Gowa", trl.: "Govā"; konkani गोंय, trb.: "Gomja", trl.: "Goṃya"; port. "Goa", ang. "Goa") – stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim, region turystyczny Indii, 500 km na południe od Mumbaju. W czasach nowożytnych jeden z głównych ośrodków wpływów europejskich w Azji, zwany "Rzymem Wschodu".

Wikipedia


goal-line

[czytaj: gołl lajn] w piłce nożnej: technologia umożliwiająca określenie, czy piłka przekroczyła linię bramkową


SJP.pl


goalball

[czytaj: golbol] sport drużynowy osób niewidomych i słabowidzących, rozgrywany przez dwie 3-osobowe drużyny, polegający na rzucaniu piłki do bramki przeciwników


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dyscyplina sportowa dla osób niewidomych i słabowidzących, przypominająca piłkę ręczną

Wiktionary

Goalball – gra drużynowa dla osób niewidomych i słabowidzących. Została stworzona w 1946 roku przez Niemca Seppa Reindle i Austriaka Hansa Lorenzena w ramach doskonalenia sposobów rehabilitacji niewidomych weteranów II wojny światowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jesteśmy pierwszym uniwersytetem w Polsce, który (…) wprowadził zajęcia wychowania fizycznego z goalballa.

Wiktionary


goalballista

[czytaj: golbolista] zawodnik uprawiający goalball


SJP.pl


goalballistka

[czytaj: golbolistka] zawodniczka uprawiająca goalball


SJP.pl


goalkeeper

[czytaj: golkiper] środowiskowo: bramkarz; golkiper, goalkiper


SJP.pl

Goalkeeper (pol. "Bramkarz") – holenderski system CIWS, zapewniający obronę okrętom. Jego głównym zadaniem jest zwalczanie nisko lecących pocisków przeciwokrętowych oraz samolotów. System składa się z szybkostrzelnego działka General Electric GAU-8/A Avenger i bezobsługowego radaru Signaal zblokowanego na jednej podstawie. Radar automatycznie wykrywa cele, klasyfikuje je, namierza oraz dokonuje wyboru celu do zniszczenia w zależności od stopnia stwarzanego zagrożenia.

Wikipedia


goalkeeperka

→ goalkeeper [czytaj: golkiperka]; golkiperka, bramkarka


SJP.pl


goalkiper

[czytaj: golkiper] środowiskowo: bramkarz; golkiper, goalkeeper


SJP.pl


goar

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Goar – imię męskie o pochodzeniu prawdopodobnie germańskim lub celtyckim.

Wikipedia


goban

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) sport. plansza do go i gomoku;

Wiktionary

Goban (jap. 碁盤; chiń. 棋板, pinyin: qíbǎn lub trad. 棋盤 upr. 棋盘, qípán, kor. 바둑판 - paduk p'an) – plansza do go złożona z 19 poziomych i 19 pionowych linii, na których przecięciach kładzie się kamienie. Czasami stosuje się również mniejsze rozmiary np. 9x9 lub 13x13. Bardzo rzadko spotyka się plansze o parzystej liczbie linii. Na standardowym gobanie zaznaczone są hoshi, tengen oraz punkty na 4. linii równo oddalone od dwóch najbliższych hoshi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wolnych chwilach siadał przy gobanie i układał gry zawodowców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔbãn, AS: gobãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deska, plansza

Wiktionary


gobbledygook

[czytaj: gobldiguk] zawiły, nadęty styl pisania, wypowiadania się


SJP.pl


gobelin

dekoracyjna tkanina ścienna (jedwabna lub wełniana) przedstawiająca sceny mitologiczne, biblijne, motywy roślinne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) szt. ozdobna tkanina, naśladująca malowidło, stosowana do ozdoby ścian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wystawie zaprezentowano gobeliny z watykańskiej kolekcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈbɛlʲĩn, AS: gobelʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gobeliniarz m., gobeliniarka ż., gobeliniarskość ż., gobelinowość ż.

:: zdrobn. gobelinek m.

 przym. gobelinowy, gobeliniarski

 przysł. gobeliniarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makata, tapiseria

Wiktionary


gobeliniarski

dotyczący gobeliniarstwa


SJP.pl


gobeliniarstwo

sztuka tworzenia gobelinów


SJP.pl


gobelinowy

przymiotnik od: gobelin


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z gobelinami, dotyczący gobelinów, wytwarzania gobelinów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gobelin mrz., gobelinek mrz., gobeliniarz mos., gobeliniarka ż., gobeliniarskość ż., gobelinowość ż., gobeliniarstwo n.

 przym. gobeliniarski

 przysł. gobeliniarsko

Wiktionary


gobi

obszar suchych stepów, półpustyń i pustyń w Mongolii i Chinach


SJP.pl

Gobi (mong.: Говь; Gow’; chiń. 戈壁; pinyin "Gēbì") – wyżynny obszar stepów, półpustyń i pustyń w Azji Wschodniej, leżący na terenie południowej Mongolii i północnych Chin. Piąta pod względem wielkości pustynia na Ziemi (trzecia, nie licząc pustyń lodowych).

Wikipedia


gobijski

→ Gobi


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gobi, dotyczący Gobi

Wiktionary

Patrz:

Gobi

Powiązane:

 rzecz. Gobi

Wiktionary


goblin

brzydkie, złośliwe stworzenie, karzeł z brytyjskich wierzeń ludowych; bohater wielu opowiadań, gier itp. fantasy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) liter. fant. człekokształtne brzydkie stworzenie, pełen złośliwości bohater ludowych opowieści;

Wiktionary

Goblin – fantastyczne stworzenie wywodzące się z brytyjskich baśni i legend. Jest tam przedstawiane jako istota zła lub jedynie złośliwa, zazwyczaj brzydka i groteskowa. Różne postacie nazywane goblinami często pojawiają się kulturze masowej – występują w wielu utworach i grach fantasy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W książce „Hobbit, czyli tam i z powrotem” gobliny jeżdżą na wargach, olbrzymich wilkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔblʲĩn, AS: goblʹĩn

Wiktionary


goblinka

mało przyjazna humanoidalna istota fantastyczna płci żeńskiej, wywodząca się z brytyjskich baśni i legend


SJP.pl


gobliński

→ goblin


SJP.pl

Patrz:

goblin

goc

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Abram Goc – rosyjski polityk
  • Aniela Goc – polska mistrz kosmetyki
  • Przemysław Goc – polski producent muzyczny, kompozytor i multiinstrumentalista

Wikipedia


goc.

skrót od: gocki


SJP.pl

skrót

 (1.1) = gocki

Wiktionary


gocart

[czytaj: gokart] nieduży samochód do ścigania się; gokart; go-cart; kart


SJP.pl


goch

nazwisko


SJP.pl

Goch – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Düsseldorf, w powiecie Kleve. Liczba mieszkańców w 2018 roku wynosiła 33 825.

Wikipedia


gocha

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zgrub. gorzałka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔxa, AS: goχa

Wiktionary


gochugaru

[czytaj: goczugaru] ostra przyprawa koreańska, chilli w proszku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. spoż. koreańska odmiana ostrej papryki o wąskich strączkach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama mówi, że najpyszniejsza jest cukinia zrobiona według włoskiego przepisu, z przysmażonymi plasterekasterkami czosnku i ostrą papryką, z braku włoskiej zastąpioną koreańską gochugaru.

Wiktionary


gochujang

rzeczownik

 (1.1) kulin. gęsta, ostra koreańska pasta z czerwonej papryki chili, ryżu i fermentowanej soi;

Wiktionary

Gochujang ( 고추장) – ostra koreańska pasta stosowana jako przyprawa do jedzenia, produkowana z czerwonej papryki chili, kleistego ryżu, fermentowanej soi i soli. Tradycyjnie "gochujang" fermentowano latami, przechowując pastę poza domem w glinianych naczyniach, zazwyczaj na kamiennej podstawie nazywanej „jangdokdae” ( 장독대). "Gochujang" ma kod 2103.90.1030 w Zharmonizowanym Systemie Oznaczania i Kodowania Towarów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gochujang to smaczna, słodka, pikantna i fermentowana pasta chili, wykonana z chili w proszku, kleistego ryżu, meju (fermentowanej soi) oraz soli.

Wiktionary


goci

przedstawiciel subkultury gotyckiej, miłośnik gotyckiego rocka charakteryzujący się czarnym ubiorem i makijażem


SJP.pl

Goci, Gotowie ( 𐌲𐌿𐍄𐌸𐌹𐌿𐌳𐌰, "Gutþiuda"; Gothi, u Pliniusza Starszego "Gutones", u Tacyta "Gotones"; Γότθοι) – jedno z największych i najważniejszych plemion wschodniogermańskich, mówiące językiem gockim.

Wikipedia


gocki

charakterystyczny dla Gotów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gotami, dotyczący Gotów

 (1.2) daw. gotycki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. wymarły język wschodniogermański, używany przez germańskie plemię Gotów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O ścisłych stosunkach słowiańsko-gockich świadczą zjawiska językowe, potwierdzające tezę, że stosunki te zyskały na znaczeniu dopiero wówczas, gdy Gotowie osiedlili się na południu.

 (2.1) Gocki miał dwa dialekty: wizygocki oraz ostrogocki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regotycyzacja ż., gotycyzacja ż., Got m., Gotka ż., gockość ż.

 przym. gotyjski, gotycki

Wiktionary


gockojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługiwał się językiem gockim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługiwali się językiem gockim

 (1.3) spisany, stworzony w języku gockim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: gockoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


goczałkowice

dawna część wsi Goczałkowice-Zdrój


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. część wsi Wrzawy, w województwie podkarpackim, w powiecie tarnobrzeskim, w gminie Gorzyce

 (1.2) pot. geogr. Goczałkowice-Zdrój

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Goczałkowice – część wsi Wrzawy położona w województwie podkarpackim, w powiecie tarnobrzeskim, w gminie Gorzyce
  • Goczałkowice – przystanek kolejowy
  • Goczałkowice-Zdrój – wieś w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Goczałkowice-Zdrój
  • Goczałkowice-Zdrój (gmina)
  • Goczałkowice-Zdrój (gromada)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ela pojechała na miesiąc do Goczałkowic do sanatorium.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goczałkowiczanin mos., goczałkowiczanka ż.

 przym. goczałkowicki

Wiktionary


goczałkowice-zdrój

wieś w Polsce


SJP.pl

fraza rzeczownikowa, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś uzdrowiskowa w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim;

Wiktionary

Goczałkowice-Zdrój ( Bad Gottschalkowitz) – wieś gminna o charakterze wypoczynkowym w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Goczałkowice-Zdrój, historycznie na Górnym Śląsku, siedziba gminy Goczałkowice-Zdrój.

Miejscowość jest jedną z dwóch w województwie śląskim, które mają status uzdrowiska (drugim jest miasto Ustroń).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W uzdrowisku Goczałkowice-Zdrój znajdują się: 2 szpitale uzdrowiskowe, 3 zakłady przyrodolecznicze, 2 sanatoria rehabilitacyjne oraz przychodnia uzdrowiskowa.

Wiktionary


goczałkowicki

przymiotnik od: Goczałkowice-Zdrój


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Goczałkowic, związany z Goczałkowicami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piłkarz występował przed laty w barwach goczałkowickiego klubu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Goczałkowice lm nm., goczałkowiczanin mos., goczałkowiczanka ż.

Wiktionary


goczałkowiczanin

mieszkaniec Goczałkowic (wsi w Polsce)


SJP.pl


goczałkowiczanka

mieszkanka Goczałkowic (wsi w Polsce)


SJP.pl


goczałków

Goczałków (nazwa oboczna: Goczałków Dolny, niem. "Gutschdorf")– wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Strzegom.

Leży nad górnym Wierzbiakiem, który około 1 km na południowy zachód od wsi formuje się ze swych źródłowych strumieni.

Wikipedia


gocław

1. nazwa dwóch wsi w Polsce;
2. osiedle w Warszawie;
3. część Szczecina


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gocław – staropolskie imię męskie
  • Gocław – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
  • Gocław – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Pilawa
  • Gocław – przejściowa nazwa (1945-46) Jasienia
  • Gocław – część Szczecina
  • Gocław – dawne osiedle administracyjne Szczecina
  • Gocław – osiedle w Warszawie
  • Gocław-Lotnisko – spółdzielnia mieszkaniowa w Warszawie

Wikipedia


gocławek

Gocławek – osiedle i obszar MSI w dzielnicy Praga-Południe w Warszawie.

Wikipedia


gocławianin

mieszkaniec Gocławia


SJP.pl


gocławianka

mieszkanka Gocławia


SJP.pl


gocławski

→ Gocław


SJP.pl

Patrz:

Gocław

gocłowski

nazwisko


SJP.pl


godawari

rzeka w Indiach


SJP.pl

Godawari – rzeka w środkowych Indiach, o długości 1448 km i powierzchni dorzecza 313 tys. km². Średni roczny przepływ przy ujściu wynosi 3980 tys. m³/s.

Jej źródła znajdują się na wschodnich stokach Ghatów Zachodnich. Płynie w kierunku południowo-wschodnim w poprzek Półwyspu Indyjskiego, przez wyżynę Dekan i Ghaty Wschodnie. Uchodzi deltą (połączoną kanałem z rzeką Kryszna) do Zatoki Bengalskiej (wybrzeże Madhya Pradesh).

Wikipedia


godać

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) reg. pozn. gw-pl|Śląsk Cieszyński. mówić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie trza godać, bło kłozdy wiy, ze takie bitki tło przecio nic dłobrygło.

 (1.1) Nie godej tyla, chopie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godka ż.

Wiktionary


godebski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bazyli Godebski herbu Godziemba – wojski i stolnik piński
  • Franciszek Ksawery Godebski
  • Cyprian Godebski
  • Misia Godebska
  • o. Marcin Godebski, rektor kolegium jezuickiego w Pińsku - zobacz Andrzej Bobola

Wikipedia


godecja

roślina zielna z rodziny wiesiołkowatych; marszawa


SJP.pl


godehard

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspomnienie liturgiczne świętego Godeharda obchodzone jest 5 maja.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gotard

Wiktionary


godek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Godek – polski polityk
  • Jarosław Godek – polski wioślarz
  • Kaja Godek – polska działaczka pro-life
  • Malwina Smarzek-Godek – polska siatkarka
  • Sławomir Godek – polski prawnik
  • Robert Godek – polski samorządowiec
  • Włodzimierz Godek – polski dziennikarz

Wikipedia


godet

klin poszerzający dół sukni lub rękaw


SJP.pl

Godet to dodatkowa wstawka w odzieży z tkaniny w kształcie wycinka koła, zwykle stosowana w sukniach i spódnicach. Dodanie godetów powoduje rozszerzenie się ubioru – zwiększona jest w ten sposób szerokość i objętość. Godety najczęściej wszywa się w halkach. Dodanie godetów do ubrania daje również osobie je noszącej większy zakres ruchów.

Wikipedia


godetowy

→ godet


SJP.pl

Patrz:

godet

godfryd

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Godfryd, Gotfryd – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się ze złożenia słów "god" – bóg i "frid" – pokój. Staropolskim wariantem jest "Godprzyd".

Gotfryd i Godfryd imieniny obchodzi 13 stycznia i 8 listopada.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Księżniczka zobaczyła pierwszy raz hrabiego Godfryda na balu z okazji rocznicy wyboru papieża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔtfrɨt, AS: gotfryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Godfryda ż.

Wiktionary


godiva

Na tę stronę wskazuje „Lady Godiva”. Zobacz też: film pod tym tytułem.

Godiva, Lady Godiva (XI w., staroang. "Godgifu" "Bożydara" od "God" "Bóg" i "giefu" "dar") – żona saksońskiego earla Mercji, lorda Coventry Leofrica III.

Wikipedia


godka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mowa, język

 (1.2) gw-pl|księstwo łowickie. rozmowa

 (1.3) gw-pl|księstwo łowickie. bajka

 (1.4) gw-pl|księstwo łowickie. zagadka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. godać ndk.

Wiktionary


godkowo

wieś w Polsce


SJP.pl

Godkowo (niem. "Göttchendorf", po 1945 roku "Gutkowo") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Godkowo.

W latach 1954–1972 wieś była siedzibą władz gromady Godkowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego. W latach 1818–1975 należała do powiatu pasłęckiego. Znajduje się w regionie historycznym Prusy Górne.

Wikipedia


godkowski

przymiotnik od: Godkowo


SJP.pl


godlewo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu kowieńskim.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Godlewo – wieś w Bułgarii
  • Godlewo – wieś w Polsce
  • Godlewo – miasto na Litwie
  • Godlewo – dawny folwark. Tereny, na których był położony, leżą na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Markowo.
  • Godlewo – dawna gmina wiejska na Kowieńszczyźnie, istniejąca w latach 1919–1950

Wikipedia

Powiązane:

 przym. godlewski

Wiktionary


godlewski

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Godlewa

Wiktionary

Godlewski (forma żeńska: Godlewska; liczba mnoga: Godlewscy) – polskie nazwisko.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Godlewo n.

Wiktionary


godni

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. bożonarodzeniowy

forma przymiotnika.

 (2.1) lm. mos. M. W. zob. godny.

Wiktionary


godnica

godnica pontyjska - gatunek stonki


SJP.pl


godnie

przysłówek

 (1.1) w sposób stosowny, odpowiedni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miejmy nadzieję, że Maryś będzie nas godnie reprezentował.

 (1.1) Bylebyś się tam godnie zachowywał.

 (1.1) Godnie uczciliśmy 11 listopada.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godność ż., godny mos.

 przym. godny

Wiktionary


godniej

stopień wyższy od przysłówka: godnie


SJP.pl


godniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: godny; bardziej godny


SJP.pl


godnościowy

związany z godnością


SJP.pl


godność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poczucie własnej wartości, szacunek dla samego siebie;

 (1.2) zaszczytne stanowisko, oficjalna funkcja

 (1.3) przest. nazwisko

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) KOR miał posłanie skierowane do bardzo szerokiego kręgu ludzi, którzy chcieli żyć normalnie, z godnością, w miarę spokojnie.

 (1.2) Mój dziadek piastował wysokie godności.

 (1.3) Jak pana godność?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔdnɔɕt͡ɕ, AS: godność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godny mos.

 przym. godny, godnościowy

 przysł. godnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) honor, duma

 (1.2) tytuł, urząd

Wiktionary


godny

1. wart czegoś lub kogoś, zasługujący na coś
2. pełen poczucia własnej wartości, wyrażający to poczucie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wart, zacny

 (1.2) zasługujący na coś

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. rel. bożonarodzeniowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz kandydat jest godny i uczciwy.

 (1.1) Nie znalazł nikogo godnego, kogo mógłby nazwać swoim przyjacielem.

 (1.2) Jak na amatorski sopran miała godną podziwu emisję i skalę, może odrobinę niepewny dla sceny profesjonalnej, ale z takimi właśnie koloraturami, jakie robiły wrażenie na krasnoludach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔdnɨ, AS: godny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godność ż., pogoda ż.

 przysł. godnie

Wiktionary


godoberyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Godoberami, dotyczący Godoberów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język godoberyjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Godober m.

Wiktionary


godoliasz

Go

Wikipedia


godot

1. tytułowy bohater dramatu S. Becketta "Czekając na Godota";
2. czekać na Godota - czekać nadaremnie


SJP.pl

Godot – postać nierzeczywista, na którą się czeka, lecz która nigdy nie nadejdzie. Tytułowa postać z filozoficznego dramatu Samuela Becketta „Czekając na Godota”, w którym dwóch włóczęgów, Estragon i Vladimir, czekają przy drodze na Godota, który ma być ich zbawieniem, jednak nigdy się nie pojawia. "Czekanie na Godota" stało się przysłowiowym zwrotem.

Wikipedia


godowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|godować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. godować ndk.

Wiktionary


godować

czasownik nieprzechodni

 (1.1) o ptakach: odbywać gody

 (1.2) daw. ucztować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈdɔvat͡ɕ, AS: godovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godowanie n., gody nmos.

Wiktionary


godowski

przymiotnik od: Godów


SJP.pl


godowy

związany z godami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z godami, dotyczący godów

 (1.2) przest. ślubny, weselny, biesiadny

 (1.3) przest. uroczysty, odświętny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drugą oznaką okresu godowego u byków jest wydzielany charakterystyczny zapach piżma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈdɔvɨ, AS: godovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gody nmos., godzenie n.

 czas. godzić

Wiktionary


godoć

czasownik

 (1.1) reg. bukowski, pow. sanocki mówić

Wiktionary


godprzyd

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) stpol. imię|polski|m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔtpʃɨt, AS: gotpšyt

Wiktionary


godula

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) herald. polski herb szlachecki;

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (2.1) geogr. część miasta Ruda Śląska w Polsce, w województwie śląskim;

 (2.2) geogr. szczyt w Beskidzie Śląsko-Morawskim, w Czechach;

Wiktionary

Godula ( Godullahütte) – dzielnica Rudy Śląskiej, którą według danych z 2006 roku zamieszkiwało 12 151 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Kiedy Godulę przyłączono do Polski?

 (2.1) W 1924 odsłonięto w Goduli pomnik poległych powstańców.

 (2.2) Szczyt Goduli budują warstwy zielonkawych piaskowców.

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1)

:: rzecz. godulanin mos., godulanka ż.

 (2.2)

:: przym. godulski

Wiktionary


godulski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Goduli, związany z Godulą, pochodzący z Goduli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fasadę wykonano w piaskowcu godulskim z Brennej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Godula ż.

