imitacyjny

dotyczący imitacji


SJP.pl


imitatio

uznanie naśladownictwa za podstawową właściwość i cel sztuki; łaciński odpowiednik greckiej mimesis


SJP.pl


imitator

osoba naśladująca coś; naśladowca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba imitująca kogoś lub coś

 (1.2) osoba wykonująca mitację czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 przym. imitatywny

 rzecz. imitowanie n.

 czas. imitować

Wiktionary


imitatorka

kobieta naśladująca kogoś lub coś; naśladowczyni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba imitująca kogoś lub coś

 (1.2) osoba wykonująca mitację czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imitowanie n.

 czas. imitować

Wiktionary


imitatorski

→ imitator


SJP.pl

Patrz:

imitator

imitatywność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest imitatywne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmʲitaˈtɨvnɔɕt͡ɕ, AS: ĩmʹitatyvność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imitacja ż., imitowanie n.

 przym. imitatywny

 czas. imitować

Wiktionary


imitatywny

przymiotnik

 (1.1) naśladowczy, naśladujący

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmʲitaˈtɨvnɨ, AS: ĩmʹitatyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imitatywność, imitacja, imitowanie, imitator, imitatorstwo

 przym. imitatorski

 czas. imitować

Wiktionary


imitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wierne naśladowanie kogoś lub czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmʲitɔˈvãɲɛ, AS: ĩmʹitovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imitacja ż., imitator m., imitatorka ż., imitatywność ż.

 czas. imitować

 przym. imitacyjny, imitatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naśladowanie, kopiowanie; pot. małpowanie, papugowanie

Wiktionary


imitować

1. naśladować, brać wzór z kogoś lub czegoś, np. imitować ruch, głos, zachowanie;
2. zastępować jakąś rzecz inną, bardzo podobną, np. imitować złoto, obraz


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) naśladować coś lub kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby przekształcić tekst z ciągu bajtów reprezentujących znaki ASCII w dźwięk imitujący głos człowieka, konieczne jest odpowiednie zinterpretowanie tekstu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmʲiˈtɔvat͡ɕ, AS: ĩmʹitovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imitowanie n., imitatywność ż., imitator m., imitatorka ż., imitacja ż., imitowanie n.

 przym. imitatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naśladować, kopiować, udawać, markować

Wiktionary


imię

1. osobiste, nierodowe miano człowieka używane obok nazwiska;
2. nazwa; nazwisko;
3. przenośnie: sława, rozgłos, honor, reputacja;
4. w językoznawstwie: każdy wyraz odmieniający się przez przypadki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.), zwierzęcia, rośliny itp.;

 (1.2) imię (1.1) i nazwisko

 (1.3) przest. rzeczownik (imię rzeczowne), przymiotnik (imię przymiotne), liczebnik (imię liczbowe), zaimek lub imiesłów;

 (1.4) wartość przypisana człowiekowi; szacunek

Wiktionary

Imię ( nomen) – osobista nazwa nadawana osobie przez grupę, do której należy. Wraz z ewentualnym drugim i następnymi imionami oraz z nazwiskiem, czasem imieniem odojcowskim, a rzadziej przydomkiem, stanowi u większości ludów podstawowe określenie danej osoby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak masz na imię?

 (1.1) Pierwsze i drugie imię Ani ma trzy pierwsze litery takie same.

 (1.2) …a imię jego będzie cztérdzieści i cztery.

 (1.4) Po tym wszystkim nie odzyska już dobrego imienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩmʲjɛ, AS: ĩmʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2) przym. imienny; rzecz. imiennik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przezwisko, przydomek

 (1.2) nazwisko

Wiktionary


immanencja

pozostawanie wewnątrz czegoś lub niezależność bytowa od czynnika zewnętrznego, istnienie przedmiotu poznania w podmiocie poznającym lub bytu absolutnego wewnątrz świata, przeciwieństwo transcendencji


SJP.pl

Immanencja (z łac. "immanens" – pozostający w czymś, od "immanere" – pozostawać wewnątrz) – przeciwieństwo transcendencji, (nieodłączne) zawieranie się czegoś w czymś. W szczególności immanentne są treści życia wewnętrznego poznającego podmiotu wobec niego samego.

Wikipedia


immanentność

cecha tego, co jest wewnętrzne w stosunku do innych bytów, właściwe czemuś z natury niezależnie od czynników zewnętrznych; wewnętrzność


SJP.pl


immanentny

właściwy czemuś z natury, nieodłącznie z czymś związany, niewynikający z działania czynnika zewnętrznego, np. immanentna cecha, immanentne prawo


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. taki, który nie wynika z działań zewnętrznych, tkwiący w naturze czegoś; zawarty w czymś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. immanencja ż., immanentność ż., immanentyzm mrz.

 przysł. immanentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przynależny, inherentny, integralny, nieusuwalny, niezbywalny

Wiktionary


immanentyzm

Immanentyzm (z łac. "immanens" dpn. "immanentis" imiesłów od "immanēre" 'pozostawać na miejscu; zamieszkiwać') – "filoz." przeświadczenie, że wszelkie doświadczenia to tylko przeżycia wewnętrzne, a nie zmysłowe (realne). Pogląd ten odrzuca i neguje doznania rzeczywiste.

Wikipedia


immanuel

imię męskie


SJP.pl


immanuelostwo

Immanuel z małżonką; Immanuelowie


SJP.pl


immanuelowie

imię męskie


SJP.pl


immanuelowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Immanuela lub z nim związany


SJP.pl


immaterializm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. teoria, według której materia nie istnieje, a wszystko, co odbieramy zmysłowo, odbieramy w wyniku działań Boga, a nie cząsteczek materii;

Wiktionary

Im

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩmːatɛrʲˈjalʲism̥, AS: ĩ•materʹi ̯alʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. immaterialny

Wiktionary


immatrykulacja

1. zaliczenie kogoś w poczet studentów wyższej uczelni;
2. uroczystość przyjęcia nowych studentów na pierwszy rok studiów;
3. dawniej: umieszczenie na oficjalnej liście, np. rejestrze sądowym, spisie szlachty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) eduk. stud. wpisanie kogoś w poczet studentów uczelni wyższej

 (1.2) uroczystość przyjęcia studentów na pierwszy rok studiów

Wiktionary

Immatrykulacja ( immatriculatio „wpisanie, zaliczenie”, od immatriculare „wciągnąć do spisu”) – akt przyjęcia w poczet studentów uczelni; także uroczystość przyjęcia nowych studentów na I rok studiów.

Termin ten oznacza także wniesienie do spisu szlachty w danym kraju lub prowincji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩmːatrɨkuˈlat͡sʲja, AS: ĩ•matrykulacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. immatrykulacyjny

Wiktionary


immatrykulacyjny

→ immatrykulacja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z immatrykulacją, dotyczący immatrykulacji

Wiktionary

Patrz:

immatrykulacja

Powiązane:

 rzecz. immatrykulacja ż.

Wiktionary


immatrykulować

zapisać lub zapisywać w poczet studentów szkoły wyższej


SJP.pl


immediowany

przymiotnik

 (1.1) bezpośrednio podległy jakiemuś zwierzchnictwu, bez pośredników

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamek był immediowany cesarzowi, bez pośrednictwa książąt.

 (1.1) Parafia św. Jana Chrzciciela jest immediowana biskupowi diecezjalnemu, więc dziekan nie miał nic do powiedzenia.

Wiktionary


immelman

figura akrobacji lotniczej, półpętla z przewrotem; imelman


SJP.pl


immelmann

[czytaj: imelman] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Max Immelmann (1890-1916) – niemiecki lotnik, as myśliwski
  • immelmann – figura w akrobacji lotniczej
  • immelmann – rodzaj inwersji w kolejkach górskich

Wikipedia


immersja

wypełnienie przezroczystą cieczą przestrzeni między oglądanym przedmiotem a pierwszą soczewką obiektywu mikroskopu, w celu zwiększenia jasności obrazu i zdolności rozdzielczej mikroskopu; imersja


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Imersja w fizyce
  • Immersyjność
  • Immersja (matematyka)
  • Immersja językowa

Wikipedia


immersyjność

→ immersyjny


SJP.pl

Im

Wikipedia

Patrz:

immersyjny

immersyjny

→ immersja; imersyjny


SJP.pl


immisja

działanie właściciela nieruchomości na własnym gruncie, którego skutki odczuwalne są na gruncie sąsiedzkim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) działanie właściciela nieruchomości na własnym gruncie, którego skutki odczuwalne są na gruncie sąsiedzkim

Wiktionary

Im

Wikipedia


immitancja

wspólne określenie dla impedancji i admitancji dwójnika elektrycznego


SJP.pl


immobiliser

[czytaj: immobilajzer lub immobilizer] urządzenie w samochodzie uniemożliwiające uruchomienie silnika przez niepowołane osoby (rozłączające pewne elementy w układzie elektrycznym), np. w przypadku próby kradzieży; immobilizer


SJP.pl


immobilizacja

1. metoda leczenia urazów przez unieruchomienie kończyny;
2. w ekonomii: zmiana majątku ruchomego na nieruchomy


SJP.pl


immobilizer

[czytaj: immobilajzer lub immobilizer] urządzenie w samochodzie uniemożliwiające uruchomienie silnika przez niepowołane osoby (rozłączające pewne elementy w układzie elektrycznym), np. w przypadku próby kradzieży; immobiliser


SJP.pl

Im

Wikipedia


immobilizm

Immobilizm (łac. "immobilis -e" – nieruchomy, niewzruszony, niezmienny) – pojęcie politologiczne oznaczające paraliż polityczny jako efekt słabej władzy wykonawczej oraz podziałów parlamentarnych i społecznych.

Wikipedia


immobilizować

w ekonomii: zmienić, zmieniać majątek ruchomy na nieruchomy


SJP.pl


immobilny

1. mało ruchliwy lub nieruchomy;
2. mało aktywny, bierny


SJP.pl


immoralista

1. osoba niemoralna, odrzucająca ogólnie akceptowane zasady etyczne;
2. w filozofii: zwolennik immoralizmu, stanowiska odrzucającego moralność jako kryterium oceny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna nie uznający norm moralnych

 (1.2) filoz. zwolennik immoralizmu

Wiktionary

Immoralista ("L'Immoraliste") – opowiadanie André Gide'a z 1902 roku. Polski przekład Izabelli Rogozińskiej ukazał się w 1984 roku. Utwór jest uzupełnieniem opowiadania "Ciasna brama".

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) (…) Nietzsche pisze o filozofach, zwłaszcza niemieckich, iż „chcą także, swoim sposobem «poprawiać ludzkość» na własne podobieństwo (…) wierzą wszyscy jeszcze w «ideał»… Ja jestem pierwszym immoralistą” (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmːɔraˈlʲista, AS: ĩ•moralʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. immoralizm m.

:: fż. immoralistka ż.

 przym. immoralistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amoralista, libertyn, farmazon

Wiktionary


immoralistka

→ immoralista


SJP.pl

Patrz:

immoralista

immoralistyczny

→ immoralizm


SJP.pl

Patrz:

immoralizm

immoralizm

1. nieuznawanie jakichkolwiek norm moralnych, kwestionowanie wszelkich zasad etycznych;
2. w filozofii: stanowisko etyczne, zgodnie z którym oceny moralne powinny być zastąpione przez inne kryteria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nieuznawanie norm moralnych

 (1.2) filoz. pogląd filozoficzny dopuszczający jedynie kryteria pozamoralne jako podstawę wszelkich ocen, kwestionujący istniejące systemy etyczne i wzorce moralne

Wiktionary

Immoralizm – stanowisko filozoficzne uważające za podstawę wszelkich ocen jedynie kryteria pozamoralne. Pogląd kwestionujący istniejące systemy etyczne i wzorce moralne, czasami wiążący się z zadaniem unieważnienia wszelkich wartości i postulatem stworzenia nowej etyki w miejsce starej. W wersji skrajnej (jako amoralizm) immoralizm domaga się w ogóle zniesienia wszelakiej etyki i moralnych ograniczeń jednostki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Często w utworach młodopolskich artystów zauważyć można również wpływy immoralizmu i odmiennego niż klasyczne spojrzenia na estetykę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmːɔˈralʲism̥, AS: ĩ•moralʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. immoralista m., immoralistka ż.

 przym. immoralny, immoralistyczny

 przysł. immoralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amoralizm, libertynizm

Wiktionary


immoralny

sprzeczny z normami moralnymi; niemoralny, nieuczciwy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niepowiązany z jakimikolwiek normami moralnymi lub niezgodny z nimi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmːɔˈralnɨ, AS: ĩ•moralny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. immoralnie

 rzecz. immoralizm m.

Wiktionary


immortalizm

pogląd, według którego egzystencja człowieka nie kończy się wraz z jego śmiercią


SJP.pl


immortelia

rzadko: zdania wyrażające myśli, idee o nieprzemijającej wartości, np. porzekadła, aforyzmy, maksymy


SJP.pl


immunitecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od immunitet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. immunitet m.

Wiktionary


immunitet

zwolnienie od odpowiedzialności; przywilej nietykalności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) praw. przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom

 (1.2) hist. przekazanie władzy sądowniczej nad ludnością obszaru w ręce posiadacza tych dóbr

 (1.3) hist. zwolnienie dóbr feudała ze świadczeń na rzecz panującego.

Wiktionary

Immunitet ( immunitas „uwolnienie od obciążeń”) – instytucja prawna, mocą której osoba z niej korzystająca nie podlega określonym przepisom, do przestrzegania których inne osoby są zobowiązane. Immunitet może też oznaczać ograniczenie odpowiedzialności prawnej danej osoby z tytułu pełnienia przez nią określonej funkcji. Istotą immunitetu jest więc wyłączenie spod określonego obowiązku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Parlament macedoński uchylił immunitet byłemu premierowi, Vlado Bučkovskiemu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmːũˈɲitɛt, AS: ĩ•mũńitet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. immunitecik mrz.

Wiktionary


immunitetowy

→ immunitet


SJP.pl

Patrz:

immunitet

immunizacja

uodpornienie, zwiększenie odporności immunologicznej organizmu na działanie czynników chorobotwórczych, uzyskane sztucznie w wyniku szczepień lub wstrzyknięcia surowicy odpornościowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. uzyskiwanie odporności na chorobotwórczy patogen poprzez pobudzanie mechanizmów odpornościowych organizmu;

Wiktionary

Immunizacja, uodpornienie – pobudzanie mechanizmów odpornościowych organizmu do wywołania odpowiedzi immunologicznej, w wyniku działania danego antygenu, prowadząc do powstania odporności immunologicznej na ten antygen. Istnieją dwa typu immunizacji:

Wikipedia


immunizacyjny

dotyczący immunizacji, uodpornienia organizmu na działanie czynników chorobotwórczych (np. bariera immunizacyjna); uodporniający, odpornościowy


SJP.pl


immunizator

substancja chemiczna (np. środek grzybobójczy) powodująca większą odporność roślin na określone czynniki chorobotwórcze


SJP.pl


immunizować

uodporniać, zwiększać odporność immunologiczną organizmu na działanie czynników chorobotwórczych


SJP.pl


immuno-

temat słowotwórczy

 (1.1) biol. med. pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z odpornością

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈːũnɔ, AS: ĩ•mũno

Wiktionary


immunobiolog

specjalista w dziedzinie immunobiologii, zajmujący się sposobami uodpornienia organizmów na zarazki


SJP.pl


immunochemia

1. dział biochemii i immunologii zajmujący się chemicznym aspektem odporności
2. potoczna nazwa działu badań laboratoryjnych zajmującego się oznaczaniem antygenów i przeciwciał


SJP.pl

Immunochemia – gałąź immunologii, która zajmuje się przede wszystkim chemiczną strukturą antygenów, przeciwciał i innych elementów zjawisk immunologicznych (np. dopełniacza, interferonów itp.), a także fizykochemiczną stroną reakcji immunologicznych.

Wikipedia


immunodepresja

hamowanie procesu wytwarzania przeciwciał i komórek chorobotwórczych w celu osłabienia naturalnej odporności organizmu, stosowane m.in. w terapii stanów alergicznych i transplantologii; immunosupresja


SJP.pl


immunodepresyjny

hamujący odpowiedź immunologiczną organizmu (np. lek immunodepresyjny); immunosupresyjny


SJP.pl


immunoelektroforeza

metoda rozdziału i identyfikacji białek na podstawie ich właściwości immunologicznych i elektroforetycznych


SJP.pl


immunofluorescencja

metoda badania reakcji antygen-przeciwciało, stosowana w immunopatologii


SJP.pl


immunogenetyczny

dotyczący immunogenetyki, działu genetyki zajmującej się badaniem genetycznych mechanizmów odpornościowych organizmu (np. badania immunogenetyczne)


SJP.pl


immunogenetyka

dział genetyki zajmujący się badaniem genetycznych mechanizmów odpornościowych organizmu


SJP.pl

Immunogenetyka – gałąź immunologii zajmująca się genetycznymi zagadnieniami odporności na choroby zakaźne (np. malarię), choroby autoimmunologiczne (np. reumatoidalne zapalenie stawów) oraz rolą genetyki w przeszczepianiu tkanek (np. zdolnością do przeszczepu narządów). Termin został po raz pierwszy zastosowany w 1936 r. w pracy naukowej Irwina i Cole'a[].

Wikipedia


immunogenność

zdolność antygenu do wywoływania reakcji odpornościowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zdolność do wywołania odpowiedźi układu immunologicznego

Wiktionary

Immunogenność – zdolność substancji do wywołania przeciwko sobie swoistej odpowiedzi odpornościowej.

Jeśli dany antygen silnie aktywuje układ odpornościowy, mówimy, że jest "silnie immunogenny", w przypadku słabego działania określamy go jako "słabo immunogenny". Niektóre antygeny w ogóle mogą nie wywoływać odpowiedzi odpornościowej - określamy je jako "nieimmunogenne".

Wikipedia


immunogenny

posiadający zdolność do wywoływania reakcji odpornościowej organizmu, np. wirus immunogenny


SJP.pl


immunoglobina

białko osocza wytwarzane przez limfocyty, broniące organizm przed atakującymi drobnoustrojami chorobotwórczymi; przeciwciało, immunoglobulina


SJP.pl


immunoglobulina

białko osocza wytwarzane przez limfocyty, broniące organizm przed atakującymi drobnoustrojami chorobotwórczymi; przeciwciało


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. białko produkowane przez komórki układu odpornościowego w kontakcie z różnymi związkami chemicznymi;

Wiktionary


immunogram

wykres graficzny odporności organizmu żywego


SJP.pl


immunohematologia

dział hematologii zajmujący się immunologią


SJP.pl


immunolog

specjalista w zakresie nauki zajmującej się odpornością organizmu oraz jego reakcjami na działanie czynników chorobotwórczych


SJP.pl


immunologia

nauka zajmująca się odpornością organizmu oraz jego reakcjami na działanie czynników chorobotwórczych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. biol. nauka o mechanizmach odpornościowych organizmu;

Wiktionary

Immunologia – dziedzina nauki z pogranicza biologii i medycyny zajmująca się biologicznymi i biochemicznymi podstawami reakcji odpornościowo-obronnej ustroju na patogen lub inne obce organizmowi substancje i ciała jak np. toksyny lub transplantaty. Ponadto bada ona prawidłowość tejże reakcji i ewentualne jej zaburzenia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩmːũnɔˈlɔɟja, AS: ĩ•mũnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. immunologiczny

Wiktionary


immunologiczny

1. związany z immunologią, nauką o reakcjach organizmu na czynniki chorobotwórcze;
2. związany z taką reakcją organizmu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z immunologią, dotyczący immunologii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Imbir wzmacnia system immunologiczny i pomaga na mdłości, niezależnie od ich przyczyn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. immunologia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odpornościowy

Wiktionary


immunolożka

→ immunolog


SJP.pl

Patrz:

immunolog

immunomodulacyjny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który reguluje pracę układu odpornościowego (immunologicznego)

Wiktionary


immunomodulator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. środek stosowany w procesie immunomodulacji, który aktywizuje mechanizmy odporności nieswoistej i prowadzi do regulacji odpowiedzi zapalnej organizmu, a w konsekwencji do spadku liczby infekcji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogólnym leczeniu chorób skóry stosuje się bardzo wiele immunomodulatorów: azatioprynę, hydroksykarbamid (hydroksymocznik), cyklosporynę, cyklofosfamid, mykofenolan mofetilu.

Wiktionary


immunopatolog

lekarz zajmujący się chorobami układu odpornościowego


SJP.pl


immunopatologia

dział immunologii zajmujący się nieprawidłowościami w funkcjonowaniu układu odpornościowego organizmu


SJP.pl

Immunopatologia – dział nauk biomedycznych zajmujący się nieprawidłowościami w zakresie odporności organizmów na działanie czynników chorobotwórczych oraz substancji obcych (np. alergia, odrzucanie przeszczepu).

Wikipedia


immunoreaktywność

zdolność do wywoływania reakcji immunologicznej organizmu


SJP.pl


immunoregulacyjny

regulujący immunologiczną odpowiedź organizmu i oddziaływanie między limfocytami i makrofagami


SJP.pl


immunostymulacja

pobudzanie procesu wytwarzania przeciwciał i komórek odpornościowych w celu wzmocnienia układu odpornościowego organizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biol. med. pobudzanie układu odpornościowego do walki z patogenami;

Wiktionary

Immunostymulacja – działanie substancji czynnej leku polegające na pobudzaniu układu odpornościowego organizmu.

Przykładem substancji o takim działaniu są: czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów i makrofagów, interferony, albo lizaty bakterii, w tym autoszczepionki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. immunostymulator mrz., immunostymulowanie n.

 przym. immunostymulacyjny, immunostymulujący

 przysł. immunostymulująco

Wiktionary


immunostymulacyjny

przymiotnik od: immunostymulacja; wzmacniający naturalną odporność organizmu (np. lek immunostymulacyjny, czynniki immunostymulacyjne)


SJP.pl


immunostymulator

preparat naturalny, głównie pochodzenia roślinnego, pobudzający system odpornościowy organizmu


SJP.pl


immunostymulująco

przysłówek sposobu

 (1.1) farm. med. pobudzając układ odpornościowy do walki z patogenami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szczepionki działające immunostymulująco podawano w ekstremalnych przypadkach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. immunostymulacja ż., immunostymulator mrz., immunostymulowanie n.

 przym. immunostymulacyjny, immunostymulujący

Wiktionary


immunostymulujący

pobudzający proces wytwarzania przeciwciał i komórek odpornościowych w celu wzmocnienia układu odpornościowego organizmu


SJP.pl


immunosupresja

hamowanie procesu wytwarzania przeciwciał i komórek chorobotwórczych w celu osłabienia naturalnej odporności organizmu, stosowane m.in. w terapii stanów alergicznych i transplantologii; immunodepresja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. spowalnianie procesu, podczas którego wytwarzane są przeciwciała i komórki odpornościowe, najczęściej farmakologicznie, za pomocą leków immunosupresyjnych;

Wiktionary

Im

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostatnich latach zanotowano podwojenie liczby zarażeń grzybami u hospitalizowanych pacjentów, zwłaszcza onkologicznych, po przeszczepach i będących w stanie immunosupresji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. immunosupresor m.

 przym. immunosupresyjny

 przysł. immunosupresyjnie

Wiktionary


immunosupresyjny

hamujący odpowiedź immunologiczną organizmu (np. lek immunosupresyjny); immunodepresyjny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z immunosupresją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. immunosupresja ż., immunosupresor m.

Wiktionary


immunosympatyktomia

obumarcie neuronów współczulnych


SJP.pl


immunoterapeutyczny

→ immunoterapia, np. leki immunoterapeutyczne


SJP.pl


immunoterapia

metoda leczenia polegająca na pobudzaniu lub hamowaniu czynności układu odpornościowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. leczenie mające na celu podniesienie lub osłabienie naturalnej odporności organizmu;

Wiktionary

Immunoterapia – zbiór metod polegających na modyfikacji czynności układu odpornościowego. Obejmuje:

Stosuje się je między innymi w leczeniu nowotworów, chorób autoimmunologicznych i transplantologii.

Wikipedia


imnsho

skrót od: In My Not So Humble Opinion - moim nie tak skromnym zdaniem; imnsho


SJP.pl


imo

akronim od: in my opinion - moim zdaniem, według mnie; imo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Międzynarodowa Organizacja Morska (ang. International Maritime Organisation)
  • Międzynarodowa Organizacja Meteorologiczna (ang. International Meteorological Organization)
  • Międzynarodowa Olimpiada Matematyczna (ang. International Mathematical Olympiad)
  • International Meteor Organization (pol. Międzynarodowa Organizacja Meteorowa)
  • Imo – stan w Nigerii
  • Irish Medical Organisation (pol. Irlandzka Organizacja Medyczna)
  • IMO (in my opinion) – w slangu internetowym oznacza „moim zdaniem”
  • Numer IMO – unikalny numer identyfikacyjny statku

Wikipedia


imogena

Imogena (oryg. Imogen) – postać fikcyjna, występująca w komedii Williama Shakespeare’a pt. Cymbelin. Imogena jest uznawana za kobietę idealną, praktycznie pozbawioną wad; jest córką Cunobelinusa.

Według badaczy z Uniwersytetu w Oksfordzie prawidłowa pisownia jej imienia to "Innogen", zaś zamiana dwóch liter "n" na "m" nastąpiła na skutek błędu edytorskiego w jednym ze wczesnych wydań tego utworu.

Wikipedia


imp

[czytaj: aj-empi lub imp] akronim od angielskiego: international match point, międzynarodowy punkt meczowy; rodzaj punktacji w brydżu sportowym, stosowanej zwłaszcza w meczach między drużynami


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Imp (folkor)
  • Imp (serial telewizyjny)

Wikipedia


imp.

skrót od:
1. imperatiwus (imperativus, imperatyw);
2. imprimatur; impr.


SJP.pl


impakcja

1. zderzenie dwóch ciał niebieskich; impakt;
2. zderzanie się cząstek materiału skalnego powodujące ich pękanie;
3. zderzenie nasion z gładką powierzchnią powodujące pęknięcie okryw nasiennych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. astr. upadek meteorytu lub innego ciała niebieskiego na Ziemię lub inne ciało niebieskie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈpakt͡sʲja, AS: ĩmpakcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impaktyt

 przym. impaktytowy

Wiktionary


impakcyjny

powstały w wyniku zderzenia dwóch ciał niebieskich; impaktowy


SJP.pl


impakt

zderzenie dwóch ciał niebieskich; impakcja; w znaczeniu: wpływ, efekt (z angielskiego: impact), np. impakt słów, krytyki, uważane za niepoprawne


SJP.pl


impaktor

przyrząd służący do rozkładu aerozolowych składników stałych na frakcje wielkościowe


SJP.pl


impaktowy

powstały w wyniku zderzenia dwóch ciał niebieskich; impakcyjny


SJP.pl


impaktoza

środowiskowo: nadmierne przywiązywanie wagi do wpływu, jaki mają na naukę czasopisma o wysokim wskaźniku impact factor, dążenie do publikowania w tych czasopismach


SJP.pl


impaktyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. skała, która powstała lub została poważnie zmieniona pod wpływem uderzenia meteorytu, w wyniku czego stopieniu ze sobą uległy fragmenty meteorytu i skały, w którą uderzył;

Wiktionary

Impaktyt (od ang. "impact" 'uderzenie, wstrząs' z łac. "impactus") – nieformalna nazwa określająca typ skały, która powstała lub została poważnie zmieniona pod wpływem uderzenia meteorytu. Nazwa ta opisuje zarówno skały, które zostały zmienione bezpośrednio od uderzenia meteorytu, pod wpływem temperatury czy siły uderzenia, jak i skały osadowe zawierające domieszki materiałów pochodzenia pozaziemskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Islamski Czarny Kamień jest najprawdopodobniej impaktytem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈpaktɨt, AS: ĩmpaktyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impakcja

 przym. impaktytowy

Wiktionary


impaktytowy

→ impaktyt


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od impaktyt

Wiktionary

Patrz:

impaktyt

Wymowa:

IPA: ˌĩmpaktɨˈtɔvɨ, AS: ĩmpaktytovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impaktyt, impakcja

Wiktionary


impala

gatunek antylopy zamieszkujący sawanny i busz w południowo-wschodniej Afryce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Aepyceros melampus|ref=tak., gatunek afrykańskiej antylopy;

 (1.2) zool. antylopa z gatunku impali (1.1)

 (1.3) mot. samochód marki Chevrolet;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Samice impali nie mają rogów.

 (1.2) Widziałem szamana, któremu impale jadły z ręki.

 (1.3) Jedziesz po babcię, to weź impalę, kluczyki leżą w przedpokoju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈpala, AS: ĩmpala

Wiktionary


impanacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teol. hist. teoria o obecności Ciała Chrystusa w chlebie i winie po konsekracji;

Wiktionary

Impanacja (łac. "impanatio" 'wchlebienie' od "im-" 'w-' i "panis" 'chleb') – pogląd dotyczący związku pomiędzy ciałem Chrystusa a chlebem w Eucharystii. Stanowisko to oparte jest na analogii do teorii unii hipostatycznej: na tej samej zasadzie, jak Bóg stał się ciałem w osobie Jezusa Chrystusa, tak staje się on chlebem w Eucharystii. Kościół katolicki uznał impanację za herezję, zaś Kościoły luterańskie odrzuciły ją w ramach przyjęcia Formuły Zgody.

Wikipedia


imparcjalność

dawniej: bezstronność


SJP.pl


imparcjalny

przestarzałe: bezstronny


SJP.pl


impas

1. sytuacja bez wyjścia; zastój;
2. bicie młodszą z posiadanych kart w przewidywaniu, że przeciwnik nie ma czym jej przebić


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zastój, matnia

 (1.2) karc. wymuszenie na przeciwniku zagrania niższą kartą, by ją następnie przebić wyższą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impasowość ż., passus mrz., impasik mrz.

 czas. impasować ndk.

 przym. impasowy

Wiktionary


impasik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od impas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie impas, lecz tylko mały impasik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impas m.

Wiktionary


impasowy

związany z impasem


SJP.pl


impast

wypukłe nałożenie farby na płótno


SJP.pl

Im

Wikipedia


impastowy

związany z impastem


SJP.pl


impeachment

rzeczownik

 (1.1) polit. praw. procedura formalnego oskarżenia o przestępstwo osoby mającej immunitet i zajmującej wysokie stanowisko państwowe;

 (1.2) polit. praw. usunięcie takiej osoby z zajmowanego stanowiska

Wiktionary

Impeachment (//, dosł. ang. „postawienie w stan oskarżenia”) – procedura pochodząca z anglosaskiej tradycji parlamentarnej, służąca realizacji odpowiedzialności konstytucyjnej prezydenta, wiceprezydenta i funkcjonariuszy cywilnych m.in. w USA. Procedura wszczynana jest przez parlament lub inne ciała legislacyjne państwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Impeachment ma swoje źródło w brytyjskiej tradycji prawnej.

Wiktionary


impedancja

opór pozorny układów elektrycznych, akustycznych i mechanicznych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) elektr. fiz. wielkość charakteryzująca przeciwstawianie się przepływowi prądu zmiennego w obwodzie elektrycznym;

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zauważmy, że w zakresie małych częstotliwości moduły impedancji pojemności pasożytniczych tranzystora są na tyle duże, że można je traktować jako rozwarcia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. impedancyjny

Wiktionary


impedancyjny

→ impedancja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z impedancją, dotyczący impedancji

Wiktionary

Patrz:

impedancja

Powiązane:

 rzecz. impedancja ż.

Wiktionary


impedimenta

w prawie: przeszkody niepozwalające na zawarcie związku małżeńskiego lub unieważniające małżeństwo; impedymenta


SJP.pl


impedyment

dawniej: przeszkoda, zawada


SJP.pl


impedymenta

w prawie: przeszkody niepozwalające na zawarcie związku małżeńskiego lub unieważniające małżeństwo; impedimenta


SJP.pl


imperata

imperata cylindryczna - azjatycki gatunek ozdobnej trawy


SJP.pl


imperativus

imperatiwus, imperatyw; w językoznawstwie:
1. tryb rozkazujący czasownika;
2. czasownik w trybie rozkazującym


SJP.pl


imperatiwus

imperativus, imperatyw; w językoznawstwie:
1. tryb rozkazujący czasownika;
2. czasownik w trybie rozkazującym


SJP.pl


imperator

1. tytuł nadawany zwycięskiemu wodzowi w starożytnym Rzymie w okresie republiki;
2. tytuł cesarza rzymskiego w starożytnym Rzymie od czasów Augusta;
3. dziedziczny tytuł panującego w niektórych monarchiach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. w starożytnym Rzymie: dowódca wojskowy

 (1.2) hist. w starożytnym Rzymie w okresie republiki: zwycięski wódz, tytuł cesarza

 (1.3) hist. polit. tytuł władcy w niektórych monarchiach

Wiktionary

Im

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Imperator nie zamierzał ulec Umbrom w tej sprawie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɛˈratɔr, AS: ĩmperator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperium n., imperializm m., imperialista m., imperialistka ż.

:: fż. rzad. imperatryca ż.

 przym. imperialny, imperialistyczny, imperatorski

Wiktionary


imperatorka

władczyni wielkiego państwa obejmującego wiele krajów i ludów; imperatorowa


SJP.pl


imperatorowa

1. tytuł cesarzowej rosyjskiej; caryca, carowa;
2. władczyni wielkiego państwa obejmującego wiele krajów i ludów; imperatorka


SJP.pl

Imperatorowa ("The Scarlet Empress") – amerykański melodramat historyczny z 1934 roku, wyreżyserowany przez Josefa von Sternberga.

Wikipedia


imperatorowy

→ imperator (dawniej); imperatorski


SJP.pl


imperatorski

właściwy wielkiemu władcy, imperatorowi, cesarzowi lub należący do niego


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z imperatorem, dotyczący imperatora (np. imperatora Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperator mos., imperialność ż.

 przym. imperialny

Wiktionary


imperatyw

1. w etyce: naczelna norma moralna, obowiązująca w sposób powszechny, bezwarunkowy i bezwzględny;
2. reguła, nakaz dotyczący dziedzin życia duchowego i społecznego;
3. imperativus, imperatiwus; w językoznawstwie:
a) tryb rozkazujący czasownika;
b) czasownik w trybie rozkazującym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nakaz, zwłaszcza moralny

Wiktionary

Imperatyw (łac. "imperativus" – rozkazujący) – nakaz, reguła, zasada, która nie podlega dyskusji i którą można bezpośrednio wywieść z założeń teoretycznych. Imperatyw może mieć charakter zasady moralnej, artystycznej lub ideowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Williams sprzeciwiał się imperatywowi kategorycznemu w swym artykule Persons, Character and Morality.

Wiktionary


imperatywność

siła nakazu, nieodparta konieczność


SJP.pl


imperatywny

1. stanowiący konieczność;
2. nakazujący


SJP.pl


imperf.

skrót od: imperfektum (w językoznawstwie: czas przeszły niedokonany)


SJP.pl


imperfecta

w językoznawstwie: czas przeszły niedokonany; imperfektum


SJP.pl


imperfectum

w językoznawstwie: czas przeszły niedokonany; imperfektum


SJP.pl


imperfektum

w językoznawstwie: czas przeszły niedokonany; imperfectum


SJP.pl


imperial

miękki ser podpuszczkowy z krowiego mleka


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Imperial – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Imperial
  • Imperial – jednostka osadnicza w stanie Missouri, w hrabstwie Jefferson
  • Imperial – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Chase
  • Imperial – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Pecos
  • Imperial (ang. Imperial Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Jefferson
  • hrabstwo Imperial (ang. Imperial County) – w stanie Kalifornia
  • Imperial - dawna amerykańska marka samochodów należąca do koncernu Chrysler
  • Imperal - samochód luksusowy z lat 1955–1983
  • Imperial Crown - samochód luksusowy z lat 1954–1965
  • Chrysler Imperial - samochód luksusowy z lat 1926–1954
  • Chrysler Imperial - samochód luksusowy z lat 1989–1993
  • anglosaski układ jednostek miar (Imperial system)

Wikipedia


imperialista

zwolennik imperializmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zwolennik imperializmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Występni podżegacze wojenni, imperialiści robią swoją brudną robotę i jak dawniej łączy się front antykomunistyczny z antyżydowskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɛrʲjaˈlʲista, AS: ĩmperʹi ̯alʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperator m., imperializm m., imperialistka ż., imperium n., imperialność ż.

 przym. imperialistyczny, imperialny

 przysł. imperialistycznie

Wiktionary


imperialistka

zwolenniczka imperializmu


SJP.pl


imperialistycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób imperialistyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperium n., imperialny mos., imperialista mos., imperializm mrz., imperialność ż.

 przym. imperialny

Wiktionary


imperialistyczny

dotyczący imperializmu, związany z imperializmem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący imperializmu albo imperialistów; będący wyrazem działań mających na celu podporządkowanie świata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie należy imputować globalnemu mocarstwu ani demonicznych, ani imperialistycznych zamiarów pozaplanetarnej ekspansji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperium n., imperator m., imperializm m., imperialista m., imperialistka ż., imperatryca ż., imperialność ż.

 przym. imperialny

Wiktionary


imperializm

1. polityka zagraniczna państwa polegająca na podbojach kolonialnych lub dążeniu do podporządkowania sobie innych krajów;
2. w teorii marksistowskiej: ostatnia faza formacji kapitalistycznej, charakteryzująca się koncentracją kapitału, eskalacją konfliktów o strefy wpływów i zaostrzeniem antagonizmów klasowych, co nieuchronnie prowadzi do rewolucji komunistycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. polityka zagraniczna oparta na militaryzmie, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium

 (1.2) polit. w marksizmie: ostatnie stadium kapitalizmu, cechujące się koncentracją produkcji i kapitału, a także nieobecnością wolnej konkurencji, a zamiast niej panowaniem monopoli

Wiktionary

Imperializm (od imperium) – polityka państw mocarstwowych, polegająca na podbojach kolonialnych lub dążeniu do podporządkowania sobie innych krajów; mianem imperializmu jest również nazywany okres historyczny zapoczątkowany w ostatniej ćwierci XIX wieku, odznaczający się światową dominacją kilku wielkich mocarstw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Było to spowodowane, jak się wyraził, „amerykańskim imperializmem”.

 (1.2) Po pewnym czasie sekretarz propagandy Komitetu Wojewódzkiego wezwał mnie do siebie na dywanik i dał mi ostrą reprymendę, że po pierwsze – rozpowszechniam nielegalną literaturę, po drugie – zatruwam młode umysły początkujących literatów miazmatami wrogiego imperializmu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperialista mos., imperialistka ż., imperator mos., imperium n., imperialność ż.

 przym. imperialistyczny, imperialny

 przym. imperialistycznie

 przysł. imperialistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kapitalizm monopolistyczny

Wiktionary


imperialnie

przysłówek

 (1.1) na sposób imperialny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperium n., imperialność ż.

 przym. imperialny

Wiktionary


imperialność

→ imperialny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest imperialne; cecha tych, którzy są imperialni

Wiktionary

Patrz:

imperialny

Powiązane:

 rzecz. imperium n., imperialista m., imperializm m., imperator m., imperatorka ż., imperialistka ż.

 przym. imperialny, imperatorski, wewnątrzimperialny, imperialistyczny

 przysł. imperialnie, imperialistycznie

Wiktionary


imperialny

przymiotnik od: imperium


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący imperium, charakterystyczny dla imperium

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) żołnierz, urzędnik lub inny przedstawiciel imperium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pewne formy komunikowania są lepiej dostosowane do rozwoju i realizacji celów imperialnych (…)

 (2.1) Był mgliście świadom tego, że nagranie ma dal­szą część, że docho­dzi do ogrom­nej eks­plo­zji i w barze roz­le­gają się wiwaty – wiwaty, które pewnie dopro­wa­dzi­łyby do śmierci wszyst­kich obecnych, gdyby tylko w zasięgu słuchu zna­leźli się jacyś impe­rialni – ale tak naprawdę już nie zwra­cał na nie uwagi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperium n., imperialista m., imperializm m., imperator m., imperatorka ż., imperialistka ż., imperialność ż.

 przym. imperatorski, wewnątrzimperialny, imperialistyczny, międzyimperialny

 przysł. imperialnie, imperialistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocarstwowy, wielkomocarstwowy, hegemonistyczny, rzeszowy

Wiktionary


imperialuch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zgrub. imperialny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słuchajcie, przyda wam się każda pomoc. Wkrótce zaroi się tu od imperialuchów, a wy nie będziecie w stanie stawić im czoła.

Wiktionary


imperiał

1. złota moneta bita w latach 1755-1897 w carskiej Rosji, o wartości 15 lub 10 rubli (na ziemiach polskich także pięciorublowa);
2. bity talar niemiecki z czasów Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego;
3. format papieru 63 x 95 cm;
4. górna część pojazdu konnego z miejscami do siedzenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. numizm. złota moneta w Rosji carskiej, wartości 10-15 rubli srebrnych, będąca w obiegu w latach 1755–1917;

 (1.2) daw. wierzch dyliżansu pocztowego lub omnibusu konnego z miejscami pasażerskimi

Wiktionary

Imperiał (ros. "империал") – wielorublowa złota moneta rosyjska wprowadzona do obiegu w 1755 i emitowana do 1917 r. Nazwa będąca pochodną od łac. "imperialis" (cesarski).

Wprowadzony za panowania cesarzowej Elżbiety imperiał był monetą 10-rublową zawierającą 11,61 g złota o próbie 916 (za Pawła I i Aleksandra I wynosiła ona 987). W obiegu znajdował się także 5-rublowy półimperiał o wadze 5,85 g. Po reformie walutowej Kankrina (1838) wartość imperiała ustalono na 10 rubli 30 kopiejek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niosła ze sobą złote i srebrne przedmioty, złote imperiały i srebrne ruble.

 (1.1) Staranny egzamin portmonetki nie wykazał więcej nad jednego rubla, jednego imperiała i kilku sztuk drobnej monety.

 (1.2) Nie znajdując dla siebie dogodniejszego miejsca, zmuszony był podróżować na imperiale.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półimperiał mrz.

Wiktionary


imperium

wielkie, potężne państwo podporządkowujące sobie inne kraje


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wielkie i potężne państwo, które podporządkowuje sobie inne kraje

 (1.2) przen. wielkie przedsiębiorstwo lub organizacja mająca placówkaacówki w wielu miejscach na dużym obszarze

 (1.3) hist. w starożytnym Rzymie najwyższa władza państwowa (zarówno cywilna jak i wojskowa), należąca do konsulów, a później cesarzy

 (1.4) praw. określony prawem zakres władzy decyzyjnej organów państwowych

Wiktionary

Im

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rzymianie zmuszeni byli - szczególnie od pierwszego wieku cesarstwa - otaczać swe imperium ze wszystkich niemal stron słynnymi limesami.

 (1.2) Imperium ekonomiczne wpływowego przedsiębiorcy rozciąga się na m.in. radio, telewizję, szkołę wyższą, a ostatnio także telefonię komórkową.

 (1.4) (…) Państwo jako szczególny podmiot prawa podejmuje działania w sferze władczej (imperium) i w sferze stosunków cywilnoprawnych (dominium).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈpɛrʲjũm, AS: ĩmperʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperializm m., imperialista m., imperialistka ż., imperator m., imperialność ż.

 przym. imperialny, wewnątrzimperialny, imperialistyczny, międzyimperialny

 przysł. imperialnie, imperialistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocarstwo

Wiktionary


impersonalny

książkowo: nieosobowy, bezosobowy


SJP.pl


impertynencja

niestosowne, bezczelne, obraźliwe zachowanie się wobec kogoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obraźliwe, aroganckie lub niekulturalne słowa czy zachowanie skierowane wobec kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam dość słuchania twoich impertynencji!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɛrtɨ̃ˈnɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩmpertỹnẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impertynent m., impertynentka ż.

 przym. impertynencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezczelność, arogancja, zuchwalstwo, zniewaga, obelga, obraza

Wiktionary


impertynencje

niestosowne, bezczelne, obraźliwe zachowanie się wobec kogoś


SJP.pl


impertynencki

taki, który odznacza się obraźliwym, bezczelnym zachowaniem; arogancki, bezczelny, butny, zuchwały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) arogancki, bezczelny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɛrtɨ̃ˈnɛ̃nt͡sʲci, AS: ĩmpertỹnẽncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impertynentka ż., impertynencja ż., impertynent

 przysł. impertynencko

Wiktionary


impertynencko

przysłówek sposobu

 (1.1) arogancko, bezczelnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɛrtɨ̃ˈnɛ̃nt͡skɔ, AS: ĩmpertỹnẽncko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impertynentka ż., impertynent

 przym. impertynencki

Wiktionary


impertynent

osoba zachowująca się niegrzecznie, arogancko, obraźliwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zachowująca się niegrzecznie, arogancko, obraźliwie lub bezczelnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie powinni wpuszczać takich impertynentów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɛrˈtɨ̃nɛ̃nt, AS: ĩmpertỹnẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impertynencja ż.

:: fż. impertynentka ż.

 przym. impertynencki

 przysł. impertynencko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arogant, hucpiarz, tupeciarz, zuchwalec

Wiktionary


impertynentka

kobieta arogancka, zuchwała, znieważająca innych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zachowująca się niegrzecznie, arogancko, obraźliwie lub bezczelnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oswalda nie znosi tej impertynentki z trzeciego piętra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impertynencja ż.

:: fm. impertynent m.

 przym. impertynencki

 przysł. impertynencko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arogantka, tupeciara, grubianka, chamka

Wiktionary


impet

siła rozpędu, rozmachu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) siła rozpędu

 (1.2) szybki ruch

 (1.3) stpol. atak, uderzenie

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. impetuoso

 rzecz. impetyczka ż., impetycja ż., impetyk m.

Wiktionary


impetuoso

określenie wykonawcze: gwałtownie, porywczo


SJP.pl

„Impetuoso” – nazwa noszona na przestrzeni dziejów przez okręty Regia Marina i Marina Militare:

Wikipedia


impetycja

dawniej: dochodzenie swoich praw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. praw. dochodzenie własnych praw

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impet, impetyk

Wiktionary


impetyczka

→ impetyk; raptuska, choleryczka, gwałtownica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta porywcza, gwałtowna, wybuchowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impet mrz.

:: fm. impetyk mos.

Wiktionary


impetyczność

przestarzale: porywczość, gwałtowność, wybuchowość


SJP.pl


impetyczny

przestarzale: silnie i gwałtownie reagujący; popędliwy, wybuchowy


SJP.pl


impetyk

osoba wybuchowa, gwałtowna; raptus, pasjonat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. człowiek porywczy, gwałtowny, wybuchowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A w ogóle pierwszy raz słyszę, by jakakolwiek kobieta wolała mieć męża egoistycznego, brutala, despotę, impetyka, może jeszcze takiego co by ją bił!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impet mrz., impetycja ż.

:: fż. impetyczka ż.

Wiktionary


impexmetal

Impexmetal Spółka Akcyjna – polskie przedsiębiorstwo przemysłu metalowego, działające głównie na rynku metali kolorowych oraz stali, w sektorze półfabrykatów metalowych oraz łożysk.

Wikipedia


implant

tkanka, narząd bądź proteza wszczepiane do organizmu w celu zastąpienia usuniętych, uszkodzonych lub nieczynnych tkanek lub narządów; wszczep


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ciało obce wszczepiane do organizmu w celu odtworzenia naturalnej funkcji lub estetyki uszkodzonego organu;

Wiktionary

Implant (z łac. "im" 'w' i "plantare" 'sadzić'), wszczep – ciało obce wszczepiane do organizmu w celu odtworzenia naturalnej funkcji lub estetyki uszkodzonego organu. Najczęściej stosowane są implanty zastępujące tkanki twarde.

Szeroko stosowane są implanty zastępujące kość lub stawy. W ortopedii dość częste są operacje wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego. Nieco rzadziej są stosowane endoprotezy dla innych stawów, np. endoproteza stawu kolanowego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈĩmplãnt, AS: ĩmplãnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszczep

Wiktionary


implantacja

1. zabieg chirurgiczny polegający na wprowadzeniu na stałe do organizmu jakiegoś ciała obcego;
2. przesadzanie roślin z jednego miejsca w drugie;
3. zagnieżdżenie się zapłodnionego jaja ssaka w nabłonku macicy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • implantacja (zagnieżdżenie, nidacja) – pierwszy etap rozwijającej się ciąży u ssaków
  • implantacja (wszczepienie) – chirurgiczne wprowadzenie do organizmu obcych tkanek lub przedmiotów (implantów)
  • implantacja jonów – wprowadzenie obcych jonów do kryształu

Wikipedia


implantacyjny

→ implantacja


SJP.pl

Patrz:

implantacja

implantolog

lekarz specjalizujący się we wszczepianiu implantów


SJP.pl


implantologia

dział medycyny zajmujący się wszczepianiem implantów


SJP.pl

Im

Wikipedia


implantologiczny

→ implantologia


SJP.pl

Patrz:

implantologia

implantoprotetyka

dziedzina stomatologii zajmująca się odbudową protetyczną na implantach


SJP.pl


implantować

1. osadzać coś, wszczepiać, np. obce ciało lub obce komórki w organizmie;
2. przesadzać rośliny z jednego miejsca na drugie;
3. implantować się - zagnieżdżać się gdzieś, wszczepiać się w coś


SJP.pl


implantowy

→ implant


SJP.pl

Patrz:

implant

implementacja

1. wersja programu, języka programowania lub systemu operacyjnego przystosowana do pracy na danym typie komputera
2. adaptacja programu, języka programowania lub systemu operacyjnego do pracy na danym typie komputera


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) publ. urz. inform. wdrożenie czegoś w życie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • implementacja (informatyka) – pojęcie związane z procesem informatycznym,
  • implementacja (teoria decyzji) – pojęcie z zakresu teorii decyzji (matematyka, psychologia, zarządzanie, politologia),
  • implementacja (prawo) – mechanizm kontrolny stosowany głównie w prawie międzynarodowym,
  • implementacja, wdrożenie systemu,
  • wdrażanie technologii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Implementacja algorytmu sortowania była bardzo prosta.

 (1.1) Dyrektywa UE może wywierać bezpośredni skutek w przypadku, gdy w odpowiednim czasie nie nastąpi jej implementacja bądź będzie ona niepełna lub nieprawidłowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmplɛ̃mɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: ĩmplẽmẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. implementowanie n.

 czas. implementować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wdrożenie

Wiktionary


implementacyjny

→ implementacja


SJP.pl

Patrz:

implementacja

implementowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|implementować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. implementować ndk.

 rzecz. implementacja ż.

Wiktionary


implementować

opracować lub opracowywać implementację


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wdrażać coś w życie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. implementowanie n., implementacja ż.

Wiktionary


implicite

[czytaj: imPLIc-ite] z łaciny:
1. do wywnioskowania z kontekstu, domyślnie (w przeciwieństwie do explicite);
2. włącznie, włączając


SJP.pl


implicytny

taki, którego trzeba się domyślić, wnioskowany z kontekstu; domyślny


SJP.pl


implikacja

1. konsekwencja, następstwo;
2. zdanie złożone zbudowane według schematu: jeżeli..., to...; zdanie warunkowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) następstwo, konsekwencja

 (1.2) log. stosunek wynikania zachodzący między dwoma zdaniami

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • implikacja materialna
  • implikacja logiczna
  • implikacja ścisła

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩmplʲiˈkat͡sʲja, AS: ĩmplʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. implikować

Wiktionary


implikacje

1. konsekwencja, następstwo;
2. zdanie złożone zbudowane według schematu: jeżeli..., to...; zdanie warunkowe


SJP.pl


implikacyjny

dotyczący implikacji


SJP.pl


implikant

w matematyce: taki iloczyn literałów, że dla wszystkich wektorów binarnych, dla których jest on równy jedności, funkcja f jest równa jedności


SJP.pl


implikatura

figura retoryczna lub manipulacja językowa sugerująca jakąś treść, ale nie wyrażająca jej wprost


SJP.pl

Im

Wikipedia


implikować

1. przypisywać coś komuś; imputować;
2. przekazywać coś nie wprost; sugerować;
3. stawać się podstawą do sformułowania określonego wniosku; wskazywać;
4. prowadzić do jakiegoś skutku;
5. implikować się:
a) być wnioskiem czegoś;
b) być skutkiem czegoś


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) pociągać za sobą

 (1.2) przypisywać coś komuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. implikowanie n., implikacja ż.

 przym. implikacyjny

Wiktionary


implodować

w fizyce: wybuchnąć, wybuchać do wewnątrz


SJP.pl

czasownik nieprzechodni dwuaspektowy

 (1.1) ulegać implozji, gwałtownie zapadać się w sobie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trafiony popielniczką, kineskop implodował z ogłuszającym hukiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmplɔˈdɔvat͡ɕ, AS: ĩmplodovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. implozja ż.

Wiktionary


implozja

1. gwałtowne zapadnięcie się, skoncentrowanie się materii, np. spowodowane zewnętrznym ciśnieniem;
2. początkowy moment artykulacji spółgłosek zwartych (w języku polskim: p, k, t)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nagłe, dynamiczne zniszczenie struktury przez napór z zewnątrz, prowadzące do jej zapadnięcia się do środka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • implozja (fizyka)
  • implozja (językoznawstwo)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przyczyną runięcia silosu była jego wcześniejsza implozja spowodowana gwałtownym spadkiem ciśnienia wewnętrznego.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. implodować

Wiktionary


implozyjny

→ implozja


SJP.pl

Patrz:

implozja

impluvium

czworokątny basen w posadzce atrium w domach etruskich i rzymskich; impluwium


SJP.pl

Impluvium – w domu rzymskim prostokątny basen w posadzce atrium, zbierający wodę deszczową spływającą z dachu przez otwór compluvium.

Zajmował centralne miejsce i był najważniejszym elementem architektonicznym tego pomieszczenia. Wykładano go mozaiką, marmurem. W późniejszych czasach wyposażano go w fontannę. Wodę z impluvium często odprowadzano rurami do cysterny w podziemiach domu i wykorzystywano np. do celów higienicznych.

Wikipedia


impluwium

czworokątny basen w posadzce atrium w domach etruskich i rzymskich; impluvium


SJP.pl


imponderabilia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) coś, czego nie da się zmierzyć (np. uczucie), ale co ma istotny wpływ na sytuację oraz przebieg wydarzeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak bowiem idzie nie o technologię, a o imponderabilia, to niepewność jest podstawowym sekretem i zasadą piłki nożnej.

 (1.1) Była to bitwa nie tylko o Warszawę, ale o Polskę, honor i imponderabilia narodowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɔ̃ndɛraˈbʲilʲja, AS: ĩmpõnderabʹilʹi ̯a

Wiktionary


imponderabilium

rzecz nieuchwytna, niematerialna i niemierzalna, jednak o realnym wpływie


SJP.pl


imponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|imponować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: ĩmpõnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. imponować ndk., zaimponować dk.

 przym. imponujący

 przysł. imponująco

Wiktionary


imponować

wzbudzać podziw, uznanie; podobać się komuś, olśniewać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) wzbudzać w kimś uznanie, podziw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie jest to jeszcze stolica imponująca wielkimi rozwiązaniami urbanistycznymi, ani nadmiarem pięknej architektury.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: ĩmpõnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imponowanie n.

 czas. zaimponować dk.

 przym. imponujący

 przysł. imponująco

 ims. imponujący

Wiktionary


imponująco

przysłówek

 (1.1) w sposób, który komuś imponuje

Wiktionary

Powiązane:

 czas. imponować ndk., zaimponować dk.

 rzecz. imponowanie n.

 przym. imponujący

Wiktionary


imponujący

budzący podziw, zachwycający, olśniewający, wspaniały


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wzbudzający uznanie i zachwyt

 (1.2) godny podziwu z powodu rozmiarów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dodatkowe atrakcje to imponująca kolekcja drzew w przyzamkowym arboretum, zbiory Biblioteki Kórnickiej, tereny rekreacyjne, bogactwo lasów.

 (1.1) Umiejętności kulinarne twojej mamy są imponujące.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imponowanie n., zaimponowanie n.

 czas. imponować, zaimponować

 przysł. imponująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudowny, efektowny, fascynujący, frapujący, niespotykany, niezwykły, olśniewający, przecudny, przecudowny, przejmujący, przepiękny, prześwietny, przewspaniały, spektakularny, wspaniały, wstrząsający

 (1.2) gigantyczny, majestatyczny, niebosiężny, ogromny, okazały, pokaźny, wielki

Wiktionary


imporcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od import

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie import, lecz tylko mały imporcik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. import m., importer mos.

Wiktionary


import

1. towary przywiezione z zagranicy;
2. odpłatny przywóz towarów z zagranicy lub odpłatne świadczenie usług przez kontrahenta zagranicznego;
3. umieszczenie w danej aplikacji tekstu, rysunku itp., stworzonego przy pomocy innej aplikacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. ekon. przywóz towarów, usług lub kapitału z zagranicy w celu wykorzystania ich na rynku wewnętrznym;

 (1.2) zaimportowane towary

 (1.3) inform. umieszczanie w danym programie czegoś utworzonego w innym programie

 (1.4) sport. przyjęcie zawodnika lub trenera do innego klubu

Wiktionary

Im

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pieszy ruch graniczny jest źródłem sporego importu towarów na ścianie wschodniej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩmpɔrt, AS: ĩmport

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. importer m., importerka ż., importowanie n., imporcik mrz.

 czas. importować ndk., zaimportować dk.

 przym. importowy, importerski

Wiktionary


importacja

1. w logice: włączenie do poprzednika implikacji jednego z członów następnika;
2. książkowo: sprowadzenie, import


SJP.pl


importer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ekon. osoba lub podmiot gospodarczy, który sprowadza towary z zagranicy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈpɔrtɛr, AS: ĩmporter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. import m., imporcik m., importówka ż.

:: fż. importerka ż.

 przym. importowy, importerski

 czas. importować

Wiktionary


importerka

→ importer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. kobieta, która sprowadza towary z zagranicy

Wiktionary

Patrz:

importer

Powiązane:

 rzecz. import mrz., importer mos.

Wiktionary


importerski

→ import


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z importerem lub importerami, dotyczący importerów

Wiktionary

Patrz:

import

Powiązane:

 rzecz. importer mos., import mrz., importowanie n.

 czas. importować ndk., zaimportować dk.

 przym. importowy,

Wiktionary


importochłonność

→ importochłonny


SJP.pl

Patrz:

importochłonny

importochłonny

przymiotnik jakościowy

 (1.1) ekon. zużywający dużo importowanych środków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wskutek gierkowskiej polityki inwestycji licencyjnych gospodarka polska zrobiła się bardziej importochłonna i po to aby aparat produkcyjny, zbudowany za pożyczone miliardy, miał z czego i czym produkować, trzeba więcej importować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. importochłonność ż.

Wiktionary


importować

1. w ekonomii: sprowadzić, sprowadzać towary z zagranicy, aby wykorzystywać je (sprzedawać) na rynku własnego kraju;
2. wczytać, wczytywać dokument do programu komputerowego po jego uprzedniej konwersji


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaimportować)

 (1.1) hand. sprowadzać towary z innych krajów

 (1.2) inform. umieszczać w danym programie coś utworzonego w innym programie

 (1.3) daw. wnosić opłatę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włochy muszą importować ropę naftową i surowce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. import mrz., importer mos., importowanie n.

 przym. importerski, importowy

Wiktionary


importowy

związany z importem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z importem, dotyczący importu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. importer mos., import mrz., importowanie n.

 czas. importować ndk., zaimportować dk.

 przym. importerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przywozowy

Wiktionary


importun

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) śrpol. natręt, ktoś naprzykrzający się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈpɔrtũn, AS: ĩmportũn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. importunia ż.

 czas. importunować ndk.

 przym. importunny

Wiktionary


impost

kamienny blok między głowicą kolumny a sklepieniem lub arkadą, typowe dla architektury bizantyjskiej; nasadnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. kamienna płyta lub blok stanowiące podporę dla łuku, arkady lub żebra sklepienia

Wiktionary

Impost, nasadnik – w architekturze, element w formie płyty lub bloku, stanowiący przejście między głowicą podpory a dźwiganym przez nią elementem (np. łukiem arkady). Impost mógł przybrać formę głowicy i podpora w efekcie otrzymywała podwójną głowicę (tzn. na jedną głowicę nasadzona była druga, zwana nasadnikową).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈĩmpɔst, AS: ĩmpost

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impostacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nasadnik

Wiktionary


impostacja

impostacja głosu:
a) prawidłowe postawienie głosu
b) w nauce śpiewu: usprawnianie funkcji narządów uczestniczących w emisji głosu


SJP.pl


imposter

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. człowiek podszywający się pod czyjś tytuł lub godność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈpɔstɛr, AS: ĩmposter

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. impostor

Wiktionary


impostor

dawniej: osoba przywłaszczająca sobie cudze nazwisko, godność itp.; szalbierz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. człowiek podszywający się pod czyjś tytuł lub godność

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Impostor: Test na człowieczeństwo – film z 2002 roku
  • Impostor – film z 2019 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩmˈpɔstɔr, AS: ĩmpostor

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. imposter

Wiktionary


imposybilizm

niemożność, niezdolność do zrobienia czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niemożność zrobienia, dokonania czegoś, mimo że jest to konieczne

Wiktionary


impotencja

1. niezdolność mężczyzny do odbycia stosunku płciowego; niemoc płciowa;
2. przestarzałe: niezdolność do działania; niemoc, bezsilność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. niezdolność mężczyzny do odbycia stosunku płciowego;

 (1.2) przen. niezdolność do działania

Wiktionary

Zasugerowano, aby "Zaburzenia erekcji"

Impotencja, niemoc płciowa, zaburzenia erekcji – dysfunkcja seksualna występująca u mężczyzn, objawiająca się brakiem erekcji lub ejakulacji mimo podniecenia i satysfakcjonującej gry wstępnej. Występuje najczęściej u mężczyzn powyżej 50. roku życia, ale zdarza się też wcześniej. Impotencję można podzielić na pierwotną i wtórną (występującą po okresie prawidłowego funkcjonowania seksualnego).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kilkadziesiąt lat temu uważano, że impotencja jest zależna od czynników psychicznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɔˈtɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩmpotẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impotent m.

 przym. impotentny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niemoc płciowa, ED

 (1.2) bezsilność, niemoc, niemożność

Wiktionary


impotencki

→ impotent


SJP.pl

Patrz:

impotent

impotent

1. mężczyzna cierpiący na impotencję;
2. przenośnie: człowiek bezsilny, niezdolny do działania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś cierpiący na impotencję

 (1.2) ktoś niezdolny do działania

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈpɔtɛ̃nt, AS: ĩmpotẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impotencja ż.

 przym. impotentny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) oferma

Wiktionary


impotentka

→ impotent


SJP.pl

Patrz:

impotent

impotentny

niezdolny do działania, pozbawiony mocy; gnuśny, inercyjny


SJP.pl


impozycja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) druk. rozkład stron publikacji na arkuszu drukarskim;

Wiktionary

Im

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do impozycji powinno się użyć jedynie plików PDF lub postscriptowych. (z Internetu)

 (1.1) Impozycję wykorzystuje się między innymi przy naświetlaniu klisz czy przy wykonywaniu druków cyfrowych. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpɔˈzɨt͡sʲja, AS: ĩmpozycʹi ̯a

Wiktionary


impozycyjny

→ impozycja


SJP.pl

Patrz:

impozycja

impr.

skrót od: imprimatur; imp.


SJP.pl


impra

potocznie: zabawa, spotkanie towarzyskie; inba, impreza, jubel, balanga, party


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. impreza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impreza ż., imprezka ż., imprezowanie n., imprezowicz mos., imprezowiczka ż.

 czas. imprezować ndk.

 przym. imprezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. impreza

Wiktionary


impregnacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od impregnat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impregnat m.

Wiktionary


impregnacja

1. nasycenie materiału odpowiednimi substancjami w celu konserwacji lub nadania określonych właściwości
2. przenikanie jakiejś substancji do porów i kanalików innej substancji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. nasycanie materiału innym środkiem, by zmienić jego właściwości fizyczne lub chemiczne, np. w celu zabezpieczenia

Wiktionary

Im

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Impregnacja butów skórzanych przed zimą zabezpiecza je przed przemakaniem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. impregnować ndk., zaimpregnować dk.

 rzecz. impregnat mrz., impregnowanie n.

Wiktionary


impregnacyjny

służący do impregnacji; impregnujący


SJP.pl


impregnarka

urządzenie do nasycania nasiąkliwych materiałów cieczami impregnującymi; nasycarka


SJP.pl


impregnat

substancja zabezpieczająca materiał przed szkodliwymi czynnikami; impregnator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) substancja impregnująca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈprɛɡnat, AS: ĩmpregnat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impregnacja ż., impregnator m., impregnarka ż., impregnowanie n., zaimpregnowanie n., impregnacik mrz.

 czas. impregnować ndk., zaimpregnować dk.

 przym. impregnacyjny

Wiktionary


impregnator

substancja zabezpieczająca materiał przed szkodliwymi czynnikami; impregnat


SJP.pl


impregnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. bud. nasączanie jakiegoś materiału płynem, najczęściej w celu konserwacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zaimpregnowanie n., impregnacja ż., impregnat m., impregnator m., impregnarka ż.

 czas. impregnować ndk., zaimpregnować dk.

 przym. impregnacyjny

Wiktionary


impregnować

1. nasycać materiał impregnatem w celu konserwacji albo nadania określonych właściwości
2. o substancji: przenikać do innej substancji, wypełniać jej pory, kanaliki


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaimpregnować)

 (1.1) techn. nasycać materiał specjalną substancją w celu ochronnym lub zmiany właściwości

 (1.2) fiz. przenikać do porów lub kanalików innego materiału

 (1.3) przen. uodporniać na dane wpływy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Buty są impregnowane przeciw wnikaniu wilgoci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impregnacja ż., impregnat mrz., impregnowanie n., zaimpregnowanie n.

 czas. zaimpregnować dk.

Wiktionary


imprekacja

przestarzale:
a) zaklęcie, zaklinanie
b) przekleństwo, złorzeczenie


SJP.pl


impres

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. sztuka drukarska, druk

 (1.2) daw. wpływ

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩmprɛs, AS: ĩmpres

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impresor

Wiktionary


impresa

1. dewiza na godle;
2. motto, sentencja, maksyma


SJP.pl


impresariat

1. organizowanie imprez artystycznych lub podróży, występów, spotkań artysty albo sportowca;
2. instytucja zajmująca się takim organizowaniem


SJP.pl


impresario

osoba organizująca imprezy (np. koncerty, przedstawienia, widowiska) o charakterze niestałym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. osoba, która organizuje imprezy artystyczne, odpowiada za spotkania, konferencje, podróże itp. artysty, sportowca lub grupy;

Wiktionary

Impresario (z impresa „przedsiębiorca”) – osoba organizująca, a często również finansująca, koncerty, spektakle teatralne i operowe; analogicznie do producenta filmowego w przemyśle filmowym i telewizyjnym oraz aniołów biznesu w biznesie. Impresario odpowiada również za spotkania, konferencje, podróże itp. artysty, sportowca lub grupy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩmprɛˈsarʲjɔ, AS: ĩmpresarʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impresariat m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) menedżer, agent

Wiktionary


impresaryjny

1. zajmujący się organizowaniem imprez artystycznych lub artysty albo sportowca;
2. teatr impresaryjny - teatr bez własnego stałego zespołu aktorskiego, wystawiający spektakle przygotowane gdzie indziej; scena impresaryjna


SJP.pl


impresja

1. wrażenie, doznanie, subiektywne odczucie;
2. nastrojowy obraz, opis literacki lub utwór muzyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ulotne wrażenie

 (1.2) szt. liter. muz. film. utwór, obraz lub film o charakterze subiektywnym i nastrojowym

 (1.3) przest. wywieranie wrażenia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impresyjność ż., impresjonizm m., impresjonista mos., impresjonistka ż.

 przysł. impresjonistycznie

 przym. impresyjny

Wiktionary


impresjonista

malarz malujący w nurcie impresjonizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) szt. liter. muz. film. przedstawiciel impresjonizmu, osoba tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polscy impresjoniści związani byli przede wszystkim z Krakowem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impresja ż., impresjonizm m., impresyjność ż.

:: fż. impresjonistka ż.

 przym. impresjonistyczny

 przysł. impresjonistycznie

Wiktionary


impresjonistka

→ impresjonista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. liter. muz. film. przedstawicielka impresjonizmu, kobieta tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia

Wiktionary

Patrz:

impresjonista

Powiązane:

 rzecz. impresja ż., impresjonizm m., impresyjność ż.

:: fm. impresjonista m.

 przym. impresjonistyczny

 przysł. impresjonistycznie

Wiktionary


impresjonistycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób właściwy dla impresjonizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impresja ż., impresjonizm m., impresyjność ż., impresjonista m., impresjonistka ż., impresjonistyczność ż.

 przym. impresjonistyczny

Wiktionary


impresjonistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest impresjonistyczne; cecha tych, którzy są impresjonistyczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. impresjonistyczny

 przysł. impresjonistycznie

Wiktionary


impresjonistyczny

→ impresjonizm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) szt. liter. muz. film. związany z impresjonizmem, dotyczący impresjonizmu

przymiotnik jakościowy

 (2.1) szt. liter. muz. film. charakterystyczny dla impresjonizmu

Wiktionary

Patrz:

impresjonizm

Przykłady

 (1.1) Malarze impresjonistyczni stronili od czerni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impresjonizm m., impresjonista m., impresjonistka ż., impresjonistyczność ż.

 przysł. impresjonistycznie

Wiktionary


impresjonizm

nurt w sztuce powstały w XIX wieku, w którym artyści starali się oddać swoje subiektywne, ulotne wrażenia i odczucia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. szt. nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku;

Wiktionary

Im

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W poezji nurt impresjonizmu był szczególnie istotny w okresie młodopolskim, stając się wtedy obowiązującą manierą stylistyczną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impresja ż., impresjonista m., impresjonistka ż.

 przym. impresjonistyczny

 przysł. impresjonistycznie

Wiktionary


impresor

dawniej: drukarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. drukarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój dziad był impresorem, mój ojciec takoż, więc i ja impresowi poświęcić się zamierzam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈprɛsɔr, AS: ĩmpresor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impres m.

Wiktionary


impresyjność

→ impresyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co robi ulotne wrażenie

Wiktionary

Patrz:

impresyjny

Powiązane:

 rzecz. impresjonistka ż., impresjonista mos., impresja, impresywność

 przym. impresywny, impresyjny

 przysł. impresyjnie, impresywnie, impresjonistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrażeniowość, impresywność

Wiktionary


impresyjny

odnoszący się do wrażeń, impresywny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który robi ulotne wrażenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ''Uwagę widzów i krytyków zwracał impresyjny styl fotografii filmowej [...].''

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impresja, impresyjność, impresywność

 przym. impresywny

 przysł. impresyjnie, impresywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrażeniowy, impresywny

Wiktionary


impresywność

1. cecha czegoś opartego na subiektywnych myślach lub odczuciach; impresyjność;
2. cecha czegoś nakłaniającego do jakiegoś przekonania lub jakiejś czynności


SJP.pl


impresywny

1. impresyjny, wrażeniowy;
2. w odniesieniu do funkcji mowy ludzkiej: polegający na oddziaływaniu na rozmówcę za pomocą znaków językowych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. impresyjny, wrażeniowy

 (1.2) jęz. w odniesieniu do funkcji mowy ludzkiej: polegający na oddziaływaniu na rozmówcę za pomocą znaków językowych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impresyjność ż.

 przym. impresyjny

Wiktionary


impreza

1. widowisko (np. koncert, zawody sportowe) organizowane w celach rozrywkowych, propagandowych;
2. potocznie:
a) zamiar podjęcia jakichś działań;
b) zabawa, przyjęcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zabawa, przyjęcie

 (1.2) wydarzenie kulturalne lub sportowe

 (1.3) daw. przedsięwzięcie

 (1.4) stpol. zamysł, chęć

Wiktionary

Impreza – wydarzenie kulturalne o różnorodnej treści i formie, przeznaczone dla publiczności.

Przyjmuje się, że jest to np. koncert, zabawa, widowisko, bal, loteria fantowa, zawody sportowe itp.. Mogą one być organizowane w celach rozrywkowych, propagandowych lub dochodowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tuż przed imprezą Paulinka przeżyła ogromny kryzys odzieżowy – dosłownie nie miała co na siebie włożyć!

 (1.2) Plener jest spotkaniem organizowanym przez origamistów dla origamistów, imprezą non-profit.

 (1.3) (…) rzucił w kąt Cycerona, przypasał szabelkę, wsadził na głowę konfederatkę z dwubarwnem piórkiem i ruszył z legionem pod Pogrzybowo, a potem za swoją imprezę pokutował wraz z innymi w Kostrzynie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩmˈprɛza, AS: ĩmpreza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impra ż., imprezowanie n., imprezowicz mos., imprezowiczka ż.

:: zdrobn. imprezka ż.

 czas. imprezować ndk.

 przym. imprezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabawa, przyjęcie; przest. prywatka; reg. pozn. labija

Wiktionary


imprezka

zdrobnienie od: impreza (zabawa, przyjęcie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: impreza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impra ż., impreza ż. imprezowanie n., imprezowicz mos., imprezowiczka ż.

 czas. imprezować ndk.

 przym. imprezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. impreza

Wiktionary


imprezowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pot. uczestniczenie w zabawach towarzyskich, potańcówkach, zakrapianych spotkaniach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impra ż., impreza ż., imprezka ż., imprezowicz mos., imprezowiczka ż.

 czas. imprezować ndk.

 przym. imprezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balowanie, baletowanie

Wiktionary


imprezować

potocznie: bawić się, uczestniczyć w zabawach, przyjęciach itp.; balangować, baletować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) pot. spędzać czas na imprezach, spotkaniach towarzyskich, zwykle z alkoholem i tańcami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Imprezowaliśmy z przyjaciółmi do białego rana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impra ż., impreza ż., imprezka ż., imprezowanie n., imprezowicz mos., imprezowiczka ż.

 przym. imprezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. balangować, baletować, balować, hulać

Wiktionary


imprezowicz

żartobliwie: uczestnik imprez


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba często uczestnicząca w imprezach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impra ż., impreza ż., imprezka ż., imprezowanie n.

:: fż. imprezowiczka ż.

 czas. imprezować ndk.

 przym. imprezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. balangowicz

Wiktionary


imprezowiczka

potocznie: kobieta, która często uczestniczy w imprezach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kobieta często uczestnicząca w imprezach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impra ż., impreza ż., imprezka ż., imprezowanie n.

:: fm. imprezowicz m.

 czas. imprezować ndk.

 przym. imprezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. balangowiczka

Wiktionary


imprezownia

potocznie: lokal przeznaczony do imprez


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) miejsce do imprezowania

Wiktionary


imprezowy

związany z imprezą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przeznaczony na imprezy; związany z imprezą, dotyczący imprezy

przymiotnik jakościowy

 (2.1) charakterystyczny dla imprez

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Imprezowy autobus jest bardzo głośny i o ile nie przeszkadza to w dzień, to w nocy może być uciążliwe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impra ż., impreza ż., imprezka ż., imprezowanie n., imprezowicz mos., imprezowiczka ż.

 czas. imprezować ndk.

Wiktionary


imprimatur

zezwolenie autora lub redakcji na druk dzieła po wprowadzeniu ostatecznych korekt; w publikacjach religijnych oznacza zgodę władz Kościoła katolickiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) kośc. adm. kościelne pozwolenie na druk;

Wiktionary

Imprimatur (łac. „niech będzie odbite”) – w publikacjach kościelnych pozwolenie na druk książki, oficjalna aprobata władz kościelnych, wydawana zazwyczaj przez miejscowego biskupa (ordynariusza) lub generała/prowincjała zakonu.

Dawniej formuła ta była umieszczana i na innych dziełach, których poprawność merytoryczna i typograficzna była sprawą wielkiej wagi, np. na farmakopeach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Metropolita krakowski, kard. Stanisław Dziwisz, po przeprowadzeniu cenzury kościelnej, nadał 12 kwietnia imprimatur litanii do bł. Jana Pawła II.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmprʲĩˈmatur, AS: ĩmprʹĩmatur

Wiktionary


imprimis

nade wszystko, przede wszystkim


SJP.pl


imprint

marka wydawnicza tworzona w celu publikacji wydawnictw określonego rodzaju


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bibliot. specjalna marka wydawnicza, pod którą wydawca publikuje określony rodzaj książek;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zool. ptak uwarunkowany od człowieka, poddany imprintingowi podczas hodowli

Wiktionary

Imprint – marka wydawnicza, pod którą wydawca publikuje określony rodzaj wydawnictw. Podmiot wydawniczy jako przedsiębiorca ma tylko jedną firmę (czyli nazwę, pod którą prowadzi działalność gospodarczą), jednak w celu rozróżnienia charakteru różnych publikacji może posługiwać się więcej niż jedną marką wydawniczą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈĩmprʲĩnt, AS: ĩmprʹĩnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impinting m.

 czas. imprintingować

 przym. imprintingowy

Wiktionary


imprinter

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bank. mechaniczne urządzenie służące do ręcznej akceptacji transakcji dokonywanych za pomocą wypukłych kart płatniczych;

Wiktionary

Imprinter – urządzenie służące do ręcznej akceptacji tłoczonych (embosowanych) kart bankowych. Zwane są również "żelazkami" bądź ręcznymi powielaczami. Obecnie prawie całkiem zastąpione przez nowocześniejsze urządzenia elektroniczne, wykorzystywane w sytuacjach awaryjnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wcześniej transakcje z użyciem kart wypukłych w przypadku braku łączności z bankiem były realizowane za pomocą tzw. imprintera (potocznie zwanego „żelazkiem”). Tworzył on odbicie karty, i na podstawie zdobytych w ten sposób danych sprzedawca otrzymywał później swoją należność. Dziś jednak imprintery zostały niemalże wycofane z użycia.

 (1.1) Imprinter to maszynka zwana też potocznie żelazkiem, umożliwiająca odbicie wizerunku karty na specjalnym papierze.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. żelazko, pot. powielacz ręczny

Wiktionary


imprinting

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • imprinting (psychologia)
  • imprinting (genetyka)

Wikipedia


imprintingowy

przymiotnik

 (1.1) związany z impintingiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imprint mzw./mrz.

Wiktionary


impro

potocznie: zabawa, spotkanie towarzyskie; inba, impreza, jubel, balanga, party


SJP.pl


improduktywizm

poczucie niemocy twórczej


SJP.pl


impromptu

[czytaj: ęprąpti]
1. utwór dramatyczny o charakterze rewii, komedio-balet wystawiany z muzyką na scenie dworskiej;
2. utwór improwizowany, powstały bez przygotowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. utwór muzyczny składający się z trzech części o nastroju lirycznym i improwizacyjnym

Wiktionary

Impromptu (od francuskiego „impromptu” /ɛ̃.pʁɔ̃p.ty/ „improwizowany”) – słowo o wielorakim znaczeniu:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩmˈprɔ̃mptu, AS: ĩmprõmptu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. improwizować, zaimprowizować

Wiktionary


improperia

Improperia (łac. "skargi, wyrzuty, narzekania") – antyfony śpiewane podczas liturgii Wielkiego Piątku we wszystkich historycznych kościołach chrześcijańskich, m.in. katolickim i luterańskim. W Kościele katolickim wykonywane są podczas Adoracji Krzyża w Wielki Piątek.

Wikipedia


improwizacja

1. spontaniczne działanie bez przygotowanego z góry planu;
2. efekt takiego działania;
3. tworzenie utworu muzycznego, wiersza lub przemowy ad hoc, bez przygotowania;
4. utwór powstały w ten sposób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) komponowanie muzyki, pisanie utworów, wygłaszanie przemówień pod wpływem chwili i bez przygotowania

 (1.2) wynik działania będącego improwizacją (1.1)

 (1.3) działanie pod wpływem chwili, nieprzygotowane zawczasu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • improwizacja (literatura)
  • improwizacja (muzyka)
  • improwizacja (taniec)
  • improwizacja (teatr)
  • Wielka improwizacja

Wikipedia

Powiązane:

 czas. improwizować ndk., zaimprowizować dk.

Wiktionary


improwizacyjność

→ improwizacyjny


SJP.pl

Patrz:

improwizacyjny

improwizacyjny

dotyczący improwizacji


SJP.pl


improwizator

autor improwizacji, wykonujący coś (np. utwór muzyczny) bez przygotowania


SJP.pl


improwizatorka

autorka improwizacji, wykonująca coś (np. utwór muzyczny) bez przygotowania


SJP.pl


improwizatorski

→ improwizacja


SJP.pl

Patrz:

improwizacja

improwizowany

wykonywać coś, działać bez przygotowania


SJP.pl


improwizować

wykonywać coś, działać bez przygotowania


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaimprowizować)

 (1.1) prezentować, wykonywać coś bez przygotowania

 (1.2) przen. wykonywać z jakichkolwiek dostępnych materiałów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świetnie improwizujesz, uczyłeś się tego w szkole muzycznej?

 (1.2) Franek poszedł do kuchni i z resztek improwizuje nam jakieś jedzenie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. improwizacja ż., improwizator mos., improwizatorka ż., improwizowanie n., zaimprowizowanie n., impromptu n.

 przym. improwizacyjny, improwizatorski

 czas. zaimprowizować

 przysł. improwizacyjnie, impromptu

Wiktionary

Synonimy:

 (1) robić / działać ad hoc / doraźnie / naprędce

Wiktionary


imprymowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|imprymować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. imprymować ndk.