Wiktionary


godunow

nazwisko, np. Borys Fiodorowicz Godunow (1551-1605), car Rosji


SJP.pl


gody

1. uroczystości weselne;
2. okres godowy u zwierząt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) książk. uroczystości weselne

 (1.2) książk. okrągły jubileusz małżeński

 (1.3) zool. okres i zachowania poprzedzające kopulację u zwierząt

 (1.4) zob. Gody.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • uroczystości weselne, połączone z wystawnym przyjęciem i tańcami
  • nazwa rocznicy małżeńskiej (np. złote gody) → patrz rocznice ślubu
  • okres godowy u zwierzyny:
    • rykowisko u jeleni
    • cieczka lisów
    • tokowisko cietrzewi
  • Święto Godowe – święto wywodzące się ze słowiańskiej tradycji ludowej.
  • Gody – w Kościele rzymskokatolickim okres od pierwszego dnia Świąt Bożego Narodzenia do Trzech Króli, a po nim następuje okres karnawału.
  • Gody – gra karciana wydawnictwa Portal
  • Gody (ob. część wsi Gody-Dobrowódka) – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie kołomyjskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Które gody dziadkowie obchodzili w zeszłym roku?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gody lm nm., pogoda ż.

 czas. godować ndk., zgadzać ndk., zgodzić dk.

 przym. godowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wesele

 (1.3) okres godowy

Wiktionary


godycki

nazwisko


SJP.pl


godyń

nazwisko


SJP.pl


godz.

skrót od: godzina (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = godzina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ramach treningów i ćwiczeń dotyczących systemów alarmowania, celem jednoczesnego upamiętnienia 75. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, w dniu 1 sierpnia 2019 roku o godz. 17:00 w Choczu nadany zostanie pojedynczy akustyczny sygnał alarmowy (syrena).

 (1.1) Konferencja prasowa odbyła się o godz. 14:00 (= czternastej).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈd͡ʑĩna, AS: goʒ́ĩna

Wiktionary


godzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|godzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. godzić

 przym. godowy

Wiktionary


godzianowski

przymiotnik od: Godzianów


SJP.pl


godzianów

wieś w Polsce


SJP.pl

Godzianów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Godzianów.

Wieś arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w ziemi rawskiej województwa rawskiego w 1792 roku. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Godzianów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


godzien

przymiotnik

 (1.1) przest. godny, wart czegoś, zasługujący na coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie jestem godzien, abyś poświęcił się dla mnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔd͡ʑɛ̃n, AS: goʒ́ẽn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) godny

Wiktionary


godzieski

przymiotnik od: Godziesze Wielkie


SJP.pl


godzieszów

Godzieszów (niem. "Günthersdorf)" – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Nowogrodziec. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

Wikipedia


godzik

nazwisko


SJP.pl


godzikowice

Godzikowice ( Rosenhain) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława.

Wikipedia


godzilla

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (1.1) kult. liter. film. gigantyczny, fantastyczny potwór z japońskiej serii komiksów i filmów;

Wiktionary

Godzilla (jap. ゴジラ "Gojira") – fikcyjny gigantyczny potwór kaijū z serii filmów o tej samej nazwie. Po raz pierwszy pojawił się w filmie "Godzilla" z 1954. Prawa do niego posiada wytwórnia Tōhō. Jest jedną z najpopularniejszych ikon japońskiej popkultury. W zależności od medium jest kreowany na zagrożenie dla ludzkości albo jej obrońcę. Jego przeciwnikami często są inne gigantyczne potwory, czasem zsyłane na Ziemię przez kosmitów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pojawił się potwór! To Godzilla!

 (1.1) Popełniliśmy błąd pięćdziesiąt lat temu, kiedy próby jądrowe stworzyły Godzillę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈd͡ʑilːa, AS: goʒ́i•la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Godżilla m., Głodzilla m.

 przym. godzillowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Godżilla

Wiktionary


godzillowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) kult. związany z Godzillą, dotyczący Godzilli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔd͡ʑilˈːɔvɨ, AS: goʒ́i•lovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Godzilla m.

Wiktionary


godzimir

imię męskie


SJP.pl

Godzimir – staropolskie imię męskie. Składa się z członu "Godzi-" („robić coś w stosownym czasie”, „dopasowywać, czynić odpowiednim”) i "-mir" („pokój, spokój, dobro”). Może zatem oznaczać „ten, który czyni ład i pokój”. Wystąpiło w XV wieku.

Jedną z form skróconych jest Godzisz. Porównaj też: Mirogod, imię złożone z tych samych członów, lecz w innej kolejności.

Wikipedia


godzimirostwo

Godzimir z małżonką; Godzimirowie


SJP.pl


godzimirowie

Godzimir z małżonką; Godzimirostwo


SJP.pl


godzimirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Godzimira lub z nim związany


SJP.pl


godzina

jednostka czasu równa 1/24 dnia; 60 minut ; 3600 sekund


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miar. fiz. odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom;

 (1.2) moment w ciągu doby wyrażony w jednostkach czasu

 (1.3) eduk. uczn. zob. godzina lekcyjna.

 (1.4) astr. zob. godzina kątowa.

 (1.5) przen. wyznaczony moment

Wiktionary

Godzina, skrót godz., oznaczenie h (ang. "hour", hora) – jednostka miary czasu, dwudziesta czwarta część doby, dwunasta część dnia lub nocy astronomicznej. Jedna godzina to 4 kwadranse, 60 minut lub 3600 sekund. Godzina nie jest jednostką układu SI, ale jest przez ten układ uznawana.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wpadnę do ciebie za godzinę.

 (1.2) — Przepraszam, która godzina? — Siedemnasta czterdzieści trzy.

 (1.3) Jutro do szkoły mam na czwartą godzinę, więc mogę się wyspać.

 (1.3) W poniedziałki mam dwie godziny matmy.

 (1.5) Godzina "W" nadchodzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈd͡ʑĩna, AS: goʒ́ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godzinnik m., godzinówka ż., godzinki nmos.

:: zdrobn. godzinka ż.

 przym. godzinny, godzinowy, cogodzinny

 przysł. godzinami

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. h, skr. godz.

Wiktionary


godzinami

bardzo długo


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) bardzo długo, wiele godzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedyś stali godzinami w kolejce po mięso, bo tak chciała komuna, dziś opychają się hamburgerami, bo tego chce amerykański koncern.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godzina ż., godzinka ż., godzinówka ż., godzinnik mrz.

 przym. godzinowy

 przysł. godzinowo

Wiktionary


godzineczka

zdrobnienie od: godzinka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: godzina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔd͡ʑĩˈnɛt͡ʃka, AS: goʒ́ĩnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godzinnik mrz.

Wiktionary


godziniorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rzem. zegarmistrz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godziny nmos., godzinki nmos.

Wiktionary


godzinka

zdrobnienie od: godzina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: godzina

 (1.2) pot. jakiś czas trwający około godziny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Poleżę sobie tak z godzinkę i potem skoczymy, dobrze?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godzinnik mrz., godzina ż., godzinki nmos.

 przysł. godzinami

 przym. godzinny

Wiktionary


godzinki

zdrobnienie od: godzina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) rel. rodzaj katolickiego nabożeństwa teocentrycznego, maryjnego lub za wstawiennictwem świętych;

 (1.2) liter. tekst odmawianych lub śpiewanych godzinek (1.1)

 (1.3) bibliot. rodzaj dawnego prywatnego modlitewnika

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zegarek

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: godzinka

Wiktionary

Godzinki – modlitwa paraliturgiczna w Kościele katolickim oraz w niektórych innych związkach wyznaniowych nawiązujących do pobożności katolickiej, mająca najczęściej charakter wstawienniczy. Ułożona według godzin brewiarzowych nie stanowi natomiast elementu Liturgii godzin i najczęściej sprawowana jest w ciągu, z pominięciem podziału godzinowego. Wykonywana powinna być jako chóralny kanon dialogiczny, ale może być również modlitwą indywidualną, także recytowaną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Babcia Honorata wychodziła wcześniej do kościoła, bo lubiła godzinki.

 (1.1) Tuż przed mszą organista zaintonował godzinki za zmarłych.

 (1.2) W tekście godzinek wymienieni zostali Samson i Gedeon.

 (1.3) Prace nad godzinkami rozpoczęli w 1411 roku bracia Limbourg, a przerwała je ich śmierć w 1416 w wyniku zarazy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godzina ż., godziny nmos., godziniorz mos., godzinka ż.

 przym. godzinowy, godzinny

Wiktionary


godzinnik

dawniej:
1. zegar;
2. tarcza zegara;
3. wskazówka godzinowa zegara


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. zob. zegar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈd͡ʑĩɲːik, AS: goʒ́ĩ•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godzina ż., godzinka ż., godzineczka ż.

 przym. godzinny, godzinowy

 przysł. godzinami

Wiktionary


godzinny

trwający godzinę; jednogodzinny; jednogodzinowy (rzadko)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający jedną godzinę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pociąg przyjechał do stacji docelowej z godzinnym opóźnieniem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: goʒ́ĩ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godzina ż., godzinnik m., godzinówka ż., godzinka ż., godzinki nmos.

 przym. godzinowy, cogodzinny

Wiktionary


godzinowy

przymiotnik od: godzina


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do godziny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Małgosiu, czy ułożyłaś już mój grafik godzinowy na nowy miesiąc?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godzinnik mrz., godzina ż., godzinki nmos.

 przysł. godzinowo, godzinami

 przym. godzinny

Wiktionary


godziny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zegar

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Godziny (The Hours) – powieść Michaela Cunninghama
  • Godziny (The Hours) – amerykański film z 2002 w reżyserii Stephena Daldry’ego, ekranizacja powieści
  • godzina

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. godzinki nmos., godziniorz mos.

Wiktionary


godzinówka

potocznie:
1. stawka godzinowa, wynagrodzenie za godzinę pracy;
2. coś trwającego jedną godzinę


SJP.pl


godzisz

1. doprowadzać do porozumienia
2. łączyć dwie sprawy
3. celować, nastawać na kogoś
4. najmować do pracy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Godzisz (imię)
  • Godzisz – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Sobolew
  • Godzisz – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk

Wikipedia


godziszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Godziszewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Skarszewy
  • Godziszewo – przysiółek wsi Kokorzyn w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Kościan
  • Godziszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Siedlec
  • Godziszewo – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Siedlec
  • Godziszewo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Resko
  • Godziszewo – dawna gmina wiejska
  • Godziszewo – dawna gromada
  • Godziszewo – jezioro w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Sieraków, leżące na terenie Pojezierza Poznańskiego

Wikipedia


godziszewski

nazwisko


SJP.pl


godziszka

wieś w Polsce


SJP.pl

Godziszka (dawn. "Godziska") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Buczkowice.

Leży 15 km na południe od Bielska-Białej. W sąsiedztwie Szczyrku, Buczkowic, Rybarzowic, Kalnej, Słotwiny i Łodygowic.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Godziszka. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bielskim. Powierzchnia sołectwa wynosi 312 ha, a liczba ludności 2337, co daje gęstość zaludnienia równą 749 os./km².

Wikipedia


godziszostwo

Godzisz z małżonką; Godziszowie


SJP.pl


godziszowie

Godzisz z małżonką; Godziszostwo


SJP.pl


godziszowski

przymiotnik od: Godziszów


SJP.pl


godziszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Godzisza lub z nim związany


SJP.pl


godziszów

nazwa kilku miejscowości w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Godziszów – nazwa zniesiona, wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Godziszów
  • Godziszów – część wsi Majdan Zbydniowski w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Zaleszany
  • Godziszów – wieś w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Goleszów
  • Godziszów – gromada
  • Godziszów Pierwszy, Godziszów Drugi, Godziszów Trzeci

Wikipedia


godzisław

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Godzisław – staropolskie imię męskie
  • Godzisław – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gm. Grzmiąca

Wikipedia


godzisława

imię męskie


SJP.pl

Godzisława – żeńska forma imienia Godzisław, nienotowana w źródłach staropolskich. Jej formę pochodną mogło stanowić m.in. imię Gosława.

Godzisława imieniny obchodzi 24 grudnia.

Wikipedia


godzisławostwo

Godzisław z małżonką; Godzisławowie


SJP.pl


godzisławowie

Godzisław z małżonką; Godzisławostwo


SJP.pl


godzisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Godzisława lub z nim związany


SJP.pl


godziwiej

stopień wyższy od przysłówka: godziwie


SJP.pl


godziwość

→ godziwy


SJP.pl

Patrz:

godziwy

godziwszy

stopień wyższy od przymiotnika: godziwy


SJP.pl


godziwy

taki, który spełnia oczekiwania i nikogo nie poniża; odpowiedni, słuszny, uczciwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odpowiadający wartości lub normom

 (1.2) uczciwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapewniono mu godziwe warunki pracy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odpowiedni, porządny, przyzwoity

Wiktionary


godzić

1. doprowadzać do porozumienia
2. łączyć dwie sprawy
3. celować, nastawać na kogoś
4. najmować do pracy


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) uderzać, ubliżać

czasownik przechodni niedokonany

 (2.1) doprowadzać do zgody, przywracać dobre stosunki między kimś

 (2.2) gw-pl|Kurpie. targować

czasownik zwrotny niedokonany godzić się

 (3.1) zgadzać się z czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te słowa godzą w podstawowe zasady społeczne.

 (3.1) Godzisz się na takie warunki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔd͡ʑit͡ɕ, AS: goʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zgodzić dk., zgadzać ndk.

 przym. godowy

 rzecz. godzenie n., pogoda ż., pogodzenie n.

Wiktionary


godziński

nazwisko


SJP.pl


godów

1. uroczystości weselne;
2. okres godowy u zwierząt


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Godów – część miasta Radom
  • Godów – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Chodel
  • Godów – część wsi Doły w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Dębno
  • Godów – część wsi Porąbka Uszewska w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Dębno
  • Godów – wieś w woj. śląskim, w pow. wodzisławskim, w gminie Godów
  • Godów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Pawłów
  • Godów – gmina
  • Godów – dawna gmina w województwie lubelskim
  • Godów – gromada w powiecie opolsko-lubelskim
  • Godów – gromada w powiecie wodzisławskim
  • Godów – stacja kolejowa
  • Godowo

Wikipedia


godętowo

Godętowo (kaszb. "Gòjtòwò") – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Łęczyce. Miejscowość jest częścią sołectwa Łęczyce.

Według danych na dzień 23 października 2019 roku wieś zamieszkiwało 179 mieszkańców.

Wikipedia


godło

znak wyróżniający lub zastępujący coś; emblemat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) herald. wizerunek przedstawiony na tarczy herbowej;

 (1.2) graficzny symbol państwa

 (1.3) znak wyróżniający, zastępujący podpis, czasem stosowany dla zachowania anonimowości ocenianych prac, dokumentacji

Wiktionary

Godło – symbol wyróżniający lub zastępujący coś, również emblemat oraz znak rozpoznawczy przynależności osoby bądź przedmiotu do szerszej grupy np. herb, gmerk, logo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Godłem Rzeczypospolitej Polskiej jest wizerunek orła białego w koronie w czerwonym polu.

 (1.3) Dokumenty przetargowe należy opatrzyć godłem w lewym górnym rogu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔdwɔ, AS: godu̯o

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) emblemat, herb

 (1.2) identyfikator

Wiktionary


goebbelsowski

[czytaj: gebelsowski] taki jak u Goebbelsa, charakterystyczny dla Goebbelsa


SJP.pl


goecja

w okultyzmie: system magiczny oparty na przyzywaniu demonów i duchów do prawdziwego świata


SJP.pl

Goecja (z gr. "goeteia" – tłumaczone jako "wycie") – system magiczny opierający się na przyzywaniu duchów i demonów do realnego świata, by służyły one celom przyzywającego je maga (goety). Według tradycji okultystycznej, korzenie goecji wywodzić się mają od biblijnego króla Salomona, któremu Bóg miał dać władzę przyzywania i kontroli demonów.

Wikipedia


goeryk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspomnienie liturgiczne świętego Goeryka obchodzone jest 19 września.

Wiktionary


goes

Goes – miasto w południowo-zachodniej Holandii w prowincji Zelandia. Miasto jest siedzibą gminy Goes. Według spisu ludności z roku 2010 miasto liczy 26 920 mieszkańców. W miejscowości znajduje się stacja kolejowa Goes. W 1572 pod Goes miała miejsce bitwa.

Wikipedia


goetel

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Elżbieta Goetel − polska aktorka
  • Ferdynand Goetel – polski prozaik, dramatopisarz
  • Walery Goetel – polski geolog, ekolog i paleontolog

Wikipedia


goethe

[czytaj: gete] nazwisko niemieckie, m.in. Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832), najwybitniejszy niemiecki poeta i pisarz okresu Sturm und Drang i klasyki weimarskiej


SJP.pl


goetheański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) teatr. liter. dotyczący życia i twórczości Wolfganga Goethego, charakterystyczny, typowy dla Goethego lub jego twórczości, taki jak u Goethego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale przed nim miał jeszcze przyjść diabeł filozof, oświeceniowy intelektualista, goetheański Mefistofeles.

Wiktionary


goethowski

[czytaj: getowski] taki jak Goethego, wzorowany na jego twórczości, właściwy Goethemu


SJP.pl


goethyt

[czytaj: getyt] brunatny minerał, uwodniony tlenek żelaza; getyt


SJP.pl

Goethyt, getyt – pospolity minerał z gromady wodorotlenków. Należy do grupy diaspora. Chemicznie jest to tlenek wodorotlenek żelaza(III), FeO(OH), w polimorficznej formie α.

Został nazwany w 1806 r. na cześć niemieckiego poety i kolekcjonera minerałów Johanna Wolfganga von Goethego. Nazwa dotyczyła początkowo lepidokrokitu, minerału o tym samym składzie chemicznym, lecz o innej strukturze krystalicznej. Wraz z lepidokrokitem goethyt tworzy mieszaninę zwaną limonitem.

Wikipedia


goetz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Abraham Goetz – polski matematyk
  • Antoni Jan Goetz – polski polityk i przedsiębiorca, właściciel browaru Okocim
  • Hermann Goetz – niemiecki kompozytor
  • Hugo Goetz – amerykański pływak
  • Jan Albin Goetz – polski polityk i przedsiębiorca
  • Hugo Goetz – amerykański pływak
  • Rainald Goetz – niemiecki pisarz
  • Goetz – miasto w Stanach Zjednoczonych

Wikipedia


goferek

zdrobnienie od: gofer


SJP.pl


goffer

rodzaj gryzoni przystosowanych do życia podziemnego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. gryzoń z rodziny gofferowatych

Wiktionary

Goffer ("Geomys") – rodzaj ssaków z podrodziny Geomyinae w obrębie rodziny gofferowatych (Geomyidae).

Wikipedia


gofferowate

rodzina ssaków z rzędu gryzoni


SJP.pl

Gofferowate (Geomyidae) – rodzina ssaków z rzędu gryzoni (Rodentia) przystosowanych do życia podziemnego.

Wikipedia


gofferowaty

o cechach gofferowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


goffery

rodzaj gryzoni przystosowanych do życia podziemnego


SJP.pl


gofr

rodzaj wafla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) kulin. wafel z ciasta naleśnikowego spożywany na ciepło, często z dodatkami;

Wiktionary

Gofr – rodzaj pulchnego lub chrupkiego wafla robionego w gofrownicy, gdzie nadawany jest mu charakterystyczny kształt – zazwyczaj jest to prostokąt lub kwadrat z kratownicą, rzadziej koło czy serduszka ułożone w kwiatek. Gofry podaje się na ciepło, często z różnymi słodkimi dodatkami, na przykład bitą śmietaną, owocami, dżemem, frużeliną, galaretką, lodami, cukrem pudrem lub polewą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwielbiam gofry z bitą śmietaną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔfr̥, AS: gofr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gofrownica ż., gofrowanie n.

 czas. gofrować ndk.

 przym. gofrowy

Wiktionary


gofrować

karbować, marszczyć; wytłaczać wzór na papierze, tkaninie lub blasze


SJP.pl


gofrownia

smażalnia gofrów


SJP.pl


gofrownica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. maszynka do pieczenia gofrów;

Wiktionary

Go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozgrzej, proszę, gofrownicę, zrobimy dzieciom gofry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔfrɔvʲˈɲit͡sa, AS: gofrovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gofr mrz., gofrowanie n.

 czas. gofrować ndk.

 przym. gofrowy

Wiktionary


gofrowy

→ gofr


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kulin. związany z goframi, odnoszący się do gofrów

Wiktionary

Patrz:

gofr

Powiązane:

 rzecz. gofr mzw./mrz., gofrownica ż.

Wiktionary


gog

jedno z dwu imion, symbolizujących w Biblii potęgi wrogie królestwu bożemu


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gog – postać biblijna
  • GOG.com – skrót od ang. Good Old Games, polski sklep internetowy sprzedający stare gry
  • GOG Svendborg TGI – duński klub piłki ręcznej

Wikipedia


gogacz

nazwisko


SJP.pl


goghowski

[czytaj: hohowski lub gogowski] charakterystyczny dla twórczości (van) Gogha, taki jak u (van) Gogha


SJP.pl


gogle

rodzaj okularów ochronnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) okulary z oprawą ściśle przylegającą do twarzy, chroniących oczy przed wiatrem, deszczem, urazami;

 (1.2) inform. urządzenie do oglądania rzeczywistości wirtualnej

Wiktionary

Nie mylić z: Google.