Wiktionary


imprymować

czasownik

 (1.1) stpol. drukować

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmprɨ̃ˈmɔvat͡ɕ, AS: ĩmprỹmovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imprymowanie n.

Wiktionary


impuls

1. coś, co pobudza, zachęca do działania; bodziec;
2. krótkotrwały stan czynny przewodzony wzdłuż włókna mięśniowego lub nerwowego;
3. przebieg zmian wielkości fizycznej (np. napięcia elektrycznego) różniącej się od zera (lub wartości stałej) w ciągu bardzo krótkiego czasu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fizj. krótki stan przewodzony poprzez włókno mięśniowe albo nerwowe

 (1.2) fiz. zmiana wielkości trwająca w bardzo krótkim czasie

 (1.3) przen. podnieta, pobudka do działania

 (1.4) telekom. jednostka naliczania połączenia głosowego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Impuls – w teorii sygnałów
  • Impuls nerwowy – przekazywanie informacji od receptora przez układ nerwowy do efektora
  • Impuls telefoniczny – potoczna nazwa jednostki taryfikacyjnej
  • Newag Impuls – pociąg produkowany przez polską firmę Newag
  • Impuls 5 – informatyczny system wspomagający zarządzanie
  • Impuls falowy – krótkotrwała fala biegnąca
  • Impuls elektromagnetyczny – powstawanie i rozprzestrzenianie się promieniowania elektromagnetycznego
  • Piorunowy impuls elektromagnetyczny – elektromagnetyczne skutki prądu piorunowego
  • Impuls świetlny wybuchu jądrowego
  • Impuls właściwy – parametr silnika rakietowego w napędzie statków kosmicznych
  • Impuls – w jeździectwie
  • Oficyna Wydawnicza Impuls – wydawnictwo książkowe

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nimfomania połączona z poszukiwaniem nowych partnerów i podejmowaniem współżycia w każdej, nawet nie sprzyjającej temu okoliczności, bywa wyrazem zakłócenia kontroli impulsów.

 (1.2) Szybkość może być sterowana poprzez modulację szerokości impulsów (MSI).

 (1.3) Husytyzm dał impuls późniejszej Reformacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩmpuls, AS: ĩmpuls

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impulsywność ż., impulsowanie n.

 czas. impulsować

 przym. impulsowy, impulsywny

 przysł. impulsywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) bodziec, zachęta

Wiktionary


impulsacja

w fizjologii: wysyłanie impulsów nerwowych


SJP.pl


impulsograf

urządzenie zapisujące przebieg impulsów elektrycznych


SJP.pl


impulsowy

1. → impuls;
2. lody impulsowe - lody kupowane pod wpływem impulsu (nagłej i spontanicznej chęci zrobienia czegoś) i najczęściej zjadane od razu, np. rożki, wafle, lody na patyku


SJP.pl


impulsywnie

przysłówek

 (1.1) w sposób impulsywny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie reaguj impulsywnie, użyj zdrowego rozsądku!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impuls m., impulsywność ż.

 przym. impulsywny

Wiktionary


impulsywniej

stopień wyższy od przysłówka: impulsywnie


SJP.pl


impulsywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: impulsywny


SJP.pl


impulsywność

popędliwość, emocjonalność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest impulsywne; cecha tych, którzy są impulsywni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impuls mrz.

 przym. impulsywny

 przysł. impulsywnie

Wiktionary


impulsywny

1.
a) działający pod wpływem bodźca, bez większego namysłu, reagujący natychmiast; popędliwy, porywczy, gwałtowny;
b) świadczący o takich cechach, np. impulsywna odpowiedź; popędliwy, porywczy, gwałtowny;
2. zachodzący pod wpływem chwili, impulsu; odruchowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który szybko i wyraziście reaguje na bodźce; taki, który jest porywczy

 (1.2) taki, który jest wynikiem działania impulsu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mężczyźni urodzeni pod znakiem Barana są uparci i impulsywni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpulˈsɨvnɨ, AS: ĩmpulsyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. impuls m., impulsywność ż.

 przysł. impulsywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobudliwy, nieopanowany, spontaniczny, porywczy

Wiktionary


imputacja

przypisanie komuś złych intencji; posądzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) posądzenie, przypisanie komuś złych intencji

 (1.2) mat. uzupełnienie brakujących danych przez wartości sztucznie skonstruowane, np. przez średnią danej zmiennej, w celu zastosowania metod statystycznych wymagających pełnych danych;

Wiktionary

Imputacja – sztuczne wstawienie pewnych wartości do tabeli danych. Na ogół imputacja jest wykonywana w celu usunięcia tzw. braków danych, czyli wartości nieznanych. Wiele metod statystycznych nie akceptuje bowiem obserwacji z brakami danych.

Istnieje wiele różnych metod uzupełniania braków danych (ang. "missing data imputation"), najprostszą jest zastąpienie braków danych średnią ze wszystkich wartości danej zmiennej w próbce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩmpuˈtat͡sʲja, AS: ĩmputacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. imputować ndk.

 rzecz. imputowanie n.

Wiktionary


imputowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|imputować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmputɔˈvãɲɛ, AS: ĩmputovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. imputować ndk.

 rzecz. imputacja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) imputacja

Wiktionary


imputować

przypisywać komuś złe intencje; obmawiać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) przypisywać komuś coś (zwykle coś ujemnego), dopatrywać się w czyimś postępowaniu złych intencji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szef imputował mu niesumienność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩmpuˈtɔvat͡ɕ, AS: ĩmputovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imputowanie n., imputacja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posądzać

Wiktionary


imre

węgierskie imię męskie


SJP.pl


ims

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Intelligent Manufacturing Systems – Inteligentne Systemy Produkcyjne
  • International Metrology Systems – producent współrzędnościowych bramowych i kolumnowych maszyn pomiarowych
  • Internetworking Management System – system zarządzania sieciami komputerowymi
  • Information Management System – jeden z nierelacynych systemów baz danych
  • IP Multimedia Subsystem – protokół IP w telefonii komórkowej
  • IMS (jachty) – klasa regat morskich
  • IMS – spółka akcyjna notowana na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych

Wikipedia


imć

dawne wyrażenie grzecznościowe przeważnie przed nazwiskiem lub tytułem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

 (1.1) przest. …zwrot grzecznościowy zwykle używany przed nazwiskiem, tytułem lub innym określeniem osoby (mężczyzny lub kobiety), rzadko samodzielnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I Imć Lerchenfeldt zaczął perswadować, aby się Imć sądowa dobrowolnie wynosiła. Ktora odpowiedziała: Ja tu gwałtem ani bez racji nie weszła, nie mam racji ustępować. Odpowiedział Imć Lerchenfeldt: a kiedy Imć nie chcesz, to zostanie mnóstwo chłopstwa, ci nie będą spokojnie siedzieli.

 (1.1) Imć Pan wojewoda, różne w innych materyach prowadząc dyskursa, nie wspominając nic o Imć Panu Wisłouchu, ani go czekając, lecz na perswazyą Imć Pana Sosnowskiego, pożegnał Imć Pana podskarbiego, i poszedł do Imć Pani Tymanowy na kawę.

 (1.1) Imć panowie Guzelfowie nie chcą procentem kontentować się… ale chcą, gdyby suma oddaną była i folwark dla siebie.

 (1.1) Imć Anzelm jest partią pierwszej wody (…).

Wiktionary


imćpan

staropolski tytuł grzecznościowy dodawany do nazwiska lub tytułu; skrót zwrotu: jego miłość pan, jegomość pan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. tytuł grzecznościowy stanowiący skrót wyrażeń jego miłość pan lub jegomość pan, używany w funkcji zwrotu adresatywnego łączonego przeważnie z nazwiskiem lub z tytułem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [...] przypominał podobne postacie swoją powierzchownością, sposobem mówienia, głosem basowym i dowcipem, którego by się Imćpan Mikołaj z Nagłowic nie powstydził swego czasu.

 (1.1) Imćpan rotmistrz szablą w cholewę trzasnął.

Wiktionary


in

jin, yin;
1. w chińskiej filozofii klasycznej: żeński, negatywny pierwiastek w przyrodzie, przeciwieństwo jang (yang);
2. zawierający ten pierwiastek (np. produkty in)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • in – symbol jednostki długości cal (ang. inch)
  • In – symbol chemiczny pierwiastka ind
  • IN – oznaczenie odnoszące się do Indii , zgodnie z następującymi standardami:
    • 2-literowy kod państwa, zgodny ze standardem ISO 3166-1 alpha-2
    • 2-literowy kod państwa, zgodny ze standardem GOST 7.67
    • kod państwa, zgodny z oznaczeniami używanymi przez Światową Organizację Meteorologiczną (ang. WMO - World Meteorological Organization)
    • kod państwa, zgodny z FIPS (ang. Federal Information Processing Standard)
  • IN – akronim sieci inteligentnych (ang. Intelligent Networks)
  • IN – akronim ukraińskiego hasła Idea Nacji
  • -in – formant przymiotnikowy
  • in. – skrót: inaczej

Wikipedia


in-jang

1. w filozofii konfucjańskiej i taoizmie: idea uzupełniania się, harmonii przeciwstawnych pierwiastków: męskiego i żeńskiego, pozytywnego i negatywnego;
2. graficzny symbol tej harmonii, dwie figury w kontrastowych kolorach (zwykle czarnym i białym) uzupełniające się do kształtu pełnego koła


SJP.pl


in.

skrót od: inaczej, inny


SJP.pl


ina

rzeka w Polsce, prawy dopływ Odry


SJP.pl

Ina (niem. "Ihna") – rzeka, prawy dopływ Odry o długości 126 km w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim. Powierzchnia dorzecza obejmuje obszar 2151 km². Ina płynie przez Pobrzeże Szczecińskie, Pojezierze Zachodniopomorskie i na krótkim odcinku źródłowym Pojezierze Południowopomorskie.

Wikipedia


inaczej

1. w inny sposób, innymi słowy;
2. w przeciwny sposób


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) w inny sposób, nie tak jak jest; odwrotnie, odmiennie

 (1.2) w innym przypadku

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Inaczej – grupa literacka działająca w Krakowie w latach 1945–1946
  • Inaczej – wychodzący w latach 1990–2002 miesięcznik środowisk LGBT

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koniom i zakochanym inaczej pachnie siano.

 (1.2) Weź się wreszcie do roboty, bo inaczej nigdy tego nie skończysz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩˈnat͡ʃɛj, AS: ĩnačei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inność ż., przeinaczanie n., przeinaczenie n.

 czas. przeinaczać ndk., przeinaczyć dk.

 przym. inny

 zaim. inny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeciwnie, odwrotnie, odmiennie, przest. inak

Wiktionary


inaczyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk,Ropczyce,Dobry Lasek. zmieniać, przekształcać, przekręcać

czasownik zwrotny niedokonany inaczyć się (dk. brak)

 (2.1) stpol. różnić się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩˈnat͡ʃɨt͡ɕ‿ɕɛ, AS: ĩnačyć‿śe

Wiktionary


inadaptabilność

brak zdolności przystosowania się organizmów do zmiany warunków otoczenia


SJP.pl


inadekwatny

przymiotnik

 (1.1) książk. nieadekwatny

Wiktionary


inakszy

przymiotnik

 (1.1) stpol. współcz. także gw-pl|Bukowina. inny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩˈnakʃɨ, AS: ĩnakšy

Wiktionary


inaktywacja

w odniesieniu do fermentów, surowic, antybiotyków itp. substancji: utrata aktywności, określonych właściwości czynnych (np. bakteriobójczych), zanik lub zahamowanie zdolności do reakcji chemicznych; neutralizacja, inaktywowanie


SJP.pl


inaktywator

czynnik powodujący osłabienie działania czegoś, spowalniający lub powstrzymujący aktywność


SJP.pl

Inaktywator (łac. "inactivus" - "nieczynny") – dowolny czynnik chemiczny zmniejszający lub całkowicie wstrzymujący aktywność substancji chemicznej do określonej reakcji.

Wikipedia


inana

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitsumer. bogini miłości, płodności, walki i planetaanety Wenus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Inanna, Isztar

Wiktionary


inari

1. jezioro w Finlandii;
2. bóstwo japońskiej religii shinto, bogini dobrobytu, urodzaju i pożywienia


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. jezioro na północy Finlandii

 (1.2) geogr. miejscowość w fińskiej części Laponii

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Inari – bóstwo shintō
  • Inari – miejscowość w Finlandii
  • Inari – gmina w Finlandii
  • Inari – jezioro w Finlandii
  • język inari – jeden z języków lapońskich
  • Inari – rodzaj sushi
  • Inari – fikcyjna postać z mangi i anime Naruto

Wikipedia


inauguracja

1. uroczyste rozpoczęcie, otwarcie czegoś;
2. dawniej uroczyste wprowadzenie osoby na wysoki urząd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) podn. uroczyste rozpoczęcie lub otwarcie czegoś (np. działalności, przedsięwzięcia) datadef|od XVIII w..

 (1.2) zwł. daw. uroczystość mianowania kogoś na wysokie stanowisko (np. koronacja)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dnia 7 maja 1964 r., w Uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego, która zbiegła się w tym roku z rocznicą pierwszej profesji Matki Maravillas, dokonano oficjalnie inauguracji życia w klasztorze.

 (1.2) Autorzy dokumentu zwraca sic. uwagę, że rentowności obligacji skarbowych USA wzrosły na całej krzywej dochodowości przed inauguracją Trumpa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnawɡuˈrat͡sʲja, AS: ĩnau̯guracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. inaugurować, zainaugurować

 przym. inauguracyjny, inauguralny

Wiktionary


inauguracyjny

dotyczący inauguracji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z inauguracją, dotyczący inauguracji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Parlament odbył swoją sesję inauguracyjną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inauguracja ż., inaugurowanie n.

 czas. inaugurować ndk., zainaugurować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstępny

Wiktionary


inaugurować

dokonywać lub dokonać inauguracji


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zainaugurować)

 (1.1) dokonywać inauguracji; rozpoczynać uroczyście

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inauguracja ż., inauguracyjność ż., inauguralność ż., inaugurowanie n.

 przym. inauguracyjny, inauguralny

 czas. zainaugurować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpoczynać, wprowadzać, zaczynać

Wiktionary


inba

potocznie:
1. zabawa, spotkanie towarzyskie; impra, impreza, jubel, balanga, party;
2. negatywne wydarzenie, np. kłótnia, afera, zamieszki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) slang. impreza

 (1.2) slang. zdarzenie wywołujące zazwyczaj negatywne emocje; kłótnia, awantura

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szesnastolatka bez słowa pojechała na kilkudniową inbę w Stargardzie, pewnie jeszcze w ten sposób umalowana i podobnie ubrana.

 (1.2) W internecie, szczególnie w mediach społecznościowych, inba jest odpowiednikiem ogniska zarazy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gównoburza, meksyk, sajgon

Wiktionary


inbred

inbredowanie, chów wsobny, chów krewniaczy;
1. w hodowli roślin obcopylnych (np. kukurydzy): kilkuletnie zapylanie roślin ich własnym pyłkiem;
2. w hodowli zwierząt: kojarzenie do rozrodu zwierząt spokrewnionych; incest


SJP.pl


inbredowanie

inbred, chów wsobny, chów krewniaczy;
1. w hodowli roślin obcopylnych (np. kukurydzy): kilkuletnie zapylanie roślin ich własnym pyłkiem;
2. w hodowli zwierząt: kojarzenie do rozrodu zwierząt spokrewnionych; incest


SJP.pl


inbredowy

→ inbred


SJP.pl

Patrz:

inbred

inbus

rodzaj wkrętaka o przekroju sześciokąta foremnego; klucz ampulowy, klucz imbusowy, klucz inbusowy, imbus


SJP.pl


inbusowy

klucz inbusowy - rodzaj wkrętaka o przekroju sześciokąta foremnego; klucz ampulowy, klucz imbusowy, imbus, inbus


SJP.pl


inc

skrót od: in nomine Christi (z łaciny: w imię Chrystusa); I.N.C.


SJP.pl

INC S.A. – spółka giełdowa notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, jednostka dominująca w polskiej grupie kapitałowej INC. Funkcjonuje w obszarze inwestycji oraz doradztwa na rynku kapitałowym. Autoryzowany Doradca na rynku NewConnect oraz rynku obligacji Catalyst. W 2015 roku spółka uzyskała status Autoryzowanego Doradcy na rynku AeRO ATS w Rumunii.

Wikipedia


inc.

skrót od: incorporated - spółka akcyjna; SA


SJP.pl

skrót

 (1.1) = incipit

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biblioteka PAN w Karakowie (…) przechowuje rękopis (…) wiersza Teofila Lenartowicza do Marii Bolewskiej (inc.: „A witajże mi Ty, Marya Kochana…”).

Wiktionary


inca

[czytaj: inka] model samochodu marki Seat


SJP.pl

Inca – gmina w Hiszpanii, w prowincji Baleary, we wspólnocie autonomicznej Balearów, o powierzchni 58,34 km². W 2011 roku gmina liczyła 30 066 mieszkańców.

Wikipedia


incalcando

określenie wykonawcze: przyspieszając; incalzando


SJP.pl


incalzando

określenie wykonawcze: przyspieszając; incalcando


SJP.pl


incel

osoba uważająca, że nie może znaleźć partnera, wejść w związek lub uprawiać seksu ze względu na czynniki zewnętrzne, które jej to uniemożliwiają


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) slang. mężczyzna, który pomimo chęci nie jest w stanie nawiązywać relacji seksualnych z kobietami;

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Incel nie potrafi zbliżyć się do kobiety, więc zaczyna jej nienawidzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. incelizm

Wiktionary


incelski

→ incel


SJP.pl

Patrz:

incel

incelstwo

potocznie: postawa lub środowisko mężczyzn żyjących w mimowolnym celibacie


SJP.pl


incentive

[czytaj: inSENtiw] wycieczka będąca nagrodą dla dobrych pracowników danej firmy lub dla osób z nią współpracujących; wyjazd motywacyjny, incentive tour


SJP.pl


incest

1. obcowanie płciowe z osobą blisko spokrewnioną; kazirodztwo;
2. w hodowli zwierząt: kojarzenie do rozrodu zwierząt spokrewnionych; inbred, inbredowanie, chów wsobny, chów krewniaczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rzad. obcowanie płciowe z kimś blisko spokrewnionym

 (1.2) zootechn. rozród zwierząt hodowlanych pochodzących z tej samej grupy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩnt͡sɛst, AS: ĩncest

Wiktionary

Powiązane:

 przym. incestualny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kazirodztwo

 (1.2) chów wsobny, inbred, kojarzenie krewniacze

Wiktionary


inchoativum

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gram. zob. inchoatiwum.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z postaci zauważył inchoativa np. siwieję, chudnę oraz frequentativa np. siadam.

Wiktionary


inchoatiwum

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gram. czasownik oznaczający początek pewnego procesu lub czynności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prefiks ten jest najczęściej wykorzystywany we współczesnym języku ogólnym do tworzenia inchoatiwów, choć także informuje o osiągnięciu kresu realizacyjnego akcji w innych formacjach słowotwórczych […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inchoatywność ż.

 przym. inchoatywny

Wiktionary


inchoatywny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) gram. oznaczający początek pewnego procesu lub czynności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prefiks za- wyspecjalizował się w funkcji inchoatywnej, choć w staropolszczyźnie i we współczesnym języku ogólnym jest także wykorzystywany do tworzenia formacji słowotwórczych, w których informuje o osiągnięciu kresu realizacyjnego akcji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inchoatiwum n., inchoatywność ż.

Wiktionary


incipit

początkowe słowa tekstu, pełniące niekiedy rolę jego tytułu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. słowa rozpoczynające coś, np. piosenkę, wiersz itp., stosowane zwykle wtedy, gdy brak tytułu utworu

Wiktionary

(łac. zaczyna się, od "incipere" – zaczynać) – określenie na formułkę umieszczaną często na początku średniowiecznych rękopisów, która zawierała imię autora i tytuł dzieła. Często formułka ta zaczynała się właśnie od samego słowa "incipit" (skąd jej nazwa). Podobne formułki umieszczano także na początkach poszczególnych części dzieła, takich jak księga czy rozdział. Formułki te mogły też wyróżniać się z tekstu barwą lub formą graficzną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Śpiewniku kościelnym księdza Jana Siedleckiego znalazła się pieśń o incipicie „Boże, którego dobroć się unosi”.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót inc.

Wiktionary


incitatus

In

Wikipedia


inclusive

[czytaj: inKLUs-iwe] z łaciny: włącznie


SJP.pl


incognito

[czytaj: inKOgnito]
1. ukrywając swoje nazwisko; skrycie, tajnie, nieoficjalnie;
2. zatajenie swojej tożsamości, nieujawnianie się


SJP.pl

Incognito (z incognitus – nieznany) – określenie wyrażające sytuację, kiedy osoba, grupa osób lub jakikolwiek inny podmiot występuje, nie ujawniając swojej tożsamości, bądź z tożsamością zatajoną, nie dając się przy tym rozpoznać.

Wikipedia


incominciando

określenie wykonawcze: rozpoczynając, zaczynając


SJP.pl


incommunicado

[czytaj: inkomunikado] bez możliwości porozumienia się z kimkolwiek, w izolatce, w odosobnieniu; incomunicado


SJP.pl


incompatibilia

[czytaj: inkompatibilia] incompatibilitas, inkompatibilia; z łaciny:
1. rzeczy nieprzystające do siebie, nie dające się połączyć, pogodzić;
2. w dawnej Polsce: zakaz łącznego sprawowania niektórych urzędów;
3. zakaz łączenia mandatu poselskiego z niektórymi funkcjami publicznymi lub zawodowymi


SJP.pl


incompatibilitas

[czytaj: inkopatiBIlitas] incompatibilia, inkompatibilia; z łaciny:
1. rzeczy nieprzystające do siebie, nie dające się połączyć, pogodzić;
2. w dawnej Polsce: zakaz łącznego sprawowania niektórych urzędów;
3. zakaz łączenia mandatu poselskiego z niektórymi funkcjami publicznymi lub zawodowymi


SJP.pl

Incompatibilitas (łac. "niepołączalność") – zasada niełączenia określonych funkcji publicznych. Zasada ta odnosi się zarówno do funkcji pełnionych w administracji rządowej, jak i samorządowej.

Wikipedia


incomunicado

[czytaj: inkomunikado] bez możliwości porozumienia się z kimkolwiek, w izolatce, w odosobnieniu; incommunicado


SJP.pl


inconel

stop niklu, chromu i żelaza, o zawartości niklu 45-65%


SJP.pl


incontinentia

[czytaj: inkontinentia] niekontrolowane wydalanie moczu lub kału; inkontynencja


SJP.pl


incoterms

[czytaj: inkoterms] skrót od: International Commercial Terms - Międzynarodowe Reguły Handlu


SJP.pl

In

Wikipedia


incrementum

[czytaj: inkrementum] podniesienie znaczenia tematu poprzez zastosowanie odpowiednich środków stylistycznych


SJP.pl


incroyable

[czytaj: ękrłaJABL] niesłychane, niemożliwe, niewiarygodne (jako wykrzyknik)


SJP.pl


incubus

[czytaj: inkubus] zły demon objawiający się pod postacią przystojnego, uwodzicielskiego mężczyzny, zniewalający kobiety podczas snu; inkub, inkubus


SJP.pl

Incubus – amerykański zespół rockowy. Powstał w 1991 roku w Calabasas w stanie Kalifornia.

Wikipedia


incydencik

zdrobnienie od: incydent


SJP.pl


incydencja

w geometrii: właściwość określonych wzajemnych relacji między odpowiednimi figurami


SJP.pl

Incydencja – własność wzajemnych relacji między pewnymi obiektami.

Wikipedia


incydent

1. niespodziewane, nieprzyjemne w skutkach wydarzenie;
2. mało ważne zdarzenie; epizod


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nagłe, krótkotrwałe, nieoczekiwane, zwykle nieprzyjemne w skutkach wydarzenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Incydent (oryg. tytuł The Incident) – film amerykański z 1967 roku
  • Incydent (oryg. tytuł Breakdown) – film amerykański z 1997 roku
  • Incydent (oryg. tytuł San suk si gin) – film hongkoński z 2009 roku
  • Incydent – film polski z 2009 roku
  • Incydent – polska gra przygodowa z 1993 roku
  • Incydent (oryg. tytuł The Slap) – amerykański serial telewizyjny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Incydent graniczny był przyczyną zerwania stosunków dyplomatycznych między tymi dwoma krajami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈt͡sɨdɛ̃nt, AS: ĩncydẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. incydentalność ż.

 przym. incydentalny

 przysł. incydentalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) epizod, zajście

Wiktionary


incydentalność

→ incydentalny


SJP.pl

Patrz:

incydentalny

incydentalny

1. o małym znaczeniu lub zdarzający się bardzo rzadko; marginalny, sporadyczny;
2. mający znaczenie uboczne w sporze sądowym; wypadkowy (dawniej)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdarzający się rzadko, a nawet sporadycznie

 (1.2) nieprzewidziany lub mający charakter drugorzędny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. incydent mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednostkowy, sporadyczny, rzadki

 (1.2) jednostkowy, marginesowy, nieistotny, nieprzewidziany, przypadkowy

Wiktionary


incydentny

w teorii grafów: będący w relacji z danym obiektem


SJP.pl


incystacja

zdolność większości pierwotniaków do tworzenia cyst przetrwalnikowych


SJP.pl


incytacja

pobudzenie, wzbudzenie; pobudzanie, wzbudzanie


SJP.pl


incytator

Incytator – w instrumencie muzycznym siła pobudzająca wibrator do drgań. Może być nią specjalny przyrząd, ruch powietrza lub część ciała człowieka, np. smyczek skrzypiec, pałki perkusyjne, usta muzyka.

Instrumenty dzielą się na podgrupy ze względu na rodzaj incytatora.

Wikipedia


incyzja

w medycynie: przecięcie ciała


SJP.pl


inczchon

miasto w Korei Południowej


SJP.pl


inczchoński

→ Inczchon


SJP.pl

Patrz:

Inczchon

inczoński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Inczonem, dotyczący Inczonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inczon mrz.

Wiktionary


inczuan

miasto w Chinach; Yinczuan


SJP.pl


ind

pierwiastek chemiczny o symbolu In


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49;

 (1.2) geol. pierwszy, starszy wiek wczesnego triasu, trwający 251 – 249,7 milionów lat temu;

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Azotki glinu, galu i indu przyjmują diamentopodobną strukturę wurcytu, w której atomy zajmują tetraedryczne położenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnt, AS: ĩnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. indowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. In

Wiktionary


ind.

skrót od: indyjski, indikatiwus, indicativus (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


indagacja

wypytywanie, dopytywanie się; badanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. wypytywanie kogoś o coś, dopytywanie się, badanie (zwykle w liczbie mnogiej)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na indagacje eks-oficera odpowiadał półgębkiem, niechętnie i, co było najdziwniejsze, zgryźliwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndaˈɡat͡sʲja, AS: ĩndagacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indagowanie, indagator, indagatorka

 przym. indagacyjny

 czas. indagować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indagowanie

Wiktionary


indagacyjny

dotyczący indagacji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. od indagacja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndaɡaˈt͡sɨjnɨ, AS: ĩndagacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indagacja, indagowanie, indagator, indagatorka

 czas. indagować

Wiktionary


indagator

przestarzałe: osoba prowadząca śledztwo, indagująca kogoś o coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. osoba prowadząca indagację, wypytująca kogoś o coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndaˈɡatɔr, AS: ĩndagator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indagacja, indagowanie

:: fż. indagatorka

 przym. indagacyjny

 czas. indagować

Wiktionary


indagatorka

przestarzałe: kobieta prowadząca śledztwo, indagująca kogoś o coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od rzeczownika indagator

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndaɡaˈtɔrka, AS: ĩndagatorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indagacja, indagowanie

:: fm. indagator

 przym. indagacyjny

 czas. indagować

Wiktionary


indagowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|indagować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndaɡɔˈvãɲɛ, AS: ĩndagovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indagacja, indagator, indagatorka

 przym. indagacyjny

 czas. indagować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indagacja

Wiktionary


indagowany

wypytywać kogoś, dopytywać się, badać


SJP.pl


indagować

wypytywać kogoś, dopytywać się, badać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) książk. przeprowadzać indagację, wypytywać kogoś o coś, dopytywać się, badać, zasypywać pytaniami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy magistratach i zamkach bywały oddzielne izby lub wieże nazywane przez lud „męczarnią”, gdzie indagowano obwinionych przy pomocy tortur.

 (1.1) Indagowany policjant, obrzucony gradem pytań przez otaczającą go grupkę dziennikarzy, próbował powoli odpowiedzieć na nie wszystkie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndaˈɡɔvat͡ɕ, AS: ĩndagovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indagacja, indagowanie, indagator, indagatorka

 przym. indagacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pytać, wypytywać, dopytywać się

Wiktionary


indakaterol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. lek do stosowania wziewnie przy leczeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, będący agonistą receptora β2-adrenergicznego

Wiktionary

Indakaterol ( indacaterolum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny z grupy pirydyn podstawionych grupą karbonylową mający w swojej strukturze pierścień benzenowy. Lek o działaniu sympatykomimetycznym, o długim czasie działania, działający selektywnie na receptory adrenergiczne β2.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie znasz przeciwwskazania do stosowania indakaterolu?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwa handlowa: Onbrez; wzór sumaryczny: C24H28N2O3

Wiktionary


indantren

błękitny barwnik kadziowy, stosowany do barwienia bawełny, papieru oraz jako pigment do lakierów


SJP.pl


indantron

błękitny barwnik stosowany do barwienia bawełny


SJP.pl


indapamid

organiczny związek chemiczny, lek moczopędny z grupy sulfonamidów


SJP.pl

Indapamid (łac. "Indapamidum") – organiczny związek chemiczny, lek moczopędny z grupy sulfonamidów hamujący reabsorpcję elektrolitów.

Wikipedia


indaur

miasto w Indiach


SJP.pl


indaurski

→ Indaur


SJP.pl

Patrz:

Indaur

indeciso

określenie wykonawcze: niezdecydowanie, z wahaniem


SJP.pl


indeks

1. skorowidz
2. książeczka studenta
3. znak pomocniczy umieszczany przy jakiejś wielkości matematycznej itp.
4. w statystyce: liczba wyrażająca zmiany dotyczące danego zjawiska w określonym czasie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) uporządkowany spis, np. pojęć, terminów, nazwisk, przytoczonych lub omówionych w danej książce;

 (1.2) urzędowa lista czegoś

 (1.3) eduk. stud. książeczka studenta, w której pracownicy uczelni wyższej odnotowują wyniki egzaminów, zaliczenia, zaliczenie semestru itp.;

 (1.4) stat. liczba względna charakteryzująca zmiany poziomu zjawiska zachodzące w pewnym czasie

 (1.5) ekon. bank. miernik koniunktury giełdowej obrazujący zmiany cen akcji

 (1.6) druk. litera, liczba lub inny znak za pomocą którego rozróżnia się wyrażenia symboliczne, np. a1, a2, a3

 (1.7) med. w stomatologii protetycznej: matryca do odtworzenia układu uzębienia

 (1.8) inform. dane pozwalające szybko przeszukiwać bazę danych według określonej kolumny lub ich zbioru

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • indeks – w teorii liczb
  • indeks podgrupy w grupie – w teorii grup
  • indeks – w statystyce
  • indeks – w informatyce przesunięcie wskaźnika tablicy w celu pokazania na konkretny jej element
  • indeks – w bazach danych struktura danych zwiększająca szybkość wykonywania niektórych operacji na tabeli
  • indeks giełdowy – wartość obliczona na podstawie wyceny akcji wybranych spółek giełdowych
  • indeks – w tekście prawnym
  • indeks – dokument potwierdzający bycie studentem
  • indeks dolny i górny – w typografii
  • indeks – w składaniu tekstu pomocniczy spis terminów
  • Indeks – film z 1977 w reżyserii Janusza Kijowskiego
  • indeks – przestarzałe określenie drugiego palca ręki

Wikipedia

Przykłady

 (1.7) Matryca (indeks silikonowy) odwzorowuje całkowity kształt powierzchni językowej do linii kąta pomiędzy powierzchnią wargową a brzegiem siecznym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩndɛks, AS: ĩndeks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indeksacja ż., indeksowanie n.

:: zdrobn. indeksik mrz.

 czas. indeksować ndk., zaindeksować dk.

Wiktionary


indeksacja

podnoszenie płac, świadczeń socjalnych, stóp procentowych lub cen według wskaźnika inflacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. zmienianie ceny lub wysokości zobowiązania finansowego w zależności od wzrostu kosztów;

 (1.2) inform. wprowadzanie opisów do bazy danych ułatwiających przeglądanie i uporządkowanie zbioru

Wiktionary

Indeksacja – system powiązania płac, cen lub stóp procentowych z określonym wskaźnikiem ekonomicznym (najczęściej inflacji bazowej). Zmiana wartości tego wskaźnika powoduje proporcjonalną zmianę płacy, ceny czy stopy procentowej.

Indeksację można również opisać jako przeliczenie wartości określonego parametru (np. płacy) w oparciu o wskaźnik pokazujący zmianę czynnika wpływającego na wartość tegoż parametru (np. inflacji).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wyniku porozumień Okrągłego Stołu w lipcu 1989 wprowadzono ustawową indeksację płac równoważącą inflację.

 (1.1) Nazwa miała też odzwierciedlać zamierzenia przedsiębiorstwa do objęcia indeksacją jak największej liczby stron ze światowych zasobów Internetu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indeks mrz., indeksowanie n.

Wiktionary


indeksacyjny

dotyczący indeksacji


SJP.pl


indeksik

zdrobnienie od: indeks


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) niewielki indeks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indeks mrz., indeksowanie n.

 czas. indeksować ndk., zaindeksować dk.

Wiktionary


indeksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ekon. zmienianie ceny lub wysokości zobowiązania finansowego w zależności od wzrostu kosztów

 (1.2) inform. wprowadzanie opisów do bazy danych ułatwiających przeglądanie i uporządkowanie zbioru

Wiktionary

Indeksowanie ( indexing) – proces tworzenia i utrzymywania indeksu umożliwiającego skrócenie czasu dostępu do danych.

Stosowane jest np. w bazach danych (patrz indeks) i wyszukiwarkach internetowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pozwala na sprawdzenie statusu indeksowania witryny przez wyszukiwarkę Google oraz zoptymalizowanie widoczności strony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indeks mrz., indeksacja ż., indeksik mrz.

 czas. indeksować ndk., zaindeksować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indeksacja

 (1.2) indeksacja

Wiktionary


indeksować

1. zmieniać wysokość ceny lub zobowiązań finansowych w powiązaniu ze wzrostem wysokości cen czegoś; wprowadzać indeksację;
2. dodawać opisy do bazy danych, ułatwiając przeszukiwanie i segregację zbioru; oznaczać, nadawać indeks


SJP.pl


indeksowy

związany z indeksem


SJP.pl


indemnizacja

odszkodowanie, wynagrodzenie strat i szkód


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. odszkodowanie

Wiktionary


indemnizacyjny

przymiotnik od: indemnizacja


SJP.pl


indemnizować

przestarzale: wypłacać odszkodowanie, rekompensować straty i szkody


SJP.pl


inden

nienasycony węglowodór używany do wyrobu żywic lakierniczych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Inden – gmina w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w powiecie Düren
  • Inden – gmina w kantonie Valais, w okręgu Leuk
  • Ernst Inden – niemiecki malarz
  • Rudolf Inden – niemiecki malarz
  • inden – chemiczny związek organiczny
  • Inden – kopalnia odkrywkowa
  • Inden/Altdorf

Wikipedia


indenowy

związany z indenem


SJP.pl


independenci

członek protestanckiej grupy religijnej stanowiącej odłam angielskiego kalwinizmu; kongregacjonalista, kongregacjonista


SJP.pl


independencja

dawniej: niepodległość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. niepodległość, niezależność

Wiktionary


independent

członek protestanckiej grupy religijnej stanowiącej odłam angielskiego kalwinizmu; kongregacjonalista, kongregacjonista


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Independent (ang. Independent Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Barton
  • Independent (ang. Independent Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Valley
  • Independent – album amerykańskiej grupy thrashmetalowej Sacred Reich
  • Vickers A1E1 Independent – brytyjski czołg wielowieżowy z okresu międzywojennego
  • The Independent – dziennik brytyjski o charakterze liberalno-demokratycznym

Wikipedia


independentyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. idea polityczna lub kierunek w ruchu społecznym, który dąży do uzyskania niepodległości przez dany region

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. independysta m., independystka ż.

Wiktionary


indesit

marka produktów AGD


SJP.pl

Indesit Company S.p. A. – włoskie przedsiębiorstwo, z siedzibą w Fabriano (AN), należące do głównych producentów elektrycznego sprzętu AGD w Europie.

Wikipedia


indeterminacja

w statystyce: współczynnik indeterminacji - współczynnik określający jak bardzo prognozowane wartości odbiegają od wartości rzeczywistych; współczynnik rozbieżności


SJP.pl


indeterministka

→ indeterminista


SJP.pl

Patrz:

indeterminista

indeterministyczny

→ indeterminizm


SJP.pl

Patrz:

indeterminizm

indeterminizm

w filozofii: pogląd, według którego przyczyna nie determinuje jednoznacznie skutku, dopuszczający działanie przypadku i wolnej woli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. koncepcja dopuszczająca, że ta sama przyczyna może prowadzić do innych skutków;

Wiktionary

Indeterminizm (łac. "in" – nie + "determinare" – określać) – zaprzeczenie determinizmu; koncepcja filozoficzna na gruncie przyrodniczym zakładająca, że związek między przyczyną a skutkiem w przyrodzie nie jest ścisły – dopuszcza istnienie przypadku i neguje możliwość przewidywania zjawisk późniejszych na podstawie wcześniejszych, ponieważ te same przyczyny niekoniecznie mają prowadzić do tych samych skutków.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. determinacja ż., determinizm m., determinista ż., deterministka ż., deterministyczność ż., zdeterminowanie n., indeterminista m., indeterministka ż., indeterministyczność ż., determinowanie n.

 czas. determinować ndk., zdeterminować dk.

 przym. deterministyczny, indeterministyczny, zdeterminowany

 przysł. derministycznie

Wiktionary


india

przestarzałe: Indie


SJP.pl

India – imię żeńskie, wywodzące się od nazwy kraju (Indie) i pośrednio od nazwy rzeki Indus. Ma negatywną opinię Rady Języka Polskiego.

Wikipedia


indiach

forma rzeczownika.

 (1.1) Ms. od: Indie

Wiktionary


indian

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. jedna z ras hodowlanych gołębi ozdobnych;

 (1.2) mot. motocykl amerykański marki produkowanej przez Indian Motorcycle Manufacturing Company;

Wiktionary

Indian – amerykańska marka motocykli.

The Indian Motorcycle Manufacturing Company był najstarszym amerykańskim producentem motocykli i pierwszym ich seryjnym producentem, założonym jako Hendee Manufacturing Company. Założycielami byli: kolarz George M. Hendee i mechanik Carl Oscar Hedstrom.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈĩndʲjãn, AS: ĩndʹi ̯ãn

Wiktionary


indiana

stan w USA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych ze stolicą w Indianapolis;

Wiktionary

Indiana () – stan w Stanach Zjednoczonych, w regionie Midwest, w Krainie Wielkich Jezior.

Graniczy ze stanem Michigan i jeziorem Michigan (od północy) oraz Ohio (od wschodu), Kentucky (od południa) i Illinois (od zachodu). Obszar stanu jest równinny (nizina rzeki Missisipi), na południu i wschodzie pagórkowaty.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩnˈdʲjãna, AS: ĩndʹi ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hindustan mrz., Hindus mos., Indianin m., Indianka ż.

Wiktionary


indianapolis

miasto w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

Indianapolis – miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica i największe miasto stanu Indiana, siedziba hrabstwa Marion, nad rzeką White.

Wikipedia


indianiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lekcew. Indianin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indianistyka ż., indianista m., Indianin m., Indianiec m., Indianka ż.

 przym. indiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. Indianin; książk. czerwonoskóry

Wiktionary


indianin

rdzenny mieszkaniec Ameryki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) czerwonoskóry, rdzenny mieszkaniec obu Ameryk, zaliczany do rasy żółtej;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (2.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stwierdzenie to ma szczególne znaczenie w Brazylii, gdzie żyją duże skupiska Indian zaangażowanych w obronę puszczy amazońskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈdʲjä̃ɲĩn, AS: ĩndʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indie nmos., indianiec m.

:: fż. Indianka ż.

 przym. indiański

 przysł. indiańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. czerwonoskóry; pogard. indianiec; gw. Górny Śląsk Indianer

 (2.1) skr. Ind

Wiktionary


indianista

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • indianista – miłośnik lub badacz Indian
  • indianista – badacz Indii
  • indianistyka
  • indologia

Wikipedia


indianistka

→ indianista


SJP.pl

Patrz:

indianista

indianistyczny

→ indianistyka


SJP.pl

Patrz:

indianistyka

indianka

rdzenna mieszkanka Ameryki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od: Indianin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈdʲjãŋka, AS: ĩndʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Indianin.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czerwonoskóra; gw. Górny Śląsk Indianerka

Wiktionary


indiań.

skrót od: indiański


SJP.pl


indiański

dotyczący Indian, właściwy Indianom


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Indianami, dotyczący Indian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klęska grunwaldzka z perspektywy śląskiego poety to szok taki, jak gdyby indiański wódz, powiedzmy jakiś Winnetou, pokonał całą armię amerykańską i ciągnął na Waszyngton.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈdʲjä̃j̃sʲci, AS: ĩndʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indianin m., Indianka ż., indianiec mos.

Wiktionary


indicativus

jęz. tryb oznajmujący; indikatiwus


SJP.pl


indicato

określenie wykonawcze: pewnie, z pewnością siebie


SJP.pl


indie

[czytaj: indi]
1. muzyka indie - muzyka alternatywna lub niezależna;
2. niezwiązany z dużymi wydawcami, np. gra indie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Wiktionary

Indie ( भारत, trl. "Bhārat", trb. "Bharat", ; India, //), Republika Indii (hindi: भारत गणराज्य, trl. "Bhārat Gaṇarājya", trb. "Bharat Ganaradźja"; ang. Republic of India) – państwo położone w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego. Jest największym państwem pod względem liczby ludności oraz siódmym pod względem powierzchni; jest także najludniejszą demokracją świata. Stolicą jest Nowe Delhi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Indie są azjatyckim krajem.

 (1.1) Indie — jak podała wczorajsza prasa delhijska — dały Pakistanowi dwa miesiące czasu na „likwidację transgranicznego terroryzmu”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩndʲjɛ, AS: ĩndʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hinduski mrz., Indus mos./mrz., Induska ż., Hindus mos., Hinduska ż., Indyjczyk mos., Hindustan mrz.

 przym. hinduski, indyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Republika Indii

Wiktionary


indiepopowy

→ indie pop [czytaj: indi popowy]


SJP.pl


indierockowy

→ indie rock [czytaj: indi rokowy]


SJP.pl


indigitamenta

w starożytnej religii rzymskiej: listy imion bóstw i ich właściwości, utworzone przez kapłanów i stanowiące rytualne formuły


SJP.pl


indikatiwus

w językoznawstwie: tryb oznajmujący; indicativus


SJP.pl


indiota

postać z opowiadania Stanisława Lema "Podróż dwudziesta czwarta"


SJP.pl


indira

obce imię żeńskie


SJP.pl

Indira – przylądek na Andamanach, będący najbardziej wysuniętą na południe częścią Indii. Stoi na nim wybudowana w 1974 latarnia morska. Tsunami z 2004 zalało sporą część przylądka, jednak obecnie powoli wynurza się on spod morza.

Wikipedia


indo-

przedrostek

 (1.1) związany z Indiami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) indo- + europejski — indoeuropejski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩndɔ, AS: ĩndo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hindustan mrz.

Wiktionary


indo-pacyfik

region wód morskich obejmujący tropikalne wody Oceanu Indyjskiego i zachodnio-środkową część Pacyfiku; Indopacyfik


SJP.pl

Indo-Pacyfik – region biogeograficzny wód morskich obejmujący tropikalne wody Oceanu Indyjskiego i zachodnio-środkową część Pacyfiku. Obszar ten swym zasięgiem nie obejmuje strefy wód umiarkowanych oraz zimnych polarnych. Rozciąga się od wschodnich wybrzeży Afryki po Oceanię.

Wikipedia


indoaryjski

odnoszący się do Ariów, mieszkańców starożytnych Indii i do ich kultury


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Ariów (mieszkańców starożytnych Indii)

 (1.2) o języku: stosowany na subkontynencie indyjskim, wywodzący się z indoirańskiej grupy języków indoeuropejskich

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trzy najważniejsze grupy językowe: indoaryjska, semicka i mongolska zakładają istnienie jakiegoś wspólnego prajęzyka, bo niektóre podstawowe źródłosłowy są w nich wspólne.

Wiktionary


indochiny

dawna nazwa regionu w południowo-wschodniej Azji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. dawna kolonia francuska w południowo-wschodniej Azji;

 (1.2) geogr. wschodnia część Półwyspu Indochińskiego

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W którym roku Francuzi opuścili Indochiny?

 (1.1) „Kolonizacja nie była nigdy aktem cywilizacyjnym, nie wyrosła z woli cywilizowania kogokolwiek — mówi Albert Sarraut, w swoim czasie gubernator Indochin. — Jest ona aktem przemocy, i to przemocy kierowanej interesem własnym”.

 (1.2) W zeszłym roku na wakacjach byliśmy w Indochinach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. indochiński

Wiktionary


indochiński

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Indochin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przybysz pokazał nam indochiński paszport.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indochiny nmos.

Wiktionary


indocid

[czytaj: indoc-id] nazwa handlowa leku przeciwzapalnego, przeciwbólowego i przeciwgorączkowego, zawierającego indometacynę; Metindol


SJP.pl


indoeur.

skrót od: indoeuropejski


SJP.pl


indoeuropeista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) jęz. językoznawca zajmujący się badaniem języków indoeuropejskich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indoeuropejka ż., indoeuropeistyka ż., Indoeuropejczyk m.

:: fż. indoeuropeistka ż.

 przym. indoeuropejski, indoeuropeistyczny

Wiktionary


indoeuropeistka

→ indoeuropeista


SJP.pl

Patrz:

indoeuropeista

indoeuropeistyczny

→ indoeuropeistyka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) jęz. związany z indoeuropeistyką, dotyczący indoeuropeistyki

Wiktionary

Patrz:

indoeuropeistyka

Powiązane:

 rzecz. indoeuropeistyka ż., indoeuropeista mos., Indoeuropejczyk mos., Indoeuropejka ż.

 przym. indoeuropejski

Wiktionary


indoeuropeistyka

nauka badająca języki indoeuropejskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. nauka zajmująca się badaniem języków indoeuropejskich;

Wiktionary

In

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. indoeuropeista m., Indoeuropejczyk m., Indoeuropejka ż.

 przym. indoeuropejski, indoeuropeistyczny

Wiktionary


indoeuropejczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) jęz. członek grupy ludów posługujących się językami indoeuropejskimi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Indoeuropejczycy to umowna nazwa grupy ludów posługujących się językami indoeuropejskimi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjt͡ʃɨk, AS: ĩndoeu̯ropei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indoeuropeistyka ż., indoeuropeista mos.

:: fż. Indoeuropejka ż.

 przym. indoeuropejski, indoeuropeistyczny

Wiktionary


indoeuropejka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. członkini grupy ludów posługujących się językami indoeuropejskimi;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indoeuropeistyka ż., indoeuropeista mos.

:: fm. Indoeuropejczyk mos.

 przym. indoeuropejski, indoeuropeistyczny

Wiktionary


indoeuropejski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) jęz. wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Indoeuropejczycy to umowna nazwa grupy ludów posługujących się językami indoeuropejskimi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci, AS: ĩndoeu̯ropei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indoeuropejka ż., Indoeuropejczyk m., indoeuropeista mos., indoeuropeistyka ż.

 przym. indoeuropeistyczny

Wiktionary


indoeuropejskość

→ indoeuropejski


SJP.pl

Patrz:

indoeuropejski

indogermański

języki indogermańskie - nazwa nadawana przez Niemców językom indoeuropejskim


SJP.pl


indoiranistka

→ indoiranista


SJP.pl

Patrz:

indoiranista

indoksyl

substancja chemiczna powstająca w wątrobie na skutek utleniania indolu lub otrzymywana syntetycznie jako półprodukt w procesie syntezy indyga


SJP.pl


indoktrynacja

systematyczne, natarczywe wpajanie jakichś idei, doktryn, zwłaszcza politycznych lub społecznych; pranie mózgu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) natarczywe, regularne wpajanie komuś jakichś doktryn, idei;

Wiktionary

Indoktrynacja ( doctrina ‘nauka’) – świadomy i systematyczny proces bezkrytycznego wpajania człowiekowi określonych ideologii i doktryn, zwłaszcza politycznych, religijnych lub społecznych, z wykorzystaniem propagandy szerzonej przez środki masowego przekazu oraz system oświaty szkolnej i pozaszkolnej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩndɔktrɨ̃ˈnat͡sʲja, AS: ĩndoktrỹnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indoktrynowanie n.

 czas. indoktrynować ndk.

 przym. indoktrynacyjny

 przysł. indoktrynacyjnie

Wiktionary


indoktrynacyjny

dotyczący indoktrynacji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakteryzujący się natarczywym, regularnym wpajaniem komuś jakichś doktryn, idei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indoktrynacja ż., indoktrynowanie n.

 czas. indoktrynować ndk., zindoktrynować dk.

Wiktionary


indoktrynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|indoktrynować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieindoktrynowanie n., indoktrynacja ż.

 czas. indoktrynować ndk.

 przym. indoktrynacyjny

Wiktionary


indoktrynować

natarczywie wpajać jakieś idee lub doktryny


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) książk. wpajać w sposób nachalny, manipulatorski i systematyczny jakąś doktrynę, ideologię, religię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indoktrynacja ż., indoktrynowanie n.

 przym. indoktrynacyjny

Wiktionary


indol

dwupierścieniowy związek heterocykliczny; benzopirol


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. heterocykliczny związek chemiczny, zbudowany ze sprzężonych pierścieni benzenowego i pirolowego;

Wiktionary

In

Wikipedia


indolencja

1. zobojętnienie, bierność;
2. nieudolność, niezaradność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. bezradność, bezczynność, brak reakcji na sytuację

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twoja indolencja intelektualna mnie przeraża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɔˈlɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩndolẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. indolentny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezaradność, niedołęstwo, niemrawość, bezradność, bezczynność, bierność, niedowład, pasywność, opieszałość, nieporadność, niemoc, inercja, impotencja

Wiktionary


indolent

osoba cechująca się indolencją, niezaradna, niedołężna, bierna


SJP.pl


indolentka

kobieta niezaradna, opieszała, bierna


SJP.pl


indolentny

1. zobojętniały, bierny;
2. nieudolny, niezaradny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rzad. zobojętniały, bierny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indolencja ż.

Wiktionary


indolog

specjalista w zakresie indologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista zajmujący się się indologią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indologia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indianista

Wiktionary


indologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) eduk. nauka o językach i kulturze Indii

Wiktionary

Indologia, indianistyka – nauka zajmująca się badaniem języków, literatury, historii, sztuki, kultury i religii Indii.

Specjalista w tej dziedzinie to indolog/indolożka lub indianista/ indianistka.

Pierwszym Europejczykiem badającym dawną literaturę Indii (literatura sanskrycka) był Anglik Charles Wilkins, który w 1785 roku przetłumaczył Bhagawadgitę ("Pieśń Pana") na język angielski. W Anglii wybitnymi indologami w XIX wieku byli William Jones i Henry Thomas Colebrooke.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tadzik interesuje się indologią od dziecka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indolog m.

Wiktionary


indologiczny

→ indologia


SJP.pl

Patrz:

indologia

indolowy

→ indol


SJP.pl

Patrz:

indol

indolożka

→ indolog


SJP.pl

Patrz:

indolog

indomalajski

1. kraina indomalajska - kraina zoogeograficzna obejmująca południową część Azji i Archipelag Malajski;
2. bambusowiec indomalajski - gatunek gryzonia z rodziny ślepcowatych


SJP.pl


indometacyna

organiczny związek chemiczny, lek z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ)


SJP.pl

Indometacyna – organiczny związek chemiczny, pochodna kwasu indoilooctowego (zawiera układ indolu). Stosowana jako lek z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ).

Wykorzystywana do leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów, jest nieselektywnym inhibitorem cyklooksygenazy (COX1 i COX2), która fizjologicznie występuje w komórkach organizmu. Stosowana także w zamykaniu drożnego przewodu tętniczego.

Wikipedia


indonezja

państwo w Azji ze stolicą w Dżakarcie; Republika Indonezji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ludność Indonezji jest bardzo zróżnicowana pod względem etnicznym, językowym i religijnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja, AS: ĩndõnezʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indonezyjczyk mos., Indonezyjka ż., indonezyjski mrz.

 przym. indonezyjski, antyindonezyjski, proindonezyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urz. Republika Indonezji

Wiktionary


indonezyjczyk

obywatel Indonezji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Indonezji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjt͡ʃɨk, AS: ĩndõnezyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indonezja ż., indonezyjski mrz.

:: fż. Indonezyjka ż.

 przym. indonezyjski

Wiktionary


indonezyjka

obywatelka Indonezji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Indonezji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjka, AS: ĩndõnezyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indonezja ż., indonezyjski mrz.

:: fm. Indonezyjczyk mos.

 przym. indonezyjski

Wiktionary


indonezyjski

związany z Indonezją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Indonezja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Indonezji;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci, AS: ĩndõnezyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indonezja ż., Indonezyjczyk mos., Indonezyjka ż.

Wiktionary


indonezyjskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem indonezyjskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem indonezyjskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku indonezyjskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ĩndõnezyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


indopacyficzny

dotyczący regionu obejmującego Ocean Indyjski i zachodnią część Pacyfiku


SJP.pl


indopacyfik

region wód morskich obejmujący tropikalne wody Oceanu Indyjskiego i zachodnio-środkową część Pacyfiku; Indo-Pacyfik


SJP.pl


indor

samiec indyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) samiec indyka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩndɔr, AS: ĩndor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indyczę n., indyk m., Indyk mrz.

Wiktionary


indorek

zdrobnienie od: indor


SJP.pl


indos

1. przeniesienie praw z weksla lub czeku;
2. notatka z podpisem lub tylko podpis wyrażający wolę takiego przeniesienia


SJP.pl

Indos, żyro, indosament (z wł. "indosso" 'na grzbiecie' ze śrdw. łac. "indorsare" 'potwierdzać (uwagą, podpisem) na odwrocie’ od łac. "in" 'na' i "dorsum" 'grzbiet') – oświadczenie woli zbywającego o przeniesieniu własności weksla, czeku (lub innego zbywalnego papieru wartościowego, o ile ustawy przewidują taką możliwość, np. konosamentu na zlecenie).

Wikipedia


indosacja

przenoszenie na inną osobę prawa z tytułu weksla


SJP.pl


indosant

posiadacz weksla przekazujący go innej osobie przez umieszczenie na nim indosu


SJP.pl


indosantka

→ indosant


SJP.pl

Patrz:

indosant

indosariusz

osoba, na rzecz której następuje przeniesienie praw z tytułu weksla


SJP.pl


indosat

osoba, na rzecz której odstąpiono weksel lub czek; indosatariusz, żyrat


SJP.pl

PT Indosat Tbk – indonezyjski operator telekomunikacyjny. Należy do największych dostawców usług i sieci telekomunikacyjnych w Indonezji.

W 2015 roku przedsiębiorstwo posiadało ok. 21-procentowy udział w indonezyjskim rynku telefonii komórkowej. W tym samym roku operator miał 69 mln abonentów.

Wikipedia


indosatariusz

osoba, na rzecz której odstąpiono weksel lub czek; indosat, żyrat


SJP.pl


indosować

w prawie, bankowości: odstąpić, odstępować prawo do własności, dokonując indosu - przelania tego prawa na inną osobę


SJP.pl


indować

osadzać powłokę indową


SJP.pl


indowy

→ ind


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący indu

Wiktionary

Patrz:

ind

Powiązane:

 rzecz. ind m.

Wiktionary


indra

w mitologii indyjskiej: bóg nieba, burzy i wojny


SJP.pl

Indra (sanskr. इन्द्र) – w mitologii indyjskiej jeden z najważniejszych bogów panteonu wedyjskiego, najczęściej wymieniane w "Rygwedzie" bóstwo, król bogów.

Wikipedia


indris

przedstawiciel rodziny największych małpiatek z podrzędu lemurowatych, występujący w czterech gatunkach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. owocożerna małpiatka madagaskarska;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩndrʲis, AS: ĩndrʹis

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babakoto

Wiktionary


indrisowate

o cechach indrisowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl

Indrisowate (Indridae) – rodzina ssaków z podrzędu lemurowych (Strepsirrhini) w rzędzie naczelnych (Primates).

Wikipedia


indrisowaty

o cechach indrisowatych (rodzina ssaków)


SJP.pl


indrisy

przedstawiciel rodziny największych małpiatek z podrzędu lemurowatych, występujący w czterech gatunkach


SJP.pl


indukcja

1. w logice: uogólnianie na podstawie znajomości przypadków; od szczegółu do ogółu
2. w naukach empirycznych: tworzenie teorii w oparciu o fakty nagromadzone przez doświadczenia i obserwacje;
3. w fizyce:
a) wzbudzenie prądu elektrycznego pod wpływem zmian pola elektromagnetycznego;
b) elektryzowanie ciała pod wpływem pola elektrycznego; influencja;
4. w psychologii: przenoszenie emocji lub innych stanów z jednej osoby na drugą w efekcie ich komunikacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etap wprowadzający w danym procesie

 (1.2) log. wyciąganie wniosków ogólnych z poszczególnych przypadków składających się na te wnioski;

 (1.3) nauk. metoda tworzenia uogólnień naukowych z obserwacji faktów i wyników poszczególnych eksperymentów

 (1.4) mat. metoda dowodzenia praw matematycznych przy pomocy zasady indukcji matematycznej;

 (1.5) fiz. wzbudzenie prądu albo ładunku elektrycznego pod wpływem czynników elektrycznych lub magnetycznych;

 (1.6) pot. kuchenka indukcyjna;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • indukcja logiczna – (rozumowanie indukcyjne) metoda tworzenia uogólnień (teorii) na podstawie doświadczeń i obserwacji zdarzeń. Nie zawsze daje poprawne rozwiązanie zagadnienia.
  • indukcja matematyczna – pojęcie w matematyce określające metodę dowodzenia twierdzeń i konstrukcji pewnych obiektów.
  • indukcja pozaskończona – uogólnienie indukcji matematycznej używane głównie w teorii mnogości.
  • indukcja elektromagnetyczna
  • indukcja elektrostatyczna
  • indukcja elektryczna
  • indukcja magnetyczna
  • indukcja (biologia)
  • indukcja (psychologia)
  • indukcja asymetryczna – termin stereochemiczny
  • indukcja enzymatyczna – zwiększenie metabolizmu jednego leku przez drugi lek
  • indukcja leku – wprowadzenie, podanie leku

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. indukcyjność ż.

 czas. indukować ndk.

 przym. indukcyjny

 przysł. indukcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wprowadzanie / wprowadzenie, wzbudzanie / wzbudzenie

Wiktionary


indukcjonizm

pogląd, według którego właściwą metodą uzasadniania twierdzeń jest indukcja, tj. wywodzenie ogólnych praw z jednostkowych spostrzeżeń; uogólnianie


SJP.pl

Indukcjonizm – w nauce, prąd myślowy podkreślający znaczenie indukcji logicznej, czyli wywodzenia ogólnych praw natury z jednostkowych spostrzeżeń, obserwacji i eksperymentów. Przeciwieństwem indukcjonizmu jest dedukcjonizm.

Indukcjonizm – w metodologii stanowisko, zgodnie z którym rzeczywistą wartość poznawczą mają tylko twierdzenia ogólne sformułowane drogą indukcji, na podstawie obserwacji jednostkowych faktów, opisywanych przez tzw. zdania spostrzeżeniowe.

Wikipedia


indukcyjność

współczynnik indukcji, wielkość charakteryzująca oddziaływanie indukcyjne obwodów elektrycznych


SJP.pl

Indukcyjność określa zdolność elementu obwodu do wytwarzania strumienia pola magnetycznego formula_1 powstającego w wyniku przepływu przez obwód prądu elektrycznego formula_2 Oznaczana jest symbolem formula_3 Ze strumieniem indukcji magnetycznej formula_1 i natężeniem prądu formula_5 związana jest wzorem:

Wikipedia


indukcyjny

dotyczący indukcji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fiz. dotyczący zjawiska indukcji

 (1.2) filoz. oparty na metodzie indukcji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przemiennik ten przekształca trójfazowe, stałoczęstotliwościowe wejście 400 V na trójfazowe, zmiennoczęstotliwościowe wyjście 400 V, aby kontrolować prędkość standardowego silnika indukcyjnego prądu zmiennego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indukcja ż., indukcyjność ż.

 czas. indukować ndk.

 przysł. indukcyjnie

Wiktionary


indukowalny

przymiotnik

 (1.1) podatny na indukcję

Wiktionary


indukować

1. wzbudzać prąd w obwodzie elektrycznym w wyniku indukcji elektromagnetycznej;
2. wnioskować w oparciu o metodę indukcyjną


SJP.pl


induktancja

opór bierny cewki elektrycznej w obwodzie RLC


SJP.pl

Induktancja – reaktancja indukcyjna (opór bierny indukcyjny) cewki elektrycznej.

Cewka o indukcyjności równej formula_1 dla prądu elektrycznego o przebiegu sinusoidalnym i częstotliwości równej formula_2 ma induktancję (oznaczaną najczęściej symbolem formula_3) wyrażającą się wzorem:

Wikipedia


induktofoniczny

→ induktofonia


SJP.pl

Patrz:

induktofonia

induktor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektr. prądnica magnetoelektryczna prądu przemiennego, małej mocy, napędzana ręcznie za pomocą korbki;

 (1.2) elektr. pot. przyrząd do mierzenia skuteczności izolacji

 (1.3) elektr. pot. cewka indukcyjna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • cewka indukcyjna;
  • induktor – typ prądnicy;
    • induktor transformatorowy;
  • induktor – dawna nazwa inicjatora reakcji;
  • induktor – organizator zarodka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩnˈduktɔr, AS: ĩnduktor

Wiktionary


induktosyn

Induktosyn - przetwornik przystosowany do bezpośredniego pomiaru przesunięć linowych.

Jest to przetwornik mechaniczno-elektryczny o drukowanych uzwojeniach na stojanie i wirniku.

Induktosyn odbiorczy- wielkościami wejściowymi są napięcia doprowadzone do stojana, wielkością wyjściową jest położenie kątowe wirnika, lub napięcie wirnika.

Wikipedia


indulgencja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. odpuszczenie winy, przebaczenie, darowanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndulˈɡɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩndulgẽncʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odpust

Wiktionary


indult

odstąpienie od przepisu kościelnego


SJP.pl

Indult – zezwolenie wydawane przez przedstawiciela władzy duchownej (np. papieża, biskupa) na odstąpienie od obowiązujących w prawie kanonicznym przepisów. Może dotyczyć m.in. sposobu odprawiania mszy (np. w pozycji siedzącej) lub zawierania związku małżeńskiego (np. w przypadku pokrewieństwa) czy innych sakramentów.

Wikipedia


induna

przywódca lub radca Zulusów


SJP.pl


indurain

[czytaj: induRAJN] nazwisko


SJP.pl


indus

rzeka w Chinach, Indiach i Pakistanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydrol. rzeka w Azji przepływająca przez Chiny, Indie i Pakistan;

 (1.2) geogr. wieś w Kanadzie na wschód od Calgary

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) obywatel Indii

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rzeka Indus to najdłuższa i najważniejsza rzeka w Pakistanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩndus, AS: ĩndus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hindus mos., Hinduska ż., hindus m., hinduista m., hinduska ż., hinduistka ż., Hindustan mrz., Indie nmos. lm., hinduizm m., hinduizacja ż., hinduizowanie n.

:: fż. Induska ż.

 czas. hinduizować ndk.

 przym. indusowy, indyjski, hinduski, prohinduski, antyhinduski, proindyjski, antyindyjski, hinduistyczny

 przysł. hindusko

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) Hindus

Wiktionary


induska

przestarzale: obywatelka Indii; Hinduska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Indii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indie nmos.

:: fm. Indus mos., Hindus mos.

 przym. indyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Hinduska

Wiktionary


indusowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) rzad. związany z Indusem, dotyczący Indusu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indus mrz.

 przym. induski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) induski

Wiktionary


industria

przestarzałe:
1. przemysł, uprzemysłowienie;
2. produkcja, wykonanie;
3. pomysłowość, przemyślność


SJP.pl


industrial

[czytaj: indastrial]
1. styl w muzyce elektronicznej, którego utwory opierają się na odgłosach cywilizacji;
2. obiekty architektury przemysłowej i poprzemysłowej;
3. nurt w sztuce szukający inspiracji w formach związanych z cywilizacją przemysłową


SJP.pl

In

Wikipedia


industrializacja

zwiększenie udziału przemysłu w gospodarce narodowej; uprzemysłowienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uprzemysłowienie

Wiktionary

Up

Wikipedia

Powiązane:

 przym. industrialny

 rzecz. industrialność ż., reindustrializacja ż., dezindustrializacja ż.

Wiktionary


industrializacyjny

związany ze zwiększeniem udziału przemysłu w gospodarce narodowej


SJP.pl


industrializm

przewaga przemysłu nad innymi gałęziami gospodarki


SJP.pl


industrializować

rozwijać przemysł na jakimś obszarze; uprzemysławiać, uprzemysłowiać


SJP.pl


industrialność

1. cecha czegoś powiązanego z cywilizacją przemysłową;
2. cecha czegoś związanego z muzyką industrialną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest industrialne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. industrializm m., industrializacja ż., industrializowanie n.

 czas. industrializować ndk.

 przym. industrialny, industrializacyjny

 przysł. industrialnie

Wiktionary


industrialny

związany z przemysłem, dotyczący uprzemysłowienia; przemysłowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z industrializacją, dotyczący industrializacji

 (1.2) związany z industrializmem, dotyczący industrializmu

 (1.3) muz. szt. czerpiący inspirację z cywilizacji przemysłowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. industrializm m., postindustrializm m., industrializacja ż., industrial m., industrializowanie n., zindustrializowanie n., industrialność ż., postindustrialność ż.

 czas. industrializować ndk., zindustrializować dk.

 przym. postindustrialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przemysłowy

 (1.2) industrialistyczny

Wiktionary


industrialowy

→ industrial [czytaj: indastrialowy]


SJP.pl


industrioziemny

gleby industrioziemne - gleby wytworzone w rezultacie gospodarczej działalności człowieka


SJP.pl


induzjum

zwisający, podobny do koronki wytwór owocnika niektórych grzybów kapeluszowych


SJP.pl


indycht

roślina z rodziny bobowatych (motylkowatych), występująca w wielu gatunkach w strefie międzyzwrotnikowej obu półkul; indygo; indygowiec


SJP.pl


indyczek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: indyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indyczę n., indyk mzw./mos.

Wiktionary


indyczka

samica indyka, dużego nielotnego ptaka udomowionego o czerwonych naroślach na głowie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. samica indyka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈdɨt͡ʃka, AS: ĩndyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indyk m., indyczę n., Indyk mrz.

 przym. indyczy

 czas. rozindyczyć się

Wiktionary


indycznik

pomieszczenie dla indyków


SJP.pl


indyczy

→ indyk


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla indyka; dotyczący, odnoszący się do indyka

Wiktionary

Patrz:

indyk

Przykłady

 (1.1) Jeżeli lubimy mięso, możemy ukroić cieniutki plasterek boczku, karczku, piersi indyczej, lub dowolnie wybranego mięsa i obsmażyć go w warzywach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈdɨt͡ʃɨ, AS: ĩndyčy

Wiktionary

Powiązane:

 zob. indyk.

Wiktionary


indyczyć

indyczyć się - gniewać się o nic, wściekać się o błahostki


SJP.pl


indyczątko

pisklę indyka; indyczę


SJP.pl


indyczę

pisklę indyka; indyczątko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zool. pisklę indyka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈdɨt͡ʃɛ, AS: ĩndyče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indyk m., indyczka ż., indor m., indyczek m., Indyk mrz.

 przym. indyczy

 czas. indyczyć się ndk., naindyczyć się

Wiktionary


indyferencja

obojętność, bierność; indyferentność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. obojętność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɨfɛˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩndyferẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyferencjał mrz., indyferentyzm m., indyferentność ż.

 przym. indyferentny

 przysł. indyferentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indyferentyzm, indyferentność, bierność, pasywność, neutralność, niezaangażowanie; pot. tumiwisizm

Wiktionary


indyferentność

obojętność, bierność; indyferencja


SJP.pl


indyferentny

biernie ustosunkowany do czegoś; obojętny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. obojętny; taki, który ma bierny stosunek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konsekwencje są oczywiste: poezja jest czysta, indyferentna moralnie, a więc niepotrzebna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɨfɛˈrɛ̃ntnɨ, AS: ĩndyferẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indyferencja ż., indyferentyzm ż.

 przysł. indyferentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezaangażowany

Wiktionary


indyferentyzm

postawa obojętności, bierności wobec spraw społecznych, kulturalnych, politycznych, itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. postawa intelektualna charakteryzująca się obojętnością wobec kwestii religijnych, społecznych, moralnych itp.;

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Indyferentyzm o charakterze doktrynalnym występuje przynajmniej w dwóch formach: a) jako bezreligijny („naturalny"), b) jako religijny („nadprzyrodzony"). Indyferentyzm bezreligijny można odnaleźć w ateizmie i częściowo w deizmie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɨfɛˈrɛ̃ntɨsm̥, AS: ĩndyferẽntysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indyferencja ż.

 przym. indyferentny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezaangażowanie

Wiktionary


indygena

dawniej: cudzoziemiec, który otrzymał prawa i przywileje szlachcica polskiego


SJP.pl


indygenat

uznanie obcego szlachectwa


SJP.pl

Indygenat (z łac. "indigenatio") – uznanie obcego szlachectwa, nadanie zagranicznemu rodowi szlacheckiemu lub mieszczańskiemu obywatelstwa i związanych z nim przywilejów w państwie uznającym. Historyczny odpowiednik naturalizacji.

Wikipedia


indygenizacja

dopasowywanie czegoś do lokalnej kultury


SJP.pl


indygenizm

prąd w kulturze i sztuce (głównie literaturze) południowoamerykańskiej, który dążył do nadania obywatelom rdzennego pochodzenia równego statusu w społeczeństwie


SJP.pl

In

Wikipedia


indygenizować

dopasowywać coś do lokalnej kultury


SJP.pl


indygirka

rzeka w Azji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji;

Wiktionary

Indygirka (ros. Индиги́рка, "Indigirka") – rzeka w Jakucji w Federacji Rosyjskiej. Ma 1726 km długości i dorzecze o powierzchni ponad 360 000 km². Uchodzi do Morza Wschodniosyberyjskiego. Średni roczny przepływ u ujścia 1810 m³/s (min. 3 m³/s; max. 11500 m³/s).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩndɨˈɟirka, AS: ĩndyǵirka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. indygirski

Wiktionary


indygirski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Indygirką, dotyczący Indygirki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1945 roku na OŁP „Pobieda” (Indygirski Zarząd Obozów) kilku własowców również napadło na strażników. Zabrali im karabiny i uciekli – ale nie wiadomo jak daleko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indygirka ż.

Wiktionary


indygo

1. niebieski barwnik otrzymywany dawniej z liści indygowca farbierskiego; indygotyna, błękit indygowy;
2. roślina z rodziny bobowatych (motylkowatych), występująca w wielu gatunkach w strefie międzyzwrotnikowej obu półkul; indygowiec, indycht


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chem. ciemnoniebieski barwnik kadziowy

 (1.2) kolor ciemnobłękitny

 (1.3) bot. roślina, z której otrzymywano barwnik o tej samej nazwie

przymiotnik jakościowy

 (2.1) książk. ciemnobłękitny

Wiktionary

Indygo, błękit indygowy – organiczny związek chemiczny, ciemnobłękitny barwnik występujący naturalnie, jak i syntetyzowany chemicznie (od 1897 roku). Występuje w liściach indygowców z rodziny bobowatych. Dawniej otrzymywany z liści tropikalnej rośliny indygowca barwierskiego, występującej m.in. w Indiach (także rdestu ptasiego i urzetu barwierskiego).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. indygowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indygotyna, błękit indygowy

 (1.3) indygowiec

 (2.1) ciemnoniebieski, indygowy, niebieskofioletowy

Wiktionary


indygoid

barwnik kadziowy


SJP.pl


indygoidowy

o barwnikach: takie, które są pochodnymi indygo i tioindyga


SJP.pl


indygokarmin

niebieski barwnik syntetyczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. związek organiczny, sulfonowa pochodna indyga, niebieski barwnik syntetyczny, stosowany w medycynie, przemyśle barwników i jako odczynnik chemiczny;

Wiktionary

Indygokarmin, indygotyna – organiczny związek chemiczny, disulfonowa pochodna indyga, niebieski barwnik syntetyczny, wskaźnik pH i wskaźnik redoks. Stosowany jest w medycynie, przemyśle barwników (między innymi jako barwnik spożywczy o numerze E132) i jako odczynnik chemiczny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Indygokarmin występuje jako ciemno niebieski lub fioletowy proszek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɨɡɔˈkarmʲĩn, AS: ĩndygokarmʹĩn

Wiktionary


indygolit

minerał, niebieska odmiana turmalinu


SJP.pl

Indygolit – minerał z grupy turmalinów, odmiana elbaitu o kolorze intensywnie niebieskim, nieraz z zielonkawym odcieniem. Ciemnoniebieskie odmiany należą do najrzadszych. Jasnoniebieski indygolit z domieszką żelaza jest nazywany turmalinem paraíba.

Wikipedia


indygosol

kwaśny ester kwasu siarkowego


SJP.pl


indygotyna

niebieski barwnik otrzymywany dawniej z liści indygowca farbierskiego; indygo; błękit indygowy


SJP.pl


indygowiec

roślina z rodziny bobowatych (motylkowatych), występująca w wielu gatunkach w strefie międzyzwrotnikowej obu półkul; indygo; indycht


SJP.pl

In

Wikipedia


indygowy

przymiotnik od: indygo


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kolor ciemnobłękitny, taki jak kolor indyga (barwnik)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɨˈɡɔvɨ, AS: ĩndygovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indygo n., indygotyna ż., indygowiec mrz.

 przym. indygo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indygo

Wiktionary


indyjski

związany z Indiami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Indiami, dotyczący Indii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zresztą sięganie do filozofii indyjskiej, w okresie dwudziestolecia międzywojennego, wybiegało znacznie poza epokę Młodej Polski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈdɨjsʲci, AS: ĩndyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Indie nmos., Indyk m., Hindus m., Hinduska ż., Hindustan m., Indus mos./mrz.

 przym. antyindyjski, proindyjski

Wiktionary


indyjskość

→ indyjski


SJP.pl

Patrz:

indyjski

indyk

ptak hodowany dla mięsa i piór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Meleagris|ref=Meleagris gallopavo., duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych;

 (1.2) pot. samiec indyka (1.1)

 (1.3) spoż. tusza indyka (1.1) do celów spożywczych

 (1.4) kulin. potrawa z indyka (1.3)

 (1.5) pot. gra niezależnej produkcji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) daw. środ. polit. narodowiec

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Indyk – gatunek ptaka
  • Indyk – sztuka Sławomira Mrożka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój teść hoduje indyki i perliczki na działce.

 (1.2) Indyk jest bardziej agresywny od indyczki.

 (1.3) Tradycyjnym daniem na Święto Dziękczynienia jest nadziewany indyk z żurawinami.

 (1.5) Valve zabija indyki swoimi ostatnimi działaniami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩndɨk, AS: ĩndyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indor mzw., indyczę n., indyczyna ż.

:: zdrobn. indyczek mzw.

:: fż. indyczka ż.

 czas. rozindyczyć się dk., indyczyć się ndk., naindyczyć się dk.

 przym. indyczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pulak, pultak, pulok, pultok, puter, pulpul

 (1.2) indor

Wiktionary


indyka

ptak hodowany dla mięsa i piór


SJP.pl


indykacja

wstępne głosowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. wstępne głosowanie

Wiktionary


indykacyjny

dotyczący indykacji


SJP.pl


indykan

1. organiczny związek chemiczny z grupy estrów;
2. organiczny związek chemiczny z grupy glikozydów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Indykan – siarczan 3-indoksylu (CAS 487-94-5, PubChem 10258)
  • Indykan – glikozyd 3-indoksylu (CAS 1328-73-0, PubChem 441564)

Wikipedia


indykator

1. przyrząd do pomiaru i zapisu zmian ciśnienia panującego w jakimś urządzeniu;
2. związek chemiczny, który przez zmianę zabarwienia umożliwia ocenę odczynu roztworu; wskaźnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. war. zob. wskaźnik.

 (1.2) techn. przyrząd pomiarowy

 (1.3) rzad. oznaka czego

 (1.4) mat. funkcja

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • indykator (chemia) – chemiczna nazwa wskaźnika
  • indykator (matematyka) – inna nazwa funkcji charakterystycznej zbioru
  • indykator (urządzenie) – urządzenie mierzące i zapisujące przebieg zmian ciśnienia w czasie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciała chemiczne, za pomocą których stwierdzamy oddziaływanie kwaśne lub zasadowe, nazywamy wskaźnikami, czyli indykatorami.

 (1.2) Do otrzymania rzeczywistego wykresu obiegu pary służy przyrząd, zwany indykatorem.

 (1.2) ​ROGUSKI[,] S[tefan]. M[arian].. Indykator i jego zastosowanie w przemyśle (Odbitka z Przeglądu technicznego). Warszawa, Gebethner i Wolff, druk. Al. Ginsa, 1879. w Sce, str. 31 i 3 tablice. 40 kop.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) wskaźnik

Wiktionary


indykatrysa

Indykatrysa ( indicatrice) – (wskaźnik) krzywa dla wykresu dwuwymiarowego, a powierzchnia dla trójwymiarowego, obrazująca rozkład jakiejś własności badanego obiektu w zależności od kierunku. Indykatrysa jest powierzchnią izomorficzną ze sferą (okręgiem) w przestrzeni wykresu.

Wikipedia


indykatywny

wskazujący na coś, określający, orientacyjny


SJP.pl


indykcja

indykt, podatek rolny w cesarstwie rzymskim


SJP.pl

In

Wikipedia


indykcyjny

→ indykcja


SJP.pl

Patrz:

indykcja

indyki

ptak hodowany dla mięsa i piór


SJP.pl


indykować

1. wykonywać wykres pracy silnika za pomocą indykatora;
2. dawniej: wskazywać, pokazywać


SJP.pl


indykt

podatek rolny w cesarstwie rzymskim; indykcja


SJP.pl


indyt

siarczek żelaza i indu, bardzo rzadki minerał


SJP.pl


indywiduacja

proces, w którego rezultacie coś staje się indywiduum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. proces, w którym jednostka staje się świadoma swojej niepowtarzalnej osobowości

Wiktionary


indywidualista

osoba działająca samodzielnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek niezależny i przekorny, mający poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowujący się, działający samodzielnie

 (1.2) filoz. socjol. zwolennik indywidualizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indywidualność ż., indywidualizacja ż., indywidualizowanie n., indywidualizm m., indywiduum n.

:: fż. indywidualistka ż.

 czas. odindywidualizowywać, odindywidualizować, indywidualizować ndk.

 przym. indywidualistyczny, indywidualny

 przysł. indywidualnie, indywidualistycznie

Wiktionary


indywidualistka

kobieta działająca samodzielnie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta niezależna i przekorna, mająca poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowująca się, działająca samodzielnie

 (1.2) filoz. socjol. zwolenniczka indywidualizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indywidualność ż., indywidualizacja ż., indywidualizowanie n., indywidualizm m., indywiduum n.

:: fm. indywidualista m.

 czas. odindywidualizowywać, odindywidualizować, indywidualizować ndk.

 przym. indywidualistyczny, indywidualny

 przysł. indywidualnie, indywidualistycznie

Wiktionary


indywidualistyczny

odnoszący się do indywidualizmu, oparty na indywidualizmie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z indywidualizmem, charakteryzujący się indywidualizmem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żyjemy w kapitalistycznym przedłużeniu wieków ciemnych, gdzie akumulacja i indywidualistyczny kult wzbogacenia się zastąpiły wszelkie inne miary postępu i rozwoju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indywiduum n., indywidualność ż., indywidualizowanie n., indywidualizacja ż., indywidualista m., indywidualistka ż., indywidualizm m.

 przym. indywidualny

 przysł. indywidualnie

 czas. indywidualizować, odindywidualizować, odindywidualizowywać

Wiktionary


indywidualizacja

1. kształtowania się osobniczych cech indywidualnych osoby lub grupy społecznej;
2. dostosowywanie czegoś do potrzeb jednostek lub konkretnych grup; personalizacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) proces kształtowania się cech indywidualnych jednostki lub zbiorowości

 (1.2) dostosowywanie norm, zasad itp. do potrzeb jednostek lub konkretnych grup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indywidualizm m., indywidualista m., indywidualistka ż., indywiduum n., indywidualizowanie n., indywidualność ż.

 czas. indywidualizować ndk., odindywidualizować dk., odindywidualizowywać ndk.

 przym. indywidualny, indywidualistyczny

 przysł. indywidualnie

Wiktionary


indywidualizm

1. poczucie niezależności i odrębności osobistej, wyrażające się często w postępowaniu odbiegającym od ogólnych wzorców lub nietypowymi poglądami;
2. w filozofii, polityce: zasada, zgodnie z którą jednostka ludzka uznawana jest za najwyższe dobro;
3. wyraz lub sformułowanie będące czyimś indywidualnym tworem, właściwe autorowi wypowiedzi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) poczucie własnej niezależności i odrębności powiązane z dążeniem do zachowania własnych poglądów

 (1.2) filoz. zasada zgodnie z którą jednostka ludzka uznawana jest za najwyższe dobro;

Wiktionary

Indywidualizm (łac. "indywiduum" 'całość niepodzielna' i gr. "ismos" 'wiedza') – zasada filozofii politycznej i etyki, zgodnie z którą jednostka ludzka uznawana jest za najwyższe dobro. Przeciwieństwem indywidualizmu jest kolektywizm.

Odmiennym pojęciem jest "indywidualizm metodologiczny", który jest stanowiskiem w epistemologii i metodologii nauk, zgodnie z którym istnieją tylko byty jednostkowe (np. jednostki ludzkie). Jego przeciwieństwem jest holizm.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. indywidualista m., indywidualistka ż., indywidualność ż., indywidualizowanie n., indywiduum n., indywidualizacja ż.

 czas. indywidualizować ndk., odindywidualizować dk., odindywidualizowywać ndk.

 przym. indywidualny, indywidualistyczny

 przysł. indywidualnie, indywidualistycznie

Wiktionary


indywidualizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|indywidualizować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indywidualność ż., indywidualizacja ż., indywidualizm m., indywidualista m., indywidualistka ż., indywiduum n.

 czas. odindywidualizowywać, odindywidualizować, indywidualizować ndk.

 przym. indywidualistyczny, indywidualny

 przysł. indywidualnie, indywidualistycznie

Wiktionary


indywidualizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) dokonywać indywidualizacji

czasownik zwrotny niedokonany indywidualizować się (dk. brak)

 (2.1) dokonywać indywidualizacji wobec własnej osoby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wymienne obudowy, przednia oraz tylna, pozwalają Ci w pełni indywidualizować swój telefon.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indywidualizm m., indywidualista m., indywidualistka ż., indywiduum n., indywidualizacja ż., indywidualizowanie n., indywidualność ż.

 czas. odindywidualizować dk., odindywidualizowywać ndk.

 przym. indywidualny, indywidualistyczny

 przysł. indywidualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odgraniczać, odróżniać, przeciwstawiać

 (2.1) odgraniczać się, odróżniać się, przeciwstawiać się

Wiktionary


indywidualnie

przysłówek

 (1.1) występując osobno

 (1.2) dotycząc jednej osoby, konkretnej jednostki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król pogratulował indywidualnie każdemu z graczy reprezentacji narodowej.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. indywidualizować, indywidualizować się, zindywidualizować, zindywidualizować się, odindywidualizować, odindywidualizowywać

 rzecz. indywidualista m., indywidualistka ż., indywidualizacja ż., indywidualizm m., indywidualność ż., indywiduum n., indywidualizowanie n.

 przym. indywidualistyczny, indywidualny

 przysł. indywidualistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednostkowo, pojedynczo, odrębnie, oddzielnie, osobno

 (1.2) charakterystycznie, osobiście, oryginalnie, specyficznie, subiektywnie, swoiście, wyjątkowo

Wiktionary


indywidualność

1. zespół cech psychicznych tworzących osobowość człowieka; swoistość, oryginalność;
2. osoba wybitna, wyróżniająca się, o wyrazistych i wyjątkowych cechach; osobowość;
3. w filozofii: odrębność właściwa każdemu indywidualnemu bytowi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zbiór cech stanowiących osobowość danego człowieka; specyfika każdej osoby, jej odrębność

 (1.2) człowiek o specyficznych lub szczególnych cechach wyróżniających go na tle otoczenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On jest człowiekiem bez indywidualności.

 (1.2) W założeniu każdy z nas, ludzi, jest genetycznie prawie identyczny, jednak ta drobna różnica sprawia, że wszyscy jesteśmy w jakimś sensie indywidualnościami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɨvʲiduˈwalnɔɕt͡ɕ, AS: ĩndyvʹiduu̯alność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indywidualizm m., indywidualista m., indywidualistka ż., indywiduum n., indywidualizacja ż., indywidualizowanie n.

 czas. indywidualizować ndk.

 przym. indywidualny, indywidualistyczny

 przysł. indywidualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osobowość, odrębność, oryginalność

 (1.2) oryginał, ekscentryk

Wiktionary


indywidualny

właściwy jednostce; osobisty; cechujący jednostkę; swoisty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) właściwy jednostce, typowy dla konkretnej osoby, swoisty

 (1.2) osobny, niezespołowy, pojedynczy, samemu, oddzielny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej autor nazwał ją koncepcją trzeciego świata, trzeciego w stosunku do światów rzeczywistości i indywidualnego ludzkiego poznania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩndɨvʲiduˈwalnɨ, AS: ĩndyvʹiduu̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. indywidualność ż., indywidualizacja ż., indywidualizowanie n., indywidualizm m., indywidualista m., indywidualistka ż., indywiduum n.

 czas. odindywidualizowywać, odindywidualizować, indywidualizować ndk.

 przym. indywidualistyczny

 przysł. indywidualnie, indywidualistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osobisty, swoisty, charakterystyczny, jednostkowy, niecodzienny, nienormalny, odrębny, osobniczy, rozpoznawalny, specjalny, specyficzny, swoisty, szczególny, wyjątkowy

Wiktionary


indywiduowy

1. stałe i zmienne indywiduowe - w logice predykatów: nazwy rzeczy lub ich klas;
2. modelowanie indywiduowe - formalna metoda modelowania w zagadnieniach sztucznej inteligencji


SJP.pl


indywiduum

człowiek niesympatyczny, arogancki, zadufany


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) poszczególny, pojedynczy człowiek

 (1.2) osoba bliżej nieznana, zwykle podejrzana lub niepewna

 (1.3) chem. określony pierwiastek, związek chemiczny lub cząstka chemiczna;

Wiktionary

Przedmiot jednostkowy, indywiduum – każdy przedmiot, który nie jest zbiorem przedmiotów w sensie logicznym (choć może i musi być zbiorem przedmiotów w sensie mereologicznym).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. indywidualizm m., indywidualista m., indywidualistka ż., indywidualizacja ż., indywidualizowanie n., indywidualność ż.

 czas. indywidualizować ndk., odindywidualizować dk., odindywidualizowywać ndk.

 przym. indywidualny, indywidualistyczny

 przysł. indywidualnie

Wiktionary


indziej

dawniej: na inne miejsce, w inne miejsce


SJP.pl

składnik kilku przysłówków złożonych miejsca i czasu

 (1.1) por|kiedy indziej|gdzie indziej|nigdy indziej|nigdzie indziej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩɲd͡ʑɛ̇j, AS: ĩńʒ́ėi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. inny

 przym. inny

Wiktionary


inedia

rzekoma zdolność człowieka do życia bez pożywienia dzięki energii pobieranej z powietrza; bretarianizm, breatharianizm


SJP.pl

Te

Wikipedia


inedita

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) utwory, które nie zostały opublikowane za życia ich autora

Wiktionary

Inedita (łac. niewydane) – teksty dzieł literackich niewydanych za życia autora, które pozostają w rękopisach. Inedita są niekiedy publikowane po śmierci autora, nierzadko w postaci dzieł zebranych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale jak pisze tłumaczka i autorka posłowia do „Księgi niepokoju” Janina Z. Klawe, w lutym 1994 ukazał się w Lizbonie nowy tom ineditów poety!

Wiktionary


ineditum

utwór nieopublikowany za życia jego autora


SJP.pl


ineksprymable

żartobliwie o kalesonach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) daw. dolna bielizna męska, żart. gacie, kalesony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaskoczony najściem we własnej sypialni, w pośpiechu wciągał porzucone ineksprymable.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niewymowne

Wiktionary


inercja

1. bierność;
2. w fizyce: zdolność ciała do zachowania swego stanu ruchu podczas równoważenia się sił działających na to ciało; bezwładność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bierne poddawanie się, niechęć do czynu, brak woli podjęcia własnej inicjatywy

 (1.2) fiz. zob. bezwładność.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • inercja: Bezwładność
    • Inercja statku
    • Człon inercyjny (automatyka)
  • inercja: Bierność, Bezwład
    • Inercja myślenia zobacz: Myślenie
  • Inercja gospodarki
  • Układ inercjalny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pogrążył się w inercji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩˈnɛrt͡sʲja, AS: ĩnercʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inercyjność ż.

 przym. inercyjny, inercjalny

 przysł. inercyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bierność, bezwładność, niezdarność, niezgrabność, próżniactwo, obojętność, lenistwo, opieszałość

 (1.2) bezwładność

Wiktionary


inercjalny

przymiotnik od: inercja; inercyjny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. charakteryzujący się biernością i niechęcią do aktywności

 (1.2) fiz. charakteryzujący się bezwładnością

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Układ kopernikański jest na pewno bardziej inercjalny aniżeli układ ptolemeuszowski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inercja ż., inercyjność ż.

 przym. inercyjny

 przysł. inercyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inercyjny

 (1.2) inercyjny

Wiktionary


inercyjność

bezwładność


SJP.pl


inercyjny

przymiotnik od: inercja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fiz. związany z bezwładnością (inercją)

 (1.2) przen. zachowujący stan bez zmian; mało reagujący

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inercja ż., inercyjność ż.

 przym. inercjalny

 przysł. inercyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. inercjalny

 (1.2) bierny

Wiktionary


inert

jednostka masy w układzie MkGS


SJP.pl

Zobacz też: inert – pojęcie z zakresu chemii.

Inert (z łac. "inertia" = „bezwładność”), zwany też techniczną jednostką masy (w skrócie: tjm), jednostka masy w układzie MkGS, obecnie wyszła z użycia.

W układzie tym jednostka masy jest jednostką pochodną, natomiast jednostka siły podstawową.

Wikipedia


inertny

1. bezwładny, bierny, niechętny do wysiłku czy zmian;
2. potocznie: niezdarny, próżny, leniwy;
3. gaz inertny - gaz obojętny, nieuczestniczący w przebiegu reakcji


SJP.pl


inerwacja

stopniowe wydłużanie się wypustek komórek nerwowych


SJP.pl


inez

imię żeńskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • wariant Ines, hiszpańskiego odpowiednika imienia Agnieszka
  • Inez – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Martin
  • Inez – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Victoria

Wikipedia


inf.

1. skrót od: infimum (w matematyce: kres dolny zbioru);
2. skrót od: infinitiwus (bezokolicznik);
3. skrót od: informatyka, informatyczny; inform., infor.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = kośc. infułat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 2000 roku ks. inf. Ireneusz Skubiś został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Wiktionary


infa

w gwarze uczniowskiej: informatyka


SJP.pl


infamia

1. w dawnym prawodawstwie polskim: kara pozbawienia praw obywatelskich; niesława;
2. hańba, haniebny postępek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. praw. w dawnym prawie polskim: kara polegająca na sądowym pozbawieniu czci i praw obywatelskich

 (1.2) przest. pozbawienie kogoś dobrego imienia, czyn niegodny, haniebny narażający na utratę dobrego imienia

Wiktionary

Infamia (łac. "niesława, hańba") – utrata czci i dobrego imienia.

Prawo rzymskie znało różne przyczyny zaistnienia, infamia mogła dotykać automatycznie ( infamia immediata, tj. bezpośrednia) z powodu wykonywanego zajęcia (np. jeśli wolny człowiek został gladiatorem lub aktorem) czy za złe prowadzenie (np. zawarcie nowego małżeństwa bez rozwiązania poprzedniego). Mogła być też wynikiem skazania w procesie pozwanego z tytułu powództwa zniesławiającego (infamia mediata, tj. pośrednia).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩnˈfãmʲja, AS: ĩnfãmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infamis m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) niesława, hańba, sromota

Wiktionary


infamis

dawniej: osoba skazana na infamię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś niegodziwy, bez czci, wykluczony ze społeczeństwa

 (1.2) daw. praw. ktoś skazany na infamię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infamia ż.

Wiktionary


infant

tytuł przyznawany dzieciom rodziny królewskiej w Hiszpanii i Portugalii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. tytuł przysługujący dzieciom rodziny królewskiej w Hiszpanii i Portugalii;

 (1.2) żart. syn pierworodny

Wiktionary

In

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈĩnfãnt, AS: ĩnfãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infantylizm mrz., infantylność ż., infantylizowanie n., zinfantylizowanie n.

:: fż. infantka ż., infanta ż.

 czas. infantylizować ndk., zinfantylizować dk.

 przym. infantylny

 przysł. infantylnie

Wiktionary


infanteria

dawniej: piechota


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wojsk. daw. piechota

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zatrzymano się pod wysoką skałą wapiennego szczytu na zakręcie drogi. Książę wysiadał właśnie z powozu dla uniknięcia kurzu, kiedy zza tej skały wynurzyły się pierwsze rzędy infanterii.

 (1.1) Kowal Klein myśli i mówi po niemiecku, inaczej jego córka nie byłaby na pewno taką prymuską, a kowal Kasperczyk, mimo służby w infanterii w Breslau, trzyma się z tymi, którzy gadają po śląsku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infanterzysta m.

 przym. infanteryjny, infanteryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piechota

Wiktionary


infanteryjny

→ infanteria (dawniej: piechota)


SJP.pl


infanterzysta

dawniej: żołnierz piechoty


SJP.pl


infantka

tytuł książęcy nadawany córce króla Hiszpanii


SJP.pl


infantylizacja

czynienie lub uczynienie czegoś infantylnym


SJP.pl


infantylizm

1. brak dojrzałości psychicznej, intelektualnej, emocjonalnej itp.; niedojrzałość, naiwność, infantylność;
2. patologiczne zahamowanie rozwoju emocjonalnego (psychicznego, często i fizycznego) człowieka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) naiwność, niedojrzałość w zachowaniu kogoś dorosłego

 (1.2) psych. patologiczne zahamowanie rozwoju psychicznego człowieka;

 (1.3) cecha tego, co infantylne

Wiktionary

Infantylizm ( infantilis „dziecinny”) – zaburzenie rozwojowe w medycynie.

Na poziomie "somatycznym" przyczyną infantylizmu jest wywołana np. chorobą genetyczną niedoczynność przysadki w okresie dzieciństwa i idące za tym niedobór hormonu wzrostu oraz wtórna niedoczynność gruczołów płciowych. Zarówno u osobników dorosłych jak i młodocianych infantylizm objawia się dziecięcymi proporcjami ciała, niskim wzrostem, brakiem oznak dojrzewania płciowego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩnfãnˈtɨlʲism̥, AS: ĩnfãntylʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infant m., infantka ż., infantylność ż., infantylizacja ż., infantylnienie n., infantylizowanie n.

 czas. infantylnieć, infantylizować

 przym. infantylny

 przysł. infantylnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziecinada, zdziecinnienie

Wiktionary


infantylizować

czynić dziecinnym


SJP.pl


infantylnie

przysłówek

 (1.1) w sposób infantylny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infant mos., infantylność ż., infantylizm m.

 przym. infantylny

Wiktionary


infantylniej

stopień wyższy od przysłówka: infantylnie


SJP.pl


infantylniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: infantylny


SJP.pl


infantylnieć

wracać do poziomu umysłowego dziecka, stawać się dziecinnym, naiwnym; dziecinnieć


SJP.pl


infantylność

brak dojrzałości psychicznej, intelektualnej, emocjonalnej itp.; niedojrzałość, naiwność, infantylizm


SJP.pl


infantylny

1. o osobie dorosłej: zachowująca się jak dziecko, np. infantylna młodzież; dziecinny;
2. świadczący o czyjejś niedojrzałości, np. infantylna odpowiedź; naiwny, niepoważny;
3. w medycynie: wykazujący cechy patologicznego zahamowania rozwoju psychicznego i fizycznego


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o kimś dorosłym: zachowujący się niedojrzale, jak dziecko

 (1.2) wykazujący objawy infantylizmu

 (1.3) o rzeczach: wyglądający jak dla dzieci

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Niektórzy uważają, że zakolanówki są urocze i bardzo kobiece, zaś według innych to infantylny i wyzywający element damskiej garderoby.

 (1.2) Był czas, kiedy nadęci krytycy postrzegali filmy Mela Brooksa jako wulgarne, seksistowskie i infantylne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfãnˈtɨlnɨ, AS: ĩnfãntylny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infantylizm m., infantylność ż., infant m., infantka ż., infantylizowanie n., infantylnienie

 czas. infantylizować, infantylnieć

 przysł. infantylnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziecinny, zdziecinniały

Wiktionary


infekcja

zakażenie;
1. wniknięcie drobnoustrojów chorobotwórczych do organizmu;
2. proces chorobowy wywołany w ten sposób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. wet. proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jan nabawił się nieprzyjemnej infekcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈfɛkt͡sʲja, AS: ĩnfekcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infekowanie n., zainfekowanie n.

 czas. infekować ndk., zainfekować dk.

 przym. infekcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakażenie, zarażenie, inwazja

Wiktionary


infekcjologia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. biol. med. nauka o chorobach zakaźnych

Wiktionary


infekcyjność

→ infekcyjny


SJP.pl

Patrz:

infekcyjny

infekcyjny

→ infekcja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z infekcją, dotyczący infekcji; powodowany przez infekcję

Wiktionary

Patrz:

infekcja

Przykłady

 (1.1) Zakaźne zapalenie krtani i tchawicy (ILT) to infekcyjna choroba występująca głównie u kur, dla której nie istnieje określone postępowanie terapeutyczne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infekcja ż.

 czas. infekować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaraźliwy, zakaźny

Wiktionary


infekowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|infekować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. infekować ndk., zainfekować dk.

 rzecz. infekcja ż., zainfekowanie n.

Wiktionary


infekować

powodować przedostanie się do organizmu drobnoustrojów chorobotwórczych; zarażać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zainfekować)

 (1.1) med. wywoływać infekcję

czasownik zwrotny niedokonany infekować się (dk. zainfekować się)

 (2.1) med. ulegać infekcji

 (2.2) med. przenosić infekcję między sobą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zainfekowanie n., infekcja ż., infekowanie n.

 przym. infekcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakażać, zarażać

 (2.1) zakażać się, zarażać się

 (2.2) zakażać się, zarażać się

Wiktionary


infeld

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Emily Infeld (ur. 1990) – amerykańska lekkoatletka specjalizująca się w biegach długodystansowych oraz średniodystansowych,
  • Eryk Infeld (1940–2019) – polski fizyk, profesor nauk fizycznych,
  • Leopold Infeld (1898–1968) – polski fizyk teoretyk, autor prac z ogólnej teorii względności, teorii pola i elektrodynamiki
  • Felicja Stendigowa de domo Infeld (1895–1945) – polska dziennikarka, eseistka, feministka i socjolożka

Wikipedia


inferencja

związek miedzy dwoma twierdzeniami jakiejś teorii polegający na tym, że jedno twierdzenie daje się wyprowadzić z drugiego; wynikanie inferencyjne; wnioskowanie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Inferencja – pojęcie związane ze statycznymi językami programowania.
  • Inferencja – pojęcie oznaczające generowanie wyniku modeli statystycznych oraz AI.
  • Inferencja – rodzaj indukcyjnego uczenia się.

Wikipedia


inferencyjny

dotyczący inferencji


SJP.pl


infernalny

1. związany z piekłem; piekielny;
2. przerażający, wstrząsający, budzący grozę


SJP.pl


inferno

inaczej piekło


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. piekło

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Inferno – pierwsza część Boskiej komedii autorstwa Dantego Alighieriego
  • Inferno – powieść Dana Browna, część serii o Robercie Langdonie
  • Inferno – powieść Larry’ego Nivena i Jerry’ego Pournelle’a, nominowana do Hugo
  • Inferno – film Daria Argento z 1980
  • Inferno – film Wiktora Grodeckiego z 2000
  • Inferno – film Rona Howarda z 2016
  • Inferno – film telewizyjny Macieja Pieprzycy z 2001
  • Inferno – film telewizyjny w reżyserii Ellen von Unwerth
  • Inferno – film dokumentalny Wernera Herzoga z 2016
  • Inferno – album zespołu Entombed
  • Inferno – album zespołu Motörhead
  • Inferno – album zespołu Lacrimosa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Paradoksalność sytuacji polega na tym, że żeby się wyrwać z hałaśliwego i smrodliwego inferna „cywilizacji mechanicznej”, muszę się posługiwać hałaśliwym, wydzielającym trujące spaliny mechanizmem. Nie jestem więc bynajmniej entuzjastą automobilizmu.

 (1.1) […] zdarzały się co prawda chwile, kiedy i ja stawałem się współuczestnikiem ich nudnego cierpienia […]. Ale to były momenty tylko, wyzwalałem się z nich szybko. A one tkwiły w swoim nieszczęściu, w swoim infernie, i nie umiały się z niego wydostać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈfɛrnɔ, AS: ĩnferno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. infernalny

Wiktionary


infeudacja

w średniowieczu: nadanie lenna, prawa do ziemi


SJP.pl


infibulacja

zabiegi mechaniczne na genitaliach mające na celu uniemożliwienie spółkowania; stosowane do dziś w niektórych krajach afrykańskich


SJP.pl

Infibulacja (z in „w” i "fibula") – rytualne usunięcie zewnętrznych żeńskich narządów płciowych oraz zaszycie sromu, które jest praktykowane głównie w północno-wschodniej Afryce, w szczególności w Dżibuti, Erytrei, Etiopii, Somalii i Sudanie. Zazwyczaj wykonywane bez zasad zachowania aseptyki, bez znieczulenia i na osobie przed osiągnięciem okresu dojrzewania. Celem jest odebranie kobiecie możliwości doznawania przyjemności seksualnych i zapewnienie jej wierności wobec męża.

Wikipedia


infiks

element fonetyczny w rdzeniu wyrazu, będący wykładnikiem określonej formy gramatycznej; wrostek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gram. cząstka słowotwórcza występująca w rdzeniu, wrostek;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩnfʲiks, AS: ĩnfʹiks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiksum n., fiksat mos., fiks mrz., fiksacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrostek

Wiktionary


infiksacja

tworzenie wyrazów pochodnych lub form fleksyjnych przez dodawanie infiksów do wnętrza rdzenia wyrazów podstawowych


SJP.pl


infiksowy

→ infiks


SJP.pl

Patrz:

infiks

infiltracja

1. przenikanie substancji płynnej lub gazowej przez pory i kanaliki substancji stałej; wnikanie, wsiąkanie, przesiąkanie, przesączanie się;
2. przenikanie obcych ludzi, wpływów lub ideologii do jakiegoś środowiska;
3. w medycynie: przesączanie się płynów organicznych (krwi, osocza itp.) do tkanek ciała; naciekanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przesączanie się, przenikanie cieczy lub gazu przez kanaliki i pory jakiegoś ciała stałego

 (1.2) trudno zauważalne przedostawanie się, przenikanie do środowiska obcych wpływów, oddziaływań

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • infiltracja (geologia) – grawitacyjne przemieszczanie wód powierzchniowych oraz opadowych w głąb skorupy ziemskiej,
  • infiltracja – naciek, pojęcie medyczne,
  • infiltracja (wywiad),
  • Infiltracja (ang. The Departed) – film produkcji amerykańskiej w reżyserii Martina Scorsese z roku 2006,
  • Infiltracja (hebr. Hitganvut Yehidim) – film produkcji izraelskiej w reżyserii Dovera Koshashvilia z roku 2010.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Operacja pod kryptonimem „Neutron” miała na celu infiltrację środowisk faszystowskich w Czechach i zaostrzenie nastrojów antycygańskich w tym kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfʲilˈtrat͡sʲja, AS: ĩnfʹiltracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infiltrator m., infiltrowanie n., zinfiltrowanie n.

 czas. infiltrować ndk., zinfiltrować dk.

 przym. infiltracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) przenikanie

Wiktionary


infiltracyjny

dotyczący infiltracji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z infiltracją, dotyczący infiltracji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infiltracja ż.

 czas. infiltrować

Wiktionary


infiltrator

agent, osoba wnikająca w szeregi przeciwnika w celach zwiadowczych lub sabotażowych


SJP.pl


infiltratorka

→ infiltrator


SJP.pl

Patrz:

infiltrator

infiltrować

1. o substancjach płynnych lub gazowych: przenikać, przesiąkać; wsiąkać, wnikać;
2. zwykle w odniesieniu do wpływów zewnętrznych, obcej ideologii: niepostrzeżenie przenikać, przedostawać się gdzieś, oddziaływać na coś lub na kogoś, wywołując często negatywne zmiany;
3. o wodzie: przenosić rozpuszczone w niej substancje mineralne


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zinfiltrować)

 (1.1) polit. wojsk. potajemnie wnikać do wrogiej organizacji lub środowiska w celu zdobycia informacji lub wpływu

 (1.2) biol. med. wnikać w tkankę lub organ

 (1.3) fiz. przenikać w głąb materiału

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infiltracja ż., infiltrator mos., infiltrowanie n.

 przym. infiltracyjny

 przysł. infiltracyjnie

Wiktionary


infima

najniższa klasa w dawnych szkołach w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. najniższa, początkowa klasa w szkole

Wiktionary

Infima – najniższa klasa w szkołach dawnych polskich, dzielona zwykle na dwie: infimę minorum (niższą) i infimę maiorum (wyższą), w obydwu uczono głównie gramatyki łacińskiej, a mianowicie zgodności przymiotników z rzeczownikami i przypadkowania imion z trybami i czasami słów. Utarte było wyrażenie „żaczek z infimy", czyli początkujący uczeń, gregorianek.

Wikipedia


infimum

w matematyce: dolny kres zbioru liczb


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) mat. największa liczba taka, że wszystkie elementy danego zbioru są od niej większe lub równe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kres dolny

Wiktionary


infinitacja

w logice, semantyce: przekształcenie zdania przeczącego na równoważne zdanie nieskończone lub na odwrót;


SJP.pl


infinitezymalny

przymiotnik

 (1.1) nieskończenie mały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Punkt jest infinitezymalny w porównaniu do prostej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfʲĩɲitɛzɨ̃ˈmalnɨ, AS: ĩnfʹĩńitezỹmalny

Wiktionary


infiniti

[czytaj: inFIniti] marka samochodów


SJP.pl

Infiniti (jap. インフィニティ) – marka premium samochodów osobowych należąca do koncernu Nissan Motor Co. Ltd. założona w 1989 roku.

Wikipedia


infinitivus

w językoznawstwie: bezokolicznik; infinitiwus, infinityw, infinitiw


SJP.pl


infinitiw

w językoznawstwie: bezokolicznik; infinitivus, infinitiwus, infinityw


SJP.pl


infinitiwus

w językoznawstwie: bezokolicznik; infinitivus, infinityw, infinitiw


SJP.pl


infinityw

w językoznawstwie: bezokolicznik; infinitivus, infinitiwus, infinitiw


SJP.pl


infinityzm

pogląd, który przyjmuje nieskończoność przyrody i świata, podzielność przestrzeni i czasu


SJP.pl


infirmaria

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. zob. infirmeria.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leki zaniesiono do infirmarii na trzecim piętrze konwentu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infirmarium n., infirmeria ż., infirmer mos., infirmiarz mos., infirmerka ż., infirmierka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) infirmeria; daw. infirmarium

Wiktionary


infirmarium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. zob. infirmeria.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na trzecim piętrze klasztoru urządzono infirmarium.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infirmaria ż., infirmeria ż., infirmer mos., infirmiarz mos., infirmerka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) infirmaria, infirmeria

Wiktionary


infirmariusz

1. przestarzałe: osoba chorowita, wątłego zdrowia;
2. przestarzałe: osoba opiekująca się chorym; pielęgniarz


SJP.pl


infirmer

dawniej: zakonnik sprawujący opiekę nad chorymi w infirmerii (izbie chorych); infirmier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pielęgniarz w wojskowej lub klasztornej infirmerii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zostawili leki infirmerowi, który obiecał mu je podawać z wielką starannością.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infirmeria ż., infirmiarz mos.

:: fż. infirmerka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) infirmiarz

Wiktionary


infirmeria

dawniej: izba chorych w szkołach, klasztorach, wojsku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. izba chorych w klasztorach;

Wiktionary

Infirmeria (łac. "infirmus" – słaby, chory) – sala przeznaczona dla chorych w budynkach zamieszkiwanych przez duże grupy osób (klasztory, koszary wojskowe, bursy lub internaty itp.). W okresie średniowiecza infirmeria umieszczona przy klasztorze pełniła nie tylko rolę szpitala, ale też przytułku dla ludzi starych i ubogich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan gdy został ranny przebywał w infirmerii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfʲirˈmɛrʲja, AS: ĩnfʹirmerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infirmierka ż., infirmer mos., infirmarium n., infirmiarz mos., infirmaria ż.

Wiktionary


infirmerka

dawniej: pielęgniarka sprawująca opiekę nad chorymi w infirmerii (izbie chorych); infirmierka


SJP.pl


infirmiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pielęgniarz w klasztornej infirmerii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leki zostawił infirmiarzowi, który akurat stał koło furty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infirmierka ż., infirmarium n., infirmaria ż., infirmeria ż., infirmer mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) infirmer

Wiktionary


infirmier

dawniej: zakonnik sprawujący opiekę nad chorymi w infirmerii (izbie chorych); infirmer


SJP.pl


infirmierka

dawniej: pielęgniarka sprawująca opiekę nad chorymi w infirmerii (izbie chorych); infirmerka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta odpowiedzialna za infirmerię

 (1.2) rel. zakonnica pielegnująca chorych w klasztornej infirmerii

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przełożona zleciła jej posługę siostry infirmierki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infirmaria ż., infirmeria ż., infirmiarz mos., infirmerka ż.

:: fm. infirmer m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) infirmerka

 (1.2) infirmerka

Wiktionary


infl.

skrót od: inflancki


SJP.pl


inflacja

1. w ekonomii: wzrost średniego poziomu cen dóbr i usług w pewnym czasie, odzwierciedlający ubytek siły nabywczej pieniądza;
2. w kosmologii: faza błyskawicznej ekspansji wczesnego wszechświata


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. postępujący spadek wartości pieniądza prowadzący do wzrostu cen;

Wiktionary

Inflacja (łac. "inflatio" – nadęcie) – proces trwałego wzrostu ogólnego poziomu cen w gospodarce. Skutkiem tego procesu jest spadek siły nabywczej pieniądza krajowego. Zjawiskiem przeciwnym do inflacji jest deflacja – ma ona miejsce gdy poziom cen spada (wartość inflacji jest ujemna).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Inflacja w pierwszym półroczu była wyższa niż powszechnie oczekiwano.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈflat͡sʲja, AS: ĩnflacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dezinflacja ż.

 przym. inflacyjny

Wiktionary


inflacjogenny

powodujący inflację


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) generujący inflację

Wiktionary


inflacyjny

→ inflacja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ekon. dotyczący inflacji

Wiktionary

Patrz:

inflacja

Powiązane:

 rzecz. inflacja ż.

Wiktionary


inflancki

przymiotnik od: Inflanty


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Inflantami, dotyczący Inflant

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inflanty nmos., Inflantczyk mos., Inflantka ż.

Wiktionary


inflantczyk

mieszkaniec Inflant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Inflant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy nazajutrz po bitwie notariusze królewscy zaczęli spisywać jeńców, okazało się, że byli wśród nich rycerze z całej Rzeszy, więc Bawarczycy, Łużyczanie, Szwabowie, Fryzowie, Turyńczycy, Sasi, Frankowie, Westfalczycy, Austriacy, Niemcy znad Renu, Pomorzanie i Inflantczycy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inflanty nmos.

:: fż. Inflantka ż.

 przym. inflancki

Wiktionary


inflantka

mieszkanka Inflant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Inflant

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inflanty nmos.

:: fm. Inflantczyk mos.

 przym. inflancki

Wiktionary


inflanty

kraina historyczna obejmująca obecną Łotwę i Estonię, w średniowieczu ziemie Zakonu Kawalerów Mieczowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. kraina historyczna nad Dźwiną i Zatoką Ryską;

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwa nasze powiaty, rzeżycki i lucyński, w niczym nie były dawniej podobne do tego zniszczonego, zrujnowanego i zdeptanego kraju, jakim stały się później nasze Inflanty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈflãntɨ, AS: ĩnflãnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inflantczyk mos., Inflantka ż.

 przym. inflancki

Wiktionary


inflator

urządzenie do uderzeniowego pompowania opon


SJP.pl

In

Wikipedia


influ

potocznie: influencer


SJP.pl


influenca

dawniej: grypa (choroba zakaźna wywoływana przez wirusy, objawiająca się katarem, kaszlem, gorączką, bólem głowy, mięśni); influenza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. med. grypa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja influenca chyba nadal infekuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfluˈwɛ̃nt͡sa, AS: ĩnfluu̯ẽnca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grypa

Wiktionary


influencer

[czytaj: influenser] środowiskowo: osoba popularna, mająca duży wpływ na opinie odbiorców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) neol. osoba mająca wpływ na opinie i decyzje innych, zwykle twórca internetowy o znacznym rozgłosie posiadający znaczne grono odbiorców

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Influencerzy umiejętnie budują wokół siebie grupę lojalnych odbiorców, z którymi łączą ich silne relacje i zainteresowania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. influencerka

Wiktionary


influencerka

[czytaj: influenserka] środowiskowo: kobieta popularna, mająca duży wpływ na opinie odbiorców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) środ. kobieta popularna, mająca duży wpływ na opinie i decyzje innych, zwykle twórczyni internetowa o znacznym rozgłosie posiadająca znaczne grono odbiorców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Influencerki to osoby, które potrafią ze swojego hobby, zainteresowań bądź pomysłu na życie, stworzyć świetnie prosperujący interes, przynoszący niemałe zyski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. influencer

Wiktionary


influencerski

→ influencer [czytaj: influenserski]


SJP.pl


influencerstwo

[czytaj: influenserstwo] zajęcie influencera


SJP.pl


influencja

1. zmiana rozkładu ładunków elektrycznych ciała znajdującego się pod wpływem działania pola elektrycznego; indukcja elektrostatyczna
2. dawniej: wpływ, oddziaływanie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • influencja elektrostatyczna - inna nazwa indukcji elektrostatycznej
  • influencja – dawna nazwa wpływu, oddziaływania

Wikipedia


influencyjny

dotyczący influencji


SJP.pl


influenza

[czytaj: influenca] dawniej: grypa (choroba zakaźna wywoływana przez wirusy, objawiająca się katarem, kaszlem, gorączką, bólem głowy, mięśni); influenca


SJP.pl


influmin

historyczna nazwa handlowa leku przeciwwirusowego zawierającego moroksydynę


SJP.pl


info

potocznie: informacja


SJP.pl


infoboks

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) neol. inform. wyróżniona ramką część artykułu w Wikipediach i projektach siostrzanych, zawierająca najważniejsze informacje dla czytelnika

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnfɔˈbɔks, AS: ĩnfoboks

Wiktionary


infobox

dodatkowa część artykułu wyróżniona ramką, w przejrzysty sposób prezentująca najważniejsze informacje


SJP.pl

In

Wikipedia


infodemia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) publ. nadmierna ilość informacji na określony problem utrudniająca jego rozwiązanie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) WHO ostrzega przed pierwszą infodemią – epidemią informacyjną.

Wiktionary


infodump

[czytaj: infodamp] duża ilość informacji przekazywana za jednym razem; info dump


SJP.pl


infograficzny

→ infografika


SJP.pl

Patrz:

infografika

infografik

przystępna wizualizacja graficzna informacji, wyjaśniająca jakieś zagadnienie; ikonografika


SJP.pl


infografika

przystępna wizualizacja graficzna informacji, wyjaśniająca jakieś zagadnienie; ikonografika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) eduk. poligr. ilustracja z niewielką ilością tekstu wyjaśniająca jakieś zagadnienie

Wiktionary

Infografika (grafika informacyjna) – graficzna wizualizacja informacji, danych i wiedzy, zaprojektowana tak, by przekazywać odbiorcom złożone dane w przystępny i jasny sposób. Proces tworzenia infografiki nazywamy wizualizacją danych, projektowaniem informacji lub architekturą informacji. Przejrzystość przekazu jest w niej priorytetowa. Infografika ma za zadanie przykuć uwagę adresata i umożliwić mu szybkie zapoznanie się z zawartością.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz podręcznik zawiera oryginalne infografiki, które ułatwiają zainteresowanie ucznia lekcją.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. infograficzny

Wiktionary


infoholik

osoba uzależniona od zdobywania nowych danych i informacji, głównie z internetu; dataholik


SJP.pl


infoholizm

uzależnienie od zdobywania nowych danych i informacji, głównie z internetu; dataholizm


SJP.pl


infokiosk

specjalny komputer z przydatnymi informacjami, np. z informacjami dla turystów; kiosk multimedialny, kiosk informacyjny


SJP.pl

Infokiosk (ang. "interactive kiosk") – interaktywny punkt informacyjny, który należy do grupy samoobsługowych urządzeń elektronicznych.

Wikipedia


infolinia

informacyjne połączenie telefoniczne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. połączenie telefoniczne uruchomione w celach informacyjnych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔˈlʲĩɲja, AS: ĩnfolʹĩńi ̯a

Wiktionary


infomat

urządzenie komputerowe do przekazywania określonych informacji


SJP.pl


infopunkt

punkt informacyjny


SJP.pl


infor.

skrót od: informatyka, informatyczny; inform., inf.


SJP.pl


inform.

skrót od: informatyka, informatyczny; inf., infor.


SJP.pl


informacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) poinformowanie o czymś, zakomunikowanie

 (1.2) miejsce, w którym udziela się wiadomości z określonej dziedziny

 (1.3) inform. dane przesyłane bądź przetwarzane

Wiktionary

Informacja (łac. "informatio" – przedstawienie, wizerunek; informare – kształtować, przedstawiać) – termin interdyscyplinarny, definiowany różnie w różnych dziedzinach nauki; najogólniej – właściwość pewnych obiektów, relacja między elementami zbiorów pewnych obiektów, której istotą jest zmniejszanie niepewności (nieokreśloności).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na tablicy ogłoszeń jest informacja o planowaćanowanej przerwie w dostawie prądu.

 (1.1) Profesor podał wczoraj informację o zmianie harmonogramu zajęć.

 (1.1) Pracownik obsługi klienta udzielił mi szczegółowych informacji na temat procedury zwrotu towaru.

 (1.1) Gazeta jest dobrym źródłem informacji.

 (1.2) Moja mama pracuje w informacji kolejowej.

 (1.3) Bit jest dla komputera najmniejszą jednostką informacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔrˈmat͡sʲja, AS: ĩnformacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informator m., informatorka ż., informatyk mos., informowanie n., poinformowanie n.

 czas. informować ndk.

 przym. informacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiadomość, sensacja, niespodzianka, adnotacja, notatka, artykuł, wieść, nowina, powiadomienie, pouczenie, pot. bomba

 (1.2) okienko

Wiktionary


informacjochłonny

wymagający do działania wielu informacji


SJP.pl


informacyjność

→ informacyjny


SJP.pl

Patrz:

informacyjny

informacyjny

przymiotnik

 (1.1) dostarczający wiadomości lub innych informacji

 (1.2) związany z informacjami, ich przesyłaniem i przetwarzaniem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po drodze usiłuję odczytywać szyldy sklepów i napisy informacyjne.

 (1.2) Specyfika rynków finansowych sprzyja występowaniu znacznej asymetrii informacyjnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔrmaˈt͡sɨjnɨ, AS: ĩnformacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informacja ż., informator m., informatorka ż., informacyjność ż., informowanie n., poinformowanie n.

 czas. informować ndk., poinformować dk., doinformować dk.

 przysł. informacyjnie

Wiktionary


informal

dopisek na zaproszeniu informujący o tym, że nie obowiązuje strój wizytowy; tenue de ville


SJP.pl


informator

osoba, która udziela informacji, wyjaśnień


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba udzielająca informacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) broszura zawierająca informacje

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • osobowe źródło informacji
  • informator (językoznawstwo)
  • Informator (film)
  • informator – publikacja udzielająca informacji na jakiś temat

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔrˈmatɔr, AS: ĩnformator

Wiktionary

Powiązane:

 czas. informować ndk., poinformować dk.

 rzecz.

:: informacja ż.

:: (1.1) fż. informatorka ż.

 przym. informatywny

Wiktionary


informatorium

rzadko: wydawnictwo dostarczające szczegółowych danych z danej dziedziny; informator


SJP.pl


informatorka

kobieta, która udziela informacji, wyjaśnień


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od: informator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informacja ż., informacyjność ż., informowanie n., poinformowanie n.

:: fm. informator m.

 czas. informować ndk., poinformować dk., doinformować dk.

 przym. informacyjny

 przysł. informacyjnie

Wiktionary


informatorski

→ informator (osoba)


SJP.pl


informatyczka

→ informatyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta zajmująca się systemami informatycznymi

Wiktionary

Patrz:

informatyk

Przykłady

 (1.1) Szkoda, że nie wspomniałaś, że jesteś informatyczką – wykorzystalibyśmy twoją umiejętność programowania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔrmaˈtɨt͡ʃka, AS: ĩnformatyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informatyka, informatyk

 przym. informatyczny

 czas. informować

Wiktionary


informatycznie

przysłówek

 (1.1) w sposób informatyczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informatyk mos., informatyka ż.

Wiktionary


informatyczny

→ informatyka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od informatyka

Wiktionary

Patrz:

informatyka

Przykłady

 (1.1) Student niósł pięć książek informatycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔrmaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: ĩnformatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. informatyka.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komputerowy

Wiktionary


informatyk

osoba zajmująca się zawodowo informatyką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek zajmujący się zawodowo informatyką

Wiktionary

Informatyk ( Informatiker, computing professional) – osoba wykonująca jeden z zawodów informatycznych, prowadząca badania naukowe w dziedzinie informatyki lub nauczająca informatyki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój brat szuka pracy jako informatyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔrˈmatɨk, AS: ĩnformatyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informatyka ż., informacja ż., informatyzacja ż.

:: fż. informatyczka ż.

 czas. informatyzować, zinformatyzować, informować, poinformować

 przym. informatyczny

 przysł. informatycznie

Wiktionary


informatyka

gałąź nauki i techniki zajmująca się teorią i technologią przetwarzania informacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o gromadzeniu i przetwarzaniu informacji;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: informatyk

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głównymi dyscyplinami wchodzącymi w skład kognitywistyki są: neurobiologia, neuropsychologia, neurokognitywistyka, społeczna nauka poznawcza, psychologia poznawcza, informatyka, sztuczna inteligencja, robotyka kognitywna, językoznawstwo kognitywne, teoria obliczeń i teoria informacji, antropologia kulturowa, filozofia umysłu oraz wybrane działy logiki (zwłaszcza logika epistemiczna, doksastyczna, semantyka logiczna i teoria systemów dedukcyjnych z jej twierdzeniami limitacyjnymi).

 (1.1) Obecnie informatyka zajmuje się przetwarzaniem informacji za pomocą komputerów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔrˈmatɨka, AS: ĩnformatyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informatyk mos., informatyczka ż.

 przym. informatyczny

 przysł. informatycznie

Wiktionary


informatywny

będący nośnikiem informacji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który dostarcza informacji

Wiktionary


informatyzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) inform. wprowadzenie systemów informatycznych w jednym lub kilku sektorach działalności;

Wiktionary

Informatyzacja – działania mające na celu poprawę funkcjonowania systemów informacyjnych, sterowania oraz innych systemów poprzez zastosowanie narzędzi i metod informatyki w zakresie gromadzenia, przetwarzania, przechowywania oraz udostępniania informacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zasadzie komputeryzacja winna poprzedzać informatyzację.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informatyzowanie n., zinformatyzowanie n., informatyk mos.

 czas. informować, informatyzować ndk., informatyzować się ndk., zinformatyzować dk., zinformatyzować się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) informatyzowanie

Wiktionary


informatyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) inform. wprowadzanie systemów informatycznych w jednym lub kilku sektorach działalności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pieniądze ze sprzedaży przyspieszą proces informatyzowania naszej fabryki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zinformatyzowanie n., informatyzacja ż.

 czas. informatyzować ndk., informatyzować się ndk., zinformatyzować dk., zinformatyzować się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) informatyzacja

Wiktionary


informatyzować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zinformatyzować)

 (1.1) inform. wprowadzać systemy informatyczne w jednym lub kilku sektorach działalności

czasownik zwrotny niedokonany informatyzować się (dk. zinformatyzować się)

 (2.1) inform. wprowadzać systemy informatyczne w jednym lub kilku sektorach własnej działalności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dyrekcja zaczęła informatyzować biura jakieś trzydzieści lat temu.

 (2.1) Dzięki funduszom inwestycyjnym fabryki informatyzowały się dosyć sprawnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informatyk mos., informatyzacja ż., informatyzowanie n., zinformatyzowanie n.

 czas. zinformatyzować dk., zinformatyzować się dk.

Wiktionary


informel

1. tendencja w sztukach plastycznych, przejawiająca się w wykorzystywaniu metody automatyzmu i działania przypadku w procesie tworzenia dzieła;
2. obraz powstał zgodnie z tą tendencją


SJP.pl

In

Wikipedia


informelista

artysta tworzący dzieła zgodnie z zasadami informelu


SJP.pl


informetria

Informetria — nauka o zastosowaniu metod matematycznych do badań stanu informacji, dla określenia i analizy jej zjawisk, do wyszukiwania jej praw. Wykorzystywana do mierzenia wszystkiego co da się zmierzyć w informatologii. Metody matematyczne w informetrii: algebra elementarna, algebra wyższa, analiza matematyczna, rachunek prawdopodobieństwa, logika, teoria zbiorów i relacji, statystyka opisowa, metody formalizacji graficznej.

Wikipedia


informosom

rybosom połączony z białkami, zawarty w cytoplazmie jaja zwierząt i człowieka


SJP.pl


informowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|informować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zadaniem instytutu jest informowanie oraz kształtowanie opinii o środowisku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔrmɔˈvãɲɛ, AS: ĩnformovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poinformowanie n., informacja ż., informator m., informatorka ż., informacyjność ż.

 czas. informować ndk., poinformować dk.

 przym. informacyjny

 przysł. informacyjnie

Wiktionary


informować

udzielać informacji, powiadamiać o czymś; podawać do wiadomości, objaśniać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. poinformować)

 (1.1) przekazywać wiadomość i objaśniać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zamierzamy informować na bieżąco o wielkości długu publicznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfɔrˈmɔvat͡ɕ, AS: ĩnformovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informacja ż., informator m., informatorka ż., informatyk mos., informatyczka ż., informatyzacja ż., informowanie n., poinformowanie n., info n.

 czas. poinformować dk.

 przym. informacyjny, informatyczny

 przysł. informacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dawać znać, powiadamiać, udzielać informacji, uwiadamiać, zawiadamiać

Wiktionary


infosfera

środowisko informacyjne człowieka zawierające rodzaje informacji, które są mu potrzebne do funkcjonowania w społeczeństwie


SJP.pl

Infosfera (ang. "infosphere") – środowisko informacyjne człowieka zawierające te rodzaje informacji, które są mu potrzebne do funkcjonowania w społeczeństwie. W tej sferze mają miejsce wszelkie wymiany komunikatów.

Wikipedia


infostrada

połączenie w sieci komputerowej o dużej przepustowości


SJP.pl

Infostrada ( information highway) – wizja globalnej sieci komunikacyjnej integrującej Internet, sieć kablową, telefonię oraz inne media elektronicznego przekazu w ramach rozwijającego się społeczeństwa informacyjnego. Spopularyzowana szczególnie za prezydentury Billa Clintona. Termin Infostrada na długo przed amerykańskimi pomysłami po raz pierwszy został wprowadzony w Polsce ok. roku 1970 przez Andrzeja Targowskiego.

Wikipedia


infotainments

[czytaj: infotejnments] wiadomości telewizyjne podawane w formie rozrywkowej


SJP.pl


infotechnik

technik specjalizujący się w informatyce lub sprzęcie komputerowym


SJP.pl


infra-

przedrostek

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych, oznaczający: poniżej, późniejszy, wewnątrz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) infra- + czerwony = infraczerwony

 (1.1) infra- + rząd = infrarząd

Wiktionary


infraczerwień

promieniowanie podczerwone; niewidzialne dla ludzkiego oka promieniowanie elektromagnetyczne


SJP.pl


infraczerwony

dotyczący promieniowania podczerwonego, niewidzialnego dla ludzkiego oka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fiz. rzad. podczerwony

Wiktionary


infradźwięk

dźwięk o częstotliwości poniżej zakresu słyszalnego dla ludzkiego ucha; poddźwięk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt niskiej by być słyszalną dla człowieka (zależnie od definicji poniżej 16 albo 20 Hz);

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poddźwięk

Wiktionary


infradźwiękowy

→ infradźwięk


SJP.pl

Patrz:

infradźwięk

infragromada

kategoria pomocnicza dla gromady w systematyce roślin lub zwierząt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) syst. kategoria pomocnicza w systematyce niższa od gromady i podgromady;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grzebiące są rzędem ptaków z infragromady ptaków neognatycznych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gromada ż.

Wiktionary


infrakcja

dawniej: naruszenie czegoś, złamanie


SJP.pl


infralokacja

wykrywanie obiektów i określanie ich położenia w przestrzeni przy użyciu emitowanego lub odbijanego przez nie elektromagnetycznego promieniowania cieplnego; termolokacja


SJP.pl


infrarząd

kategoria systematyczna pomocnicza dla rzędu, używana w systematyce organizmów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biol. syst. kategoria systematyczna niższa rangą od podrzędu, wyższa od parworzędu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opis przypomina dinozaura z infrarzędu zauropodów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podrząd mrz.

Wiktionary


infrastruktura

zasoby instytucjonalne i materialne niezbędne do należytego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki itd.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia;

Wiktionary

Infrastruktura (z łac. "infra" – pod i "structura" – budowa) – podstawowe urządzenia i systemy służące państwu, miastu lub innym obszarom, w tym usługi i urządzenia niezbędne do poprawnego funkcjonowania.

Infrastruktura składa się z publicznych i prywatnych usprawnień fizycznych, takich jak drogi, koleje, mosty, tunele, zaopatrzenie w wodę, kanały ściekowe, sieci elektryczne i telekomunikacja (w tym łączność z Internetem i prędkości łączy szerokopasmowych).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Infrastrukturę społeczną stanowią np. budynki publiczne; techniczną – urządzenia i sieci zaopatrujące w prąd, gaz, ogrzewanie, wodę, kanalizacja, firmy sprzątające śmieci, telewizja, radio, internet. Infrastrukturę transportową – m.in. drogi, mosty, tunele, chodniki, linie kolejowe, stacje, porty, kanały, śluzy, lądowiska, urządzenia kontroli lotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnfrastrukˈtura, AS: ĩnfrastruktura

Wiktionary

Powiązane:

 przym. infrastrukturalny

 przysł. infrastrukturalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaplecze

Wiktionary


infrastrukturalny

związany z zasobami materialnymi i instytucjonalnymi niezbędnymi do funkcjonowania społeczeństwa i gospodarki


SJP.pl


infratest

firma zajmująca się badaniami opinii publicznej i sondażami, w tym oglądalności programów RTV; badanie wykonane przez tę firmę


SJP.pl


infrazon

środowiskowo: fryzjerskie urządzenie przyspieszające zabiegi chemiczne i pielęgnacyjne na włosach; klimazon


SJP.pl


infundibulum

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) anat. nazwa kilku organów, struktur anatomicznych roślin i zwierząt, mających lejkowaty kształt

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Infundibulum – rodzaj ślimaków z rodziny Trochidae
  • infundibulum – w anatomii zwierząt i roślin ogólne określenie struktur o lejkowatym kształcie
  • infundibulum (hydorecjum) – część ciała stułbiopławów
  • infundibulum – zewnętrzna jamka w przyssawce głowonogów
  • infundibulum – syfon głowonogów
  • infundibulum – część genitaliów samic biedronek
  • infundibulum (stożek tętniczy) – część układu krwionośnego kręgowców
  • infundibulum (część mieszka włosowego) – lejek lub rurka w skórze kręgowców
  • infundibulum (lejek) – część międzymózgowia kręgowców
  • infundibulum (miedniczka nerkowa) – część moczowodu kręgowców
  • infundibulum (lejek) – część jajowodu kręgowców
  • infundibulum – lejkowata część zęba niektórych ssaków

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) lejek

Wiktionary


infundybuła

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zob. infundibulum.

Wiktionary


infuzja

1. wprowadzenie do organizmu dożylnie, podskórnie lub doodbytniczo większej ilości płynu w celach leczniczych; wlew, wlewka
2. dawniej: napar z wcześniej wymoczonych ziół


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • infuzja dożylna
  • infuzja doszpikowa

Wikipedia


infuzoria

pierwotniak poruszający się za pomocą delikatnych rzęsek lub kurczliwych rurkowatych wypustek, służących także do chwytania i wysysania zdobyczy; Ciliata


SJP.pl


infuzorie

klasa pierwotniaków


SJP.pl


infuzorka

naczynie używane w aptekach do robienia naparów z ziół


SJP.pl


infuzować

wpływać różnymi składnikami na smak alkoholu


SJP.pl


infuzyjny

przymiotnik od: infuzja


SJP.pl


infuła

1. nakrycie głowy biskupów lub książąt wschodnich; mitra;
2. przenośnie: godność biskupa;
3. w starożytnym Rzymie: opaska symbolizująca władzę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. liturgiczne nakrycie głowy biskupów, infułatów i opatów

 (1.2) rel. przen. godność biskupa

 (1.3) pot. przest. infułat, biskup

 (1.4) hist. opaska symbolizująca władzę lub godność w starożytnym Rzymie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ceremoniarz zdjął infułę z głowy biskupa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infułat m.

 przym. infułacki

Wiktionary


infułacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kośc. daw. parafia obsadzona przez infułata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infułat mos.

Wiktionary


infułacki

odnoszący się do godności infułata, należący do infułata


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z godnością infułata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infułat mos., infuła ż.

Wiktionary


infułat

duchowny katolicki nie będący biskupem, ale mający prawo noszenia infuły; mitrat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. rel. prałat mający przywilej noszenia infuły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dawnym pałacu infułatów wymieniono wszystkie okna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. infuła ż., infułacja ż.

 przym. infułacki

Wiktionary


infułowaty

piestrzenica infułowata - gatunek grzybów z rodziny krążkownicowatych


SJP.pl


inga

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Inga – imię żeńskie pochodzenia germańskiego.

Wywodzi się od zdrobnienia grupy imion, także męskich, znanych w kulturach germańskich i skandynawskich rozpoczynających się od "Ing-", imienia jednego z normandzkich bóstw.

W 2026 roku w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazanych zostało 8178 kobiet z pierwszym imieniem Inga.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Inga wtuliła się w Kazimierzowy kołnierz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩŋɡa, AS: ĩŋga

Wiktionary


ingarden

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Roman Kajetan Ingarden (1852–1926) – polski hydrolog, ojciec Romana Witolda Ingardena
  • Roman Witold Ingarden (1893–1970) – polski filozof
  • Roman Stanisław Ingarden (1920–2011) – polski fizyk, syn Romana Witolda Ingardena
  • Jerzy Kazimierz Ingarden (1921–1949) – polski pilot RAF, żołnierz armii Andersa, syn Romana Witolda Ingardena
  • Marta Ingarden (1921–2009) – polska architekt, żona Janusza Ingardena
  • Janusz Ingarden (1923–2005) – polski architekt, syn Romana Witolda Ingardena
  • Krzysztof Ingarden (ur. 1957) – polski architekt, syn Romana Stanisława Ingardena

Wikipedia


ingeborga

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Ingeborga – imię żeńskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od złożenia słów "Ing" – imię jednego z nordyckich bogów i "borg" oznaczającego „forteca”, „twierdza”.

W styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 726 kobiet o imieniu Ingeborga i 142 kobiety o imieniu Ingeborg, nadanym jako imię pierwsze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trębacz zagrał na pogrzebie Ingeborgi dwie żałobne melodie.

 (1.1) Dziedzic zapisał Ingebordze kawał ziemi pod Raciborowicami.

Wiktionary


ingenium

wrodzone zdolności i predyspozycje artysty; talent


SJP.pl


ingerencja

1. mieszanie się do czegoś, wtrącanie się w cudze sprawy;
2. naruszanie jakiegoś stanu przez czynniki zewnętrzne; wpływanie na coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wpływ na coś, mieszanie się do jakiejś sprawy, interweniowanie, wtrącanie się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋɡɛˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩŋgerẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ingerować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) interwencja

Wiktionary


ingerencyjny

→ ingerencja


SJP.pl

Patrz:

ingerencja

ingerent

rzadko: osoba wtrącająca się w czyjeś sprawy


SJP.pl


ingerować

mieszać się, wtrącać się do czegoś; wywierać wpływ na coś (na kogoś)


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaingerować)

 (1.1) zajmować się jakimiś sprawami bez zgody podmiotów, których one bezpośrednio dotyczą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jakiej sytuacji ingerowałabyś w przypadku tak postępującej młodzieży?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ingerencja ż., ingerowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) interweniować, mieszać się, wdawać się, wtrącać się

Wiktionary


ingkou

miasto w Chinach; Yingkou


SJP.pl


inglot

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacek Inglot (ur. 1962) – polski pisarz fantastyczny
  • Jan Inglot (1906-1994) – polski chemik
  • Dominic Inglot (ur. 1986) – brytyjski tenisista
  • Mieczysław Inglot (1931-2019) – polski historyk literatury, profesor nauk humanistycznych, badacz literatury romantyzmu
  • Robert Inglot (ur. 1958) – polski aktor telewizyjny i filmowy
  • Stefan Inglot (1902-1994) – polski historyk
  • Wincenty Inglot (1889-1960) – polski polityk
  • Wojciech Inglot (1955-2013) – polski przedsiębiorca, założyciel firmy Inglot
  • Inglot – polskie przedsiębiorstwo kosmetyczne o globalnym zasięgu

Wikipedia


ingmar

imię męskie


SJP.pl


ingoda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji na Zabajkalu, która po połączeniu z Ononem tworzy Szyłkę;

Wiktionary

In

Wikipedia


ingolstadt

Ingolstadt – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Górna Bawaria, siedziba regionu Ingolstadt. Leży ok. 80 km na północ od Monachium, w dolinie Dunaju, a jego zabytkowe centrum położone jest na lewym brzegu tej rzeki. Miasto o powierzchni 133,4 km² liczy 137 716 mieszkańców (30 września 2021).

Wikipedia


ingot

sztaba metalu, zwykle złota lub srebra


SJP.pl


ingracjacja

postępowanie zmierzające do wywołania pozytywnego nastawienia jakiejś osoby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. celowe działanie, które ma na celu uzyskanie dla siebie czyjejś przychylności

Wiktionary

Ingracjacja ("wkradanie się w cudze łaski") – technika manipulacji, działanie mające na celu zdobycie sympatii (wytworzenie pozytywnej postawy).

Istota tego zachowania sprowadza się do stworzenia pozytywnego obrazu własnej osoby u drugiego człowieka oraz zastosowania różnego typu technik mających na celu uzyskanie sympatii do siebie oraz próby wymuszenia uznania wszystkich walorów. Zaprzyjaźnienie się ma charakter czysto instrumentalny, i jednocześnie jest narzędziem uzyskania wpływu.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) pot. podlizywanie się

Wiktionary


ingracjacyjny

→ ingracjacja


SJP.pl

Patrz:

ingracjacja

ingram

seria pistoletów maszynowych zaprojektowana przez Gordona Ingrama


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ingram – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Allegheny
  • Ingram – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Kerr
  • Ingram – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Rusk
  • Ingram (ang. Ingram Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Randolph
  • Ingram – miejscowość w hrabstwie Northumberland (Anglia)
  • Ingram M10 – amerykański pistolet maszynowy

Wikipedia


ingrediencja

składnik mieszaniny; ingredient, domieszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) składnik jakiejś mieszaniny lub przepisu, najczęściej kulinarnego lub mikstury lekarskiej, rzecz wchodząca w skład czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kuchni francuskiej stosuje się często wykwintne ingrediencje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋɡrɛˈdʲjɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩŋgredʹi ̯ẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ingredient m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ingredient, składnik, składowa

Wiktionary


ingredient

składnik mieszaniny; ingrediencja, domieszka


SJP.pl


ingremiacja

przyjęcie do jakiejś grupy, gremium; kooptacja


SJP.pl


ingres

uroczysty wjazd, uroczyste objęcie władzy lub urzędu przez nowo mianowanego biskupa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kośc. uroczyste objęcie władzy w diecezji przez biskupa, dotyczy także nowoobranych papieży

 (1.2) hist. w I Rzeczypostpolitej: uroczyste objęcie władzy przez starostów albo wojewodów

 (1.3) druk. główka artykułu

Wiktionary

Ingres ( ingressus „wejście” od ingredi „wejść”) – uroczyste objęcie władzy przez biskupa ordynariusza nad diecezją.

W Kościele katolickim nowemu biskupowi hołd ("homagium") składają biskupi pomocniczy, księża, zakonnicy i wierni świeccy. Kościół katolicki zaleca, aby odbywała się wtedy uroczysta procesja do kościoła katedralnego z udziałem duchownych i wiernych.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.3) lid

Wiktionary


ingresja

lokalne zalanie lądu przez morze


SJP.pl

In

Wikipedia


ingresowy

→ ingres


SJP.pl

Patrz:

ingres

ingresyjny

dotyczący ingresji (lokalnego zalania lądu przez morze)


SJP.pl


ingria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. kraina historyczna leżąca nad brzegiem Zatoki Fińskiej, na południe od Karelii a na wschód od Estonii, obecnie w granicach administracyjnych Rosji;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ingria – kraina nad Zatoką Fińską
  • Ingria – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Turyn.
  • Ingria – państwo istniejące w latach 1919-1920

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ingryjski

 rzecz. ingryjski mrz.

Wiktionary


ingrid

imię żeńskie


SJP.pl


ingryda

imię żeńskie


SJP.pl

In

Wikipedia


ingryjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Ingrią, dotyczący Ingrii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język ingryjski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ingria ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) iżorski

Wiktionary


ingulec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na południu Ukrainy, prawy dopływ Dniepru;

Wiktionary

Ingulec ( Інгулець "Inhułeć", Малий Інгул "Małyj Inhuł") – rzeka na południu Ukrainy, prawy dopływ Dniepru.

Bierze początek na Wyżynie Naddnieprzańskiej. Długość rzeki to 549 km (żeglowna na długości 109 km), powierzchnia dorzecza 13 700 km².

Głównymi dopływami są: Saksahań, Wysuń, Żowta.

Wikipedia


inguri

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Gruzji, płynąca przez Swanetię i Nizinę Kolchidzką, uchodzi do Morza Czarnego;

Wiktionary

Inguri (gruz. ენგური - Enguri; abch. Егры - Egry; ros. Ингури - Inguri) – rzeka na Kaukazie Zachodnim.

Zaczyna się w Gruzji kilkoma spływami z lodowców Pasma Głównego Wielkiego Kaukazu takimi jak Lechziri, Caneri czy Adiszi. W biegu górnym płynie przez Swanetię, w biegu dolnym zaś przez Nizinę Kolchidzką. W biegu dolnym stanowi granicę pomiędzy gruzińskim regionem Megrelia i Górna Swanetia a separatystyczną Abchazją. Uchodzi do Morza Czarnego.

Wikipedia


inguski

dotyczący Inguszów, związany z Inguszami, właściwy Inguszom


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Inguszami, dotyczący Inguszów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język inguski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inguszetia ż., Ingusz mos., Inguszka ż.

 przym. inguszecki

Wiktionary


inguskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem inguskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem inguskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku inguskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩŋˈɡuskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ĩŋguskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


ingusz

mieszkaniec Inguszetii


SJP.pl


inguszecki

→ Inguszetia; inguszetyjski


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Inguszetią, dotyczący Inguszetii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inguszetia ż., Ingusz mos., Inguszka ż., inguski mrz.

 przym. inguski

Wiktionary


inguszetia

rosyjska republika na Kaukazie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Wiktionary

Inguszetia ( Ингушетия, Гӏалгӏайче), Republika Inguszetii (ros. Респу́блика Ингуше́тия, ing. ГIалгIай Мохк, "Ghalghaj Mochk") – republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona na północny Kaukazu. W ramach federacji Inguszetia graniczy z Osetią Północną oraz Czeczenią, ma także zewnętrzną granicę z gruzińskim regionem Mccheta-Mtianetii (gminy Kazbegi i Duszeti).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ofiarami ataku terrorystycznego było siedmiu pracowników MSW republiki Inguszetii, ponadto 15 osób zostało rannych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inguski mrz., Ingusz, Inguszka

 przym. inguski, inguszecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Inguszetii

Wiktionary


inguszetyjski

→ Inguszetia; inguszecki


SJP.pl


inguszka

mieszkanka Inguszetii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) członkini narodu Inguszów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inguszetia ż., inguski mrz.

:: fm. Ingusz mos.

 przym. inguski, inguszecki, inguszetyjski

Wiktionary


inguł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Bohu;

Wiktionary

Inguł ( Інгул "Inhuł") – rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Bohu.

Płynie przez obwód kirowogradzki i mikołajowski. Długość rzeki 354 km, powierzchnia dorzecza – 9890 km².

Wikipedia


ingwer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. imbir

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zozwor

Wiktionary


inhalacja

wdychanie w celach leczniczych pary lub rozpylonych płynów; wziewanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. wdychanie pary wodnej, gazów lub substancji w celach leczniczych;

Wiktionary

In

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩnxaˈlat͡sʲja, AS: ĩnχalacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inhalatorium n., inhalator m., inhalatorek m., inhalowanie n.

 czas. inhalować

 przym. inhalacyjny

Wiktionary


inhalacyjny

dotyczący inhalacji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący inhalacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inhalator mrz., inhalacja ż.

Wiktionary


inhalator

1. urządzenie do rozpylania płynów lub proszków przeznaczonych do wdychania, zwykle w celach leczniczych;
2. inhalator tlenowy - urządzenie pokładowe samolotów umożliwiające załodze oddychanie tlenem z butli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. sprzęt służący do inhalacji i terapii dróg oddechowych;

Wiktionary

Inhalator, nebulizator – wyrób medyczny przeznaczony do inhalacji, terapii górnych i dolnych dróg oddechowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Importer zmuszony był wycofać z aptek partię skażonych inhalatorów proszkowych dla kotów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnxaˈlatɔr, AS: ĩnχalator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inhalacja ż., inhalowanie n.

 czas. inhalować

 przym. inhalacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nebulizator m.

Wiktionary


inhalatorek

zdrobnienie od: inhalator


SJP.pl


inhalatorium

miejsce do przeprowadzania inhalacji; inhalatornia, wziewalnia


SJP.pl

Inhalatorium (wziewalnia, waporatorium) – miejsce powstałe naturalnie lub utworzone sztucznie, w którym substancje lecznicze są pobierane w drodze inhalacji. Inhalacje mogą być prowadzone w naturalnych wziewalniach – przestrzeniach powietrznych, powstających wokół źródeł wód gorących, bijących bezpośrednio z głębokich pokładów. Podobne wziewalnie powstają wokół urządzeń budowanych w celu otrzymywania soli kuchennej metodą zagęszczania solanki.

Wikipedia


inhalatornia

miejsce do przeprowadzania inhalacji; inhalatorium, wziewalnia


SJP.pl


inhalować

wdychać coś, najczęściej w celach leczniczych; wziewać


SJP.pl


inherencja

przynależność


SJP.pl


inherentny

nieodłączny, tkwiący w istocie, przynależący do czegoś, nieodzowny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nierozłącznie z czymś związany, tkwiący w istocie, strukturze, naturze czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnxɛˈrɛ̃ntnɨ, AS: ĩnχerẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. inherentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyrodzony, właściwy, nieodłączny

Wiktionary


inhibicja

zahamowanie, zatrzymanie, zakaz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) proces hamowania lub ograniczania działań, reakcji lub zachowań, stosowany w różnych dziedzinach, m.in. w chemii, biologii, psychologii czy prawie

Wiktionary

Inhibicja – zmniejszanie szybkości reakcji chemicznej spowodowane dodatkiem substancji (inhibitora) wpływającej na stężenie reagentów, katalizatora lub produktu pośredniego.

Bywa ona niepoprawnie nazywana "katalizą ujemną", a inhibitor bywa niepoprawnie nazywany "katalizatorem ujemnym".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niektóre bakterie beztlenowe tolerują krótką ekspozycję na atmosferę tlenową. Powoduje ona wprawdzie inhibicję wzrostu, nie zabija jednak bakterii.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. inhibicyjny

 rzecz. inhibitor mrz.

Wiktionary


inhibicyjny

przymiotnik od: inhibicja


SJP.pl


inhibina

białko jajnika, peptyd biorący udział w regulacji cyklu miesiączkowego


SJP.pl

Inhibina – peptyd będący inhibitorem syntezy i wydzielania FSH, biorący także udział w regulacji cyklu miesiączkowego. U kobiet inhibina jest produkowana przez warstwę ziarnistą pęcherzyka dominującego, ciałko żółte, a także łożysko i przysadkę. U mężczyzn inhibina jest produkowana przez komórki Sertolego i pomaga w lokalnej regulacji spermatogenezy oraz jest głównym czynnikiem, który hamuje wydzielanie FSH.

Wikipedia


inhibinowy

→ inhibina


SJP.pl

Patrz:

inhibina

inhibitor

w chemii, biologii: związek chemiczny powodujący zahamowanie bądź spowolnienie reakcji chemicznej albo działanie enzymu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. substancja zwalniająca lub hamująca reakcję chemiczną;

Wiktionary

In

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩnxʲiˈbʲitɔr, AS: ĩnχʹibʹitor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inhibicja ż.

 przym. inhibicyjny, inhibitorowy

Wiktionary


inhibitorowy

związany z inhibitorem


SJP.pl


inhibitory

forma rzeczownika.

 (1.1) M., B. i W. lm. od inhibitor

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnxʲibʲiˈtɔrɨ, AS: ĩnχʹibʹitory

Wiktionary


inhumacja

pogrzebanie zwłok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. pogrzebanie zmarłego w ziemi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ludność praktykowała obrządek birytualny, to jest zarówno kremację, jak i inhumację, co uważane jest za cechę charakterystyczną kultury wielbarskiej.

 (1.1) Występowanie w nich inhumacji i kremacji świadczy o etnicznej niejednolitości huńskiej ordy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. inhumacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogrzeb

Wiktionary


inhumacyjny

→ inhumacja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z inhumacją, dotyczący inhumacji

Wiktionary

Patrz:

inhumacja

Powiązane:

 rzecz. inhumacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogrzebowy

Wiktionary


inia

1. delfin słodkowodny z dorzecza Amazonki;
2. punkt, według którego dokonuje się pomiaru ludzkiej czaszki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Inia amazońska (Inia geoffrensis) – gatunek ssaka z rodziny iniowatych (Iniidae)
  • Inia araguaiaensis – gatunek ssaka z rodziny iniowatych (Iniidae)
  • Inia (rodzaj)
  • Iniowate (Inidae)
  • Inia – rzeka w Rosji, dopływ Obu
  • Inia – wieś w Republice Cypryjskiej

Wikipedia


inicjacja

1. zapoczątkowanie lub rozpoczęcie się czegoś
2. przyjęcie nowego członka do jakiegoś tajnego stowarzyszenia, bractwa, sekty; wtajemniczenie;
3. osiąganie nowych etapów i wtajemniczeń w procesie stawania się dorosłym;
4. w niektórych kulturach: obrzędy towarzyszące osiąganiu takich etapów, przyjmowaniu do społeczności dorosłych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rozpoczęcie czynności, procesu działania

 (1.2) ceremonia przyjęcia nowego członka

 (1.3) wtajemniczenie w coś, zaznajomienie się z czymś nowym, zapoznanie się

Wiktionary

Inicjacja występuje w następujących znaczeniach:

Często inicjacja jest zrytualizowana i towarzyszy jej odpowiednia ceremonia. Jest tak zwłaszcza w przypadku, kiedy inicjowany wstępuje do jakiegoś zakonu lub tajnego stowarzyszenia, co oznacza wtajemniczenie w sekretne doktryny czy misteria starożytne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Musimy jej podziękować za inicjację tych cudownych spotkań.

 (1.2) Warunkiem koniecznym odbycia inicjacji w sekcie jest wpłacenie dużej sumy na jej konto.

 (1.3) Kasia często się chwali, że przeszła inicjację seksualną w wieku 15 lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩɲiˈt͡sʲjat͡sʲja, AS: ĩńicʹi ̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. inicjować, zainicjować

 rzecz. inicjator m., inicjatorka ż., inicjowanie n., zainicjowanie n., inicjał mrz.

 przym. inicjacyjny, inicjatorski

 przysł. inicjacyjnie

Wiktionary


inicjacyjny

→ inicjacja


SJP.pl

Patrz:

inicjacja

inicjalizacja

w informatyce: nadanie wartości początkowych dowolnemu obiektowi


SJP.pl

Inicjalizacja – nadanie wartości/stanów początkowych dowolnemu obiektowi. W ogólnym przypadku obiektem może być zmienna, określony obszar pamięci przydzielony dynamicznie itp. W przypadku programowania obiektowego inicjalizacją obiektów zajmują się zwykle konstruktory należące do odpowiedniej klasy.

Wikipedia


inicjalizacyjny

→ inicjalizacja


SJP.pl

Patrz:

inicjalizacja

inicjalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|inicjalizować.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Służą do inicjalizowania pól klasy, w tym stałych i referencji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩɲit͡sʲjalʲizɔˈvãɲɛ, AS: ĩńicʹi ̯alʹizovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. inicjalizować

Wiktionary


inicjalizować

w informatyce: nadawać początkowe wartości; inicjować


SJP.pl

czasownik przechodni

 (1.1) nadawać czemuś stan początkowy; rozpoczynać coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩɲit͡sʲjalʲiˈzɔvat͡ɕ, AS: ĩńicʹi ̯alʹizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inicjalizowanie n.

 czas. inicjować

Wiktionary


inicjalność

→ inicjalny


SJP.pl

Patrz:

inicjalny

inicjalny

1. początkowy, umieszczony na początku;
2. komórki inicjalne - w botanice: komórki wierzchołkowe stożka wzrostu;
3. akcent inicjalny - w językoznawstwie: akcent na pierwszej sylabie wyrazu;
4. gleby inicjalne - w geologii: gleby zaczynające się kształtować


SJP.pl


inicjator

osoba występująca z inicjatywą; projektodawca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. osoba występująca z inicjatywą, inicjująca coś, dająca czemuś początek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) chem. czynnik konieczny do zapoczątkowania niektórych reakcji chemicznych, głównie reakcji polimeryzacji

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Inicjator ustawodawczy – to instytucja, osoba lub grupa osób, która tworzy projekt ustawy i zgłasza go pod obrady Sejmu.
  • Inicjator postępowania – to instytucja, osoba lub grupa osób, która zapoczątkowała pewne postępowanie prawne - np: zgłosiła wniosek do prokuratury lub sądu.
  • Inicjator chemiczny – to czynnik fizyczny lub związek chemiczny uruchamiający zajście reakcji chemicznej
  • Inicjator wybuchu – materiał wybuchowy zdolny do szybkiej eksplozji pod wpływem czynnika fizycznego - stosowany w detonatorach i spłonkach.
  • Inicjacja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Artur jest inicjatorem naszego dzisiejszego spotkania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩɲiˈt͡sʲjatɔr, AS: ĩńicʹi ̯ator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inicjatywa ż., inicjacja ż.

:: fż. inicjatorka ż.

 czas. inicjować ndk., zainicjować dk.

 przym. inicjatywny, inicjacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duchowy ojciec, pomysłodawca, projektodawca

Wiktionary


inicjatorka

kobieta występująca z inicjatywą; projektodawczyni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta występująca z inicjatywą, inicjująca coś, dająca czemuś początek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inicjator mos./mrz., inicjacja ż.

Wiktionary


inicjatywa

1. impuls do działania; bodziec;
2. samodzielność i aktywność w działaniu; inicjatywność, przedsiębiorczość, zaradność;
3. realizacja projektu lub pomysłu; działalność;
4. pierwszeństwo w czymś; prymat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) propozycja zrealizowania określonych działań

 (1.2) skłonność do samodzielnego inicjowania działań

 (1.3) w grach: pierwszeństwo dające przewagę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • inicjatywa (w stosunku do jednostki) – zaangażowanie, celowe działanie
  • inicjatywa – przedsięwzięcie, projekt, plan, pomysł lub skupiony wokół nich ruch społeczności
  • inicjatywa przełożonego
  • inicjatywa ustawodawcza
  • inicjatywa ludowa
  • inicjatywa – termin stosowany w grach fabularnych
  • Inicjatywa 3/4
  • Inicjatywa DHARMA
  • Inicjatywa dla Katalonii - Zieloni
  • Inicjatywa dla Polski
  • Inicjatywa Pracownicza
  • Inicjatywa RP

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wprawdzie Neapol został założony przez Greków i język grecki wciąż był tam powszechnie używany, lecz w neapolitańskim regionie Kampanii osiedlono wielu rzymskich weteranów z inicjatywy Cezara, a jeszcze liczniejsi oczekiwali na przyznanie działek ziemi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inicjator mrz./mos., inicjatorka ż.

 czas. inicjować

 przym. inicjatywny

Wiktionary


inicjatywność

samodzielność i aktywność w działaniu; inicjatywa, przedsiębiorczość, zaradność


SJP.pl


inicjatywny

1. rozpoczynający jakieś działanie; inicjujący, założycielski;
2. pobudzający do działania; inspiracyjny, inspiratorski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z inicjatywą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inicjator mos./mrz., inicjatywa ż.

Wiktionary


inicjał

litera rozpoczynająca rozdział lub partię tekstu, wyróżniająca się wielkością, kształtem lub ozdobami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) duża, zwykle ozdobna litera rozpoczynająca akapit tekstu

Wiktionary

Inicjał (śrdw.-łac. "initiale" od łac. "initium", początek). Można go zdefiniować jako:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩˈɲit͡sʲjaw, AS: ĩńicʹi ̯au̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inicjały, inicjatywa ż., inicjowanie n., zainicjowanie n., inicjatywność ż., inicjacja ż.

 czas. inicjować ndk., zainicjować dk.

 przym. inicjałowy, inicjatywny, inicjalny

 przysł. inicjalnie, inicjatywnie

Wiktionary


inicjałowy

związany z inicjałem


SJP.pl


inicjały

litera rozpoczynająca rozdział lub partię tekstu, wyróżniająca się wielkością, kształtem lub ozdobami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pierwsze litery imienia lub imion i nazwiska

forma rzeczownika.

 (2.1) lm. M. zob. inicjał.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem czy we frazie „niedawna premiera książki o SW” chodzi o inicjały Wisławy Szymborskiej, Willa Smitha czy Shirley Watts.

 (1.1) Najciekawsze jest jednak to, że menedżerem ze strony NASA jest człowiek, którego inicjały to ABC.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inicjał m.

 przym. inicjalny

 czas. inicjować

Wiktionary


inicjodawca

osoba lub instytucja występująca z inicjatywą realizacji jakiegoś pomysłu, wykonania jakiegoś projektu


SJP.pl


inicjować

dawać początek czemuś, zapoczątkowywać; występować z inicjatywą, dawać pomysł


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zainicjować)

 (1.1) dawać czemuś początek

 (1.2) występować z inicjatywą, pomysłem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bankructwo kilku banków było elementem inicjującym światowy kryzys finansowy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. inicjalizować, zainicjować

 rzecz. inicjacja ż., inicjał m., inicjały nmos., inicjator m., inicjatorka ż., inicjatywa ż., inicjowanie n.

 przym. inicjacyjny, inicjalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpoczynać, zaczynać, zapoczątkowywać

Wiktionary


iniekcja

1. wstrzyknięcie, zastrzyk;
2. odwzorowanie różnowartościowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zastrzyk

 (1.2) mat. funkcja różnowartościowa;

 (1.3) techn. wtłaczanie lub wstrzyknięcie cieczy lub gazów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zastrzyk w medycynie
  • funkcja różnowartościowa w matematyce

Wikipedia


iniekcyjny

dotyczący iniekcji


SJP.pl


iniektor

inżektor; urządzenie do wtłaczania płynu do obszaru o ciśnieniu wyższym od ciśnienia atmosferycznego


SJP.pl


iniektorowy

związany z iniektorem


SJP.pl


iniektywność

cecha funkcji różnowartościowej (iniekcji)


SJP.pl


iniektywny

w językoznawstwie: artykułowany w wyniku iniekcji - wdechu powietrza spowodowanego ruchem krtani w dół


SJP.pl


iniowate

o cechach iniowatych (rodzina waleni)


SJP.pl

Iniowate (Inidae) – rodzina ssaków z parvordo zębowców (Odontoceti) w obrębie infrarządu waleni (Cetacea).