Gogle – specjalistyczne okulary, pełniące różnorakie role np. ochronną, estetyczną, rozrywkową, militarną bądź technologiczną. posiadające ukształtowanie, które pozwala przylegać osłonie do twarzy wokół oczu, nie dopuszczając do wewnątrz elementów środowiska, osłaniając nosicieli przed uderzaniem podmuchów powietrza, rozbryzgów wody czy podróżujących w powietrzu pyłu i ciał stałych, groźnych dla zdrowia czy komfortu całego aparatu wzrokowego,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma na sobie skórzaną kurtkę, czapkę pilotkę z nasadzonymi goglami, płócienne spodnie i buty z cholewką, bo nawet w czerwcu pęd powietrza podczas jazdy potrafi wyziębić solidnie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okulary ochronne

 (1.2) headset, gogle VR

Wiktionary


gogo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. zob. goguś.

Wiktionary

Gogo – grupa etniczna z rodziny ludów Bantu zamieszkująca region Dodoma w środkowej Tanzanii. Posługują się językiem gogo z grupy bantu. Populację ludu Gogo szacuje się na ponad 2,5 miliona osób. 79% populacji to chrześcijanie (katolicy i protestanci), 20% stanowią wyznawcy islamu, pozostali zaś praktykują wierzenia tradycyjne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɔɡɔ, AS: gogo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goguś mos.

Wiktionary


gogol

Nikołaj Gogol (1809-52), pisarz rosyjski


SJP.pl

Gogol – nieoficjalny przysiółek wsi Zacharzowice w Polsce położony w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Wielowieś.

Wikipedia


gogola

nazwisko


SJP.pl


gogolewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gogolewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Dębnica Kaszubska
  • Gogolewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Gniew
  • Gogolewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Krobia
  • Gogolewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Książ Wielkopolski
  • Gogolewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Marianowo
  • Gogolewo – dawna gromada
  • Gogolewo – przystanek kolejowy w Gogolewie, w województwie zachodniopomorskim

Wikipedia


gogolewski

nazwisko


SJP.pl

Gogolewski – nazwisko rodowe. Nazwisko wymieniane w spisie Szlachty Ziemi Ciechanowskiej.

Wikipedia


gogolice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gogolice – osada w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Wronki
  • Gogolice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Trzcińsko-Zdrój
  • Gogolice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Wolin

Wikipedia


gogolin

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku polskich wsi i ich części;

Wiktionary

Zobacz też: Gogolin w innych znaczeniach tej nazwy.

– miasto w Polsce położone w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Gogolin. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi strzeleckiej, na Wyżynie Śląskiej.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa opolskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poszła Karolinka do Gogolina, / A Karliczek za nią, jak za piękną Panią / Z flaszeczką wina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈɡɔlʲĩn, AS: gogolʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gogolinianin m., gogolinianka ż.

 przym. gogoliński

Wiktionary


gogolinek

Gogolinek – (niem. "Gogolinke, 1942–1945 Golingen") wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Koronowo.

Wikipedia


gogolinianin

mieszkaniec Gogolina (miasta w Polsce)


SJP.pl


gogolinianka

mieszkanka Gogolina (miasta w Polsce)


SJP.pl


gogoliński

przymiotnik od: Gogolin


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Gogolina, związany z Gogolinem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gogolin m., gogolinianin m., gogolinianka ż.

Wiktionary


gogolowski

dotyczący Gogola


SJP.pl


gogołów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gogołów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Świdnica
  • Gogołów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Frysztak
  • Gogołów – gromada

Wikipedia


gogulski

nazwisko


SJP.pl


gogusiowaty

podobny do gogusia; fircykowaty


SJP.pl


goguś

lekceważąco: mężczyzna przesadnie dbający o swój wygląd; laluś, strojniś, piękniś, fircyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. iron. mężczyzna przesadnie dbający o swój wygląd

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gogo mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elegancik, laluś, piękniś, strojniś, dandys, fircyk, modniś, picuś-glancuś, wykwintniś, wytworniś

Wiktionary


gogółka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jabłko opadowe

Wiktionary


goiczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. choinka

Wiktionary


goidelski

języki goidelskie - podgrupa języków celtyckich, np. irlandzki, szkocki; języki gaelskie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) etn. jęz. dotyczący Goidelów, ich kultury i języków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Goidel mos., Goidelka ż., goidelskość ż.

 przysł. goidelsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gaelicki, gaelski

Wiktionary


goik

nazwisko


SJP.pl


goim

u Żydów - innowierca; goj


SJP.pl


goista

osoba grająca w go (grę planszową)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba grająca w go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na świecie jest około 60 milionów goistów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈjista, AS: goi ̯ista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. go n.

:: fż. goistka ż.

Wiktionary


goistka

→ goista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta grająca w go

Wiktionary

Patrz:

goista

Wymowa:

IPA: ɡɔˈjistka, AS: goi ̯istka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. goista.

Wiktionary


goistyczny

związany z go, strategiczną grą planszową


SJP.pl


goić

powodować zabliźnianie się ran, skaleczeń itp.


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zagoić)

 (1.1) med. powodować wyleczenie uszkodzeń skórnych lub śluzówkowych, np. zabliźnianie ran

 (1.2) pot. przyczyniać się do dobrostanu duchowego, psychicznego

czasownik zwrotny niedokonany goić się (dk. zagoić się)

 (2.1) med. ulegać gojeniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta maść goi rany.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) koić, łagodzić, uspokajać

Wiktionary


goj

u Żydów - innowierca; goim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. określenie używane przez żydów w stosunku do innowierców, np. chrześcijan;

 (1.2) przest. drągal, dryblas, cymbał

 (1.3) slang. przestęp. chłop (ze wsi)

 (1.4) slang. przestęp. ktoś wredny, człowiek, z którego nie ma pożytku

Wiktionary

Goj (z hebr. גּוֹי "goj" = „naród”, l.mn גויים "gojim") – określenie pojawiające się wielokrotnie w Biblii Hebrajskiej, tłumaczone najczęściej jako „narody" czyli zwykle nie-Żydów, kogoś spoza narodu Izraela. Określenie to, w zależności od kontekstu, może mieć wydźwięk pejoratywny, wyrażający lekceważenie wobec innowierców lub innych narodów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wiem, dlaczego kupujący goj, tym razem spostrzegając wybornie omyłkę Szymszela, nie sprostował jej, lecz, przeciwnie, przenajspokojniej z niej skorzystał.

 (1.2) Przecież on przeklął mnie strasznym, wielkim słowem, że ja z gojem tak się prowadzę! Wujcio jest stary, okropnie nabożny…

 (1.2) Wyrósł na wielkiego goja, ale rozumu to mu brak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔj, AS: goi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. gojka ż.

 przym. gojowski, gojowaty, gojski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) goim

Wiktionary


gojawiczyński

nazwisko


SJP.pl


goji

[czytaj: godżi] jagody kolcowoju chińskiego lub kolcowoju pospolitego


SJP.pl

rzeczownik

 (1.1) zob. jagody goji.

Wiktionary

Goji, jagody goji (chiń. 枸杞 "gǒuqǐ"; ang. "goji berry", "wolfberry"; MAF:) – handlowa nazwa owoców kolcowoju chińskiego ("Lycium chinense") albo kolcowoju pospolitego, k. szkarłatnego ("Lycium barbarum"). W handlu zazwyczaj spotyka się owoce suszone.

Wikipedia


gojka

→ goj


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nie-żydówka

Wiktionary

Patrz:

goj

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. goj m.

Wiktionary


gojnik

rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych, używany zwykle jako dodatek do herbaty


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gojnik – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych
  • Gojnik – książę serbski

Wikipedia


gojny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. gajowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dawid Gojny – polski piłkarz
  • Mariusz Gojny – polski urzędnik
  • Gojny – nazwisko

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. goj mrz., gojka ż.

Wiktionary


gojowski

→ goj


SJP.pl

Patrz:

goj

gojąco

w sposób powodujący zabliźnianie się miejsc skaleczonych, ran


SJP.pl


gok

skrót od: Gminny Ośrodek Kultury


SJP.pl


gokarcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od gokart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gokart m.

Wiktionary


gokart

nieduży samochód do ścigania się; kart; gocart; go-cart


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) sport. mot. mały, nisko osadzony samochód wyścigowy, niedopuszczony do ruchu ulicznego;

Wiktionary

Go

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gokarcik mrz.

 przym. gokartowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kart

Wiktionary


gokarting

rekreacyjne uprawianie jazdy gokartem


SJP.pl


gokartingowy

→ gokarting


SJP.pl

Patrz:

gokarting

gokartowy

przymiotnik od: gokart


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z gokartem, dotyczący gokartu

 (1.2) przewidziany do jeżdżenia przez gokart

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tego czasu w zajezdni będzie mógł funkcjonować motodrom gokartowy - informuje Wojciech Feliks, prezes Pracowni Konserwacji Zabytków Arkona, gdzie powstał projekt zagospodarowania zajezdni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gokart mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) kartingowy

Wiktionary


gol

wbicie piłki lub krążka do bramki (przeciwnika lub własnej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) sport. umieszczenie piłki lub krążka w bramce i punkt zdobyty w ten sposób

 (1.2) monet. slang. złoty

forma czasownika.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: golić

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gol – pojedynczy punkt w piłce nożnej
  • Gol samobójczy – w piłce nożnej i innych sportach skuteczny strzał w kierunku własnej bramki
  • Złoty gol – nieużywana obecnie zasada w piłce nożnej dotycząca dogrywek
  • Srebrny gol – nieobowiązująca już zasada gry w piłkę nożną dotycząca dogrywek piłkarskich systemem pucharowym bądź eliminacyjnym
  • Gol Częstochowa – częstochowski klub piłki nożnej kobiet
  • Gol – miasto w Norwegii
  • Xilin Gol – związek w Chinach, w regionie autonomicznym Mongolia Wewnętrzna
  • Park Narodowy Ag-Gol – park narodowy w Azerbejdżanie
  • Chalchyn gol – rzeka płynąca przez terytoria wschodniej Mongolii i północne Chiny
  • Chowd gol – rzeka w Mongolii
  • Dzawchan gol – rzeka w Mongolii
  • Orchon gol – rzeka w Mongolii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bramkostrzelny napastnik strzelił kolejnego gola.

 (2.1) Panie fryzjer, pan mnie gol, a nie gadaj tyle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔl, AS: gol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golkiper m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bramka, trafienie, wrzutka

Wiktionary


gola

wbicie piłki lub krążka do bramki (przeciwnika lub własnej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. miejsce gołe, otwarte

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gola – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Lubin
  • Gola – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Prusice
  • Gola – osada w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Żmigród
  • Gola – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dąbie
  • Gola – wieś w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Sława
  • Gola – wieś w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Szlichtyngowa
  • Gola – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Bolesławiec
  • Gola – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Świerczów
  • Gola – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Gostyń
  • Gola – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Rakoniewice
  • Gola – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. jarocińskim, w gminie Jaraczewo
  • Gola – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Bralin

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pagórek cienia nie miał żadnego, atoli on siadł na tey goli. (Erasma Otwinowskiego przemiany Owidyuszowe, za Lindem i Karłowiczem)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔla, AS: gola

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) golizna

Wiktionary


golachowski

nazwisko


SJP.pl


golacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fryzj. fryzjer męski

Wiktionary


golak

nazwisko


SJP.pl


golan

wzgórza Golan, region górzysty w Syrii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. płaskowyż położony na granicy Izraela, Syrii i Libanu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Golan – biblijne miasto ucieczki
  • Golan – okręg w północno-wschodniej części Transjordanii
  • Golan – izraelski pistolet samopowtarzalny kalibru 9 mm Parabellum
  • Wzgórza Golan – górzysty region położony na granicy Izraela, Syrii i Libanu.
  • Samorząd Regionu Golan – samorząd regionu położony w Dystrykcie Północnym w Izraelu
  • Golan – osiedle w Ramat ha-Szaron

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Polskie wojsko stacjonowało na Golanie na granicy izraelskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. golański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bibl. Baszan

Wiktionary


golanica

golanica zielonka - gatunek pluskwiaka z rodziny golanicowatych


SJP.pl


golanicowate

o cechach golanicowatych (rodzina pluskwiaków)


SJP.pl


golanicowaty

o cechach golanicowatych (rodzina pluskwiaków)


SJP.pl


golanowski

nazwisko


SJP.pl


golareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: golarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golarnia ż., zgolenie n., golarka ż.

 czas. zgolić

Wiktionary


golarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) elektr. kosmet. urządzenie elektryczne służące do golenia;

 (1.2) elektr. urządzenie elektryczne służące do oczyszczania ubrań ze zmechaceń

Wiktionary

Golarka elektryczna – maszynka do golenia włosów z ciała, która podczas działania wykorzystuje system ostrzy napędzanych silniczkiem elektrycznym lub elektromagnesem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zbyt długie włoski przy kontakcie z golarką zostaną przez nią wciągnięte, co skończy się bolesnym doświadczeniem i podrażnioną skórą po wyrwaniu włosków.

 (1.2) Użyłam golarki do odzieży, by oczyścić obicie fotela.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈlarka, AS: golarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golarz mos., golarnia ż., golenie n., zgolenie n., ogolenie n.

:: zdrobn. golareczka ż.

 czas. golić ndk., ogolić dk., zgolić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektryczna maszynka do golenia

Wiktionary


golarnia

salon fryzjerski; razura


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. kosmet. zakład fryzjerski dla mężczyzn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fryzjer z pobliskiej golarni używa pachnącego talku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golarz mos., golenie n., zgolenie n., ogolenie n., golarka ż., golareczka ż.

 czas. obnażać, golić ndk., golić się ndk., ogolić dk., ogolić się dk., zgolić dk.

 przysł. goło

Wiktionary


golarski

→ golarz


SJP.pl

Patrz:

golarz

golarz

osoba zajmująca się zawodowo goleniem mężczyzn; fryzjer męski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. fryzjer męski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spotkany jeździec był rzeczywiście golarzem, skrobał brody w dwóch wsiach sąsiednich i teraz właśnie jechał z jednej wsi do drugiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔlaʃ, AS: golaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golarnia ż., zgolenie n., golarka ż., golenie n.

 czas. zgolić, golić ndk., ogolić dk., obnażać ndk.

 przysł. goło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) golibroda; gw. Górny Śląsk golacz

Wiktionary


golas

człowiek nagi, nieodziany lub prawie nagi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) nagi człowiek

 (1.2) lekcew. mężczyzna niezamożny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na boisko wybiegł golas i wszyscy mieli ubaw.

 (1.2) Jadzia się wydała za jednego golasa z sąsiedniej wsi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔlas, AS: golas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golec m., golizna ż., golenie n., zgolenie n., podgalanie n., podgolenie n.

:: zdrobn. golasek m.

:: fż. golaska ż.

 czas. obnażać, golić ndk., zgolić dk., podgalać ndk., podgolić dk.

 przym. goły

 przysł. goło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gołodupiec, golec, nagus

 (1.2) gołodupiec

Wiktionary


golasek

zdrobnienie od golas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: golas

 (1.2) nagie dziecko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈlasɛk, AS: golasek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goły nmos., golas m., golaska ż., golizna ż., golec m.

 czas. golić, ogolić, obnażać

 przym. goły, golusieńki

 przysł. goło

Wiktionary


golaska

kobieta naga lub skąpo ubrana; naguska


SJP.pl


golasowice

Golasowice (niem. "Gollasowitz") – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Pawłowice. Powierzchnia sołectwa wynosi 8,06 km², a liczba ludności 1401, co daje gęstość zaludnienia równą 164,09 os./km².

Wikipedia


golański

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany ze wzgórzami Golan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przejdźmy jednak od saperów do golańskich woziwodów, czyli plutonu transportowego, który i tu spełnia bardzo ważną rolę dowożąc dzień w dzień wodę, żywność, paliwo i różnorodny sprzęt na wszystkie austriackie i irańskie posterunki (…).

 (1.1) Chwalili sprawność, zwrotność spycharki, jej nieustępliwość i wytrzymałość stalowego lemiesza. Właśnie na tym irańskim posterunku nr 80 wypróbowali ją w tutejszych golańskich warunkach po raz pierwszy.

 (1.1) Wykorzystując uzyskane powodzenie na froncie golańskim dowództwo izraelskie postanowiło kontynuować działania zaczepne przeciwko Syrii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Golan mrz.

Wiktionary


golba

nazwisko


SJP.pl


golc

nazwisko


SJP.pl


golczewianin

mieszkaniec Golczewa (miasta w Polsce)


SJP.pl


golczewianka

mieszkanka Golczewa (miasta w Polsce)


SJP.pl


golczewo

1. miasto w Polsce;
2. osada w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Golczewo (niem. " Gülzow") – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Golczewo. Położone na Równinie Gryfickiej, nad Jeziorem Okonim i Jeziorem Szczuczym i przepływającą przez nie rzeką Niemicą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Golczewo położone jest na Równinie Gryfickiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔlˈt͡ʃɛvɔ, AS: golčevo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. golczewski

Wiktionary


golczewski

przymiotnik od: Golczewo


SJP.pl


golczowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Golczowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Klucze
  • Golczowice – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lewin Brzeski
  • Golczowice – przysiółek wsi Zawada w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Głogówek

Wikipedia


golczyk

nazwisko


SJP.pl


gold

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gold – album Boba Marleya
  • Gold – album Kiss
  • Gold – album Czerwonych Gitar
  • Gold – album Elektrycznych Gitar
  • Gold – album Oddziału Zamkniętego
  • Gold – album RSC
  • Gold – album Rush
  • Gold – album Roberta M
  • Gold – album Lombardu (biały)
  • Gold – album Lombardu (niebieski)
  • Gold – album The Cranberries
  • Gold – album XIII. století

Wikipedia


golda

nazwisko


SJP.pl


goldberg

nazwisko


SJP.pl

Goldberg (pol. "Golcz") – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Ludwigslust-Parchim, siedziba Związku Gmin Goldberg-Mildenitz.

1 stycznia 2012 do miasta przyłączono gminę Diestelow, która stała się automatycznie jej dzielnicą.

Wikipedia


goldbergowski

taki jak u Williama Scotta Goldberga, charakterystyczny dla Williama Scotta Goldberga


SJP.pl


golden

pies rasy golden retriever


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Golden Cap – wzgórze
  • Golden Pot – osada
  • Golden – miasto w Kolumbii Brytyjskiej
  • Golden Hinde – szczyt
  • Golden Horseshoe – region
  • Golden – miasto w stanie Kolorado, w hrabstwie Jefferson
  • Golden – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Adams
  • Golden – miasto w stanie Missisipi, w hrabstwie Tishomingo
  • Golden – jednostka osadnicza w stanie Missouri, w hrabstwie Barry
  • Golden – jednostka osadnicza w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Santa Fe
  • Golden (ang. Golden Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Oceana
  • Golden (ang. Golden Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Holt

Wikipedia


goldfinger

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Goldfinger – zespół muzyczny
  • Goldfinger – powieść Iana Fleminga z serii o Jamesie Bondzie
  • Goldfinger – film z 1964 roku
  • Ernő Goldfinger (1902-1987) – węgierski architekt, pierwowzór postaci z powieści

Wikipedia


goldie

Goldie właśc. Clifford Price (ur. 19 września 1965) – brytyjski DJ i producent muzyki elektronicznej.

Wikipedia


goldman

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Goldman
  • Dawid Goldman
  • Duff Goldman
  • Emma Goldman
  • Gary Goldman
  • Jean-Jacques Goldman
  • (10153) Goldman
  • Goldman Sachs Group Incorporated
  • Goldmann

Wikipedia


goldowies

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. roln. bot. gatunek owsa

Wiktionary


goldschmidt

[czytaj: goldszmit] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • (1614) Goldschmidt – planetoida
  • Björn Goldschmidt (ur. 1979) – niemiecki kajakarz
  • Carl Wolfgang Benjamin Goldschmidt (1807–1851) – niemiecki astronom, matematyk, fizyk
  • Harry Goldschmidt (1910–1986) – szwajcarski muzykolog
  • Hermann Mayer Salomon Goldschmidt (1802–1866) – niemiecki astronom i malarz
  • Johannes (Hans) Wilhelm Goldschmidt (1861–1923) – niemiecki chemik
  • Marie Goldschmidt – francuska pilot balonów
  • Michael Goldschmidt (ur. 1987) – amerykański snowboardzista
  • Otto Goldschmidt (1829–1907) – niemiecki kompozytor, pianista i dyrygent
  • Paul Edward Goldschmidt (ur. 1987) – amerykański baseballista
  • Richard Benedict Goldschmidt (1878–1958) – amerykański genetyk
  • Robert B. Goldschmidt (ur. 1877–1935) – belgijski chemik i fizyk, bankier, wynalazca

Wikipedia


goldstar

marka elektroniki i firma


SJP.pl


goldstein

[czytaj: goldsztajn] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baruch Goldstein – amerykański-izraelski lekarz, skrajnie prawicowy fundamentalista
  • Edward Goldstein – powstaniec styczniowy, lekarz, antropolog, kolekcjoner
  • Emmanuel Goldstein – postać literacka w powieści George’a Orwella Rok 1984
  • Stanisław Goldstein – polski matematyk
  • Warren Goldstein – południowoafrykański rabin, prawnik

Wikipedia


goldwasser

anyżowy likier ziołowo-korzenny z płatkami złotej folii; wódka gdańska; złotówka


SJP.pl

Goldwasser (w tłumaczeniu z niemieckiego: złota woda), gdańska wódka, Danziger Goldwasser (złota woda gdańska) – mocny (minimum 38% alkoholu) likier ziołowo-korzenny wytwarzany w Gdańsku według pomysłu XVI-wiecznego uchodźcy religijnego (mennonity) z Lier, Ambrożego Vermoolena (lub Vermöllena), który wraz ze swoim majątkiem przywiózł z Niderlandów receptury nieznanych dotąd w Prusach likierów.

Wikipedia


goldwyn

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Goldwyn Pictures – amerykańska wytwórnia filmowa działająca w latach 1916-1924
  • Metro-Goldwyn-Mayer – amerykańska wytwórnia filmowa działająca od 1924
  • Samuel Goldwyn Theater – kino w Beverly Hills
  • Samuel Goldwyn (1879-1974) – amerykański producent filmowy, współzałożyciel wytwórni filmowej Metro-Goldwyn-Mayer
  • Samuel Goldwyn (1926-2015) – amerykański producent filmowy
  • John Goldwyn (ur. 1958) – amerykański producent filmowy
  • Tony Goldwyn (ur. 1960) – amerykański aktor filmowy

Wikipedia


goldwynizm

rodzaj mimowolnie humorystycznych powiedzeń przypisywanych Samuelowi Goldwynowi, słynnemu amerykańskiemu producentowi filmowemu


SJP.pl


goleador

środowiskowo w piłce nożnej: zawodnik, który w danym okresie zdobył najwięcej bramek; król strzelców


SJP.pl


golec

człowiek ubogi; biedak


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Golec – polski fotograf
  • Anna Golec-Mastroianni – polska urzędniczka
  • Dariusz Golec – polski menedżer branży telekomunikacyjnej, inżynier i urzędnik państwowy
  • Edyta Golec – altowiolistka i wokalistka
  • Florentyna Golec – krzewicielka kultury polskiej na Śląsku, aktorka amatorka
  • Józef Golec – pedagog, działacz społeczny
  • Łukasz Golec – muzyk popowy i jazzowy
  • Paweł Golec – muzyk popowy i jazzowy
  • Stanisława Golec (1928–1946) – uczestniczka grup leśnych VII (Śląskiego) Okręgu Narodowych Sił Zbrojnych
  • Stanisława Golec – była klaryska, w latach 1995–2000 ksieni klasztoru w Kaliszu
  • Wacław Golec – polski siatkarz
  • Golec – nieofic. nazwa części wsi Dąbrówka w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Orzysz

Wikipedia


golejewko

Golejewko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, w gminie Pakosław.

Wikipedia


golejów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Golejów – część miasta Rybnik
  • Golejów – część miasta Staszów
  • Golejów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Lubomierz
  • Golejów – przysiółek wsi Rytwiany w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Rytwiany
  • Golejów – gromada

Wikipedia


golem

przenośnie: bezwolny, bezmyślny olbrzym, uosobienie siły niszczącej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) folk. istota podobna do człowieka, ulepiona z gliny, niema i bezwolna, występująca w kulturze i wierzeniach żydowskich;

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) N. lp. od: gol

Wiktionary

Go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɔlɛ̃m, AS: golẽm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. golemowy, golemiczny

 rzecz. Golem mos.

Wiktionary


golemowy

przymiotnik od: golem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. lub rzad. związany z golemem, dotyczący golema

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sieni dało się słyszeć golemowe kroki i sapanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Golem mos., golem mos.

Wiktionary


golenice

Golenice ( "Schildberg") – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Myślibórz.

Wikipedia


golenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) fryzj. usuwanie zarostu lub włosów tuż przy powierzchni skóry

 (1.2) pot. okradanie

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|goleń.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu zaciąłeś się przy goleniu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: golẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golarka ż., golarz mos., golas mos./mzw., ogolenie n., wygolenie n., zgolenie n.

 czas. golić ndk., ogolić dk., podgalać ndk., podgolić dk., wygalać ndk., wygolić dk.

 przysł. goło

Wiktionary


goleniowianin

mieszkaniec Goleniowa


SJP.pl


goleniowianka

mieszkanka Goleniowa


SJP.pl


goleniowski

przymiotnik od: Goleniów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Goleniowa, związany z Goleniowem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Goleniów mrz., Goleniowianin mos., Goleniowianka ż.

Wiktionary


goleniowy

przymiotnik od: goleń


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący golenia

Wiktionary

Goleniowy – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Szczekociny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. goleń mrz./ż.

Wiktionary


goleniów

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce;
3. szczyt w Sudetach Wschodnich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w województwie zachodniopomorskim;

Wiktionary

}|

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od lat mieszkała w Goleniowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈlɛ̃ɲuf, AS: golẽńuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Goleniowianin mos., Goleniowianka ż.

 przym. goleniowski

Wiktionary


goleszowianin

mieszkaniec Goleszowa (wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Goleszowa

 (1.2) osoba pochodząca z Goleszowa, urodzona w Goleszowie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Goleszów mrz.

:: fż. goleszowianka ż.

 przym. goleszowski

Wiktionary


goleszowianka

mieszkanka Goleszowa (wsi w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Goleszowa

 (1.2) kobieta pochodząca z Goleszowa, urodzona w Goleszowie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Goleszów mrz.

:: fm. goleszowianin m.

 przym. goleszowski

Wiktionary


goleszowski

przymiotnik od: Goleszów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Goleszowa, związany z Goleszowem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pilot przyczynił się do powstania goleszowskiej szkoły szybowcowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Goleszów mrz., goleszowianin mos., goleszowianka ż.

Wiktionary


goleszyn

Goleszyn – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Sierpc. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka "Goleszyno" położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sierpeckim województwa płockiego. W okresie międzywojennym Goleszyn leżał w powiecie sierpeckim w województwie warszawskim.

Wikipedia


goleszów

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie mieleckim, w gminie Mielec;

 (1.2) geogr. wieś gminna w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Goleszów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Mielec
  • Goleszów – wieś w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Goleszów
  • Goleszów – kolonia wsi Doboszowice, w pow. ząbkowickim, w gminie Kamieniec Ząbkowicki
  • Goleszów – gromada
  • Goleszów – stacja kolejowa w Goleszowie, w województwie śląskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Goleszowie funkcjonuje Ochotnicza Straż Pożarna i znajduje się Dom Strażaka.

 (1.2) W 1880 roku w Goleszowie było 1169 mieszkańców i 148 domów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goleszowianin mos., goleszowianka ż.

 przym. goleszowski

Wiktionary


goleta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. zob. szkuner.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Goleta – miasto w USA, w stanie Kalifornia
  • Goleta – rodzaj pająków z rodziny skakunowatych

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) szkuner

Wiktionary


goleń

odcinek nogi między stawem skokowym i kolanem; podudzie, goleń (r. męski)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. część nogi człowieka (lub tylnej kończyny zwierzęcia) znajdująca się między kolanem a stopą;

 (1.2) lotn. część podwozia samolotu, która łączy kadłub z wózkiem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) reg. gwara. goleń (1.1)

forma rzeczownika.

 (3.1) D. plural|golenie.

Wiktionary

Goleń – element anatomiczny odnóża lub kończyny położony przed stopą lub piętką, a za udem lub rzepką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tylną częścią goleni jest łydka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔlɛ̃ɲ, AS: golẽń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golonka ż., goloneczka ż.

 przym. goleniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podudzie

Wiktionary


golf

1. sweter z wysokim kołnierzem;
2. wysoki kołnierz przy swetrze, bluzce itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) odzież. rodzaj wysokiego kołnierza z dzianiny, który otula szyję;

 (1.2) odzież. sweter lub bluzka z golfem (1.1)

 (1.3) daw. zatoka morska

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (2.1) sport. dyscyplina sportu polegająca na bijaniu kijem do dołków małej piłki;

 (2.2) sport. odmiana bilardu;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (3.1) mot. samochód marki Volkswagen Golf

Wiktionary

Golf – sport uprawiany na otwartych trawiastych terenach, polegający na kierowaniu małej piłki golfowej do otworów w ziemi (mających kształt cylindra o średnicy 108 mm) za pomocą uderzeń specjalnymi kijami. Celem gracza jest umieszczenie piłki w dołku w jak najmniejszej liczbie uderzeń. Golf był dyscypliną olimpijską w latach 1900-1904. Ponownie zagościł na igrzyskach olimpijskich w Rio de Janeiro 2016.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ależ mnie ciśnie w szyję ten golf.

 (1.2) W czarnych golfach ludzie wyglądają szczuplej.

 (1.3) W golfie stał galeon.

 (2.1) W krajach anglosaskich golf jest jedną z najbardziej popularnych dyscyplin sportowych.

 (2.2) Golfa rozgrywa się na stole do ósemki.

 (3.1) Brat Jacka jeździ teraz golfem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔlf, AS: golf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golfista m., golfistka ż., golfy lm., minigolf m.

:: zdrobn. golfik m.

 przym. golfowy

Wiktionary


golfiarka

potocznie: golfistka


SJP.pl


golfiarz

potocznie: golfista (gracz w golfa)


SJP.pl


golfik

zdrobnienie od: golf (sweter)


SJP.pl


golfista

gracz w golfa; golfiarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) sport. ktoś, kto uprawia golf

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój brat jest świetnym golfistą, bo trenuje trzy razy w tygodniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔlˈfʲista, AS: golfʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golf m., golfówka ż.

:: fż. golfistka ż.

 przym. golfowy

Wiktionary


golfistka

→ golfista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sport. kobieta uprawiająca golf

Wiktionary

Patrz:

golfista

Przykłady

 (1.1) W 2003 została nagrodzona Nancy Lopez Award, corocznie przyznawaną najbardziej wyróżniającej się w skali światowej golfistce-amatorce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔlˈfʲistka, AS: golfʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golf m.

:: fm. golfista m.

 przym. golfowy

Wiktionary


golfowisko

teren przeznaczony do gry w golfa


SJP.pl


golfowy

przymiotnik od: golf


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z golfem, dotyczący golfa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jednym z salonów, wśród dymu, kurzu i swądu strzela do ostatka mężczyzna niski, ale postawny, już dobrze po sześćdziesiątce, w hełmie górnika, w swetrze golfowym: prezydent republiki.

 (1.1) Między wykładami polska delegacja zwiedziła obiekty turystyczne (…) z malowniczo położonym klubem golfowym, który wzniesiono ze środków Unii Europejskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔlˈfɔvɨ, AS: golfovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golfistka ż., golfista mos., golf

Wiktionary


golfstrom

Golfsztrom, Prąd Zatokowy - ciepły prąd morski w zachodnich rejonach Atlantyku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. zob. Prąd Zatokowy.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hipoteza mówi, że stopnienie lodowców spowoduje zmianą kierunku Golfstromu i w efekcie przyniesie oziębienie.

Wiktionary


golfsztrom

Golfstrom, Prąd Zatokowy - ciepły prąd morski na zachodnim Atlantyku


SJP.pl


golfy

przestarzale: bufiaste spodnie sięgające do połowy łydek, używane np. do gry w golfa


SJP.pl


golgocki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rel. geogr. związany z Golgotą, dotyczący Golgoty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Golgota ż.

Wiktionary


golgota

przenośnie: miejsce męki, cierpienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) podn. przen. umęczenie, cierpienie, przede wszystkim moralne

Wiktionary

Golgota ( Γολγοθᾶ od ‏ܓܓܘܠܬܐ‎ "Gulgalta", w tłum. Calvaria, co znaczy „czaszka” – wzgórze znajdujące się nieopodal Jerozolimy, gdzie dokonywano egzekucji skazańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziennikarz przeszedł golgotę szykan i oskarżeń.

 (1.1) To moja golgota, zniosę ją bez szemrań i złorzeczeń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Golgota ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cierpienie

Wiktionary


goli

forma rzeczownika.

 (1.1) D. plural|gol.

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: golić

forma przymiotnika.

 (3.1) mos. M., W. lm. od: goły

Wiktionary

Zobacz też: Goli (Iran).

Goli (nep. गोली) – gaun wikas samiti we wschodniej części Nepalu w strefie Sagarmatha w dystrykcie Solukhumbu. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2001 roku liczył on 458 gospodarstw domowych i 2305 mieszkańców (1190 kobiet i 1115 mężczyzn).

Wikipedia


goliard

średniowieczny, wędrowny aktor, śpiewak; truwer; wagant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wędrowny poeta średniowieczny;

Wiktionary

Goliard (z Goliard(e) – wagant starofrancuski, ze st.-fr. "goliard" – błazen) – wędrowny student (często osoba duchowna) w średniowiecznej Francji, Anglii i Niemczech, zajmujący się tworzeniem i deklamowaniem lub śpiewaniem poezji zachwalającej pijaństwo i rozpustę, a przy tym o charakterze wywrotowym i antykościelnym. Goliardzi byli znani z awanturnictwa i zamiłowania do hazardu. Byli potępiani przez Kościół.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. goliardzki

Wiktionary


goliasz

nazwisko


SJP.pl


goliat

przenośnie o siłaczu, olbrzymie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mocarz, siłacz, atleta, osiłek

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) herp. zob. żaba goliat.

Wiktionary

Go

Wikipedia


goliatowy

→ goliat


SJP.pl

Patrz:

goliat

golibroda

przestarzale: fryzjer; cyrulik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. człowiek, który zawodowo zajmuje się strzyżeniem i goleniem mężczyzn

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔlʲiˈbrɔda, AS: golʹibroda

Wiktionary

Powiązane:

 czas. golić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. golarz; współcz. fryzjer męski

Wiktionary


golice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Golice – wieś w woj. lubuskim, w pow. słubickim, w gminie Słubice
  • Golice – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
  • Golice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Siedlce
  • Golice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Cedynia
  • Golice – gromada w powiecie rzepińskim
  • Golice – gromada w powiecie siedleckim
  • Golice – wieś w Słowenii, w gminie Kamnik
  • Golice – wieś w Serbii, w okręgu raskim, w mieście Novi Pazar
  • Golice-Kolonia

Wikipedia


golik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Apoloniusz Golik – polski wojskowy
  • Bogdan Golik – polski polityk, ekonomista, przedsiębiorca
  • Dawid Golik – polski historyk i politolog
  • Dragana Golik – jugosłowiańska lekkoatletka
  • Gordan Golik – chorwacki piłkarz
  • Paweł Golik – polski genetyk
  • Tadeusz Golik – polski sztangista
  • Golik – wieś w Chorwacji

Wikipedia


golin

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Golin – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Jasień
  • Golin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Człopa
  • Golin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Nowogródek Pomorski
  • Golin – gromada

Wikipedia


golina

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim;

 (1.2) geogr. toponim, nazwa kilku polskich wsi;

Wiktionary

Golina – miasto w Polsce, położone w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Golina.

Według danych z 27 listopada 2022 miasto liczyło 5682 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dowiedziałam się np. o istnieniu w gminie Golina (woj. konińskie) dziewiczych terenów nadwarciańskich (podobnie jak w sąsiedniej wsi Pyzdry).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈlʲĩna, AS: golʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golinianin m., golinianka ż.

 przym. goliński

Wiktionary


golinianin

mieszkaniec Goliny (miasta w Polsce)


SJP.pl


golinianka

mieszkanka Goliny (miasta w Polsce)


SJP.pl


golis

nazwisko


SJP.pl


golisz

1. usuwać włosy, zarost;
2. pot. oszukiwać, pozbywając kogoś pieniędzy


SJP.pl


goliszek

nazwisko


SJP.pl


goliszewski

nazwisko


SJP.pl


golizna

gołe ciało, nagość


SJP.pl


golić

1. usuwać włosy, zarost;
2. pot. oszukiwać, pozbywając kogoś pieniędzy


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. ogolić)

 (1.1) usuwać zarost lub owłosienie, tnąc je tuż przy skórze

 (1.2) pot. przen. pozbawiać kogoś pieniędzy

czasownik zwrotny niedokonany golić się (dk. ogolić się)

 (2.1) usuwać zarost samemu sobie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panie fryzjer, pan mnie gol, a nie gadaj tyle.

 (2.1) Codziennie rano przed wyjściem do pracy golę się.

 (2.1) Z powodów religijnych nie wolno mi się golić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔlʲit͡ɕ, AS: golʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golarnia ż., zgolenie n., goły nmos., golasek m., golas m., golenie n., golarka ż., golibroda m., golarz m.

 czas. ogolić, podgolić, podgalać, wygolić, wygalać, zgolić, zgalać, obnażać

 przym. goły

 przysł. goło

Wiktionary


golińsk

Golińsk ( Göhlenau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, w gminie Mieroszów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Od zachodniej strony Golińska, wzdłuż granicy polsko-czeskiej wznoszą się Mieroszowskie Ściany. Wieś leży przy drodze krajowej nr 35. Na wschód od niej przebiega linia kolejowa Wałbrzych – Meziměstí z przystankiem Golińsk.

Wikipedia


goliński

przymiotnik od: Golina


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Goliński (1928–2008) – polski aktor, reżyser
  • Jerzy Goliński (1932–2001) – polski polityk
  • Józef Goliński (1916–2011) – polski inżynier mechanik
  • Leszek Goliński (ur. 1962) – polski artysta grafik
  • Marian Goliński (1949–2009) – polski polityk, samorządowiec, leśnik, poseł na Sejm RP
  • Michał Goliński (ur. 1981) – polski piłkarz
  • Stanisław Goliński (1868–1931) – polski botanik
  • Zdzisław Goliński (1908–1963) – rzymskokatolicki duchowny

Wikipedia


golkiper

środowiskowo: bramkarz; goalkeeper, goalkiper


SJP.pl


golkiperka

→ golkiper; goalkeeperka, bramkarka


SJP.pl


golkonda

miejscowość w Indiach


SJP.pl

Go

Wikipedia


golkondzki

przymiotnik od: Golkonda (kraina historyczna w Indiach)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Golkondą, dotyczący Golkondy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy obleganiu twierdz nieprzyjacielskich Aurangzeb szeroko stosował przekupowanie ich dowódców. Przeciągnął nawet na swoją stronę głównego ministra państwa golkondzkiego i skorzystawszy z tej zdrady podbił Golkondę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Golkonda ż.

Wiktionary


golkowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Golkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Pęcław
  • Golkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Wieliczka

Wikipedia


golków

Golków – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Błaszki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


gollob

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Władysław Gollob – działacz żużlowy, ojciec znanych żużlowców - Tomasza i Jacka.
  • Gordon Gollob (1912-1987) – austriacki i niemiecki pilot wojskowy.
  • Jacek Gollob (ur. 1969) – żużlowiec, 15-krotny mistrz Polski w różnych konkurencjach. Brat Tomasza.
  • Tomasz Gollob (ur. 1971) – żużlowiec, 7-krotny mistrz świata i 30-krotny mistrz Polski w różnych konkurencjach. Brat Jacka.

Wikipedia


golnąć

potocznie:
1. oszukać, pozbywając kogoś pieniędzy;
2. wypić jakiś napój alkoholowy


SJP.pl


golog

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. kraina historyczno-geograficzna i prefektura autonomiczna w południowo-wschodniej części Tybetu, włączona do chińskiej prowincji Qinghai;

 (1.2) etn. etniczny lud koczowniczy zamieszkujący krainę Golog (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) etn. mężczyzna lub chłopiec z ludu Golog (1.2)

Wiktionary

Golog (chiń. 果洛藏族自治州, pinyin "Guǒluò Zàngzú Zìzhìzhōu"; tyb. མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་, Wylie "Mgo-log Bod-rigs rang-skyong-khul") – tybetańska prefektura autonomiczna w Chinach, w prowincji Qinghai. Siedzibą prefektury jest powiat Maqên. W 1999 roku liczyła 128 606 mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ruszyłem na południe, drogą biegnącą wśród pól pszenicy, aż dojechałem do granic Golog, Tybetańskiej Prefektury Autonomicznej, usianej niezliczonymi wojskowymi punktami kontrolnymi.

 (2.1) W debacie uczestniczył Golog Dzigme, bohater jednej z najgłośniejszej ucieczek z ChRL w ostatnich latach (…)

Wiktionary


golon

nazwisko


SJP.pl


goloneczka

zdrobnienie od: golonka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od golonka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔlɔ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: golõnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golonka, goleń

 przym. goleniowy

Wiktionary


golonka

1. dolna część szynki z kością goleniową;
2. potrawa przyrządzoną z takiego mięsa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. część szynki z kością goleniową;

 (1.2) kulin. potrawa z golonki (1.1)

Wiktionary

Golonka – mięso z kością, fragment nogi przedniej lub tylnej, pozyskiwane z tuszy wieprzowej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɔˈlɔ̃nka, AS: golõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goleń ż. / reg. gwara. m.

:: zdrobn. goloneczka ż.

 przym. goleniowy

Wiktionary


golonko

1. dolna część szynki z kością goleniową;
2. potrawa przyrządzoną z takiego mięsa


SJP.pl


golonkowy

→ golonka, → golonko


SJP.pl

Patrz:

golonka, → golonko

golski

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Batalion „Golski”
  • Jan Golski
  • Stanisław Golski

Wikipedia


golteria

rodzaj rośliny okrytozalążkowej z rodziny wrzosowatych; gaulteria, starzęśla


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. rodzaj rośliny z rodziny wrzosowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju golteria (1.1)

Wiktionary

Golteria, gaulteria ("Gaultheria" L.) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych ("Ericaceae"). Obejmuje ok. 150 gatunków. W stanie naturalnym występują głównie w południowej i południowo-wschodniej Azji, Australii, Nowej Zelandii oraz Ameryce Południowej; 5 gatunków występuje w Ameryce Północnej. Rośliny te zasiedlają zwykle mokradła oraz tereny skaliste, zarówno na nagich stokach jak i porośnięte widnymi lasami. Kora i liście tych roślin są aromatyczne. Kwiaty zapylane są przez owady.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pędy golterii przycinamy na wiosnę.

 (1.2) Na Boże Narodzenie dostaliśmy od wujostwa golterię.