Wikipedia


iniowaty

o cechach iniowatych (rodzina waleni)


SJP.pl


init.

skrót od: initio (z łaciny: na początku)


SJP.pl


initio

z łaciny: na początku


SJP.pl


iniuria

dawniej: niesprawiedliwość, obraza, zniewaga; krzywda


SJP.pl


injekcja

w matematyce: funkcja różnowartościowej, w której różnym wartościom argumentów odpowiadają różne wartości funkcji; iniekcja


SJP.pl


ink

1. środowiskowo: barwnik używany do wykonania tatuażu;
2. środowiskowo: podpisanie kontraktu na występy


SJP.pl


ink.

skrót od: inkunabuł


SJP.pl


inka

tytuł władcy Inków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. polska kawa zbożowa instant popularna od PRL-u, produkowana w Skawinie;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Inka – władca imperium Inków
  • Inka – marka kawy zbożowej
  • Inka – osada w powiecie stargardzkim
  • Inka – zdrobnienie od imion kończących się na -ina, takich jak Halina, Paulina. Także fryzyjski i fiński odpowiednik Ingi
    • Inka Dowlasz
    • Inka Słodkowska
    • Inka Sobolewska (Grynszpan)
    • Inka Friedrich
    • Inka Parei
    • Inka Christie
  • Inka – pseudonim Danuty Siedzikówny, a także
    • Alicji Solskiej-Jaroszewicz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Inka mos.

Wiktionary


inkandescencja

temperaturowe wytwarzanie światła za pomocą prądu elektrycznego, który cieplnie wzbudza cząsteczki lub atomy


SJP.pl


inkantacja

obrzędowe zaklęcie, śpiewane albo recytowane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. rel. obrzędowe zaklęcie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkãnˈtat͡sʲja, AS: ĩŋkãntacʹi ̯a

Wiktionary


inkantacyjny

→ inkantacja


SJP.pl

Patrz:

inkantacja

inkantować

wymawiać lub wyśpiewywać obrzędowe zaklęcia albo modły


SJP.pl


inkarceracja

pozbawienie wolności; uwięzienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. socjol. psych. pozbawienie wolności, uwięzienie

 (1.2) przest. med. uwięźnięcie jakiegoś organu wewnętrznego, przepuklina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Badania wskazują, że czynnikiem nasilającym zaburzenia behawioralne i emocjonalne dzieci jest inkarceracja rodzica, która dotyka bardziej dziewczęta, niż chłopców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkarcerat m.

 czas. inkarcerować ndk.

 przym. inkarceracyjny

Wiktionary


inkarceracyjny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z inkarceracją, dotyczący inkarceracji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkarceracja ż.

Wiktionary


inkardynacja

przypisanie duchownego do konkretnej diecezji lub zgromadzenia zakonnego


SJP.pl

Inkardynacja – przypisanie (przynależność) duchownego do konkretnej instytucji kościelnej, jak diecezji, zgromadzenia zakonnego, etc.

Wikipedia


inkardynować

przypisać (przypisywać) duchownego do konkretnej diecezji lub zgromadzenia zakonnego


SJP.pl


inkarnacja

1. wcielenie;
2. w hinduizmie: ziemskie stadium istnienia duszy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. wcielenie bóstwa w osobę ludzką;

 (1.2) rzad. barwa skóry człowieka

Wiktionary

Inkarnacja (z łac.: "incarnatio"; od "incarnare", gdzie "caro" – ciało, mięso) – w religiach dharmicznych jest to jedno z wcieleń przyjmowanych przez żywą istotę (duszę) w cyklu samsary; w chrześcijaństwie – zgodnie z wyznaniem wiary – akt dotyczący jedynie boga Jahwe i jego syna Jezusa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karnacja ż.

Wiktionary


inkarnacyjny

→ inkarnacja


SJP.pl

Patrz:

inkarnacja

inkarnat

dawniej o kolorze bladoróżowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. kolor bladoróżowy

Wiktionary

Inkarnat, karnacja, barwa cielista ( incarnat - mocno czerwony; incarnato; carnis, caro - mięso)

W in. językach: Fleischfarbe (niem.), Flesh tone (ang).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. karnizm mrz.

Wiktionary


inkarnatka

roczna lub dwuletnia koniczyna o jaskrawoczerwonych kwiatach, uprawiana na paszę; koniczyna krwistoczerwona; koniczyna szkarłatna


SJP.pl


inkarnować

przybierać postać czegoś, ucieleśniać; przeżywać inkarnację


SJP.pl


inkas

1. podejmowanie pieniędzy z tytułu weksli, czeków, rachunków itp.;
2. forma rozliczeń bezgotówkowych dokonywanych za pośrednictwem banku


SJP.pl


inkasencki

→ inkasent


SJP.pl

Patrz:

inkasent

inkasent

osoba pośrednicząca przy poborze podatków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik zajmujący się pobieraniem od płatników należności w ich miejscu zamieszkania;

Wiktionary

In

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩŋˈkasɛ̃nt, AS: ĩŋkasẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkaso m., inkasowanie n.

:: fż. inkasentka

 czas. inkasować

 przym. inkasencki, inkasowy

Wiktionary


inkasentka

→ inkasent


SJP.pl

Patrz:

inkasent

inkaska

przymiotnik od: Inka, Inkas


SJP.pl


inkaski

przymiotnik od: Inka, Inkas


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Inkami, dotyczący Inków, ich kultury, sztuki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym właśnie czasie Hiszpanie ostatecznie rozgromili powstańców inkaskich, których przywódcy postanowili uciec do Europy przed prześladowaniami okupantów.

 (1.1) Część pochodzi jeszcze z czasów inkaskich, kiedy to powierzchnia uprawna w Peru była o czterdzieści procent większa niż obecnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩŋˈkasʲci, AS: ĩŋkasʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inka mos.

Wiktionary


inkaso

1. podejmowanie pieniędzy z tytułu weksli, czeków, rachunków itp.;
2. forma rozliczeń bezgotówkowych dokonywanych za pośrednictwem banku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) pobranie należności pieniężnej dokonane przez inkasenta (lub za pomocą rozliczenia bankowego)

Wiktionary

Inkaso (również inkaso dokumentowe) – warunkowa forma płatności, polegająca na pobraniu określonej należności przez instytucję inkasującą (na ogół bank) działającą na rzecz zleceniodawcy w zamian za wydanie wskazanemu podmiotowi przedmiotu inkasa, na warunkach określonych przez zleceniodawcę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩŋˈkasɔ, AS: ĩŋkaso

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkasent

 czas. inkasować

Wiktionary


inkasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|inkasować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. inkasować ndk.

 rzecz. inkasent ż.

Wiktionary


inkasować

1. pobierać należność;
2. w boksie: dostawać ciosy, obrywać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) pobierać pieniądze

 (1.2) przen. środ. w boksie: przyjmować ciosy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Picasso, kubiści, Braque, cała szajka Bateau-Lavoire chwacko maszeruje przez salony, a ten szczeniak Kahnweiler inkasuje pieniądze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkaˈsɔvat͡ɕ, AS: ĩŋkasovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkaso n., inkasent ż., inkasowanie n.

 czas. zainkasować

 przym. inkasowy

Wiktionary


inkasowy

przymiotnik od: inkaso


SJP.pl


inkastelacja

nadanie budowli charakteru obronnego


SJP.pl

Inkastelacja – nadanie budowli, która ze swojej natury nie jest obiektem obronnym, charakteru obronnego. Inkastelacja może być pierwotna, gdy charakter obronny nadano podczas wznoszenia, lub wtórna, gdy budowlę przystosowano do tego celu później.

Wikipedia


inkaust

dawniej: atrament


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. atrament

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩŋkawst, AS: ĩŋkau̯st

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkauścik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atrament

Wiktionary


inkauścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od inkaust

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkaust m.

Wiktionary


inker

człowiek nakładający tusz w amerykańskiej manufakturze komiksowej


SJP.pl


inklina

linia na mapie łącząca punkty o jednakowej wartości inklinacji (odchylenia kierunku wskazywania igły magnetycznej od płaszczyzny poziomej)


SJP.pl


inklinacja

1. skłonność, upodobanie do czegoś; predylekcja, zamiłowanie, zainteresowanie;
2. żartobliwie: sympatia, pociąg do kogoś;
3. w fizyce: kąt nachylenia igły magnetycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. nachylenie, kąt nachylenia

 (1.2) upodobanie, skłonność

Wiktionary

Inklinacja (nachylenie) – jeden z elementów orbity. Określa kąt pomiędzy płaszczyzną orbity a płaszczyzną odniesienia. W astronomii gwiazdowej przez nachylenie rozumie się także kąt, jaki tworzy linia widzenia na gwiazdę z jej osią obrotu, albo z osią prostopadłą do płaszczyzny jej orbity, w przypadku gwiazd podwójnych i wielokrotnych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. inklinometr mrz.

 czas. inklinować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) słabość, pociąg, zamiłowanie, predylekcja, tendencja

Wiktionary


inklinacyjny

dotyczący inklinacji


SJP.pl


inklinator

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • inklinator (przyrząd) – przyrząd do pomiaru inklinacji magnetycznej
  • inklinator (dźwig) – dźwig pochyły

Wikipedia


inklinometr

przyrząd do pomiaru kąta pochylenia obiektu względem ustalonej płaszczyzny


SJP.pl

In

Wikipedia


inklinować

być skłonnym do czegoś


SJP.pl


inkludować

trwale stabilizować (ustabilizować) próbkę w materiale obojętnym, najczęściej w żywicy


SJP.pl


inkluz

w dawnych wierzeniach ludowych: tajemnicza siła zamknięta w przedmiocie, przynosząca szczęście właścicielowi; inkluza


SJP.pl


inkluza

w dawnych wierzeniach ludowych: tajemnicza siła zamknięta w przedmiocie, przynosząca szczęście właścicielowi; inkluza


SJP.pl


inkluzja

1. włączenie czegoś lub kogoś w większą całość, w grupę;
2. coś włączonego w większą całość;
3. ciało obce wtopione w minerał podczas procesu krystalizowania się tego minerału; wrostek;
4. w matematyce: relacja zawierania się zbiorów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) coś włączonego lub wbudowanego w całość

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • inkluzja (wrostek) – ciało obce znajdujące się w minerale
    • Inkluzje organiczne w bursztynie
  • inkluzja – w matematyce: relacja zawierania się zbiorów
  • inkluzja społeczna – w socjologii
  • inkluzja polityczna – w politologii
  • inkluzje, wtręty komórkowe – struktury występujące w komórkach

Wikipedia

Powiązane:

 przym. inkluzywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wtręt

Wiktionary


inkluzyjność

otwartość na różnorodność i włączanie różnych grup osób; inkluzywność


SJP.pl


inkluzyjny

→ inkluzja


SJP.pl

Patrz:

inkluzja

inkluzywizm

1. nurt religijny, zgodnie z którym zbawienie mogą osiągnąć nie tylko wyznawcy chrześcijaństwa, ale także wyznawcy religii pozachrześcijańskich;
2. rzadko: łączenie w całość sprzecznych poglądów religijnych, społecznych, filozoficznych itp.; synkretyzm


SJP.pl


inkluzywność

→ inkluzywny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sposób zachowania, który przeciwstawia się tworzeniu zamkniętych grup społecznych, których istnienie jest przejawem dyskryminacji ludzi ze względu na ich pochodzenie, płeć, orientację seksualną czy kolor skóry

Wiktionary

Patrz:

inkluzywny

Przykłady

 (1.1) Powinniśmy się skupiać na inkluzywności i upewnianiu się, że różne głosy są słyszane i brane pod uwagę, wtedy możemy wykorzystać potencjał inkluzywnego środowiska.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. inkluzywny

 przysł. inkluzywnie

Wiktionary


inkluzywny

1. dostępny dla każdego;
2. obejmujący całość zbioru lub obszaru


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który poszerza i obejmuje całość pewnego zbioru

 (1.2) powszechny i dostępny, przeznaczony dla każdego

 (1.3) przeciwstawiający się tworzeniu zamkniętych grup społecznych, których istnienie jest przejawem dyskryminacji ludzi ze względu na ich pochodzenie, płeć, orientację seksualną czy kolor skóry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najbardziej inkluzywna suma, L, obejmuje również fundusze związane z aktywami, takimi jak obligacje krótkoterminowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkluzywność ż., inkluzja ż., inkludowanie n.

 czas. inkludować ndk.

Wiktionary


inkoherencja

1. brak spójności, niespoistość;
2. w psychologii: zaburzenie w mowie i myśleniu wynikające z niemożności stworzenia spójnego ciągu myślowego; rozkojarzenie, splątanie


SJP.pl

Inkoherencja (łac. "incoherentio"), rzadziej określana też jako splątanie – zaburzenie myślenia, wyrażające się w rozrywaniu związków pomiędzy członami myślenia. Zaliczana jest do zaburzeń struktury myślenia i skutkuje utratą spójności wypowiedzi w obrębie zdań. Dla zobrazowania dezorganizacji wypowiedzi używa się również określenia „sałata słowna”. Może wystąpić w przebiegu ostrych psychoz z zaburzeniami świadomości np. w zespole splątaniowym (amentywnym), w schizofrenii o ostrym przebiegu.

Wikipedia


inkoherencyjny

1. niezgodny, nielogiczny, niespójny, z niczym niepowiązany; inkoherentny;
2. mowa inkoherencyjna - zaburzenie przy schizofrenii, polegające na utratą rozpoznawania związków logicznych między słowami


SJP.pl


inkoherentny

niezgodny, nielogiczny, niespójny, z niczym niepowiązany; inkoherencyjny


SJP.pl


inkomodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|inkomodować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. inkomodować ndk.

Wiktionary


inkomodować

przestarzałe: sprawiać komuś kłopot, powodować dyskomfort


SJP.pl

czasownik

 (1.1) przest. trudzić kogoś, przeszkadzać komuś, niepokoić, sprawiać kłopot, niewygodę; krępować

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będziecie hałasy czynić i inkomodować, to was każę stąd bizunami przepędzić!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkɔ̃mɔˈdɔvat͡ɕ, AS: ĩŋkõmodovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkomodowanie n.

Wiktionary


inkompatibilia

incompatibilia, incompatibilitas; z łaciny:
1. rzeczy nieprzystające do siebie, nie dające się połączyć, pogodzić;
2. w dawnej Polsce: zakaz łącznego sprawowania niektórych urzędów;
3. zakaz łączenia mandatu poselskiego z niektórymi funkcjami publicznymi lub zawodowymi


SJP.pl


inkompatybilista

zwolennik poglądu głoszącego, że wolnej woli nie można pogodzić z determinizmem


SJP.pl


inkompetencja

brak kompetencji; niekompetencja


SJP.pl


inkongruencja

niestosowność, niezgodność, niedorzeczność


SJP.pl


inkontynencja

niekontrolowane wydalanie moczu lub kału; incontinentia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. nietrzymanie wydalania – moczu lub stolca;

Wiktionary

Inkontynencja, nietrzymanie ([]) – objaw polegający na niekontrolowanym wydalaniu moczu (łac. "incontinentia urinae") lub kału (łac. "incontinentia alvi")[].

Wikipedia


inkorporacja

włączenie do całości, wcielenie, zwłaszcza: przyłącznie jakiegoś terytorium do innego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. wcielenie, włączenie do jakiejś całości, zwłaszcza jednego terytorium w innego państwa

 (1.2) praw. zebranie przepisów w usystematyzowaną całość

 (1.3) jęz. zjawisko włączania do orzeczenia dopełnieniowych określeń zaimkowych lub rzeczownikowych

 (1.4) rzad. przest. uosobienie, wcielenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • inkorporacja – w językoznawstwie: tworzenie wyrazów złożonych
  • inkorporacja terytorium – pojęcie prawa międzynarodowego
  • inkorporacja norm prawnych – zebranie i spisanie wielu norm prawnych w formie jednego aktu normatywnego
  • inkorporacja prawa międzynarodowego – włączenie prawa międzynarodowego do krajowego porządku prawnego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wraz z rozwojem przemysłu i inkorporacją sąsiednich miejscowości Śródmieście przekształciło się w centrum administracyjno-usługowe Katowic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkɔrpɔˈrat͡sʲja, AS: ĩŋkorporacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. inkorporować ndk.

 przym. inkorporacyjny

Wiktionary


inkorporacyjny

dotyczący inkorporacji


SJP.pl


inkorporować

wcielać, włączać, dołączać


SJP.pl


inkowie

tytuł władcy Inków


SJP.pl


inkrecja

wydzielanie hormonów przez gruczoły dokrewne; wydzielanie wewnętrzne


SJP.pl


inkrementacja

operacja w programowaniu, która zwiększa wartość o jeden


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) inform. operacja zwiększenia wartości o jeden;

 (1.2) inform. operacja zmiany wskazania iteratora z pewnego elementu na kolejny

Wiktionary

Inkrementacja (łac. "incrementum", wzrost) i dekrementacja (łac. "decrementum", ubywanie, ubytek) – operacje informatyczne powodujące odpowiednio zwiększenie lub zmniejszenie wartości argumentu o jeden. Występują zarówno jako operacje w wielu procesorach (np. PDP-11, x86), jak i w językach programowania wyższych rzędów (np. Turbo Pascal, C). Mogą być realizowane jako instrukcja, operator (C i pochodne) lub procedura standardowa (Turbo Pascal).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkrɛ̃mɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: ĩŋkrẽmẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. inkrementować ndk., zinkrementować dk.

Wiktionary


inkrementalny

przyrostowy, narastający, np. enkoder inkrementalny


SJP.pl


inkret

substancja wydzielana z gruczołów dokrewnych do krwiobiegu, hormon


SJP.pl


inkretyczny

→ inkret; hormonalny, hormonowy


SJP.pl


inkretyna

hormon jelitowy zwiększający wydzielanie insuliny po posiłku


SJP.pl


inkretynowy

→ inkretyna


SJP.pl

Patrz:

inkretyna

inkrustacja

1. technika zdobnicza polegająca na pokrywaniu przedmiotu powierzchnią np. ze złota lub kości słoniowej;
2. ozdobnik wykonany tą metodą


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • inkrustacja (botanika)
  • inkrustacja (geologia)
  • inkrustacja (zdobnictwo)
  • adkrustacja

Wikipedia


inkrustacyjny

→ inkrustacja


SJP.pl

Patrz:

inkrustacja

inkrustator

artysta wykonujący inkrustacje


SJP.pl


inkrustatorka

artystka wykonująca inkrustacje


SJP.pl


inkrustowanie

1. zdobić, układając na powierzchni przedmiotu wzory, np. z masy perłowej, metali;
2. wprowadzać elementy nadające czemuś atrakcyjny lub niezwykły charakter


SJP.pl


inkrustowany

1. zdobić, układając na powierzchni przedmiotu wzory, np. z masy perłowej, metali;
2. wprowadzać elementy nadające czemuś atrakcyjny lub niezwykły charakter


SJP.pl


inkrustować

1. zdobić, układając na powierzchni przedmiotu wzory, np. z masy perłowej, metali;
2. wprowadzać elementy nadające czemuś atrakcyjny lub niezwykły charakter


SJP.pl


inkrutowiny

przyjęcie z okazji wprowadzenia się do nowego mieszkania; osiedliny


SJP.pl


inkryminacja

książkowo: wypowiedź oceniająca ujemnie kogoś lub coś; zarzut, oskarżenie, posądzenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) oskarżenie, zarzut

 (1.2) stawianie oskarżeń czy zarzutów

Wiktionary

Inkryminacja – słowo pochodzące od łacińskiego incriminare, a także od francuskiego incrimination, gdzie słowo to ma szersze znaczenie. Inkryminacja oznacza zarzut, oskarżenie, pomówienie, obwinienie lub posądzenie.

Są z nim związane słowa inkryminować, inkryminacyjny. W tym przypadku zostały zastosowane w języku polskim środki reprodukcji słownictwa i adaptacji elementów innoodmianowych, pochodzących z języka obcego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rekryminacja ż.

 czas. inkryminować ndk.

Wiktionary


inkryminowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|inkryminować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkrɨ̃mʲĩnɔˈvãɲɛ, AS: ĩŋkrỹmʹĩnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. inkryminować

Wiktionary


inkryminowany

oskarżony, będący przedmiotem zarzutu


SJP.pl


inkryminować

książkowo: zarzucać komuś nieuczciwość, posądzać o coś złego; obwiniać, oskarżać, stawiać zarzut


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) książk. obwiniać, stawiać zarzuty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prawo, by było szanowane, musi być skuteczne, a sankcje karne – adekwatne do inkryminowanego czynu.

 (1.1) W polskim kodeksie karnym z roku 1932, który zastąpił stosowane dotychczas z pewnymi modyfikacjami ustawodawstwa państw zaborczych, inkryminowano publiczne bluźnienie Bogu w art. 172, nie odnosząc się do dogmatów żadnej religii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkrɨ̃mʲĩˈnɔvat͡ɕ, AS: ĩŋkrỹmʹĩnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkryminowanie n., inkryminacja ż.

Wiktionary


inkszy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. inny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łon je inkszy łod nos.

Wiktionary


inkub

demon objawiający się pod postacią uwodzicielskiego mężczyzny, nawiedzający kobiety podczas snu, by je kusić do współżycia seksualnego; inkubus


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) etn. demon, który pod postacią mężczyzny obcuje z kobietą podczas snu

Wiktionary

Inkub ( incubus od incubare „leżeć na czymś”) – w demonologii inkubami nazywa się demony przybierające postać uwodzicielskich mężczyzn, nawiedzające kobiety we śnie i kuszące je współżyciem seksualnym (zespół „demona nocy”). Często przedstawiane są jako postacie z rogami poruszające się na koniach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈĩŋkup, AS: ĩŋkup

Wiktionary


inkubacja

1. w medycynie: rozwój choroby zakaźnej od zarażenia się do wystąpienia pierwszych objawów;
2. hodowanie drobnoustrojów w ustalonych warunkach;
3. rozwój zarodków ptaków i gadów w jajach; wykluwanie się;
4. wylęg piskląt w inkubatorze;
5. dawniej: w starożytnej Grecji i Rzymie zwyczaj pozostawiania chorych w świątyni w celu uleczenia ich przez bóstwo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • inkubacja – wylęganie się choroby
  • inkubacja (psychologia)
  • Inkubacja (religia) - starożytna praktyka dywinacyjno-terapeutyczna
  • inkubacja (mikrobiologia) – hodowla mikroorganizmów w określonych warunkach laboratoryjnych
  • inkubacja jaj – utrzymywanie jaj w warunkach korzystnych do wylęgu, np. w inkubatorze

Wikipedia


inkubacyjny

→ inkubacja


SJP.pl

Patrz:

inkubacja

inkubator

1. w zootechnice: urządzenie z regulacją temperatury i wilgotności, zapewniające optymalne warunki służące wzrostowi, wylęganiu lub rozmnażaniu piskląt, zwłaszcza drobiu; wylęgarka;
2. w medycynie: aparat do przetrzymywania dzieci przedwcześnie urodzonych, zapewniający utrzymanie odpowiedniej temperatury ciała;
3. w ekonomii: forma wspierania nowo powstałych przedsiębiorstw, polegająca na udostępnieniu im infrastruktury na korzystnych warunkach finansowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. urządzenie do podtrzymywania procesów życiowych wcześniaków w ściśle kontrolowanych warunkach;

 (1.2) zootechn. urządzenie do sztucznego wylęgu piskląt

 (1.3) ekon. przen. podmiot inwestujący w nowe przedsiębiorstwa

 (1.4) przen. miejsce z dogodnymi warunkami rozwoju

Wiktionary

Inkubator – urządzenie, za którego pomocą stwarza się kontrolowane warunki zewnętrzne w celu podtrzymania procesów życiowych oraz rozwoju i wzrostu. Zadaniem inkubatora jest wytworzenie mikroklimatu o odpowiedniej temperaturze, wilgotności i składzie atmosfery.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkuˈbatɔr, AS: ĩŋkubator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkubatornia ż., inkubacja ż.

 czas. inkubować

 przym. inkubacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cieplarka

 (1.2) wylęgarka

Wiktionary


inkubatornia

w zootechnice: pomieszczenie, w którym znajdują się inkubatory, z których wykluwają się pisklęta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zootechn. pomieszczenie, w którym odbywa się wylęg piskląt w inkubatorach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkubator mrz.

Wiktionary


inkubować

w biologii: hodować drobnoustroje na pożywce w odpowiedniej stałej temperaturze


SJP.pl


inkubus

demon objawiający się pod postacią uwodzicielskiego mężczyzny, nawiedzający kobiety podczas snu, by je kusić do współżycia seksualnego; inkub


SJP.pl


inkulturacja

1. proces stopniowego wrastania jednostki w kulturę otaczającego ją społeczeństwa;
2. w teologii: przekształcenie wartości kulturowych jakiejś społeczności w wartości chrześcijańskie, dostosowanie metod katechizacji i rytuału do specyfiki lokalnej kultury; akomodacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teol. adaptacja chrześcijaństwa w innych kulturach

Wiktionary

In

Wikipedia


inkunabulista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba zajmująca się badaniem inkunabułów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przygotowaniu wersji angielskiej uczestniczył także Paul Schweitzer-Martin, inkunabulista z uniwersytetu w Heidelbergu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkunabulistyka ż., inkunabuł m.

:: fż. inkunabulistka ż.

 przym. inkunabulistyczny

Wiktionary


inkunabulistyczny

→ inkunabulistyka


SJP.pl

Patrz:

inkunabulistyka

inkunabulistyka

Inkunabulistyka (od słowa inkunabuł) – dział bibliologii historycznej zajmujący się badaniem inkunabułów oraz opisywaniem ich cech bibliograficznych i typograficznych. Inkunabulistyka bada też historię drukarzy i drukarstwa w XV wieku.

Wikipedia


inkunabuł

druk, pismo lub książka drukowane w początkowym okresie rozwoju sztuki drukarskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bibliot. książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem);

Wiktionary

Inkunabuł (z incunabula, powijaki, kołyska, w pieluszce) – umowne określenie pierwszych druków (do 1500 włącznie), a także pierwocin innych technik graficznych, np. pierwociny grafiki i kartografii. Naukę zajmującą się badaniem inkunabułów nazywa się inkunabulistyką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szacuje się, że z pras zeszło ponad 30 tysięcy inkunabułów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkũˈnabuw, AS: ĩŋkũnabuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkunabulista mos., inkunabulistyka ż., postinkunabuł m., inkunabulistyk m.

 przym. inkunabulistyczny

Wiktionary


inkursja

dawniej: wtargnięcie na czyjeś terytorium; napad, agresja, najazd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. wkroczenie nieprzyjacielskiej armii na suwerenny obszar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niektórzy tedy cieszyli się, że zgoda nastąpiła między panami, i mówili, że to ją właśnie inkursja szwedzka sprowadziła.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) najazd

Wiktionary


inkwirować

dawniej: ustalać wydarzenia drogą przesłuchania, prowadzić śledztwo; wypytywać, indagować, przesłuchiwać


SJP.pl


inkwizycja

1. instytucja Kościoła katolickiego w XII-XIX w. do zwalczania herezji; Sanctum Officium;
2. w przenośni: instytucja śledcza lub sąd prowadzący dochodzenie w sposób tendencyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. system śledczo-sądowniczy Kościoła katolickiego, działający od XIII do XIX wieku;

Wiktionary

Inkwizycja, " Inquisitio haereticae pravitatis, Sanctum officium" ( inquisitio – śledztwo, badanie) – instytucja śledczo-sądownicza Kościoła katolickiego działająca od XIII do XIX wieku, utworzona w celu wyszukiwania, nawracania i karania heretyków w oparciu o postanowienia ujęte w dokumentach soborowych, synodalnych oraz bullach papieskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na czele hiszpańskiej inkwizycji stał Wielki Inkwizytor.

 (1.1) Więzienie, skazanie na galery, utrata mienia - kary te stosowano nagminnie wobec wszystkich klientów inkwizycji, z wyjątkiem czarownic: te czekało zawsze autodafe, czyli spalenie żywcem.

 (1.1) Krucjata albigeńska odegrała znaczącą rolę w tworzeniu i organizacji zarówno zakonu dominikanów, jak i średniowiecznej inkwizycji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩŋkfʲiˈzɨt͡sʲja, AS: ĩŋkfʹizycʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkwizytor mos.

 przym. inkwizycyjny, inkwizytorski

 przysł. inkwizycyjnie, inkwizytorsko

Wiktionary


inkwizycyjnie

przysłówek

 (1.1) w sposób inkwizycyjny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkwizycja ż.

 przym. inkwizycyjny, inkwizytorski

Wiktionary


inkwizycyjny

dotyczący inkwizycji


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) praw. śledczy, taki gdzie prowadzi się śledztwo, dochodzenie

 (1.2) hist. związany z kościelną inkwizycją, dotyczący kościelnej inkwizycji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkwizycja ż., inkwizytor mos.

 przym. inkwizytorski

 przysł. inkwizycyjnie, inkwizytorsko

Wiktionary


inkwizytor

1. członek sądu inkwizycji;
2. osoba prześladująca ludzi w imię jakiejś ideologii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. członek sądu inkwizycyjnego

 (1.2) pejor. człowiek nadmiernie podejrzliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkwizycja ż., inkwizytoriat mrz., inkwizytorka ż.

 przym. inkwizycyjny, inkwizytorski

Wiktionary


inkwizytorka

kobieta, która prześladuje ludzi w imię jakiejś ideologii


SJP.pl


inkwizytorski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z inkwizytorem, dotyczący inkwizytora; złożony z inkwizytorów

przymiotnik jakościowy

 (2.1) mający cechy inkwizytora: podejrzliwy, czujny, bezwzględny, surowy

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Policjantka zadawała nieprzyjemne, inkwizytorskie pytania.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkwizytor mos., inkwizycja ż.

 przym. inkwizycyjny

 przysł. inkwizycyjnie, inkwizytorsko

Wiktionary


inkwizytorsko

przysłówek

 (1.1) w sposób inkwizycyjny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkwizycja ż.

 przym. inkwizycyjny, inkwizytorski

Wiktionary


inlet

gęsta, bawełniana tkanina


SJP.pl

Inlet – rodzaj bardzo gęstej tkaniny pościelowej bawełnianej, o splocie skośnym, atłasowym bądź płóciennym. Inlet podczas wykańczania jest woskowany oraz bardzo silnie gładzony. Ta tkanina głównie jest używana na wsypy na poduszki oraz kołdry. Cechą charakterystyczną jest konstrukcja tkaniny, która uniemożliwia przedostawanie się piór oraz pierza na zewnątrz. Tkaninę wsypową wyróżnia się ze względu na konstrukcję tkania oraz na gramaturę, zwykle od 105 do 190 gramów na metr kwadratowy.

Wikipedia


inmarsat

organizacja utworzona w 1979 roku przez Międzynarodową Organizację Morską, której zadaniem miało być zapewnienie komunikacji morskim statkom


SJP.pl

Inmarsat (skrót od International Maritime Satellite) – organizacja utworzona w 1979 roku przez Międzynarodową Organizację Morską (International Maritime Organization) – wyspecjalizowaną agendę ONZ-u. Jej zadaniem miało być zapewnienie komunikacji statkom. Komunikacja miała się odbywać za pośrednictwem satelitów geostacjonarnych.

Wikipedia


inmedio

sieć salonów prasowych w Polsce


SJP.pl


inmet

stop oporowy miedzi i manganu z domieszką glinu i żelaza, wykorzystywany do wyrobu rezystorów pomiarowych; nowokonstantan


SJP.pl


inn

rzeka w Szwajcarii, Austrii i Niemczech, prawy dopływ Dunaju


SJP.pl

In

Wikipedia


inna

zaimek nieokreślony; nie ten sam; drugi, pozostały; nie taki sam, różny, zmieniony, nowy; w użyciu rzeczownikowym: ktoś inny


SJP.pl

forma przymiotnika.

 (1.1) ż. lp. od: inny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Inna – święty prawosławny
  • Inna – rumuńska piosenkarka muzyki dance
  • Inna Czurikowa – rosyjska aktorka
  • Inna Haponenko – ukraińska szachistka
  • Inna Osypenko-Radomska – ukraińska kajakarka
  • Inna Suprun – ukraińska biathlonistka
  • Inna – film w reżyserii Anny Sokołowskiej z 1976 r.
  • Inna – album Anny Szarmach
  • Inna – album Ewy Farnej
  • Inna – album Inny
  • Inna – album Weroniki Juszczak
  • Inna – singel Anny Dąbrowskiej

Wikipedia


innerwacyjny

dotyczący innerwacji


SJP.pl


innobarwny

mający inną barwę; innokolorowy


SJP.pl


innocenciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Innocenty lub z nią związany


SJP.pl


innocencja

Innocencja – jeden z żeńskich odpowiedników imienia Innocenty.

Innocencja imieniny obchodzi 22 czerwca i 16 września.

Wikipedia


innocenta

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Innocenta, Innocentyna – żeński odpowiednik imienia Innocenty

Innocenta, Innocentyna imieniny obchodzi 16 września.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Innocenty m.

Wiktionary


innocente

[czytaj: innoczente] określenie wykonawcze: niewinnie, z prostotą


SJP.pl


innocentostwo

Innocenty z małżonką; Innocentowie


SJP.pl


innocentowie

Innocenty z małżonką; Innocentostwo


SJP.pl


innocentowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Innocentego lub z nim związany


SJP.pl


innocenty

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Innocenty – imię męskie
  • Innocenty (Aleksandrow)
  • Innocenty (Byakatonda)
  • Innocenty (Bielajew)
  • Innocenty (Borisow)
  • Innocenty (Figurowski)
  • Innocenty (Gizel)
  • Innocenty (Jakowlew)
  • Innocenty (Jastriebow)
  • Innocenty (Jerochin)
  • Innocenty (Leofierow)
  • Innocenty (Letiajew)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Innocentemu uciekł z terrarium jadowity ptasznik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnːɔˈt͡sɛ̃ntɨ, AS: ĩ•nocẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Innocenta ż.

Wiktionary


innojęzyczny

obcojęzyczny;
1. posługujący się innym językiem;
2. napisany w innym języku;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się innym językiem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który używa innego języka, odróżnia się językiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W bibliotece znalazłem dział z książkami innojęzycznymi.

 (1.1) Obywatele innojęzyczni mają problem z załatwianiem spraw urzędowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnːɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: ĩ•noi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obcojęzyczny

Wiktionary


innopancerne

podgromada wymarłych bezżuchwowców wodnych, obejmująca opancerzone kręgowce z okresu wczesnego syluru do późnego dewonu; heterostraki


SJP.pl


innopancerny

o cechach innopancernych (podgromada bezżuchwowców)


SJP.pl


innoplemieniec

osoba należąca do innego plemienia; obcoplemieniec


SJP.pl


innoplemienność

→ innoplemienny


SJP.pl

Patrz:

innoplemienny

innorodny

będący innego rodzaju; odmienny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący innego rodzaju

Wiktionary


innostraniec

cudzoziemiec, obcokrajowiec (zwłaszcza w Rosji)


SJP.pl


innowacja

1. wprowadzenie nowości do użytku, działania; nowatorstwo;
2. rzecz nowo wprowadzona; nowość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) proces wprowadzenia czegoś nowego, ulepszania czegoś

 (1.2) rzecz nowo wprowadzona

Wiktionary

In

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. innowator m., innowacyjność ż.

 przym. innowacyjny, innowatorski

 przysł. innowacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nowatorstwo, reforma, udoskonalenie, ulepszenie, unowocześnienie

 (1.2) nowość, wynalazek

Wiktionary


innowacyjnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w nowatorski sposób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Firma działa innowacyjnie, wprowadzając nowe rozwiązania technologiczne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. innowacja ż., innowacyjność ż., innowator mos.

 przym. innowacyjny, innowatorski

Wiktionary


innowacyjność

→ innowacyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest innowacyjne; cecha tych, którzy są innowacyjni

Wiktionary

Patrz:

innowacyjny

Powiązane:

 rzecz. innowacja ż., innowator m., innowatorka ż.

 przym. innowacyjny

 przysł. innowacyjnie

Wiktionary


innowacyjny

dotyczący innowacji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dający nową jakość; wprowadzający coś zupełnie nowego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. innowacja ż., innowacyjność ż., innowator mos.

 przym. innowatorski

 przysł. innowacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nowatorski

Wiktionary


innowator

człowiek wprowadzający coś nowego w jakiejś dziedzinie; nowator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba wprowadzająca nowoczesne rozwiązanie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. innowacyjność ż., innowacja ż.

 przym. innowacyjny

 przysł. innowacyjnie

Wiktionary


innowatorka

kobieta wprowadzająca coś nowego w jakiejś dziedzinie; nowatorka


SJP.pl


innowatorski

→ innowator


SJP.pl

Patrz:

innowator

innowatyka

działania edukacyjne i organizacyjne sprzyjające innowacyjności, pobudzające kreatywność


SJP.pl


innowierca

1. człowiek wyznający inną religię niż ludzie z jego otoczenia; różnowierca;
2. potocznie: schizmatyk, heretyk, kacerz itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek wyznający religię inną niż osoba mówiąca lub inną niż dominująca w jakimś środowisku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Państwo Islamskie otwarcie przyznaje się do więzienia i wykorzystywania kobiet innowierców, szczególnie jazydów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnːɔˈvʲjɛrt͡sa, AS: ĩ•novʹi ̯erca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. innowierstwo n.

 przym. innowierczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnowierca, dysydent, niewierny

Wiktionary


innowierczy

→ innowierca; różnowierczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący innowierstwa i innowierców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. innowierstwo n., innowierca m.

Wiktionary


innowierczyni

kobieta, która wyznaje wiarę inną niż obowiązująca w danym środowisku


SJP.pl


innowierstwo

różnowierstwo;
1. wyznawanie innej religii niż ta, którą wyznaje dane środowisko;
2. ogół innowierców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. socjol. wyznawanie innej religii od tej wyznawanej przez czyjeś otoczenie

 (1.2) socjol. ogół innowierców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. innowierca m.

 przym. innowierczy

Wiktionary


inność

bycie innym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bycie innym, odznaczanie się cechami różniącymi daną rzecz czy osobę od innej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. inny

 przysł. inaczej

 zaim. inny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anormalność, anormatywność, atypia, atypowość, odmienność, nietypowość, szczególność, wyjątkowość

Wiktionary


innsbruck

[czytaj: inzbruk] miasto w Austrii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Austrii, stolica kraju związkowego Tyrol, położone w dolinie rzeki Inn;

Wiktionary

Innsbruck (baw. "Innschbruck") – miasto statutarne w Austrii, stolica kraju związkowego Tyrol oraz powiatu Innsbruck-Land, do którego jednak miasto nie należy. Położone jest na wysokości 574 m n.p.m. w dolinie rzeki Inn. Liczy 131 358 mieszkańców (1 stycznia 2023). Około 30 km na południe od miasta znajduje się przełęcz Brenner (1370 m n.p.m.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Innsbruck leży nad Innem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. innsbrucki

Wiktionary


innsbrucki

→ Innsbruck [czytaj: inzbrucki]; insbrucki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Innsbruckiem, dotyczący Innsbrucka, pochodzący z Innsbrucka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasze źródła w policji twierdzą, że głowa i nogi Ludwiga zostały znalezione na jednym z innsbruckich cmentarzy.

 (1.1) W tym czasie w Mühlen pod Innsbruckiem podjęto prace nad odlaniem pierwszych wielkich figur przodków cesarza Maksymiliana do jego mauzoleum w innsbruckim kościele dworskim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Innsbruck mrz.

Wiktionary


innsbruczanin

[czytaj: inzbruczanin] mieszkaniec Innsbrucku


SJP.pl


innsbruczanka

[czytaj: inzbruczanka] mieszkanka Innsbrucku


SJP.pl


innuendo

dawanie znaków, skinienie głową


SJP.pl

In

Wikipedia


innuicki

→ Innuita; inuicki, eskimoski


SJP.pl


innuita

przedstawiciel rdzennej ludności zamieszkującej obszary Grenlandii, Kanady, Alaski i Syberii; Inuita, Eskimos


SJP.pl


innuitka

→ Innuita


SJP.pl

Patrz:

Innuita

inny

zaimek nieokreślony; nie ten sam; drugi, pozostały; nie taki sam, różny, zmieniony, nowy; w użyciu rzeczownikowym: ktoś inny


SJP.pl

zaimek nieokreślony

 (1.1) nie ten, jakiś odmienny

przymiotnik relacyjny

 (2.1) odmienny, wyglądający, zachowujący się inaczej niż zwykle

 (2.2) w użyciu rzeczownikowym ktoś inny (2.1), coś innego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Inny ang. Other – termin z filozofii, socjologii, queer theory (zob. np.[http://www.anthropos.us.edu.pl/anthropos5/texty/gruchlik.htm Inność a obcość w kontekście filozoficznym], [https://audycje.tokf...
  • Inny – rzeka w Irlandii
  • Inny (Other) – powieść Gordona R. Dicksona
  • Inny (El otro) – film z 2007 w koprodukcji argentyńsko-niemiecko-francuskiej, reż. Ariel Rotter
  • Inny (El mal ajeno) – hiszpański thriller z 2010
  • Ten Inny – zbiór wykładów Ryszarda Kapuścińskiego
  • Inny świat – książka Gustawa Herlinga-Grudzińskiego
  • Inny punkt widzenia – autorski program TVN24 Grzegorza Miecugowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na równinach abisalnych znajdują się złoża konkrecji polimetalicznych – brył zbudowanych ze związków manganu, niklu, żelaza, kobaltu, miedzi z domieszkami innych metali, będące obiektem zainteresowania ze strony ludzi pod kątem ich gospodarczego wykorzystania.

 (1.1) Przyjechałem dziś innym autobusem, niż ten, którym przyjechałem wczoraj.

 (2.1) Ona jest dziś jakaś inna: zawsze wesoła, a teraz smutna.

 (2.2) Wikipedyści poświęcają swój czas dla innych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩnːɨ, AS: ĩ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inność ż.

 przysł. inaczej, indziej

 temsłow. inno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drugi, reg. śl. inszy, reg. śl. inkszy, reg. śl. inakszy

 (2.1) nietypowy, niezgodny, szczególny, różny, odmienny, odrębny, reg. śl. inszy, reg. śl. inkszy, reg. śl. inakszy

Wiktionary


ino

1. gwarowo: tylko;
2. dostojka ino - gatunek motyla dziennego z rodziny rusałkowatych


SJP.pl

partykuła

 (1.1) gwara. tylko

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Ino czytasz i czytasz. – Mówiłem mamie, że się nie mówi „ino”. – Ino jak? – Ino „tylko”, yyy, tylko „tylko”

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeno, tylko

Wiktionary


inoceram

kopalny małż pochodzący z okresu jurajskiego i kredowego; inoceramus (rzadko)


SJP.pl


inoceramus

rzadko: inoceram, kopalny małż pochodzący z okresu jurajskiego i kredowego


SJP.pl

Inoceramus – wymarły rodzaj morskich małży żyjący w okresie jurajskim i kredowym.

Posiadały kalcytowe muszle o wydłużonym kształcie, z ornamentacją w postaci koncentrycznych względem dzioba żeberek. Niektóre gatunki osiągały wielkie, jak na małże rozmiary, przekraczając 1 metr. Okaz z gatunku "Inoceramus (Sphenoceramus) steenstrupi" o długości 178 cm znaleziony na Grenlandii jest największym małżem świata.

Wikipedia


inochodziec

zwierzę chodzące inochodem


SJP.pl


inochód

chód, bieg niektórych zwierząt czworonożnych polegający na stawianiu jednocześnie raz obu nóg prawych, raz lewych; krocz (r. żeński), krocz (r. męski), skrocz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zool. sposób poruszania się niektórych zwierząt czworonożnych (kopytnych i psowatych), polegający na stawianiu jednocześnie raz obu kończyn prawych, raz lewych;

Wiktionary

Inochód (skrocz) – naturalny sposób poruszania się niektórych ssaków kopytnych i psowatych polegający na unoszeniu jednocześnie obu kończyn z jednej strony ciała, np. lewej przedniej i lewej tylnej, a następnie prawej przedniej i prawej tylnej. W chodzie tym, podobnie jak w kłusie, słychać dwa takty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kuc islandzki porusza się inochodem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩˈnɔxut, AS: ĩnoχut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inochodziec m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrocz

Wiktionary


inoczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Mazury. zakonnica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nieco w bok za domami srebrzy się w słońcu biało-niebieska, drewniana cerkiewka, o kilkaset metrów dalej stoi pobudowana z czerwonej cegły „malenna” starowierców, pod samym prawie lasem, już za wsią, mały „nomastyr”, gdzie żyją starowierskie „inoczki”.

Wiktionary


inoks

stal nierdzewna; inox


SJP.pl


inokulacja

szczepienie


SJP.pl

Inokulacja (łac. "inoculare") – wprowadzenie do danego ustroju patogenu w postaci wirusa, bakterii, grzyba lub pasożyta.

Wprowadzenie patogenu może nastąpić naturalnie poprzez przeniesienie przez owada kłującego (np. komara) lub wiatr. Wprowadzenie sztuczne wykorzystywane jest do szczepienia lub doświadczeń fitopatologicznych.

Wikipedia


inokulacyjny

→ inokulacja


SJP.pl

Patrz:

inokulacja

inoskulacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. zjawisko zrastania się rosnących obok siebie drzew i w efekcie wspólnego wzrostu oraz dzielenia się substancjami odżywczymi

Wiktionary


inotropowy

działający na mięsień sercowy powodując zmianę jego kurczliwości


SJP.pl


inowrocław

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

(n

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po ślubie zamieszkali w Inowrocławiu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnɔˈvrɔt͡swaf, AS: ĩnovrocu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inowrocławianin mos., inowrocławianka ż.

 przym. inowrocławski, podinowrocławski

Wiktionary


inowrocławianin

mieszkaniec Inowrocławia (miasta i gminy w województwie kujawsko-pomorskim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Inowrocławia

 (1.2) osoba pochodząca z Inowrocławia, urodzona w Inowrocławiu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnɔvrɔt͡swaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: ĩnovrocu̯avʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inowrocław m.

:: fż. inowrocławianka ż.

 przym. inowrocławski

Wiktionary


inowrocławianka

mieszkanka Inowrocławia (miasta i gminy w województwie kujawsko-pomorskim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Inowrocławia

 (1.2) kobieta pochodząca z Inowrocławia, urodzona w Inowrocławiu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnɔvrɔt͡swaˈvʲjãnka, AS: ĩnovrocu̯avʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inowrocław mrz.

:: fm. inowrocławianin mos.

 przym. inowrocławski

Wiktionary


inowrocławski

przymiotnik od: Inowrocław (miasto i gmina w województwie kujawsko-pomorskim)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Inowrocławia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wojewoda inowrocławski, potem sieradzki, wysyłany był często przez Zygmunta I w misjach dyplomatycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnɔvrɔt͡sˈwafsʲci, AS: ĩnovrocu̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inowrocław mrz., inowrocławianin mos., inowrocławianka ż.

Wiktionary


inowładca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) śrpol. jednowładca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnɔˈvwatt͡sa, AS: ĩnovu̯atca

Wiktionary


inowłodzanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Inowłodza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inowłódz m.

:: fż. inowłodzanka ż.

 przym. inowłodzki

Wiktionary


inowłodzanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Inowłodza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inowłódz m.

:: fm. inowłodzanin m.

 przym. inowłodzki

Wiktionary


inowłodzianin

mieszkaniec Inowłodza (miasta w Polsce)


SJP.pl


inowłodzianka

mieszkanka Inowłodza (miasta w Polsce)


SJP.pl


inowłodzki

→ Inowłódz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Inowłodza

Wiktionary

Patrz:

Inowłódz

Powiązane:

 rzecz. Inowłódz m., inowłodzanin m., inowłodzanka ż.

Wiktionary


inowłódz

miasto w Polsce


SJP.pl

Inowłódz – miasto w Polsce, położone w Dolinie Białobrzeskiej, w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Inowłódz. Inowłódz znajduje się w historycznej ziemi łęczyckiej. Leży nad rzeką Pilicą. Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 48 oraz Łódzka Magistrala Rowerowa (odcinek W–E).

Wikipedia


inox

stal nierdzewna; inoks


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. stal nierdzewna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) INOX, stal nierdzewna, nierdzewka

Wiktionary


inozyna

zasada azotowa, jedna z pochodnych puryny


SJP.pl

Inozyna ( inosinum) – organiczny związek chemiczny, nukleozyd purynowy zawierający hipoksantynę jako zasadę azotową. Stanowi prekursor w biosyntezie AMP i GMP.

W dużym stężeniu naturalnie występuje w mięsie ryb. W organizmie człowieka powstaje jako metabolit pośredni puryn, rozkładając się dalej głównie do kwasu moczowego.

Wikipedia


inozynowy

→ inozyna


SJP.pl

Patrz:

inozyna

inozyt

związek organiczny zaliczany do witamin z grupy B; inozytol


SJP.pl


inozytol

związek organiczny zaliczany do witamin z grupy B; inozyt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy cukroli;

Wiktionary

Inozytol (cykloheksanoheksaol; łac. "myo-Inositolum") – organiczny związek chemiczny z grupy cyklitoli (cyklicznych polioli), cykliczny sześciowęglowy alkohol polihydroksylowy zawierający sześć grup hydroksylowych. Bywa określany jako „witamina B8”, nie jest jednak witaminą, gdyż może być syntetyzowany przez organizm. Wszystkie izomery mają słodkawy smak.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) cykloheksanoheksaol

Wiktionary


inquieto

[czytaj: inkuito] określenie wykonawcze: niespokojnie, nerwowo


SJP.pl


inri

skrót od: Iesus Nazarenus Rex Iudaeorum - Jezus Nazarejczyk Król Żydowski, napis umieszczany na krucyfiksach; I.N.R.I.


SJP.pl

INRI ( Iesus Nazarenus Rex Iudaeorum) – napis umieszczany na krucyfiksach, będący akronimem łacińskich słów (Jezus Nazarejczyk Król Żydów). Według Ewangelii św. Jana (J 19,19-22) tekst ten w jęz. hebrajskim, łacińskim i greckim umieszczono na krzyżu, nad głową Jezusa w celu wyjaśnienia powodu, dla którego Piłat skazał go według rzymskiego prawa na śmierć.

Wikipedia


inro

rodzaj niewielkiego pudełka japońskiego, zdobionego w wyszukany sposób


SJP.pl


insajder

osoba w organizacji lub instytucji posiadająca informacje niedostępne dla innych; insider


SJP.pl


insajderski

→ insajder; insiderski


SJP.pl


insar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydrol. rzeka w Republice Mordowii, w Rosji, prawy dopływ Ałatyru;

Wiktionary

Insar – miasto w Rosji, w Mordowii, 77 km na południowy zachód od Sarańska. W 2009 liczyło 8 565 mieszkańców.

Wikipedia


insbrucki

→ Innsbruck; innsbrucki


SJP.pl


insc.

skrót od: inscenizacja


SJP.pl


inscenizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teatr. wystawienie utworu dramatycznego na scenie

Wiktionary

Inscenizacja – całokształt prac twórczych związanych z wystawieniem pewnego utworu na scenie.

Podstawą inscenizacji jest scenariusz teatralny (w środowisku ludzi teatru zwany egzemplarzem reżyserskim), czyli na ogół tekst dramatu, ale może to być również rozpisana na dialogi adaptacja innego rodzaju dzieła literackiego, montaż różnych utworów poetyckich czy nawet tekstów o charakterze dokumentalnym (jak protokołów przesłuchań sądowych wykorzystywanych w konwencji teatru faktu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostatniej przedszkolnej inscenizacji pór roku moja córka była jesienią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃st͡sɛ̃ɲiˈzat͡sʲja, AS: ĩũ̯scẽńizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inscenizator m., inscenizatorka ż.

 czas. inscenizować ndk., zinscenizować dk.

 przym. inscenizacyjny

Wiktionary


inscenizacyjność

→ inscenizacyjny


SJP.pl

Patrz:

inscenizacyjny

inscenizacyjny

dotyczący inscenizacji


SJP.pl


inscenizator

osoba zajmująca się opracowaniem scenicznym utworu i kierująca jego wystawieniem na scenie; reżyser


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) teatr. osoba odpowiedzialna za przygotowanie i organizację spektaklu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃st͡sɛ̃ɲiˈzatɔr, AS: ĩũ̯scẽńizator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inscenizacja ż.

:: fż. inscenizatorka

 czas. inscenizować

 przym. inscenizatorski, inscenizacyjny

Wiktionary


inscenizatorka

kobieta zajmująca się opracowaniem scenicznym utworu i kierująca jego wystawieniem na scenie; reżyserka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: inscenizator

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tym właśnie polega tragizm sytuacji głównego bohatera, a ten aspekt interesował inscenizatorkę najbardziej – czy współcześnie możliwa jest tragedia. (z Internetu)

 (1.1) Drugoplanowi wykonawcy, puszczeni przez inscenizatorkę samopas, grają na zasadzie „ratuj się, kto może”. (z Internetu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃st͡sɛ̃ɲizaˈtɔrka, AS: ĩũ̯scẽńizatorka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. inscenizator.

Wiktionary


inscenizować

1. przygotowywać (przygotować) utwór literacki lub muzyczny do wystawienia na scenie;
2. przygotowywać (przygotować), organizować (zorganizować) coś; aranżować (zaaranżować);
3. pozorować (upozorować) jakieś działania


SJP.pl


insee

skrót od: Institut National de la Statistique et des Études Économiques - Narodowy Instytut Statystyki i Badań Ekonomicznych, francuska instytucja nadająca m.in. numery ubezpieczenia społecznego


SJP.pl


insekt

owad


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) owad, zwłaszcza gdy szkodnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Irena odkryła jakieś czarne insekty w mące.

 (1.1) Przeszedłem 300 metrów i musiałem zawrócić, bo obsiadło mnie 5 insektów, z których dwa złapałem do pudełka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩw̃sɛkt, AS: ĩũ̯sekt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insektarium n., insektycyd m.

 przym. insektowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owad; pot. robak, robal

Wiktionary


insektarium

pomieszczenie do hodowli i obserwacji życia owadów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) ent. wiwarium przeznaczone do hodowli owadów lub stawonogów;

Wiktionary

Insektarium − rodzaj wiwarium dla owadów i stawonogów, takich jak pająki, chrząszcze, karaluchy, mrówki, pszczoły, wije, stonogi, świerszcze, koniki polne, skorpiony.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiliśmy sobie insektarium w internetowym sklepie zoologicznym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insekt mzw.

Wiktionary


insektobójczy

zabijający owady


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) używany do zabijania owadów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃sɛktɔˈbujt͡ʃɨ, AS: ĩũ̯sektobui ̯čy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owadobójczy, dezynsekcyjny

Wiktionary


insektowy

→ insekt


SJP.pl

Patrz:

insekt

insektycyd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) środek owadobójczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insekt mzw.

Wiktionary


inseminacja

sztuczne zapłodnienie zwierząt hodowlanych; unasiennienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zootechn. sztuczne zapłodnienie poprzez wprowadzenie do dróg rodnych samicy nasienia pobranego od samca;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako zootechnik zarabiał całkiem dobrze, ale zgubiła go inseminacja. Gdy nauczył się tego szatańskiego sztucznego zapładniania, wtedy dopiero zaczął robić prawdziwe pieniądze, bo każdy chciał mieć bezproblemowo, bez użycia żywego buhaja czy knura, zapłodnioną krowę albo maciorę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃sɛ̃mʲĩˈnat͡sʲja, AS: ĩũ̯sẽmʹĩnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inseminator m., inseminatorka ż.

 czas. inseminować ndk.

 przym. inseminacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) unasienianie, unasienienie, unasiennianie, unasiennienie

Wiktionary


inseminacyjny

dotyczący inseminacji


SJP.pl


inseminator

specjalista w dziedzinie inseminacji (sztucznego unasiennienia)


SJP.pl

Inseminator – osoba dokonująca procedury inseminacji.

Praca inseminatora polega na wprowadzeniu nasienia, za pomocą specjalnych instrumentów, do dróg rodnych samicy celem jej zapłodnienia. Nasienie jest pozyskiwane z banków nasienia, które są prowadzone przez wyspecjalizowane jednostki. W Polsce pozyskiwaniem, gromadzeniem i przechowywaniem zamrożonego nasienia zajmują się między innymi "Stacje Hodowli i Unasienniania Zwierząt".

Wikipedia


inseminatorka

specjalistka w dziedzinie inseminacji (sztucznego unasiennienia)


SJP.pl


inseminować

1. wprowadzać plemniki do dróg rodnych kobiety lub samicy; sztucznie zapładniać;
2. inseminować się - poddawać się zabiegowi sztucznego zapłodnienia


SJP.pl


inserat

dawniej: ogłoszenie w czasopiśmie, anons


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) przest. ogłoszenie opublikowane w prasie

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chociaż podobne kradzieże wcale nie należały do rzadkości, w prasie nie ma po nich śladu, chyba że w formie gazetowych inseratów zrozpaczonych właścicieli gotowych zapłacić wysoką nagrodę za odprowadzenie utraconego pieska, nawet kundelka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈsɛrat, AS: ĩũ̯serat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anons, ogłoszenie

Wiktionary


inserować

przestarzałe: potwierdzać, zatwierdzać


SJP.pl


insert

klawisz na klawiaturze komputera; Insert


SJP.pl

Insert – klawisz na klawiaturze komputera architektury PC. Zgodnie z przeznaczeniem i nazwą najczęstszym jego zastosowaniem jest przełączanie między trybami wstawiania (domyślny) i nadpisywania podczas wprowadzania tekstu. W programie Microsoft Word można przypisać mu zamiast tego funkcję wklejania ze schowka systemowego.

Wikipedia


insertować

reklamować jakiś produkt lub usługę przez ulotkę, folder itp., wkładane lub wklejane do gazety lub czasopisma


SJP.pl


insertowy

→ insert


SJP.pl

Patrz:

insert

inset

wstawka, wkładka


SJP.pl


inshallah

[czytaj: inszala] z arabskiego: jak Bóg da, jeśli taka będzie wola Boga; inszallah


SJP.pl


insider

[czytaj: insajder] osoba w organizacji lub instytucji posiadająca informacje niedostępne dla innych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba posiadająca informacje niedostępne dla większości innych ze względu na przynależność do danej organizacji lub instytucji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwykło się bowiem uważać, że zachowania insiderów są barometrem nastrojów rynkowych.

Wiktionary


insiderka

→ insider [czytaj: insajderka]


SJP.pl


insiderski

[czytaj: insajderski] przeznaczony dla wtajemniczonych, wąskiej grupy odbiorców


SJP.pl


inskrypcja

napis wyryty w materiale trwałym, zwykle na nagrobkach, tablicach pamiątkowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. trwały, pamiątkowy napis zwykle wykuty w kamieniu, czasem wyryty w metalu lub drewnie;

 (1.2) daw. praw. wpis w księdze wieczystej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Około tysiąc linii tekstu inskrypcji zostało wyrytych na skale około 100 metrów nad drogą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈskrɨpt͡sʲja, AS: ĩũ̯skrypcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. inskrypcyjny

 przysł. inskrypcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) epigraf

 (1.2) intabulacja

Wiktionary


inskrypcyjnie

przysłówek

 (1.1) przy użyciu inskrypcji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inskrypcja ż.

 przym. inskrypcyjny

Wiktionary


inskrypcyjny

→ inskrypcja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z inskrypcją, dotyczący inskrypcji

Wiktionary

Patrz:

inskrypcja

Przykłady

 (1.1) Na zewnątrz prezbiterium umieszczony został majuskułowy fryz inskrypcyjny w języku łacińskim, biegnący od południowej wieżyczki schodowej aż do zakrystii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inskrypcja ż.

 przysł. inskrypcyjnie

Wiktionary


insolacja

działanie światła słonecznego; nasłonecznienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) oddziaływanie promieni słonecznych

 (1.2) fiz. metrol. natężenie promieniowania słonecznego na powierzchnię;

Wiktionary

Insolacja, nasłonecznienie – wielkość fizyczna określająca średnią moc promieniowania słonecznego przypadającą na jednostkę powierzchni poziomej.

Jest ona równa stosunkowi energii promieniowania słonecznego, padającego w określonym czasie na daną powierzchnię do pola tej powierzchni i czasu. Jednostką w układzie SI jest W/m², w technice stosuje się też jednostkę kWh/rok/m².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poddany intensywniejszej insolacji stok dosłoneczny odznacza się wyższą temperaturą.

 (1.2) Jednostką insolacji w układzie SI jest W/m².

Wiktionary

Powiązane:

 przym. insolacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nasłonecznienie

 (1.2) nasłonecznienie

Wiktionary


insolacyjny

związany z insolacją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z insolacją, dotyczący insolacji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Madagaskar ma ogólnie dobre warunki insolacyjne, jednakże są bardzo zróżnicowane.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insolacja ż.

Wiktionary


insomnia

bezsenność; dyssomnia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • bezsenność (łac. insomnia) – zakłócenie stanu zdrowia przez niewystarczającą długość lub jakość snu
  • Insomnia – singiel Craiga Davida
  • Insomnia – album zespołu (hed) P.E
  • Insomnia – album rapera PlanBe
  • Insomnia – piosenka południowokoreańskiego zespołu Stray Kids
  • Insomnia – piosenka południowokoreańskiego zespołu The Rose

Wikipedia


insorpcja

przechodzenia substancji ze światła jelita do jego błony śluzowej; wchłanianie


SJP.pl


insourcing

In

Wikipedia


insourcingowy

→ insourcing [czytaj: insors-ingowy]


SJP.pl


insp.

inspektor


SJP.pl

skrót

 (1.1) = inspektor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś odbyła się uroczystość powołania insp. Tomasza Lubiejewskiego na komendanta policji w Grudziądzu.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. nadinsp., podinsp.

Wiktionary


inspekcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od inspekt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie inspekt, lecz tylko mały inspekcik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspekt m.

Wiktionary


inspekcja

1. kontrolowanie, sprawdzanie działalności;
2. dawniej: nadzór, dozór;
3. instytucja, urząd uprawniony do kontroli i nadzoru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kontrola działalności jakiejś instytucji lub stanu jakiegoś miejsca

 (1.2) urząd nadzorujący i kontrolujący stan lub pracę czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Inspekcja pracy
  • Inspekcja (wojsko) – w wojskowości najwyższa forma działalności kontrolnej obejmująca w sposób kompleksowy wszystkie dziedziny życia i działalności inspekcjonowanych jednostek wojskowych w różnych (al...
  • Inspekcja kodu – w inżynierii oprogramowania
  • Inspekcja – spektakl telewizyjny Teatru Telewizji
  • Inspektor

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lokalne władze utrzymują, że karuzela przeszła inspekcje bezpieczeństwa

 (1.2) Główny Inspektor Pracy podkreśla, że w przypadku kontroli w zakładzie, w którym występują ogniska wirusa i ryzyko zarażenia jest wysokie, pracownik inspekcji pracy będzie dodatkowo wyposażony w pełny strój ochronny (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈspɛkt͡sʲja, AS: ĩũ̯spekcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspektorstwo n., inspektorat mrz., inspektor mos., inspektorka ż.

 przym. inspekcyjny, inspektorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontrola, sprawdzenie, dochodzenie, test, badanie

Wiktionary


inspekcyjny

związany z inspekcją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z inspekcją, dotyczący inspekcji; służący do inspekcji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspekcja ż., inspektor mos., inspektorat mrz.

 przym. inspektorski

Wiktionary


inspekt

płytka skrzynia bez dna do uprawy roślin w okresie wiosny i późnej jesieni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) ogrod. skrzynia bez dna z przeszklonym zamknięciem do uprawy roślin;

Wiktionary

Inspekt, przyspiesznik – urządzenie, dzięki któremu możliwa jest uprawa roślin w ciągu zimy, wczesnej wiosny, czy późnej jesieni w strefach klimatu umiarkowanego.

Inspektem jest zwykle skrzynia wykonana z drewna, lekkiego betonu lub tworzyw sztucznych, nakryta oknami inspektowymi, wpuszczona na stałe w ziemię lub czasem przenośna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze względu na dużą pracochłonność i kosztowność inspekty zastępuje się tunelami foliowymi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. inspektowy

 rzecz. inspekcik mrz.

Wiktionary


inspektor

1. osoba upoważniona do kontrolowania działalności instytucji, przedsiębiorstw; rewizor; kontroler; rewident; lustrator; nadzorca; wizytator
2. stopień oficerski w policji;
3. oficer mający stopień inspektora


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) urzędnik, który kontroluje pracę instytucji dokonując inspekcji

 (1.2) stopień oficerski w policji

Wiktionary

To jest strona ujednoznaczniająca. Poniżej znajdują się różne znaczenia hasła „Inspektor”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdyby w tej firmie zjawili się inspektorzy PIP, konsekwencje mogłyby być surowe.

 (1.2) Inspektor przeprowadził wizję lokalną miejsca zbrodni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈspɛktɔr, AS: ĩũ̯spektor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspektorat m., inspekcja ż.

:: fż. inspektorka ż.

 przym. inspektorski, inspekcyjny

Wiktionary


inspektorat

1. urząd sprawujący nadzorujący podległe sobie instytucje na jakimś obszarze;
2. obszar pracy takiego urzędu;
3. siedziba takiego urzędu;
4. biuro inspektora


SJP.pl


inspektoria

jednostka administracyjna w strukturach niektórych zgromadzeń zakonnych


SJP.pl


inspektorka

1. kobieta upoważniona do kontrolowania działalności instytucji, przedsiębiorstw; kontrolerka; rewidentka; lustratorka; wizytatorka;
2. kobieta mająca stopień inspektora


SJP.pl


inspektorski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub pracą inspektora, dotyczący inspektora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspektor mos., inspektorat mrz., inspekcja ż.

 przym. inspekcyjny

Wiktionary


inspektowy

związany z inspektem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) ogrod. związany z inspektem, dotyczący inspektu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspekt mrz.

Wiktionary


inspicjencki

związany z inspicjentem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z inspicjentem, właściwy inspicjentowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspicjent mos., inspicjentka ż., inspicjentura ż.

Wiktionary


inspicjent

pracownik teatru, zajmujący się techniczną stroną przedstawienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) teatr. pracownik odpowiadający za techniczną i organizacyjną stronę przedstawienia;

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na znak inspicjenta zgaszono światło na sali, a orkiestra rozpoczęła uwerturę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspicjentura ż.

:: fż. inspicjentka ż.

 przym. inspicjencki

Wiktionary


inspicjentka

pracownica teatru, zajmująca się techniczną i organizacyjną stroną spektaklu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teatr. pracownica odpowiadająca za techniczną i organizacyjną stronę przedstawienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspicjentura ż.

:: fm. inspicjent mos.

 przym. inspicjencki

Wiktionary


inspicjentura

zajęcie pracownika teatru polegające na czuwaniu nad techniczną i organizacyjną stroną przedstawienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) teatr. zawód, zajęcie inspicjenta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspicjent mos., inspicjentka ż.

 przym. inspicjencki

Wiktionary


inspiracja

1. natchnienie, zapał twórczy;
2. wpływ wywierany na kogoś, sugestia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) natchnienie, twórczy zapał, wena

 (1.2) wpływ wywierany na kogoś; impuls, bodziec będący przyczyną działania

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Naturalnie nie porównuję obu autorów i nie doszukuję się wielkich podobieństw – ja tylko widzę inspiracje w stylu Pacyńskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃spʲiˈrat͡sʲja, AS: ĩũ̯spʹiracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspirator mos., inspiratorka ż., inspirowanie n., zainspirowanie n., inspiracyjność ż.

 czas. inspirować ndk., zainspirować dk.

 przym. inspiracyjny, inspiratorski

 przysł. inspirująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) natchnienie, wena

 (1.2) zachęta

Wiktionary


inspiracyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest inspiracyjne; cecha tych, którzy są inspiracyjni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspirator m., inspiratorka ż., inspirowanie n., zainspirowanie n., inspiracja ż.

 czas. inspirować ndk., zainspirować dk.

 przym. inspiracyjny, inspiratorski

 przysł. inspirująco

Wiktionary


inspiracyjny

związany z inspiracją


SJP.pl


inspirator

osoba, która inspiruje, daje impuls do czegoś; przywódca duchowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ten, kto zachęca, daje pomysł, sugeruje, inspiruje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃spʲiˈratɔr, AS: ĩũ̯spʹirator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspiracja ż., inspirowanie n., inspiracyjność ż.

 czas. inspirować ndk.

Wiktionary


inspiratorka

kobieta, która inspiruje, daje impuls do czegoś


SJP.pl


inspirować

1. wywierać wpływ, natchnąć, pobudzać do działania, zwłaszcza twórczego;
2. inspirować się:
a) czerpać skądś natchnienie, pomysł, koncepcję;
b) inspirować jeden drugiego


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zainspirować)

 (1.1) dostarczać natchnienia

czasownik zwrotny niedokonany inspirować się (dk. zainspirować się)

 (2.1) czerpać natchnienie

 (2.2) inspirować siebie nawzajem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspiracja ż., inspirator mos., inspiratorka ż., inspirowanie n., inspiracyjność ż.

 przym. inspiracyjny, inspiratorski, inspirujący

 przysł. inspirująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobudzać, podsuwać myśl, wpływać

 (2.1) wzorować się

Wiktionary


inspirująco

przysłówek

 (1.1) w sposób inspirujący, dając inspirację

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inspiracja ż., inspirowanie n., inspiracyjność ż.

 czas. inspirować ndk.

Wiktionary


inspirujący

taki, który pobudza do działania, daje natchnienie, sugeruje pomysł


SJP.pl


inst.

instyt.;
1. skrót od: instytucja, instytucjonalny (czytany jako cały, odmienny wyraz);
2. skrót od: instytut, instytutowy (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


insta

potocznie: Instagram (serwis społecznościowy); Insta


SJP.pl


instagram

fotograficzny serwis społecznościowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) inform. społ. internetowy, fotograficzny serwis społecznościowy z elementami bloga;

Wiktionary

In

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. instagramer m., instagramerka ż., instagramowicz m., instagramowiczka ż., insta ż., instamatka ż., instagramowanie n.

 czas. instagramować ndk.

 przym. instagramowy

 przysł. instagramowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. środ. insta

Wiktionary


instagramer

użytkownik Instagrama (serwisu społecznościowego); instagramowicz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) twórca treści w serwisie Instagram

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Instagram mrz.

Wiktionary


instagramerka

użytkowniczka Instagrama (serwisu społecznościowego); instagramowiczka


SJP.pl


instagramerski

→ instagramer


SJP.pl

Patrz:

instagramer

instagramować

potocznie: korzystać w serwisu społecznościowego Instagram


SJP.pl


instagramowicz

użytkownik Instagrama (serwisu społecznościowego); instagramer


SJP.pl


instagramowiczka

użytkowniczka Instagrama (serwisu społecznościowego); instagramerka


SJP.pl


instagramowy

→ Instagram


SJP.pl

Patrz:

Instagram

instalacja

1. ogół urządzeń doprowadzających elektryczność, gaz, wodę itp. do jakichś budynku lub pomieszczenia;
2. zakładanie gdzieś urządzeń technicznych;
3. urządzanie siebie lub kogoś w nowym miejscu;
4. wgrywanie nowego programu do komputera;
5. dzieło plastyczne zbudowane przez artystę w zastanej przestrzeni lub organizujące przestrzeń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. czynność instalowania – montowanie czegoś z części i podzespołów

 (1.2) techn. system urządzeń, przewodów tworzący jakąś całość

 (1.3) szt. przestrzenne dzieło sztuki zaaranżowane z przedmiotów;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • instalacja (informatyka) – proces polegający na przeniesieniu do pamięci trwałej komputera zestawu plików niezbędnych do wykonywania określonego zadania
  • instalacja (inżynieria środowiska) – urządzenie, grupa urządzeń lub budowle wpływające w pewien sposób na środowisko
  • instalacja (technika) – zestaw urządzeń wewnątrz budynku lub innego obiektu, służących do przesyłania mediów takich jak prąd elektryczny, woda, gaz ziemny itd.
    • instalacja elektryczna
    • instalacja gazowa
    • instalacja grzewcza
    • instalacja kanalizacji
    • instalacja okrętowa – instalacje techniczne typowe dla statku (okrętu).
    • instalacja sanitarna
    • instalacja wentylacji
    • Instalacja wodociągowa
  • instalacja (masoneria)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zasadzie po instalacji Linux już powinien być poprawnie skonfigurowany.

 (1.2) Jeśli karta sieciowa jest umieszczona w gnieździe PCI, wyjmujemy ją z płyty głównej na czas instalacji systemu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃staˈlat͡sʲja, AS: ĩũ̯stalacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instalowanie n., instalatorstwo n., zainstalowanie n., instalator m., instalatorka ż., dezinstalacja ż.

 czas. instalować ndk., zainstalować dk.

 przym. instalatorki, instalacyjny

Wiktionary


instalacyjny

związany z instalacją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z instalacją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instalator mos./mrz., instalacja ż.

Wiktionary


instalator

1. pracownik montujący w wyznaczonych miejscach określone urządzenia, sprzęty i przewody;
2. artysta tworzący dzieła sztuki poprzez łączenie kilku przedmiotów w jedną kompozycję


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) techn. osoba zakładająca instalację

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) inform. program komputerowy instalujący oprogramowanie i przygotowujący go do użytkowania;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • instalator – robotnik wykonujący prace instalacyjne, potocznie też inżynier projektujący instalacje budowlane
  • instalator – rodzaj programu komputerowego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W procesie projektowania architekt musi współpracować z konstruktorami i instalatorami.

 (2.1) Instalator poprawnie rozpoznał wszystkie składniki sprzętowe komputera, automatycznie dokonując instalacji sterowników.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instalacja ż., instalatorstwo n., instalka ż., instalowanie n.

 czas. instalować ndk., zainstalować dk.

 przym. instalacyjny, instalatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monter

 (2.1) program instalacyjny

Wiktionary


instalatorka

kobieta zakładająca instalację, instalująca coś


SJP.pl


instalatorstwo

montowanie w wyznaczonych miejscach określonych urządzeń, sprzętów i przewodów


SJP.pl


instalka

potocznie: program instalacyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. inform. plik instalacyjny

 (1.2) pot. inform. płyta instalacyjna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈstalka, AS: ĩũ̯stalka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. instalować

 rzecz. instalator

 przym. instalacyjny

Wiktionary


instalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|instalować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃stalɔˈvãɲɛ, AS: ĩũ̯stalovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. instalować ndk., zainstalować dk.

 rzecz. instalacja ż., instalator m.

 przym. instalacyjny

Wiktionary


instalować

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) techn. montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach

 (1.2) inform. umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał

czasownik zwrotny niedokonany instalować się

 (2.1) pot. wprowadzać się do nowego mieszkania, pokoju itp., urządzać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro przyjdą monterzy i będą instalowali linię telefoniczną

 (1.2) Możesz skorzystać z mojego komputera, ale nie instaluj żadnych programów.

 (2.1) Od kiedy instalujecie się w nowym mieszkaniu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃staˈlɔvat͡ɕ, AS: ĩũ̯stalovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. odinstalowywać, dezinstalować, zainstalować

 rzecz. instalacja ż., instalator mos., instalka ż., instalowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) montować

 (1.2) kopiować

Wiktionary


instamatka

kobieta publikująca w mediach społecznościowych treści związane z ciążą i wychowywaniem swojego dziecka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) socjol. środ. kobieta publikująca na Instagramie (hobbystycznie lub zarobkowo) treści związane z ciążą, rodzicielstwem oraz rozwojem swego dziecka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Instagram mrz.

Wiktionary


instancja

stopnie w hierarchii władzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) adm. dany stopień organizacyjny w układzie podległych sobie instytucji

 (1.2) daw. prośba za kimś

 (1.3) inform. obiekt klasy, egzemplarz klasyfikatora

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • instancja (prawo)
  • instancja (programowanie)
  • instancja (teoria obliczeń) zob. problem obliczeniowy
  • instancja (MMORPG)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pomysł na instancję, która miała być ponad biskupami, został utrącony przez samych biskupów.

 (1.1) Dwie kobiety nie poddały się postępowaniu mandatowemu za opalanie się topless na kąpielisku miejskim. Sąd pierwszej instancji uznał, że dopuściły się one nieobyczajnego wybryku.

 (1.3) Procedurka odwołuje się do trzech instancji klasy o nazwie „Wyjątek_”.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. instancyjny, instant

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stopień, szczebel

 (1.2) wstawiennictwo

Wiktionary


instancyjność

→ instancyjny


SJP.pl

Patrz:

instancyjny

instancyjny

związany z instancją


SJP.pl


instant

o produkcie spożywczym: będący w postaci łatwo rozpuszczalnego proszku


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) spoż. błyskawiczny, natychmiastowy – o potrawach i produktach w handlu, gotowych po zalaniu wrzątkiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wyprawę w góry zabieramy sporo zupek instant.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩw̃stãnt, AS: ĩũ̯stãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instancja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błyskawiczny, rozpuszczalny, liofilizowany

Wiktionary


instantyzacja

proces nadawania koncentratom spożywczym w postaci proszku własności umożliwiających bardzo szybką rozpuszczalność


SJP.pl

In

Wikipedia


instr.

skrót od:
1. instrukcja, instruktor;
2. instrument


SJP.pl


instrucz

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie królewieckim, łącząc się z Węgorapą tworzy Pregołę;

Wiktionary

Instrucz (ros. Инструч; hist. "Wystruć", "Inster") – dopływ Pregoły. Ma swe źródła we wschodniej części obwodu królewieckiego w sąsiedztwie miejscowości Prawdino. Ujście Instruczy znajduje się w Czerniachowsku, gdzie w połączeniu z Węgorapą tworzy Pregołę. Długość rzeki – 111 km[].

Wikipedia

Powiązane:

 przym. instrucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Wystruć

Wiktionary


instrukcja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zbiór zasad zalecających postępowanie w określonej dziedzinie

 (1.2) książka lub broszura z opisem działania

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • instrukcja obsługi
  • Instrukcja eksploatacji
  • instrukcja kancelaryjna
  • instrukcje w informatyce:
    • instrukcja prosta
      • instrukcja powrotu
      • instrukcja przypisania
      • instrukcja wyrażeniowa
      • instrukcja pusta
      • instrukcja skoku
      • instrukcja wywołania
      • instrukcja opuszczenia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Minister Spraw Zagranicznych skierował do ambasad na całym świecie instrukcje postępowania podczas aktualnego kryzysu.

 (1.2) Zostanie dostarczona instrukcja, jak radzić sobie z trudnymi klientami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈstrukt͡sʲja, AS: ĩũ̯strukcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instruktaż m., instruktarz m., instruktor m., instruktorka ż., instruowanie n., poinstruowanie n.

 czas. instruować ndk., poinstruować dk.

 przym. instrukcyjny, instruktażowy, instruktorski, instruktywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) podręcznik

Wiktionary


instrukcyjny

związany z instrukcją; mający informować, instruować; instruktażowy


SJP.pl


instruktarz

przestarzale:
1. zbiór instrukcji, przepisów;
2. przepisy skarbowe; taryfa ceł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. zbiór instrukcji

 (1.2) daw. urz. taryfa ceł

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym starym instruktarzu stało jak byk, że trzeba wcześniej zgłaszać u dyspozytora.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrukcja ż., instruktaż mrz., instruktor mos., instruktorka ż., instruowanie n., poinstruowanie n.

 czas. instruować ndk., poinstruować dk.

 przym. instrukcyjny, instruktorski, instruktażowy, instruktywny

Wiktionary


instruktaż

udzielanie instrukcji; instruowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) udzielanie komuś instrukcji, wskazówek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stewardesy przeprowadziły krótki instruktaż na temat zachowania się w przypadku awarii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instruktarz mrz., instrukcja ż., instruktor mos., instruktorka ż., instruowanie n., poinstruowanie n.

 czas. instruować ndk., poinstruować dk.

 przym. instruktażowy, instruktorski

 przysł. instruktażowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) instruowanie

Wiktionary


instruktażowy

związany z instruktażem; mający informować, instruować; instrukcyjny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący instruktażu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instruktarz mrz., instruowanie n., instruktor mos., instruktaż m., instrukcja ż.

 czas. instruować

 przym. instruktorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) instrukcyjny

Wiktionary


instruktor

osoba ucząca praktycznych umiejętności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba instruująca, ucząca na kursie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • instruktor miejskiego komitetu PZPR
  • instruktor nauki jazdy – tytuł zawodowy
  • instruktor techniki jazdy – tytuł zawodowy
  • instruktor ratownictwa – stopień ratowników WOPR
  • instruktor harcerski – kategoria członkowska w organizacji harcerskiej
  • instruktor rekreacji, m.in.:
    • instruktor pilotażu
    • instruktor samoobrony
    • instruktor wspinaczkowy
  • instruktor sportowy, m.in.:
    • instruktor narciarstwa PZN
    • instruktor nurkowania – stopień nurkowy CMAS

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Instruktor tenisa wskazał początkującym, że podczas serwowania podrzucają piłkę za bardzo do przodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈstruktɔr, AS: ĩũ̯struktor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instruktaż mrz.

:: fż. instruktorka ż.

 czas. instruować ndk., poinstruować dk.

 przym. instruktażowy, instruktorski

 przysł. instruktażowo

Wiktionary


instruktorka

kobieta ucząca praktycznych umiejętności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta instruująca, ucząca na kursie

 (1.2) harc. członkini organizacji harcerskiej, pełniąca funkcje wychowawcze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrukcja ż., instruktaż mrz., instruowanie n.

:: fm. instruktor mos.

 czas. instruować

 przym. instruktorski

Wiktionary


instruktorski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z instruktorem, dotyczący instruktora

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący dla instruktora

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Młodzi po kursach instruktorskich od ręki znajdują zatrudnienie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrukcja ż., instruktaż mrz., instruktarz mrz., instruktor mos., instruktorka ż., instruowanie n., poinstruowanie n.

 czas. instruować ndk., poinstruować dk.

 przym. instrukcyjny, instruktażowy, instruktywny

Wiktionary


instruktorstwo

zajęcie instruktora


SJP.pl


instruktywniej

stopień wyższy od przysłówka: instruktywnie


SJP.pl


instruktywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: instruktywny


SJP.pl


instruktywny

książkowo: pomagający w zrozumieniu czegoś; pouczający, kształcący


SJP.pl


instrumencik

zdrobnienie od: instrument


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od instrument

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie instrument, lecz tylko mały instrumencik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrument m., zinstrumentalizowanie n., instrumentalistka ż., instrumentalizowanie n., instrumentariuszka ż.

Wiktionary


instrument

1. przyrząd używany do wytwarzania dźwięków muzycznych;
2. (zwykle w liczbie mnogiej) przyrząd używany do czynności wymagających precyzji (np. instrumenty chirurgiczne);
3. środek służący do realizacji czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. przyrząd wytwarzający dźwięk, zob. instrument muzyczny.

 (1.2) med. narzędzie chirurgiczne;

 (1.3) techn. narzędzie

 (1.4) techn. przyrząd pomiarowy;

 (1.5) przen. środek służący realizacji celu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • instrument muzyczny
  • instrumenty chirurgiczne – narzędzia chirurgiczne
  • instrumenty pochodne (derywaty)
  • instrumenty pomiarowe – przyrządy pomiarowe
    • instrument uniwersalny – przyrząd astronomiczny
    • instrument przejściowy – przyrząd astronomiczny
  • Instrument Rządzenia (ang. The Instrument of Government) – konstytucja Anglii z 1653 roku.
  • instrumentacja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najczęściej stosowana klasyfikacja instrumentów muzycznych dzieli je na strunowe, dęte i perkusyjne.

 (1.2) Cyfrowy zapis tomografii komputerowej czy rezonansu magnetycznego wykorzystany jak mapa umożliwia bezpieczne i precyzyjne prowadzenie instrumentów chirurgicznych i minimalizuje uszkodzenie tkanek.

 (1.4) To przedsiębiorstwo zajmuje się projektowaniem, produkcją oraz sprzedażą instrumentów pomiarowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈstrũmɛ̃nt, AS: ĩũ̯strũmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrumentacja ż., instrumentalista mos., instrumentalistka ż., instrumentarium n., instrumentalizm mrz., instrumentariusz mos., instrumentariuszka ż., instrumentalizacja ż., instrumentalizowanie n., zinstrumentalizowanie n.

:: zdrobn. instrumencik mrz.

 czas. zinstrumentalizować dk., instrumentalizować ndk.

 przym. instrumentalny, instrumentacyjny, instrumentalnie

 przysł. instrumentalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) instrument muzyczny

 (1.2) narzędzie chirurgiczne

Wiktionary


instrumentacja

1. opis partyturowy użycia poszczególnych instrumentów w utworze orkiestrowym;
2. układ dźwięków mowy w utworze literackim, stosowany dla osiągnięcia efektu artystycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) aranżacja muzyki wykonywanej przez orkiestrę

Wiktionary

In

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. instrument mrz., instrumentalista mos., instrumentalizowanie n., instrumentariuszka ż.

 przym. instrumentalny

Wiktionary


instrumentacyjny

związany z instrumentacją


SJP.pl


instrumental

potocznie: instrumentalny utwór muzyczny


SJP.pl


instrumentalis

narzędnik; w językoznawstwie:
1. piąty przypadek w polskiej deklinacji, odpowiadający na pytania: z (za, pod, przed, nad) kim? z (za, pod, przed, nad) czym?, który w zdaniu może pełnić funkcje dopełnienia bliższego, dalszego, okolicznika oraz orzecznika;
2. forma wyrazowa tego przypadka


SJP.pl


instrumentalista

1. osoba grająca na jakimś instrumencie;
2. w filozofii: zwolennik instrumentalizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk, grający na instrumencie

 (1.2) filoz. pragmatyk wyznający instrumentalizm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Instrumentalista wybrał wiolonczelę, jako najbardziej odpowiedni instrument.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃strũmɛ̃ntaˈlʲista, AS: ĩũ̯strũmẽntalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrumentacja ż., instrument mrz., instrumentarium n., instrumentalizm mrz., instrumentalizowanie n., instrumentariuszka ż., zinstrumentalizowanie n.

:: fż. instrumentalistka ż.

 przym. instrumentalny

Wiktionary


instrumentalistka

→ instrumentalista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. kobieta, dziewczyna grająca na instrumencie

Wiktionary

Patrz:

instrumentalista

Przykłady

 (1.1) Nasza żeńska orkiestra poszukuje kilku instrumentalistek do sekcji dętej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrument mrz., instrumencik mrz., instrumentalizacja ż., instrumentalizowanie n., zinstrumentalizowanie n., instrumentariuszka ż., instrumentarium n.

:: fm. instrumentalista mos.

 czas. instrumentalizować ndk., zinstrumentalizować dk.

 przym. instrumentalny, instrumentalnie

 przysł. instrumentalnie

Wiktionary


instrumentalistyka

dziedzina dotycząca gry na instrumentach muzycznych


SJP.pl


instrumentalizacja

1. wykonanie utworu za pomocą instrumentów;
2. wyposażenie czegoś, np. stanowiska pracy, w odpowiednie instrumenty; oprzyrządowanie;
3. przedmiotowe wykorzystania innych ludzi lub dóbr (etyki, religii, prawa) dla osiągnięcia własnych korzyści; uprzedmiotowienie;
4. w informatyce: dodanie kodu do programu w celu zbierania informacji o jego zachowaniu podczas wykonania;
5. instrumentalizacja głoskowa - dobór brzmienia dźwięków mowy w utworze literackim; instrumentacja głoskowa


SJP.pl


instrumentalizm

w filozofii: koncepcja, według której wiedza i działalność ludzka są tylko reakcjami na bodźce środowiska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) współczesny kierunek filozoficzny będący odmianą pragmatyzmu; w filozofii nauki, pogląd ten określa koncepty i teorie jedynie jako narzędzia (instrumenty), których wartość jest mierzona, nie poprzez ich prawdziwość czy fałszywość, lecz poprzez ich efektywność w tłumaczeniu i przewidywaniu zjawisk;

Wiktionary

Instrumentalizm (łac. "instrumentum" "narzędzie"), ("filozof.") – współczesny kierunek filozoficzny będący odmianą pragmatyzmu. Według niego cała wiedza i wszelka działalność ludzka pełnią jedynie funkcje instrumentalne, czyli stanowią narzędzia (instrumenty) służące przystosowywaniu się do środowiska i opanowywaniu go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zinstrumentalizowanie n., instrument mrz., instrumentalista mos., instrumentalizowanie n., instrumentariuszka ż.

 przym. instrumentalny

Wiktionary


instrumentalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|instrumentalizować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zinstrumentalizowanie n., instrument m., instrumencik m., instrumentacja ż., instrumentalizacja ż., instrumentalizm m., instrumentalista m., instrumentalistka ż., instrumentarium n., instrumentarstwo n., instrumentariusz m., instrumentariuszka ż.

 czas. instrumentalizować ndk., zinstrumentalizować dk.

 przym. instrumentalny, instrumentacyjny, instrumentalnie

 przysł. instrumentalnie

Wiktionary


instrumentalizować

wykorzystywać innych ludzi lub dobra (etykę, religię, prawo) dla osiągnięcia własnych korzyści; redukować kogoś lub coś do narzędzia swoich celów, uprzedmiotowiać


SJP.pl


instrumentalnie

przymiotnik

 (1.1) w sposób instrumentalny

Wiktionary

Instrumentalnie – album kompilacyjny zespołu Kombi Łosowski wydany 16 maja 2025 nakładem SL Music.

Wydawnictwo zawiera utwory instrumentalne grupy zagrane w nowych aranżacjach oraz z lat 2009 i 2021, wydane wcześniej na albumach "Zaczarowane Miasto" i "Minerał życia". Znalazły się też na nim trzy utwory premierowe. Do „Cyfrowej gry” i „Koronacji” utworzono teledyski.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zinstrumentalizowanie n., instrumentariuszka ż., instrumentalistka ż., instrument m., instrumentalizowanie n., instrumentalizacja ż.

 czas. instrumentalizować ndk.

 przym. instrumentalny

Wiktionary


instrumentalny

1. wykonywany przy pomocy precyzyjnego narzędzia;
2. wykonywany na instrumencie muzycznym; przeznaczony do wykonywania na instrumentach muzycznych;
3. będący środkiem do osiągnięcia jakiegoś celu; traktowany jako narzędzie do osiągnięcia celu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. wykonywany za pomocą instrumentów muzycznych, bez udziału śpiewu

 (1.2) traktowany jako środek do celu

 (1.3) przeprowadzany z użyciem niezwykle dokładnego sprzętu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multiinstrumentalistka ż., multiinstrumentalista mos., instrument m., instrumentacja ż., instrumentalista m., instrumentalistka ż., instrumentalizm m., instrumentarium n., instrumentariusz m., instrumentariuszka ż., instrumentalizowanie n., zinstrumentalizowanie n.

 przysł. instrumentalnie

 przym. instrumentalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) przedmiotowy

Wiktionary


instrumentarium

1. zestaw narzędzi, przyrządów służących do wykonywania jakichś czynności, zabiegów;
2. w muzyce: ogół instrumentów charakterystycznych dla jakiejś epoki lub rodzaju muzyki;
3. w przenośni: ogół metod i środków służących realizacji określonego zadania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zestaw narzędzi służących wykonywaniu precyzyjnych czynności

 (1.2) instrumenty muzyczne będące w użyciu w określonej epoce lub zespole

 (1.3) zestaw metod pomagających osiągnąć określony cel

Wiktionary

Instrumentarium, instrumentarium muzyczne – termin oznaczający grupę instrumentów muzycznych i używany w kontekstach:

Praktyczne wykorzystanie (czyli instrumentacja) instrumentarium współczesnego jest przedmiotem działu teorii muzyki zwanego instrumentoznawstwem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Jednym z narzędzi pozostających w instrumentarium prawodawcy jest religia obywatelska (religion civile), mająca rodzić bezrefleksyjną miłość ojczyzny. Opierając się na swoistym „katechizmie obywatela”, ma ona deifikować instytucje państwa i jego praw, wymuszać internalizację nakazów woli powszechnej, przez to zaś ma stanowić gwarant trwałości i stabilności wspólnoty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrument m., instrumentalista m., instrumentalistka ż., instrumentariuszka ż., instrumentalizowanie n., zinstrumentalizowanie n.

 przym. instrumentalny

Wiktionary


instrumentariusz

pracownik służby zdrowia podający chirurgowi narzędzia w czasie zabiegu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pielęgniarz asystujący przy operacji, pomagający przy jej przygotowaniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrument mrz., instrumentalizowanie n., instrumentariuszka ż., zinstrumentalizowanie n.

 przym. instrumentalny

Wiktionary


instrumentariuszka

pracownica służby zdrowia podająca chirurgowi narzędzia w czasie zabiegu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pielęgniarka asystująca przy operacji, pomagająca przy jej przygotowaniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃strũmɛ̃ntarʲˈjuʃka, AS: ĩũ̯strũmẽntarʹi ̯uška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrument m., instrumencik m., instrumentacja ż., instrumentalista m., instrumentalistka ż., instrumentarium n., instrumentalizm m., instrumentalizacja ż., instrumentalizowanie n., zinstrumentalizowanie n.

:: fm. instrumentariusz m.

 czas. zinstrumentalizować dk., instrumentalizować ndk.

 przym. instrumentalny, instrumentacyjny, instrumentalnie

 przysł. instrumentalnie

Wiktionary


instrumentarstwo

1. gałąź przemysłu zajmująca się produkcją instrumentów muzycznych;
2. nauka o instrumentach muzycznych; instrumentologia, organologia, instrumentoznawstwo


SJP.pl


instrumentator

pielęgniarz podający narzędzia chirurgiczne przy operacji; instrumentariusz


SJP.pl


instrumentatorka

pielęgniarka podająca narzędzia chirurgiczne przy operacji; instrumentariuszka


SJP.pl


instrumentolog

specjalista zajmujący się historią, budową i własnościami instrumentów muzycznych; instrumentoznawca, organolog


SJP.pl


instrumentologia

nauka o instrumentach muzycznych; organologia, instrumentoznawstwo, instrumentarstwo


SJP.pl

Nie mylić z: instrumentoznawstwo.

Instrumentologia, inaczej organologia – dział muzykologii, którego przedmiotem jest historia instrumentów muzycznych, rozwój ich konstrukcji, właściwości akustycznych i odtwórczych, technologia wytwarzania oraz klasyfikacja.

Wikipedia


instrumentologiczny

dotyczący dziedziny nauki zajmującej się instrumentami muzycznymi; instrumentoznawczy, organologiczny


SJP.pl


instrumentować

1. opracowywać utwór muzyczny na poszczególne instrumenty zespołu;
2. środowiskowo: podawać narzędzia chirurgiczne przy operacji;
3. w górnictwie: usuwać zagwożdżenie otworu wiertniczego;
4. dawniej: instalować, mianować


SJP.pl


instrumentowy

→ instrument


SJP.pl

Patrz:

instrument

instrumentoznawca

specjalista zajmujący się historią, budową i własnościami instrumentów muzycznych; instrumentolog, organolog


SJP.pl


instrumentoznawczy

dotyczący dziedziny nauki zajmującej się instrumentami muzycznymi; instrumentologiczny, organologiczny


SJP.pl


instrumentoznawstwo

dziedzina nauki zajmująca się instrumentami muzycznymi; instrumentologia, organologia, instrumentarstwo


SJP.pl

Instrumentoznawstwo − dział nauki z dziedziny sztuk muzycznych w dyscyplinie teoria muzyki, którego przedmiotem jest ogół instrumentów muzycznych (współczesnego oraz dawnego instrumentarium muzycznego) pod kątem ich budowy, konstrukcji, pochodzenia oraz wykorzystania w praktyce (patrz: instrumentacja).

Wikipedia


instruowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|instruować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃struwɔˈvãɲɛ, AS: ĩũ̯struu̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poinstruowanie n., instrukcja ż., instruktaż m., instruktarz m., instruktor m., instruktorka ż.

 czas. instruować ndk., poinstruować dk.

 przym. instrukcyjny, instruktażowy, instruktorski, instruktywny

Wiktionary


instruować

wydawać instrukcje, pouczać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) wydawać instrukcje, pouczać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W niedzielę, 20 sierpnia, Halifax instruował Kennarda, by interweniował u Becka w sprawie wyrażenia zgody na pomoc sowiecką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃struˈwɔvat͡ɕ, AS: ĩũ̯struu̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instrukcja ż., instruktaż m., instruktarz m., instruktor m., instruktorka ż., instruowanie n.

 przym. instrukcyjny, instruktażowy, instruktorski, instruktywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nauczać, objaśniać, informować, pouczać, kształcić, nauczać, szkolić, uczyć, wykładać

Wiktionary


instygator

1. oskarżyciel publiczny, odpowiadający dzisiejszemu prokuratorowi;
2. dawniej: ten, kto podjudza; podżegacz, podjudzacz, prowodyr


SJP.pl


instygatorka

1. oskarżycielka publiczna, odpowiadająca dzisiejszemu prokuratorowi;
2. dawniej: ta, która podjudza; podżegaczka


SJP.pl


instygatorski

→ instygator


SJP.pl

Patrz:

instygator

instygować

dawniej: namawiać, gorąco zachęcać, podżegać, judzić


SJP.pl


instynkt

1. dyspozycja psychiczna, umiejętność robienia czegoś; skłonność, zdolność;
2. wrodzona zdolność do złożonych, ważnych życiowo, choć nieuświadomionych działań


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji

 (1.2) biol. wrodzona zdolność żywych organizmów do złożonych, celowych działań, swoistych dla danego gatunku i ważnych dla przetrwania;

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Instynkt mówi mi, że czeka nas śmierć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩw̃stɨ̃ŋkt, AS: ĩũ̯stỹŋkt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instynktowość ż.

 przym. instynktowy, instynktowny

 przysł. instynktowo, instynktownie

Wiktionary


instynktownie

przysłówek

 (1.1) w sposób instynktowny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ramach rozgrzewki miałam zrobić pięćdziesiąt przysiadów, ale przy trzydziestym piątym straciłam równowagę i złamałam nadgarstek, gdy instynktownie starałam się podeprzeć.

 (1.1) Człowiek instynktownie chroni to, co jest święte, przed przejawami profanum.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instynkt m.

 przym. instynktowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mimowolnie, odruchowo

Wiktionary


instynktowność

→ instynktowny


SJP.pl

Patrz:

instynktowny

instynktowny

wynikający z instynktu, oparty na instynkcie; odruchowy, bezwiedny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od: instynkt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ewoluując, człowiek tylko doskonalił charakterystyczne dla gatunku zachowania opiekuńcze, które są z jednej strony instynktowne, a z drugiej uwarunkowane kulturowo.

 (1.1) Prawdziwa miłość nie jest instynktowna, nie jest fizycznym zauroczeniem ani chęcią posiadania na wyłączność, nie jest akceptacją rozumianą jako nagroda za posłuszeństwo czy sukcesy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃stɨ̃ŋkˈtɔvnɨ, AS: ĩũ̯stỹŋktovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instynkt m.

 przym. instynktowy

 przysł. instynktownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) instynktowy, mimowolny, mimowiedny, odruchowy, bezwiedny, machinalny

Wiktionary


instynktowość

odruchowość, impulsywność


SJP.pl


instynktowy

związany z instynktem (w ściślejszym znaczeniu wrodzonej zdolności dziedziczenia)


SJP.pl


instyt.

inst.;
1. skrót od: instytucja, instytucjonalny (czytany jako cały, odmienny wyraz);
2. skrót od: instytut, instytutowy (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


instytucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od instytut

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie instytut, lecz tylko marny instytucik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instytut m.

Wiktionary


instytucja

1. zakład realizujący określone działania
2. w prawie: zespół norm organizujących jakąś dziedzinę życia; organizacja oparta na tych normach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zakład o charakterze publicznym zajmujący się określonym zakresem spraw

 (1.2) zespół norm prawnych lub obyczajowych dotyczących organizacji jakiejś dziedziny życia

 (1.3) organizacja działająca na podstawie tych norm

 (1.4) wypełniana przez jakąś osobę funkcja społeczna, często niesformalizowana, rozumiana jako instytucja (1.1) w znaczeniu przenośnym

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • instytucja – podmiot zbiorowy (np. grupa, ugrupowanie), inaczej organizacja [w sensie podmiotowym lub przedmiotowym],
    • instytucja finansowa
    • instytucja kredytowa
    • instytucja pośrednicząca
    • instytucja kultury
    • instytucja polityczna – wtórny podmiot polityki
  • instytucja prawna – pewna idea, która może być wysłowiona w jakiejś normie prawnej lub wiązce (zespole) takich norm, albo paremii (maksymie, sentencji), zwłaszcza łacińskiej, jak np. domniemanie niewi...
  • instytucja społeczno-kulturowa – w antropologii zespół dążeń ludzkich mających na celu zaspokojenie określonych potrzeb, w socjologii odnoszący się do bardzo trwałych elementów ładu społecznego, uregu...

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Unia Europejska nie ma legislatury, lecz proces legislacyjny, w którym uczestniczą różne instytucje.

 (1.2) Rodzina jest instytucją naturalną i niezastąpioną.

 (1.3) PCK jest instytucją pożytku publicznego.

 (1.4) W społecznościach żydowskich zawsze istniała instytucja swatki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃stɨˈtut͡sʲja, AS: ĩũ̯stytucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instytucjonalizacja ż., zinstytucjonalizowanie n.

 przym. instytucjonalny, zinstytucjonalizowany

 przysł. instytucjonalnie

 czas. instytucjonalizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) organizacja

Wiktionary


instytucjonalizacja

1. proces przechodzenia od nieformalnych sposobów działania społecznego do uregulowanych form aktywności;
2. nadanie charakteru instytucji istniejącym formom działania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nabieranie cech instytucji

 (1.2) społeczne utrwalanie się jakiegoś faktu, zwyczaju w taki sposób, że się stają swoistą instytucją

Wiktionary

Instytucjonalizacja – proces zachodzący w zbiorowościach społecznych polegający na przechodzeniu od stanu w których działania społeczne są względnie niesformalizowane i nieuregulowane do stanu, w którym są one uregulowane, usankcjonowane czy względnie stałe.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃stɨtut͡sʲjɔ̃nalʲiˈzat͡sʲja, AS: ĩũ̯stytucʹi ̯õnalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instytucja ż., instytucjonalizm m.

 przym. instytucjonalny, zinstytucjonalizowany

 czas. instytucjonalizować

Wiktionary


instytucjonalizm

teoria, według której do opisu zjawisk ekonomicznych konieczne jest badanie instytucjonalnych ram działalności gospodarczej


SJP.pl

In

Wikipedia


instytucjonalizować

czasownik niedokonany

 (1.1) przeprowadzać instytucjonalizację, nadawać czemuś charakter instytucji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instytucja ż., zinstytucjonalizowanie n., instytucjonalizacja ż.

 czas. zinstytucjonalizować dk.

 przym. instytucjonalny

 przysł. instytucjonalnie

Wiktionary


instytucjonalność

→ instytucjonalny


SJP.pl

Patrz:

instytucjonalny

instytucjonalny

1. odnoszący się do instytucji, zakładu realizującego określone cele;
2. wynikający z zespołu przyjętych norm prawnych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z instytucją, właściwy instytucji, instytucjonalności

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃stɨtut͡sʲjɔ̃ˈnalnɨ, AS: ĩũ̯stytucʹi ̯õnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instytucjonalność ż., instytucja ż., instytucjonalizacja ż., zinstytucjonalizowanie n.

 przym. zinstytucjonalizowany

 czas. instytucjonalizować

Wiktionary


instytucki

przymiotnik od: instytut; instytutowy


SJP.pl


instytucyjny

→ instytucja; instytucjonalny


SJP.pl


instytut

1. instytucja lub wydzielona jednostka naukowa, oświatowa, kulturalna, wychowawcza itp.;
2. dawniej: zespół norm organizujących jakąś dziedzinę życia; instytucja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nazwa różnego typu instytucji, przede wszystkim naukowo-badawczych i dydaktycznych;

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) On uczy się w instytucie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈstɨtut, AS: ĩũ̯stytut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. instytucik mrz.

 przym. instytutowy

Wiktionary


instytutowy

przymiotnik od: instytut; instytucki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z instytutem, dotyczący instytutu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. instytut m.

Wiktionary


insula

w starożytnym Rzymie: dom lub grupa domów dla najbiedniejszych mieszkańców


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. hist. kamienica czynszowa w starożytnym Rzymie;

Wiktionary

Insula (łac. "īnsŭlă" – dosł. „wyspa”; lm. "insulae") – w starożytnym Rzymie miejski wielopiętrowy dom czynszowy albo zespół mieszkaniowy o zwartej zabudowie, przeznaczony dla uboższej ludności, odpowiednik nowożytnych kamienic i dzisiejszych bloków mieszkalnych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩw̃ˈsula, AS: ĩũ̯sula

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insulina ż., proinsulina ż.

 przym. insulinowy

Wiktionary


insularny

mieszkający na wyspie, charakterystyczny dla wyspy; wyspiarski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zob. wyspiarski.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konsekwencją ocieplenia klimatu jest podniesienie się poziomu morza, które stanowi ogromny problem dla krajów insularnych, których wysokość rzadko sięga powyżej kilkudziesięciu m n.p.m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃suˈlarnɨ, AS: ĩũ̯sularny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insulina ż.

Wiktionary


insulina

hormon wytwarzany w trzustce, obniżający poziom glukozy we krwi, regulujący gospodarkę węglowodanową, lipidową i białkową ustroju, stosowany w leczeniu cukrzycy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fizj. hormon produkowany przez trzustkę;

 (1.2) farm. syntetyczny hormon lub jego analog stosowany jako lek w terapii cukrzycy

Wiktionary

Insulina ( insula – pol. "wyspa") – anaboliczny hormon peptydowy o działaniu ogólnoustrojowym odgrywający zasadniczą rolę w metabolizmie węglowodanów, a także białek i tłuszczów wydzielany przez część wewnątrzwydzielniczą trzustki, a dokładniej przez komórki beta wysp Langerhansa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1923 roku za odkrycie insuliny przyznano Nagrodę Nobla.

 (1.2) Przed śniadaniem aplikuję sobie osiem jednostek insuliny, a przed obiadem dziesięć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃suˈlʲĩna, AS: ĩũ̯sulʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insula ż., proinsulina ż.

 przym. insulinowy, insularny

Wiktionary


insulinooporność

zmniejszona wrażliwość organizmu na insulinę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zaburzenie homeostazy glukozy polegające na zmniejszeniu czułości mięśni, tkanki tłuszczowej, wątroby i innych tkanek organizmu na insulinę;

Wiktionary

In

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃sulʲĩnɔːˈpɔrnɔɕt͡ɕ, AS: ĩũ̯sulʹĩn•oporność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. insulinooporny

Wiktionary


insulinooporny

mający zmniejszoną wrażliwość na insulinę


SJP.pl


insulinopodobny

podobny w działaniu lub budowie do insuliny


SJP.pl


insulinoterapia

Insulinoterapia – określenie oznaczające stosowanie insuliny w leczeniu (terapii) cukrzycy.

Wikipedia


insulinowiec

człowiek przyjmujący insulinę


SJP.pl


insulinowrażliwość

wrażliwość organizmu na działanie insuliny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wrażliwość tkanek na insulinę

Wiktionary


insulinowy

związany z insuliną


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) med. związany z insuliną, dotyczący insuliny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insula ż., insulina ż.

Wiktionary


insulinozależny

cukrzyca insulinozależna - cukrzyca o podłożu genetycznym, najczęściej rozwijająca się u dzieci i młodzieży, objawiająca się m.in. wzmożonym pragnieniem, zmianami ropnymi skóry, zaburzeniami wzroku, nawracającymi infekcjami pęcherza moczowego i bólami kurczowymi łydek; typ I cukrzycy, cukrzyca pierwotna, cukrzyca wieku młodzieńczego


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) taki, który jest zależny od insuliny, uzależniony od poziomu jej wytwarzania w organizmie

Wiktionary


insulinówka

strzykawka przeznaczona do iniekcji insuliny


SJP.pl


insulit

w technice: płyta wyrabiana z włókna drzewnego, stosowana w budownictwie i meblarstwie


SJP.pl


insult

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. obelga, zniewaga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziewczyny też nie ruszać, nie macać, nie czynić wstrętów ni insultów! Okazać nieco kompasji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩw̃sult, AS: ĩũ̯sult

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insultacja ż., instultant m.

 czas. insultować ndk.

Wiktionary


insultacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. obelga, zniewaga, obraza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insult mrz., insultant mos., insultantka ż., insultowanie n.

 czas. insultować ndk.

Wiktionary


insurekcja

dawniej: powstanie zbrojne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. powstanie zbrojne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rodzina poety ucierpiała w ramach represji po upadku insurekcji kościuszkowskiej.

 (1.1) Ta sama gazeta opublikowała 22 sierpnia 1794 roku pełny tekst aktu insurekcji, wyjaśniającego przyczyny powstania.

 (1.1) Ważność długu publicznego Zjednoczonych Stanów jak prawnie uznany, włącznie z długiem na wypłatę uposażeń i nagród za służbę przy tłumieniu insurekcji czy rebelii, nie będzie kwestionowana.

 (1.1) Powtórzmy raz jeszcze: insurekcja była jedynie środkiem do celów, jakimi były właśnie wolność i niepodległość.

 (1.1) W czasie przejazdu przez Belgię Kościuszko spotkał się z generałem Charlesem François Dumouriezem, którego zapoznał z planami przeprowadzenia insurekcji w Polsce.

 (1.1) W czasie insurekcji ciężkie walki toczyły się o kontrolę nad Arsenałem Królewskim (…)

 (1.1) ''Równocześnie z insurekcją kościuszkowską w Polsce przeciw Rosji powstała Litwa, której żołnierzom udało się rozbić garnizon rosyjski w Wilnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩw̃suˈrɛkt͡sʲja, AS: ĩũ̯surekcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insurgent m.

 przym. insurekcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powstanie, rebelia, rewolta, rokosz

Wiktionary


insurekcyjny

związany z insurekcją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zob. powstańczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insurekcja ż., insurgent m., insurekcjonizm m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powstańczy, powstaniowy

Wiktionary


insurgent

osoba biorąca udział w insurekcji, powstaniu; powstaniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. uczestnik insurekcji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insurekcja ż.

 przym. insurekcyjny

Wiktionary


insygnium

przedmiot symbolizujący władzę królewską lub kościelną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) oznaka jakiejś godności, władzy, stanu lub urzędu

Wiktionary


insynuacja

(zwykle w liczbie mnogiej) przypisanie komuś czynów, intencji itp. niezgodnych z obowiązującym prawem lub normami, wyrażone zwykle w postaci niedomówienia lub nieudowodnionych zarzutów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osąd, opinia, wypowiedź przypisująca komuś niegodziwe lub nieprawdziwe zamiary, czyny lub myśli, często nie wprost, a z użyciem aluzji

Wiktionary

Powiązane:

 czas. insynuować ndk.

Wiktionary


insynuacyjny

związany z insynuacją


SJP.pl


insynuator

osoba coś insynuująca


SJP.pl


insynuatorka

→ insynuator; oszczerczyni


SJP.pl


insynuować

niezgodnie z prawdą przypisywać komuś pewne czyny, myśli, intencje; pomawiać, posądzać, implikować, imputować


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zainsynuować)

 (1.1) sugerować rzeczy niekoniecznie prawdziwe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Polityk przyjmował łapówki, jak insynuowały niektóre mass media.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. insynuacja ż., insynuator mos., insynuatorka ż., insynuowanie n.

 czas. zainsynuować dk.

 przym. insynuacyjny, insynuatorski, insynuowany, insynuujący

 przysł. insynuatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) imputować

Wiktionary


inszallah

[czytaj: inszala] z arabskiego: jak Bóg da, jeśli taka będzie wola Boga; inshallah


SJP.pl

In

Wikipedia


inszość

dawniej: inność; dziś tylko w potocznym wyrażeniu: insza inszość - rzecz inna, co innego


SJP.pl


inszy

dawniej: inny; dziś tylko w potocznym wyrażeniu: insza inszość - rzecz inna, co innego


SJP.pl

zaimek nieokreślony / przymiotnik

 (1.1) daw. (współcz. gw-pl|Śląsk Cieszyński.) inny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩw̃ʃɨ, AS: ĩũ̯šy

Wiktionary


int.

skrót

 (1.1) = eduk. błąd interpunkcyjny

Wiktionary


intabulacja

wpis do księgi wieczystej, hipotecznej lub gruntowej


SJP.pl

In

Wikipedia


intabulat

dawniej w Małopolsce: wpis hipoteczny


SJP.pl


intabulować

dokonać wpisu do ksiąg urzędowych, np. do księgi wieczystej


SJP.pl


intacta

[czytaj: intakta] z łaciny: nietknięta; formuła używana dawniej w umowach przedmałżeńskich


SJP.pl


intactus

z łaciny: nietknięty, nienaruszony


SJP.pl


intaglio

[czytaj: intaljo]
1. w grafice artystycznej: druk wklęsły;
2. gemma ozdobiona reliefem wklęsłym;
3. relief wklęsły na niewielkich przedmiotach zbliżonych kształtem do gemm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) szt. relief wklęsły w kamieniu;

Wiktionary

Intaglio – rodzaj gemmy, szlachetny lub półszlachetny kamień ozdobiony wklęsłym reliefem, odznaczający się wielką precyzją wykonania i dbałością o szczegół.

Początkowo intaglio nie pełniło roli wyłącznie dekoracyjnej, jego odcisk w glinie lub miękkim wosku służył do pieczętowania dokumentów. Były też wprawiane w sygnety jako oczka pieczętne.

Wikipedia


intarsja

1. zdobienie przedmiotów drewnianych z użyciem różnych gatunków drewna;
2. ozdoba wykonana tą techniką


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. metoda zdobnicza polegająca na zdobieniu przedmiotów drewnianych innymi gatunkami drewna;

 (1.2) szt. ozdoba wykonana metodą intarsji (1.1)

Wiktionary

Intarsja (wł. "intarsio" – wykładzina) – technika zdobnicza polegająca na tworzeniu obrazu przez wykładanie powierzchni przedmiotów drewnianych (zwłaszcza mebli) innymi gatunkami drewna, czasem podbarwianymi, bejcowanymi lub podpalanymi. Wstawki umieszcza się w miejscu usuniętych fragmentów z powierzchni przedmiotu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩnˈtarsʲja, AS: ĩntarsʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) markieteria

Wiktionary


intarsjowanie

ozdabiać, zdobić intarsją


SJP.pl


intarsjować

ozdabiać, zdobić intarsją


SJP.pl


intarsyjny

→ intarsja


SJP.pl

Patrz:

intarsja

inte

informacja naukowa, techniczna i ekonomiczna; INTE


SJP.pl


integracja

stan lub proces łączenia się, scalania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) połączenie danych części w całość (włączenie elementu do całości)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ciągła integracja
  • Integracja automatyki
  • Integracja ekonomiczna
  • Integracja etniczna
  • Integracja europejska
  • Integracja horyzontalna
  • Integracja społeczna (socjologia)
  • Integracja systemów
  • Integracja (psychologia)
  • Integracja w edukacji
  • Integracja w zarządzaniu
  • Integracja wertykalna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielu eurosceptyków nie ujawnia swoich rzeczywistych postaw i opinii na temat idei integracji europejskiej, obawiając się posądzeń o nienowoczesność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛˈɡrat͡sʲja, AS: ĩntegracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. integralność ż., integralizm m., integryzm m., integrator m., integrowanie n., zintegrowanie n.

 czas. integrować ndk.

 przym. integralny, integracyjny

 przysł. integralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) integrowanie, zespolenie, scalenie, konsolidacja

Wiktionary


integracjonizm

1. w biologii: uogólnianie procesów lub zjawisk biologicznych z wyodrębnieniem ich cech charakterystycznych;
2. w kulturoznawstwie: interpretowanie elementów kultury w ramach całości kulturowej


SJP.pl


integracyjny

→ integracja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący integracji

 (1.2) przyczyniający się do integracji

Wiktionary

Patrz:

integracja

Przykłady

 (1.1) Wydział turystyki organizował wyjazdy integracyjne dla biur podróży.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. integracja ż., integralność ż.

Wiktionary


integraf

przyrząd do całkowania graficznego


SJP.pl

Integraf – urządzenie do całkowania graficznego, wyspecjalizowany integrator; przy przesuwaniu wodzika wzdłuż danej krzywej sporządza wykres jej całki nieoznaczonej. W Polsce oryginalne integrafy zbudowali w XIX wieku Wawrzyniec Żmurko i Brunon Abakanowicz. Ten drugi opatentował urządzenie w 1880 i odtąd jego integraf był produkowany przez szwajcarskie przedsiębiorstwo Coradi.

Wikipedia


integral

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) pot. spotkanie integracyjne

 (1.2) pot. wyjazd integracyjny

Wiktionary

IN

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛɡral, AS: ĩntegral

Wiktionary


integralistyczny

→ integralizm


SJP.pl

Patrz:

integralizm

integralizm

In

Wikipedia


integralność

→ integralny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nierozdzielność, związek całości

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Integralność danych
  • Integralność systemu
  • Integralność terytorialna

Wikipedia

Patrz:

integralny

Przykłady

 (1.1) Dobór krewniaczy, który działać musiał na poziomie takich rodzinnych populacji, umacniał integralność i solidarność wewnątrzgrupową, faworyzował wszelkie zachowania społeczne.

 (1.1) Układ ten zapewnia utrzymanie genetycznej integralności wewnętrznego środowiska organizmu, wypełniając funkcję rozpoznawania "swojego" i "obcego".

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. integracja ż., integrowanie n.

 czas. integrować

 przym. integralny, integracyjny

 przysł. integralnie

Wiktionary


integralny

stanowiący jedną całość; całkowity, nienaruszony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nierozerwalnie związany z czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Integralną częścią mechanizmu obrotu koparki jest silnik hydrauliczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛˈɡralnɨ, AS: ĩntegralny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. integralność ż., integracja ż.

 czas. integrować

 przysł. integralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepodzielny

Wiktionary


integrant

zasadnicza część większej całości, podstawowa część organizująca jakąś całość


SJP.pl


integratka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. impreza integracyjna; zabawa, spotkanie, które ma na celu bliższe poznanie się jej uczestników

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛˈɡratka, AS: ĩntegratka

Wiktionary


integrator

1. przyrząd do mechanicznego całkowania;
2. integrator mechaniczny - przyrząd do pomiaru pól figur płaskich


SJP.pl


integratorka

specjalistka integrująca coś, np. systemy IT


SJP.pl


integratorski

→ integrator


SJP.pl

Patrz:

integrator

integratywny

łączący różne elementy, podejścia lub metody, np. psychoterapia


SJP.pl


integraza

enzym retrowirusów katalizujący reakcję integracji (łączenia w całość dwóch odrębnych nici DNA)


SJP.pl

Integraza – enzym kodowany przez materiał genetyczny retrowirusów (np. HIV) oraz przez transpozony. Katalizuje łączenie w całość dwóch odrębnych nici DNA. Razem z dwoma innymi enzymami wirusowymi: odwrotną transkryptazą i proteazą, ma kluczowe znaczenie w proliferacji HIV. Została odkryta podczas badań HIV w 1978 roku przez naukowców z Saint Louis University. W wyniku jej działania DNA z genami wirusa włączane jest do DNA gospodarza.

Wikipedia


integrał

1. brajlowskie pismo bez skrótów;
2. dawniej: całka


SJP.pl


integrimetr

Integrimetr – inaczej Integrometr – przyrząd do mechanicznego całkowania, rodzaj integratora, zasadą działania podobny do planimetru.

Wikipedia


integrometr

rodzaj przyrządu do pomiaru pól figur płaskich


SJP.pl


integrowalny

dający się integrować


SJP.pl


integrować

łączyć, scalać, jednoczyć, spajać


SJP.pl

czasownik

 (1.1) książk. scalać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. integracja ż., integrowanie n., integralność ż., zintegrowanie n.

 przym. integralny

Wiktionary


integrujący

łączyć, scalać, jednoczyć, spajać


SJP.pl


integryna

receptor komórki zwierzęcej


SJP.pl


integrynowy

→ integryna


SJP.pl

Patrz:

integryna

integrysta

zwolennik integryzmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba niechętna procesom modernizacyjnym w katolicyzmie

Wiktionary


integrystka

→ integrysta


SJP.pl

Patrz:

integrysta

integrystyczny

związany z zachowawczym prądem w Kościele katolickim, niechętny zmianom w doktrynie, liturgii i pozycji Kościoła


SJP.pl


integryzm

w Kościele katolickim:
1. prąd zachowawczy, odnoszący się z niechęcią do zmian, w tym do postanowień Soboru Watykańskiego II;
2. teza o supremacji Kościoła nad instytucjami świeckimi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) nurt w katolicyzmie niechętny procesom modernizacyjnym

Wiktionary

Integryzm (z łaciny "integer" – nietknięty, cały) – zachowawczy nurt w katolicyzmie, niechętny procesom modernizacyjnym w Europie w II poł. XIX w., mający na celu obronę tradycyjnej dogmatyki i nauczania Kościoła katolickiego.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. integracja ż.

Wiktionary


integument

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Integument (botanika)
  • Integument (zoologia)

Wikipedia


intel

marka elektroniki i firma


SJP.pl

Intel Corporation – jeden z największych na świecie producentów układów scalonych oraz twórca mikroprocesorów z rodziny x86, które znajdują się w większości komputerów osobistych.

Wikipedia


intelekcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od intelekt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intelekt m., intelektualista m., intelektualistka ż.

 przym. intelektualny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozumek

Wiktionary


intelekcja

bezpośrednie wnikanie w istotę rzeczy; intuicja intelektualna, noeza


SJP.pl


intelekt

ogół zdolności umysłowych i wiedzy człowieka; rozum


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdolność człowieka do myślenia, zdobywania wiedzy, wyciągania logicznych wniosków, korzystania z posiadanej wiedzy i doświadczenia

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Często odnosił wrażenie, że Leonard, który pchnął intelekt na nieodkryte dotąd wyżyny, znalazł tam duże i specjalizowane złoża głupoty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛlɛkt, AS: ĩntelekt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intelektualista m., intelektualistka ż., intelektualizacja ż., intelektualizm m., przeintelektualizowanie n., intelekcik mrz., intelektualność ż.

 przym. intelektualny, intelektualistyczny

 przysł. intelektualnie

 czas. przeintelektualizować, intelektualizować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozum, umysł, inteligencja, mądrość, rozsądek, oczytanie, pot. szare komórki

Wiktionary


intelektualista

1. osoba o wybitnych zdolnościach umysłowych; mózgowiec;
2. zwolennik intelektualizmu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek posiadający dużą wiedzę i imponujące zdolności umysłowe;

 (1.2) filoz. zwolennik intelektualizmu

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie był typem strongmana, dyktatora albo choćby nawet profesjonalnego rewolucjonisty. Był przede wszystkim intelektualistą, przesiąkniętym do szpiku kości angielskim liberalizmem i duchem tolerancji właściwym indyjskiej kulturze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intelekt m., intelektualność ż., intelektualizm m., intelektualizacja ż., intelektualizowanie n., przeintelektualizowanie n.

:: fż. intelektualistka ż.

 czas. intelektualizować ndk., przeintelektualizować dk.

 przym. intelektualny, intelektualistyczny

 przysł. intelektualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. jajogłowy; książk. żart. mózgowiec; mędrzec

Wiktionary


intelektualistka

→ intelektualista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta posiadająca dużą wiedzę i imponujące zdolności umysłowe

 (1.2) filoz. zwolenniczka intelektualizmu

Wiktionary

Patrz:

intelektualista

Powiązane:

 rzecz. intelekt m., intelekcik m., intelektualność ż., intelektualizm m., intelektualizacja ż., intelektualizowanie n., przeintelektualizowanie n.

:: fm. intelektualista m.

 czas. intelektualizować ndk., przeintelektualizować dk.

 przym. intelektualny, intelektualistyczny

 przysł. intelektualnie

Wiktionary


intelektualistyczny

→ intelektualizm


SJP.pl

Patrz:

intelektualizm

intelektualizacja

1. przypisywanie lub nadawanie komuś albo czemuś cech intelektualnych;
2. nabieranie cech intelektualnych, stawanie się intelektualnym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nabieranie lub nadawanie czemuś cech intelektualnych

 (1.2) psych. jeden z mechanizmów obronnych polegający na uciekaniu od rzeczywistych przykrych zdarzeń do przestrzeni abstrakcyjnej, dzięki czemu następuje ich odrealnienie

Wiktionary

Intelektualizacja (od łac. "intellectus", pojmowanie) – jeden z mechanizmów obronnych znanych w psychologii.

Polega on na uciekaniu od rzeczywistych przykrych zdarzeń do przestrzeni abstrakcyjnej, dzięki czemu następuje ich odrealnienie.

Przykład 1: (tzw. gra w psychiatrię – autentyczne zdarzenie). Psycholog z radością nazywa po imieniu wszystkie swoje zaburzenia psychiczne i rozwodzi się nad nimi. Nic jednak nie robi, żeby z nimi walczyć.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Obronami są między innymi: intelektualizacja, racjonalizacja, introjekcja, projekcja, regresja, zaprzeczenie, wyparcie, odczynianie, sublimacja (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intelekt m., intelektualista m., intelektualistka ż., intelektualizowanie n., przeintelektualizowanie n.

 czas. przeintelektualizować, intelektualizować ndk.

Wiktionary


intelektualizm

1. w filozofii: pogląd przypisujący rozumowi podstawowe lub wyłączne znaczenie w procesie poznawczym, kwestionujący znaczenie zmysłów;
2. w psychologii: uznawanie podstawowej roli intelektu w rozwoju psychicznym człowieka;
3. intelektualny, rozumowy charakter czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. pogląd, który przypisuje intelektowi fundamentalne lub wyłączne znaczenie w procesie poznawczym

 (1.2) psych. pogląd przywiązujący szczególną wagę do roli intelektu w rozwoju psychicznym człowieka

 (1.3) intelektualny charakter danej sprawy

Wiktionary

Intelektualizm (z łac. "intellectualis" - "umysłowy") – zespół poglądów i postaw podkreślających szczególną rolę intelektu, umysłu itp. w poznaniu i działaniu oraz broniących samodzielności czynników intelektualnych wobec uczuć, wiary, woli i intuicji. Postawy takie przeciwstawiają się głównie woluntaryzmowi i pragmatyzmowi, w etyce np. emotywizmowi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. intelekt m., intelektualista m., przeintelektualizowanie n., intelektualistka ż.

 czas. przeintelektualizować dk.

 przym. intelektualistyczny, intelektualny

 przysł. intelektualistycznie, intelektualnie

Wiktionary


intelektualizować

1. czynić intelektualnym, rozumowym;
2. podchodzić do czegoś w sposób właściwy intelektualistom;
3. intelektualizować się - nabierać cech intelektualnych


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zintelektualizować)

 (1.1) nadawać czemuś charakter intelektualny; czynić bardziej umysłowym niż emocjonalnym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przeintelektualizowanie n., intelektualizacja ż., intelektualizowanie n., intelekt mrz., intelektualista mos., intelektualistka ż.

 przysł. intelektualnie

 czas. przeintelektualizować

Wiktionary


intelektualnie

przysłówek sposobu

 (1.1) pod względem intelektualnym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zoomerzy wyróżniają się jako generacja, która angażuje się w najmniejszą ilość aktywności seksualnej, jednocześnie będąc najbardziej intelektualnie zainteresowaną tematem seksualności.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intelektualność ż., intelektualizm mrz., intelekt mrz., intelektualista mos., przeintelektualizowanie n., intelektualistka ż.

 czas. przeintelektualizować dk., intelektualizować ndk.

 przym. intelektualny

Wiktionary


intelektualność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest intelektualne; cecha tych, którzy są intelektualni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intelekt m., intelektualista m., intelektualistka ż.

 przym. intelektualny

 przysł. intelektualnie

Wiktionary


intelektualny

→ intelekt


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący intelektu lub intelektualistów

Wiktionary

Patrz:

intelekt

Przykłady

 (1.1) Dwunożną postawę osiągnęliśmy na małpim etapie rozwoju intelektualnego.

 (1.1) O takich schorzeniach jak cukrzyca czy stwardnienie rozsiane, z którymi pacjenci żyją długie lata i które nie zaburzają ich funkcji intelektualnych, pacjenci często więcej wiedzą od lekarza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛlɛktuˈwalnɨ, AS: ĩntelektuu̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intelekt m., intelektualista m., intelektualizm m., przeintelektualizowanie n., intelekcik mrz., intelektualność ż., intelektualistka ż.

 czas. przeintelektualizować

 przysł. intelektualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozumowy, umysłowy

Wiktionary


inteligenciak

inteligencik;
1. ironicznie, pogardliwie: osoba inteligentna;
2. ironicznie, pogardliwie: osoba mało wykształcona, mająca wysokie mniemanie o własnej inteligencji


SJP.pl


inteligencik

inteligenciak;
1. ironicznie, pogardliwie: osoba inteligentna;
2. ironicznie, pogardliwie: osoba mało wykształcona, mająca wysokie mniemanie o własnej inteligencji


SJP.pl


inteligencja

1. zdolność pojmowania oraz wykorzystywania posiadanej wiedzy w nowych sytuacjach;
2. ogół ludzi wykonujących zawodowo pracę umysłową;
3. sztuczna inteligencja - dział informatyki zajmujący się badaniem i symulacją inteligentnych zachowań ludzkich; AI;
4. rodzaj wiedzowej gry towarzyskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sprawność umysłowa, umiejętność polegająca na rozumieniu danych sytuacji;

 (1.2) przen. ogół ludzi wykształconych i wykonujących zawodowo pracę umysłową;

Wiktionary

Inteligencja (od intelligentia – zdolność pojmowania, rozum) – zdolność do postrzegania, analizy i adaptacji do zmian otoczenia. Zdolność rozumienia, uczenia się oraz wykorzystywania posiadanej wiedzy i umiejętności w różnych sytuacjach. Cecha umysłu warunkująca sprawność czynności poznawczych, takich jak myślenie, reagowanie, rozwiązywanie problemów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie należy bagatelizować jego inteligencji.

 (1.2) Wzniecona przez partię pomarcowa kampania antysemicka i antyinteligencka pobudziła polityczną świadomość inteligencji i stała się punktem odniesienia jej politycznych poglądów i preferencji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩntelʹigẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inteligent m., inteligentka ż.

 przym. inteligentny, inteligencki

 przysł. inteligentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojętność, bystrość, intelekt, zaradność, przenikliwość, błyskotliwość

Wiktionary


inteligencki

odnoszący się do inteligenta lub inteligencji, właściwy lub przypisywany inteligentom; należący do inteligencji lub pochodzący z inteligencji


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący inteligencji – ludzi wykonujących zawodowo pracę umysłową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skończyła prestiżowe warszawskie gimnazjum, do którego chodziła inteligencka młodzież o lewicowych skłonnościach, spotykała się z socjalistami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inteligencja ż., inteligent m., inteligentka ż.

 przym. inteligentny

 przysł. inteligentnie

Wiktionary


inteligenckość

→ inteligencki


SJP.pl

Patrz:

inteligencki

inteligent

ktoś odznaczający się wyjątkową inteligencją, mądrością


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mężczyzna wykształcony, zawodowo zajmujący się pracą umysłową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co my zresztą dziwimy się różnym chłopom, kiedy teraz tysiące inteligentów, mądrych, wykształconych zajmuje bezsensowne, głupie stanowisko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inteligencja ż., inteligenckość ż.

:: fż. inteligentka

 przym. inteligencki, inteligentny

 przysł. inteligentnie

Wiktionary


inteligentka

kobieta wykształcona, pracująca umysłowo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta wykształcona, zawodowo zajmująca się pracą umysłową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była typową polską postępową inteligentką czyli agnostyczką, i wzmianek o chodzeniu do kościoła u niej nie upatrzysz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inteligencja ż., inteligenckość ż.

:: fm. inteligent

 przym. inteligencki, inteligentny

 przysł. inteligentnie

Wiktionary


inteligentnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób inteligentny; w sposób świadczący o inteligencji, wiedzy, przemyśleniu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inteligentka ż., inteligencja ż., inteligent mos., inteligenckość ż.

 przym. inteligentny, inteligencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mądrze, rozumnie, rezolutnie

Wiktionary


inteligentniej

stopień wyższy od przysłówka: inteligentnie


SJP.pl


inteligentniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: inteligentny


SJP.pl


inteligentny

1. taki, który jest obdarzony inteligencją; rozumny, myślący, niegłupi;
2. taki, który świadczy o czyjejś inteligencji; mądry, bystry, pojętny, zdolny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) odznaczający się inteligencją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cenię ludzi inteligentnych.

 (1.1) Inteligentne osoby czytają dużo książek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃ntnɨ, AS: ĩntelʹigẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inteligencja ż., inteligent mos., inteligencik m., inteligenciak m., inteligentka ż., inteligenckość ż.

 przym. inteligencki

 przysł. inteligentnie

Wiktionary


inteligibilność

możliwość rozumowego ujęcia wywodu, problemu


SJP.pl


inteligibilny

w odniesieniu do bytu: logiczny, racjonalny i dlatego poddający się poznawaniu; intelligibilny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) filoz. o bycie: poddający się ludzkiemu poznaniu, możliwy do rozeznania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszystkie przedmioty poznania, by stały się poznane, muszą mieć w sobie to, co jest poznawalne. (…) To więc co jest w rzeczy „śladem Boga”, jest tym, co jest poznawalne, inteligibilne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inteligibilność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poznawalny

Wiktionary


inteligo

Nie mylić z: Inteligo Financial Services, Platforma Inteligo.

Inteligo – marka handlowa bankowości elektronicznej, utrzymywana i rozwijana przez PKO BP Finat, spółkę z grupy kapitałowej Powszechnej Kasy Oszczędności Bank Polski.

Wikipedia


intelligibile

to, co jest poznawalne tylko rozumowo


SJP.pl


intelligibilny

w odniesieniu do bytu: logiczny, racjonalny i dlatego poddający się poznawaniu; inteligibilny


SJP.pl


intelowski

→ Intel


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z firmą Intel

Wiktionary

Patrz:

Intel

intelsat

operator satelitarny i komercyjny dostawca usług telekomunikacyjnych


SJP.pl

Intelsat, właściwie: Intelsat Ltd. – największy na świecie komercyjny dostawca usług telekomunikacyjnych i operator satelitarny.

Wikipedia


intencja

1. zamiar, zamysł;
2. w religii katolickiej: prośba skierowana do Boga, zwłaszcza w czyjejś sprawie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chęć, zamiar

Wiktionary

Intencja ( intentio – rozciągnięcie, natężenie, napięcie, usiłowanie, uwaga) – świadomy proces umysłowy polegający na aktywnym stosunku umysłu wobec jakiegoś problemu (sytuacji), w wyniku czego pragnienia przekształcają się w potencjalny plan działania. Świadome zamierzenie, zamiar, zamysł, cel, motyw działania; myśl przewodnia, chęć, pragnienie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dlatego, że jest osobą odważną, zawsze pozwala sobie na ujawnianie swoich intencji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩntẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intencjonalizm m., intencjonalność ż.

 przym. intencjonalny, intencyjny

Wiktionary


intencjonalizm

teoria etyczna głosząca, że czyny należy sądzić według zamiarów


SJP.pl


intencjonalność

jedno z podstawowych pojęć fenomenologii, odnoszące się do świadomości i oznaczające, iż zawsze jest ona świadomością czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest intencjonalne

Wiktionary

Intencjonalność – aktywny stosunek umysłu do jakiegokolwiek przedmiotu. Jedno z podstawowych pojęć filozofii XX wieku, szeroko omawiane w fenomenologii Edmunda Husserla, ale również na gruncie filozofii analitycznej przez Elizabeth Anscombe czy Johna R. Searle’a.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. intencja ż., intencjonalizm m.

 przym. intencjonalny, intencyjny

 przysł. intencjonalnie

Wiktionary


intencjonalny

mający coś na celu; umyślny, zamierzony, celowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stanowiący intencję, mający coś na celu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wykorzystując wiedzę szkolną i wiedzę społeczną, podejmuje intencjonalne próby konstruowania intelektualnej wizji świata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛ̃nt͡sʲjɔ̃ˈnalnɨ, AS: ĩntẽncʹi ̯õnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intencja ż., intencjonalność ż.

 przysł. intencjonalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaplanowany, umyślny, celowy, zamierzony

Wiktionary


intencyjny

→ intencja


SJP.pl

Patrz:

intencja

intendencki

związany z intendentem


SJP.pl


intendent

pracownik działu gospodarczego w jakiejś instytucji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pracownik administracyjny zarządzający sprawami gospodarczymi, zaopatrzeniem, wypłatami czy budynkami

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • intendent – pracownik działu gospodarczego instytucji
    • intendent (żywieniowiec) – w zakładach żywienia zbiorowego (przedszkolach, szkołach, stołówkach studenckich, szpitalach, domach pomocy społecznej, koszarach, więzieniach): osoba zaopatrująca magazyn w...
  • intendent – urząd administracyjny w prowincjach francuskich
  • Intendent – albański film z 1980
  • kwatermistrz
  • ochmistrz
  • superintendent

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prawdziwą uroczystością w tem kółku, było pojawienie się znakomitego Turgota, gdy ten przyjeżdżał do Paryża z prowincyi, z Limuzynu, którego był intendentem, czyli gubernatorem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intendentura ż., nadintendent mos.

 przym. intendencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawiadowca, rządca, główny nadzorca

Wiktionary


intendentka

pracownica działu gospodarczego w jakiejś instytucji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pracownica administracyjna zarządzająca sprawami gospodarczymi, zaopatrzeniem, wypłatami czy budynkami

Wiktionary


intendentura

1. służba zaopatrywania i obsługi wojsk w kwatermistrzostwie;
2. stanowisko intendenta;
3. dział gospodarczy instytucji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jednostka organizacyjna zajmująca się dostarczaniem niezbędnego zaopatrzenia dla wojska, szpitali itp.

 (1.2) biuro intendenta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój brat jest oficerem intendentury batalionu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intendent mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dział gospodarczy, wojsk. przest. komisariat

Wiktionary


intensivum

w językoznawstwie: postać czynności oznaczająca nasilenie, wzmożenie akcji; intensiwum


SJP.pl


intensiwum

w językoznawstwie: postać czynności oznaczająca nasilenie, wzmożenie akcji; intensivum


SJP.pl


intensja

znaczenie lub sens słowa, wyrażenia bądź innego symbolu pozwalające zrozumieć, o co chodzi w jego użyciu; treść, którą przekazuje jakieś słowo czy wyrażenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. filoz. znaczenie danego słowa, wyrażenia lub innego symbolu, jego sens, semantyczny aspekt;

Wiktionary

Intensja – w logice, semantyce logicznej, filozofii języka i semantyce językoznawczej wewnętrzna treść pojęcia lub wyrażenia, czyli zespół cech, warunków albo sposobów przedstawienia, które określają, do czego dane wyrażenie może się stosować. Intensję przeciwstawia się zwykle ekstensji, czyli zakresowi wyrażenia lub zbiorowi przedmiotów, do których wyrażenie to się odnosi.

Wikipedia


intensjonalność

pojęcie z dziedziny logiki: cecha zdania złożonego zależna nie tylko od wartości zdań składowych, ale od również od ich kolejności


SJP.pl


intensyfikacja

1. zwiększenie intensywności; wzmocnienie, wzmożenie;
2. w rolnictwie: zwiększanie nakładu środków na jednostkę powierzchni gruntu w celu uzyskania większej wydajności produkcji z tej jednostki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sprawianie, że coś jest intensywniejsze, silniejsze; nasilenie czegoś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛ̃w̃sɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: ĩntẽũ̯syfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intensywność ż., intensyfikowanie n., zintensyfikowanie n.

 czas. intensyfikować ndk., zintensyfikować dk.

 przym. intensyfikacyjny, intensywny

 przysł. intensywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dynamizacja, koncentracja, kondensacja

Wiktionary


intensyfikator

czynnik wzmacniający, wzmagający coś


SJP.pl


intensyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|intensyfikować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieintensyfikowanie n., zintensyfikowanie n., intensyfikacja ż., intensywność ż.

 czas. intensyfikować ndk., zintensyfikować dk.

 przym. intensywny

 przysł. intensywnie

Wiktionary


intensyfikować

czynić intensywniejszym, wzmacniać coś (zwykle jakieś działania)


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zintensyfikować)

 (1.1) czynić dane zjawisko, czynność lub stan bardziej intensywnym; zwiększać natężenie czegoś, co było zbyt słabe; wzmacniać, pogłębiać lub dynamizować przebieg czegoś

 (1.2) roln. zwiększać nakłady pracy oraz środków produkcji w przeliczeniu na jednostkę powierzchni gruntu

czasownik zwrotny niedokonany intensyfikować się (dk. zintensyfikować się)

 (2.1) o zjawiskach lub procesach: ulegać wzmocnieniu, stawać się bardziej wyrazistym, wzrastać lub powiększać swój zasięg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będziemy intensyfikować i poszerzać zakres konsultacji dyplomatycznych w sprawach bilateralnych i międzynarodowych.

 (1.1) Intensyfikujesz teraz wszystkie doznania, wszystkie odczucia związane z posiadaniem przez ciebie ciężkiej, zimnej, obcej i starej tkanki tłuszczowej.

 (1.2) Małe farmy są zbyt biedne, by intensyfikować produkcję – rolników nie stać, ani też nie mają odpowiednich kompetencji.

 (1.2) [...] czy intensyfikować uprawy korzystając z rozwoju biotechnologii za cenę osłabienia naturalnych wartości ziół [...].

 (2.1) Pamiętaj: z wiekiem intensyfikują się nie tylko negatywne, ale także pozytywne cechy.

 (2.1) Perspektywy wydawały się zachęcające: intensyfikowała się wymiana naukowa i kulturalna, którą spektakularnie wyprzedzały wizyty i rewizyty lotników i okrętów wojennych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intensyfikacja ż., intensywność ż., intensyfikowanie n., zintensyfikowanie n.

 czas. zintensyfikować dk., intensywnieć ndk., zintensywnieć dk., uintensywniać ndk., uintensywnić dk.

 przym. intensywny, intensyfikacyjny

 przysł. intensywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzmagać, wzmacniać, natężać, zwiększać, powiększać, nasilać, podnosić, pogłębiać, rozwijać, dynamizować, udynamiczniać, ożywiać, pobudzać, przyśpieszać

Wiktionary


intensywista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. specjalista intensywnej terapii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zadaniem specjalisty opieki intensywnej (intensywisty) jest sprawowanie opieki koordynującej zalecenia specjalistów z innych dziedzin (chirurgów, internistów, mikrobiologów itd.), a więc realizowanie zintegrowanego planu leczenia, uwzględniającego priorytety narzucane przez niewydolność wielonarządową.

Wiktionary


intensywnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób intensywny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostatnim czasie intensywnie uczę się słowackiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvʲɲɛ, AS: ĩntẽũ̯syvʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intensywność ż., intensyfikacja ż., intensyfikowanie n., zintensyfikowanie n.

 czas. intensyfikować ndk., zintensyfikować dk.

 przym. intensyfikacyjny, intensywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocno, silnie

Wiktionary


intensywniej

stopień wyższy od przysłówka: intensywnie


SJP.pl


intensywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: intensywny


SJP.pl


intensywność

nasilenie; natężenie; spotęgowanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stopień nasilenia czegoś; natężenie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • intensywność źródeł
  • intensywność umieralności
  • intensywność wiatru
  • intensywność zabudowy
  • intensywność transpiracji
  • intensywność chłodzenia
  • intensywność promieniowania

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Projektując kanalizację deszczową należy brać pod uwagę intensywność opadów w danym rejonie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvnɔɕt͡ɕ, AS: ĩntẽũ̯syvność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intensyfikacja ż., intensyfikowanie n., zintensyfikowanie n.

 czas. intensywnieć ndk., intensyfikować ndk., zintensyfikować dk.

 przym. intensywny, intensyfikacyjny

 przysł. intensywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) natężenie, nasilenie, moc, siła

Wiktionary


intensywny

mający duże natężenie


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) natężony, mocny, nasycony

 (1.2) o dużej dynamice, wzmożonej aktywności

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stale intensywne dostarczanie osadu przeszkadza w rozwoju zespołów organizmów dennych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvnɨ, AS: ĩntẽũ̯syvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intensywność ż., intensyfikacja ż., intensyfikowanie n., zintensyfikowanie n.

 czas. intensyfikować ndk., zintensyfikować dk.

 przym. intensyfikacyjny

 przysł. intensywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyraźny, wyrazisty

Wiktionary


inter

nazwa kilku europejskich klubów sportowych, m.in. Inter Mediolan (klub piłkarski), Inter Bratysława (klub wielosekcyjny)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Inter Mediolan – włoski klub piłkarski
  • Inter Bratysława – słowacki klub sportowy
  • Inter Zaprešić – chorwacki klub piłkarski
  • Inter Turku – fiński klub piłkarski
  • Inter D'Escaldes – andorski klub piłkarski
  • İnter Baku – azerski klub piłkarski
  • Inter Luanda – angolski klub piłkarski
  • SC Internacional – często nazywany Inter, brazylijski klub piłkarski
  • Internacional Limeira („Inter de Limeira”) – brazylijski klub piłkarski
  • Inter Miami CF – amerykański klub piłkarski
  • Puchar Intertoto – turniej piłkarski
  • InterCity

Wikipedia


inter-

przedrostek

 (1.1) …mający znaczenie: między, wśród-, współ-

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) interdyscyplinarny

 (1.1) internet

 (1.1) interakcja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩntɛr, AS: ĩnter

Wiktionary


interagowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|interagować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. interagować ndk.

Wiktionary


interagować

czasownik

 (1.1) rzad. oddziaływać, prowadzić interakcję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) ponieważ tylko fizyczne zjawiska mogą przyczynowo interagować z innymi fizycznymi zjawiskami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛraˈɡɔvat͡ɕ, AS: ĩnteragovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interagowanie n.

Wiktionary


interakcja

wzajemne oddziaływanie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wzajemne oddziaływanie na siebie obiektów (osób, przedmiotów, zjawisk itp.); zetknięcie, spotkanie kilku akcji lub dążeń

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • interakcja farmakologiczna – reakcje zachodzące między substancjami leczniczymi
  • interakcja (informatyka)
  • interakcja (statystyka)
  • interakcje międzygatunkowe – termin ekologiczny
  • interakcja społeczna
  • interakcja człowiek-komputer
  • Interakcja – singel Ewy Farnej
  • komunikacja
  • oddziaływanie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pomiędzy elitą i masami zachodzą wzajemne interakcje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈakt͡sʲja, AS: ĩnterakcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. interaktywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oddziaływanie, relacja

Wiktionary


interakcjonista

zwolennik integrowania się różnych grup, łączenia się społeczności i narodów


SJP.pl


interakcjonistka

→ interakcjonista


SJP.pl

Patrz:

interakcjonista

interakcjonistyczny

→ interakcjonizm


SJP.pl

Patrz:

interakcjonizm

interakcyjność

→ interakcyjny


SJP.pl

Patrz:

interakcyjny

interakcyjny

oparty na interakcji


SJP.pl


interaktywnie

przysłówek

 (1.1) w sposób interaktywny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interaktywność ż.

 przym. interaktywny

Wiktionary


interaktywność

→ interaktywny


SJP.pl

Interaktywność ( interactivity, interactus dosł. „czyn wzajemny”) – pojęcie z dziedziny komunikacji. Oznacza zdolność do wzajemnego oddziaływania na siebie, przez komunikujące się strony.

Pojęcie interaktywności najczęściej stosowane jest w informatyce, telewizji i multimediach. W tym kontekście, ma za zadanie podkreślić zdolność programu lub urządzenia do jednoczesnego odbierania informacji i reagowania na nią.

Wikipedia

Patrz:

interaktywny

interaktywny

o programie komputerowym, sprzęcie elektronicznym itp.: reagujący na sygnały, działania użytkownika


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) książk. o sprzęcie, programie komputerowym: wymagający czynnego udziału człowieka, reagujący na akcje użytkownika, umożliwiający jego wpływ na przebieg wydarzeń, formę dzieła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrakˈtɨvnɨ, AS: ĩnteraktyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interaktywność ż., interakcja ż.

 przym. interakcyjny

 przysł. interaktywnie

Wiktionary


intercalare

część pieśni zwrotkowej zwanej arią, w której do solisty dołącza grupa śpiewaków


SJP.pl


intercelularny

międzykomórkowy


SJP.pl


intercepcja

przechwycenie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hydrol. chwilowe zatrzymanie wody opadowej na powierzchni liści, pędów, konarów i pni roślin albo obiektów abiotycznych takich jak dachy budynków, drogi;

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roczna intercepcja lasu, liczona jako różnica pomiędzy sumą opadu na polanie i na dnie lasu, w 1974 r. wyniosła 183,0 mm.

Wiktionary


intercesja

1. poręczenie; pośrednictwo;
2. w starożytnym Rzymie: prawo wyższego urzędnika do zawieszania lub unieważniania decyzji urzędnika niższego stopnia


SJP.pl


interchampion

[czytaj: interczempion] zwierzę będące zwycięzcą międzynarodowego konkursu; interczempion


SJP.pl


intercity

[czytaj: inters-iti lub inters-ity] ekspresowy pociąg pasażerski kursujący między dwoma miastami bez zatrzymywania się na stacjach pośrednich


SJP.pl

In

Wikipedia


intercom

[czytaj: interkom] system łączności wewnętrznej przy pomocy mikrofonów i głośników; interkom


SJP.pl


intercooler

[czytaj: interkuler] chłodnica powietrza sprężanego w sprężarce, przed dostarczeniem go do silnika; chłodnica międzystopniowa


SJP.pl


intercyza

umowa przedślubna ustalająca sprawy majątkowe przyszłych małżonków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. kontrakt przedmałżeński/przedślubny, umowa między narzeczonymi lub małżonkami o zachowaniu odrębnych majątków, rezygnacji ze wspólnoty majątkowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podpisanie intercyzy chroni żonę przed odpowiadaniem za długi męża i na odwrót.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈt͡sɨza, AS: ĩntercyza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontrakt małżeński

Wiktionary


interczempion

zwierzę będące zwycięzcą międzynarodowego konkursu; interchampion


SJP.pl


interdykt

1. w Kościele katolickim: kara polegająca na zakazie uczestnictwa w pewnych obrzędach lub wykonywania jakichś czynności liturgicznych;
2. w starożytnym Rzymie: zakaz lub nakaz urzędnika zastępujący orzeczenie prawne do czasu rozpatrzenia sporu przez sąd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kośc. zakaz odprawiania obrzędów religijnych (sakramentów)

Wiktionary

Interdykt (łac. "interdictum") – nakładany przez władze kościelne lub powstający na mocy prawa kanonicznego przez sam czyn zakaz odprawiania obrzędów religijnych na danym terenie, przez grupę ludzi lub konkretną osobę. Obecnie nie istnieje już interdykt zbiorowy, ale w średniowieczu był stosowany nawet wobec całych państw, kiedy ich władca działał wbrew nauce Kościoła katolickiego.

Wikipedia


interdyscyplinarnie

→ interdyscyplinarny


SJP.pl

Patrz:

interdyscyplinarny

interdyscyplinarność

dotyczenie wielu dziedzin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co interdyscyplinarne

Wiktionary

Interdyscyplinarność – rodzaj współpracy naukowej, w której naukowcy, stosując typowe dla swoich dyscyplin metody badawcze, starają się doprecyzować wstępnie sformułowany problem. W wyniku działań interdyscyplinarnych powstaje specyficzna nowa wiedza, przedstawiająca podejście odmienne od podejść reprezentowanych przez dziedziny, na których się opiera.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. interdyscyplinarny

Wiktionary


interdyscyplinarny

wielodziedzinowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) nauk. dotyczący kilku dyscyplin naukowych

 (1.2) nauk. korzystający z dorobku różnych dziedzin nauki

 (1.3) nauk. składający z przedstawicieli różnych nauk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ekoturystyka jest zjawiskiem interdyscyplinarnym, dlatego publikacja, którą Szanowni Czytelnicy trzymają w swoich rękach, jest pozycją korzystającą z dorobku różnych dziedzin nauki.

 (1.3) Gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym powoływanym przez burmistrza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrdɨst͡sɨplʲĩˈnarnɨ, AS: ĩnterdyscyplʹĩnarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interdyscyplinarność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) międzydyscyplinarny

Wiktionary


interes

1. tyle co: sprawa
2. korzyść, pożytek
3. (zwykle w liczbie mnogiej) przedsięwzięcie przynoszące zyski; transakcja handlowa
4. potocznie: sklep, przedsiębiorstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sprawa (do załatwienia)

 (1.2) pot. ekon. firma, działalność gospodarcza

 (1.3) korzyść, pożytek

 (1.4) eufem. penis

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam interesy do załatwienia, więc się spóźnię na kolację.

 (1.2) Prowadzę własny interes i mam duże dochody.

 (1.3) Dobro dziecka leży we wspólnym interesie obojga rodziców.

 (1.4) Zapnij rozporek, bo ci widać interes.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛrɛs, AS: ĩnteres

Wiktionary

Powiązane:

 czas. interesować ndk.

 przym. interesowny, bezinteresowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprawa

 (1.2) firma, działalność, biznes

 (1.3) biznes

Wiktionary


interesant

osoba ubiegająca się o załatwienie jakiejś sprawy; klient


SJP.pl


interesantka

kobieta ubiegająca się o załatwienie jakiejś sprawy; klientka


SJP.pl


interesariusz

podmiot mający wpływ na realizację projektu przedsiębiorstwa lub uczestniczący w jego tworzeniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba lub organizacja mająca prawnie uzasadniony interes

Wiktionary

Interesariusze (ang. "stakeholders") – podmioty (osoby, społeczności, instytucje, organizacje, urzędy), które mogą wpływać na przedsiębiorstwo lub pozostają pod wpływem jego działalności. Pojęcie zostało użyte po raz pierwszy w 1963 roku przez Stanford Research Institute.

Wikipedia


interesariuszka

kobieta mająca wpływ na realizację projektu przedsiębiorstwa lub uczestnicząca w jego tworzeniu


SJP.pl


interesik

zdrobnienie od: interes


SJP.pl


interesowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|interesować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ, AS: ĩnteresovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. interesować

Wiktionary


interesowany

przestarzale: zainteresowany


SJP.pl


interesować

czasownik

 (1.1) wzbudzać zainteresowanie, ciekawić

czasownik zwrotny interesować się

 (2.1) być ciekawym czegoś, mieć zainteresowanie (hobby)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z matematyki leżysz na obu łopatkach, język angielski zawaliłaś, chemia i fizyka stanowią dwie twoje achillesowe pięty, że tak powiem. Interesuje mnie, co zamierzasz przedsięwziąć, by wykaraskać się z tego gipsu.

 (2.1) Interesuję się siatkówką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrɛˈsɔvat͡ɕ, AS: ĩnteresovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interesowanie n., zainteresowanie, interes

 przym. interesujący

 czas. zainteresować

Wiktionary


interesowniej

stopień wyższy od przysłówka: interesownie


SJP.pl


interesowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: interesowny


SJP.pl


interesowność

szukanie we wszystkim dobrego interesu, zysku dla siebie; wyrachowanie; chciwość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest interesowne; cecha tych, którzy są interesowni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. interesowny

 przysł. interesownie

Wiktionary


interesowny

mający na celu własny zysk, korzyść


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający na celu własny zysk, korzyść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Zawsze byłam interesowna - przyznała z dumą. - Dlatego wyglądam, jak wyglądam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrɛˈsɔvnɨ, AS: ĩnteresovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interesowność ż., interes m.

 przysł. interesownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrachowany

Wiktionary


interesująco

przysłówek

 (1.1) w sposób zajmujący, ciekawie, pociągająco

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj, para ta obsadzona była nader interesująco, gdyż grało ją dwoje aktorów bardzo młodych, którzy wnieśli na scenę świeżość tej młodości, umiejąc równocześnie, dzięki temperamentowi „aktorskich dzieci”, pokonać w znacznej mierze czyhające w takich razach niedoświadczenie i tremę.

 (1.1) [Klementyna] Hoffmanowa miała wielki dar narracji. Mówiła nadzwyczaj interesująco, potoczyście, barwnie, okraszając relacje żartami, ciętym dowcipem…

 (1.1) Chociaż budynek niezwykle interesująco wygląda na zewnątrz, to jednak największy podziw wywołuje bogactwo wnętrza — powiedział Marek Modrzejewski, starosta tczewski.

 (1.1) Na piętrze znajduje się sala balowa z ozdobnym stropem. Obiekt interesująco prezentuje się nocą, gdyż posiada iluminację.

 (1.1) Interesująco zapowiadają się pokazy szermierki z udziałem muszkieterów oraz walki rycerskie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. interesujący

Wiktionary


interesujący

przymiotnik

 (1.1) ciekawy, zajmujący

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znalazłem w gazecie interesujący artykuł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrɛsuˈjɔ̃nt͡sɨ, AS: ĩnteresui ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. interesująco

 czas. interesować, interesować się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atrakcyjny, przyciągający, ciekawy, intrygujący, przest. zajmujący

Wiktionary


interesy

1. tyle co: sprawa
2. korzyść, pożytek
3. (zwykle w liczbie mnogiej) przedsięwzięcie przynoszące zyski; transakcja handlowa
4. potocznie: sklep, przedsiębiorstwo


SJP.pl


interface

[czytaj: INterfejs] zasady łączenia ze sobą i współpracy dwóch różnych urządzeń lub programów; interfejs


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) interfejs

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interfejs mrz.

Wiktionary


interfax

Interfaks (Interfax) – międzynarodowa agencja prasowa w Rosji. Powstała w 1989 roku, jako pierwsza niepaństwowa agencja informacyjna na terenie byłego ZSRR.

Wchodzi w skład grupy "Interfax Information Services Group", która z kolei składa się z trzydziestu spółek (spółki składają się z agencji informacyjnych branżowych, regionalnych, państwowych działających na terytorium Rosji, Ukrainy, Kazachstanu, Azerbejdżanu i Chin).

Wikipedia


interfaza

stadium pomiędzy dwoma kolejnymi podziałami komórki, podczas którego nie zachodzi synteza DNA


SJP.pl

In

Wikipedia


interfazowy

→ interfaza


SJP.pl

Patrz:

interfaza

interfejs

zasady łączenia ze sobą i współpracy dwóch różnych urządzeń lub programów; interface


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. charakterystyczny zestaw suwaków, pokręteł i przycisków, umieszczonych na tablicy rozdzielczej przyrządu

 (1.2) techn. charakterystyczny zestaw poleceń rozpoznawanych przez automat

 (1.3) techn. sposób połączenia różnych urządzeń lub modułów programowych, umożliwiający przeniesienie energii lub informacji;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • interfejs – urządzenie elektroniczne lub optyczne
  • interfejs, interfejs klasy – pojęcie stosowane w programowaniu obiektowym
  • interfejs programowania aplikacji – zasady komunikacji między programami komputerowymi
  • interfejs użytkownika
    • interfejs graficzny
    • interfejs tekstowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Interfejs użytkownika XINE jest niewygodny w obsłudze.

 (1.2) Interfejs środowiska MS–DOS zawiera między innymi polecenie VERIFY.

 (1.3) Interfejs pomiędzy silnikiem a ramieniem chwytnym składa się z przegubu i zestawu przewodów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛrfɛjs, AS: ĩnterfei ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interface m.; zdrobn. interfejsik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powłoka, obudowa, oprawa

 (1.2) język

 (1.3) łącze, złącze; przest. międzymordzie

Wiktionary


interfejsowy

związany z interfejsem


SJP.pl


interferencja

wzajemne oddziaływanie na siebie dwu lub więcej elementów, zjawisk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fiz. zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się na siebie fal;

 (1.2) wzajemne oddziaływanie, nakładanie się na siebie czegoś np. zjawisk, sytuacji, części układów

Wiktionary

Interferencja (łac. "inter" – między + "ferre" – nieść) – zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się (superpozycji) dwóch lub więcej fal. Warunkiem trwałej interferencji fal jest ich spójność, czyli korelacja fal i równość częstotliwości.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. interferowanie n., interferon m., interferent mrz.

 czas. interferować ndk.

 przym. interferencyjny, interferonowy

Wiktionary


interferencyjny

związany z interferencją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) techn. związany z interferencją, dotyczący interferencji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z kolei prądy interferencyjne, czyli prądy zmiennoczęstotliwościowe, stosowane są przede wszystkim do leczenia bólu i zapalenia, a także do przyspieszania regeneracji chorych tkanek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interferent mrz., interferon mrz., interferencja ż.

 czas. interferować

Wiktionary


interferent

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. substancja powodująca zakłócenie sygnału analitu w próbce analitycznej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Interferent może być źródłem błędu analizy chemicznej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interferencja ż., interferowanie n., interferon m.

 czas. interferować ndk.

 przym. interferencyjny, interferonowy

Wiktionary


interferometr

przyrząd do pomiarów z wykorzystaniem interferencji fal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. przyrząd do mierzenia długości fal oraz współczynników ich załamania

Wiktionary

Interferometr – przyrząd pomiarowy oparty na zjawisku interferencji fal. Zasada działania opiera się na nakładaniu na siebie dwóch fal spójnych, co prowadzi do powstania obszarów wygaszania oraz wzmacniania drgań. Obserwacja powstających wzorów interferencyjnych umożliwia po odpowiednich obliczeniach uzyskanie bardzo dokładnych pomiarów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. interferometria ż.

Wiktionary


interferometria

wykonywanie pomiarów z wykorzystaniem zjawiska interferencji fal


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) techn. fiz. jedna z metod pomiarowych wykorzystująca zjawisko interferencji;

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do tej pory interferometrię z powodzeniem stosowano w radioastronomii, teraz przychodzi pora na obserwacje w świetle widzialnym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interferometr m.

 przym. interferometryczny

Wiktionary


interferometryczny

przymiotnik

 (1.1) fiz. dotyczący interferometrii lub interferometru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interferometria ż.

Wiktionary


interferon

substancja białkowa wytwarzana w organizmie m.in. przez leukocyty i zawierające wirusa komórki, wchodząca w skład mechanizmu broniącego organizm przed infekcjami wirusowymi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) biochem. rodzaj białka wytwarzanego i uwalnianego przez komórki organizmu w odpowiedzi na pojawienie się patogenów, np. wirusów, bakterii, pasożytów, komórek nowotworowych;

 (1.2) farm. lek na bazie interferonu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stymulowane interferonem makrofagi nie tylko skuteczniej fagocytują mikroorganizmy, ale przede wszystkim stają się cytotoksyczne wobec, na przykład, komórek nowotworowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈfɛrɔ̃n, AS: ĩnterferõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interferent mrz., interferencja ż., interferowanie n.

 czas. interferować ndk.

 przym. interferonowy, interferencyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. IFN

Wiktionary


interferonowy

związany z interferonem


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z interferonem, dotyczący interferonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interferent mrz., interferon m., interferencja ż.

Wiktionary


interferować

nakładać się na siebie, mieszać się (zazwyczaj w odniesieniu do fal świetlnych, akustycznych itp.)