Wiktionary


golub

dzielnica Golubia-Dobrzynia


SJP.pl

Zobacz też: Golub (jezioro).

Golub ( Gollub) – dzielnica Golubia-Dobrzynia (województwo kujawsko-pomorskie), na prawym brzegu Drwęcy. Dawniej samodzielne miasto, prawa miejskie posiadał w latach 1300–1951, własność królewska, w 1664 roku położony był w starostwie golubskim. W 1951 ("de facto" 1941) połączony z Dobrzyniem nad Drwęcą utworzył nowe miasto Golub-Dobrzyń.

Wikipedia


golub-dobrzyń

miasto w województwie kujawsko-pomorskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Golub-Dobrzyń – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba powiatu golubsko-dobrzyńskiego i gminy wiejskiej Golub-Dobrzyń.

Golub-Dobrzyń powstał formalnie 15 maja 1951 ("de facto" już w 1941 roku) przez połączenie miast Golubia i Dobrzynia nad Drwęcą, leżących na przeciwległych brzegach Drwęcy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡɔlub‿ˈdɔbʒɨ̃ɲ, AS: golub‿dobžỹń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. golubsko-dobrzyński

Wiktionary


golubianin

mieszkaniec Golubia-Dobrzynia


SJP.pl


golubianka

mieszkanka Golubia-Dobrzynia


SJP.pl


golubski

przymiotnik od: Golub (część Golubia-Dobrzynia, dawniej samodzielne miasto)


SJP.pl


golubsko-dobrzyński

→ Golub-Dobrzyń


SJP.pl

Patrz:

Golub-Dobrzyń

goluch

nazwisko


SJP.pl


golusi

zdrobnienie od: goły


SJP.pl


golusieńki

zdrobnienie od: goluśki


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pot. zdrobn. od: goły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔluˈɕɛ̇̃ɲci, AS: goluśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golasek mos.

Wiktionary


goluteńki

zdrobnienie od: goły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: goły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔluˈtɛ̃ɲci, AS: golutẽńḱi

Wiktionary


golutki

zdrobnienie od: goły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: goły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Przez długi czas obowiązywał u nas stereotyp aniołka barokowego - golutkiego, zbyt pyzatego, z malutkimi skrzydełkami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈlutʲci, AS: golutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. goły

 rzecz. goły nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) goluśki

Wiktionary


goluśki

zdrobnienie od: goły


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: goły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈluɕci, AS: goluśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. goły

 rzecz. goły nmos.

Wiktionary


golądkowo

Golądkowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Winnica. Ma status sołectwa.

Wieś duchowna "Golątkowo" położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi zakroczymskiej województwa mazowieckiego. W 1785 roku wchodziła w skład klucza golątkowskiego biskupstwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wikipedia


golęczewo

Golęczewo (niemiecki Golenczewo, Golenhofen) wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Suchy Las.

Wikipedia


golędzinów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Golędzinów – wieś w powiecie trzebnickim
  • Golędzinów – osiedle na warszawskiej Pradze-Północ.
  • Golędzinów (jurydyka) – warszawska jurydyka

Wikipedia


golęszyc

członek plemienia słowiańskiego


SJP.pl


gomashio

[czytaj: gomaSIO] przyprawa z nasion sezamu i soli morskiej; sól sezamowa


SJP.pl


gombrowicz

nazwisko, np. Witold Gombrowicz (1904-69), pisarz polski


SJP.pl

Gombrowicz (forma żeńska: Gombrowicz / Gombrowiczowa; liczba mnoga: Gombrowiczowie) – nazwisko polskie.

Wikipedia


gombrowiczowski

dotyczący twórczości Witolda Gombrowicza


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) charakterystyczny, typowy dla Witolda Gombrowicza lub jego twórczości, taki jak u Witolda Gombrowicza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakby wyolbrzymioną gębę gombrowiczowską pisarz przyprawił patetycznym wizjom historyków, Gibbona czy Ferrero, o wielkości i upadku świata starożytnego.

 (1.1) Festiwal Gombrowiczowski wyprowadza Radom z prowincji w świat wielkiej literatury i teatru.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Gombrowiczowski

Wiktionary


gomer

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gomer – opisana w księdze Ozeasza córka Diblaima, żona proroka Ozeasza.
  • Gomer – postać biblijna ze Starego Testamentu, syn Jafeta.
  • Gomer – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania.

Wikipedia


gomfrena

rodzaj roślin z rodziny szarłatowatych; wiecznik


SJP.pl


gomini

zboże, rodzaj sago


SJP.pl


gommage

[czytaj: gomaż] odmiana peelingu


SJP.pl


gomoku

gra planszowa dla dwóch osób, w której celem jest ustawienie 5 swoich pionów w linii prostej


SJP.pl

Gomoku (jap. 五目 – "5 punktów"), nazywana również "Kółko i krzyżyk do pięciu", "Five in a Row", to gra logiczno-strategiczna wymyślona w Japonii w VII wieku p.n.e. (data niepotwierdzona źródłem).

Wikipedia


gomon

dawniej:
1. wrzawa, hałas; awantura;
2. bajeczny, hałaśliwy pochód zwierząt, roślin, kamieni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) stpol. śrpol., także. gw-pl|Kalety,Kościeliska,Narok,Łomżyńskie,Kasina Wielka,Międzyrzec Podlaski,Brzeziny. hałas, niepokój, gwar

 (1.2) daw. baśniowy i hałaśliwy pochód przyrody ożywionej oraz nieożywionej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzekł wąż: »Jać sie pojednam, lecz gdy uźrzę ogon / a ty dziecię wspomieniesz, będzie znowu gomon«. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gomonić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. homon

Wiktionary


gomora

biblijne miasto kananejskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) bibl. hist. biblijne miasto kananejskie w pobliżu Morza Martwego;

Wiktionary

Gomora – miasto kananejskie, wspomniane w Biblii. Według Księgi Rodzaju (Rdz 13,10) było zlokalizowane w Dolinie Jordanu. Ustalenie dokładnego położenia Gomory stwarza badaczom problemy. Zgodnie z przekazem Księgi Rodzaju (Rdz 19,24–25) Gomora wraz z Sodomą została zniszczona przez deszcz siarki i ognia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słuchajcie słowa Pańskiego, wodzowie sodomscy, daj posłuch prawu naszego Boga, ludu Gomory!

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gomorski, gomorejski

Wiktionary


gomorejski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gomorą, dotyczący Gomory

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaprawdę powiadam wam: Ziemi sodomskiej i gomorejskiej lżej będzie w dzień sądu niż temu miastu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gomora ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gomorski

Wiktionary


gomorski

→ Gomora (biblijne miasto kananejskie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) bibl. związany z Gomorą, dotyczący Gomory

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaprawdę powiadam wam: Lżej będzie w dzień sądu ziemi sodomskiej i gomorskiej niż temu miastu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gomora ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gomorejski

Wiktionary


gomoła

nazwisko


SJP.pl

Gomoła (także: "Gomola", "Homola"; niem. "Hummel") – wzniesienie we Wzgórzach Lewińskich, kilkaset metrów na północny zachód od Przełęczy Polskie Wrota.

Wikipedia


gomołówka

roślina z rodziny przekwiatowatych


SJP.pl


gompa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. archit. budynek klasztoru buddyzmu tybetańskiego i ośrodek modlitwy;

Wiktionary

Gompa (tyb.: དགོན༌པ༌, Wylie: "dgon-pa", ZWPY: "gönba"; wyraz pokrewny sanskryckiemu gumpa – jaskinia[]) – tybetańskie określenie buddyjskiej świątyni wewnątrz klasztoru lub poza nim, będącej jednocześnie ośrodkiem studiów i miejscem, w którym odprawiane są wspólne religijne ceremonie, bądź indywidualne praktyki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɔ̃mpa, AS: gõmpa

Wiktionary


gomukhasana

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jedna z asan; pozycja siedząca, w której nogi są skrzyżowane w taki sposób, że lewe kolano znajduje się na szczycie prawego (lub odwrotnie), a lewa stopa i łydka wzdłuż prawego biodra, natomiast prawa stopa i łydka znajdują się na zewnątrz lewego biodra; plecy są wyprostowane; dłonie są splecione na plecyecach przy jednoczesnym unoszeniu prawego łokcia w kierunku sufitu i wyciąganiu lewego w kierunku podłogi (lub odwrotnie, przy odwrotnym splocie nóg)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja krowiego pyska, krowi pysk

Wiktionary


gomulicki

nazwisko


SJP.pl


gomunice

wieś w Polsce


SJP.pl

Zobacz też: Gomunice w innych znaczeniach tej nazwy.

Gomunice – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Gomunice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


gomunicki

przymiotnik od: Gomunice


SJP.pl


gomuła

nazwisko


SJP.pl


gomułka

nazwisko, np. Władysław Gomułka (1905-82), polski polityk i działacz komunistyczny, w latach 1956-1970 I sekretarz KC PZPR


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Stanisław Gomułka – ekonomista
  • Władysław Gomułka – polityk
  • Zofia Gomułka – działaczka komunistyczna, żona Władysława Gomułki
  • Gomułka - niewysokie wzniesienie w Beskidzie Żywieckim
  • Gomółka

Wikipedia


gomułkowiec

poplecznik Władysława Gomułki, polskiego polityka i działacza komunistycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. polit. poplecznik Władysława Gomułki, polskiego polityka i działacza komunistycznego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gomułkowskość ż., gomułkowszczyzna ż.

 przym. gomułkowski

Wiktionary


gomułkowski

taki jak u Gomułki, charakterystyczny dla Gomułki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z okresem sprawowania władzy przez Władysława Gomułkę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gomułkowiec mrz.

Wiktionary


gomułkowszczyzna

1. okres władzy Władysława Gomułki (1956 - 1970);
2. styl sprawowania władzy przypominający tamtą epokę


SJP.pl


gomólski

nazwisko


SJP.pl


gomóła

jeleń byk po zrzuceniu wieńca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) łow. jeleń byk po zrzuceniu poroża

 (1.2) zgrubienie od|gomółka.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byk, którego kiedyś strzeliłem, został oceniony jako gomóła.

 (1.2) Łatwiej było toczyć beczkę goudy, niż nosić na statki mniejsze, ale też ciężkie gomóły edammera.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gomółka ż.

Wiktionary


gomółeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: gomółka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gomółka ż., Gomółka m./ż.

Wiktionary


gomółka

1. niewielka szklana szybka, używana w średniowieczu do szklenia okien
2. bryłka miękkiej masy o kulistym kształcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) owalna lub kulista porcja jakiejś miękkiej masy, np. sera;

 (1.2) okrągła lub wielokątna szybka oprawiana w ołów w dawnych oknach;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Gomółka – polski hokeista
  • Józef Gomółka – pułkownik, publicysta i attaché wojskowy
  • Mikołaj Gomółka – polski kompozytor renesansowy
  • gomółki – niewielkie szklane szybki stosowane w średniowieczu
  • gomółka – rodzaj sera twarogowego
  • gomółka – kulista lub owalna masa, np. gomółka masła
  • Gomułka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Gomółki miały w środku zgrubienie zwane pępkiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gomółka m./ż.

:: zdrobn. gomółeczka ż.

:: zgrub. gomóła ż.

 przym. gomółkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bryłka

Wiktionary


gomółkowy

przymiotnik od: gomółka


SJP.pl


gon

1. okres godowy kozic i danieli; ruja;
2. pościg psów gończych za zwierzyną;
3. szczekanie psów goniących zwierzynę;
4. siedlisko bobrów;
5. dawniej: bieg, gonitwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) łow. gonienie zwierzyny przez psy podczas polowania

 (1.2) łow. jazgot psi w trakcie polowania

 (1.4) łow. żeremie, siedlisko bobrów

 (1.6) daw. bieg, zlatywanie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Gony wyłaniają się ponad powierzchnię jeziora, lecz dostać się do ich wnętrza można tylko podziemnymi i podwodnymi gankami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goniec m., gonienie n., gończy mzw., gończyca ż.

 czas. gonić ndk.

 przym. gończy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gonitwa, gońba, pogoń

Wiktionary


gonada

męski lub żeński gruczoł płciowy wytwarzający komórki płciowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) anat. zool. gruczoł płciowy produkujący komórki rozrodcze;

Wiktionary

Go

Wikipedia


gonadalny

→ gonada; gonadowy


SJP.pl


gonadoliberyna

hormon wydzielany w podwzgórzu


SJP.pl

Gonadoliberyna, luliberyna, GnRH (od gonadotropin-releasing hormone, hormon uwalniający gonadotropiny), LHRH (od ang. "luteinizing-hormone-releasing hormone", hormon uwalniający hormon luteinizujący) – hormon peptydowy złożony z 10 aminokwasów, dekapeptyd wydzielany przez podwzgórze. Stymuluje wydzielanie gonadotropin (LH i FSH) z płata przedniego przysadki mózgowej.

Wikipedia


gonadotropina

hormon wytwarzany przez przedni płat przysadki mózgowej, regulujący czynności gruczołów płciowych; hormon gonadotropowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. hormon pobudzający czynność gonad;

Wiktionary


gonadotropinowy

przymiotnik od: gonadotropina


SJP.pl


gonadotropowy

hormon gonadotropowy (gonadotropina) - hormon wytwarzany przez przedni płat przysadki mózgowej, regulujący czynności gruczołów płciowych


SJP.pl


gonadowy

→ gonada; gonadalny


SJP.pl


gonagra

dna moczanowa stawu kolanowego


SJP.pl


gonartroza

w medycynie: zwyrodnienie stawu kolanowego


SJP.pl


gonciarka

Gonciarka – maszyna do wyrobu gontów zlokalizowana najczęściej w tartaku lub gonciarni.

Urządzenie składa się ze stolika z umieszczoną na nim piłą tarczową oraz frezami (fugami). Napędzane jest zwykle pędnią pasową.

Wikipedia


gonciarnia

oddział zakładu drzewnego, w którym wyrabia się gonty


SJP.pl

Gonciarnia (także: "pracownia gonciarska") – zakład wytwarzania gontów wyposażony w gonciarki, a w prymitywniejszych warunkach w narzędzia do ręcznej obróbki gontów oraz umożliwiające ich struganie, czy łupanie.

Wikipedia


gonciarstwo

wyrabianie gontów - deseczek do pokrywania budynków; gontarstwo


SJP.pl


gonciarz

1. rzemieślnik wyrabiający gonty;
2. robotnik pokrywający dach gontem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba pokrywająca dach gontami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gont mrz.

Wiktionary


goncik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od gont

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gont m.

Wiktionary


goncourt

[czytaj: gąKUR lub gonKUR] Edmond (1822-96) i Jules (1830-70) de Goncourt, bracia, pisarze francuscy tworzący wspólnie


SJP.pl

Goncourt – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Górna Marna. W 2013 roku jej populacja wynosiła 285 mieszkańców.

1 stycznia 2016 roku połączono dwie wcześniejsze gminy: Bourmont-entre-Meuse-et-Mouzon oraz Goncourt. Siedzibą gminy została miejscowość Bourmont, a nowa gmina przyjęła nazwę Bourmont-entre-Meuse-et-Mouzon.

Wikipedia


gondek

nazwisko


SJP.pl


gondola

1. łódź wiosłowa bez steru, używana do komunikacji po kanałach Wenecji
2. kosz zawieszony pod balonem lub sterowcem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) żegl. wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji;

 (1.2) lotn. kosz balonu lub sterowca

 (1.3) wagonik jednego z rodzajów kolejki linowej

 (1.4) część wózka dziecięcego, w której przewozi się niemowlę w pozycji leżącej

Wiktionary

Go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Wenecji zakochane pary odbywają przejażdżki gondolami.

 (1.2) Balon odleciał, ale nikt nie zdążył wsiąść do gondoli.

 (1.3) Do gondoli wsiadło ośmiu narciarzy i kolejka zawiozła ich na stok.

 (1.4) Przez pierwsze miesiące życia dziecko należy wozić na spacery w gondoli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔ̃nˈdɔla, AS: gõndola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gondolier mos., gondoliera ż.

 przym. gondolowy, gondolierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kosz

Wiktionary


gondolarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. gondolier

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Steruj szybko, odezwał się książę do gondolarza, a gdy ci się uda dogonić ową czarną gondolę sowita czeka cię nagroda.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gondolier mos.

Wiktionary


gondole

forma rzeczownika.

 (1.1) M., B., W. lm. od: gondola

Wiktionary


gondolier

wioślarz kierujący gondolą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) żegl. człowiek sterujący gondolą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed nami sterczał gmach komory celnej, kąpiący się w wodach kanału, pod nami szkliły się zielone fale, tu i ówdzie krajane wiosłami gondolierów (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔ̃nˈdɔlʲjɛr, AS: gõndolʹi ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gondola ż., gondolka ż., gondoliera ż., gondolarz mos.

 przym. gondolowy, gondolierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. gondolarz

Wiktionary


gondoliera

liryczna pieśń gondolierów weneckich lub pieśń wzorowana na niej; rodzaj barkaroli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. zob. barkarola.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) D. lp. zob. gondolier.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płynąc weneckim kanałem słuchaliśmy gondoliery puszczonej z głośników przez kapitana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔ̃ndɔˈlʲjɛra, AS: gõndolʹi ̯era

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gondola ż., gondolka ż., gondolier mos.

 przym. gondolowy, gondolierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barkarola

Wiktionary


gondolierka

→ gondolier


SJP.pl

Patrz:

gondolier

gondolierski

→ gondolier


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z gondolierem, dotyczący gondolierów

Wiktionary

Patrz:

gondolier

Powiązane:

 rzecz. gondolier mrz., gondola ż., gondolka ż., gondoliera ż.

 przym. gondolowy

Wiktionary


gondolka

mała gondola


SJP.pl


gondolowy

przymiotnik od: gondola


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z gondolą, dotyczący gondoli

 (1.2) mający kształt lub przekrój gondoli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W mieście znajduje się także marina oraz przystań kajakowo-gondolowa.

 (1.2) Koleje linowe dzielą się na krzesełkowe, gondolowe i linowo-terenowe.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gondolierski

 rzecz. gondola ż., gondolier mos., gondoliera ż.

Wiktionary


gondowicz

nazwisko


SJP.pl


gondulf

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspomnienie liturgiczne świętego Gondulfa obchodzone jest 6 września.

Wiktionary


gondwana

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geol. jeden z superkontynentów powstałych w wyniku rozpadu Pangei;

Wiktionary

Gondwana – południowy superkontynent, istniejący w paleozoiku i na początku mezozoiku oraz ponownie pod koniec mezozoiku i na początku kenozoiku. Jego nazwa pochodzi od północnego regionu Indii, a termin ten wprowadził jako pierwszy Eduard Suess, który stwierdził m.in. zaskakujące podobieństwo wymarłej flory glossopterisowej na obu wybrzeżach południowego Atlantyku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod koniec ordowiku nastąpiło globalne zlodowacenie części Gondwany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔ̃ndˈvãna, AS: gõndvãna

Wiktionary


gondyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. przedstawicielka jednej z rdzennych grup etnicznych w Indiach;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Gond mos.

Wiktionary


gonera

nazwisko


SJP.pl


gonet

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Gonet – polski inżynier środowiska
  • Dorota Gonet – polska dziennikarka muzyczna, muzykolog
  • Krzysztof Gonet – polski samorządowiec i urzędnik
  • Stanisław Gonet – polski piłkarz
  • Wojciech Gonet – polski prawnik

Wikipedia


gonfalon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdobiona chorągiew noszona w orszaku lub procesji

Wiktionary

Gonfalon – chorągiew o kształcie prostokąta, krótszym bokiem przymocowanego do poziomej poprzeczki, z bokiem przeciwległym wyciętym na kształt klinów – według określenia staropolskiego "ogonów", w terminologii francuskiej zwanych "płomieniami" – "flamme".

Gonfalon wywodzi się z rzymskiej chorągwi zwanej "labarum". Szczególną popularność ten rodzaj chorągwi zdobył w Italii, gdzie od czasów średniowiecza używany jest jako chorągiew miejska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) — Zwycięstwo nie jest pewne, dopóki ten gonfalon nie upadnie — powtarza z namysłem Saladyn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gonfalonier mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chorągiew, proporzec, sztandar

Wiktionary


gonfalonier

chorąży w dawnych państwach włoskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wyższy urzędnik włoskich komun;

 (1.2) hist. cywilnego zarządcę we Florencji w XVI–XVII wieku

Wiktionary

Go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najwyższym członkiem rządu republiki był gonfalonier.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gonfalon mrz.

Wiktionary


gong

1. instrument perkusyjny w kształcie tarczy z brązu;
2. dźwięk tego instrumentu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. instrument perkusyjny w formie okrągłej, mosiężnej płyty zawieszonej pionowo na stelażu;

 (1.2) dźwięk gongu (1.1)

 (1.3) dźwięk dzwonka do drzwi

Wiktionary

Gong – instrument muzyczny z grupy idiofonów płytowych uderzanych.

Jest to wisząca lub ustawiona na specjalnym stojaku tarcza z brązu lub mosiądzu, o wypukłej, czasem falistej powierzchni i lekko zagiętych brzegach. Wprowadza się ją w drgania poprzez uderzenie pałką lub młoteczkiem o miękkiej główce, przy czym rodzaj wzbudzonego dźwięku zależy od miejsca uderzenia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɔ̃ŋk, AS: gõŋk

Wiktionary


gongil

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) lwów. katar, wydzielina z nosa

Wiktionary


gongolina

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Baranów;

Wiktionary

Gongolina – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Baranów.

Wieś wchodzi w skład sołectwa "Regów-Gongolina".

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed laty Gongolina należała do województwa skierniewickiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gongolinianin mos., gongolinianka ż.

 przym. gongoliński

Wiktionary


gongoliński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Gongoliny, związany z Gongoliną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gongolina ż., gongolinianin mos., gongolinianka ż.

Wiktionary


gongorysta

przedstawiciel, zwolennik gongoryzmu


SJP.pl


gongorystka

zwolenniczka gongoryzmu


SJP.pl


gongoryzm

kierunek literacki powszechny w barokowej literaturze hiszpańskiej XVII wieku, charakteryzujący się wyszukaną formą, bogactwem stylu, skomplikowaną składnią, znacznym udziałem metaforyki i symboliki; kultyzm


SJP.pl

Gongoryzm (kultyzm) – kierunek w barokowej poezji hiszpańskiej XVII wieku. Odmiana konceptyzmu. Jego cechą charakterystyczną była zawiła konstrukcja i wyszukany, kwiecisty styl. Nazwa "gongoryzm" pochodzi od nazwiska poety Luisa de Góngora y Argote.

Pokrewne style w literaturze barokowej innych krajów europejskich to marinizm we Włoszech (od nazwiska poety Giambattista Marino) oraz eufuizm w Anglii (od poematu "Euphues" Johna Lyly’ego).

Wikipedia


goniatyt

skamieniała skorupa amonitu (kopalnego głowonoga)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) paleont. paleozoiczny głowonóg

Wiktionary


goniatyty

podrząd amonitów występujących od dewonu do permu


SJP.pl


gonidium

jednokomórkowy glon, kulista lub nitkowata sinica lub zielenica, będący składnikiem porostów


SJP.pl

Gonidium (l.mn. gonidia) – termin w botanice, fykologii (algologii) oraz mykologii, określający:

Wikipedia


goniec

1. żołnierz wyznaczony do przenoszenia rozkazów, meldunków itp.; łącznik;
2. pracownik w biurze, fabryce, zajmujący się roznoszeniem korespondencji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) roznosiciel korespondencji

 (1.2) wojsk. łącznik przekazujący meldunki i rozkazy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) szach. figura poruszająca się po szachownicy na skos;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (3.1) włók. skórzany element krosna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • goniec – figura szachowa
  • kurier – osoba zajmująca się przenoszeniem listów, korespondencji, rozkazów
  • goniec – część krosna tkackiego
  • Goniec.pl – portal internetowy
  • Goniec Polski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Napisz do niego, by tu przybył jutro. Gońca wyślę natychmiast.

 (2.1) Po ataku białym skoczkiem i gońcem mogliśmy się spodziewać ucieczki czarnych w narożnik szachownicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔ̃ɲɛt͡s, AS: gõńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gon mrz., gonitwa ż., pogoń ż., gończy m.

 czas. gonić ndk., ganiać ndk., nagonić dk., naganiać ndk., pogonić dk., poganiać ndk., przegonić dk., przeganiać ndk., wygonić dk., wyganiać ndk., zagonić dk., zaganiać ndk., zgonić dk., zganiać ndk.

 przym. gończy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) laufer

Wiktionary


gonienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gonić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: gõńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gonić

 rzecz. gon mrz.

Wiktionary


goniometr

1. przyrząd do wyznaczania miary kątów dwuściennych
2. urządzenie służące do określania pozycji statków, samolotów itp. za pomocą fal radiowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geod. przyrząd do wyznaczania kierunków lub kątów w terenie

 (1.2) krystal. przyrząd do pomiaru kątów w krysztale

Wiktionary

Goniometr – miernik kątów; nazwa stosowana w szczególności w odniesieniu do urządzeń przeznaczonych do mierzenia kątów zawartych pomiędzy ścianami kryształów. Najprostsza odmiana przyrządu to goniometr ręczny, w którym kryształ umieszcza się między szyną stałą a ruchomą, wielkość zaś kąta odczytuje się bezpośrednio na podziałce.

Wikipedia


goniometria

dział matematyki zajmujący się badaniem elementarnych własności funkcji trygonometrycznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mat. dział trygonometrii zajmujący się badaniem elementarnych własności funkcji trygonometrycznych

 (1.2) fiz. chem. dział krystalografii zajmujący się pomiarami rozmaitych kątów w krysztale

 (1.3) dział antropometrii, zajmujący się pomiarem rozmaitych kątów w obrębie ciała

Wiktionary

Goniometria (gr. "gonia" – kąt, "metreín" – mierzyć) może oznaczać:

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Goniometria dzieli się na statyczną (np. kąty twarzy, kąty kręgosłupa, kąty przedniej ściany tułowia) i dynamiczną (np. obszerność ruchu klatki piersiowej, kąty nachylenia głowy, obszerność ruchu kręgosłupa, obszerność ruchów stawów kończyn).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔ̃ɲɔ̃ˈmɛtrʲja, AS: gõńõmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. goniometryczny

Wiktionary


goniometryczny

dotyczący goniometrii


SJP.pl


goniony

podobny do krakowiaka taniec polski, rozpowszechniony w XVI i XVII wieku; ganiany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) choreogr. taniec krakowiakopodobny

Wiktionary

Zobacz też: Goniony też jest inną nazwą berka.

Goniony – żywy, polski taniec ludowy, powszechny przede wszystkim w XVI–XVII wieku.

Taniec ten wspominany jest m.in. przez Jana Kochanowskiego w utworze "Pieśń świętojańska o Sobótce":

Wikipedia


gonioskop

przyrząd okulistyczny do badania kąta przesączania gałki ocznej


SJP.pl


gonioskopia

badanie diagnostyczne oka pozwalające na obserwację kąta rogówkowo-tęczówkowego


SJP.pl

Gonioskopia – metoda pozwalająca na obejrzenie kąta rogówkowo-tęczówkowego w celu oceny szerokości oraz określenia konfiguracji kąta, a także poszukiwania uszkodzeń i nieprawidłowych złogów w obrębie jego struktur. Gonioskopia jest jednym z badań przeprowadzanych w celu wykrycia jaskry i klasyfikacji jej na jaskrę z otwartym bądź zamkniętym kątem przesączania.

Wikipedia


gonioskopowy

→ gonioskop


SJP.pl

Patrz:

gonioskop

gonito

w gwarze poznańskiej: berek


SJP.pl


gonitwa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uganianie się, ściganie

 (1.2) jeźdz. bieg koni podczas wyścigów

 (1.3) przen. natłok codziennych obowiązków

 (1.4) przen. wytężony wysiłek w celu zdobycia dóbr materialnych

Wiktionary

Gonitwa – próba selekcyjna dla koni tej samej rasy rozgrywana na określonym dystansie. Jest przeprowadzana na torach wyścigowych zgodnie z regulaminem wyścigów konnych. Ma na celu sprawdzenie i ocenę stopnia dzielności wyścigowej koni.

Potocznie "gonitwa" oznacza po prostu bieg za czymś (od czasownika "gonić" będącego tu częścią słowa).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W pierwszej gonitwie ogier zajął drugie miejsce.

 (1.3) W codziennej gonitwie całkowicie zapomniała o zwróceniu książek do biblioteki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goniec mzw./mos./mrz., pogonia ż.

 czas. wygonić dk.

Wiktionary


goniądz

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Goniądz – miasto w Polsce w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Goniądz, położone na skraju Kotliny Biebrzańskiej, nad Biebrzą.

Początkowo osada w ziemi wiskiej na Mazowszu. Goniądz uzyskał lokację miejską przed 1493 rokiem. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa łomżyńskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɔ̃ɲɔ̃nt͡s, AS: gõńõnc

Wiktionary

Powiązane:

 przym. goniądzki

Wiktionary


goniądzanin

mieszkaniec Goniądza


SJP.pl


goniądzanka

mieszkanka Goniądza


SJP.pl


goniądzki

przymiotnik od: Goniądz


SJP.pl


gonić

ścigać, biec, podążać za kimś, za czymś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) biec, poruszać się szybko za czymś lub kimś, aby go doścignąć i schwytać

 (1.2) biec, poruszać się szybko za czymś lub kimś, aby go zmusić do ucieczki

 (1.3) zabiegać w celu osiągnięcia czegoś

 (1.4) popędzać zwierzęta, prowadząc dokądś

 (1.5) gw-pl|Kraków. wałęsać się

czasownik zwrotny niedokonany gonić się

 (2.1) ścigać się nawzajem

 (2.2) o zwierzętach: mieć ruję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wąż wodny gonił drobną rybkę, unosząc kłębki mułu spomiędzy kamieni.

 (1.1) Policjant gonił złodzieja przez całe miasto.

 (1.1) Hejże, do boju, szable w dłoń, bolszewika goń, goń, goń!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔ̃ɲit͡ɕ, AS: gõńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gończy mzw./mos., gon mrz., pogonia ż., gońba ż., gonitwa, goniec, gonienie

 czas. doganiać, dogonić

 przym. gończy

 wykrz. goń się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ścigać

Wiktionary


gonniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: gonny


SJP.pl


gonność

cecha drzew wysokich i prostych; wyniosłość; wybujałość


SJP.pl


gonny

1. o drzewach: wysoki i prosty, wyniosły, wybujały, śmigły
2. w łowiectwie:
a) trop gonny - trop zwierza uciekającego
b) chart gonny - chart szybko biegający, rączy


SJP.pl


gonocyt

pierwotna komórka płciowa zarodka


SJP.pl

Gonocyt, pierwotna komórka płciowa (gr. "gónos" ‘płodzenie’, "kýtos" ‘komórka’) – biologicznie niedojrzała zwierzęca pierwotna komórka, z której powstają spermatogonia w jądrach i oogonia w jajnikach a ostatecznie gamety.

Wikipedia


gonodukt

jajowód u stawonogów, mięczaków i pierścienic, powstający niezależnie od jajników


SJP.pl


gonokok

potoczna nazwa gram ujemnego ziarenkowca (Neisseria gonorrhoeae), bakterii wywołującej rzeżączkę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. mikrobiol. nazwa systematyczna|Neisseria gonorrhoeae|ref=tak., dwoinka rzeżączki

Wiktionary


gonokokowy

przymiotnik od: gonokok


SJP.pl


gonopodium

Go

Wikipedia


gonorea

zakaźna choroba weneryczna, wywołana przez gonokoki; rzeżączka, tryper


SJP.pl


gonsalwy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Gonsalwy – imię męskie, którego patronem jest m.in. bł. Gonsalwy z Amaranto, zakonnik (zm. ok. 1259 roku).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W młodości Gonsalwemu udało się uniknąć poboru.

Wiktionary


gont

deszczułka klinowa używana do pokrywania dachów; gonty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bud. drewniany materiał do wykonywania pokryć dachowych;

Wiktionary

Gonty na domu tkacza w Międzylesiu

Gont (inne nazwy: szkudły, na Śląsku Cieszyńskim: szyndzioł, na Kaszubach: szyndel) – drewniany materiał do wykonywania pokryć dachowych (również elewacyjnych). Jest to deseczka z drewna iglastego, o przekroju klina, z wpustem wzdłuż dłuższej krawędzi, łączona poprzez wsunięcie jednej deseczki w drugą.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gonciarz m., gonciarstwo n., gonciarka ż., gontyna ż.

:: zdrobn. goncik mrz.

 przym. gontowy, gonciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. szyndzioł

Wiktionary


gontal

długi i cienki gwóźdź; bretnal


SJP.pl


gontarczyk

nazwisko


SJP.pl


gontarek

nazwisko


SJP.pl


gontarski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franciszek Gontarski – polski kamieniarz
  • Mirosław Gontarski – polski poeta i filozof

Wikipedia


gontarstwo

wyrabianie gontów - deseczek do pokrywania budynków; gonciarstwo


SJP.pl


gontarz

nazwisko


SJP.pl


gontowy

przymiotnik od: gont


SJP.pl


gonty

deszczułka klinowa używana do pokrywania dachów; gont


SJP.pl

Gonty (niem. "Gunthen") – wieś w Polsce w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Prabuty. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Na wschód od wsi przebiegają trasy linii kolejowej Malbork-Iława i drogi wojewódzkiej nr 522. W miejscowości był przystanek kolejowy Gonty.

Wikipedia


gontyna

świątynia pogańska u dawnych Prusów, Słowian i Litwinów; kontyna, kącina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. świątynia słowiańska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gont mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chram

Wiktionary


gonzaga

Zobacz też: Gonzaga w Brazylii.

Gonzaga – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Mantua.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 8039 osób, 164,1 os./km².

Wikipedia


gonzales

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gonzales (muzyk) – muzyk kanadyjski, pianista.
  • Gonzales – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Monterey
  • Gonzales – miasto w stanie Luizjana, w parafii Ascension
  • Gonzales – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Gonzales
  • hrabstwo Gonzales (ang. Gonzales County) – w stanie Teksas

Wikipedia


gonzo

potocznie: film pornograficzny nakręcony przez amatorów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gonzo – styl tworzenia reportażu lub filmu dokumentalnego
  • Gonzo – rodzaj filmu pornograficznego
  • Gonzo – jedna z postaci The Muppet Show
  • Gonzo – studio zajmujące się produkcją anime

Wikipedia


goodbye

[czytaj: gudBAJ] do widzenia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Goodbye – album Anity Lipnickiej i Johna Portera z 2008 roku
  • Goodbye – album Cream z 1969 roku
  • Goodbye – piosenka Kate Ryan
  • Goodbye – singel Def Leppard
  • Goodbye – singel Spice Girls
  • Goodbye – singel Alexii
  • Goodbye – singel Kristinii DeBarge
  • Goodbye – singel Feder z gościnnym udziałem Lyse
  • Goodbye – singel Davida Guetty i Jasona Derulo z gościnnym udziałem Nicki Minaj i Willy'ego Williama
  • Goodbye – singel The Humans
  • Goodbye – singel Gromee'ego
  • Goodbye – singel Sanji Vučić

Wikipedia


goodman

[czytaj: gudmen] nazwisko, np. Benjamin (Benny) Goodman (1909-86), amerykański klarnecista jazzowy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Benny Goodman – amerykański muzyk jazzowy
  • John Goodman – amerykański aktor
  • Goodman – miejscowość w stanie Missisipi, w hrabstwie Holmes
  • Goodman – miejscowość w stanie Missouri, w hrabstwie McDonald
  • Goodman – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marinette
  • Goodman – jednostka osadnicza w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marinette
  • Goodman (ang. Goodman Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marinette

Wikipedia


goodwill

[czytaj: gudłil] czynniki niematerialne, mające wpływ na rynkową wartość firmy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Goodwill (Dakota Południowa)
  • Goodwill – wartość firmy
  • Goodwill Games – Igrzyska dobrej woli

Wikipedia


goodyear

[czytaj: gudjer] marka opon i firma


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Goodyear – producent opon i gumy
  • Goodyear – miasto w USA, w stanie Arizona, w hrabstwie Maricopa

Wikipedia


googlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|googlać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. googlać ndk.

Wiktionary


googlać

[czytaj: guglać] potocznie: szukać informacji w internecie za pomocą wyszukiwarki Google; googlować, guglować, guglać


SJP.pl


google

[czytaj: gugl albo potocznie: gugle]
1. amerykańskie przedsiębiorstwo z branży internetowej;
2. popularna wyszukiwarka internetowa prowadzona przez firmę o takiej samej nazwie;
3. wujek Google - żartobliwie: wyszukiwarka Google


SJP.pl

Google LLC (dawniej Google Inc.) – amerykańskie przedsiębiorstwo informatyczne. Sztandarowym produktem spółki jest wyszukiwarka Google, a deklarowaną misją – „uporządkowanie światowych zasobów informacji tak, by stały się powszechnie dostępne i użyteczne dla każdego”.

Wikipedia


googlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|googlować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. googlować ndk.

 przym. googlowski

Wiktionary


googlować

[czytaj: guglować] potocznie: szukać informacji w internecie za pomocą wyszukiwarki Google; guglować, googlać, guglać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) pot. wyszukiwać w Internecie za pomocą wyszukiwarki Google

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡuɡˈlɔvat͡ɕ, AS: guglovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. googlowanie n.

 czas. wygooglować, przegooglować, pogooglować

 przym. googlowski

Wiktionary


googlowski

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do Google'a

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z Googlem, dotyczący Google'a

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla Google'a, mający cechy Google'a

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzięki googlowskiemu „Business View” klienci mieli zyskać możliwość zaglądania do tysięcy restauracji i innych miejsc docelowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. googlowanie n.

 czas. googlować ndk.

Wiktionary


googol

[czytaj: gugol] liczba wyrażona jedynką ze 100 zerami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. liczba o wartości 10 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 10100

Wiktionary

Googol (czyt. "gugol") – liczba równa 10100, czyli jedynka i sto zer w zapisie dziesiętnym.

Googol można przedstawić w formie tradycyjnej jako:

1 googol = 10100 = 10 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Googolplex to liczba, której zapis dziesiętny składa się z jedynki i googola zer.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡuɡɔl, AS: gugol

Wiktionary


googolplex

liczba 1, po której następuje 10^100 (googol) zer


SJP.pl

Googolplex (gugolpleks) – liczba, której zapis dziesiętny składa się z jedynki i googola zer, czyli:

Wikipedia


gop

[czytaj: gop] skrót od: Górnośląski Okręg Przemysłowy


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) = ekon. geogr. Górnośląski Okręg Przemysłowy;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔp, AS: gop

Wiktionary


gopik

zdawkowa moneta Azerbejdżanu (100 gopików = 1 manat azerbejdżański); kapik


SJP.pl


goplana

1. według dawnych wierzeń ludowych: boginka, nimfa wodna zamieszkująca jezioro Gopło;
2. skorupiak z rodziny kiełży


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mitsłow. nimfa z jeziora Gopło

 (1.2) zool. nazwa systematyczna|Synurella ambulans., skorupiak z rodziny kiełży

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Goplana – nimfa wodna występująca w dramacie Balladyna,
  • Goplana – opera autorstwa Władysława Żeleńskiego,
  • Goplana – wieś w woj. wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Skulsk,
  • Goplana – staw w woj. mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Trojanów,
  • Goplana – byłe przedsiębiorstwo i marka produktów czekoladowych spółki Colian,
  • Goplana – marka lampowych odbiorników radiowych klasy popularnej z lat 60. XX w. z ZRK w Warszawie:
  • Jezioro Goplany
  • Gopło

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O świcie widywano goplany na brzegu jeziora.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gopło n., Goplana ż., Goplanin mos., goplanin mos., goplanka ż.

Wiktionary


goplanie

1. według dawnych wierzeń ludowych: boginka, nimfa wodna zamieszkująca jezioro Gopło;
2. skorupiak z rodziny kiełży


SJP.pl

Goplanie – hipotetyczne plemię słowiańskie zamieszkujące najprawdopodobniej okolice Pojezierza Wielkopolskiego i jeziora Gopło na Kujawach.

Kraj "Goplan" nazywano zapewne "Gopłami", a słowo to oznaczało błotniste, podmokłe tereny obfitujące w grzęzawiska.

Geograf Bawarski podaje (844–845), że Goplanie ("Glopeani") mieli w pierwszej połowie IX w. 400 grodów.

Wikipedia


goplanin

członek plemienia słowiańskiego zamieszkującego obszary nad jeziorem Gopło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Gopła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gopło n., Goplanin mos., Goplana ż.

:: fż. goplanka ż.

Wiktionary


goplanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Gopła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój kuzyn zadurzył się w jednej goplance.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gopło n., Goplanin mos., goplana ż.

:: fm. goplanin mos.

Wiktionary


goplański

przymiotnik od: Gopło


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miejscowości Goplana, związany z miejscowością Goplana

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kilku goplańskich dachach bociany założyły gniazda.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Goplana ż., goplanianin mos., goplanianka ż.

Wiktionary


gopnik

potocznie: stereotypowy rosyjski dresiarz, przejawiający upodobanie do chuligaństwa i używek


SJP.pl


gopr

Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = med. Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym budynku mieściła się siedziba GOPR-u.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔpr̥, AS: gopr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. GOPR-owiec mos., goprowiec mos., goprowskość ż., goprówka ż.

 przym. GOPR-owski, goprowski

Wiktionary


gopr-owiec

członek GOPR-u (Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego); goprowiec


SJP.pl


gopr-owski

→ GOPR; goprowski


SJP.pl


goprowiec

członek Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego; GOPR-owiec


SJP.pl


goprowski

przymiotnik od: GOPR; GOPR-owski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z GOPR-em, dotyczący GOPR-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. GOPR m.

 skr. GOPR

Wiktionary


goprówka

potocznie: placówka Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego


SJP.pl


gops

skrót od: Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej


SJP.pl


gopura

w Indiach: brama w kształcie wielokondygnacyjnej wieży, schodkowato zwężającej się ku górze; gopurę umieszczano z czterech stron świata w murach otaczających południowoindyjskie świątynie


SJP.pl

Gopura (tamil கோபுரம் trb. "gopuram") – brama w postaci bardzo wysokiej, zwężającej się uskokowo ku górze wieży stanowiąca wejście do świątyni hinduistycznej w stylu drawidyjskim.

Gopura jest charakterystyczna przede wszystkim dla południowych Indii (stany Tamil Nadu, Kerala, Karnataka i Andhra Pradesh). Będąc najbardziej widocznym elementem świątyni, gopury często mylone są ze znacznie mniejszym właściwym przybytkiem, oraz wieńczącą go piramidą, której właściwa nazwa to wimana.