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. brak)

 (1.1) fiz. powodować interferencję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interferent mrz., interferon mrz., interferencja ż.

 przym. interferencyjny

Wiktionary


interfiks

morfem słowotwórczy wyrazów złożonych występujący między członami złożenia, np. pierwsza litera "o" w wyrazie "językoznawstwo"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. afiks występujący między dwoma wyrazami, międzyrostek;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W języku polskim w słowie „prostokąt” interfiksem jest „-o-”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛrfʲiks, AS: ĩnterfʹiks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiksum n., fiksat mos., fiks mrz., fiksacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) międzyrostek

Wiktionary


interfiksacja

w językoznawstwie: tworzenie wyrazów pochodnych lub form fleksyjnych przez dodawanie interfiksów do wyrazów podstawowych


SJP.pl


interfiksalny

przymiotnik od: interfiks (np. derywacja interfiksalna)


SJP.pl


interfolium

pusta kartka wstawiona między zapisane lub zadrukowane strony


SJP.pl


interfon

urządzenie umożliwiające porozumienie się telefoniczne przez głośniki w obrębie jednego przedsiębiorstwa


SJP.pl


interfonowy

związany z interfonem


SJP.pl


interglacjalny

1. pochodzący z okresu międzylodowcowego;
2. okres interglacjalny - cieplejszy okres między dwoma glacjałami (okresami zlodowacenia); interglacjał, okres międzylodowcowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) istniejący/dziejący się w okresie interglacjału (między zlodowaceniami) lub pochodzący z tego okresu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Musimy pamiętać, że i dziś panuje epoka lodowcowa, choć w łagodnej, interglacjalnej postaci, i że stan taki jest dla Ziemi nietypowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrɡlaˈt͡sʲjalnɨ, AS: ĩnterglacʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interglacjał

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) międzylodowcowy

Wiktionary


interglacjał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) cieplejszy okres między dwoma zlodowaceniami;

Wiktionary

Interglacjał lub okres międzylodowcowy lub okres interglacjalny – okres między dwoma glacjałami, w którym wskutek ocieplenia czyli wzrostu temperatury powierzchnia lodowca cofa się lub ustępuje z danego obszaru (deglacjacja).

Okres ten charakteryzuje się również wzrostem poziomu oceanu światowego i przesuwaniem się stref roślinnych ku biegunom.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈɡlat͡sʲjaw, AS: ĩnterglacʹi ̯au̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. interglacjalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okres międzylodowcowy, okres interglacjalny

Wiktionary


intergrupowy

istniejący między grupami osób; międzygrupowy


SJP.pl


interia

polski portal internetowy


SJP.pl

Interia.pl – portal internetowy, założony w 1999 roku przez Comarch S.A. i RMF FM. W latach 2008–2020 należał do Grupy Bauer Media Polska. 8 lipca 2020 stał się częścią Cyfrowego Polsatu (obecnie Grupa Polsat Plus). Redaktorem naczelnym Interii od grudnia 2020 roku jest Piotr Witwicki.

Wikipedia


interiekcja

w gramatyce: wykrzyknik jako część mowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gram. wykrzyknik

Wiktionary


interier

zespół indywidualnych cech budowy wewnętrznej i fizjologii danego gatunku i rasy zwierząt hodowlanych


SJP.pl


interim

[czytaj: INterim] stan tymczasowy, chwilowy; w przerwie między jednym a drugim wydarzeniem


SJP.pl


interimalny

dawniej: chwilowy, tymczasowy; interymalny


SJP.pl


interior

terytorium położone w głębi kraju, daleko od wybrzeża morskiego i od ośrodków przemysłowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. słabo zagospodarowana część kontynentu lub państwa oddalona od wybrzeża morskiego oraz ośrodków przemysłowych;

Wiktionary

In

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛrʲjɔr, AS: ĩnterʹi ̯or

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interioryzacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hinterland

Wiktionary


interioryzacja

1. uczynienie czegoś częścią swojego wewnętrznego "ja"
2. przyswajanie przez jednostkę etosu obowiązującego w danej grupie społecznej


SJP.pl

Interioryzacja (inaczej "uwewnętrznienie") – w psychologii społecznej mechanizm obronny, który polega na uwewnętrznianiu zewnętrznych treści.

Wikipedia


interkalacja

zjawisko chemiczne wiązania cząsteczek wewnątrz większych cząsteczek lub struktur ponadcząsteczkowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dodanie dodatkowego dnia, tygodnia albo miesiąca w roku kalendarzowym, aby dopasować kalendarz do pory roku;

 (1.2) chem. odwracalny proces umieszczenia cząsteczki lub całej grupy cząsteczek między dwiema innymi cząsteczkami lub grupami cząsteczek;

 (1.3) fiz. proces wprowadzania obcych atomów lub cząsteczek do struktury krystalicznej; jego cechą charakterystyczną jest słabe wiązanie obcych atomów lub cząsteczek oraz odwracalność

Wiktionary

Interkalacja ( intercalatio = wstawienie) – dodanie dodatkowych dni lub miesięcy w roku kalendarzowym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrkaˈlat͡sʲja, AS: ĩnterkalacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interkalat

 przym. interkalacyjny

 czas. interkalować

Wiktionary


interkalacyjny

→ interkalacja


SJP.pl

Patrz:

interkalacja

interkalaria

dawniej: fundusze gromadzące się w wyniku nieobsadzenia urzędu kościelnego


SJP.pl


interkalarny

o komórce wewnętrznej nitkowatej plechy: nieulegający dalszym podziałom i rosnący jedynie na długość


SJP.pl


interkineza

stadium pomiędzy dwoma kolejnymi podziałami komórki, podczas którego zachodzi synteza DNA


SJP.pl

Interkineza, interfaza II – stadium spoczynkowe występujące u niektórych komórek pomiędzy pierwszym a drugim podziałem mejotycznym. W czasie interkinezy (w odróżnieniu od interfazy) nie zachodzi replikacja DNA. Zanika wówczas natomiast wrzeciono podziałowe powstałe w trakcie mejozy I, zaś w jego miejsce mikrotubule formują dwa nowe wrzeciona, które będą wykorzystane podczas mejozy II.

Wikipedia


interkolumnium

w architekturze: odległość między dwiema sąsiadującymi z sobą kolumnami; międzysłupie


SJP.pl


interkom

system łączności wewnętrznej przy pomocy mikrofonów i głośników; intercom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) system łączności wewnętrznej, zwłaszcza pojazdu albo budynku

 (1.2) odbiornik interkomu (1.1)

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wstał od stołu i podszedł do swojego biurka, na którym prócz kilku aparatów telefonicznych stała także popielata skrzynka interkomu z rzędem czarnych przycisków.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) domofon

Wiktionary


interkomunikacja

system łączności dźwiękowej w ośrodku studyjnym, umożliwiający porozumiewanie się obsługi technicznej bez zakłóceń w nadawanym programie


SJP.pl


interkontynentalny

obejmujący różne kontynenty, wspólny dla różnych kontynentów; międzykontynentalny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący spraw, relacji, itp. między kontynentami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rekord Pucharu interkontynentalnego został pobity we wrześniu w Ostrawie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontynent mrz., kontynentalność ż.

 przym. kontynentalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) międzykontynentalny

Wiktionary


interkosmos

1. radziecki międzynarodowy program kosmiczny utworzony na przełomie lat 60. i 70. XX wieku;
2. seria sztucznych satelitów Ziemi wysyłanych przez ZSRR, a później przez Rosję


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Program Interkosmos – radziecki międzynarodowy program kosmiczny utworzony na przełomie lat 60. i 70. XX wieku
  • Interkosmos – amerykański film fabularny science-fiction z 1987 (reż. Joe Dante)
  • (2365) Interkosmos (1980 YQ) – planetoida z pasa głównego asteroid

Wikipedia


interkreatywność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdolność kreowania interakcji w multimediach, poprzez tworzenie nowych jakości i innowacyjnych rozwiązań

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzięki interkreatywności zespołów specjalistów, rynek nowych mediów ma szansę na jeszcze szybszy rozwój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrkrɛaˈtɨvnɔɕt͡ɕ, AS: ĩnterkreatyvność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. interkreatywny

 przysł. interkreatywnie

Wiktionary


interkulturowość

→ interkulturowy


SJP.pl

Patrz:

interkulturowy

interkulturowy

dotyczący wielu kultur, zachodzący między wieloma kulturami; międzykulturowy


SJP.pl


interliga

Interliga – międzynarodowe, europejskie klubowe rozgrywki w hokeju na lodzie mężczyzn, organizowane równolegle do lig krajowych.

Wikipedia


interlingua

[czytaj: interLINgwa] interlingwa (rzadziej);
1. sztuczny język oparty na łacinie, opracowany przez Giuseppe Peano; latina sine flexione;
2. sztuczny język międzynarodowy oparty m.in. na łacinie, opracowany przez Aleksandra Godego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. międzynarodowy sztuczny język pomocniczy;

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Esperanto z powodu swojej schematyczności jest prostsze niż interlingua.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈlʲĩŋɡva, AS: ĩnterlʹĩŋgva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lingua ż.

Wiktionary


interlingwa

interlingua (częściej);
1. sztuczny język oparty na łacinie, opracowany przez Giuseppe Peano; latina sine flexione;
2. sztuczny język międzynarodowy oparty m.in. na łacinie, opracowany przez Aleksandra Godego


SJP.pl


interlingwistyka

lingwistyka badająca języki sztuczne


SJP.pl

Interlingwistyka (łac. "interlingw(a)" + istyka) – dziedzina nauki zajmująca się międzynarodowymi językami sztucznymi/językami planowanymi (np. esperanto) oraz literaturą powstałą w takich językach.

W Polsce jedynym ośrodkiem naukowym, gdzie można studiować interlingwistykę jest Uniwersytet im. Adama Mickiewicza.

Wikipedia


interlinia

1. odstęp między wierszami tekstu;
2. w poligrafii: metalowa listewka, służąca do oddzielania od siebie wierszy w druku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odstęp między wierszami, liniami;

Wiktionary

Interlinia (światło międzywierszowe) – jedna z najważniejszych cech tekstu sformatowanego w DTP. Jest to odległość między sąsiednimi wierszami tekstu liczona jako odstęp pomiędzy dolną linią pisma w wierszu górnym i górną linią pisma w wierszu dolnym. W zecerstwie był to justunek długi w postaci wąskiej blaszki metalowej wkładanej pomiędzy wiersze tekstu złożone z czcionek lub wierszy linotypowych. Grubość takiej blaszki wynosiła od 1 do 4 punktów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈlʲĩɲja, AS: ĩnterlʹĩńi ̯a

Wiktionary


interliniować

przedzielać wiersze interlinią; rozstawiać wiersze


SJP.pl


interlokucja

dawniej: rozmowa, dialog


SJP.pl


interlokutor

partner w rozmowie; rozmówca, dyskutant


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. osoba prowadząca z kimś rozmowę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy sprawa nie jest jasna, uważnie wpatrujemy się w interlokutora, by poprzez jego wyraz twarzy odgadnąć, z czym mamy właściwie do czynienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrlɔˈkutɔr, AS: ĩnterlokutor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interlokucja ż.

:: fż. interlokutorka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozmówca, dyskutant

Wiktionary


interlokutorka

dyskutantka, rozmówczyni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. kobieta lub dziewczyna prowadząca z kimś rozmowę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dopiero po chwili zorientował się, że to, co wziął za kanapę, było obszernym fotelem, w którym uprzejma interlokutorka musiała ścieśnićsię z konieczności ścieśnić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrlɔkuˈtɔrka, AS: ĩnterlokutorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lokucja ż., interlokucja ż.

:: fm. interlokutor m.

Wiktionary


interludium

wstawka instrumentalna między częściami utworu wokalnego lub instrumentalnego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • intermedium,
  • interludium – (w teatrze średniowiecznym) krótka, komiczna wstawka sceniczna odgrywana w przerwach pomiędzy częściami misterium,
  • interludium – wstawka instrumentalna, szczególnie w muzyce organowej, krótki utwór między wersetami psalmu,
  • Interludium – amerykański film z 1957 roku w reżyserii Douglasa Sirka,
  • interludium (także znane jako intermedium) (ang. Dinner Ballet) – spektakl urządzany podczas uroczystej biesiady na królewskim bądź książęcym dworze, związany z jakąś wyjątkową okazją.
  • Interludium– trzeci minialbum polskiego rapera Fukaja
  • taniec dworski

Wikipedia


interlunium

z łaciny: nów Księżyca


SJP.pl


intermedialność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest intermedialne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intermedium n.

 przym. intermedialny

 przysł. intermedialnie

Wiktionary


intermedialny

przymiotnik od: intermedium


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który łączy w sobie różne metody przekazywania informacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrmɛˈdʲjalnɨ, AS: ĩntermedʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intermedium n., intermedialność ż.

 przysł. intermedialnie

Wiktionary


intermediowy

przymiotnik od: intermedium


SJP.pl


intermedium

1. intermezzo; krótki fragment o charakterze dialogowym, baletowym lub czysto instrumentalnym
2. samodzielna, nastrojowa, romantyczna miniatura instrumentalna


SJP.pl

Intermedium ma dwa znaczenia:

Wikipedia


intermedyna

hormon tropowy o charakterze peptydowym, wydzielany przez komórki przysadki mózgowej, stymulujący produkcję melaniny (ciemnego barwnika) w melanocytach; melanotropina, melanotrofina


SJP.pl


intermezzo

[czytaj: intermedzdzo lub intermecco]
1. gatunek funkcjonujący we włoskim teatrze dworskim w XVI wieku; w nowej operze: fragment o charakterze nastrojowym lub wstawka baletowa; interludium
2. rodzaj miniatury fortepianowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. teatr. forma przejścia w obrębie utworu lub sztuki;

 (1.2) muz. utwór napisany na marginesie twórczości

Wiktionary

Intermezzo – forma muzyczna.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) intermedium, wstawka, wstawka muzyczna

Wiktionary


intermodalny

wykorzystujący więcej niż jedną gałąź transportu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykorzystujący więcej niż jedną gałąź transportu

Wiktionary


interna

1. potoczna nazwa działu medycyny zajmującego się schorzeniami narządów wewnętrznych; choroby wewnętrzne; medycyna wewnętrzna;
2. oddział chorób wewnętrznych w szpitalu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. pot. nauka dotycząca chorób wewnętrznych

 (1.2) szpitalny oddział chorób wewnętrznych

Wiktionary

Interna (z łac. "internus", wewnętrzny) – potoczna, zwyczajowa lub żargonowa nazwa działu medycyny, zajmującego się schorzeniami narządów wewnętrznych. Właściwa nazwa to choroby wewnętrzne. Inne nazwy to "medycyna wewnętrzna" (nazwa używana głównie w Polsce, krajach niemieckojęzycznych i skandynawskich) oraz "medycyna ogólna" (niem. Allgemeinmedizin, ang. general medicine, medicine) (nazwa używana częściej w krajach anglosaskich)[].

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛrna, AS: ĩnterna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. internistka ż., internista

Wiktionary


internacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od internat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie internat, lecz tylko mały internacik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. internat m.

Wiktionary


internacja

w prawie: przymusowa izolacja w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym


SJP.pl


internacjonalista

osoba dążąca do międzynarodowej solidarności, równouprawnienia i współpracy wszystkich narodów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik internacjonalizmu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. internacjonalistyczny

Wiktionary


internacjonalistka

→ internacjonalista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zwolenniczka internacjonalizmu

Wiktionary

Patrz:

internacjonalista

Powiązane:

 przym. internacjonalistyczny

Wiktionary


internacjonalistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co internacjonalistyczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. internacjonalistyczny

Wiktionary


internacjonalistyczny

przymiotnik od: internacjonalizm (np. idea internacjonalistyczna)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z internacjonalizmem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. internacjonalizm m., internacjonalista m., internacjonalistka ż., internacjonalistyczność ż.

 przysł. internacjonalistycznie

Wiktionary


internacjonalizacja

1. umiędzynarodowienie różnych sfer życia społecznego;
2. udostępnienie jakiegoś terenu, akwenu, urządzenia itp. do użytku międzynarodowego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • internacjonalizacja – pojęcie z zakresu stosunków międzynarodowych
  • internacjonalizacja – pojęcie z zakresu informatyki
  • internacjonalizacja – pojęcie z zakresu ekonomii
  • internacjonalizacja – pojęcie z zakresu zarządzania

Wikipedia


internacjonalizm

1. dążenie do równouprawnienia i współpracy wszystkich narodów; solidarność międzynarodowa, międzynarodowość;
2. wyraz mający to samo znaczenie w wielu językach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) współpraca, solidarność międzynarodowa

 (1.2) jęz. słowo pojawiające się w kilku językach, mające w nich to samo znaczenie i tę samą lub nieznacznie inną formę

 (1.3) polit. hist. komunizm: światowa solidarność ludzi pracy w walce przeciwko kapitalistom

Wiktionary

Internacjonalizm ( inter „między” + "natio" „naród”) – ideologia wyrażająca dążenie do równouprawnienia i współpracy wszystkich narodów.

Definicja internacjonalizmu w różnych ustrojach politycznych.

Definicja internacjonalizmu w III Rzeszy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. internacjonalistyczny, internacjonalny

Wiktionary


internacjonalizować

uznawać (uznać) coś za międzynarodowe; umiędzynaradawiać (umiędzynarodowić)


SJP.pl


internacjonalny

dotyczący różnych narodów; międzynarodowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rzad. dotyczący wielu narodów lub państw i relacji między nimi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We Francji, co ważne, komunizm był internacjonalny; nie rosyjski, a co najwyżej proradziecki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. internacjonalizm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) międzynarodowy

Wiktionary


internacjonał

1. osoba dążąca do międzynarodowej solidarności, równouprawnienia i współpracy wszystkich narodów; internacjonalista;
2. zawodnik z innego kraju niż drużyna, w której gra


SJP.pl


internacjonałka

→ internacjonał; internacjonalistka


SJP.pl


internacki

związany z internatem; internatowy


SJP.pl


internalizacja

uwewnętrznianie (np. norm społecznych, wartości)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uznanie za własne norm, wartości i poglądów, które zostały narzucane z zewnątrz

Wiktionary

Internalizacja (ang. "internalization", z łac. "internus" – wewnętrzny; pow. z "inter" – między) – mechanizm występujący w wielu dziedzinach nauki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. internalizowanie n.

 czas. internalizować ndk.

Wiktionary


internalizacyjny

→ internalizacja


SJP.pl

Patrz:

internalizacja

internalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|internalizować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. internalizować ndk.

 rzecz. zinternalizowanie n., internalizacja ż.

Wiktionary


internalizować

przyjmować za własne narzucane z zewnątrz postawy, poglądy, normy i wartości


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) psych. przyjmować za swoje własne, narzucane z zewnątrz postawy, poglądy, normy lub wartości

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrnalʲiˈzɔvat͡ɕ, AS: ĩnternalʹizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. internalizacja ż., internalizowanie n., zinternalizowanie n.

Wiktionary


internat

zakład oferujący młodzieży mieszkanie na czas nauki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) eduk. zakład mieszczący mieszkania przeznaczone dla młodzieży uczącej się poza miejscem zamieszkania

Wiktionary

Internat ( internus – wewnętrzny) – prowadzona przy szkole placówka opiekuńczo-wychowawcza dla młodzieży uczącej się poza stałym miejscem zamieszkania.

Po zajęciach szkolnych młodzież mieszkająca w internacie znajduje się pod opieką "wychowawców".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Większość studentów mieszka w internacie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. internacik mrz.

Wiktionary


internatowiec

środowiskowo: uczeń lub student mieszkający w internacie


SJP.pl


internatowy

związany z internatem; internacki


SJP.pl


internauta

osoba korzystająca z Internetu, surfująca po Internecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) użytkownik Internetu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siedząc przy komputerze podłączonym do Internetu, stajesz się internautą.

 (1.1) Leicester świętuje, a internauci szaleją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈnawta, AS: ĩnternau̯ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Internet mrz., internet mrz.

:: fż. internautka ż.

 przym. internetowy

Wiktionary


internautka

kobieta korzystająca z Internetu, surfująca po Internecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: internauta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈnawtka, AS: ĩnternau̯tka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. internauta.

Wiktionary


internecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od Internet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Internet m.

Wiktionary


internet

ogólnoświatowy zbiór połączonych ze sobą sieci komputerowych, umożliwiający wymianę informacji miedzy użytkownikami z całego świata; Internet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. międzynarodowa sieć komputerowa (medium);

Wiktionary

Internet (skrótowiec od inter-network, dosłownie „między-sieć”) – ogólnoświatowy system połączeń między komputerami, określany również jako sieć sieci. W ujęciu technicznym Internet jest globalnym systemem wzajemnie połączonych sieci komputerowych, korzystających z rodziny protokołów TCP/IP. Łączy on hosty i serwery, którym przydzielane są adresy IP, za pośrednictwem urządzeń sieciowych, takich jak karty sieciowe, modemy i routery, działających w oparciu o infrastrukturę telekomunikacyjną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Masz podłączenie do internetu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛrnɛt, AS: ĩnternet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Internet mrz., internauta mos., internautka ż.

 przym. internetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sieć, pajęczyna, slang. net

Wiktionary


internetoholiczka

kobieta uzależniona od internetu; netoholiczka, siecioholiczka, cyberholiczka


SJP.pl


internetoholik

osoba uzależniona od internetu; netoholik, siecioholik, cyberholik


SJP.pl


internetoholizm

uzależnienie od internetu; netoholizm, siecioholizm, cyberholizm, dataholizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) uzależnienie od korzystania z Internetu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrnɛtɔˈxɔlʲism̥, AS: ĩnternetoχolʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. internetoholik m., internetoholiczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) netoholizm

Wiktionary


internetować

potocznie: korzystać z internetu


SJP.pl


internetowi

forma przymiotnika.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: internetowy

Wiktionary


internetowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. osoba instalująca sprzęt internetowy

 (1.2) pot. znawca technologii internetowych

 (1.3) pot. osoba uzależniona od internetu

Wiktionary


internetowo

przysłówek

 (1.1) w sposób internetowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja na przykład byłem u mojej koleżanki i ona internetowo tam dziabała, nie?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. internetowy

Wiktionary


internetowy

przymiotnik od: Internet, internet, np. aplikacje internetowe; webowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący internetu; korzystający z internetu; umieszczony w internecie; wykorzystujący do działania internet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeglądarka internetowa korzysta z protokołu internetowego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrnɛˈtɔvɨ, AS: ĩnternetovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. internauta mos., Internet mrz., internet mrz.

 przysł. internetowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sieciowy

Wiktionary


internety

ogólnoświatowy zbiór połączonych ze sobą sieci komputerowych, umożliwiający wymianę informacji miedzy użytkownikami z całego świata; Internet


SJP.pl


internetyzacja

wprowadzanie Internetu w gospodarce, technice i innych dziedzinach życia


SJP.pl


internista

lekarz o specjalności: choroby wewnętrzne


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wewnętrznych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród lekarzy szpitalnych najwięcej jest internistów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrʲˈɲista, AS: ĩnterʹńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interna ż.

:: fż. internistka

 przym. internistyczny

 przysł. internistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekarz chorób wewnętrznych

Wiktionary


internistka

→ internista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. lekarka specjalistka zajmująca się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wewnętrznych

Wiktionary

Patrz:

internista

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrʲˈɲistka, AS: ĩnterʹńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interna ż.

:: fm. internista

 przym. internistyczny

 przysł. internistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekarka chorób wewnętrznych

Wiktionary


internistyczny

dotyczący chorób wewnętrznych; dotyczący oddziału chorób wewnętrznych w szpitalu


SJP.pl


internowana

umieszczać przymusowo w miejscu odosobnienia


SJP.pl

Patrz:

internowany

internowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|internować.

Wiktionary

Internowanie (z łac. "internus" „wewnętrzny”) – przymusowe umieszczenie określonych osób w wyznaczonym miejscu pobytu, bez prawa jego opuszczania.

Dotyczy zazwyczaj osób biorących udział w wojnie, np. rozbrojonych oddziałów wojskowych, które przekroczyły granicę państwa neutralnego. Dotyczyć może też osób cywilnych (obywateli państw prowadzących wojnę). Warunki internowania regulują konwencje genewskie z 1949 r.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrnɔˈvãɲɛ, AS: ĩnternovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. internować

 rzecz. internowany

Wiktionary


internowany

osoba przymusowo osadzona w wyznaczonym miejscu


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) polit. praw. imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: internować

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) polit. praw. osoba przetrzymywana w miejscu odosobnienia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrnɔˈvãnɨ, AS: ĩnternovãny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. internować ndk./dk.

 rzecz. internowanie n.

 (2.1) fż. internowana

Wiktionary


internować

umieszczać przymusowo w miejscu odosobnienia


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) osadzać w obozach rozbrojone wojska, biorące udział w wojnie, które przekroczyły granicę państwa neutralnego

 (1.2) pozbawiać wolności osoby uznane za niebezpieczne politycznie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Legionistów internowano m.in. w Szczypiornie i Beniaminowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈnɔvat͡ɕ, AS: ĩnternovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. internowanie n., internowany m., internowana ż.

Wiktionary


internuncjusz

1. nieposiadający statusu ambasadora przedstawiciel dyplomatyczny Watykanu w mniejszym państwie lub w mieście niebędącym stolicą;
2. dawniej: przedstawiciel dyplomatyczny Austrii w Turcji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • internuncjusz – poseł (drugiego rzędu) w dyplomacji I Rzeczypospolitej
  • internuncjusz – poseł austriacki w Stambule do 1856 roku
  • internuncjusz apostolski

Wikipedia


interoperacyjność

zdolność systemu lub produktu do pełnej współpracy z innymi systemami lub produktami


SJP.pl

Interoperacyjność – cecha produktu lub systemu, którego interfejsy funkcjonują w pełnej zgodności tak, aby współpracować z innymi produktami lub systemami, które istnieją lub będą istnieć w przyszłości, bez ograniczenia dostępu lub możliwości implementacji.

Wikipedia


interoperacyjny

mogący współpracować z innymi produktami lub systemami


SJP.pl


interoreceptor

receptor reagujący na bodźce pochodzące z wnętrza organizmu


SJP.pl

Interoreceptory (wisceroreceptory) – receptory znajdujące się w ścianach narządów wewnętrznych i naczyń krwionośnych. Związane są z czuciem trzewnym.

Receptory te są pobudzane przez różnego rodzaju bodźce: zmiany ciśnienia krwi, bodźce mechaniczne, czynniki chemiczne krążące we krwi lub powstające w narządach w przebiegu metabolizmu, zmiany temperatury lub zmiany ciśnienia osmotycznego.

Wikipedia


interpelacja

1. oficjalne zapytanie, żądanie wyjaśnienia skierowane przez przedstawiciela parlamentu do rządu lub do ministra;
2. formalne zapytanie w sprawach urzędowych skierowane do władz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. pisemne zapytanie kierowane do członka rządu przez parlamentarzystę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cezary Miżejewski (PPS) jest inicjatorem interpelacji do ministra sprawiedliwości w sprawie delegalizacji organizacji neofaszystowskich i skrajnej prawicy w Polsce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interpelator m., interpelant m.

 czas. interpelować ndk.

 przym. interpelacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapytanie poselskie

Wiktionary


interpelacyjny

związany z interpelacją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) praw. związany z interpelacją, dotyczący interpelacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interpelacja ż., interpelator mos., interpelant mos.

 czas. interpelować

Wiktionary


interpelant

osoba występująca z interpelacją; interpelator


SJP.pl


interpelantka

→ interpelant


SJP.pl

Patrz:

interpelant

interpelator

osoba występująca z interpelacją; interpelant


SJP.pl


interpelatorka

kobieta występująca z interpelacją


SJP.pl


interpelować

domagać się wyjaśnienia w jakiejś sprawie; wnosić interpelację


SJP.pl


interpersonalny

dotyczący stosunków między osobami


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z relacjami między poszczególnymi osobami

Wiktionary


interplanetarny

międzyplanetarny


SJP.pl


interpol

międzynarodowa organizacja policyjna działająca od 1923 r., zajmująca się współpracą policji różnych państw w walce z pewnymi rodzajami przestępstw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) międzynarodowa organizacja policji kryminalnej;

Wiktionary

In

Wikipedia


interpolacja

1. wstawienie do cudzego tekstu wyrazów, zwrotów, zdań, których pierwotnie nie zawierał;
2. tekst wstawiony w ten sposób;
3. obliczenie, oszacowanie wartości czegoś na podstawie znanych wartości sąsiednich (wyższej i niższej)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mat. przybliżanie funkcji za pomocą innej funkcji, zwykle wielomianu, tak aby były sobie równe w zadanych punktach;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • interpolacja (grafika komputerowa)
  • interpolacja (kartografia)
  • interpolacja (matematyka)
  • interpolacja (paleografia)
  • interpolacja (automatyka)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Interpolacja jest metodą statystyczną, szczególnym przypadkiem aproksymacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrpɔˈlat͡sʲja, AS: ĩnterpolacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. interpolować ndk.

 przym. interpolacyjny

Wiktionary


interpolacyjny

związany z interpolacją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mat. związany z interpolacją, dotyczący interpolacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interpolacja ż., interpolowanie n.

 czas. interpolować ndk.

Wiktionary


interpozycja

1. wstawienie czegoś pomiędzy;
2. dawniej: wstawiennictwo, poparcie, orędownictwo


SJP.pl


interpress

[czytaj: interpres] polska agencja prasowo-wydawnicza działająca w latach 1967-1991


SJP.pl

InterPress – język opisu strony opracowany w Xerox PARC oparty na języku Forth.

Jak wiele projektów PARC InterPress nie został skomercjalizowany, wskutek czego jego twórcy Charles Geschke i John Warnock odeszli z laboratorium i założyli firmę Adobe Systems, tworząc od początku analogiczny język, PostScript.

Wikipedia


interpretacja

1. objaśnienie, sposób wytłumaczenia czegoś; odczytanie znaczenia czegoś; wykładnia;
2. sposób odtworzenia roli, wykonania utworu muzycznego, teatralnego lub literackiego;
3. realizacja programu komputerowego przez interpreter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wykładnia, wyjaśnienie, tłumaczenie;

 (1.2) szt. twórcze odtworzenie utworu lub dzieła

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • interpretacja (informatyka)
  • interpretacja (język)
  • interpretacja (matematyka)
  • Interpretacja utworu literackiego
  • interpretacja (prawo)
  • interpretacja (psychologia)
  • interpretacja (religia)
  • interpretacja (filozofia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dosłowna interpretacja tego wiersza nie ma sensu, należy raczej rozszyfrować zawarte w nim metafory.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrprɛˈtat͡sʲja, AS: ĩnterpretacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zinterpretowanie n., interpretowanie n., interpretator m., interpretatorka ż.

 czas. interpretować ndk., zinterpretować dk.

 przym. interpretacyjny

Wiktionary


interpretacyjny

związany z interpretacją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący interpretacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interpretowanie n., interpretacja ż., zinterpretowanie n.

 czas. interpretować, zinterpretować

Wiktionary


interpretator

1. osoba wyjaśniająca sens, znaczenie czegoś;
2. wykonawca utworu muzycznego, literackiego, teatralnego


SJP.pl


interpretatorka

wykonawczyni utworu muzycznego lub aktorka odtwarzająca rolę; kobieta, która coś objaśnia, tłumaczy


SJP.pl


interpretatywizm

Interpretatywizm – jedna z orientacji badawczych, mająca znamiona paradygmatu (i za takowy uważana w typologii paradygmatów socjologicznych Burrella i Morgana), rozwinięta w opozycji do funkcjonalizmu. Występuje także pod nazwą antropologii symbolicznej.

Wikipedia


interpretatywny

oparty na interpretacji lub służący interpretowaniu czegoś


SJP.pl


interpreter

program komputerowy tłumaczący instrukcje języka programowania na komendy odbierane przez procesor; interpretator


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • interpreter – wzorzec projektowy
  • interpreter – program analizujący kod źródłowy i wykonujący go
  • Left-brain interpreter, – koncepcja dotycząca działania lewej półkuli mózgu (zob. płat skroniowy), prowadzącego do racjonalizowania i generalizowania nowych informacji o otoczeniu (odniesienie do wie...

Wikipedia


interpretowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) dokonywanie interpretacji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrprɛtɔˈvãɲɛ, AS: ĩnterpretovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zinterpretowanie n., interpretacja ż., interpretator m., interpretatorka ż.

 czas. interpretować ndk., zinterpretować dk.

 przym. interpretacyjny

Wiktionary


interpretować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zinterpretować)

 (1.1) rozumieć coś na swój sposób

 (1.2) robić interpretację, analizować znaczenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Interpretuję właśnie wiersz Różewicza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrprɛˈtɔvat͡ɕ, AS: ĩnterpretovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zinterpretowanie n., interpretowanie n., interpretacja ż., interpretator m., interpretatorka ż.

 czas. zinterpretować dk.

 przym. interpretacyjny

Wiktionary


interpsychologia

nauka badająca mechanizmy oddziaływania jednych ludzi na drugich; intropsychologia


SJP.pl


interpunkcja

znaki przestankowe w piśmie i zasady ich użycia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. użycie znaków przestankowych w piśmie;

Wiktionary

In

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈpũŋkt͡sʲja, AS: ĩnterpũŋkcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. interpunkcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przestankowanie

Wiktionary


interpunkcyjny

→ interpunkcja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z interpunkcją, dotyczący interpunkcji

Wiktionary

Patrz:

interpunkcja

Przykłady

 (1.1) Potrafi doskonale interpretować znaki interpunkcyjne – pytanie czy zdziwienie będzie miało zawsze odpowiednią intonację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrpũŋkˈt͡sɨjnɨ, AS: ĩnterpũŋkcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interpunkcja ż.

Wiktionary


interpłciowość

posiadanie przez daną osobę cech obu płci


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zjawisko urodzenia się z dowolną liczbą różnic w zakresie cech dotyczących płci;

Wiktionary

Os

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Interpłciowość dotyczy różnorodności cielesnej, a nie tożsamości płciowej czy orientacji seksualnej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. interpłciowy

Wiktionary


interpłciowy

mający zróżnicowane cechy płciowe, w skład których wchodzą chromosomy, gonady, hormony płciowe lub narządy rozrodcze


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) seks. urodzony z dowolną liczbą różnic w zakresie cech dotyczących płci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dana osoba może zorientować się, że jest interpłciowa w bardzo wczesnym wieku lub późniejszym okresie swojego życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interpłciowość ż.

Wiktionary


interregnum

czas między ustąpieniem jednego króla a objęciem władzy przez kolejnego; międzykrólewie, bezkrólewie


SJP.pl


interreks

interrex;
1. w starożytnym Rzymie: urzędnik sprawujący najwyższą władzę w państwie w czasie interregnum;
2. dawniej w Polsce: prymas zastępujący władcę w okresie bezkrólewia


SJP.pl


interrex

interreks;
1. w starożytnym Rzymie: urzędnik sprawujący najwyższą władzę w państwie w czasie interregnum;
2. dawniej w Polsce: prymas zastępujący władcę w okresie bezkrólewia


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • interrex – regent
    • interrex w Rzymie
    • interrex w Rzeczypospolitej
  • interrex – kamerling
  • prorex

Wikipedia


interrogacja

przestarzałe: badanie śledcze, wypytywanie, dopytywanie się


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. zadawanie komuś pytań, wypytywanie lub dopytywanie się

 (1.2) przest. zadawanie pytań podczas przesłuchania w śledztwie

 (1.3) figura retoryczna polegająca na zadaniu pytania zamiast podania twierdzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najogólniej ujmując można powiedzieć, że badanie, to interakcja trzech przedmiotów: badacza, ankietera i respondenta. Istotą owej interakcji jest komunikacja werbalna, a ściśle mówiąc interrogacja, a więc ukierunkowana komunikacja za pośrednictwem pytań i odpowiedzi.

 (1.2) po pierwszym pytaniu / policzki nabiegają krwią // krew rozprowadzają / narzędzia i interrogacja // żelazem trzciną / wolnym ogniem / określa się granice / jego ciała

 (1.3) Wśród zastosowanych przez autora środków stylistycznych, w wierszu znalazły się umiejętnie wstawione eksklamacje, interrogacje i pauzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrːɔˈɡat͡sʲja, AS: ĩnte•rogacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interrogator m., interrogatorium n., interrogatoria lm., interrogatorie lm.

 czas. interrogować

 przym. interrogacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indagacja, pytanie, wypytywanie

 (1.2) badanie śledcze, badanie sądowe, przesłuchanie

 (1.3) zapytanie, pytanie retoryczne

Wiktionary


interrogacyjny

związany z interrogacją


SJP.pl


interrogativum

jęz. zaimek pytający


SJP.pl


interrupcja

1. przerwa, nieciągłość;
2. przerwanie ciąży; aborcja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przerwa, nieciągłość

 (1.2) med. przerwanie ciąży

Wiktionary


intersekcja

w geologii:
1. obraz przecięcia się powierzchni jakiejś struktury geologicznej z powierzchnią teren;
2. metoda wyznaczania takiego obrazu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. obraz jaki powstaje w wyniku przecięcia powierzchni geologicznych z powierzchnią terenu;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. intersekcyjny

Wiktionary


intersekcyjny

→ inersekcja


SJP.pl

Patrz:

inersekcja

interseks

w biologii: zwierzę, u którego występują cechy obu płci


SJP.pl


interseksualista

osoba, u której występują jednocześnie cechy dwu płci wskutek zaburzeń rozwojowych


SJP.pl


interseksualizm

w biologii: występowanie u osobnika danej płci zewnętrznych cech płci przeciwnej lub cech pośrednich między cechami obu płci, powstałych na tle zaburzeń genetycznych lub hormonalnych (np. po kastracji); międzypłciowość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. posiadanie cielesnych cech obu płci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Interseksualizm u człowieka jest wrodzonym zaburzeniem różnicowania narządów płciowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrsɛksuˈwalʲism̥, AS: ĩnterseksuu̯alʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interseksualista m.

 przym. interseksualny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hermafrodytyzm, obojnactwo, obojnaczość, obojnaczność, dwupłciowość, obupłciowość, bigenderyzm

Wiktionary


interseksualność

→ interseksualny


SJP.pl

Patrz:

interseksualny

interseksualny

związany z występowaniem u osobnika danej płci zewnętrznych cech płci przeciwnej lub cech pośrednich między cechami obu płci, powstałych na tle zaburzeń genetycznych lub hormonalnych


SJP.pl


intersemiotyczny

taki, który odnosi się do przekształcenia znaku sformułowanego w jednym systemie znakowym do postaci uzyskanej przy użyciu innego systemu znaków


SJP.pl


intersputnik

satelitarny system telekomunikacyjny krajów socjalistycznych


SJP.pl

Intersputnik (ros. "Международная организация космической связи „Интерспутник”", pol. Międzynarodowa Organizacja Łączności Kosmicznej „Intersputnik”) – organizacja międzynarodowa utworzona 15 listopada 1971 roku z inicjatywy ZSRR jako agenda RWPG i odpowiednik ówczesnej organizacji Intelsat. Jeden z pierwszych operatorów satelitarnych. Zajmuje się realizacją światowej sieci łączności satelitarnej.

Wikipedia


interstadialny

występujący w okresach przejściowych, między określonymi stadiami


SJP.pl


interstadiał

Interstadiał (interglacistadiał) – jednostka podziału czwartorzędu drugiego rzędu w obrębie glacjału. Cechuje ją cieplejszy klimat, jednak nie tak ciepły jak klimat interglacjału. Oddziela ona zimne jednostki glacjału (rangi stadiału) i charakteryzuje się „cofaniem” lądolodów do ok. 100 km.

Wikipedia


interstelarny

międzygwiezdny, międzygwiazdowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) międzygwiezdny, międzygwiazdowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrstɛˈlarnɨ, AS: ĩnterstelarny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stelarny

Wiktionary


interstycjalny

będący wśród miąższu innej tkanki; śródmiąższowy


SJP.pl


intersubiektywizm

pogląd, zgodnie z którym poznanie ma charakter intersubiektywny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. pogląd, według którego wiedza ma charakter intersubiektywny

Wiktionary


intersubiektywność

w psychologii: cecha wiedzy polegająca na tym, że jest ona dostępna więcej niż jednemu podmiotowi poznającemu i w tym sensie wykracza poza przeżycia i myśli danej jednostki; uniwersalność, wszechstronność


SJP.pl


intersubiektywny

dostępny więcej niż jednemu podmiotowi poznającemu, nieograniczony wyłącznie do doznań, przeżyć i myśli jednostkowego podmiotu poznającego; uniwersalny, wszechstronny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dostępny więcej niż jednemu podmiotowi poznającemu, nieograniczony wyłącznie do doznań, przeżyć i myśli jednostkowego podmiotu poznającego; uniwersalny, wszechstronny

Wiktionary


intertekst

cudzy tekst znajdujący się pomiędzy innymi tekstami


SJP.pl


intertekstualność

relacja pomiędzy poszczególnymi tekstami


SJP.pl

Intertekstualność – pojęcie wywodzące się od Julii Kristevej, badaczki prac Michaiła Bachtina. W rozumieniu węższym "tekstualność" oznacza dosłownie badanie tekstu, natomiast "intertekstualność" badanie relacji pomiędzy poszczególnymi tekstami. Z intertekstualnością związane są koncepcje dotyczące związków i zależności literackich.

Wikipedia


intertekstualny

dotyczący powiązań utworu literackiego z innymi utworami literackimi


SJP.pl


intertemporalny

dotyczący okresu pomiędzy różnymi momentami w czasie; międzyczasowy


SJP.pl


intertropikalny

występujący między zwrotnikiem Raka i zwrotnikiem Koziorożca; międzyzwrotnikowy


SJP.pl


intertyp

rodzaj maszyny drukarskiej


SJP.pl


intertypowy

dotyczący intertypu (rodzaju maszyny drukarskiej)


SJP.pl


interview

[czytaj: interWJU] interwiew;
1. spotkanie, rozmowa, zwłaszcza kwalifikacyjna;
2. wywiad prasowy, radiowy, telewizyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wywiad przeprowadzony przez dziennikarza

 (1.2) rozmowa kwalifikacyjna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Interview – wyspa archipelagu Andamany leżącego we wschodniej części Oceanu Indyjskiego
  • The Interview – australijski thriller z 1998 roku
  • Interview – album brytyjskiego zespołu Gentle Giant
  • Interview – magazyn Andy’ego Warhola
  • Nevermind: It’s an Interview – płyta CD z wywiadami zespołu grungowego Nirvana.
  • Rozmowa z gwiazdą (ang. Interview) – amerykański film dramatyczny z 2007 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziękuję, że zgodziła się pani na interview.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛrvʲju, AS: ĩntervʹi ̯u

Wiktionary


interwal

dawniej: interwał;
1. odległość w przestrzeni lub odstęp w czasie;
2. w muzyce: odległość między dwoma dźwiękami, różnica ich wysokości


SJP.pl


interwał

1. odległość w przestrzeni lub odstęp w czasie;
2. w muzyce: odległość między dwoma dźwiękami, różnica ich wysokości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. odległość między wysokościami dwóch dźwięków;

Wiktionary

Interwał (z łac. "intervallum", dosłownie „miejsce pomiędzy szańcami”) – w teorii muzyki jest to odległość między dwoma dźwiękami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podział interwałów na konsonanse i dysonanse jest jak najbardziej arbitralny – kwarta czysta jeszcze w renesansie uważana była za dysonans, który trzeba jak najprędzej rozwiązać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɛrvaw, AS: ĩntervau̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. interwałowy

Wiktionary


interwałowo

→ interwałowy


SJP.pl

Patrz:

interwałowy

interwałowy

→ interwał


SJP.pl

Patrz:

interwał

interwencja

1. wmieszanie się w czyjeś sprawy, oddziaływanie w celu osiągnięcia własnych celów;
2. czynności z tym związane;
3. skup lub sprzedaż papierów wartościowych w celu wpłynięcia na ich kurs;
4. mieszanie się państwa lub grupy państw w sprawy innego kraju, również w postaci interwencji zbrojnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wejście pomiędzy, mieszanie się do czegoś, aby osiągnąć zamierzony cel

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Interwencja główna – instytucja procesu cywilnego
  • Interwencja kryzysowa – forma pomocy psychologicznej
  • Interwencja uboczna – instytucja polskiego postępowania cywilnego
  • Interwencja (program) – magazyn reporterów Polsatu
  • Praca interwencyjna
  • Interwencja humanitarna
  • Interwencja (stosunki międzynarodowe) – pojęcie z teorii stosunków międzynarodowych
  • Interwencja poselska – instrument kontroli politycznej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stany Zjednoczone dokonały interwencji w Iraku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈvɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩntervẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interwent m., interwenient m., interwencjonizm m., interweniowanie n., zainterweniowanie n.

 czas. interweniować ndk., zainterweniować dk.

 przym. interwencyjny

 przysł. interwencyjnie

Wiktionary


interwencjonista

1. zwolennik oddziaływania państwa na gospodarkę metodami ekonomicznymi i administracyjnymi;
2. zwolennik ingerowania państwa lub grupy państw w wewnętrzne sprawy innego państwa


SJP.pl


interwencjonistka

→ interwencjonista


SJP.pl

Patrz:

interwencjonista

interwencjonistyczny

→ interwencjonizm


SJP.pl

Patrz:

interwencjonizm

interwencjonizm

1. oddziaływanie państwa na gospodarkę metodami ekonomicznymi i administracyjnymi;
2. ingerowanie państwa lub grupy państw w wewnętrzne sprawy innego państwa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. ekon. polityka interwencji w sprawy ekonomiczne własnego państwa

Wiktionary

Interwencjonizm – polityka gospodarcza polegająca na aktywnym oddziaływaniu państwa na procesy rynkowe za pomocą instrumentów fiskalnych, pieniężnych i regulacyjnych. Stanowi przeciwieństwo doktryny leseferyzmu, zakładającej, że rynek sam koryguje nierównowagi bez ingerencji władz publicznych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rząd nagminnie stosuje interwencjonizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrvɛ̃nˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥, AS: ĩntervẽncʹi ̯o̊̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interwencja ż., interwenient m., interwent m., interweniowanie n.

 czas. interweniować

 przym. interwencyjny

Wiktionary


interwencyjny

związany z interwencją


SJP.pl


interwenient

osoba lub strona interweniująca w danej sprawie; interwent


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. osoba, która interweniuje

 (1.2) praw. osoba trzecia, która włącza się w postępowanie sądowe, posiadając interes prawny

Wiktionary

In

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrˈvɛ̃ɲɛ̃nt, AS: ĩntervẽńẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interwencja ż., interwent m., interwencjonizm m., interweniowanie n.

:: fż. interwenientka ż.

 czas. interweniować ndk.

 przym. interwencyjny, interwencjonistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) interwent

Wiktionary


interwenientka

→ interwenient


SJP.pl

Patrz:

interwenient

interweniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) podejmowanie interwencji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrvɛ̃ɲɔˈvãɲɛ, AS: ĩntervẽńovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interwencja ż., interwent m., interwencjonizm mrz., interwenient mos.

 czas. interweniować ndk., zainterweniować dk.

 przym. interwencyjny

 przysł. interwencyjnie

Wiktionary


interweniować

oficjalnie:
1. podjąć, podejmować przeciwdziałania, wtrącić się, wtrącać się do czegoś;
2. wstawić się, wstawiać się w czyjejś sprawie


SJP.pl

czasownik

 (1.1) mieszać się w sprawy kogoś innego lub innego kraju, w celu uzyskania określonego efektu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stany Zjednoczone interweniowały w sprawie Iraku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɛrvɛ̃ˈɲɔvat͡ɕ, AS: ĩntervẽńovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interwencja ż., interwenient m., interwencjonizm m., interweniowanie n.

Wiktionary


interwent

osoba lub strona interweniująca w danej sprawie; interwenient


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś lub coś, co interweniuje, zwłaszcza przy użyciu siły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. interweniowanie n., interwenient mos., interwencjonizm mrz., interwencja ż.

Wiktionary


interwentka

→ interwent


SJP.pl

Patrz:

interwent

interwiew

[czytaj: interWJU] interview;
1. spotkanie, rozmowa, zwłaszcza kwalifikacyjna;
2. wywiad prasowy, radiowy, telewizyjny


SJP.pl


interwizja

telewizja międzynarodowa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • popularna, skrótowa nazwa Międzynarodowej Organizacji Radia i Telewizji (OIRT), skupiającej telewizje krajów socjalistycznych
  • Konkurs Piosenki Interwizji organizowany przez tę organizację
  • Interwizja – Telewizja Internetowa
  • Eurowizja

Wikipedia


interymalnie

→ interymalny


SJP.pl

Patrz:

interymalny

interymalny

dawniej: chwilowy, tymczasowy; interimalny


SJP.pl


intestacja

nieustanowienie uprawnionych do spadku, niepozostawienie testamentu


SJP.pl


intestat

osoba, która zmarła, nie sporządziwszy testamentu; intestator


SJP.pl


intestator

osoba, która zmarła, nie sporządziwszy testamentu; intestat


SJP.pl


intifada

1. powstanie palestyńskie na ziemiach arabskich okupowanych przez Izrael;
2. powstanie, bunt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. arabskie określenie buntu, rebelii, powstania;

Wiktionary

Intifada ( ‏אינתיפאדה‎, ‏انتفاضة‎ "intifāḍa" – "strząsanie") – arabskie określenie buntu, rebelii, powstania.

Robin Shulman na łamach gazety The Washington Post interpretuje słowo "intifada" jako „okres powszechnego oporu przeciwko uciskowi”.

Określenie to jest najczęściej utożsamiane z konfliktem izraelsko-arabskim oraz tzw. intifadami palestyńskimi (pierwszą i drugą). W szerszym rozumieniu określenie odnosi się również do innych powstań:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntʲiˈfada, AS: ĩntʹifada

Wiktionary


intoksykacja

stan chorobowy wywołany wniknięciem substancji trujących do organizmu; zatrucie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zatrucie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • intoksykacja (mikrobiologia)
  • intoksykacja (toksykologia)

Wikipedia


intoksykacyjny

→ intoksykacja


SJP.pl

Patrz:

intoksykacja

intolerancja

rzadko: brak szacunku, wyrozumiałości dla cudzych poglądów, upodobań, dla cudzego postępowania; nietolerancja, nietolerancyjność, niewyrozumiałość


SJP.pl


intonacja

1. sposób wypowiadania wyrazów; modulacja;
2. początek frazy w utworach kościelnych;
3. rozpoczynanie przez jedną osobę śpiewu zbiorowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. sposób akcentowania wyrazów i zdań;

 (1.2) muz. sposób wydobywania dźwięków, szczególnie w śpiewie, na instrumencie smyczkowym lub dętym;

 (1.3) muz. rozpoczęcie śpiewu zbiorowego przez jedną osobę; zaśpiew;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • intonacja (językoznawstwo)
  • intonacja (muzyka)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntɔ̃ˈnat͡sʲja, AS: ĩntõnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. intonować

 rzecz. intonowanie n.

 przym. intonacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) intonowanie

 (1.3) intonowanie, zaśpiew

Wiktionary


intonacyjny

związany z intonacją


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący intonacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intonowanie n., intonacja ż.

Wiktionary


intonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|intonować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: ĩntõnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intonacja ż.

 przym. intonacyjny

 czas. intonować

Wiktionary


intonować

1. rozpoczynać zbiorowy śpiew, podawać ton do wspólnego śpiewu;
2. wymawiać słowa akcentując je, modulując głos, często w celu wyrażenia swoich odczuć


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) jęz. mówić, odpowiednio akcentując i modulując głos

 (1.2) zaczynać śpiewać dając sygnał do zbiorowego śpiewu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Cały czas Tadek trzymał mikrofon i komentował, uprzedzał wydarzenia, intonował modlitwy czy śpiewy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: ĩntõnovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaintonować dk.

 rzecz. intonacja ż., intonowanie n.

Wiktionary


intrada

krótki utwór instrumentalny rozpoczynający niektóre suity, opery lub balety


SJP.pl

Intrada – krótki utwór instrumentalny o charakterze fanfarowym. Jest utworem otwierającym uroczystości dawniej dworskie, obecnie przedstawienia, bale, turnieje. Najczęściej przeznaczony jest na instrumenty dęte blaszane i perkusję.

Wikipedia


intrakt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) farm. preparat roślinny otrzymywany poprzez wytrawienie świeżego surowca roślinnego etanolem o stężeniu 80–95℃

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ziołowe intrakty to doskonałe mikstury nie tylko dla zdrowia, także dla urody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩntrakt, AS: ĩntrakt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alkoholatura

Wiktionary


intramarginalny

przymiotnik

 (1.1) ekon. odbywający się w ramach dopuszczalnych wahań kursów (o interwencjach walutowych)

 (1.2) geogr. dotyczący strefy między czołem lodowca a moreną czołową, pochodzący z tej strefy, związany z nią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak dotychczas, większość interwencji walutowych w ESW były to interwencje intramarginalne przy użyciu głównie dolara amerykańskiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntrãmarʲɟĩˈnalnɨ, AS: ĩntrãmarʹǵĩnalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wewnątrzpasmowy

Wiktionary


intramolekularny

zawarty wewnątrz molekuły, odbywający się w jej obrębie; wewnątrzcząsteczkowy


SJP.pl


intranecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od intranet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intranet m.

 przym. intranetowy

Wiktionary


intranet

wewnętrzna sieć komputerowa przedsiębiorstwa lub organizacji wykorzystująca technologię internetową


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) inform. wewnętrzna sieć komputerowa organizacji przeznaczona dla wąskiej grupy osób, np. pracowników;

Wiktionary

Intranet – niepubliczna sieć telekomunikacyjna i informatyczna (zazwyczaj np. przedsiębiorstwa, urzędu, uczelni, organizacji non‑profit), wykorzystująca technologie oraz usługi internetowe, takie jak: HTTPS, TCP/IP, przeglądarki WWW, do udostępniania informacji, aplikacji, a także usług wyłącznie uprawnionym użytkownikom w jednej strukturze organizacyjnej lub organizacji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ĩnˈtrãnɛt, AS: ĩntrãnet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intranecik m.

 przym. intranetowy

Wiktionary


intranetowy

→ intranet


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z intranetem, dotyczący intranetu

Wiktionary

Patrz:

intranet

Powiązane:

 rzecz. intranet m., intranecik m.

Wiktionary


intransitivum

jęz. czasownik niemający strony biernej; czasownik intranzytywny; czasownik nieprzechodni


SJP.pl


intranzytywny

jęz. czasownik intranzytywny - czasownik niemający strony biernej; czasownik nieprzechodni; intransitivum


SJP.pl


intrapersonalny

dotyczący wewnętrznych doświadczeń i procesów jednostki


SJP.pl


intrata

zysk, korzyść


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. dochód, zysk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sposobem zaś ode mnie podanym intrata dzisiejsza będzie wiekami nieodmienną i zawsze równie dla Rzeczypospolitej użyteczną, a przecież przemysłu dziedzica nie tamującą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtrata, AS: ĩntrata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intratność ż.

 przym. intratny

 przysł. intratnie

Wiktionary


intrateluryczny

otoczony lądem, lądami; śródlądowy


SJP.pl


intratniej

stopień wyższy od przysłówka: intratnie


SJP.pl


intratniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: intratny


SJP.pl


intratność

zyskowność jakiegoś przedsięwzięcia


SJP.pl


intratny

przynoszący zysk; zyskowny, rentowny, opłacalny, dochodowy, popłatny


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przynoszący zysk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtratnɨ, AS: ĩntratny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intrata ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popłatny, lukratywny, zyskowny, dochodowy, rentowny

Wiktionary


intrawenalny

wprowadzany bezpośrednio do żyły; dożylny, śródżylny


SJP.pl


intrepid

model samochodu marki Dodge


SJP.pl


intrepido

określenie wykonawcze: śmiało


SJP.pl


intro

wstęp, zwłaszcza do utworu muzycznego lub gry komputerowej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Intro w muzyce – nazwa ścieżki dźwiękowej otwierającej album lub singla
  • Intro w grach komputerowych – nazwa wprowadzenia w świat gry, najczęściej w formie animacji
  • Intro – album zespołu Ich Troje (1996)
  • Intro – album Danny’ego Fernandesa (2008)
  • Intro – album zespołu Bravo Band (2008)
  • „Intro” – utwór zespołu IRA rozpoczynający ich siódmy studyjny album zatytułowany Ogień
  • „Intro” – utwór zespołu The xx
  • „Intro” – utwór zespołu DaBaby’ego

Wikipedia


introcepcja

w psychologii: przyjmowanie obcych norm, zasad, celów jako własnych


SJP.pl


introdukcja

część wprowadzająca, wstępna dzieła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wstęp, przedstawienie czegoś, początek

 (1.2) ekol. wprowadzenie gatunku do ekosystemu

Wiktionary

Introdukcja ( introductio – wprowadzenie, wstęp) – wprowadzenie nierodzimego gatunku lub niższego taksonu pochodzącego z innego geograficznie regionu, jako nowego elementu danej biocenozy. W rolnictwie jest to celowe wprowadzenie przez człowieka na teren uprawy chronionej organizmów pożytecznych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntrɔˈdukt͡sʲja, AS: ĩntrodukcʹi ̯a

Wiktionary


introdukcyjny

→ introdukcja


SJP.pl

Patrz:

introdukcja

introdukować

wprowadzać (wprowadzić) na dany teren nowy gatunek zwierząt lub roślin


SJP.pl


introgresja

wcielenie genów jednego gatunku do puli genowej innego gatunku


SJP.pl

In

Wikipedia


introit

Introit (łac. "introitus") – chrześcijański śpiew liturgiczny, stanowiący m.in. część mszy obrządków zachodnich oraz luterańskiego nabożeństwa głównego. Gatunkowo jest to antyfona, poprzedzająca werset zaczerpnięty z jednego z psalmów.

Wikipedia


introjekcja

bezkrytyczne przejmowanie cudzych ocen i interpretacji oraz traktowanie ich jako własnych


SJP.pl

Introjekcja – mechanizm obronny, który pojawia się w celu obrony ego przed uświadomieniem nieakceptowanych, wrogich impulsów.

Dziecko przyswaja sobie postawy rodziców w formie wielu utrwalonych wzorców myślowych, które są następnie powielane. Utworzony obraz rodziców sprawia, iż jednostka stosuje ich nakazy wobec siebie.

Wikipedia


introligator

rzemieślnik lub pracownik przemysłu poligraficznego, zajmujący się oprawianiem książek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) druk. rzem. osoba zajmująca się zawodowo oprawą książek i innych wydawnictw;

Wiktionary

Introligator (z intro „do środka” + "ligare" „związywać”) – rzemieślnik zajmujący się ręcznym introligatorstwem, tj. oprawianiem różnych wydawnictw oraz zdobieniem opraw (głównie zabytkowych), także pracownik drukarni (oprawa książek).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drukarnia zatrudni krajacza i introligatorów.

 (1.1) Książki są często brudne, mokre, oblepione pajęczynami, ale znajomy introligator, pan Wiesio, potrafi przywrócić im dawny blask (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntrɔlʲiˈɡatɔr, AS: ĩntrolʹigator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introligatornia ż., introligatorstwo n.

 przym. introligatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. oprawiacz

Wiktionary


introligatorka

1. kobieta introligator
2. introligatorstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) druk. rzem. kobieta zajmująca się zawodowo oprawą książek i innych wydawnictw

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introligatornia ż.

 przym. introligatorski

Wiktionary


introligatornia

samodzielny zakład lub wydział drukarni zajmujący się głównie oprawianiem książek i broszur


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) druk. rzem. zakład rzemieślniczy, w którym oprawia się książki i inne wydawnictwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dysponujemy własną drukarnią offsetową i cyfrową, naświetlarnią, introligatornią, pracownią sitodruku i tampondruku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntrɔlʲiɡaˈtɔrʲɲa, AS: ĩntrolʹigatorʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introligator m., introligatorka ż., introligatorstwo n.

 przym. introligatorski

 przysł. introligatorsko

Wiktionary


introligatorski

odnoszący się do introligatora lub introligatorstwa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z introligatorstwem lub introligatorem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W introligatorstwie i zdobieniu skóry technikami introligatorskimi stosowana jest technika złocenia na gorąco, polegająca na przyklejaniu pozłoty przy pomocy rozgrzanych metalowych punc i tłoków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introligatorstwo n., introligator mos., introligatorka ż., introligatornia ż.

 przysł. introligatorsko

Wiktionary


introligatorstwo

dział przemysłu poligraficznego lub rzemiosło zajmujące się oprawianiem książek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rzemiosło introligatorskie

Wiktionary

Introligatorstwo (z intro „do środka” + "ligare" „związywać”) – dziedzina rzemiosła i przemysłu poligraficznego, a także sztuka oprawiania książek. Obejmuje wykonywanie opraw oraz końcowe opracowanie druków, w tym broszur, książek i czasopism. Rzemieślnik trudniący się tym zajęciem to introligator.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W introligatorstwie i zdobieniu skóry technikami introligatorskimi stosowana jest technika złocenia na gorąco, polegająca na przyklejaniu pozłoty przy pomocy rozgrzanych metalowych punc i tłoków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introligator mos., introligatornia ż.

 przym. introligatorski

Wiktionary


intromisja

dawniej: oficjalne wprowadzenia na urząd lub w stan posiadania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. wejście w posiadanie nieruchomości na drodze sądowej;

 (1.2) daw. wprowadzenie na urząd zgodnie z przepisami prawnymi

Wiktionary

Intromisja (łac. "intromissio"). Legalne zawładnięcie – rozumiane jako wejście w posiadanie nieruchomości zgodnie z wyrokiem sądowym, ogłaszane niegdyś osobiście przez przysłanego w tym celu, na miejsce, woźnego sądowego. Ogłaszanie intromisji, zwanej też "wwiązaniem", odbywało się w miejscu publicznym – np. na rynku, wobec zgromadzonych świadków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znalazłem dom, jakiego mi było trzeba, kupiłem go i urządziłem tak, że mogę się wprowadzić, kiedy zechcę. Zamierzam więc w najbliższym czasie odbyć tam intromisję i mam nadzieję, będę mógł jeszcze spędzić kilka lat w tem miłem ustroniu, ciesząc się za życia towarzystwem moich przyjaciół i pewny, iż po śmierci będę żył w ich wspomnieniach.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. intromitować ndk.

Wiktionary


intron

odcinek pozbawiony informacji, występujący w tzw. genach podzielonych występujących u organizmów eukariotycznych


SJP.pl

Intron, sekwencja niekodująca – część sekwencji genu, która nie koduje sekwencji aminokwasów polipeptydu, a jedynie rozdziela kodujące eksony. Introny występują w większości eukariontów. Po przepisaniu sekwencji genu z DNA na RNA introny są wycinane przy udziale snRNA w procesie splicingu i powstaje dojrzały matrycowy RNA (mRNA), który jest wykorzystywany przez rybosomy jako matrycę do syntezy peptydów i białek.

Wikipedia


intronizacja

1. nadanie komuś tytułu panującego monarchy;
2. przyznanie komuś najwyższej pozycji w jakiejś grupie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wyniesienie na tron, objęcie władzy królewskiej lub wysokiego stanowiska kościelnego

Wiktionary

In

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. intronizowanie n., tron mrz.

Wiktionary


intronizacyjny

→ intronizacja


SJP.pl

Patrz:

intronizacja

intronizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wprowadzanie na tron, obejmowanie władzy monarszej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intronizacja ż.

 czas. intronizować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) intronizacja

Wiktionary


intronizować

1. nadać, nadawać komuś tytuł panującego monarchy;
2. przyznać, przyznawać komuś najwyższą pozycję w jakiejś grupie


SJP.pl


intronowy

→ intron


SJP.pl

Patrz:

intron

intropatia

zdolność postawienia się w sytuacji innych i zrozumienia ich uczuć; empatia


SJP.pl


intropsychologia

nauka badająca mechanizmy oddziaływania jednych ludzi na drugich; interpsychologia


SJP.pl


introspekcja

w psychologii: badanie własnych przeżyć psychicznych; samoobserwacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) psych. analiza własnych procesów psychicznych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Introspekcja filmowa
  • introspekcja w informatyce
  • introspekcja w psychologii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩntrɔˈspɛkt͡sʲja, AS: ĩntrospekcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. introspekcyjny

Wiktionary


introspekcjonistka

→ introspekcjonista


SJP.pl

Patrz:

introspekcjonista

introspekcjonizm

Introspekcjonizm, psychologia introspekcyjna – kierunek w psychologii XIX wieku, zapoczątkowany przez Wilhelma Wundta i kontynuowany przez jego uczniów, m.in. przez Edwarda Titchenera. Zakładał, że podstawową metodą badania psychiki jest introspekcja, czyli systematyczna obserwacja własnych stanów i procesów świadomości.

Wikipedia


introspekcyjny

związany z obserwacją i analizą własnych myśli, przeżyć i stanów psychicznych; introspektywny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) psych. taki, który opiera się na introspekcji, dotyczy introspekcji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntrɔspɛkˈt͡sɨjnɨ, AS: ĩntrospekcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introspekcja ż.

Wiktionary


introspektywny

związany z obserwacją i analizą własnych myśli, przeżyć i stanów psychicznych; introspekcyjny


SJP.pl


introwersja

skupianie się na własnych odczuciach, zamknięcie na świat, trudność utrzymania kontaktu z otoczeniem, przeciwieństwo ekstrawertyzmu; introwertyzm


SJP.pl


introwersyjny

przymiotnik od: introwersja (np. postawa introwersyjna)


SJP.pl


introwertyczka

→ introwertyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od: introwertyk

Wiktionary

Patrz:

introwertyk

Wymowa:

IPA: ˌĩntrɔvɛrˈtɨt͡ʃka, AS: ĩntrovertyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introwertyzm m., introwertyczność ż.

:: fm. introwertyk m.

 przym. introwertyczny

Wiktionary


introwertyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co introwertyczne; cecha tych, którzy są introwertyczni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introwertyzm m., introwertyk m., introwertyczka ż.

 przym. introwertyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrytość, zamkniętość; pot. borsukowatość

Wiktionary


introwertyczny

charakterystyczny dla introwertyka (np. introwertyczna postawa); introwertywny


SJP.pl


introwertyk

osoba zamknięta w sobie, niechętna do nawiązywania znajomości z innymi ludźmi, skupiająca się na własnych sprawach i uczuciach; samotnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) psych. człowiek skupiony na swoich uczuciach, myślach i sprawach, nakierowany na swoje własne wnętrze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introwertyczka ż., introwertyczność ż., introwertyzm mrz.

:: fż. introwertyczka ż.

 przym. introwertyczny

 przysł. introwertycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. wsobek

Wiktionary


introwertywny

charakterystyczny dla introwertyka (np. introwertywna postawa); introwertyczny


SJP.pl


introwertyzm

skupianie się na własnych odczuciach, zamknięcie na świat, trudność utrzymania kontaktu z otoczeniem, przeciwieństwo ekstrawertyzmu; introwersja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) psych. zob. introwersja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. introwersja ż., introwertyk m., introwertyczka ż., introwertyczność ż.

Wiktionary


intruz

człowiek nieproszony, natrętny; natręt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek niemile widziany w danym miejscu

 (1.2) człowiek który dostał się gdzieś bezprawnie, łamiąc zakazy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • intruz – osoba, która bez zezwolenia wkracza fizycznie na teren, na który nie powinna mieć wstępu, albo przekracza inne, mniej jasno określone granice – fizycznie lub mentalnie – bez zgody drugiej oso...
  • intruz (w informatyce) – osoba nieupoważniona do korzystania z zasobów danej sieci bądź systemu komputerowego, która – wbrew właścicielowi – różnymi sposobami stara się uzyskać do nich dostęp; w celu ...
  • Intruz – film z 1929 roku, otrzymał jedną nominację do Oscara
  • Intruz – film z 1946 roku w reżyserii Orsona Wellesa
  • Intruz – film z 1949 roku w reżyserii Clarence'a Browna
  • Intruz – amerykański dramat polityczny w reżyserii Rogera Cormana
  • Intruz − amerykański film fabularny z 1989 roku w reżyserii Scotta Spiegela
  • Intruz – film z 1999 roku w reżyserii Davida Baileya
  • Intruz – francuski film z 2004 roku
  • Intruz – powieść science fiction/romans, amerykańskiej pisarki Stephenie Meyer
  • Intruz – amerykański film science fiction z 2013 roku na podstawie powieści Stephenie Meyer
  • Intruz – szwedzki film z 2015 roku w reżyserii Magnusa von Horna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na dworze cesarskim pojawia się intruz: młody, utalentowany i już słynny kompozytor, u którego cesarz zamawia nową operę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intruzja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) natręt, nieproszony gość

 (1.2) nieproszony gość

Wiktionary


intruzja

wciśnięcie się masy skalnej w wyższe partie skorupy ziemskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. wdzieranie się magmy w wyższe partie skorupy ziemskiej pomiędzy starsze utwory skalne

 (1.2) geol. ciało skalne powstałe z zastygłej magmy, która wdarła się pomiędzy starsze skały

 (1.3) psych. niechciana, automatyczna myśl, wyobrażenie lub impuls, pojawiający się w świadomości i trudny do opanowania

 (1.4) stomat. przemieszczenie zęba w głąb wyrostka zębodołowego (w kierunku wierzchołka korzenia)

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Badania potwierdziły, że intruzja nastąpiła w erze mezozoicznej.

 (1.2) Na powierzchni odsłoniła granitowa intruzja.

 (1.3) Pacjenci z zespołem stresu pourazowego często doświadczają bolesnych intruzji.

 (1.4) Aparat ortodontyczny umożliwił intruzję siekaczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intruz m., intruzywność ż.

 przym. intruzyjny, intruzywny

Wiktionary


intruzka

→ intruz; natrętka


SJP.pl


intruzyjny

przymiotnik od: intruzja


SJP.pl


intruzywny

1. związany z wejściem wgłąb innych struktur;
2. skała intruzywna - skała powstała w wyniku krzepnięcia magmy we wcześniej istniejących strukturach skalnych;
3. intruzywny wzrost komórek - wrastanie komórek pomiędzy istniejące wcześniej, poprzez ich rozpuszczanie i rozpychanie


SJP.pl


intryga

1. podstępne działanie polegające na wzajemnym skłóceniu jakichś osób;
2. w literaturze: zawiązanie i przeprowadzenie akcji, której przedmiotem jest konflikt między postaciami utworu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu

 (1.2) w utworach fabularnych, zwykle w dramacie: zbieg okoliczności lub umyślne działanie postaci, wywołujące konflikt i prowadzące do zmiany kierunku akcji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Intryga Janka miała opłakane skutki.

 (1.2) Intryga w tej książce jest znakomita i nieprzewidywalna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtrɨɡa, AS: ĩntryga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intryganctwo n., intrygant m., intrygantka ż.

 przym. intrygancki

 czas. intrygować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstęp, knowanie, matactwo, machinacja

Wiktionary


intrygancki

dotyczący intryganta, jego intryg


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z osobą lub cechami intryganta; dotyczący intryganta lub właściwy intrygantowi; polegający na intrygach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intrygant mos., intrygantka ż., intryganctwo n., intryga ż.

 czas. intrygować ndk., zaintrygować dk.

Wiktionary


intryganctwo

skłonność do podstępnych działań w celu skłócenia jakichś osób


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) snucie intryg

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intryga ż., intrygant m., intrygantka ż.

 czas. intrygować ndk.

 przym. intrygancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) intrygowanie, krecia robota

Wiktionary


intrygant

osoba, która intryguje (knuje przeciw komuś lub czemuś)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek czyniący intrygi, działający podstępnie przeciwko komuś

Wiktionary

Intrygant (ang. "The Informant!") – amerykański komediodramat kryminalny z 2009 roku w reżyserii Stevena Soderbergha. Powstał na podstawie powieści non-fiction pod tym samym tytułem autorstwa Kurta Eichenwalda.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. intryga ż., intryganctwo n., intrygantka ż.

:: zdrobn. intryżka ż.

 czas. intrygować ndk.

 przym. intrygancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kret, podgryzacz

Wiktionary


intrygantka

kobieta, która intryguje (knuje przeciw komuś lub czemuś)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta czyniąca intrygi, działająca podstępnie przeciwko komuś

Wiktionary

Intrygantka ( Woman of Straw) – brytyjski kryminał-dreszczowiec z 1964 roku w reżyserii Basila Deardena, z Giną Lollobrigidą i Seanem Connerym w rolach głównych.

Scenariusz autorstwa Roberta Mullera, Stanley’a Manna i Michaela Relpha powstał na podstawie powieści francuskiej pisarki Catherine Arley pt. "La Femme De Paille" wydanej w 1956 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. intrygant mos., intryganctwo n., intryga ż.

 przym. intrygancki

Wiktionary


intrygować

1. wprowadzać w stan zaciekawienia;
2. knuć przeciw komuś


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) robić intrygi, knuć spiski

 (1.2) wzbudzać zainteresowanie, zaciekawienie, dawać do myślenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Muszę przyznać, że intryguje mnie twój sposób ubierania się; nigdy nie widziałem niczego podobnego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intrygant mos., intryga ż., intryganctwo n.

 przym. intrygancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) waśnić, mącić

 (1.2) ciekawić

Wiktionary


intrygujący

wzbudzający chęć poznania; ciekawy, interesujący


SJP.pl


intryżka

zdrobnienie od: intryga


SJP.pl


intubacja

wprowadzenie rurki intubacyjnej do tchawicy w celu napowietrzenia płuc


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. umieszczenie plastikowyastikowej rurki, zwanej rurką intubacyjną, w tchawicy pacjenta;

Wiktionary

Intubacja – umieszczenie plastikowej rurki, zwanej rurką intubacyjną, w tchawicy pacjenta w celu zapewnienia drożności dróg oddechowych. Rurka wprowadzana jest najczęściej przez usta za pomocą laryngoskopu. Zabieg ten jest wykonywany przez anestezjologa lub, w przypadku zatrzymania krążenia, do którego doszło poza szpitalem, przez lekarza systemu, pielęgniarkę systemu lub ratownika medycznego.

Wikipedia


intubacyjny

związany z intubacją


SJP.pl


intubować

w medycynie: wprowadzić, wprowadzać przez usta lub nos do krtani rurkę umożliwiającą oddychanie


SJP.pl


intuicja

1. wyczucie przyszłości, zdolność przewidywania; przeczucie, instynkt, antycypacja;
2. niezbyt umotywowany, ale prawdopodobny sąd o czymś, słuszne przeczucie;
3. w psychologii: narzucające się przekonanie, którego nie można w pełni uzasadnić, niepoprzedzone świadomym rozumowaniem, a nawet jemu przeciwne;
4. w filozofii: poznanie bezpośrednie, irracjonalne, polegające na uchwyceniu prawdy dzięki wewnętrznemu przekonaniu, bez pomocy rozumowania lub doświadczenia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) filoz. proces polegający na poznaniu prawdy za pomocą wewnętrznego przekonania

 (1.2) psych. proces myślowy polegający na szybkim dopasowaniu danej sytuacji do znanych już szablonów i zależności, objawiący się w postaci nagłego przebłysku myślowego;

 (1.3) pot. zdolność przeczuwania, przewidywania

Wiktionary

Intuicja (z łac. "intuitio" – wejrzenie) – sądy oraz przekonania pojawiające się bezpośrednio, niebędące świadomym operowaniem przesłankami, rozumowanie bez uświadamiania procesu dochodzenia do rozwiązania problemu. Objawia się w postaci nagłego przebłysku myślowego, w którym dostrzega się myśl, obraz, rozwiązanie problemu lub odpowiedź na nurtujące pytanie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Decyzje na wszystkich szczeblach władzy, od premiera po wójta w gminie, podejmowane są głównie na podstawie intuicji i wynikają z bieżącej gry interesów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntuˈjit͡sʲja, AS: ĩntui ̯icʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intuicjonizm m., intuicyjność ż.

 przym. intuicyjny, intuicjonistyczny

 przysł. intuicyjnie

Wiktionary


intuicjonista

zwolennik, przedstawiciel intuicjonizmu - doktryny zakładającej, że podstawową lub wyłączną rolę w poznaniu odgrywa intuicja


SJP.pl


intuicjonistka

zwolenniczka, przedstawicielka intuicjonizmu - doktryny zakładającej, że podstawową lub wyłączną rolę w poznaniu odgrywa intuicja


SJP.pl


intuicjonistyczny

→ intuicjonizm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) filoz. związany z intuicjonizmem, dotyczący intuicjonizmu, intuicjonistów

Wiktionary

Patrz:

intuicjonizm

Powiązane:

 rzecz. intuicjonizm mrz., intuicjonista m., intuicjonistka ż., intuicja ż., intuicyjność ż.

 przym. intuicyjny

 przysł. intuicyjnie

Wiktionary


intuicjonizm

1. w filozofii: doktryna poznania zakładająca, że podstawową lub wyłączną rolę w poznaniu odgrywa intuicja; intuitywizm;
2. w logice: współczesny kierunek matematyczny głoszący, iż budowę wszelkich teorii matematycznych należy opierać jedynie na pierwotnej intuicji ciągu liczb naturalnych oraz na zasadzie indukcji matematycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) filoz. prąd epistemologiczny przyjmujący intuicję za podstawę poznania;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Intuicjonizm (matematyka)
  • Intuicjonizm (filozofia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U narodzin intuicjonizmu leżała chęć zaradzenia groźbie sprzeczności w matematyce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intuicyjność ż., intuicja ż., intuicjonista mos., intuicjonistka ż.

 przym. intuicjonistyczny, intuicyjny

 przysł. intuicjonistycznie, intuicyjnie

Wiktionary


intuicyjnie

przysłówek sposobu

 (1.1) za pomocą intuicji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntujiˈt͡sɨjɲɛ, AS: ĩntui ̯icyi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intuicja ż., intuicjonizm m., intuicyjność ż.

 przym. intuicyjny, intuicjonistyczny

Wiktionary


intuicyjność

kierowanie się intuicją - zdolnością przeczuwania, wyczuwania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest intuicyjne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intuicja ż., intuicjonizm m., intuicjonistka ż.

 przym. intuicyjny, intuicjonistyczny

 przysł. intuicyjnie

Wiktionary


intuicyjny

zgodny z intuicją, wynikający z intuicji, oparty na intuicji - zdolności przeczuwania, wyczuwania; podświadomy, aprioryczny, intuitywny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z intuicją

 (1.2) wynikający z intuicji, osiągnięty za pomocą intuicji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩntujiˈt͡sɨjnɨ, AS: ĩntui ̯icyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intuicja ż., intuicjonista m., intuicjonistka ż., intuicjonizm m., intuicyjność ż., intuitywizm m.

 przym. intuicjonistyczny, intuitywny

 przysł. intuicyjnie, intuitywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) książk. intuitywny

Wiktionary


intuitywizm

w filozofii: doktryna poznania zakładająca, że podstawową lub wyłączną rolę w poznaniu odgrywa intuicja; intuicjonizm


SJP.pl


intuitywnie

→ intuitywny


SJP.pl

Patrz:

intuitywny

intuitywny

rzadko: zgodny z intuicją, wynikający z intuicji, oparty na intuicji - zdolności przeczuwania, wyczuwania; podświadomy, aprioryczny, intuicyjny


SJP.pl


intususcepcja

w botanice: mechanizm wzrostu pierwotnej ściany komórkowej polegający na tym, że nowe łańcuchy celulozy wbudowywane są pomiędzy już istniejące; apozycja


SJP.pl


intymidacja

książkowo: zastraszenie, zatrwożenie, onieśmielenie


SJP.pl


intymistka

→ intymista


SJP.pl

Patrz:

intymista

intymistyczny

→ intymizm


SJP.pl

Patrz:

intymizm

intymistyka

różnego rodzaju literatura dokumentu osobistego, jak listy, dzienniki, notatniki


SJP.pl

Intymistyka – różnego rodzaju literatura dokumentu osobistego, jak listy, dzienniki, notatniki. Może być formą autokreacji i mistyfikacji. Jak napisał prof. Mirosław Bańko: „To bardzo rzadkie w polszczyźnie słowo zostało utworzone chyba od angielskiego przymiotnika "intimist" lub francuskiego "intimiste". Określa coś, co ma związek z intymnością, prywatnością, życiem rodzinnym – zwłaszcza jako tematem w sztuce”.

Wikipedia


intymizm

1. klimat obrazów postimpresjonistycznych, oddających intymny nastrój codziennych zajęć;
2. klimat dzieł malarzy holenderskich XVII wieku, ukazujących pogodne sceny z życia prywatnego;
3. kierunek w sztuce filmowej, przedstawiający głównie osobiste przeżycia bohaterów


SJP.pl


intymnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób intymny (bardzo osobisty)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ich związek rozwijał się intymnie i w pełnym zaufaniu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intymność ż.

 przym. intymny

Wiktionary


intymniej

stopień wyższy od przysłówka: intymnie


SJP.pl


intymniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: intymny


SJP.pl


intymność

1. bliskość, zażyłość, poufałość;
2. miłosny, erotyczny charakter czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest intymne, osobiste; osobisty charakter

 (1.2) miłosny lub erotyczny charakter

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • intymność (bliskość) w teorii miłości Sternberga
  • teoria intymności – teoria z zakresu psychologii społecznej
  • intymność – inaczej zażyłość, poufałość, komitywa, bliskość, konfidencjalność
  • Intymność – dramat filmowy z 2001 roku w reżyserii Patrice'a Chéreau.
  • dystans intymny
  • miejsca erotyczno-intymne
  • higiena intymna
  • dziennik intymny

Wikipedia

Powiązane:

 przym. intymny

 przysł. intymnie

Wiktionary


intymny

1. bardzo osobisty, zastrzeżony do najwęższego kręgu bliskich;
2. dotyczący seksu lub narządów płciowych


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mocno osobisty

 (1.2) związany z erotyką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wnikanie w intymne, osobiste sprawy klienta dopuszczalne jest jedynie w takim zakresie, jaki wynika z celów pomocy psychologicznej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈtɨ̃mnɨ, AS: ĩntỹmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. intymność ż.

 przysł. intymnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) seksualny

Wiktionary


intyna

wewnętrzna warstwa błony okrywającej ziarno pyłku


SJP.pl

In

Wikipedia


intytulacja

1. opatrzenie tytułem, tytułowanie czegoś;
2. tytuł, nagłówek;
3. zwracanie się do kogoś tytułem przysługującym mu ze względu na stanowisko lub urodzenie


SJP.pl


intérieur

[czytaj: ęterJER] w architekturze: wnętrze


SJP.pl


inuicki

→ Inuita; innuicki, eskimoski


SJP.pl


inuita

przedstawiciel rdzennej ludności zamieszkującej obszary Grenlandii, Kanady, Alaski i Syberii; Innuita, Eskimos


SJP.pl


inuitka

→ Inuita


SJP.pl

Patrz:

Inuita

inuktitut

język z rodziny eskimo-aleuckiej, urzędowy język kanadyjskich stanów Nunavut i Terytoria Północno-Zachodnie


SJP.pl

Inuktitut (ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ "inuktitut", dosł. język ludzi albo „nasz język”), język eskimoski – język z rodziny eskimo-aleuckiej, używany głównie w Kanadzie. Z punktu widzenia typologii jest to język aglutynacyjny.