Wikipedia


gopło

jezioro na Pojezierzu Pomorskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. jezioro w Polsce, na Kujawach;

 (1.2) geogr. hydron. toponim, nazwa szeregu zbiorników wodnych w Polsce

 (1.3) geogr. osada w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Jeziora Wielkie;

 (1.4) geogr. część wsi Cienin Kościelny, w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Słupca

Wiktionary

Jezioro Gopło

Gopło – jezioro w Polsce, położone w województwie kujawsko-pomorskim i wielkopolskim, w powiecie inowrocławskim, mogileńskim, radziejowskim i konińskim, w granicach administracyjnych Kruszwicy, gminy miejsko-wiejskiej Kruszwica, gminy Jeziora Wielkie, gminy miejsko-wiejskiej Piotrków Kujawski i gminy Skulsk.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad Gopłem znajduje się rezerwat ornitologiczny.

 (1.3) Przed laty Gopło administracyjnie należało do województwa bydgoskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goplana ż., Goplana ż., Goplanin mos., goplanin mos., goplanka ż.

Wiktionary


gor

przysłówek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zwłaszcza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gor – gmina
  • Gor´kowskoje – osiedle typu miejskiego
  • Giennadij Gor – rosyjski pisarz
  • .gor – kod ISO języka gorontalo
  • Gor – amerykański film
  • Gor – plemię
  • Gor – stolica tytularna
  • Gor Mahia – kenijski klub piłkarski
  • Gohr
  • Goor
  • Saint-Gor

Wikipedia


gora

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. pożar, żar, spiekota

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • – powieść Rabindranatha Tagorego
  • Gora – wieś w kantonie sarajewskim, w gminie Vogošća
  • Gora – wieś w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie zenicko-dobojskim, w gminie Kakanj
  • Gora – wieś w żupanii sisacko-moslawińskiej, w mieście Petrinja
  • Gora – osada (buurt) w Willemstadzie, w kraju autonomicznym Curaçao
  • Gora – wieś w wołoście Luszczikskaja (osiedle wiejskie) rejonu bieżanickiego w obwodzie pskowskim
  • Gora – wieś w Rosji, w rejonie kiczmiengsko-gorodieckim obwodu wołogodzkiego
  • Gora – wieś w Rosji, w rejonie ust-kubińskim obwodu wołogodzkiego
  • Gora – wieś w gminie Krško
  • Gora – wieś w gminie Cerknica
  • Góra

Wikipedia


goraj

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) miejsko-wiejska gmina w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim;

 (1.2) siedziba miejsko-wiejskiej gminy Goraj (1.1);

Wiktionary

Goraj – miasto w Polsce, położone w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Goraj. Historycznie położony jest w Małopolsce (początkowo w ziemi sandomierskiej, a następnie w ziemi lubelskiej).

Miejscowość uzyskała lokację miejską przed 1405 rokiem. Prawa miejskie utracił 13 stycznia 1870. Miejscowość uzyskała ponownie status miasta 1 stycznia 2021.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gorajski

Wiktionary


gorajanin

mieszkaniec Goraja (miasta w Polsce)


SJP.pl


gorajanka

mieszkanka Goraja (miasta w Polsce)


SJP.pl


gorajec

Gorajec (w latach 1977–1981 Dąbrowa) (ukr. Гораєць) - wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, w gminie Cieszanów. Ma status sołectwa. Leży nad potokiem Gnojnik na Płaskowyżu Tarnogrodzkim.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Wikipedia


gorajski

→ Goraj


SJP.pl

Patrz:

Goraj

goral

rodzaj ssaków z podrodziny antylop


SJP.pl

Goral ("Naemorhedus") – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Wikipedia


goralenvolk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. akcja tworzenia ruchu separatystycznego wśród górali na Podhalu;

 (1.2) hist. grupa polskich działaczy góralskich kolaborujących z niemieckimi władzami w czasie okupacji hitlerowskiej w ramach akcji Goralenvolk (1.1)

Wiktionary

Goralenvolk – inicjatywa o charakterze ideologicznym i administracyjnym z czasów II wojny światowej na terenie istniejącego w ramach Generalnego Gubernatorstwa powiatu nowotarskiego, odbywająca się w latach 1939–1944. Miała na celu narzucenie miejscowej ludności rzekomej „narodowości góralskiej” w miejsce polskiej, a docelowo jej germanizację.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Gestapo i niemieckie władze opuszczają Zakopane, wraz z niektórymi konfidentami z "Goralenvolku".

Wiktionary


goran

imię


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Goran – wieś w Azerbejdżanie, w rejonie Goranboy
  • Goran (bułg.: Горан) – wieś w północnej Bułgarii, w obwodzie Łowecz, w gminie Łowecz
  • Goran (pers.: گران,) – wieś w Iranie, w ostanie Sistan i Beludżystan
  • Goran – południowosłowiańskie imię męskie
  • Göran – szwedzkie imię męskie
  • Gøran – norweskie imię męskie
  • Goran Bogdanowiḱ (ur. 1990) – macedoński piłkarz
  • Goran Bregović (ur. 1950) – jugosłowiański i bośniacki muzyk i kompozytor
  • Goran Boskovic (ur. 1966) – czarnogórski piłkarz
  • Goran Bunjevčević (ur. 1973) – serbski piłkarz
  • Goran Cvijanović (ur. 1986) – słoweński piłkarz
  • Goran Čabrilo (ur. 1958) – serbski szachista

Wikipedia


goranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gorać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gorać ndk.

Wiktionary


goranin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek południowosłowiańskiej, muzułmańskiej grupy etnicznej, głównie z południowego Kosowa;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Goranin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Czerniejewo
  • Goranin – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Czerniejewo
  • Goranin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Ślesin
  • Goranin-Folwark – część wsi Goranin w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Ślesin
  • Goraninek

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Gorańczyk m., Gora ż.

:: fż. Goranka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gorańczyk

Wiktionary


gorawski

nazwisko


SJP.pl


gorazdowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edward Gorazdowski − polski drzeworytnik
  • Ludwik Stefan Gorazdowski − polski inżynier hutnik i działacz państwowy
  • Stefan Gorazdowski − polski kapitan żeglugi wielkiej
  • Szczęsny Gorazdowski − polski polityk
  • Tadeusz Gorazdowski − polski oficer
  • Zygmunt Gorazdowski − rzymskokatolicki ksiądz, święty

Wikipedia


gorać

czasownik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. palić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgorała się fara.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goranie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palić się, przest. gorzeć

Wiktionary


gorańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek południowosłowiańskiej, muzułmańskiej grupy etnicznej, głównie z południowego Kosowa;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Goranin m., Gora ż.

:: fż. Goranka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Goranin

Wiktionary


gorbaczow

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Leonid (Gorbaczow) – rosyjski biskup prawosławny
  • Mark Gorbaczow – radziecki polityk, związany z Karelią
  • Michaił Gorbaczow – radziecki i rosyjski polityk, prezydent ZSRR, laureat Pokojowej Nagrody Nobla

Wikipedia


gorbaczowowski

taki jak u Gorbaczowa, charakterystyczny dla Gorbaczowa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z postacią radzieckiego przywódcy Michaiła Gorbaczowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorbaczow mos.

 przym. Gorbaczowowski

Wiktionary


gorbiyl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. garb, grzbiet

Wiktionary


gorbusza

ryba z rodziny łososiowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Oncorhynchus gorbuscha|Walbaum|ref=tak., anadromiczna ryba z rodziny łososiowatych;

Wiktionary

Gorbusza ("Oncorhynchus gorbuscha") – gatunek anadromicznej ryby z rodziny łososiowatych (Salmonidae).

Polska nazwa gatunkowa jest zapożyczeniem z języka rosyjskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dorosłe gorbusze giną po tarle.

Wiktionary


gorbymania

potocznie: fascynacja Michaiłem Gorbaczowem, byłym prezydentem ZSRR


SJP.pl


gorc

Go

Wikipedia


gorce

1. pasmo górskie w Beskidach Zachodnich;
2. jedna z dzielnic Boguszowa-Gorców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. pasmo górskie w południowej Polsce, w Beskidach Zachodnich;

Wiktionary

Gorce (513.52) – pasmo górskie leżące w Beskidach Zachodnich. Nazwa związana jest prawdopodobnie ze słowem "gorzeć" (palić się, płonąć) i pochodzi od sposobu uzyskiwania polan śródleśnych metodą żarową. Spotykana jest już w aktach z 1254 r. ("item mons Gorcz nuncupatus"), używał jej Jan Długosz w 1480 r. ("in monten Gorcz"). W innych źródłach można też spotkać nazwę Górce, która mogłaby oznaczać niskie góry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy tak ustalonych granicach Gorce mają z zachodu na wschód długość w prostej linii 33 km, szerokość 15 km i łączną powierzchnię około 550 km².

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gorczański

Wiktionary


gorczański

przymiotnik od: Gorce


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Gorców, związany z Gorcami, pochodzący z Gorców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W piętrze gorczańskiego regla dolnego występują głównie gleby brunatne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorce lm. nmos.

Wiktionary


gorczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. garnuszek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gornak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk gornczek

Wiktionary


gorczyca

roślina z rodziny kapustowatych, występująca w 10 gatunkach jednorocznych, miododajna roślina zielna, jej nasiona używane są jako przyprawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Sinapis|L.|ref=tak., roślina z rodziny kapustowatych;

 (1.2) spoż. roln. ziarno gorczycy (1.1) do spożycia lub na siew

Wiktionary

Go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɔrˈt͡ʃɨt͡sa, AS: gorčyca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorczycznik m., gorycz ż.

 przym. gorczycowy, gorczyczny

Wiktionary


gorczycki

nazwisko


SJP.pl


gorczycowy

przymiotnik od: gorczyca


SJP.pl


gorczycznik

1. ciasto ze sproszkowanej gorczycy i gorącej wody, stosowane w leczeniu stanów zapalnych i nerwobólów; synapizm;
2. roślina zielna z rodziny krzyżowych; gorycznik


SJP.pl

Gorczycznik ("Barbarea" Aiton) – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych obejmujący ok. 22–28 gatunków roślin zasiedlających strefę umiarkowaną półkuli północnej. Największe zróżnicowanie gatunków występuje w południowej Europie i na Bliskim Wschodzie. Należą tu rośliny dwuletnie i byliny.

Wikipedia


gorczyczny

przymiotnik

 (1.1) przest. dotyczący gorczycy, zrobiony z gorczycy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podobne jest królestwo niebieskie ziarnu gorczycznemu, które wziąwszy człowiek, posiał na roli swojej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔrˈt͡ʃɨt͡ʃnɨ, AS: gorčyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorczyca ż., gorczycznik m.

 przym. gorczycowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gorczycowy

Wiktionary


gorczyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Gorczyński (1805–1876) – ziemianin, działacz społeczny, pisarz i malarz
  • Bolesław Gorczyński (1880–1944) – dramatopisarz, publicysta, tłumacz i dyrektor teatrów
  • Eustachy Gorczyński (1893–1958) – pułkownik saperów WP
  • Maciej Gorczyński (* 1957) – polski malarz i pedagog
  • Maria Gorczyńska (1899–1959) – polska aktorka teatralna i filmowa
  • Mariusz Gorczyński (1933–1990) – polski aktor
  • Remigian Gorczyński – wojski latyczowski i namiestnik starosty
  • Renata Gorczyńska (* 1943) – polska dziennikarka, krytyk literacki i tłumaczka
  • Tadeusz Gorczyński (1905–1982) – polski botanik, cytolog roślin i profesor
  • Wiktor Gorczyński (1885–1940) – podinspektor Policji Państwowej
  • Witold Gorczyński (1878–1929) – podpułkownik i organizator Legionów Polskich
  • Władysław Gorczyński (1879–1953) – polski meteorolog i klimatolog

Wikipedia


gordian

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gordian I – cesarz rzymski
  • Gordian II – cesarz rzymski
  • Gordian III – cesarz rzymski
  • Gordian – święty Kościoła katolickiego
  • Gordian – imię męskie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspomnienie liturgiczne świętego Gordiana obchodzone jest 26 września.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔrdʲjãn, AS: gordʹi ̯ãn

Wiktionary


gordianostwo

Gordian z małżonką; Gordianowie


SJP.pl


gordianowie

Gordian z małżonką; Gordianostwo


SJP.pl


gordianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gordiana lub z nim związany


SJP.pl


gordias

w mitologii greckiej: heros, twórca węzła gordyjskiego; Gordios


SJP.pl

Nie mylić z: Gorgiasz – grecki filozof-sofista z przełomu V i IV w. p.n.e.

Gordias (Gordios, Gordius; gr. Γορδιάς Gordiás, Γόρδιος Górdios, łac. Gordius) – w mitologii greckiej heros, eponim miasta Gordion we Frygii, przybrany ojciec Midasa, twórca węzła gordyjskiego.

Wikipedia


gordimer

nazwisko


SJP.pl


gording

lina do podciągania żagla rejowego; podciąg


SJP.pl

Go

Wikipedia


gordion

starożytne miasto założone przez legendarnego króla Gordiasa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. starożytne miasto w Azji Mniejszej, stolica Frygii;

Wiktionary

Gordion (gr. Γόρδιον, łac. "Gordium") – starożytne miasto i stolica Frygii w Azji Mniejszej, założone przez legendarnego króla Gordiosa nad rzeką Sangarios; obecnie stanowisko archeologiczne, od 2023 roku wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Król nocował w Gordionie, by o świtaniu wyruszyć w dalszą drogę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gordyjski

Wiktionary


gordios

w mitologii greckiej: heros, twórca węzła gordyjskiego; Gordias


SJP.pl


gordon

pies myśliwski z sekcji wyżłów brytyjskich i irlandzkich w typie seterów; seter szkocki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gordon – imię męskie
  • Gordon – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Houston
  • Gordon – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Wilkinson
  • Gordon – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Sheridan
  • Gordon – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Darke
  • Gordon – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Schuylkill
  • Gordon – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Palo Pinto
  • Gordon – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Ashland
  • Gordon – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Douglas
  • Gordon – jednostka osadnicza w stanie Wisconsin, w hrabstwie Douglas
  • Gordon (ang. Gordon Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Todd
  • Gordon (ang. Gordon Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cavalier

Wikipedia


gordonia

1. rodzaj roślin z rodziny herbatowatych;
2. gatunek bakterii z rodziny Nocardiaceae


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gordonia – rodzaj roślin z herbatowatych
  • Gordonia – planetoida
  • Gordonia – bakteria
  • Gordonia – organizacja syjonistyczna
  • Gordonia – dystrykt w Południowej Afryce

Wikipedia


gordonostwo

Gordon z małżonką; Gordonowie


SJP.pl


gordonowie

Gordon z małżonką; Gordonostwo


SJP.pl


gordonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gordona lub z nim związany


SJP.pl


gordyjski

→ Gordion


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gordionem (starożytnym miastem w Azji Mniejszej)

Wiktionary

Patrz:

Gordion

Przykłady

 (1.1) Podczas wykopalisk odnaleziono pałac gordyjskiego władcy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gordion mrz.

Wiktionary


gore

[czytaj: gor] odmiana filmu grozy, przepełniona brutalnymi scenami, charakteryzująca się końcowym tryumfem zła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) film. odmiana horroru przepełniona krwawymi, wywołującymi obrzydzenie, scenami;

przymiotnik

 (2.1) film. o filmie: będący horrorem przepełnionym krwawymi, wywołującymi obrzydzenie, scenami

wykrzyknik

 (3.1) daw. pali się!

 (3.2) daw. biada!

forma czasownika.

 (4.1) daw. 3. os. lp. ter. czasownika gorzeć

Wiktionary

Gore (pol. "rozlana krew", "zakrzepła krew"; także: splatter, "splatter" – bryzgać) – podgatunek filmów grozy, który celowo skupia się na graficznym ukazaniu krwawych scen i przemocy. Produkcje te, zazwyczaj dzięki wykorzystaniu efektów specjalnych, eksplorują podatność ludzkiego ciała na uszkodzenia oraz teatralność jego okaleczeń.

Wikipedia

Przykłady

 (3.2) Gore nam! Gore! On wyszedł z pieczary.

 (4.1) Na złodzieju czapka gore.

Wiktionary


gore'owy

→ gore [czytaj: gorowy]


SJP.pl


gore-tex

goretex, goreteks; rzadko:
1. wodoodporna tkanina przepuszczająca powietrze i parę wodną;
2. ubranie z tej tkaniny


SJP.pl

Go

Wikipedia


gorejący

przymiotnik

 (1.1) emitujący gorąc

Wiktionary


gorenice

Gorenice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Olkusz.

Wikipedia


goreteks

goretex, gore-tex;
1. wodoodporna tkanina przepuszczająca powietrze i parę wodną;
2. ubranie z tej tkaniny


SJP.pl


goreteksowy

→ goreteks, → goretex


SJP.pl

Patrz:

goreteks, → goretex

goretex

gore-tex, goreteks;
1. wodoodporna tkanina przepuszczająca powietrze i parę wodną;
2. ubranie z tej tkaniny


SJP.pl


goreć

gorzeć;
1. przestarzale: płonąć, palić się;
2. jaśnieć, błyszczeć;
3. być pokrytym rumieńcem; rumienić się;
4. być ogarniętym silnymi, gwałtownymi uczuciami


SJP.pl

czasownik

 (1.1) gorzeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedna zapalone polano z komina schwyciła i z nim jak z gorejącą chorągwią w obronnej postawie stanęła; druga wiadro pełne wody ku ziemi chyliła, trzecia zydel przyciągnęła i drzwi nim przywaliła.

Wiktionary


gorg

rodzaj śpiewu improwizowanego przez śpiewaka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gorg – stacja metra w Barcelonie
  • Gorgi (Młody Gorg i Ojciec Gorg) – postacie z serialu Fraglesy
  • Gorg – pseudonim Marcina Krasowskiego, polskiego wokalisty reggae

Wikipedia


gorgany

pasmo górskie w zachodniej Ukrainie


SJP.pl

Go

Wikipedia


gorgia

[czytaj: gordżja] dawna technika śpiewu z zastosowaniem improwizowanych ozdobników


SJP.pl


gorgiasz

Gorgiasz z Leontinoi (480-385 p.n.e.) - grecki filozof, retor, jeden z czołowych sofistów


SJP.pl

Nie mylić z: Gordias – legendarny starogrecki heros, władca i założyciel miasta Gordion, twórca węzła gordyjskiego.

Gorgiasz z Leontinoi ( "Γοργίας ὁ Λεοντῖνος" Gorgias ho Leontinos, ur. ok. 480, zm. ok. 385 p.n.e.) – grecki filozof, retor, teoretyk wymowy należący do 10 najwybitniejszych mówców w Starożytnej Grecji, prekursor teorii sztuki, jeden z czołowych sofistów.

Wikipedia


gorgona

w mitologii greckiej: potwór z wężami na głowie o spojrzeniu zamieniającym ludzi w kamienie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gorgony – postaci z mitologii greckiej
  • Gorgony – jedna z grup wężowideł
  • Gorgona – wyspa w archipelagu Wysp Toskańskich
  • Gorgona – wyspa u wybrzeża Kolumbii
  • Gorgona – gwiazda w konstelacji Perseusza (ρ Per)
  • Gorgona – film grozy z 1964 roku
  • „Gorgone” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej

Wikipedia


gorgoncjusz

imię męskie


SJP.pl


gorgonia

organizm żywy z grupy koralowców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|ż.;

Wiktionary

Gorgonia – imię żeńskie pochodzenia greckiego, żeński odpowiednik imienia Gorgoniusz, oznaczającego "straszliwy". Patronką tego imienia jest św. Gorgonia z Kapadocji, siostra św. Grzegorza z Nazjanzu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Gorgonia i jestem dyplomowaną nauczycielką z Torunia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorgonia ż., gorgona ż., Gorgona ż.

:: fm. Gorgoniusz m.

Wiktionary


gorgoniusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Gorgoniusz – imię męskie pochodzenia greckiego, oznaczające „straszliwy”. [], wspominany razem ze św. Doroteuszem.

Gorgoniusz imieniny obchodzi 9 września.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspomnienie liturgiczne świętego Gorgoniusza obchodzone jest 9 września.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorgonia ż.

Wiktionary


gorgonzola

[czytaj: gorgoncola] miękki, dojrzewający ser pleśniowy pochodzący z Lombardii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. włoski ser podpuszczkowy, miękki, poprzerastany zielononiebieskimi żyłkami pleśńeśni, o ostrym smaku;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gorgonzola – miejscowość i gmina we Włoszech
  • Gorgonzola – stacja metra w Mediolanie, w miejscowości Gorgonzola
  • gorgonzola – włoski ser pleśniowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Teofilu, który ser ci bardziej smakuje: gorgonzola czy rokfor?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔrɡɔ̃w̃ˈzɔla, AS: gorgõũ̯zola

Wiktionary


gorgoń

nazwisko


SJP.pl

Gorgoń – przysiółek wsi Huta Drewniana w Polsce, położony w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Kobiele Wielkie.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa piotrkowskiego.

Wikipedia


gori

miasto w Gruzji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Wewnętrzna Kartlia;

Wiktionary

Gori ( გორი) – miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Wewnętrzna Kartlia.

Miasto leży na północny zachód od Tbilisi u ujścia rzeki Liachwi do rzeki Mtkwari (Kura). Jest administracyjnym, kulturalnym i przemysłowym centrum okręgu o rozwiniętym rolnictwie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gorijski

Wiktionary


gorijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gori, dotyczący Gori

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gori n.