Jako język urzędowy funkcjonuje w Nunavut i Terytoriach Północno-Zachodnich, a także częściowo w Quebecu oraz Nowej Fundlandii i Labradorze. Na Grenlandii językiem urzędowym jest kalaallisut, który jest przez niektórych uważany za jeden z dialektów inuktitut.

Wikipedia


inula

bylina, rzadziej krzew, z rodziny astrowatych; oman


SJP.pl


inulina

wielocukier zbudowany z fruktozy gromadzący się głównie w podziemnych częściach roślin z rodziny złożonych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. polisacharyd, roślinna substancja, którą stosuje się m.in. w diagnostyce chorób nerek;

Wiktionary

Inulina ( inulinum) – polisacharyd zbudowany z około 30–35 cząsteczek monocukrów połączonych wiązaniami β-2,1-glikozydowymi w nierozgałęziony łańcuch. Łańcuch ten, zbudowany z reszt β--fruktofuranozy, zawiera jedną terminalnie umieszczoną cząsteczkę -glukozy (na końcu redukującym) oraz drugą, w środku łańcucha, połączoną wiązaniem 1,3-glikozydowym. Masa cząsteczkowa inuliny to ok. 5000 Da. Należy do fruktanów, jest prebiotykiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponadto cykoria zawiera rodzaj błonnika, zwanego inuliną, który działa jak prebiotyk w układzie trawiennym, stymulując rozwój korzystnych dla jelit bakterii. Inulina pomaga również regulować poziom cukru we krwi (…)

Wiktionary


inulino

forma rzeczownika.

 (1.1) W. lp. od: inulina

Wiktionary


inulinowy

→ inulina


SJP.pl

Patrz:

inulina

inundacyja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. powódź

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnũndaˈt͡sɨja, AS: ĩnũndacyi ̯a

Wiktionary


inunkcja

wcieranie lekarstwa (maści lub płynu)


SJP.pl


inv.

skrót od: invenit (z łaciny: wykonał, wynalazł, stworzył - słowo potwierdzające oryginalność jakiegoś dzieła)


SJP.pl


invar

stal o dużej zawartości niklu, stosowana do wyrobu przyrządów pomiarowych; inwar


SJP.pl


invenit

łac. wykonał, wynalazł, stworzył (słowo potwierdzające oryginalność jakiegoś dzieła, przeważnie umieszczane jako skrót "inv.")


SJP.pl


inwader

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) rzad. ten, który dokonuje inwazji

 (1.2) rzad. podmiot prowadzący inwazję na obszarze wykraczającym poza jego rodzimy zasięg, naturalne środowisko czy miejsce, do którego jest przypisany

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) (…) opisany niedawno w Macedonii inwader może okazać się jednym ze znanych już gatunków egzotycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈvadɛr, AS: ĩnvader

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwazja ż., inwazyjność ż.

 przym. inwazyjny

 przysł. inwazyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) najeźdźca, agresor, atakujący, obcy

Wiktionary


inwaginacja

wpuklenie się jednego odcinka jelita w drugi, najczęściej na tle nowotworowym; wgłobienie jelit


SJP.pl

Inwaginacja (wpuklenie, wklęśnięcie, embolia) – typ gastrulacji. Polega na wpukleniu do wnętrza blastuli komórek bieguna wegetatywnego. Komórki te zbliżają się następnie do otaczających je komórek bieguna animalnego, co prowadzi do utworzenia dwuwarstwowej gastruli.

Wikipedia


inwalida

człowiek, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy; kaleka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba, która jest pozbawiona możliwości pracy (całkowicie lub połowicznie) ze względu na kalectwo, utratę zdrowia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnvaˈlʲida, AS: ĩnvalʹida

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwalidztwo n.

:: fż. inwalidka ż.

 przym. inwalidzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaleka, niepełnosprawny, reg. śl. kripel

Wiktionary


inwalidacja

proces charakteryzujący się dostarczaniem osobie informacji sprzecznych z jej odczuciami, przeciwny do walidacji; unieważnienie


SJP.pl

Inwalidacja (unieważnienie)– proces przeciwny do walidacji charakteryzujący się dostarczaniem osobie informacji sprzecznych z jej odczuciami.

Wikipedia


inwalidka

kobieta częściowo ograniczona w możliwościach wykonywania swoich prac lub całkowicie niezdolna do pracy


SJP.pl


inwalidzki

dotyczący inwalidy, inwalidki lub inwalidztwa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. dotyczący inwalidy; związany z osobą niepełnosprawną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwalida mos., inwalidztwo n.

Wiktionary


inwalidztwo

stan całkowitego lub częściowego ograniczenia w wykonywaniu swoich prac, wywołany kalectwem lub chorobą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) brak pełnej sprawności fizycznej lub intelektualnej u danej osoby spowodowany chorobą, urazem lub wadą wrodzoną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwalida m., inwalidka ż.

 przym. inwalidzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kalectwo, ułomność

Wiktionary


inwar

stal o dużej zawartości niklu, stosowana do wyrobu przyrządów pomiarowych; invar


SJP.pl

Inwar – stop żelaza (54–64%) i niklu (36–46%) z niewielkim dodatkiem węgla i chromu. Z powodu bardzo małego współczynnika rozszerzalności cieplnej jest stosowany m.in. do wytwarzania precyzyjnych przymiarów (stosowane w geodezji: druty inwarowe i inwarowe łaty do niwelacji precyzyjnej), w mechanizmach precyzyjnych (zegarach, zaworach silnikowych). Jest podstawowym stopem stosowanym na warstwę bierną w termobimetalach.

Wikipedia


inwariant

1. w matematyce: wielkość niezmieniająca się przy dokonywaniu pewnych przekształceń; niezmiennik;
2. w językoznawstwie: element językowy traktowany w analizie lingwistycznej jako stały, niezmienny, w przeciwieństwie do wariantów, które są jego realizacjami w różnych kontekstach i są zmienne


SJP.pl


inwariantność

niezmienność cech, stanu, konfiguracji określonego elementu lub układu elementów; niezmienność, stałość


SJP.pl


inwariantny

niezmienny, stały;
1. w matematyce: niezmieniający się przy danym przekształceniu;
2. w językoznawstwie: mający cechy inwariantu - elementu językowego


SJP.pl


inwazja

1. zbrojne wtargnięcie, najazd
2. wielka liczba czegoś lub kogoś, duże nasilenie się jakiegoś zjawiska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. najazd lub wtargnięcie zbrojne na czyjeś terytorium;

 (1.2) biol. gwałtowne rozprzestrzenienie się nowego gatunku na terytorium zajmowane dotąd przez reprezentantów rodzimych populacji;

 (1.3) med. wet. stan albo proces zarażenia organizmu lub populacji przez pasożyty, drobnoustroje albo inne czynniki chorobotwórcze

 (1.4) przen. masowe i źle postrzegane pojawienie się czegoś

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • inwazja – zbrojne wtargnięcie nieprzyjacielskich wojsk na terytorium innego państwa.
  • inwazja – jeden z podstawowych procesów ekologicznych
  • Inwazja – amerykański serial telewizyjny o tematyce science fiction z 2005
  • Inwazja – amerykański thriller science fiction z 2007
  • Inwazja barbarzyńców – kanadyjski film z 2003
  • Inwazja jaszczurów – satyryczna powieść fantastyczno-naukowa Karela Čapka
  • Inwazja mocy – plenerowa akcja promocyjna organizowana od 1995 do 2000 przez RMF FM
  • Inwazja morza – powieść Juliusza Verne'a

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wyniku inwazji tureckiej w 1974 obszar, w którym znajduje się miejscowość kontrolowany jest przez nieuznawaną na arenie międzynarodowej, proklamowaną w 1983 Turecką Republikę Cypru Północnego.

 (1.1) Inwazja wojsk zakończyła się porażką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈvazʲja, AS: ĩnvazʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwader m., inwazyjność ż.

 przym. inwazyjny

 przysł. inwazyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) agresja, interwencja, najazd, napaść

 (1.3) zakażenie, zarażenie, infekcja

 (1.4) zalew, najazd, natłok, nawał, napływ

Wiktionary


inwazor

dawniej: najeźdźca, agresor


SJP.pl


inwazyjnie

przysłówek

 (1.1) w sposób inwazyjny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwader m., inwazja ż., inwazyjność ż.

 przym. inwazyjny

Wiktionary


inwazyjność

→ inwazyjny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co inwazyjne

Wiktionary

Patrz:

inwazyjny

Przykłady

 (1.1) Czy znaleźli jakiś sposób na inwazyjność rdestowca?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwader m., inwazja ż.

 przym. inwazyjny

 przysł. inwazyjnie

Wiktionary


inwazyjny

przymiotnik od: inwazja


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wojsk. dotyczący inwazji zbrojnej, związany z inwazją zbrojną

 (1.2) ekol. dotyczący zasiedlania przez gatunki obce określonemu środowisku

 (1.3) med. dotyczący badania lub zabiegu wiążącego się z ingerencją w organizm

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W 2018 opublikowana została lista 66 inwazyjnych gatunków zwierząt i roślin uznanych za stanowiące największe zagrożenie dla bioróżnorodności i ekosystemów w Europie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwader m., inwazja ż., inwazyjność ż.

 przysł. inwazyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) najeźdźczy

Wiktionary


inwałd

Inwałd – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Andrychów. Znajduje się tutaj jedno ze stanowisk Skałek Andrychowskich.

Wieś znajduje się na pograniczu Beskidu Andrychowskiego (wschodnia część Beskidu Małego) i Pogórza Śląskiego, u podnóża góry Ostry Wierch. Leży na wschód od miasta Andrychowa, przy drodze krajowej nr 52, w zlewni strumienia Stawki.

Wikipedia


inwałdzianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Inwałdu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inwałd m.

:: fż. inwałdzianka ż.

 przym. inwałdzki

Wiktionary


inwałdzianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Inwałdu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inwałd m.

:: fm. inwałdzianin m.

 przym. inwałdzki

Wiktionary


inwałdzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Inwałdu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inwałd m., inwałdzianin m., inwałdzianka ż.

Wiktionary


inwektywa

zniewaga słowna; obelga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zniewaga, obelga

Wiktionary

Powiązane:

 przym. inwektywny

Wiktionary


inwektywny

→ inwektywa


SJP.pl

Patrz:

inwektywa

inwencja

1. pomysłowość, innowatorstwo;
2. krótki instrumentalny utwór polifoniczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha kogoś, kto jest pomysłowy i wynajduje rzeczy nowe, oryginalne

 (1.2) muz. krótki instrumentalny utwór polifoniczny oparty na imitacji, często zbliżony do uproszczonej fugi

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Inwencja – krótki instrumentalny utwór polifoniczny
  • Inwencja – odkrycia relikwii
  • inwentyka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan ma inwencję twórczą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈvɛ̃nt͡sʲja, AS: ĩnvẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. inwencyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kreatywność, pomysłowość, zmyślność

Wiktionary


inwencyjny

związany z inwencją


SJP.pl


inwentarski

należący do inwentarza


SJP.pl


inwentaryzacja

1. urzędowy spis z natury inwentarza, wyposażenia itp.;
2. sporządzanie naukowo opracowanego rejestru zabytków, dzieł sztuki itd.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spisywanie inwentarza

Wiktionary

Inwentaryzacja – proces polegający na ustaleniu rzeczywistego stanu składników majątkowych jednostki gospodarczej na określony dzień, poprzez ich fizyczny spis (spis z natury) oraz porównanie z danymi wynikającymi z ewidencji księgowej. Inwentaryzacja obejmuje również identyfikację i analizę różnic pomiędzy stanem rzeczywistym a stanem księgowym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj przeprowadzono inwentaryzację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnvɛ̃ntarɨˈzat͡sʲja, AS: ĩnvẽntaryzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwentarz m., inwentura ż., inwentaryzator m., inwentaryzatorka ż., inwentaryzowanie n., zinwentaryzowanie n.

 przym. inwentaryzacyjny, inwentaryzatorski, inwentarzowy

 czas. inwentaryzować, zinwentaryzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inwentura

Wiktionary


inwentaryzacyjny

związany z inwentaryzacją


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z inwentaryzacją, dotyczący inwentaryzacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwentarz mrz., inwentaryzacja ż., inwentura ż., inwentaryzator m., inwentaryzatorka ż., inwentaryzowanie n., zinwentaryzowanie n.

 przym. inwentaryzatorski, inwentarzowy

 czas. inwentaryzować ndk., zinwentaryzować dk.

Wiktionary


inwentaryzator

osoba sporządzająca spis inwentarza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba odpowiedzialna za inwentaryzowanie mienia oraz prowadzenie jego rejestrów – inwentarzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Warszawie odbył się kolejny zjazd inwentaryzatorów muzealnych.

 (1.1) W kwestii użyczenia na wystawę proszę kontaktować się z inwentaryzatorem zbiorów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zinwentaryzowanie n., inwentarz mrz., inwentaryzowanie n., inwentaryzacja ż.

 przym. inwentaryzacyjny

 czas. inwentaryzować, zinwentaryzować

Wiktionary


inwentaryzatorka

kobieta sporządzająca spis inwentarza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta odpowiedzialna za inwentaryzowanie mienia oraz prowadzenie jego rejestrów – inwentarzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zinwentaryzowanie n., inwentarz mrz., inwentaryzowanie n., inwentaryzacja ż.

 przym. inwentaryzacyjny

 czas. inwentaryzować, zinwentaryzować

Wiktionary


inwentaryzatorski

przymiotnik

 (1.1) dotyczący inwentaryzacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwentaryzacja ż.

 przym. inwentaryzacyjny

Wiktionary


inwentaryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) księg. sporządzanie spisu mienia z natury

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnvɛ̃ntarɨzɔˈvãɲɛ, AS: ĩnvẽntaryzovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zinwentaryzowanie n., inwentarz m., inwentaryzacja ż., inwentaryzator m., inwentaryzatorka ż.

 czas. zinwentaryzować dk., inwentaryzować ndk.

 przym. inwentaryzacyjny

Wiktionary


inwentaryzować

1. sporządzać z natury spis inwentarza;
2. opisywać i opracowywać naukowo zbiór jakichś dóbr, np.: zabytków, dzieł sztuki itd.


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zinwentaryzować)

 (1.1) ujmować coś w inwentarz, spis rzeczowy i ilościowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu Polaków inwentaryzuje towary w zagranicznych supermarketach za psie pieniądze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwentarz m., inwentaryzacja ż., inwentaryzator m., inwentaryzatorka ż., inwentaryzowanie n., zinwentaryzowanie n.

 czas. zinwentaryzować dk.

 przym. inwentarzowy, inwentaryzacyjny

Wiktionary


inwentarz

1. stan posiadania, trwałe składniki majątku;
2. spis takiego stanu;
3. zespół, zbiór;
4. ogół zwierząt hodowlanych w gospodarstwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) trwałe składniki majątku danej osoby fizycznej lub prawnej

 (1.2) spis ilościowy i wartościowy inwentarza (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • księga inwentarzowa
  • Inwentarz – polski film dokumentalny z 1975 roku
  • inwentaryzacja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gospodarstwo ma bardzo bogaty inwentarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈvɛ̃ntaʃ, AS: ĩnvẽntaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwentaryzacja ż., inwentaryzator m., inwentaryzatorka ż., inwentaryzowanie n., zinwentaryzowanie n.

 czas. zinwentaryzować dk., inwentaryzować ndk.

 przym. inwentaryzacyjny, inwentarski, inwentarzowy

Wiktionary


inwentarzowy

→ inwentarz


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z inwentarzem, dotyczący inwentarza

Wiktionary

Patrz:

inwentarz

Powiązane:

 rzecz. inwentarz m., inwentaryzacja ż.

 czas. zinwentaryzować, inwentaryzować

 przym. inwentaryzacyjny

Wiktionary


inwentor

dawniej: wynalazca, twórca


SJP.pl


inwentura

urzędowy spis z natury majątku; inwentaryzacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. inwentaryzacja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwentaryzacja ż.

 przym. inwentaryzacyjny

Wiktionary


inwentyczny

→ inwentyka


SJP.pl

Patrz:

inwentyka

inwentyka

1. gałąź wiedzy zajmująca się procesami twórczymi, wynalazczymi;
2. metodyka poszukiwania nowatorskich, twórczych rozwiązań


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziedzina zajmująca się procesami twórczymi

Wiktionary

Inwentyka – gałąź wiedzy zajmująca się procesami twórczymi (łac. "inventio" – dar wynalazczy).

Wikipedia


inwersja

1. odwrócenie ustalonego porządku, przestawienie kolejności;
2. odstąpienie od naturalnego szyku wyrazów w zdaniu; przestawnia, przekładnia, hyperbaton, szyk przestawny, metateza;
3. chorobliwe wywrócenie wewnętrznej części organu na zewnątrz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odwrócenie naturalnej lub zwyczajnej kolejności w czymś

 (1.2) jęz. przestawnia, przestawka, szyk przestawny

 (1.3) mat. geometryczne przekształcenie płaszczyzny względem zdefiniowanego okręgu

 (1.4) anat. ruch stopy, podczas którego podeszwa kieruje się do środka wyimaginowanej osi ciała dzielącej ciało na lewą i prawą stronę

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • w matematyce
    • inwersja (geometria) to rodzaj przekształcenia geometrycznego
    • inwersja (kombinatoryka)
  • w fizyce: zjawiska, w których w badanym układzie zmiana jednego z parametrów powoduje zmianę znaku innego parametru
  • w chemii:
    • inwersja konfiguracji
    • zmiana kierunku skręcania płaszczyzny polaryzacji światła spolaryzowanego, np. podczas hydrolitycznego rozkładu cukru złożonego na cukry proste, zob. inwertaza i cukier inwertowany
    • inwersja Waldena: zmiana konfiguracji cząsteczki związku chemicznego
    • w krystalografii: rodzaj symetrii kryształu
  • w fotografii:
    • zjawisko Claydena
    • proces obróbki taśmy filmowej polegający na odwróceniu obrazu negatywowego na pozytywowy

Wikipedia


inwersyjny

związany z inwersją, polegający na inwersji


SJP.pl


inwertaza

enzym należący do glikozydaz; występuje w drożdżach, drobnoustrojach i roślinach wyższych


SJP.pl

Inwertaza (β-fruktofuranozydaza, β-fruktozydaza, sacharaza, EC 3.2.1.26) – enzym z klasy hydrolaz i podklasy glikozydaz, który katalizuje hydrolizę wiązania fruktofuranozydowego (+)-sacharozy z wytworzeniem (+)-glukozy i (−)-fruktozy. Procesowi towarzyszy zmiana kierunku skręcania płaszczyzny polaryzacji światła spolaryzowanego z dodatniej na ujemną, tzw. "inwersja sacharozy", co jest źródłem nazwy enzymu.

Wikipedia


inwerter

urządzenie elektryczne zamieniające prąd stały, którym jest zasilane, na prąd przemienny o regulowanej częstotliwości wyjściowej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • przetwornica napięcia
  • bramka logiczna NOT
  • rozwiązanie technologiczne w klimatyzacji pomieszczeń

Wikipedia


inwerterowy

→ inwerter


SJP.pl

Patrz:

inwerter

inwertor

przyrząd przetwarzający prąd stały na zmienny


SJP.pl


inwertorowy

→ inwertor


SJP.pl

Patrz:

inwertor

inwertować

zamieniać na przeciwność; odwracać, nicować


SJP.pl


inwertyna

mieszanina glukozy i fruktozy powstała wskutek hydrolizy sacharozy; cukier inwertowany


SJP.pl


inwestochłonność

w ekonomii: stosunek wartości inwestycji do wartości produkcji


SJP.pl


inwestor

osoba lub przedsiębiorstwo inwestujące w coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ekon. osoba lub firma/spółka dokonująca inwestycji

Wiktionary

In

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od kilku lat Dania należy do największych inwestorów zagranicznych w Polsce.

 (1.1) Dlaczego wielu inwestorów traci na giełdzie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩnˈvɛstɔr, AS: ĩnvestor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwestycja ż., inwestowanie n.

 czas. inwestować ndk.

 przym. inwestorski, inwestycyjny

Wiktionary


inwestorka

→ inwestor


SJP.pl

Patrz:

inwestor

inwestorski

związany z inwestorem, inwestorami (np. grupa inwestorska)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z inwestorem, dotyczący inwestora; przeznaczony dla inwestorów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwestor m., inwestorka ż., inwestycja ż., inwestowanie n., zainwestowanie n.

 czas. inwestować ndk., zainwestować dk.

 przym. inwestycyjny

Wiktionary


inwestorstwo

zajęcie inwestora


SJP.pl


inwestowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przeznaczanie pieniędzy na coś w celu osiągnięcia zysku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przygotowano też i wdrożono specustawę o organizacji Euro 2012, która ułatwia inwestowanie i zarządzanie tym przedsięwzięciem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnvɛstɔˈvãɲɛ, AS: ĩnvestovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zainwestowanie n., inwestycja ż., inwestor m., inwestorka ż.

 czas. inwestować ndk., zainwestować dk.

 przym. inwestorski, inwestycyjny

Wiktionary


inwestować

lokować środki finansowe (kapitał) w różnego rodzaju środki i aktywności gospodarcze w celu osiągnięcia korzyści


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zainwestować)

 (1.1) dokonywać inwestycji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chciałem prawdy, ponieważ stałem u progu wielkiej inwestycji, przymusowego zainwestowania siebie i chciałem wiedzieć, w co inwestuję.

 (1.1) Nie zarobi pan nigdy, nie inwestując.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnvɛˈstɔvat͡ɕ, AS: ĩnvestovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwestycja ż., inwestor m., inwestowanie n.

 czas. zainwestować dk.

 przym. inwestycyjny, inwestorski

Wiktionary


inwestycja

nakład środków finansowych (lub kapitału) na tworzenie zasobów środków trwałych (lub powiększanie środków finansowych i kapitałowych)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. nakład gospodarczy na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego;

 (1.2) ekon. wydatek przedsiębiorstwa na dobra, które mogą być użyte do produkcji innych dóbr i wykonywania usług

 (1.3) przen. wyrzeczenie się obecnych, pewnych korzyści na rzecz niepewnych osiągnięć w przyszłości

Wiktionary

Inwestycja – w ujęciu ekonomicznym nakład gospodarczy poniesiony na utrzymanie, tworzenie lub zwiększanie kapitału (np. maszyn i urządzeń, budynków czy zapasów). Zgodnie z inną definicją inwestycja to wyrzeczenie się obecnych, pewnych korzyści na rzecz niepewnych korzyści w przyszłości.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W wyniku referendum został odwołany - prawo demokracji. Ale paradoksalnie wójt miał przestać pracować dla gminy w czasie, gdy z powodzeniem finalizował kilka najważniejszych inwestycji.

 (1.2) Nasza inwestycja zwróciła się po roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩnvɛˈstɨt͡sʲja, AS: ĩnvestycʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwestor mos., inwestorka ż., inwestowanie n., zainwestowanie n.

 czas. inwestować ndk., zainwestować dk.

 przym. inwestycyjny, inwestorski

Wiktionary


inwestycyjny

związany z inwestycją, inwestycjami (np. plan inwestycyjny, fundusz inwestycyjny)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący inwestycji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Straty inwestycyjne i inflacja zmniejszają siłę nabywczą emerytów.

 (1.1) Celem „Konkursu Młodych Przedsiębiorców” jest pobudzenie ducha inicjatywy inwestycyjnej w duszach młodego pokolenia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwestycja ż., inwestowanie n., inwestor mos.

 czas. inwestować ndk.

 przym. inwestorski

Wiktionary


inwestygacja

dawniej: badanie, dochodzenie śledcze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. dochodzenie śledcze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwestygator m.

 czas. inwestygować ndk.

 przym. inwestygatorski

 przysł. inwestygatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śledztwo

Wiktionary


inwestytura

1. w średniowieczu: nadanie lenna wasalowi przez seniora lub stanowiska kościelnego przez monarchę;
2. w kościele protestanckim: uroczyste wprowadzenie na urząd nowego duchownego


SJP.pl

Inwestytura (łac. "induere vestimentis" – „przyobleczenie, ubranie”) – nadawanie wasalowi dóbr seniora, przy zachowaniu ceremoniału i zasad prawa lennego.

Wyróżnia się inwestyturę świecką, duchowną, terytorialną oraz szkolną.

Przed odbyciem inwestytury wasal składał przysięgę na wierność seniorowi, symbolem przyjęcia przysięgi było wręczenie wasalowi przez seniora przedmiotu symbolizującego przekazanie władzy podległej.

Wikipedia


inwidia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. zazdrość

Wiktionary


inwigilacja

systematyczna, dyskretna obserwacja osoby lub grupy osób przez np.: policję; tajny nadzór


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) tajna obserwacja kogoś lub tajny nadzór nad kimś;

Wiktionary

In

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩnvʲiɟiˈlat͡sʲja, AS: ĩnvʹiǵilacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwigilator mos., inwigilatorka ż., inwigilowanie n.

 czas. inwigilować ndk.

 przym. inwigilacyjny

Wiktionary


inwigilacyjny

związany z inwigilacją


SJP.pl


inwigilator

obserwator; ktoś tajnie nadzorujący coś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś kto prowadzi inwigilację

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwigilacja ż.

Wiktionary


inwigilatorka

obserwatorka; kobieta tajnie nadzorująca coś


SJP.pl


inwigilować

prowadzić systematyczną, dyskretną obserwację, sprawować nad kimś tajny nadzór; śledzić


SJP.pl

czasownik niedokonany (dk. zinwigilować)

 (1.1) potajemnie obserwować kogoś lub sprawować tajny nadzór nad kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inwigilują właściciela małego sklepu ze słodyczami sądząc, że jest on powiązany z przemytem narkotyków i może ich zaprowadzić do francuskiego łącznika.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inwigilacja ż.

Wiktionary


inwit

w brydżu: zachęta do gry premiowanej


SJP.pl


inwitacja

przestarzale: zaproszenie, wezwanie


SJP.pl


inwitować

przestarzale: zapraszać


SJP.pl


inwokacja

rozwinięta apostrofa będąca bezpośrednią prośbą do Boga lub bóstwa o poetyckie natchnienie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. apostrofa

 (1.2) zwrócenie się o pomoc do Boga, muz, bóstw, na wstępie

 (1.3) rel. liturgiczne wezwanie do modlitwy

Wiktionary

In

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌĩnvɔˈkat͡sʲja, AS: ĩnvokacʹi ̯a

Wiktionary


inwokacyjny

→ inwokacja


SJP.pl

Patrz:

inwokacja

inwokować

wygłaszać inwokację


SJP.pl


inwolucja

1. wsteczne zmiany w budowie albo zanik tkanek lub narządu w czasie rozwoju osobnika;
2. powrót narządu do naturalnej wielkości po chorobie;
3. w matematyce: takie przekształcenie, które wykonane dwa razy daje w wyniku przekształcenie tożsamościowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rozwój wsteczny, uwstecznianie się czegoś

 (1.2) med. fizjologiczne lub patologiczne zmniejszanie się, zanikanie organu;

 (1.3) mat. funkcja, która posiada funkcję odwrotną równą jej samej;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • inwolucja – właściwość funkcji w matematyce,
  • inwolucja – zmniejszanie się organu,
  • inwolucja – wpuklenie blastodermy w rozwoju embrionalnym,
  • inwolucja – zaburzenie przebiegu warstw osadowych spowodowane zamarzaniem i odmarzaniem,
  • inwolucja ekosystemu – jedna z faz przekształcania ekosystemu naturalnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czas apokalipsy jest czasem instynktownej inwolucji: włażenia z powrotem we własną muszlę, wczołgiwania się w swoje wcześniejsze formy, tak żeby chronić się przed nawałem niszczących zdarzeń.

Wiktionary


inwolucyjny

związany z inwolucją


SJP.pl


iny

przymiotnik

 (1.1) stpol./gwara. inny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są też jeszcze ine cnoty, które tak w dworzaninie, jako i w dwornej paniej najdować sie mają, jako jest mądrość, wspaniałe serce, strzymawałość i niektóre drugie.

Wiktionary


inż.

skrót od: inżynier


SJP.pl

skrót

 (1.1) = inżynier

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) prof. zw. dr hab. inż. (= profesor zwyczajny doktor habilitowany inżynier) (Wikipedia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr, AS: ĩṇžỹńer

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inżynier

Wiktionary


inżektor

iniektor; urządzenie do wtłaczania płynu do obszaru o ciśnieniu wyższym od ciśnienia atmosferycznego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • inżektor – akcelerator wstrzykujący
  • inżektor – urządzenie w parowozie
  • inżektor – strumienica, urządzenie do przenoszenia cieczy, zawiesin, ciał sypkich i gazów

Wikipedia


inżynier

specjalista w danej dziedzinie technicznej (wyraz używany jako tytuł w odniesieniu do absolwentów wyższych szkół technicznych)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek zajmujący się zawodowo inżynierią, mający wyższe wykształcenie techniczne;

 (1.2) daw. człowiek, który zna się na budownictwie wojennym

 (1.3) pot. eufem. pogard. migrant, uchodźca

Wiktionary

Inżynier – osoba, która ma umiejętności i wiedzę zdobytą w zakresie nauk inżynieryjnych i technicznych. Jest to także określenie tytułu zawodowego nadawanego przez uczelnie po ukończeniu studiów inżynierskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tym zajmuje się inżynier Kowalski.

 (1.3) Do naszego powiatu przybyło już 1500 inżynierów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr, AS: ĩṇžỹńer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inżynieria ż.

:: fż. inżynierka ż.

 przym. inżynierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. inż.

Wiktionary


inżynierek

zdrobnienie od: inżynier


SJP.pl


inżynieria

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi

Wiktionary

Inżynieria – działalność polegająca na projektowaniu, konstrukcji, modyfikacji i utrzymaniu efektywnych kosztowo rozwiązań dla praktycznych problemów, z wykorzystaniem wiedzy naukowej oraz technicznej. Działalność ta wymaga rozwiązywania problemów różnej natury oraz skali. Bardziej ogólnie, inżynieria zajmuje się też rozwojem techniki i technologii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Myślę, że inżynieria to przyszłość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩn͇ʒɨ̃ˈɲɛrʲja, AS: ĩṇžỹńerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inżynier mos.

 przym. inżynieryjny, inżynierski

Wiktionary


inżynierka

potocznie:
1. kobieta inżynier;
2. tytuł inżyniera;
3. praca dyplomowa umożliwiająca uzyskanie tytułu inżyniera;
4. działalność inżyniera - osoby mającej wyższe wykształcenie techniczne


SJP.pl


inżynierostwo

inżynier z żoną


SJP.pl


inżynierowa

małżonka inżyniera


SJP.pl


inżynierowy

→ inżynier (dawniej); inżynierski


SJP.pl


inżynierski

związany z inżynierem lub inżynierią (np. prace inżynierskie, studia inżynierskie); inżynieryjny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący inżynierii i/lub inżynierów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Musimy oblać twój dyplom inżynierski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inżynier mos., inżynieria ż.

 przym. inżynieryjny

Wiktionary


inżynierskość

→ inżynierski


SJP.pl

Patrz:

inżynierski

inżynieryjno-techniczny

przymiotnik

 (1.1) związany z inżynierami i technikami, dotyczący inżynierów i techników

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌĩn͇ʒɨ̃ɲɛrɨjnɔ‿tɛxʲˈɲit͡ʃnɨ, AS: ĩṇžỹńeryi ̯no‿teχʹńičny

Wiktionary


inżynieryjny

związany z inżynierem lub inżynierią (np. prace inżynieryjne, studia inżynieryjne); inżynierski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z praktycznym zastosowaniem wiedzy technicznej i naukowej do projektowania, budowy i utrzymania różnych obiektów lub systemów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inżynieria ż.

 przym. inżynierski

Wiktionary


io

1. skrót od: Igrzyska Olimpijskie (czytany jako całe, odmienne wyrażenie);
2. skrót od: Input-Output (czytany jako całe, odmienne wyrażenie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. kapłanka Hery w Argos, córka Inachosa, jedna z kochanek Zeusa;

 (1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 85;

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (2.1) mitpolinez. w wierzeniach Maorysów z Nowej Zelandii Istota Najwyższa;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub żeński, nazwa własna

 (3.1) astr. trzeci co do wielkości księżyc Jowisza;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Io – księżyc Jowisza
  • Io – planetoida o numerze katalogowym 85
  • Io – w mitologii greckiej kapłanka Hery, kochanka Zeusa
  • Io – w mitologii polinezyjskiej jedno z bóstw
  • IO – film Jerzego Skolimowskiego
  • IO – kod przypisany Brytyjskiemu Terytorium Oceanu Indyjskiego według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  • i.o. – (med.) infuzja doszpikowa
  • IO (olimpijskie igrzyska) – międzynarodowa impreza sportowa
  • Inachis io (rusałka pawik) – gatunek motyla z rodziny rusałkowatych
  • IO Interactive – producent gier komputerowych
  • inżynieria oprogramowania
  • Jowisz i Io – obraz Correggia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Morze Jońskie zostało nazwane na cześć Io.

 (1.2) Io porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

 (1.2) W gwiazdozbiorze Orła o poranku 21 sierpnia 2003 r. obserwowana była planetoida Io.

 (2.1) Siedzibą Io jest najwyższe z dwunastu niebios.

 (3.1) Io jest pokryty wulkanami, z których wiele jest obecnie aktywnych.

 (3.1) Na Io występują zorze polarne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈijɔ, AS: ii ̯o

Wiktionary


iochroma

roślina z rodziny psiankowatych


SJP.pl

Io

Wikipedia


ionesco

Eugéne Ionesco, właściwie Eugen Ionescu (1909 - 1994), francuski dramaturg pochodzenia rumuńskiego


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Carmen Ionesco – rumuńska i kanadyjska lekkoatletka
  • Eugène Ionesco – awangardowy francuski dramaturg

Wikipedia


ionicum

[czytaj: jonikum] radosna, skoczna pieśń weselna, będąca częstym elementem większych utworów liryki starożytnej Grecji i Rzymu


SJP.pl


ios

[czytaj: aj-o-es] mobilny system operacyjny firmy Apple


SJP.pl

Ios ( Ίος) – grecka wyspa na Morzu Egejskim w archipelagu Cyklad. Jest to wyspa górzysta, położona pomiędzy wyspami Naksos oraz Santoryn. Powierzchnia wyspy wynosi 109 km². Długość wyspy wynosi 18 km, a szerokość około 10 km. Zamieszkana jest przez 1838 osób (2001).

Wikipedia


iowa

stan w USA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych;

 (1.2) geogr. rzeka w Ameryce Północnej, dopływ Missisipi;

Wiktionary

Iowa () – stan w centralnej części Stanów Zjednoczonych. Jego granice wyznaczają rzeki Missisipi (na wschodzie), oraz Missouri i Big Sioux (na zachodzie).

Całe terytorium stanu zajmują rozległe równiny. Położony w centrum tzw. pasa kukurydzianego, jest największym w kraju producentem wieprzowiny i kukurydzy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po ucieczce z Europy osiadł w Kent w amerykańskim stanie Iowa.

Wiktionary


ip

1. [czytaj: aj-PI] skrót od: Internet Protocol - protokół komunikacyjny używany powszechnie w internecie i sieciach lokalnych;
2. [czytaj: aj-PI] skrót od: Ingress Protection - stopień ochrony urządzenia technicznego przed ingerencją czynników zewnętrznych;
3. skrót od: Inicjatywa Pracownicza - związek zawodowy w Polsce


SJP.pl

Zobacz też: IP.

Ip ( Ipp) – wieś w Rumunii, w okręgu Sălaj, w gminie Ip. W 2011 roku liczyła 1626 mieszkańców.

Wikipedia


ipa

1. mocno gorzkie piwo z gatunku ale;
2. skrót od:
a) izopropanol (alkohol izopropylowy);
b) International Police Association – Międzynarodowe Stowarzyszenie Policji


SJP.pl

Ipa (t. Ippa, Ina; Iпа, Ипа) – rzeka w południowej Białorusi (obwód homelski), lewy dopływ Prypeci w zlewisku Morza Czarnego. Długość – 109 km, powierzchnia zlewni – 1010 km², średni przepływ u ujścia – 5,9 m³/s, spadek – 29,7 m, nachylenie – 0,3%.

Płynie z północy na południe pograniczem Polesia Prypeckiego i Homelskiego. Uchodzi do Prypeci tuż przed Mozyrzem. Na długości 95 km skanalizowana. Dolina szerokości 1,5–2 km.

Wikipedia


ipad

[czytaj: ajpad] marka tabletów firmy Apple


SJP.pl

iPad – tablet przedsiębiorstwa Apple. Ma 9,7-calowy ekran dotykowy z technologią Multi-touch oraz m.in. możliwość oglądania filmów i zdjęć. Ma przeglądarkę internetową oraz jest kompatybilny z aplikacjami App Store dla iPhone’óworaz iPodów. Przeglądarka internetowa Safari dołączona do iPada nie obsługuje technologii Flash. Urządzenie waży 680 gramów (wersja 3G waży 730 g), mieści się zatem między cięższymi smartfonami oraz lżejszymi laptopami.

Wikipedia


ipeenowiec

pracownik IPN-u (Instytutu Pamięci Narodowej)


SJP.pl


ipeenowski

→ IPN; IPN-owski


SJP.pl


ipek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. w projektach typu wiki: użytkownik internetowy, którego identyfikatorem jest jedynie numer IP, niezalogowany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈipɛk, AS: ipek

Wiktionary


ipekakuana

krzew wiecznozielony o drobnych, białych kwiatach i fioletowych jagodach, uprawiany w Indiach i Brazylii; wymiotnica lekarska


SJP.pl


iperyt

oleista ciecz bardzo trująca i parząca; gaz musztardowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. wojsk. pot. iperyt siarkowy, bojowy środek trujący

 (1.2) chem. wojsk. każdy związek organiczny mający budowę zbliżoną do iperytu (1.1) będący bojowym środkiem trującym i wykazujący podobne do niego działanie parzące i trujące lub też mieszanina takich związków;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Iperyt powoduje powstawanie pęcherzy i trudno gojących się ran.

 (1.2) Wśród iperytów wyróżniamy iperyty siarkowe i iperyty azotowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈpɛrɨt, AS: iperyt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. iperytowy

 rzecz. Ypres n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iperyt siarkowy, gaz musztardowy, sulfid bis(2-chloroetylu), tioeter bis(2-chloroetylowy), siarczek 2,2'-dichlorodietylowy

Wiktionary


iperytowy

→ iperyt


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z iperytem, dotyczący iperytu

Wiktionary

Patrz:

iperyt

Powiązane:

 rzecz. iperyt mrz., Ypres n.

Wiktionary


iphone

[czytaj: ajfon] smartfon firmy Apple


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (1.1) nazwa serii smartfonów produkowanych przez firmę Apple;

Wiktionary

iPhone – smartfon produkowany przez Apple Inc., oparty na systemie operacyjnym iOS, mający pełnić funkcje telefonu komórkowego, platformy rozrywkowej oraz komunikatora internetowego. Urządzenie posiada także wbudowaną przeglądarkę internetową Safari Mobile, umożliwiającą przeglądanie niektórych zasobów sieciowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Gwiazdkę dostałam najnowszego iPhone’a.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iPhoniarz mos., iPhoniara ż.

:: zdrobn. iPhonik

 przym. iPhonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. ajfon

Wiktionary


iphoniara

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot., często pogard. kobieta używająca iPhone'a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. ajfoniara ż.; iPhone mzw.

:: fm. iPhoniarz mos.

 przym. iPhonowy

Wiktionary


iphoniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot., często pogard. osoba używająca iPhone'a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. ajfoniarz mos.; iPhone mzw.

:: fż. iPhoniara ż.

 przym. iPhonowy

Wiktionary


iphonowy

przymiotnik

 (1.1) związany z iPhonem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iPhoniarz mos., iPhone mzw., iPhoniara ż.

Wiktionary


ipi

[czytaj: ipi] skrót od: Instytut Podstaw Informatyki


SJP.pl


ipin

miasto w Chinach; Yibin


SJP.pl


ipm

skrót od: Instytut Prawa Międzynarodowego


SJP.pl


ipn

skrót od: Instytut Pamięci Narodowej


SJP.pl

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

 (1.1) = Instytut Pamięci Narodowej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym tygodniu IPN prowadził prace poszukiwawcze na cmentarzu w katowickiej dzielnicy Ligota.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: i‿pɛ‿ˈɛ̃n, AS: i‿pe‿ẽn

Wiktionary


ipn-owski

→ IPN; ipeenowski


SJP.pl


ipod

[czytaj: ajpod] marka przenośnych odtwarzaczy firmy Apple


SJP.pl

iPod – wspólna nazwa rodziny przenośnych odtwarzaczy multimedialnych, produkowanych przez firmę Apple w latach 2001–2022.

Niektóre z nich mogą działać w roli dodatkowego dysku twardego dla komputera stacjonarnego lub laptopa, natomiast iPod w najnowszej wersji, iPod touch, stanowi wielofunkcyjny komputer osobisty typu palmtop z systemem operacyjnym iOS i bezprzewodowym dostępem do internetu.

Wikipedia


ipoh

Ipoh – miasto w Malezji (stolica stanu Perak), w zachodniej części Półwyspu Malajskiego, nad rzeką Kinta.

857 225 mieszkańców (2023) – głównie Chińczyków. Główny ośrodek regionu górniczego Kinta (wydobycie cyny). Nazwa miasta pochodzi od lokalnego drzewa zwanego "pokok ipoh".

Wikipedia


ipomea

roślina z rodziny powojowatych, mająca różnobarwne kwiaty i wijące się łodygi, uprawiana jako roślina ozdobna lub użytkowa; wilec


SJP.pl


iporka

rodzaj lekkiego materiału izolującego, stosowanego do izolacji cieplnej, np. chłodni, samolotów; mipora


SJP.pl


iporyt

rodzaj materiału izolacyjnego; odmiana pianobetonu


SJP.pl


ipp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) med. farm. inhibitor pompy protonowej

 (1.2) wojsk. indywidualny pakiet przeciwchemiczny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • protokół IPP
  • inhibitory pompy protonowej
  • Indywidualny Puchar Polski na żużlu
  • indywidualny pakiet przeciwchemiczny
  • Izba Pracodawców Polskich

Wikipedia


ippon

głównie w dżudo i karate: zwycięstwo odniesione przed upływem czasu walki


SJP.pl

Ippon (jap. 一本) − termin używany w japońskich sportach i sztukach walki (budō); oznacza decyzję sędziowską o zakończeniu walki przed czasem i ogłoszeniu zwycięstwa jednego z zawodników w wyniku uzyskania pełnego punktu. Jest stosowany m.in. w judo, jujutsu, karate czy aikido.

Wikipedia


iprodion

nazwa zwyczajowa fungicydu z grupy pochodnych chinonu


SJP.pl


ips

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Intrusion prevention system – urządzenie sieciowe lub oprogramowanie wykrywające ataki
  • Instytut Polityki Społecznej – jednostka dydaktyczno-naukowa Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW
  • Instytut Polonistyki Stosowanej – jednostka dydaktyczno-naukowa Wydziału Polonistyki UW
  • Instytut Pojazdów Szynowych „Tabor” – instytut badawczy z Poznania zajmujący się pojazdami szynowymi
  • Instytut Propagandy Sztuki
  • iPS (z ) – niezróżnicowane, pluripotencjalne komórki macierzyste wyhodowane z komórek zróżnicowanych
  • in-plane switching – technologia wytwarzania wyświetlaczy LCD
  • Indoor Positioning System – system lokalizacji wewnątrz pomieszczeń
  • IPS Computer Group, aktualnie Cenega, wydawca gier komputerowych

Wikipedia


ipsacja

podrażnianie własnych narządów płciowych w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych; onanizm, onania, masturbacja, samogwałt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zob. masturbacja.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) masturbacja, onanizm, onania, samogwałt

Wiktionary


ipsilateralny

[czytaj: ips-ilateralny] w medycynie: związany z tą samą stroną ciała; tożstronny


SJP.pl


ipsofon

przystawka do telefonu samoczynnie nagrywająca pozostawiane komunikaty


SJP.pl

Ipsofon – poprzednik automatycznej sekretarki telefonicznej. Rozwiązanie dziś już niestosowane, popularne do lat 70. XX wieku składało się z magnetofonu o jakości dźwięku dyktafonu oraz aparatu telefonicznego dostosowanego do współpracy z tym magnetofonem.

Wikipedia


ipsos

starożytna miejscowość we Frygii


SJP.pl

Ipsos ( Institut Public de Sondage d'Opinion Secteur) – międzynarodowe przedsiębiorstwo z branży badań rynku i konsultingu z siedzibą w Paryżu we Francji. Zostało założone w 1975 przez Didiera Truchot i jest notowane na paryskiej giełdzie od 1 lipca 1999 roku. Ipsos jest trzecim co do wielkości przedsiębiorstwem w branży badań rynku na świecie. W pierwszym kwartale 2020 roku było obecne na 90 rynkach i zatrudniało ponad 18 000 osób.

Wikipedia


ipswich

1. miasto w Anglii
2. miasto w Australii (do 1843 - Limestone)


SJP.pl

Ipswich // – miasto we wschodniej Anglii, położone nad rzeką Orwell, stolica hrabstwa Suffolk, w dystrykcie Ipswich. W 2021 roku miasto liczyło 151 565 mieszkańców.

Wikipedia


ipsylon

nazwa litery Y w alfabecie greckim i łacińskim; igrek; ypsilon; ypsylon


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. nazwa dwudziestej litery alfabetu greckiego, υ;

Wiktionary

Ipsylon (ypsilon, ὖψιλόν, nw.gr. ύψιλον, pisana Υυ lub ϒ) – dwudziesta litera alfabetu greckiego. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 400.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słowo „αβγό” (jajo) teraz się pisze betą, a nie ipsylonem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ipˈsɨlɔ̃n|ipˈsʲilɔ̃n, AS: ipsylõn|ipsʹilõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ypsilon

Wiktionary


ipu

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) muz. wydrążone tykwy używane jako instrumenty perkusyjne

Wiktionary


ipuć

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie mohylewskim Białorusi oraz smoleńskim i briańskim Rosji, dopływ Soży;

Wiktionary

Ipuć ( Іпуць, "Ipuć"; Ипуть, "Iput´") – rzeka na Białorusi (obwody mohylewski i homelski) i w Rosji (obwody smoleński i briański). Lewy dopływ Soży.

Długość 437 km, powierzchnia dorzecza 10 900 km². Brzegi w większości biegu niskie. Zasilanie wytopiskowe. Średni roczny debit koło wsi Nowyje Bobowiczi (Новые Бобовичи) (109 km od ujścia) 83,4 m³/s. Zamarza w końcu listopada, rozmarza pod koniec marca – na początku kwietnia.

Wikipedia


iq

(z angielskiego: intelligence quotient; czytaj: aj-kju albo i-ku) iloraz inteligencji


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • IQ (zespół muzyczny)
  • iloraz inteligencji
  • Toyota iQ – samochód typu kei car
  • kod Iraku według normy ISO 3166-1

Wikipedia


ir

symbol irydu, pierwiastka chemicznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. mieszkaniec Irlandii pochodzenia celtyckiego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ir – iryd
  • Ir – iloczyn rozpuszczalności
  • Ir – wieś w Rosji, w Osetii Północnej, w rejonie prigorodnym
  • IR – kategoria pociągów
  • IR – podczerwień
  • IR – produkty lecznicze posiadające pozwolenie na import równoległy
  • IR (ang. Internet Registry)
  • IR – kod przypisany Iranowi według standardu ISO 3166-1 alfa-2

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Irowie długo atakowali Cesarstwo Rzymskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: i‿ˈɛr, AS: i‿er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iryjczyk mos.

:: fż. Iryjka ż.

 przym. iryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Irlandczyk

Wiktionary


ir-sensor

[czytaj: ir sensor lub ajer sensor] urządzenie elektroniczne, stosowane we współczesnej technice, które odbiera promienie podczerwone i wysyłane za pomocą tych promieni sygnały; czujnik promieni podczerwonych


SJP.pl


ira

[czytaj: ira] skrót od: Irish Republican Army; Irlandzka Armia Republikańska - nielegalna armia militarna dążąca do oderwania Irlandii Północnej od Wielkiej Brytanii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż., zgrubienie od Irena

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • IRA (ang. Irish Republican Army, IRA) – Irlandzka Armia Republikańska (1921–1969)
  • CIRA (ang. Continuity Irish Republican Army) – radykalny, terrorystyczny odłam IRA
  • OIRA (ang. Official Irish Republican Army) – umiarkowany odłam IRA powstały w 1969 roku
  • RIRA (ang. Real Irish Republican Army) – radykalny, terrorystyczny odłam IRA
  • PIRA (ang. Provisional Irish Republican Army) – większościowy odłam IRA powstały w 1969 roku
  • Ustawa o reorganizacji Indian (ang. Indian Reorganization Act, IRA) w USA
  • Międzynarodowe Stowarzyszenie Czytelnicze (ang. International Reading Association, IRA)
  • Ira (ang. Ira Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie St. Clair
  • Ira (ang. Ira Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cayuga
  • Ira (ang. Ira Town) – gmina w stanie Vermont, w hrabstwie Rutland
  • Ira – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cayuga
  • Ira – miasto w stanie Vermont, w hrabstwie Rutland

Wikipedia


iracki

→ Irak; irakijski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Irak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy druga intifada oraz druga wojna iracka — jak ich pierwowzory — „uruchomią nową dynamikę polityczną”, która doprowadzi do nowego Camp David około roku 2007?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈrat͡sʲci, AS: iracʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irak mrz., Irakijczyk mos., Irakijka ż.

Wiktionary


iraimbilanja

[czytaj: irajmbilandza] zdawkowa moneta Madagaskaru


SJP.pl

Iraimbilanja (dosł. jęz. malg. "waga jednego żelaza") – moneta zdawkowa używana na Madagaskarze jako równowartość 1/5 ariary i 1 nieużywanego już franka malgaskiego. Oprócz mauretańskiego khoumu to jedyny przypadek na świecie, gdy waluta nie dzieli się w monetach zdawkowych na części dziesiętne lub setne.

Wikipedia


irak

państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie; Republika Iraku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;

Wiktionary

Irak, Republika Iraku ( ‏العراق‎, trl. "Al-'Irāq", trb. "Al-Irak"; ‏جمهورية العراق‎, trb. "Dżumhurijjat al-Irak", kurd. ‏كۆماری عێراق‎, trl. "Komarî 'Êraq", trb. "Komari Erak"; asyr. ‏ܩܘܛܢܝܘܬܐ ܕܥܝܪܐܩ‎) – państwo arabskie na Bliskim Wschodzie, leżące nad Zatoką Perską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Iraku jest bardzo niebezpiecznie z powodu trwającej tam od wielu lat wojny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈirak, AS: irak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irakijczyk mos., Irakijka ż., irackość ż.

 przym. iracki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Iraku

Wiktionary


irakijczyk

obywatel Iraku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Iraku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Większość Irakijczyków to muzułmanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiraˈcijt͡ʃɨk, AS: iraḱii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irak mrz., irakijskość ż.

:: fż. Irakijka ż.

 przym. iracki

Wiktionary


irakijka

obywatelka Iraku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Iraku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiraˈcijka, AS: iraḱii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irak mrz.

:: fm. Irakijczyk mos.

 przym. iracki

Wiktionary


irakijski

→ Irak; iracki


SJP.pl


iraklion

miasto w Grecji; Heraklion


SJP.pl


iran

1. państwo w Azji ze stolicą w Teheranie; Islamska Republika Iranu;
2. pasmo górskie na wyspie Borneo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

 (1.2) geogr. hiszpańska miejscowość w Katalonii, w prowincji Lleida;

Wiktionary

Iran, pełna nazwa Islamska Republika Iranu, w Europie dawniej znany jako Persja – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące między Morzem Kaspijskim na północy a Zatoką Perską i Zatoką Omańską na południu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uznanym w świecie towarem pochodzącym z Iranu są ręcznie tkane dywany perskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈirãn, AS: irãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iranista mos., Irańczyk mos., Iranka ż., iranistyka ż., iranka ż., irańskość ż.

 przym. irański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Islamska Republika Iranu, hist. Persja

Wiktionary


iranista

1. specjalista w dziedzinie iranistyki (znawca języków irańskich, kultury, literatury, historii Iranu)
2. uniwersytecki student iranistyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) badacz języków irańskich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zrozpaczona Oleńka wyprosiła sobie wreszcie przeniesienie na seminarium starego profesora iranisty, zaczęła pisać pod jego kierunkiem rozprawę doktorską i już by ją spokojnie zakończyła, gdyby na stronice gazet nie wypłynął nagle problem irańskiego Azerbejdżanu.

 (1.1) (…) Potwierdził wczoraj, że rozmawiał z premierem na ten temat i jest zwolennikiem kandydatury Ananicza, będącego specjalistą od spraw Bliskiego Wschodu (z wykształcenia jest turkologiem i iranistą).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iran mrz., iranistyka ż.

:: fż. iranistka ż.

 przym. irański

Wiktionary


iranistka

→ iranista


SJP.pl

Patrz:

iranista

iranistyczny

→ iranistyka


SJP.pl

Patrz:

iranistyka

iranistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. nauka zajmująca się badaniem języków irańskich i irańskiego obszaru kulturowego (Afganistan, Iran oraz Tadżykistan);

Wiktionary

Ir

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌirãˈɲistɨka, AS: irãńistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iranista mos., Iran mrz., Irańczyk mos., Iranka ż., iranka ż.

 przym. irański

Wiktionary


iranka

gatunek małego ptaka z rodziny muchołówkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Irania gutturalis|ref=tak., gatunek niewielkich ptaków z rodziny muchołówkowatych;

 (1.2) ornit. osobnik ptaka z gatunku iranek (1.1)

Wiktionary

Iranka ("Irania gutturalis") – gatunek małego ptaka z rodziny muchołówkowatych (Muscicapidae), jedyny z rodzaju Irania. Zamieszkuje zachodnią i środkową Azję. Nie wyróżnia się podgatunków. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: iˈrãŋka, AS: irãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iran mrz., Irańczyk mos., Iranka ż., iranistyka ż., irańskość ż.

 przym. irański

 przysł. irańsko

Wiktionary


iranolog

specjalista w zakresie iranologii (studiów nad językiem, kulturą i literaturą irańską); iranista


SJP.pl


iraser

laser pracujący w zakresie częstotliwości odpowiadających promieniowaniu podczerwonemu


SJP.pl


iratamente

określenie wykonawcze: gniewnie


SJP.pl


irawadi

1. najdłuższa rzeka w Birmie;
2. nizina w Birmie


SJP.pl

Irawadi (birm. ဧရာဝတီမြစ်, wym., Irrawaddy) – rzeka na terenie Chin i Mjanmy (najdłuższa rzeka tego kraju) o dł. 2150 km i powierzchni dorzecza wynoszącej 430 tys. km².

Wypływa z południowo-wschodniej części Wyżyny Tybetańskiej w Chinach. Przy ujściu do Morza Andamańskiego tworzy deltę o powierzchni 30 tys. km². Główne dopływy: (prawe) Mu i Czinduin, (lewe) Shweli, Mjitnge.

Wikipedia


irań.

skrót od: irański


SJP.pl


irańczyk

obywatel Iranu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Iranu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 2% Irańczyków to Arabowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈrãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: irãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iran mrz., iranistyka ż., iranka ż.

:: fż. Iranka ż.

 przym. irański

Wiktionary


irański

związany z Iranem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Iran

 (1.2) jęz. odnoszący się do podrodziny języków indoeuropejskich, którymi posługuje się około 75 mln osób zamieszkujących Bliski i Środkowy Wschód oraz Azję Środkową

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Najbardziej rozpowszechnione języki irańskie to perski i paszto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈrãj̃sʲci, AS: irãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. Iran.

Wiktionary


irańskość

→ irański


SJP.pl

Patrz:

irański

irbicki

→ Irbit (miasto w Rosji), np. jarmark irbicki


SJP.pl


irbid

miasto w północnej Jordanii


SJP.pl

Irbid (arab. مدينة إربد) – miasto w północnej Jordanii, w pobliżu granicy z Syrią, ośrodek administracyjny muhafazy Irbid, położone ok. 29 km na południowy wschód od Jeziora Galilejskiego. W 2020 roku liczyło 557 tys. mieszkańców. Trzecie co do wielkości miasto kraju. W mieście rozwinął się przemysł spożywczy.

Wikipedia


irbil

miasto w północnym Iraku; Arbil


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w północnym Iraku;

Wiktionary

Irbil, Arbil (akad. Arbail; ‏اربيل‎; Hewlêr; asyr. ܐܪܒܝܠ – "Arab’ilu"; Erbil) – miasto w północnym Iraku, na zachodnim pogórzu Gór Kurdystańskich, ośrodek muhafazy Irbil i stolica Kurdyjskiego Okręgu Autonomicznego, zamieszkiwane przez prawie milion osób (głównie sunnickich Kurdów i chrześcijańskich Asyryjczyków).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. irbilski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Arbil, staroż. Arbala

Wiktionary


irbilski

→ Irbil


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Irbilem, dotyczący Irbilu

Wiktionary

Patrz:

Irbil

Powiązane:

 rzecz. Irbil mrz.

Wiktionary


irbis

duży drapieżnik z rodziny kotów, występuje w wysokich górach Azji; pantera śnieżna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Panthera uncia|Schreber|ref=tak., ssak z rodziny kotowatych, występujący w Azji Środkowej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Irbisy polują na koziorożce i markury.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) irbis śnieżny

Wiktionary


irbit

miasto w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, znajdująca się na terenie obwodu swierdłowskiego, uchodzi do Nicy w dorzeczu rzeki Tury;

Wiktionary

Irbit (ros. Ирбит) – miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie swierdłowskim, przy ujściu rzeki Iribt do Nicy (dorzecze Obu). 47 300 mieszkańców (2003).

Wikipedia


irc

[czytaj: irc albo i-er-ce] usługa internetowa pozwalająca na prowadzenie rozmów na czatach (skrót od: ang. Internet Relay Chat)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) inform. protokół internetowy umożliwiający rozmowę z innymi użytkownikami połączonymi z wybranym bezpośrednio lub grupowo na kanałach;

 (1.2) środ. inform. kanał na serwerze opartym na protokole IRC (1.1)

przymiotnik relacyjny

 (2.1) inform. dotyczący protokołu IRC (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Intercontinental Rally Challenge – seria rajdowa
  • Internet Relay Chat – protokół sieciowy służący do komunikacji tekstowej w czasie rzeczywistym
  • Międzynarodowy Kupon na Odpowiedź () – kupon pocztowy
  • Międzynarodowa Trybuna Kompozytorów () – forum muzyki współczesnej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) IRC pozwala na prowadzenie rozmów prywatnych z innymi osobami podłączonymi do serwerów.

 (1.2) Na IRC-u Wikisłownika od rana do wieczora panowała cisza, dopiero po dziewiątej pojawił się na nim użytkownik potrzebujący pomocy.

 (2.1) Ze względu na problemy z zasięgiem internetowym Jacek utracił połączenie z siecią IRC.

Wiktionary


irc-ować

kontaktować się za pomocą IRC-a; ircować


SJP.pl


irc-owy

→ IRC; ircowy


SJP.pl


ircha

miękka skóra, rodzaj dwustronnego zamszu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj zamszu

Wiktionary

Ir

Wikipedia

Powiązane:

 przym. irchowy

Wiktionary


irchopodobny

mający niektóre właściwości irchy, przypominający irchę


SJP.pl


irchowy

związany z irchą


SJP.pl


ircia

zdrobnienie od: Irena (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Irena

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po ciocię Ircię pojedzie pan Konstanty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irena ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Irenka, Irka, Irena

Wiktionary


ircować

kontaktować się za pomocą IRC-a; IRC-ować


SJP.pl


ircownik

osoba korzystająca z IRC-a


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) użytkownik kanału internetowego IRC

Wiktionary


ircowy

dotyczący IRC-a, usługi sieciowej umożliwiającej jednoczesną, symultaniczną rozmowę z wieloma osobami na raz; IRC-owy


SJP.pl


irda

system bezprzewodowej transmisji danych z wykorzystaniem promieniowania podczerwonego; IRDA, IrDA


SJP.pl


ireczek

zdrobnienie od: Ireneusz (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Ireneusz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ireczek – wieś w Bułgarii
  • Ireczek – szczyt górski w Bułgarii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Panu Ireczkowi leży na sercu sprawa przedszkoli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ireneusz mos., Irek mos., Iruś mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Irek, Iruś

Wiktionary


ireczkowie

zdrobnienie od: Ireneusz (imię męskie)


SJP.pl


ireczkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ireczka lub z nim związany


SJP.pl


iredyński

nazwisko


SJP.pl


irek

zdrobnienie od: Ireneusz (imię męskie); Iruś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Ireneusz

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Irka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wróciliśmy z Irkiem autostopem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ireneusz mos., Iruś mos., Ireczek mos., Irena ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Iruś, Ireczek

Wiktionary


irena

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Irena – imię żeńskie
  • Irena – wieś w woj. podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Zaklików
  • Irena – dawna osada miejska, obecnie starówka Dęblina
  • Irena – dzielnica Szydłowca
  • gmina Irena – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku
  • gromada Irena – dawna gromada (1954-60) w powiecie kraśnickim (woj. lubelskie)
  • Irena (zm. 379) – święta Kościoła katolickiego
  • Irena Prusicka – choreograf, nauczyciel tańca, autorka sztuk teatralnych
  • Irena Anders – polska artystka rewiowa, pieśniarka, aktorka,
  • Irena Babel – polska aktorka i reżyser teatralna
  • Irena Burawska – polska aktorka teatralna i filmowa
  • Irena Dudzińska – polska aktorka telewizyjna i teatralna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dostaliśmy od pani Ireny kosz śliwek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈrɛ̃na, AS: irẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ireneusz m., Irek m.

:: zdrobn. Irenka ż., Ircia ż., Irka ż.

 przym. ireniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Irenka, Irka, Ircia

Wiktionary


irene

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Irene – planetoida o numerze katalogowym 14
  • Irene – anglojęzyczna forma imienia Irena
  • Irene – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Clay
  • Irene (Bae Joo-hyun, ur. 1991) – południowokoreańska piosenkarka, raperka, aktorka i prezenterka telewizyjna
  • Eirene
  • Irena
  • Irina

Wikipedia


ireneusz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Ireneusz (gr. "eirenaios" – „spokojny, pokojowy”) – imię męskie pochodzenia greckiego. W Polsce pojawiło się w XIX wieku.

Żeński odpowiednik: Irena. Zdrobnienia: Ireczek, Irek, Iruś.

W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 58259 mężczyzn o imieniu Ireneusz nadanym jako imię pierwsze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Według tradycji uformowanej w VI wieku święty Ireneusz z Lyonu miał ponieść śmierć męczeńską w czasie prześladowania chrześcijan za panowania Septymiusza Sewera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirɛ̃ˈnɛwuʃ, AS: irẽneu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ireneuszowa ż., Ireneuszówna ż., Ireneuszostwo lm m.

:: fż. Irena ż.

:: zdrobn. Irek m., Iruś m., Ireczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Irek, Iruś, Ireczek

Wiktionary


ireneuszostwo

Ireneusz z małżonką; Ireneuszowie


SJP.pl


ireneuszowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) przest. żona Ireneusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli Ireneuszowa nie przyjdzie, sami zdecydujemy.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Ireneusz.

Wiktionary


ireneuszowie

imię męskie


SJP.pl


ireneuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ireneusza lub z nim związany


SJP.pl


ireniczny

→ irenizm


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z irenizmem, dotyczący irenizmu

przymiotnik jakościowy

 (2.1) promujący pokój, dążący do zaprzestania walki i zawarcia pokoju

Wiktionary

Patrz:

irenizm

Powiązane:

 rzecz. irenizm n., irenista m., Irena ż., Irenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) irenistyczny

 (2.1) pokojowy, ugodowy, niekonfrontacyjny

Wiktionary


ireniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ireny lub z nią związany


SJP.pl


irenista

zwolennik irenizmu, kierunku w chrześcijaństwie dążącego do zniesienia różnic między wyznaniami


SJP.pl


irenistka

→ irenista


SJP.pl

Patrz:

irenista

irenistyczny

→ irenizm


SJP.pl

Patrz:

irenizm

irenizm

kierunek w teologii chrześcijańskiej, dążący do zniesienia różnic między wyznaniami


SJP.pl

Ir

Wikipedia


irenka

zdrobnienie od: Irena (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż., zdrobnienie od Irena

Wiktionary

Irenka – struga, prawostronny dopływ Wieprza o długości 11,15 km.

Źródło Irenki stanowi Staw Okręt Dolny w Rykach. Następnie przepływa ona przez Dęblin i na północ od wsi Borowa-Skoki uchodzi do Wieprza tuż przed jego ujściem do Wisły.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co kupimy pani Irence na urodziny?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irena ż.

 przym. ireniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ircia, Irka, Irena

Wiktionary


irenologia

nauka zajmująca się badaniami nad pokojem


SJP.pl


irezyna

krzaczasta roślina doniczkowa o dekoracyjnych liściach, uprawiana jako jednoroczna; osiąga wysokość do 30 cm


SJP.pl


irga

1. roślina (krzew, rzadziej drzewko) z rodziny różowatych;
2. odmiana ziemniaka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Cotoneaster|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny różowatych;

Wiktionary

Ir

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Irgi bardzo często są sadzone w parkach i ogrodach ze względu na ozdobne liście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈirɡa, AS: irga

Wiktionary


irgapiryna

nazwa handlowa leku przeciwbólowego, przeciwgorączkowego i przeciwzapalnego, zawierającego fenylobutazon i piramidon


SJP.pl


iriański

przymiotnik od: Irian Zachodni (dawna prowincja Indonezji)


SJP.pl


iridium

Ir

Wikipedia


irina

imię żeńskie


SJP.pl


iris

diafragma iris - rodzaj maski zaciemniającej część kadru filmowego; diafragma irysowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. bogini i uosobienie tęczy, posłanka bogów do ludzi;

 (1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 7;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iris – planetoida o numerze katalogowym 7
  • IRIS – skrótowiec z ang. Interface Region Imaging Spectrograph (amerykański satelita do obserwacji Słońca)
  • iris – łacińska nazwa tęczówki
  • – skrótowiec z ang. immune reconstitution inflammatory syndrome (zespół zapalny w przebiegu powrotu prawidłowej odpowiedzi zapalnej)
  • Iris – łacińska nazwa rodzajowa owadów z rzędu modliszek
  • Iris – łacińska nazwa rodzajowa kosaćca
  • iris – epitet gatunkowy nazwy naukowej, np. Apatura iris, Litoria iris
  • Iris – film Richarda Eyre’a o życiu Iris Murdoch
  • Iris – fikcyjny potwór z serii filmów o Gamerze
  • Iris – piosenka Goo Goo Dolls z filmu Miasto aniołów
  • Iris – amerykański zespół muzyczny
  • Iris – japoński zespół muzyczny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iris jako bogini tęczy rozpina ów cudny łuk siedmiobarwny, co ziemię łączy z niebem.

 (1.1) W sztukach plastycznych Iris bywa przedstawiana jako uskrzydlona kobieta w szacie o barwach tęczy, z kaduceuszem w ręce.

 (1.1) Atrybutami skrzydlatej Iris były: kaduceusz oraz dzban do czerpania i rozlewania wody.

 (1.2) Iris porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈirʲis, AS: irʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irydion mos., iryd mrz., iryzacja ż., iryzowanie n., irydowość ż., irys mrz./mzw., irysek mrz./mzw., irysowość ż.

 czas. iryzować ndk., iryzować się ndk.

 przym. irysowy, irydowy, Irydionowy

 zob. Iryda, Irys.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. Iryda, Irys

Wiktionary


irka

zdrobnienie od: Irena (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) poufała forma imienia Irena

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

 (2.1) D. lp. od: Irek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈirka, AS: irka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irena ż.

Wiktionary


irkowie

Irek z małżonką


SJP.pl


irkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Irka lub z nim związany


SJP.pl


irkuck

miasto na Syberii w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, na Syberii, położone nad rzeką Irkut;

Wiktionary

Irkuck ( Иркутск, "Irkutsk") – miasto w Rosji, stolica obwodu irkuckiego.

Główny ośrodek gospodarczy, kulturalny (muzea) i naukowy (uniwersytet zał. 1918) Syberii Wschodniej z rozwiniętym przemysłem maszynowym (jedne z największych w Rosji zakłady lotnicze „Irkut”), aluminiowym, materiałów budowlanych, drzewnym, skórzanym i spożywczym. W mieście znajduje się elektrownia wodna o mocy 660 MW.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kolej transsyberyjska prowadzi z Moskwy przez Irkuck do Władywostoku i liczy ponad dziewięć tysięcy kilometrów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irkut mrz., irkucczanin mos., irkucczanka ż.

 przym. irkucki

Wiktionary


irkucki

przymiotnik od miasta Irkuck


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Irkuckiem (miastem w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irkuck mrz., Irkut mrz.

Wiktionary


irkut

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, lewy dopływ Angary;

Wiktionary

Zobacz też: Irkut (zakłady lotnicze).

Irkut – rzeka w Rosji, lewy dopływ Angary.

Długość 488 km, powierzchnia dorzecza 15 tys. km². Swoje źródła ma w Sajanie Wschodnim. U ujścia Irkutu do Angary leży Irkuck.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Irkuck mrz.

 przym. irkucki

Wiktionary


irl

[czytaj: i-er-el lub aj-er-el] irl; środowiskowo:
1. mający miejsce w prawdziwym świecie;
2. w prawdziwym świecie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Indy Racing League – amerykańska seria wyścigowa
  • – estońska centroprawicowa partia polityczna
  • IRL – singiel Bambi
  • IRL – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Irlandii
  • IRL () – wszczepialny rejestrator arytmii
  • IRL to również akronim od angielskiego , czyli w realnym życiu (świecie), spotykany w żargonie informatycznym oraz grach MMORPG.

Wikipedia


irl.

skrót od: irlandzki


SJP.pl

skrót

 (1.1) = irlandzki

Wiktionary


irla

nazwisko


SJP.pl


irlandczyk

1. obywatel Irlandii;
2. obywatel Irlandii Północnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba narodowości irlandzkiej, obywatel Irlandii; także. mieszkaniec Irlandii Północnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej ojciec był Irlandczykiem i bliskim przyjacielem króla Anglii – Edwarda I.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: irˈlãnṭt͡ʃɨk, AS: irlãnṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irlandia ż., irlandzki mrz.

:: fż. Irlandka ż.

 przym. irlandzki

Wiktionary


irlandia

1. wyspa na Oceanie Atlantyckim;
2. państwo w Europie ze stolicą w Dublinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Europie;

 (1.2) geogr. wyspa między Oceanem Atlantyckim i Morzem Irlandzkim;

Wiktionary

Irlandia ( Éire, Ireland), także Republika Irlandii (irl. Poblacht na hÉireann, ang. Republic of Ireland) – państwo wyspiarskie w zachodniej części Europy, zajmujące większość terytorium wyspy Irlandia, członek Unii Europejskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stolicą Irlandii jest Dublin.

 (1.2) Irlandia jest jedną z największych wysp w Europie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: irˈlãndʲja, AS: irlãndʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irlandczyk mos., Irlandka ż., irlandzkość ż., irlandzki mrz.

 przym. irlandzki

Wiktionary


irlandka

1. obywatelka Irlandii;
2. obywatelka Irlandii Północnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta narodowości irlandzkiej, obywatelka Irlandii; także. mieszkanka Irlandii Północnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ostatnim etapie Irlandka prześcignęła Amerykankę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: irˈlãntka, AS: irlãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irlandia ż., irlandzki mrz.

:: fm. Irlandczyk mos.

 przym. irlandzki

Wiktionary


irlandzki

przymiotnik od: Irlandia, Irlandia Północna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Irlandii lub Irlandczyków

 (1.2) odnoszący się do wyspy Irlandia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język celtycki używany przez Irlandczyków;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piłeś kiedyś irlandzkie piwo?

 (2.1) Irlandzki jest językiem celtyckim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: irˈlãnt͡sʲci, AS: irlãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irlandia ż., Irlandczyk mos., Irlandka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) iryjski

Wiktionary


irlandzkojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem irlandzkim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem irlandzkim

 (1.3) spisany, stworzony w języku irlandzkim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: irˈlãnt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: irlãnckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


irlandzkość

→ irlandzki


SJP.pl

Patrz:

irlandzki

irma

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Irma (imię)
  • MS „Irma” – statek wodny
  • Irma (Włochy) – miejscowość i gmina we Włoszech
  • Irmo (Tolkien) – Valar
  • Irma – piosenkarka z Kamerunu tworząca we Francji
  • Irma – huragan aktywny od 30.08.2017

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈirma, AS: irma

Wiktionary


irmina

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Irmina – imię żeńskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od zdrobnienia grupy imion rozpoczynających się na "irm" – od "irmen", co oznacza „czczony, szanowany”.

W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 5003 kobiety o imieniu Irmina nadanym jako imię pierwsze. Dla porównania, najczęściej nadane imię pierwsze – Anna – nosi 1 068 330 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Irmina wyprowadziła się do Nakła nad Notecią we wrześniu 1999 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: irˈmʲĩna, AS: irmʹĩna

Wiktionary


irmininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Irminy lub z nią związany


SJP.pl


irminka

zdrobnienie od: Irmina (imię żeńskie)


SJP.pl


irokeski

przymiotnik od: Irokez


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Irokezami, dotyczący Irokezów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irokez mos., Irokezka ż., irokez mrz.

Wiktionary


irokez

fryzura charakteryzująca się pasem dłuższych włosów, biegnących od górnej części czoła aż po kark, czasem krócej, popularna m.in. wśród punków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włosy ułożone w stojący grzebień, kojarzone z subkulturą punk

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Irokez – członek grupy Indiańskiej
  • Irokez – rodzaj fryzury

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prawdziwe punki noszą irokezy usztywnione białkiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈrɔkɛs, AS: irokes

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irokez m.

 przym. irokeski

Wiktionary


irokezi

plemię indiańskie


SJP.pl

Irokezi (nazwa własna: "Haudenosaunee") – liga plemion (Mohawków, Oneidów, Onondagów, Kajugów i Seneków, od września 1722 także Tuskarorów, a nieco później również 6 plemion kanadyjskich Wyandotów) Indian Ameryki Północnej zamieszkujących tereny na wschód od Wielkich Jezior i na południe od Rzeki św. Wawrzyńca, czyli północną część stanów Nowy Jork, Pensylwanii i Maine, niemal cały stan Vermont oraz południowe obszary kanadyjskich prowincji Quebec i Ontario.

Wikipedia


irokezka

Indianka Ameryki Północnej


SJP.pl


iron

bezbarwna ciecz o zapachu fiołków, występująca w korzeniach fiołków oraz kosaćców i wykorzystywana jako dodatek do olejków zapachowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. wzór chemiczny|C14H22O., bezbarwny, oleisty, pachnący fiołkami związek organiczny z grupy ketonów, stosowany jako składnik perfum

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iron – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Pikardia, w departamencie Aisne
  • Iron (ang. Iron Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Iron
  • Iron (ang. Iron Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie St. Francois
  • hrabstwo Iron (ang. Iron County) – w stanie Michigan
  • hrabstwo Iron (ang. Iron County) – w stanie Missouri
  • hrabstwo Iron (ang. Iron County) – w stanie Utah
  • hrabstwo Iron (ang. Iron County) – w stanie Wisconsin
  • Iron – album zespołu Ensiferum
  • Iron – singel Nicky'ego Romera i Calvina Harrisa
  • Iron – południowokoreański raper
  • Iron Maiden – brytyjski zespół heavymetalowy
  • SRWare Iron – przeglądarka internetowa bazująca na kodzie Google Chrome

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈirɔ̃n, AS: irõn

Wiktionary


iron.

skrót od: ironiczny, ironicznie (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ironicznie

Wiktionary


ironia

1. ukryta złośliwość, pogarda lub kpina wyrażona przy pomocy pozornej aprobaty;
2. ironia losu - nagły, niekorzystny obrót wypadków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zawoalowana drwina, szyderstwo lub złośliwość ukryte pod pozorną aprobatą;

Wiktionary

Ironia (grec. "εἰρωνεία" eironeía, dosłownie „przestawienie, pozorowanie“) – sposób wypowiadania się, oparty na zamierzonej niezgodności, najczęściej przeciwieństwie, dwóch poziomów wypowiedzi: dosłownego i ukrytego, np. w zdaniu "Jaka piękna pogoda" wypowiedzianym w trakcie ulewy. W klasycznej retoryce ironia stanowi jeden z tropów, jest zaliczana także do podstawowych kategorii w estetyce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „Nie spodziewałem się po tobie aż takiej hojności” – powiedział z ironią w głosie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈrɔ̃ɲja, AS: irõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ironista mos., ironistka ż., ironizowanie n.

:: zdrobn. ironijka ż.

 czas. ironizować ndk.

 przym. ironiczny

 przysł. ironicznie

Wiktionary


ironicznie

przysłówek sposobu

 (1.1) używając ironii; pozornie szczerze/prawdziwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rene odszedł z dużym ociąganiem, przekonując się raz jeszcze, jak ironicznie brzmi samo określenie „wolny związek" w stosunku do współżycia dwojga ludzi. Nie jest on chyba nigdy wolny — jak żaden ludzki związek, jeżeli ma być ludzki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirɔ̃ˈɲit͡ʃʲɲɛ, AS: irõńičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ironia ż., ironijka ż., ironista m., ironistka ż., ironizowanie n., ironiczność ż.

 czas. ironizować

 przym. ironiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szyderczo, drwiąco

Wiktionary


ironiczniej

stopień wyższy od przysłówka: ironicznie


SJP.pl


ironiczność

→ ironiczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest ironiczne; cecha tych, którzy są ironiczni

Wiktionary

Patrz:

ironiczny

Powiązane:

 rzecz. ironia ż.

 przym. ironiczny

 przysł. ironicznie

Wiktionary


ironiczny

żartobliwy z nutką złośliwości


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawierający ukryte szyderstwo, drwiący pod pozorem czegoś innego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozciągnął szeroko wargi we właściwym sobie dziwnym grymasie, wyrażającym ironiczną aprobatę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirɔ̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: irõńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ironia ż., ironijka ż., ironizowanie n., ironista m., ironistka ż., ironiczność ż.

 czas. ironizować ndk.

 przysł. ironicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kąśliwy, sarkastyczny, zgryźliwy, złośliwy, kpiarski, kpiący, sardoniczny, szyderczy, uszczypliwy, zjadliwy; książk. kostyczny, prześmiewczy

Wiktionary


ironista

osoba drwiąca, ironizująca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ktoś, kto często zachowuje się ironicznie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirɔ̃ˈɲista, AS: irõńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ironia ż., ironijka ż., ironizowanie n.

:: fż. ironistka ż.

 czas. ironizować ndk.

 przym. ironiczny

 przysł. ironicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prześmiewca

Wiktionary


ironistka

→ ironista


SJP.pl

Patrz:

ironista

ironizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wypowiadanie się o czymś z ironią, z przekąsem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ironia ż., ironijka ż., ironista m., ironistka ż.

 czas. ironizować

 przym. ironiczny

 przysł. ironicznie

Wiktionary


ironizować

wypowiadać się z ironią, sarkazmem


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) mówić o czymś w sposób ironiczny / z ironią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirɔ̃ɲiˈzɔvat͡ɕ, AS: irõńizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ironia ż., ironijka ż., ironista m., ironistka ż., ironizowanie n.

 przym. ironiczny

 przysł. ironicznie

Wiktionary


irpień

Irpiń;
1. miasto na Ukrainie;
2. rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Dniepru


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Ukrainie w obwodzie kijowskim, położone nad rzeką Irpienią (2.1) ;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub żeński, nazwa własna

 (2.1) geogr. rzeka w Ukrainie, prawy dopływ Dniepru;

Wiktionary

Irpień ( Ірпінь, "Irpiń") – miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, w rejonie buczańskim; leży w aglomeracji kijowskiej; liczy 63 tys. mieszkańców (2024).

Irpień leży na lewym brzegu Irpienia i prawym brzegu Buczy, na północny zachód od Kijowa i na południe od Buczy, na północ od której znajduje się port lotniczy Kijów-Hostomel. Znajduje tu się stacja kolejowa Irpień, położona na linii Kijów – Korosteń – Kowel.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. irpieński

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) hist. war. Irpeń

Wiktionary


irpieński

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Irpienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irpień mrz./ż.