Wiktionary


gorillapod

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fot. rodzaj statywu fotograficznego o giętkich i elastycznych nóżkach, które można także mocować do różnych przedmiotów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cechą gorillapodu jest możliwość przymocowania lub postawienia go na dowolnym terenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔrʲilˈːapɔt, AS: gorʹi•lapot

Wiktionary


gorki

nazwisko, np. Maksym Gorki (właściwie Aleksiej Maksimowicz Pieszkow, 1868-1936), pisarz rosyjski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk,Śląsk Cieszyński,Zator,Chrzanów,Żywiec,Podhale,Krzęcin. gorący

 (1.2) stpol., także. gw-pl|Czechowice-Dziedzice. gorzki

 (1.3) stpol. bolesny

 (1.4) stpol. nieszczęśliwy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gorki – dawna (1932–1990) nazwa miasta Niżny Nowogród
  • Gorki – stanica w rejonie magdagaczińskim
  • Gorki – wieś w rejonie kotłasskim
  • Gorki – wieś w rejonie krasnieńskim
  • Gorki – osiedle typu wiejskiego w rejonie klimowskim
  • Gorki – wieś w rejonie komariczskim
  • Gorki – osiedle typu wiejskiego w rejonie czebarkulskim
  • Gorki – osiedle typu wiejskiego w rejonie ujskim
  • Gorki – wieś w rejonie jużskim
  • Gorki – wieś w rejonie kinieszemskim
  • Gorki – wieś w rejonie łuchskim
  • Gorki – wieś w rejonie priwołżskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) gw. Żywiec Nie rusz bo to gorkie.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. gorko

Wiktionary


gorkowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gorkim, dotyczący Gorkiego (współcz. Niżny Nowogród)

 (1.2) związanym z rosyjskim pisarzem Maksymem Gorkim i jego twórczością

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorki n.

Wiktionary


gorkum

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. miasto w południowej Holandii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sposób traktowania uwięzionych nie podobał się mieszkańcom Gorkum.

Wiktionary


gorlice

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Gorlice ( Ґорлиці, trb. "Gorłyci") – miasto w województwie małopolskim, siedziba gminy miejskiej i gminy wiejskiej Gorlice oraz powiatu gorlickiego. Miasto położone jest na północnej granicy Beskidu Niskiego, zostało założone w połowie XIV wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɔrˈlʲit͡sɛ, AS: gorlʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorliczanin mos., gorliczanka ż.

 przym. gorlicki

Wiktionary


gorlicki

przymiotnik od: Gorlice


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od Gorlice

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔrˈlʲit͡sʲci, AS: gorlʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorlice, gorliczanin, gorliczanka

Wiktionary


gorliczanin

mieszkaniec Gorlic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Gorlic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔrlʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: gorlʹičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorlice nmos.

:: fż. gorliczanka ż.

 przym. gorlicki

Wiktionary


gorliczanka

mieszkanka Gorlic


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Gorlic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔrlʲiˈt͡ʃãnka, AS: gorlʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorlice, gorliczanin

 przym. gorlicki

Wiktionary


gorliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób gorliwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zazdrość jest pasją, która szuka gorliwie tego, co wywołuje cierpienie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadgorliwiec mos., gorliwość ż.

 przym. gorliwy, nadgorliwy

 przysł. nadgorliwie

Wiktionary


gorliwiec

zagorzalec, zapaleniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba ponadprzeciętnie zaangażowana w określoną działalność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔrˈlʲivʲjɛt͡s, AS: gorlʹivʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorliwość ż., nadgorliwiec

 przysł. nadgorliwie

 przym. nadgorliwy

Wiktionary


gorliwiej

stopień wyższy od przysłówka: gorliwie


SJP.pl


gorliwość

zapalczywość, żarliwość, wytrwałość, zapał


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wykazywanie w czymś wytrwałości i zapału

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek wykazuje dużą gorliwość w nauce i dlatego ma tak dobre stopnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔrˈlʲivɔɕt͡ɕ, AS: gorlʹivość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorliwiec m., nadgorliwiec m.

 przym. gorliwie, gorliwy, nadgorliwy

 przysł. gorliwie, nadgorliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żarliwość, zapał, entuzjazm, zagorzałość

Wiktionary


gorliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: gorliwy


SJP.pl


gorliwy

wykazujący wytrwałość, staranność; żarliwy; pilny; rzetelny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który wykazuje szczególny zapał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogę za jej pomyłkę ukarać moich gorliwych pracowników.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. gorliwie, nadgorliwie

 rzecz. nadgorliwiec mos., gorliwość

 przym. nadgorliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fanatyczny, oddany, namiętny, pilny, rzetelny, sumienny, staranny, wytrwały, zaciekły, zapalony, zawzięty, żarliwy

Wiktionary


gornak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. garnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gornczek mrz., gorczek mrz.

Wiktionary


gornczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. garnuszek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leć do kuchnie i z bifyja gornczek weź.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gornak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk gorczek

Wiktionary


gorner

lodowiec w Szwajcarii


SJP.pl


gornoałtajsk

stolica Ałtaju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, stolica Republiki Ałtaju;

Wiktionary

Gornoałtajsk ( Горно-Алтайск) – miasto w Rosji, stolica Republiki Ałtaju, usytuowane w Południowej Syberii, w odległości 3641 km na wschód od Moskwy.

Jest to jedyne miasto w Republice Ałtaju. Leży w wąskiej Dolinie Majma, u podnóża gór Ałtaj.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gornoałtajski

Wiktionary


gornoałtajski

→ Gornoałtajsk (miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gornoałtajskiem, dotyczący Gornoałtajska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gornoałtajsk mrz.

Wiktionary


gornozawodsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w Kraju Permskim

 (1.2) geogr. adm. wieś, a niegdyś miasto, na Sachalinie w Rosji

Wiktionary

Gornozawodsk – miasto w Rosji, w Kraju Permskim. W 2010 roku liczyło 12 057 mieszkańców.

Wikipedia


gorol

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. góral

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. góral beskidzki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Edward Gorol (1930–2003) – polski rzeźbiarz, medalier, twórca wielu polskich odznaczeń państwowych i wojskowych
  • Małgorzata Gorol (ur. 1986) – polska aktorka
  • Gorol – w mowie górnośląskiej określenie osoby spoza Górnego Śląska
  • Potoczna nazwa Gorolskiego Święta

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. gorolka ż.

 przym. gorolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk górol

Wiktionary


gorolijo

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pejor. także żart. teren Polski poza Śląskiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorol mos., Gorolka ż., Gorolowice lm nm.

Wiktionary


gorolka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. góralka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. gorol m.

 przym. gorolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk górolka

Wiktionary


gorolowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pejor. także żart. dowolna polska miejscowość poza Śląskiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorol mos., Gorolka ż., Gorolijo ż.

Wiktionary


gorolski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. związany z gorolami, dotyczący goroli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najbardziej gorolską potrawą jest chyba zasmażana cukinia.

 (1.1) To są jakieś gorolskie zwyczaje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorol mos., gorol mos., gorolka ż., gorolstwo n., gorolyja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chadziajski

Wiktionary


gorolstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bycie gorolem

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. grupa lub ogół goroli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej gorolstwo wyłazi w godce.

 (1.1) Najechało po wojnie tego gorolstwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorol mos., gorolka ż., gorolyja ż.

 przym. gorolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chadziajstwo

Wiktionary


gorolyja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tereny na północny wschód od Górnego Śląska, rozbiorowa gubernia kielecka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak mogło być ino w gorolyi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorol mos., gorolka ż., gorolstwo n.

 przym. gorolski

Wiktionary


goroń

goroń tatrzański - gatunek chrząszcza z rodziny otrupkowatych


SJP.pl


gors

1. dawniej: górna część klatki piersiowej;
2. dawniej: przednia część męskiej koszuli;
3. dawniej: dekolt sukni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. górna część klatki piersiowej

 (1.2) przest. przednia część męskiej koszuli

 (1.3) dekolt sukni

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gors-Opleeuw – dzielnica Borgloon
  • Gors – wieś
  • Martins Gors – brytyjski muzyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czuł jej potężne piersi na swoim gorsie, dotykał jej aksamitnych włosów, gładził jej ramiona, jej łzy ciekły mu po rękach.

 (1.2) W zieleni żywopłotu pojawił się śnieżny frakowy gors i przycięta w klin bródka flibustiera.

 (1.3) Czarna szata, rozchylona na gorsie, odsłaniała nieporównanej białości szyję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorset m., gorsecik m., gorseciarstwo n., gorseciarz m., gorsieciarka ż., gorseciarnia ż., gorsetnik m.

 przym. gorsetowy, gorseciarski

Wiktionary


gorseciarka

→ gorseciarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzem. kobieta zajmująca się szyciem na miarę gorsetów, biustonoszy i pasów do pończoch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zuza jest szczupła, ale ma duży biust, więc zazwyczaj korzysta z usług gorseciarki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔrsɛˈt͡ɕarka, AS: gorsećarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorset m., gorseciarstwo n.

 przym. gorsetowy, gorseciarski

Wiktionary


gorseciarski

dotyczący gorseciarstwa lub gorseciarki


SJP.pl


gorseciarstwo

1. szycie gorsetów , biustonoszy itp;
2. zawód gorseciarki


SJP.pl


gorseciarz

osoba zajmująca się zawodowo szyciem gorsetów, biustonoszy i pasów do pończoch


SJP.pl


gorsecik

1. zdrobnienie od: gorset;
2. górna, usztywniona za pomocą sztywnej taśmy, część spódnicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od gorset

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorset m., gors mrz.

Wiktionary


gorset

1. część damskiej bielizny będąca połączeniem stanika z pasem opinającym ciało aż do talii;
2. część kobiecego stroju ludowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) część ubioru damskiego używana od końca XIV wieku do pierwszej dekady XX wieku;

 (1.2) med. aparat do unieruchamiania, odciążania i korekcji kręgosłupa;

 (1.3) daw. szeroki pas

 (1.4) część stroju ludowego

 (1.5) przen. coś co krępuje, odbiera swobodę

Wiktionary

Gorset – część ubioru damskiego używana od końca XIV wieku. Podstawowym zadaniem gorsetu było niegdyś głównie usztywnienie korpusu, uwydatnienie biustu, podkreślenie i wysmuklenie linii talii, dziś natomiast gorsety służą także redukcji tkanki tłuszczowej, wzmocnieniu mięśni brzucha, przywróceniu jędrności skóry po np. ciąży. Niekiedy zakładany również przez mężczyzn dla odpowiedniego ukształtowania sylwetki i jako pomoc w ćwiczeniach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaraz otwierają się drzwi sypialni małżeńskiej i ukazuje się Dulska w gorsecie i spódnicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔrsɛt, AS: gorset

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorseciarka ż., gorseciarstwo n., gorseciarnia ż.

:: zdrobn. gorsecik m.

 przym. gorsetowy, gorseciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) stan (sukni)

 (1.5) ograniczenie

Wiktionary


gorsetować

hamować progresję skrzywienia i kształtować symetrię klatki piersiowej oraz tułowia


SJP.pl


gorsetowość

błąd kształtu powierzchni walcowej mający miejsce, gdy pole przekroju poprzecznego w części środkowej jest mniejsze niż w częściach końcowych; siodłowość


SJP.pl


gorsetowy

przymiotnik od: gorset


SJP.pl


gorski

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gorzki

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anatolij Gorski – radziecki funkcjonariusz służb bezpieczeństwa
  • Józef Konrad Gorski – polski oficer
  • Konstanty Gorski – polski kompozytor, skrzypek, pedagog, dyrygent, działacz społeczny
  • Mark Gorski – amerykański kolarz torowy, olimpijczyk
  • Mijo Gorski – katolicki duchowny
  • Stanisław Batys Gorski – polski biolog, botanik, entomolog i farmaceuta
  • Stefan Gorski – austriacki aktor pochodzenia polskiego
  • Górski

Wikipedia


gorsze

pogorszenie, zło większe niż poprzednie


SJP.pl


gorszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|gorszyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gorszyć

Wiktionary


gorszość

bycie gorszym


SJP.pl


gorszy

stopień wyższy od przymiotnika: zły


SJP.pl

forma przymiotnika. (supletywna)

 (1.1) stopień wyższy od przymiotnika: zły

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. lp., ter. od: gorszyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś mam gorszy dzień.

 (1.1) Dzisiaj zupa jest jeszcze gorsza niż wczoraj!

 (2.1) Jacek swoim zachowaniem gorszy innych uczniów w klasie.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przysł. gorzej

Wiktionary


gorszyciel

osoba, która demoralizuje otoczenie, powoduje czyjś upadek moralności i zepsucie obyczajów; deprawator, demoralizator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek, który wywołuje zgorszenie

Wiktionary


gorszycielka

kobieta, która demoralizuje otoczenie, powoduje czyjś upadek moralności i zepsucie obyczajów; deprawatorka, demoralizatorka


SJP.pl


gorszyć

1. wzbudzać gwałtowne, nieprzychylne emocje; wzburzać, bulwersować;
2. wywierać zły, demoralizujący wpływ na kogoś; demoralizować, deprawować, znieprawiać


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. zgorszyć)

 (1.1) wywoływać demoralizację

 (1.2) wywoływać oburzenie

czasownik zwrotny niedokonany gorszyć się (dk. zgorszyć się)

 (2.1) ulegać demoralizacji

 (2.2) oburzać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przypominam wam, że paszkwil ów potępił sobór, a sam Falkenberg gorszące i kacerskie swe tezy musiał odwołać pod groźbą stosu.

 (1.2) Jezus jednak świadom tego, że uczniowie Jego na to szemrali, rzekł do nich: To was gorszy?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zgorszenie n., gorszenie n.

 czas. zgorszyć dk.

Wiktionary


gorszący

wywierający zły, demoralizujący wpływ, wywołujący zgorszenie, oburzenie; niewłaściwy, rażący


SJP.pl


gort

Gort (irl. "Gort Inse Guaire") – miasto w południowo-zachodniej części hrabstwa Galway w prowincji Connacht w Irlandii. W 2011 roku liczba mieszkańców wynosiła 2644 osoby.

Wikipedia


gortat

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Grzegorz Gortat (ur. 1953) – pisarz i tłumacz
  • Janusz Gortat (ur. 1948–2023) – bokser, dwukrotny medalista olimpijski
  • Marcin Gortat (ur. 1984) – koszykarz, reprezentant Polski
  • Radzisława Gortat (ur. 1949) – politolog i wykładowczyni
  • Robert Gortat (ur. 1972) – bokser
  • Wincenty Gortat (1899–1987) – rolnik, samorządowiec, poseł na Sejm IV kadencji w II Rzeczypospolitej.

Wikipedia


gortatowice

Gortatowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Cielądz.

Do 1954 roku istniała gmina Gortatowice. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Gortatowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wikipedia


gortatowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Gortatowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Brodnica
  • Gortatowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Swarzędz

Wikipedia


gorun

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Turów. czerwona farba do barwienia przędzy

 (1.2) gw-pl|Turów. przędza barwiona gorunem (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) gw. Turów Wziena pieknie gorunem wysywanom burke i posła do kościoła.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gorunowy

Wiktionary


gorycja

miasto i kraina historyczna we Włoszech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Friuli-Wenecja Julijska;

Wiktionary

Gorycja ( Gorizia, Gorica, Gurize, Görz) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Friuli-Wenecja Julijska, w prowincji Gorycja, przy granicy ze Słowenią, u podnóża Alp Julijskich. Siostrzane miasto słoweńskiej Novej Goricy.

Nazwa miasta pochodzi prawdopodobnie od słoweńskiego słowa "gorica", oznaczającego "niewielkie wzgórze".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słoweńsko-włoskim Berlinem była Gorycja (Gorizia). Tak naprawdę we wschodniej części w Novej Goricy, na terytorium jugosłowiańskim, w chwili podziału latem 1947 r. znajdowały się tylko peryferie miasta. Ale i tak zbudowano mur dzielący newralgiczny punkt miejscowości: dworzec kolejowy (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorycjanka ż., gorycjanin mos., Gorycjanin mos., Gorycjanka ż.

 przym. gorycki, gorycyjski

Wiktionary


gorycjanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Gorycji; osoba z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorycja ż., Gorycjanin mos., Gorycjanka ż.

:: fż. gorycjanka ż.

 przym. gorycki, gorycyjski

Wiktionary


gorycjanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Gorycji; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorycja ż., Gorycjanin mos., Gorycjanka ż.

:: fm. gorycjanin mos.

 przym. gorycki, gorycyjski

Wiktionary


gorycki

przymiotnik od: Gorycja (miejscowość we Włoszech)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Gorycją, dotyczący Gorycji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłopstwo w zgromadzeniach stanowych nie brało udziału, z jednym krótko trwającym wyjątkiem w hrabstwie goryckim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorycjanka ż., gorycjanin mos., Gorycjanka ż., Gorycjanin mos., Gorycja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. gorycyjski

Wiktionary


gorycyjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z Gorycją, dotyczący Gorycji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] zwiedzałem pobojowiska: sławną Podgorę, Monte Santo, wdrapałem się na zamek gorycyjski, rozwalony granatami. Najstraszniej wyglądała dolina róż i cmentarz (Campo Santo) gorycyjski! Przez cmentarz szły rowy — z jednej strony Włosi, z drugiej Austriacy, przekopujący się do siebie poprzez groby! uwsp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorycjanka ż., gorycjanin mos., Gorycja ż., Gorycjanin mos., Gorycjanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gorycki

Wiktionary


gorycz

1. smak gorzki; gorzkość;
2. w przenośni: rozczarowanie, rozgoryczenie, zniechęcenie, żal, smutek, udręka, cierpienie;
3. substancja o gorzkim smaku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gorzki smak

 (1.2) przen. negatywne odczucie

 (1.3) substancja o gorzkim smaku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Magdy sałatce wyczułem niemałą gorycz.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. goryczkowaty, goryczkowy

 rzecz. gorczyca ż., rozgoryczenie, goryczak, goryczel, goryczka, goryczkowatość, gorycznik

 czas. rozgoryczać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gorzkość, żółć

 (1.2) cierpkość, rozczarowanie, zniechęcenie, rozgoryczenie, smutek, szorstkość, zgorzknienie, zgryźliwość, żal, książk. żółć

 (1.3) piołun

Wiktionary


goryczak

goryczak żółciowy: grzyb o brązowym kapeluszu, niejadalny z powodu gorzkiego smaku


SJP.pl


goryczel

niewielka roślina z rodziny złożonych, o szorstkich, lancetowatych liściach i żółtych kwiatach


SJP.pl

Goryczel ("Picris") – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Należy do niego 46 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje Stary Świat i Australię. W Polsce występuje jeden gatunek rodzimy z tego rodzaju – goryczel jastrzębcowaty "Picris hieracioides". "Picris asplenioides" wykorzystywany był w starożytnym Egipcie w rytuałach pogrzebowych.

Wikipedia


goryczka

1. lekko gorzki smak czegoś;
2. roślina zielna z rodziny goryczkowatych; gencjana;
3. substancja o gorzkim smaku; gorycz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Gentiana|L.|ref=tak., rodzaj roślin zielnych z rodziny goryczkowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju goryczka (1.1)

 (1.3) zdrobn. od gorycz, gorzki posmak

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gorycz ż., goryczkowate nmos.

 przym. goryczkowy, goryczkowaty

Wiktionary


goryczkowate

rodzina roślin dwuliściennych


SJP.pl

Go

Wikipedia


goryczkowatość

→ goryczkowaty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest goryczkowate

Wiktionary

Patrz:

goryczkowaty

Powiązane:

 przym. goryczkowaty

 przysł. goryczkowato

 rzecz. gorycz ż.

Wiktionary


goryczkowaty

1. lekko gorzki, zawierający goryczkę;
2. o cechach goryczkowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


goryczkowce

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych


SJP.pl

Goryczkowce ("Gentianales" Lindl.) – rząd roślin okrytonasiennych. Obejmuje 5 rodzin z 1118 rodzajami i ponad 19,8 tysiącami gatunków, z czego 611 rodzajów i ponad 13,1 tysięcy gatunków należy do rodziny marzanowatych "Rubiaceae". Rośliny te występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, ale najbardziej zróżnicowane są w strefie równikowej.

Wikipedia


goryczkowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych


SJP.pl


goryczkowość

cecha czegoś zawierającego goryczkę, mającego posmak goryczki


SJP.pl


goryczkowy

przymiotnik od: goryczka


SJP.pl


gorycznik

zielna z rodziny krzyżowych; gorczycznik


SJP.pl


goryczowy

→ gorycz


SJP.pl

Patrz:

gorycz

goryczuszka

rodzaj roślin zielnych z rodziny goryczkowatych


SJP.pl

Goryczuszka ("Gentianella" Moench) – rodzaj roślin zielnych z rodziny goryczkowatych. Obejmuje co najmniej 303 gatunki. Występują one w strefach umiarkowanych na obu półkulach (z wyjątkiem Afryki). W Polsce w zależności od ujęcia systematycznego rośnie od 5 do 9 gatunków.

Wikipedia


goryl

1. małpa człekokształtna
2. potocznie o ochroniarzu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Gorilla gorilla|ref=tak., największa małpa człekokształtna;

 (1.2) zool. samiec goryla (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pot. osobisty ochroniarz, szczególnie jeśli wysoki i mocno zbudowany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ledwie w krzaki wbiegamy, a tu ryk i tuż przy nas włazi na drzewo goryl.

 (2.1) Teraz zobaczył ochroniarza. Był to goryl o kwadratowej szczęce wciśnięty w garnitur od Armaniego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔrɨl, AS: goryl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorylica ż., gorylątko n.

:: zdrobn. gorylek m.

:: zgrub. gorylisko n.

 przym. goryli

Wiktionary


gorylek

zdrobnienie od: goryl


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: goryl

 (1.2) młody goryl

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈrɨlɛk, AS: gorylek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goryl mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gorylątko n.

Wiktionary