Wiktionary


irpiń

Irpień;
1. miasto na Ukrainie;
2. rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Dniepru


SJP.pl


irq

skrót od: Interrupt Request, w informatyce: kanał przesyłania informacji między urządzeniami komputera a jego procesorem


SJP.pl


irracjonalista

osoba myśląca irracjonalnie, nie tłumacząca i nie postrzegająca w realny sposób


SJP.pl


irracjonalistka

→ irracjonalista


SJP.pl

Patrz:

irracjonalista

irracjonalistyczny

→ irracjonalizm


SJP.pl

Patrz:

irracjonalizm

irracjonalizm

1. kierowanie się czymś pozarozumowym, wiarą, intuicją, odruchem itp.;
2. w filozofii: założenie o niemożności rozumowego poznania rzeczywistości


SJP.pl

Irracjonalizm ( irrationalis – nierozumowy) – pogląd filozoficzny głoszący, że rzeczywistości nie da się poznać w racjonalny sposób, przypisujący najwyższą wartość pozarozumowym środkom poznawczym.

Irracjonalizm był postawą typową dla romantyzmu i modernizmu. Henri Bergson uważał, że człowiek ma do dyspozycji dwie władze poznawcze: intelekt i intuicję, stawiając wyżej intuicję.

Wikipedia


irracjonalnie

przysłówek sposobu

 (1.1) w sposób irracjonalny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirːat͡sʲjɔ̃ˈnalʲɲɛ, AS: i•racʹi ̯õnalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. irracjonalny

 rzecz. irracjonalność

Wiktionary


irracjonalność

→ irracjonalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest irracjonalne

Wiktionary

Ir

Wikipedia

Patrz:

irracjonalny

Powiązane:

 przym. irracjonalny

 przysł. irracjonalnie

Wiktionary


irracjonalny

nieracjonalny, nieuzasadniony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) sprzeczny z rozumem, rozsądkiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Negowano również możliwość stosowania teorii w odniesieniu do sprawców przestępstw irracjonalnych, przypadkowych i kompulsywnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirːat͡sʲjɔ̃ˈnalnɨ, AS: i•racʹi ̯õnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. irracjonalizm m., irracjonalność ż.

 przysł. irracjonalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieracjonalny, bezsensowny, niedorzeczny, niepojęty, niezrozumiały, nielogiczny, nierozsądny

Wiktionary


irradiacja

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • irradiacja (fizyka)
  • irradiacja (medycyna)
  • irradiacja (przetwórstwo żywności) − potoczne określenie radiacyjnego utrwalania żywności

Wikipedia


irraser

laser generujący podczerwień


SJP.pl


irrealis

w gramatyce: jeden z okresów warunkowych, mający zastosowanie w sytuacji, gdy mówiący chce zaznaczyć, że warunek przez niego wyrażony jest niezgodny z rzeczywistością, a tym samym i następnik się nie spełnia


SJP.pl


irrealizm

1. brak poczucia rzeczywistości; odrzeczywistnienie;
2. w filozofii: koncepcja, według której nierzeczywistość istnieje równie realnie jak rzeczywistość;
3. w literaturze: odnoszenie się do świata baśniowego, snów, magii


SJP.pl


irrealny

nierzeczywisty; nierealny


SJP.pl


irredenta

1. dążenie niepodległościowe;
2. ruch polityczny we Włoszech


SJP.pl

Ir

Wikipedia


irredentysta

członek, zwolennik irredenty


SJP.pl


irredentystka

→ irredentysta


SJP.pl

Patrz:

irredentysta

irredentystyczny

dążący do wyzwolenia narodowego; niepodległościowy


SJP.pl


irredentyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. irredenta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. irredentysta m., irredentystka ż.

 przym. irredentystyczny

Wiktionary


irrelewantny

nieistotny, nieposiadający uzasadnienia


SJP.pl


irszany

pokryty irchą (miękką skórą, rodzajem dwustronnego zamszu), oprawiony irchą (np. gąbka irszana), zrobiony z irchy lub w jakiś inny sposób związany z taką skórą; irchowy


SJP.pl


irszawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto powiatowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy, położone u południowych stoków Karpat, nad rzeczką Irszawką;

Wiktionary

Irszawa (ukr. Іршава, ros. i rus. Иршава, węg. "Ilosva", czes. i słow. "Iršava", jid. אָרשעווע /Orszewe/) – miasto na Ukrainie, w obwodzie zakarpackim, w rejonie chuściańskim, siedzibahromady Irszawa.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. irszawski

Wiktionary


irszawski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Irszawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irszawa ż.

Wiktionary


irtyski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Irtyszem, dotyczący Irtysza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obskie i irtyskie zbiorniki oraz zasoby wodne omawianego obszaru zasilają nie tylko turbiny wielu nowych radzieckich elektrowni: tiumeńskiej, jermakowskiej, pietropawłowskiej, ekibastuskiej, buchtarmińskiej czy nowosybirskiej, lecz również zasilają i zaopatrują w wodę centra przemysłowe zachodniej Syberii oraz ważniejsze ośrodki gospodarcze Kazachstanu.

 (1.1) Tak samo u Ostiaków irtyskich: wiosną mężczyźni, tam gdzie zajmują się rybołówstwem, przebywają sami w zbudowanych po temu chatach, kobiety pozostają w stałych domostwach, mężowie odwiedzają je od czasu do czasu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irtysz mrz.

Wiktionary


irtysz

rzeka w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, północno-wschodnim Kazachstanie i zachodnich Chinach, lewy dopływ Obu;

Wiktionary

Zobacz też: Irtysz (rakieta).

Irtysz (ros. Иртыш; kaz. Ертіс, "Jertys"; 额尔齐斯河 "É’ěrqísī Hé") – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w północno-wschodnim Kazachstanie i w zachodnich Chinach. Lewy dopływ Obu.

Długość – 4248 km, powierzchnia zlewni – 1643 tys. km², średni przepływ u ujścia – 2830 m³/s. Żeglowna na odcinku ponad 3600 km. Obfita w ryby. Wykorzystywana do nawadniania.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. irtyski

Wiktionary


iruś

zdrobnienie od: Ireneusz (imię męskie); Irek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Ireneusz

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Irusia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chrzestna podarowała Irusiowi nowe puzzle.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ireneusz mos., Ireczek mos., Irek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Irek, Ireczek

Wiktionary


irving

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • David Irving – brytyjski pisarz i publicysta, autor szeregu książek o tematyce historycznej, jeden z czołowych negacjonistów.
  • John Irving – amerykański pisarz i scenarzysta filmowy
  • Washington Irving – amerykański pisarz i historyk
  • Irving – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Montgomery
  • Irving – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Dallas
  • Irving – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Jackson
  • Irving (ang. Irving Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Montgomery
  • Irving (ang. Irving Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Brown
  • Irving (ang. Irving Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Barry
  • Irving (ang. Irving Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Kandiyohi
  • Irving (ang. Irving Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Faulk
  • Irving (ang. Irving Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Jackson

Wikipedia


irwingia

okrytonasienna roślina tropikalna posiadająca jadalne owoce i tłuszcze stosowane przy produkcji czekolad i oleju roślinnego


SJP.pl


irwingianin

członek protestanckiej grupy wyznaniowej założonej w 1825 roku przez Edwarda Irvinga


SJP.pl


iryd

pierwiastek chemiczny o symbolu Ir


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77;

Wiktionary

Iryd (Ir, iridium) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa "iris" oznaczającego tęczę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma iryd?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈirɨt, AS: iryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iryda ż., Irydion mos., Iris ż., irydowanie n.

 przym. irydowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Ir

Wiktionary


iryda

w mitologii greckiej: posłanka bogów (głównie Zeusa i Hery) do ludzi, uosobienie tęczy; Iris


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitgr. zob. Iris.

 (1.2) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iryda – imię żeńskie
  • Iryda (Iris) – w mitologii greckiej bogini i uosobienie tęczy, boska posłanka
  • MS Iryda – statek wodny
  • PZL I-22 Iryda – polski samolot szkolno-bojowy
  • Irydion – strona ujednoznaczniająca
  • Iris – strona ujednoznaczniająca
  • Irys – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iryda jako bogini tęczy rozpina ów cudny łuk siedmiobarwny, co ziemię łączy z niebem.

 (1.2) Jedna z moich koleżanek biurowych ma na imię Iryda.

 (1.2) Irydy imieniny obchodzą 5 maja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈrɨda, AS: iryda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iryd mrz., irydowość ż., iryzacja ż. iryzowanie n., Iris ż., irys mrz./mzw., irysek mrz./mzw., irysowość ż.

:: zdrobn. Irydzia ż., Irydeczka ż., Irydusia ż.

 czas. iryzować ndk.

 przym. Irydzin, Irydowy, Irydeczkowy, Irydusin, Irydusiowy, irydowy, irysowy

 zob. Irydion.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Iris, Irys, Taumantyda

 (1.2) zdrobn. Irydzia, Irydeczka, Irydusia

Wiktionary


irydektomia

okulistyczny zabieg operacyjny stosowany w leczeniu jaskry, polegający na wycięciu tęczówki oka przy jego podstawie


SJP.pl

Irydektomia – okulistyczny zabieg operacyjny polegający na udrożnieniu kąta przesączania poprzez przypodstawne wycięcie tęczówki oka, stosowany w leczeniu jaskry o zamkniętym kącie przesączania.

Wikipedia


irydiany

taki jak w "Irydionie"


SJP.pl


irydiologia

dział medycyny alternatywnej zajmujący się oceną stanu zdrowia człowieka za pomocą analizy tęczówki oka; irydologia, irydodiagnostyka


SJP.pl


irydion

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Irydion – imię męskie
  • Irydion – dramat Zygmunta Krasińskiego
  • Irydion – polska grupa muzyki tożsamościowej i rocka
  • Iryda – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój dziadek ze strony matki ma na imię Irydion.

 (1.1) Irydionowie imieniny obchodzą 19 kwietnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈrɨdʲjɔ̃n, AS: irydʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irydionowa ż., Irydionówna ż., Irydionostwo lm m., Iryda ż., Irydzia ż., Irydeczka ż., Irydusia ż., iryd mrz., irydowość ż., iryzacja ż., iryzowanie n., Iris ż., irys mrz./mzw., irysek mrz./mzw., irysowość ż.

:: zdrobn. Irydionek mos.

 czas. iryzować ndk.

 przym. Irydionowy, Irydionkowy, Irydzin, Irydeczkin, Irydusin, irydowy, irysowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Irydionek

Wiktionary


irydodiagnostyka

dział medycyny alternatywnej zajmujący się oceną stanu zdrowia człowieka za pomocą analizy tęczówki oka; irydiologia, irydologia


SJP.pl


irydolog

specjalista w zakresie irydologii


SJP.pl


irydologia

dział medycyny alternatywnej zajmujący się oceną stanu zdrowia człowieka za pomocą analizy tęczówki oka; irydiologia, irydodiagnostyka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dział paramedycyny zajmujący się kompleksową oceną stanu zdrowia na podstawie wyglądu tęczówki;

Wiktionary

Te

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Polsce irydologia rozwinęła się dopiero na początku lat 90..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. irydolog mos./ż.

 przym. irydologiczny

Wiktionary


irydologiczny

→ irydologia


SJP.pl

Patrz:

irydologia

irydotomia

irydotomia laserowa - okulistyczny zabieg operacyjny, polegający na przecięciu tęczówki, stosowany przy jaskrze z wąskim, zamykającym się kątem przesączania


SJP.pl


irydowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) chem. reakcja chemiczna wprowadzenia atomu irydu do cząsteczki związku chemicznego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iryd mrz.

 czas. irydować ndk.

 przym. irydowy

Wiktionary


irydowy

→ iryd


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od iryd

Wiktionary

Patrz:

iryd

Wymowa:

IPA: ˌirɨˈdɔvɨ, AS: irydovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iryd mrz., Iryda ż., Irydion mos., Iris ż., irydowanie n.

Wiktionary


irydyna

organiczny związek chemiczny o trujących właściwościach


SJP.pl

Irydyna – organiczny związek chemiczny z grupy izoflawonów należących do grupy flawonoidów. Jest 7-glikozydem irygeniny. Może być wyizolowana z kilku gatunków kosaćców, w tym z kosaćca bródkowego i kosaćca różnobarwnego ("Iris versicolor"). Związek ten jest toksyczny, stąd też te rośliny są trujące dla ludzi i zwierząt. Związku nie należy mylnie zaliczać do grupy irydoidów.

Wikipedia


irygacja

1. sztuczne nawadnianie pól
2. zabieg leczniczy lub higieniczny polegający na przepłukiwaniu jamy ciała (pochwy, odbytnicy) ciepłą wodą lub roztworem leku


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zabieg przeprowadzany w celach leczniczych lub higienicznych polegający na przepłukiwaniu jamy ciała (np. pochwy, odbytnicy, nosa) roztworem leku lub ciepłą wodą;

 (1.2) roln. sztuczne nawadnianie pól;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • irygacja – sztuczne nawadnianie w rolnictwie
  • irygacja – przepłukiwanie jelit
  • Irygator
  • Pola irygacyjne

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. irygator m., irygowanie n.

 czas. irygować ndk.

 przym. irygacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nawadnianie

Wiktionary


irygacyjny

związany z irygacją


SJP.pl


irygator

przyrząd medyczny do przepłukiwania jam ciała


SJP.pl

Irygator – urządzenie do przepłukiwania jamy ustnej, jelit, pochwy lub innych jam ciała przy użyciu wody lub roztworu leku.

Wikipedia


irygować

1. sztucznie nawadniać uprawy rolne;
2. przepłukiwać jamę ciała w celach leczniczych lub higienicznych


SJP.pl


iryjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. mieszkaniec Irlandii pochodzenia celtyckiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Następnie zaatakowała szykującego się do ostatecznej rozprawy z powalonym Iryjczykiem wroga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ir mos.

:: fż. Iryjka ż.

 przym. iryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ir

Wiktionary


iryjka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. mieszkanka Irlandii pochodzenia celtyckiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Iryjka była wyprostowana jak trzcina, smukła i wytrzymała..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ir mos.

:: fm. Iryjczyk m.

 przym. iryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Irlandka

Wiktionary


iryjski

rzadko: związany z Irlandią; irlandzki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Iryjczykami, dotyczący Iryjczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język z grupy goidelskiej języków celtyckich;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stopniowo władzę Briana uznały niemal wszystkie plemięemiona iryjskie, a nawet szereg osiedli skandynawskich.

 (2.1) Celtowie z Irlandii używali iryjskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ir mos., Iryjczyk mos., Iryjka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) irlandzki

Wiktionary


irys

1. bylina o wąskich liściach i barwnych kwiatach kosaciec;
2. rodzaj cukierka;
3. odmiana ziemniaka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. pot. kosaciec, roślina kwiatowa;

 (1.2) bot. kwiat irysa (1.1)

 (1.3) spoż. mleczny cukierek o kwadratowym kształcie

 (1.4) poligr. druk tęczowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • irys (kosaciec) – rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych
  • Irys (Iris, Iryda) – w mitologii greckiej bogini i uosobienie tęczy, posłanka bogów, pokojówka Hery
  • Irys – południowokoreański serial sensacyjny
  • Irys – obraz Vincenta van Gogha
  • Irysy – obraz Vincenta van Gogha
  • Mgławica Irys – mgławica refleksyjna w gwiazdozbiorze Cefeusza
  • IRYS 2000 – rodzina polskich wozów dowodzenia
  • Żółty irys – opowiadanie autorstwa Agathy Christie
  • Iris – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈirɨs, AS: irys

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. irysek m.

 przym. irysowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kosaciec

Wiktionary


irysek

zdrobnienie od: irys


SJP.pl


irysowy

związany z irysem


SJP.pl


irytacja

stan rozdrażnienia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stan rozdrażnienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwuzłotówka wpadła do szczeliny między kostkami brukowymi i ku irytacji chłopczyka nie dała się wydłubać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirɨˈtat͡sʲja, AS: irytacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. irytować

 rzecz. irytowanie n.

 przym. irytujący

Wiktionary


irytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|irytować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirɨtɔˈvãɲɛ, AS: irytovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. irytować

 rzecz. irytacja ż.

 przym. irytujący

Wiktionary


irytować

denerwować, drażnić, gniewać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) drażnić, denerwować kogoś

czasownik zwrotny niedokonany irytować się

 (2.1) denerwować się, wpadać w irytację

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najbardziej irytują mnie rozpieszczone, wrzeszczące dzieciaki w autobusie.

 (2.1) Adam irytuje się, gdy jego syn puszcza głośno techno w swoim pokoju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌirɨˈtɔvat͡ɕ, AS: irytovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. irytacja ż., irytowanie n.

 ims. irytujący

 przysł. irytująco

 przym. irytujący

Wiktionary


irytujący

nieznośny, wprowadzający w gniew, drażniący


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) psych. taki, który irytuje; wywołujący rozdrażnienie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozmowa z następczynią Agaty okazała się irytująca i nie dająca nadziei na właściwe zmiany.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. irytacja ż., irytowanie n., irytującość ż.

 czas. irytować ndk., poirytować dk.

 przysł. irytująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drażniący, dokuczliwy, frustrujący, niemiły, uciążliwy

Wiktionary


iryzacja

mienienie się barwami tęczy cienkich warstw różnych substancji (np. oleju na wodzie) powstające w wyniku interferencji światła białego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zjawisko optyczne polegające na powstawaniu tęczowych barw;

Wiktionary

Ir

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Iris ż., Iryda ż., Irydion mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tęczowanie

Wiktionary


iryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|iryzować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieiryzowanie n., Iris ż., Iryda ż., Irydion mos.

 czas. iryzować ndk.

Wiktionary


iryzować

mienić się barwami tęczy


SJP.pl


iryzyna

fruktan występujący w irysach


SJP.pl


irzyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Albin F. Irzyk (1917–2018) – generał brygady armii amerykańskiej, uczestnik II wojny światowej i wojny w Wietnamie
  • Damian Irzyk (ur. 1978) – polski dyplomata i urzędnik państwowy
  • Franciszek Irzyk (1879–1940) – polski przemysłowiec, wiceprezydent Lwowa w II Rzeczypospolitej, ofiara zbrodni katyńskiej

Wikipedia


irzykowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Irzykowski – polski urzędnik
  • Karol Irzykowski – polski krytyk literacki i filmowy, poeta, prozaik, dramaturg, teoretyk filmu, tłumacz, szachista

Wikipedia


irządzanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Irządz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irządze nmos.

:: fż. irządzanka ż.

 przym. irządzki

Wiktionary


irządzanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Irządz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irządze nmos.

:: fm. irządzanin m.

 przym. irządzki

Wiktionary


irządze

1. wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim;
2. wieś w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Irządze – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Jemielno
  • Irządze – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Irządze
  • Irządze – gmina wiejska w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim
  • Irządze – zlikwidowany przystanek kolejowy i ładownia.
  • Irządze – dawna gromada w powiecie włoszczowskim w województwie kieleckim

Wikipedia


irządzki

→ Irządze


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Irządz

Wiktionary

Patrz:

Irządze

Powiązane:

 rzecz. Irządze nmos., irządzanin m., irządzanka ż.

Wiktionary


is

Intelligence Service, brytyjska służba wywiadowcza


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • IS (Iosif Stalin) – seria radzieckich czołgów ciężkich: IS-1, IS-2, IS-3, IS-4, IS-7, IS-8
  • IS – radziecki projekt broni antysatelitarnej
  • Państwo Islamskie (ang. Islamic State, IS) – dżihadystyczna organizacja terrorystyczna, quasi-państwo
  • IS – kod przypisany Islandii według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  • Lexus IS – samochód osobowy

Wikipedia


isa

Industry Standard Architecture


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

 (1.1) rel. hist. imię Jezusa Chrystusa w islamie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Isa – arabskie imię Jezusa
  • Isa – władca turecki w latach 1402-1403
  • Isa – album muzyczny norweskiego zespołu Enslaved
  • MS „Isa” – polski statek
  • Isa – miasto w Japonii w prefekturze Kagoshima.
  • Isa – amerykański thriller sci-fi z 2014 roku
  • ISA
  • Issa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W islamie Jezus – po arabsku Isa – postrzegany jest jako prorok, a nie Syn Boży ani Bóg w jednej z trzech postaci. W Koranie wymienia się go z imienia aż 25 razy, sześciokrotnie zaś nadaje mu tytuł Mesjasz (albo Chrystus – w zależności, którym przekładem Koranu się posługujemy). Mówi się o nim także: Posłaniec i Prorok, a przede wszystkim Słowo i Duch Boży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈisa, AS: isa

Wiktionary


isaac

[czytaj: izaak] obce imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Isaac Newton – angielski fizyk, matematyk, astronom;
  • Isaac Isaacs – australijski prawnik i polityk;
  • Isaac – postać z cyklu mang i Anime Rycerze Zodiaku;
  • Międzynarodowe Stowarzyszenie Komunikacji Wspomagającej i Alternatywnej - ISAAC;
  • Izaak
  • Ophain-Bois-Seigneur-Isaac

Wikipedia


isaak

obce imię męskie


SJP.pl

Isaak właśc. Isaak Guderian (ur. 31 stycznia 1995 w Minden) – niemiecki piosenkarz. Reprezentant Niemiec w 68. Konkursie Piosenki Eurowizji (2024).

Wikipedia


isabel

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Izabela – imię żeńskie
  • Isabel – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Barber
  • Isabel – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Dewey
  • Isabel (ang. Isabel Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Fulton
  • Isabel (ang. Isabel Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Benson
  • Isabel – tytuł płyty szwedzkiego zespołu Arcana

Wikipedia


isabella

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Isabella – jednostka osadnicza w stanie Oklahoma, w hrabstwie Major
  • Isabella (ang. Isabella Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Isabella
  • hrabstwo Isabella (ang. Isabella County) – hrabstwo w stanie Michigan
  • Isabella (księżniczka Danii)
  • isabella – hybrydowa odmiana winorośli
  • Isabella – album grupy muzycznej Die Flippers, wydany w roku 2002
  • Isabella – wieś w Estonii, w prowincji Hiuma, w gminie Kõrgessaare
  • Isabella – krater uderzeniowy na powierzchni Wenus

Wikipedia


isabelle

Isabelle – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Wisconsin, w hrabstwie Pierce.

Wikipedia


isagoga

nauka wstępna, zwłaszcza do studiowania Biblii; isagogika


SJP.pl


isagogika

nauka wstępna, zwłaszcza do studiowania Biblii; isagoga


SJP.pl


isak

nazwisko


SJP.pl


isakiewicz

nazwisko


SJP.pl


isakowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Izaak Mikołaj Isakowicz
  • Leon Isakowicz
  • Tadeusz Isakowicz-Zaleski

Wikipedia


isakowski

nazwisko


SJP.pl


isbn

(z angielskiego: International Standard Book Number) międzynarodowy znormalizowany numer książki


SJP.pl


ischemia

niedokrwienie całości lub części narządu wskutek skurczu naczyń krwionośnych


SJP.pl


ischemiczny

→ ischemia


SJP.pl

Patrz:

ischemia

ischialgia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. zob. rwa kulszowa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: isˈxʲjalʲɟja, AS: isχʹi ̯alʹǵi ̯a

Wiktionary


ischias

ból nerwu kulszowego przebiegający od okolicy lędźwiowo-krzyżowej do pośladka oraz kończyny dolnej aż do palców stopy; rwa kulszowa


SJP.pl


ischiasowy

przymiotnik od: ischias


SJP.pl


ischuria

chorobowe zjawisko oddawania moczu drobnymi kroplami, pomimo olbrzymiego pęcherza wypełnionego zalegającym moczem; paradoksalne oddawanie moczu


SJP.pl


isdn

skrót od: Integrated Services Digital Network; sieć telefoniczna oparta na technologiach cyfrowych


SJP.pl


iser

imię męskie


SJP.pl


iset

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydrol. rzeka w Rosji. lewy dopływ Tobołu; przepływa przez terytorium obwodu swierdłowskiego, kurgańskiego i tiumeńskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iset – bogini egipska
  • Iset – żona egipskiego faraona Totmesa II
  • Iset – średnia córka faraona Amenhotepa III i królowej Teje
  • Iset – żona faraona Ramzesa III i matka Ramzesa VI
  • Iset – rzeka w Rosji
  • Iset – jezioro w Rosji
  • Iset – osiedle typu miejskiego w Rosji

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Iset', Isiet'

Wiktionary


isfahan

rodzaj kobierca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Iranie, położone w oazie na Wyżynie Irańskiej, u stóp łańcucha górskiego Zagros;

 (1.2) geogr. adm. ostan w środkowym Iranie, którego stolicą jest Isfahan (1.1);

Wiktionary

Isfahan ( ‏اصفهان‎, translit. "Eşfahān", transkryp. "Esfahan"; historycznie także jako "Ispahan", starop. "Aspadāna", średniop. "Spahān") – trzecie co do wielkości miasto Iranu, położone ok. 340 km na południe od Teheranu. Stolica prowincji o tej samej nazwie. Populacja 1 547 164 mieszkańców (2026).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Teherańczycy szczególnie dużo miejsca poświęcają w swoich opowieściach obywatelom Szirazu i Isfahanu. Tych pierwszych kochają tych drugich nienawidzą. Isfahańczycy mają opinię zbyt pewnych siebie, przekonanych o swojej wyższości, niezbyt uprzejmych, zakochanych w pieniądzach, wyjątkowo skąpych i konserwatywnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: isˈfaxãn, AS: isfaχãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. isfahańczyk mos., isfahanka ż., isfahan mrz.

 przym. isfahański

Wiktionary


isfahanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Isfahanu; kobieta z tego miasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Isfahan mrz., isfahan mrz.

:: fm. isfahańczyk mos.

 przym. isfahański

Wiktionary


isfahańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Isfahanu; osoba z tego miasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teherańczycy szczególnie dużo miejsca poświęcają w swoich opowieściach obywatelom Szirazu i Isfahanu. Tych pierwszych kochają tych drugich nienawidzą. Isfahańczycy mają opinię zbyt pewnych siebie, przekonanych o swojej wyższości, niezbyt uprzejmych, zakochanych w pieniądzach, wyjątkowo skąpych i konserwatywnych.

 (1.1) W 1387 r. zbuntowali się isfahańczycy w Persji południowej. I tym razem barbarzyński wódz stłumił rebelię zaś każdemu ze swoich wojowników kazał wrócić z głową jednego Persa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Isfahan mrz., isfahan mrz.

:: fż. isfahanka ż.

 przym. isfahański

Wiktionary


isfahański

→ Isfahan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Isfahanem, dotyczący Isfahanu

Wiktionary

Patrz:

Isfahan

Powiązane:

 rzecz. Isfahan mrz., isfahańczyk mos., isfahanka ż., isfahan mrz.

Wiktionary


ishikawa

Ishikawa (jap. 石川町 Ishikawa-machi) – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Fukushima. Według danych na rok 2020 miejscowość zamieszkiwało 14 644 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wyniosła 126,6 os./km².

Wikipedia


ishinomaki

Ishinomaki (jap. 石巻市 Ishinomaki-shi) – miasto w Japonii (prefektura Miyagi), na wyspie Honsiu ("Honshū"), nad Oceanem Spokojnym.

Ma powierzchnię 554,55 km². W 2020 r. mieszkało w nim 140 151 osób, w 56 624 gospodarstwach domowych (w 2010 r. 160 826 osób, w 57 796 gospodarstwach domowych).

Wikipedia


isia

zdrobnienie od: Weronika, Monika, Dominika, Jadwiga, Agnieszka (imiona żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) infantylne zdrobnienie od imienia Weronika

 (1.2) infantylne zdrobnienie od imienia Jadwiga

 (1.3) infantylne zdrobnienie od imienia Agnieszka

 (1.4) infantylne zdrobnienie od imienia Dominika

 (1.5) infantylne zdrobnienie od imienia Monika

 (1.6) infantylne zdrobnienie od imienia Oliwia

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Isia – dziecięce lub poufałe zdrobnienie od imion Jadwiga, Dominika, Agnieszka i Weronika
    • Isia – Agnieszka Radwańska
    • Isia – postać literacka z dramatu Wesele, wzorowana na Jadwidze Tetmajer-Naimskiej
  • Isia (łac.) – rodzaj motyli z podrodziny niedźwiedziówkowatych
  • Isia (łac.) – rodzaj grzybów z rzędu Sordariales
  • Krystyna Kabzińska ps. „Isia” – chemiczka, uczestniczka powstania warszawskiego, podporucznik Wojska Polskiego
  • Jadwiga Podrygałło ps. „Isia” – uczestniczka powstania warszawskiego, porucznik Armii Krajowej
  • Irena Kubicka ps. „Isia” – sanitariuszka powstania warszawskiego, po II wojnie światowej zakonnica
  • Hanna Ewelina Sokołowska ps. „Isia” – sanitariuszka powstania warszawskiego, po II wojnie światowej skazana na karę śmierci
  • ISIA (ang. International Ski Instructors Association) – Międzynarodowe Stowarzyszenie Instruktorów Narciarstwa
  • ISIA (wł. Istituto superiore per le industrie artistiche) – uniwersytecki instytut wzornictwa przemysłowego we Włoszech (w Rzymie, Florencji, Faenzy i Urbino)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Monisia ż.

Wiktionary


isis

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = polit. Państwo Islamskie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Isis Gee (wł. Tamara Diane Gołębiowska) – pseudonim amerykańskiej wokalistki
  • Isis Kischka – francuski malarz
  • Isis – piosenka Boba Dylana z albumu Desire
  • Isis – amerykański zespół muzyczny
  • Isis – planetoida o numerze katalogowym 42
  • „Isis” (HMS „Isis”) – okręt Royal Navy
  • Isis (Iset, Iszet, Izyda) – w mitologii egipskiej bogini płodności i opiekunka rodzin
  • Isis (Toyota Isis) – japoński samochód kompaktowy
  • Isis-Sothis (lub Isis-Sothis-Hathor) – pomniejsze bóstwo egipskie
  • Isis/Pig Destroyer – minialbum o charakterze splita wydany w 2000 roku
  • ISIS – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ataki w Iranie pokazują, że ISIS może uderzyć w zupełnie przeciwnym kierunku.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PI, IS, Daesh

Wiktionary


isk

grupa pszczół zwiadowczych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • kod ISO 4217 korony islandzkiej
  • International School of Kraków
  • Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa im. Szczepana Pieniążka
  • Internationaler Sozialistischer Kampfbund

Wikipedia


iskander

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) spolszczona arabska wersja męskiego imienia Aleksander

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (2.1) astr. planetoida nr 5615 z pasa głównego asteroid;

 (2.2) wojsk. typ rosyjskiego pocisku balistycznego krótkiego zasięgu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iskander – imię męskie, arabska wersja imienia Aleksander
  • 9K720 Iskander – rosyjski pocisk balistyczny
  • (5615) Iskander – planetoida

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Iskandar m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Iskandar

Wiktionary


iskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|iskać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈskãɲɛ, AS: iskãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. iskać

 rzecz. odiskanie n.

Wiktionary


iskać

wybierać coś, zwłaszcza robactwo, z włosów lub piór


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) usuwać pasożyty żyjące we włosach ludzi lub sierści zwierząt poprzez wyszukiwanie i łapanie (wyskubywanie) ich palcami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zoo widzieliśmy, jak szympansy iskają się nawzajem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈiskat͡ɕ, AS: iskać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odiskanie n., iskanie n.

Wiktionary


iskiereczka

zdrobnienie od: iskierka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: iskierka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌisʲcɛˈrɛt͡ʃka, AS: isʹḱerečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iskra ż., iskierka ż.

 czas. iskrzyć

Wiktionary


iskierka

zdrobnienie od: iskra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: iskra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈsʲcɛrka, AS: isʹḱerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iskra ż.

:: zdrobn. iskiereczka ż.

 czas. iskrzyć

 przym. iskrowy

Wiktionary


iskierkowy

przymiotnik od: iskierka


SJP.pl


iskiernik

przyrząd składający się z dwóch oddzielonych dielektrykiem diod, między którymi przeskakuje iskra


SJP.pl

Iskiernik – aparat elektryczny (lub część innego aparatu) zbudowany z dwóch elektrod przedzielonych izolatorem gazowym lub cieczowym. W takim układzie przy przekroczeniu pewnej wartości napięcia na zaciskach tzw. napięcia zapłonu rezystancja wewnętrzna iskiernika gwałtownie maleje i zaczyna przewodzić prąd.

Wikipedia


iskra

rozżarzona cząstka płonącego ciała, która oderwała się od całości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rozżarzona cząstka płonącego ciała oddzielająca się od całości

 (1.2) przen. człowiek ruchliwy, szybki, zwinny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • rozżarzona, często także płonąca, niewielka część ciała oddzielająca się od całości
  • iskra elektryczna (wyładowanie iskrowe)
  • Andrzej Iskra (1946–1991) – polski muzyk
  • Andrzej Iskra (1956–2013) – polski samorządowiec
  • „Iskra” – gazeta rosyjskich socjaldemokratów (1900–1905)
  • „Iskra” – pismo konspiracyjne Konfederacji Narodu (1944)
  • PZL TS-11 Iskra – samolot
  • SFM M14 Iskra – prototyp polskiego motocykla
  • ORP „Iskra” – 2 żaglowce szkolne Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej Polskiej:
    • ORP „Iskra” (w służbie 1928–1977) – szkuner gaflowy, dawniej brytyjski „St. Blanc”, podczas II wojny światowej wypożyczony Królewskiej Marynarce Wojennej Wielkiej Brytanii (Royal Navy) służył jako okr...
    • ORP „Iskra” (w służbie od 1982) – barkentyna gaflowo-bermudzka projektu B79/II
  • Iskra – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Proch zapalał się od iskry z krzoski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈiskra, AS: iskra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skra ż., iskrzenie n., zaiskrzenie n., iskrzyk m., iskrownik m., skrzenie n., iskiernik m.

:: zdrobn. iskierka ż., iskiereczka ż.

 czas. iskrzyć ndk., zaiskrzyć dk., skrzyć się ndk.

 przym. iskrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. skra

Wiktionary


iskrochron

urządzenie zabezpieczające przed wydobywaniem się iskier; odiskiernik; odiskrownik


SJP.pl


iskrownik

część instalacji zapłonowej silników tłokowych służąca do wytwarzania prądu elektrycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie do wytwarzania iskry zapłonowej

Wiktionary

Iskrownik – urządzenie do generowania iskier elektrycznych (np. do zapłonu w silnikach).

Iskrownik elektromagnetyczny składa się z jednej lub kilku cewek oraz przerywacza i kondensatora. Prąd płynący w cewce wytwarza pole magnetyczne. Przerwanie przepływu prądu powoduje zanik pola magnetycznego, który to wywołuje siłę elektromotoryczną indukcji, co daje impuls wysokiego napięcia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. iskra ż.

 czas. iskrzyć

Wiktionary


iskrownikowy

przymiotnik od: iskrownik


SJP.pl


iskrowy

związany z iskrą


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący iskry, związany z iskrą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iskra ż., iskierka ż.

 czas. iskrzyć

Wiktionary


iskrzasty

1. żarzący się, pełen iskier;
2. skrzący się, migocący


SJP.pl


iskrzycki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Iskrzycki (1842-1910), adwokat, polityk
  • Andrzej Iskrzycki (1951-), hokeista
  • Kazimierz Iskrzycki (1952-), hokeista
  • Maksymilian Iskrzycki (1837-1891), filolog klasyczny
  • Mateusz Iskrzycki (1986-), hokeista
  • Tadeusz Iskrzycki (1872-1913), adwokat

Wikipedia


iskrzyczyn

Iskrzyczyn (niem. "Iskritschin" lub "Iskrzitschin") – wieś sołecka w gminie Dębowiec w powiecie cieszyńskim, w województwie śląskim. Wieś leży w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego. Powierzchnia sołectwa wynosi 465 ha, liczba ludności 628 (2009), co daje gęstość zaludnienia równą 135,05 os./km². Większość terenu wioski zajmują grunty orne (338 ha).

Wikipedia


iskrzyk

gatunek chrząszcza z rodziny świetlików


SJP.pl


iskrzynianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Iskrzyni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iskrzynia ż.

:: fż. iskrzynianka ż.

 przym. iskrzyński

Wiktionary


iskrzynianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Iskrzyni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iskrzynia ż.

:: fm. iskrzynianin m.

 przym. iskrzyński

Wiktionary


iskrzyć

1. wydawać z siebie iskry, migotliwe blaski; błyszczeć, lśnić;
2. rzadko, poetycko: roziskrzać, rozświetlać;
3. iskrzyć się - lśnić migotliwym blaskiem


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wyrzucać z siebie iskry

 (1.2) świecić lub odbijać światło w sposób przypominający naprzemienne gaśnięcie i zapalanie się

 (1.3) o silnym uczuciu: być odczuwanym między ludźmi związanymi ze sobą jakąś sytuacją

 (1.4) książk. wyróżniać się w bardzo pozytywny sposób na tle podobnych rzeczy

czasownik zwrotny niedokonany iskrzyć się (dk. brak)

 (2.1) wytwarzać iskry prądu elektrycznego

 (2.2) odbijając światło sprawiać wrażenie naprzemiennego gaśnięcia i zapalania się

 (2.3) być pełnym czegoś, co wyróżnia dany tekst lub wypowiedź na tle innych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iskra ż., iskierka ż., iskiereczka ż., iskrownik m. iskrzenie n.

 czas. zaiskrzyć dk.

 przym. iskrowy, iskrownikowy

Wiktionary


iskrzyński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Iskrzyni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iskrzynia ż., iskrzynianin m., iskrzynianka ż.

Wiktionary


iskrzący

→ iskrzyć


SJP.pl

Patrz:

iskrzyć

iskrówka

niewielki, przenośny radiotelegraf


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przenośna radiostacja do nadawania depesz telegraficznych, której działanie opierało się na wykorzystaniu zjawiska iskry elektrycznej

Wiktionary


isl.

skrót od: islandzki


SJP.pl

skrót

 (1.1) = islandzki

Wiktionary


islam

religia objawiona prorokowi Mahometowi, głosząca wiarę w jednego Boga (Allaha), rozpowszechniona głównie w krajach Bliskiego Wschodu, niektórych krajach azjatyckich oraz afrykańskich; muzułmanizm, mahometanizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. religia monoteistyczna założona przez Mahometa;

Wiktionary

Ni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Według praw islamu, jeśli ojcem jest muzułmanin, dziecko też jest muzułmaninem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈislãm, AS: islãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamizm m., islamista m., islamizacja ż., islamistyka ż., islamistka ż., islamiec mos.

 czas. islamizować ndk.

 przym. islamski, islamistyczny, przedislamski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muzułmaństwo, muzułmanizm, mahometanizm

Wiktionary


islamabad

stolica Pakistanu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Pakistanu;

Wiktionary

Islamabad (urdu: "اسلام آباد") – stolica Pakistanu od 1966 roku, kiedy to została przeniesiona z Karaczi. Położona w północno-wschodniej części kraju na płaskowyżu Pothohar. Według spisu powszechnego z 2017 roku, Islamabad jest dziewiątym miastem Pakistanu pod względem liczby ludności.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌislãˈmabat, AS: islãmabat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamabadczyk mos., islamabadka ż.

 przym. islamabadzki

Wiktionary


islamabadczyk

mieszkaniec Islamabadu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Islamabadu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãmaˈbaṭt͡ʃɨk, AS: islãmabaṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Islamabad mrz.

:: fż. islamabadka ż.

 przym. islamabadzki

Wiktionary


islamabadka

mieszkanka Islamabadu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Islamabadu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãmaˈbatka, AS: islãmabatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Islamabad mrz.

:: fm. islamabadczyk mos.

 przym. islamabadzki

Wiktionary


islamabadzki

przymiotnik od: Islamabad


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Islamabad

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãmaˈbat͡sʲci, AS: islãmabacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Islamabad mrz., islamabadczyk mos., islamabadka ż.

Wiktionary


islamiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. muzułmanin, wyznawca islamu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islam m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. muzułmanin, mahometanin; przest. islamista

Wiktionary


islamista

1. badacz, znawca islamu; islamolog, islamoznawca;
2. zwolennik islamizmu, ideologii wywiedzionej z fundamentalizmu islamskiego;
3. wyznawca islamu; muzułmanin, mahometanin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zwolennik islamizmu

 (1.2) nauk. badacz, znawca islamu

 (1.3) przest. wyznawca islamu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • (inaczej islamoznawca) to naukowiec, orientalista lub religioznawca, zajmujący się islamem, kulturą lub literaturą muzułmańską
  • zwolennik islamizmu, fundamentalizmu islamskiego (drugie, nowe znaczenie, najprawdopodobniej pojawiło się jako kalka z języka francuskiego).
  • arabista
  • arabistyka
  • islamistyka
  • semitystyka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Islamiści postrzegają swe przywiązanie do islamu głównie jako formę politycznej przynależności, czego jako zazwyczaj pobożni muzułmanie nie powinni robić. Wielu islamistów robi wrażenie, że w ogóle nie są pobożni.

 (1.1) (…) decydenci na ogół traktowali islamistów jako ważne osobistości i potencjalnych sojuszników w walce z komunizmem lub spisywali ich na straty, jako tych, którzy swoje najlepsze lata mają już za sobą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãˈmʲista, AS: islãmʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamizacja ż., islam m., islamizm m., islamistyka ż., islamizowanie n.

:: fż. islamistka ż.

 czas. islamizować ndk.

 przym. islamistyczny, islamski, przedislamski

 przysł. islamistycznie, islamsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) islamoznawca

 (1.3) muzułmanin; przest. mahometanin; stpol. pogard. bisurmanin

Wiktionary


islamistka

1. badaczka, znawczyni islamu; islamolożka, islamoznawczyni;
2. zwolenniczka islamizmu, ideologii wywiedzionej z fundamentalizmu islamskiego;
3. wyznawczyni islamu; muzułmanka, mahometanka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) fż. od: islamista

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãˈmʲistka, AS: islãmʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamizacja ż., islam m., islamizm m., islamistyka ż., islamizowanie n.

:: fm. islamista m.

 czas. islamizować ndk.

 przym. islamistyczny, islamski

 przysł. islamistycznie, islamsko

Wiktionary


islamistyczny

→ islamista, → islamistyka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) polit. dotyczący islamizmu lub islamisty, związany z islamizmem lub islamistą

 (1.2) rel. przest. dotyczący islamu, oparty na islamie

 (1.3) nauk. dotyczący islamistyki

Wiktionary

Patrz:

islamista, → islamistyka

Wymowa:

IPA: ˌislãmʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: islãmʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamistyka ż., islamista m., islamistka ż., islam m., islamizm m., islamizacja ż.

 przym. islamski

 czas. islamizować ndk.

 przysł. islamicznie

Wiktionary


islamistyka

islamoznawstwo;
1. nauka zajmująca się islamem; islamologia;
2. kierunek studiów, którego przedmiotem jest ta nauka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauk. dziedzina nauki zajmująca się badaniami nad islamem;

Wiktionary

Islamistyka (inaczej islamoznawstwo) – jedna z dziedzin orientalistyki i jednocześnie religioznawstwa, zajmująca się naukowym badaniem: islamu i ugrupowań w ramach islamu, społeczeństw muzułmańskich, polityki, ale także literatury, filozofii i kultury muzułmańskiej. Jest ściśle powiązana z innymi dziedzinami orientalistyki, takimi jak: arabistyka, turkologia, afrykanistyka oraz iranistyka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌislãˈmʲistɨka, AS: islãmʹistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islam m., islamizm m., islamista m., islamistka ż., islamizacja ż., islamizowanie n.

 czas. islamizować

 przym. islamistyczny, islamski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) islamoznawstwo

Wiktionary


islamizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. socjol. proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu

Wiktionary

Islamizacja – zmiany rodzimych wierzeń etnicznych, osiadłego w określonym rejonie ludu, przez islam i kulturę arabską. Islamizacja towarzyszyła arabskiej ekspansji i podbojom. Proces ten obejmował Bliski Wschód, Kaukaz, Bałkany oraz północną, centralną i wschodnią Afrykę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Islamizacja na Bałkanach jest skutkiem różnych czynników. Najważniejszymi są przemoc ze strony władz osmańskich, szantaż ekonomiczny, wybór koniunkturalny oraz propaganda religijna.

 (1.1) (…) islamizacja samych Arabów trwała ponad 300 lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãmʲiˈzat͡sʲja, AS: islãmʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islam m., islamistyka ż., islamista m., islamistka ż., islamizm m., islamizowanie n.

 czas. islamizować

 przym. islamski, islamistyczny, przedislamski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) islamizowanie

Wiktionary


islamizm

1. ideologia polityczna wywiedziona z fundamentalizmu islamskiego;
2. rygorystyczne przestrzeganie zasad islamu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. rel. islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa;

 (1.2) przest. rel. islam ogólnie

Wiktionary

Nie mylić z: Islam.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szukając wyjaśnień dla swych kłopotów, muzułmanie obmyślili trzy polityczne odpowiedzi na współczesne wyzwania: świeckość, reformizm i islamizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: isˈlãmʲism̥, AS: islãmʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamista m., islamistka ż., islamizacja ż., islam m., islamistyka ż.

 przym. islamistyczny, islamski

Wiktionary


islamizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|islamizować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãmʲizɔˈvãɲɛ, AS: islãmʹizovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. islamizować

 rzecz. islamista mos., islamistka ż., islamistyka ż., islamizacja ż.

 przym. przedislamski

Wiktionary


islamizować

1. poddawać wpływom islamu;
2. islamizować się - ulegać wpływom islamu


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) wprowadzać islam, poddawać coś pod wpływy islamu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) słowo „monafeq” znaczy dosłownie „hipokryta; dwulicowiec; ktoś, kto z pozoru wspiera kogoś bądź jakieś stanowisko, podczas gdy w istocie jest mu wrogi” i w kulturze muzułmańskiej ma długą tradycję użycia – pierwotnie tak określani byli Arabowie, którzy za życia Mahometa koniunkturalnie przyjęli islam, ale po śmierci proroka powrócili do dawnych wierzeń i trzeba ich było – siłą – ponownie zislamizować.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãmʲiˈzɔvat͡ɕ, AS: islãmʹizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islam m., islamizacja ż., islamista mos., islamizowanie n., islamistka ż., islamistyka ż.

 przym. islamski, islamistyczny, przedislamski

Wiktionary


islamofaszysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik islamofaszyzmu, radykalnej postaci islamu o wielu cechach wspólnych z faszyzmem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Najsłynniejszy islamofaszysta z Wielkiej Brytanii Anjem Choudary, który dąży do radykalizacji muzułmanów brytyjskich, planowaćanuje założyć kolejną organizację po delegalizacji poprzedniej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamofaszyzm m., islamofaszystka ż.

 przym. islamofaszystowski

Wiktionary


islamofaszystowski

przymiotnik

 (1.1) mający związek z islamofaszyzmem, radykalną postacią islamu o wielu cechach wspólnych z faszyzmem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamofaszyzm m., islamofaszysta m., islamofaszystka ż.

Wiktionary


islamofaszyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. radykalna postać islamu o wielu cechach wspólnych z faszyzmem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jej toku zostały obalone dwa reżimy podejrzane o wspieranie terroryzmu, budżet wojskowy USA zbliżył się już dziś do maksymalnych rozmiarów zimnowojennych, a „wojna z terroryzmem” przekształciła się w jej własnym pojęciu w „długą wojnę z islamofaszyzmem”.

 (1.1) My, ludzie Zachodu, możemy stać się zwiastunami podobnych zmian dla wszystkich muzułmanów na świecie, nie tylko potępiając islamofaszyzm, lecz również nie godząc się na odgrywanie roli islamskich fetyszystów, czyli tych, którzy podsycają muzułmański kompleks niższości, pozostawiając innym niełatwe zadanie przeprowadzenia reform.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãmɔˈfaʃɨsm̥, AS: islãmofašysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. islamofaszystowski

 rzecz. islamofaszysta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) islamski faszyzm

Wiktionary


islamofil

osoba o przychylnym nastawieniu do islamu i muzułmanów


SJP.pl


islamofilia

przychylny stosunek do islamu i muzułmanów


SJP.pl


islamofilka

kobieta o przychylnym nastawieniu do islamu i muzułmanów


SJP.pl


islamofilski

→ islamofil


SJP.pl

Patrz:

islamofil

islamofob

osoba przejawiająca silną niechęć do islamu i muzułmanów


SJP.pl


islamofobia

niechętny lub wrogi stosunek do islamu i muzułmanów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) uprzedzenie, niechęć, wrogość w stosunku do islamu i muzułmanów;

Wiktionary

Islamofobia – antyspołeczne uprzedzenie i dyskryminacja w stosunku do islamu i muzułmanów. Pojęcie odnosi się do wszelkich przejawów dyskryminacji i rozpowszechniania nienawiści.

Określenie "islamofobia" pochodzi od słów: nazwy islam i greckiego słowa "phóbos" (gr.φόβος) – strach. Termin ten używany był już w latach 20. XX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opowiadam im o wybuchu islamofobii w Polsce, o tym, że stała się popularną strawą umysłową dla konserwatywnej i nawet liberalnej części inteligencji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãmɔˈfɔbʲja, AS: islãmofobʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamofob m., islamofobka ż.

 przym. islamofobiczny

Wiktionary


islamofobiczny

→ islamofobia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z islamofobią, właściwy islamofobowi

Wiktionary

Patrz:

islamofobia

Wymowa:

IPA: ˌislãmɔfɔˈbʲit͡ʃnɨ, AS: islãmofobʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamofobia ż., islamofob m.

Wiktionary


islamofobka

kobieta przejawiająca silną niechęć do islamu i muzułmanów


SJP.pl


islamolog

badacz, znawca islamu; islamista, islamoznawca


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) badacz zajmujący się islamem

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) badaczka zajmująca się islamem

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Włoska islamolog – choć z ostrożnością i sceptycyzmem odnosi się do islamu – widzi jednak potrzebę i sens „dialogu z muzułmanami, którzy podzielają z nami wartości uniwersalne, a przede wszystkim respektowanie świętości życia”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamologia ż.

:: fż. islamolożka ż.

 przym. islamologiczny

Wiktionary


islamologia

nauka zajmująca się islamem; islamologia, islamoznawstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka badajaca islam

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamolog mos./ż.

Wiktionary


islamologiczny

przymiotnik

 (1.1) dotyczący islamologi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamolog mos./ż.

Wiktionary


islamolożka

badaczka, znawczyni islamu; islamistka, islamoznawczyni


SJP.pl


islamoznawca

badacz, znawca islamu; islamista, islamolog


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) specjalista w dziedzinie islamoznawstwa / islamistyki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wytrawny islamoznawca przeprowadził odczyt o prawach zwierząt w świecie islamskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌislãmɔˈznaft͡sa, AS: islãmoznafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islamoznawstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) islamista

Wiktionary


islamoznawczyni

badaczka, znawczyni islamu; islamistka, islamolożka


SJP.pl


islamoznawstwo

islamistyka;
1. nauka zajmująca się islamem; islamologia;
2. kierunek studiów, którego przedmiotem jest ta nauka


SJP.pl


islamski

przymiotnik

 (1.1) związany z islamem, dotyczący islamu

 (1.2) związany z islamizmem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od 1981 r. kobiety w Tunezji mają zakaz noszenia islamskiego ubioru, włącznie z chustami, w szkołach i urzędach państwowych. (…) Policja zatrzymywała kobiety na ulicy i prosiła je o zdjęcie chusty; prezydent opisał chustę jako "sekciarski rodzaj ubioru, który nieproszony przyszedł do Tunezji".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: isˈlãmsʲci, AS: islãmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. islam m., islamista m., islamistyka ż., islamizacja m./ż.

 przym. antyislamski, antyislamistyczny, nieislamski, przedislamski

 czas. islamizować, islamizować się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mahometański, muzułmański, starop|bisurmański.

 (1.2) islamistyczny

Wiktionary


islamskość

→ islamski


SJP.pl

Patrz:

islamski

island.

skrót od: islandzki


SJP.pl


islandczyk

obywatel Islandii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek narodowości islandzkiej, obywatel Islandii, mieszkaniec Islandii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dziewiętnastym wieku Islandczycy podwoili swoje starania w walce o niepodległość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: isˈlãnṭt͡ʃɨk, AS: islãnṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Islandia ż., islandzki mrz.

:: fż. Islandka ż.

 przym. islandzki

Wiktionary


islandia

1. wyspa na Oceanie Atlantyckim;
2. państwo w Europie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. duża wyspa na północy Atlantyku;

 (1.2) geogr. polit. państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy;

 (1.3) geogr. miasto w USA, w stanie Floryda;

Wiktionary

Islandia ( Ísland, wym. []) – państwo wyspiarskie w Europie Północnej, zaliczane do krajów nordyckich, położone na północy Grzbietu Śródatlantyckiego, na wyspie Islandia i kilku mniejszych wyspach, m.in. archipelagu Vestmannaeyjar w północnej części Oceanu Atlantyckiego. Stolicą państwa i największym miastem jest Reykjavík, w którym mieszka około 36% z 404 610 mieszkańców kraju (2024). Islandia jest kulturowo i politycznie powiązana z Europą. Językiem urzędowym kraju jest język islandzki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Grzbiet Śródatlantycki jest podwodnym łańcuchem górskim ciągnącym się od Islandii po Antarktydę.

 (1.2) Islandia jest wyspiarskim krajem europejskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: isˈlãndʲja, AS: islãndʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Islandczyk mos., Islandka ż., islandzki m.

 przym. islandzki, antyislandzki, proislandzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nieofic. Republika Islandii

Wiktionary


islandka

obywatelka Islandii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości islandzkiej, obywatelka Islandii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: isˈlãntka, AS: islãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Islandia ż., islandzki mrz.

:: fm. Islandczyk mos.

 przym. islandzki

Wiktionary


islandzki

związany z Islandią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do Islandii lub Islandczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język urzędowy Islandii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Islandzki prezydent wylądował wczoraj na lotnisku w Warszawie.

 (2.1) Na Islandii mówi się po islandzku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: isˈlãnt͡sʲci, AS: islãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Islandia ż., Islandczyk m., Islandka ż.

Wiktionary


islandzkojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem islandzkim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem islandzkim

 (1.3) spisany, stworzony w języku islandzkim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: isˈlãnt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: islãnckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


islandzkość

→ islandzki


SJP.pl

Patrz:

islandzki

isma'ilici

sekta muzułmańska utworzona na przełomie VIII i IX wieku, będąca skrajnym odłamem szyitów, uznająca linię siedmiu imamów i wierząca, że ostatni imam nie umarł, lecz pozostaje w ukryciu; ismailici, izmailici, siedmiowcy


SJP.pl


isma'ilita

członek sekty isma'ilitów - odłamu szyitów uznającego linię siedmiu imamów; ismailita, izmailita, siedmiowiec


SJP.pl


ismael

biblijny syn Abrahama; Izmael


SJP.pl


ismaelita

potomek biblijnego Ismaela; Izmaelita


SJP.pl


ismailia

miasto w Egipcie


SJP.pl

Is

Wikipedia


ismailici

członek sekty isma'ilitów - odłamu szyitów uznającego linię siedmiu imamów; isma'ilita, izmailita, siedmiowiec


SJP.pl


ismailijski

przymiotnik od: Ismailia


SJP.pl


ismailita

członek sekty isma'ilitów - odłamu szyitów uznającego linię siedmiu imamów; isma'ilita, izmailita, siedmiowiec


SJP.pl


ismailitka

szyitka należąca do sekty ismailitów; izmailitka


SJP.pl


ismailizm

doktryna religijna utworzona na przełomie VIII i IX wieku, będąca skrajnym odłamem szyitów, uznająca linię siedmiu imamów i zakładająca, że ostatni imam nie umarł, lecz pozostaje w ukryciu; izmailizm


SJP.pl

Ismailizm, izmailizm także: siedmiowcy – ugrupowanie religijne i polityczne w islamie szyickim.

Wikipedia


ismelin

nazwa handlowa leku hipotensyjnego zawierającego guanetydynę


SJP.pl


ismena

rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych, obejmujący 11 gatunków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ismena – imię żeńskie
  • Ismena – rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych
  • Ismena (gr. i łac. Ismene) – w mitologii greckiej jedna z nimf, córka Asoposa
  • Ismena (gr. i łac. Ismene) – w mitologii greckiej królewna tebańska, córka Edypa
  • Ismene – planetoida o numerze katalogowym 190
  • Ismenos – strona ujednoznaczniająca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: isˈmɛ̃na, AS: ismẽna

Wiktionary


ismeniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ismeny lub z nią związany


SJP.pl


iso

skrót od: International Standardization Organization - Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ISO – format zapisu danych dysków optycznych
  • ISO () – Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna
  • – czułość filmu/matrycy aparatu
  • – obserwatorium kosmiczne należące do Europejskiej Agencji Kosmicznej
  • Iso – włoski producent samochodów sportowych działający w latach 1938–1974, reaktywowany w 1993, 2017 i 2020 roku
  • – międzynarodowa olimpiada przedmiotowa
  • Instytut Spraw Obywatelskich – polska fundacja non-profit, niegdyś skrót ISO, obecnie INSPRO
  • Iso Jordan & Starks, 1901 – rodzaj ryb aterynokształtnych z rodziny Isonidae

Wikipedia


isok

skrótowiec

 (1.1) = Informatyczny System Osłony Kraju

Wiktionary


isokolon

figura stylistyczna polegająca na budowie członów zdania złożonych z równej liczby sylab oraz o takim samym rytmie; izokolon


SJP.pl


isolift

[czytaj: ajsolift] zabieg kosmetyczny usuwający zmarszczki prądem elektrycznym


SJP.pl


isoniazid

[czytaj: izoniaz-id] organiczny związek chemiczny, bardzo silny lek przeciwgruźliczy w postaci krystalicznego, białego proszku o gorzkim zapachu; izoniazyd, hydrazyd kwasu izonikotynowego


SJP.pl


isp

ang. Internet Service Provider (dostawca internetu)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • ISP (od Internet service provider – dostawca usług internetowych) – podmiot usługujący dostawę internetu
  • Instytut Spraw Publicznych – pozarządowy i niezależny ośrodek badawczo-analityczny w Polsce
  • In-System Programming – programowanie mikrokontrolerów w układzie
  • Isp – impuls właściwy
  • ISP to kod IATA dla portu lotniczego Long Island MacArthur w Islip, Nowy Jork, USA

Wikipedia


ispahan

miasto w Iranie; Isfahan


SJP.pl


issa

1. rzeka na Białorusi;
2. pseudonim Jane Siberry – kanadyjskiej wokalistki i kompozytorki


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Issa (Isabell Øversveen) – norweska wokalistka i kompozytorka
  • Issa (Jane Siberry) – kanadyjska wokalistka i kompozytorka
  • Issa – rzeka na Białorusi
  • Issa – przystanek kolejowy w lasach w rejonie słonimskim, w obwodzie grodzieńskim, na Białorusi
  • Issa – osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie penzeńskim
  • Issa – rzeka w Mordowii (Rosja)
  • Issa – rzeka w obwodzie pskowskim w Rosji
  • ISSA (ang. International Sailing Schools Association) – Międzynarodowe Stowarzyszenie Szkół Żeglarskich
  • ISSA (ang. International Security Systems Association) – Międzynarodowe Stowarzyszenie Systemów Zabezpieczeń
  • ISSA Polska – stowarzyszenie promujące zagadnienia bezpiecznego zarządzania zasobami informacyjnymi
  • ISSA (ang. International Shanty and Seasong Association)
  • ISSA (ang. International Ship Suppliers Association) – Międzynarodowe Zrzeszenie Dostawców Okrętowych

Wikipedia


issachar

Issachar (hebr. יִשָּׂשכָר) – bohater biblijny pojawiający się w Starym Testamencie w początkowych księgach historycznych.

Był synem Jakuba i Lei, od którego wywodzi się jedno z pokoleń Izraela. Według tradycji miał dożyć 122 lat.

Wikipedia


issn

skrót od: International Standard Serial Number - międzynarodowy znormalizowany numer wydawnictwa ciągłego


SJP.pl


issos

miasto starożytne w Cylicji


SJP.pl

Issos – starożytne miasto na wybrzeżu północnej Syrii, na pograniczu z Cylicją, nad zatoką İskenderun.

W pobliżu Issos, w listopadzie 333 r. p.n.e. armia Aleksandra Wielkiego odniosła druzgocące zwycięstwo nad wojskami króla perskiego Dariusza III Kodomanusa.

Wikipedia


issykkulski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Issyk-kulem, dotyczący Issyk-kulu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Issyk-kul mrz.

Wiktionary


istambulski

→ Istambuł; stambulski


SJP.pl


istambuł

rzadszy wariant nazwy Stambuł (największe miasto w Turcji, w starożytności Bizancjum, 324-1453 Konstantynopol, 1453-1930 nazwy Konstantynopol i Stambuł używane zamiennie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. największe miasto Turcji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Azjatycka część Istambułu stanowi sypialnię miasta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Stambuł m., stambułczyk mos., stambułka ż.

 przym. stambulski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Stambuł; hist. Konstantynopol, Bizancjum, Carogród, Nowy Rzym

Wiktionary


istebna

wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miejscowość w Beskidzie Śląskim;

Wiktionary

Istebna – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, siedziba gminy Istebna.

W latach 1954–1972 wieś należała do gromady Istebna i była siedzibą jej władz. W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie bielskim.

Wieś leży w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego. Powierzchnia sołectwa wynosi 4741 ha, a liczba ludności 5142 osoby, co daje gęstość zaludnienia równą 108,4 os./km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym roku jedziemy na narty do Istebnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈstɛbna, AS: istebna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. istebnianin mos., istebnianka ż.

 przym. istebniański

Wiktionary


istebnianin

mieszkaniec Istebnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Istebnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istebna ż.

:: fż. istebnianka ż.

 przym. istebniański

Wiktionary


istebnianka

mieszkanka Istebnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Istebnej

Wiktionary

Istebnianka – potok na Słowacji, prawy dopływ rzeki Orawa. Cała jego zlewnia znajduje się w paśmie górskim Magura Orawska. Najwyżej położone źródła ma na południowych stokach wierzchołka Opálené znajdującego się w południowo-zachodnim grzbiecie Minčola. Spływa w południowym kierunku przez zalesione obszary Magury Orawskiej, następnie przez bezleśne i zabudowane tereny miejscowości Istebné, w której uchodzi do Orawy. Następuje to na wysokości około 460 m.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Istebna ż.

:: fm. istebnianin m.

 przym. istebniański

Wiktionary


istebniański

przymiotnik od: Istebna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Istebnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istebna ż., istebnianin m., istebnianka ż.

Wiktionary


istm

istmus; pasmo lądu oddzielające dwa morza, przesmyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. geogr. wąski pas lądu pomiędzy dwoma morzami

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) istmus, międzymorze, przesmyk

Wiktionary


istmijski

przymiotnik od przesmyku Istm


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Istmią, dotyczący Istmii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istmia ż.

Wiktionary


istmus

pasmo lądu oddzielające dwa morza; istm


SJP.pl


istniejący

mieć miejsce w rzeczywistości; być; trwać; żyć


SJP.pl


istnienie

pojęcie metafizyczne oznaczające fakt bycia czegoś


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bycie, trwanie, występowanie, egzystencja

 (1.2) wyodrębniona całość, istota, byt

Wiktionary

Is

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Istnienie kilku dialektów języka urozmaica ten język i dodaje mu waloru.

 (1.2) Kto ma na sumieniu tyle istnień?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ, AS: istʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. istnieć, zaistnieć

 rzecz. zaistnienie n., istotność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) egzystencja, życie, żywot

 (1.2) istota, jednostka, byt, organizm, obiekt, ciało

Wiktionary


istnieniowy

→ istnienie


SJP.pl

Patrz:

istnienie

istnieć

mieć miejsce w rzeczywistości; być; trwać; żyć


SJP.pl

czasownik niedokonany

 (1.1) być, występować w rzeczywistości

 (1.2) mat. dawać się określić bez popadania w sprzeczność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten pogląd istnieje od dawna.

 (1.1) Tylko Bóg wie, czy istnieje.

 (1.2) Istnieje nieskończenie wiele liczb pierwszych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈistʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: istʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. istny mos., istnienie n., istność ż., istota ż., istotka ż., istotność ż., istość ż., iściec m., iścina ż., iścizna ż., przeistoczenie n., uiszczenie n., zaistnienie n., ziszczenie n., iście

 czas. przeistoczać ndk., przeistoczyć dk., uiszczać ndk., uiścić dk., wyistoczyć dk., wyiścić dk., zaistnieć dk., ziszczać ndk., ziścić dk.

 przym. istny, istotny, istotowy, isty, nieistotny, niesamoistny, przeistoczony, przeistotny, samoistny

 przysł. istotnie, iście, niesamoistnie, samoistnie

 partyk. istotnie

 zaim. istny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) być, trwać, egzystować, bytować, prowadzić żywot

Wiktionary


istność

dawniej: istnienie, egzystencja; byt, jestestwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. osoba

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈistnɔɕt͡ɕ, AS: istność

Wiktionary

Powiązane:

 czas. istnieć

Wiktionary


istny

prawdziwy, rzeczywisty, istotny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) podkreślenie, że następujący po przymiotniku „istny” rzeczownik jest kwintesencją swojego znaczenia

zaimek

 (2.1) reg. pozn. ów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) gw-pl|Poznań. żart. narzeczony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ojej, pomyślałam, teraz to się dopiero zacznie, bo przecież ta baba to istna wariatka i ja ją znam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈistnɨ, AS: istny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. istotność ż.

 przysł. iście

 czas. istnieć, zaistnieć

Wiktionary


isto

partykuła

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pewnie, zapewne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. isty

 przysł. iście

 rzecz. iście

Wiktionary


istoryja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. historia, opowiadanie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌistɔˈrɨja, AS: istoryi ̯a

Wiktionary


istota

1. żywy organizm, osoba, stworzenie;
2. to, co jest w czymś zasadnicze, podstawowe; grunt;
3. osobowość, charakter


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stworzenie, osoba, żyjący organizm, postać

 (1.2) charakter, rodzaj, postać czegoś lub kogoś

 (1.3) coś, co jest zasadnicze w jakiejś sprawie; podstawa, sedno danej sprawy

Wiktionary

Istota, esencja, eidos (gr. είδος, essentia) – w filozofii istota ma być samym sednem rzeczy, ich prawdziwą naturą, wiedzą, która wydaje się osiągalna przy pogłębionym poznaniu świata. W uproszczeniu: istota bytu jest tym, co sprawia, że byt jest taki jaki jest, albo że w ogóle jest.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pierwszą żywą istotą w kosmosie pochodzącą z Ziemi była muszka owocowa.

 (1.1) Było bardzo przyjemnie tak iść i czuć się małą, bezbronną, poetyczną istotą, która wymaga opieki i tkliwości i która nie potrafi przejść pięciu metrów trotuaru nie podtrzymywana przez silne męskie ramię.

 (1.3) Na czym polega istota tego sporu?

 (1.3) Na tym polega istota sądownictwa w państwie prawa: wyroki mogą się nie podobać, ale władzy wykonawczej nie wolno ich uchylać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈstɔta, AS: istota

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaistnieć, istnieć ndk.

 przym. istotny

 przysł. istotnie

 partyk. istotnie

 rzecz. istotność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) istnienie, stworzenie

 (1.3) esencja, jądro, kwintesencja, meritum, rdzeń, sedno

Wiktionary


istotka

zdrobnienie od: istota


SJP.pl


istotnie

1. podstawowy, zasadniczy, znaczący;
2. rzeczywisty, prawdziwy, istniejący


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) w znaczącym i/lub znacznym stopniu

partykuła

 (2.1) …potwierdzająca rację tego, co ktoś wcześniej oznajmił

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zachowanie chuliganów wpłynęło istotnie na przebieg i wynik meczu.

 (2.1) Istotnie, nie powinieneś iść na studniówkę w tak schodzonym garniturze, Bartku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈstɔtʲɲɛ, AS: istotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. istota, istotność

 przym. istotny

 czas. istnieć, zaistnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znacząco, zasadniczo, decydująco, poważnie, w dużym/znacznym stopniu, znacznie

 (2.1) ano, doprawdy, faktycznie, jak najbardziej, naprawdę, naturalnie, nie inaczej, no, no przecież, no tak, no właśnie, oczywiście, owszem, prawda, racja, rzeczywiście, w rzeczy samej, w istocie, właśnie, zaiste, zgadza się, absolutnie tak, absolutnie, niezaprzeczalnie

Wiktionary


istotniej

stopień wyższy od przysłówka: istotnie


SJP.pl


istotniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: istotny


SJP.pl


istotność

to, co stanowi istotę rzeczy; ważność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) to, co stanowi istotę sprawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. istnienie n., istota ż., istotka ż., zaistnienie n., istny mos.

 czas. istnieć, zaistnieć

 przym. istny, istotny

 przysł. istotnie

 partyk. istotnie

 zaim. istny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) esencja, istota, kwintesencja, meritum, waga, ważkość, ważność, znaczenie

Wiktionary


istotny

1. podstawowy, zasadniczy, znaczący;
2. rzeczywisty, prawdziwy, istniejący


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który jest istotą czegoś; jest charakterystyczny, specyficzny, ważny

 (1.2) taki, który jest prawdziwy, rzeczywisty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest jednak znamienne, że najistotniejsze rzeczy po łacinie napisał poeta w pierwszym okresie, a później utrwalił swą sławę pisząc po polsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈstɔtnɨ, AS: istotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. istota ż., istotność ż.

 czas. zaistnieć, istnieć ndk.

 przysł. istotnie

 partyk. istotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstawowy, główny, zasadniczy, ważny, znaczący, fundamentalny

 (1.2) faktyczny

Wiktionary


istotowy

→ istota


SJP.pl

Patrz:

istota

istość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. pewność, niewątpliwość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przeto niedziwna rzecz jest w tych którzy istość a pewność prawdy znają; że się to ci Ewangelikowie nie tylko jeden z drugim ale też i jeden sam z sobą w jednym tym Artykule nie zgadza.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. istnieć

Wiktionary


istra

chorwacka odmiana wermutu


SJP.pl

Zobacz też: Istra (rzeka).

Istra ( Истра) – miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, 56 km na zachód od Moskwy. Prawa miejskie od 1781 r., w latach 1781–1930 nosiło nazwę Woskriesieńsk.

Wikipedia


istria

półwysep w południowej Europie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. półwysep w północnej części Morza Adriatyckiego, podzielony między Chorwację, Słowenię i Włochy;

Wiktionary

Is

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wędrując po Istrii nie sposób ominąć Limskiego Kanału, cudu natury.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istryjczyk mos., Istryjka ż., istriocki mrz.

 przym. istryjski

Wiktionary


istriocki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. język istriocki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istria ż.

 przym. istryjski

Wiktionary


istriockojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem istriockim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem istriockim

 (1.3) spisany, stworzony w języku istriockim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: istrʲˈjɔt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: istrʹi ̯ockoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


istrorumuński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Istrorumunami, dotyczący Istrorumunów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język istrorumuński;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istrorumun mos., Istrorumunka ż.

Wiktionary


istryjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Istrii, osoba pochodząca stamtąd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ludności włoskiej zapowiedziano podniesienie subwencji państwowej dla miejscowego szkolnictwa, budowę nowych dróg kolejowych i osuszenie błot w okręgu Narenta. Za tę cenę pięciu Dalmatyńczyków, dwaj Istryjczycy i dwaj posłowie z Gorycji (…) wyraziło zgodę na głosowanie za nowelą wyborczą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istria ż.

:: fż. Istryjka ż.

 przym. istryjski

Wiktionary


istryjka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Istrii; kobieta pochodząca stamtąd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mniejszą uwagę zwracały na siebie liczne typy południowych Słowian. Slawonka z dzieckiem, Dalmatka, Hercogowiniec, Istryjka, Czarnogórka itd. są to obrazy, które wywierały na każdym widzu głębokie wrażenie, zarówno starannem wykończeniem najmniejszych szczegółów, jak i nader sympatyczną i żywą charakterystyką przedstawianych typów sic..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istria ż.

:: fm. Istryjczyk mos.

 przym. istryjski

Wiktionary


istryjski

→ Istria


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Istrią, dotyczący Istrii

Wiktionary

Patrz:

Istria

Przykłady

 (1.1) W wyborach znaczne poparcie (około 20%) uzyskuje Istryjska Partia Narodowa domagająca się szerokiej autonomii dla półwyspu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Istria ż., Istryjczyk mos., Istryjka ż., istriocki mrz.

Wiktionary


isty

przymiotnik

 (1.1) stpol. wspomniany, rzeczony, wiadomy

 (1.2) stpol. przekonany, nieposiadający wątpliwości

 (1.3) stpol. prawdziwy, niewątpliwy, niemylny, pewny

 (1.4) stpol. główny, podstawowy

 (1.5) daw. pewny, niewątpliwy; wiążący, obowiązujący; ściśle określony, zdecydowany, stwierdzony, niezawodny

 (1.6) daw. prawdziwy, rzeczywisty, oczywisty, naturalny, niesfałszowany

 (1.7) daw. podkreśla, potęguje cechy (zazwyczaj ujemne) zawarte w rzeczowniku; typowy, wierutny

 (1.8) daw. praw. główny, podstawowy; w połączeniu z rzeczownikiem typu: suma, pieniądze, dług itp. oznacza sumę pieniężną główną

 (1.9) daw. w połączeniu z zaimkiem wskazującym oznacza: wspomniany, rzeczony, wiadomy, właśnie ten

 (1.10) gw-pl|Warmia,Spisz. ten sam

Wiktionary

Powiązane:

 czas. istnieć, zaistnieć

 partyk. isto

Wiktionary


isuzu

marka samochodów i firma


SJP.pl

Isuzu Motors Ltd. (jap. いすゞ自動車株式会社 Isuzu Jidōsha Kabushiki-gaisha) – japońskie przedsiębiorstwo działające w przemyśle motoryzacyjnym z siedzibą w Tokio.

Wikipedia


isza

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. piąta, ostatnia modlitwa muzułmańska w ciągu dnia, odmawiana nocą;

Wiktionary

Isza – modlitwa muzułmańska (salat), piąta w ciągu doby, odmawiana w nocy. Obejmuje cztery obowiązkowe rakaty (zwrotki). Jest odmawiana w identyczny sposób, co zuhr lub asr. Jak każda modlitwa salatu rozpoczyna się od oczyszczenia i intencji. Po tej modlitwie można odmówić modlitwę błagalną (witr), składającą się z dwóch rakatów.

Wikipedia


iszbaal

Iszbaal (zm. prawdopodobnie w 1008 p.n.e.) – postać biblijna, król Izraela. Syn i następca Saula.

Czasami występuje jako Iszboszet. Jest to często spotykana w tekstach hebrajskich zamiana końcówki imion zawierających nazwę kananejskiego (pogańskiego) boga Baala na słowo "boszet" (hańba).

Wikipedia


iszkariot

Judasz Iszkariot - jeden z apostołów; Judasz Iskariot


SJP.pl


iszkowski

nazwisko


SJP.pl


isztar

mitologia babilońsko-asyryjska: bogini miłości, płodności i wojny


SJP.pl

Isztar (sum. Inana, asyr. Issar) – w mitologii mezopotamskiej bogini wojny i miłości, z czasem główna i jedyna licząca się bogini panteonu mezopotamskiego; jej kult rozpowszechnił się szeroko na całym obszarze starożytnego Bliskiego Wschodu – w Syrii i Fenicji (Asztarte) oraz Anatolii (Szauszka); w Babilonii czczona głównie w Uruk w świątyni E-ana („Dom nieba”).

Wikipedia


iszutinowcy

członek organizacji rewolucyjnej działającej w latach 1863-66 w Moskwie i Petersburgu, założonej przez N. Iszutina i D. Karakozowa; karakozowiec


SJP.pl


iszutinowiec

członek organizacji rewolucyjnej działającej w latach 1863-66 w Moskwie i Petersburgu, założonej przez N. Iszutina i D. Karakozowa; karakozowiec


SJP.pl


iszym

rzeka w Azji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w północnym Kazachstanie i w Rosji zauralskiej, lewy dopływ Irtysza;

 (1.2) geogr. miasto w środkowo-południowy części Rosji, w obwodzie tiumeńskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iszym – miasto w środkowo-południowej części Rosji, w obwodzie tiumeńskim.
  • Iszym – rzeka w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej oraz w Kazachstanie, dopływ Irtyszu.
  • Iszym - historyczna nazwa miasta Jesyl w Kazachstanie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. iszymski

Wiktionary


iszymbaj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Baszkirii, w Rosji, ośrodek administracyjny rejonu iszymbajskiego;

Wiktionary

Iszymbaj ( Ишимба́й, baszk. Ишембай / "İşembay") – miasto w Republice Baszkirii, w Rosji, ośrodek administracyjny rejonu iszymbajskiego. W 2020 roku miasto zamieszkiwały 64 386 osoby. Jeden z najstarszych ośrodków wydobycia ropy naftowej. W mieście rozwinął się przemysł rafineryjny, maszynowy, środków transportu oraz lekki.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. iszymbajski

Wiktionary


iszymbajski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Iszymbajem, dotyczący Iszymbaju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iszymbaj mrz.

Wiktionary


iszymski

przymiotnik od: Iszym (rzeka w Rosji i w Kazachstanie lub miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Iszymem, dotyczący Iszymu (miasta lub rzeki)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iszym mrz.

Wiktionary


it

skrót od: Information Technology


SJP.pl


it.

skrót od: item (z łaciny: również, także, tak samo)


SJP.pl


ita

imię żeńskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • oboczna forma imienia Ida
  • Ita (eta) – grecka litera η
  • Itá – paragwajskie miasto
  • Ita – stolica tytularna
  • ITA – Instytut Teologii Apostolstwa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego
  • Ita Airways - linia lotnicza

Wikipedia


itacki

związany z Itaką


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Itaką, dotyczący Itaki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Itakanin mos., Itaka ż.

Wiktionary


itacyzm

wymawianie samogłoski oznaczonej literą grecką "eta" jak "i"


SJP.pl

Itacyzm (od gr. "eta", „litera eta”) – proces fonetyczny polegający na zwężeniu długiego /E/ otwartego (oznaczanego w języku greckim literą "eta") i ujednoliceniu się jej z samogłoską /I/. W nowogreckim „η”, „υ”, „ει”, „οι”, „ηι”, „υι" wymawiane są jako „i”. „Hoi polloi” wymawiane jest jako „i polli”.

Wikipedia


itajara

itajara goliat - gatunek ryby z rodziny strzępielowatych


SJP.pl


itaka

ojczyzna Odyseusza, kraina w starożytnej Grecji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu;

 (1.2) geogr. miejscowość w Kenii

Wiktionary

Itaka ( Ιθάκη, "Ithákī") – grecka wyspa na Morzu Jońskim, w archipelagu Wysp Jońskich, na zachód od wybrzeży Peloponezu, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Wyspy Jońskie, w jednostce regionalnej Itaka, w gminie Itaka. W 2011 roku liczyła 3231 mieszkańców. Główną miejscowością i portem wyspy jest Itaka, zwana również Wati (1920 mieszkańców), położona w wąskiej, głębokiej zatoce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Itaka była ojczyzną Odyseusza i Penelopy.

 (1.1) Jeżeli masz wędrować do Itaki, • życzyć sobie winieneś, by długa była wędrówka, • pełna przygód i doświadczeń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈtaka, AS: itaka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Itakanin m., Itakanka ż.

 przym. itacki

Wiktionary


itakanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec wyspy Itaki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy Homer powiada, że Itakanie szli gromadnie na agorę (…) rozumiemy, że udawali się na plac publiczny na narady.

 (1.1) Z Same dwudziestu czterech; z Zakintu leśnego \\ Dwudziestu masz Achajów; dodajmy do tego \\ Dwunastu Itakanów, wszystko kwiat młodzieży

 (1.1) Kłamliwszy jeszcze niż Itakanin Odys, którego Atene (=Atena) nazywała wszelako najkłamliwszym z ludzi (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Itaka ż.

:: fż. Itakanka ż.

 przym. itacki

Wiktionary


itakolumit

piaskowiec bez spoiwa utworzony z luźnych ziarn piasku kwarcowego


SJP.pl


italczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. mieszkaniec Italii – historycznej krainy na Półwyspie Apenińskim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ambasador wenecki wykupił Italczyków przetrzymywanych przez kalifa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Italia ż., italianizm m., Italianiec m., italianiec m., italianistyka ż., italianista m., italianistka ż., italik m.

:: fż. Italka ż.

 przym. italski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Włoch

Wiktionary


italexit

potocznie: hipotetyczne wyjście Włoch z Unii Europejskiej


SJP.pl


italia

1. nazwa określająca południowe (później także północne) tereny Półwyspu Apenińskiego w okresie starożytnym;
2. Włochy (określenie używane jako ozdobnik stylistyczny lub dla uniknięcia powtórzeń)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) książk. poet. geogr. Włochy

 (1.2) hist. geogr. kraina historyczna na obszarze Półwyspu Apenińskiego;

 (1.3) książk. apoteoza, personifikacja Włoch lub Włochów w patriotycznych utworach literackich, dziełach sztuki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostatni urlop spędziliśmy w słonecznej Italii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈtalʲja, AS: italʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Italik mos., italianizm m., Italianiec m., italianiec m., italianistyka ż., italianista m., italianistka ż., Italczyk m., italik mrz., itlaika ż.

 przym. italski

Wiktionary


italianiec

lekceważąco o Włochu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) lekcew. o Włochu

Wiktionary

Italianiec (ros. "Итальянец") – rosyjski dramat obyczajowy z 2005 roku w reżyserii Andrieja Krawczuka. Film został wyselekcjonowany jako rosyjski kandydat do nagrody Amerykańskiej Akademii Filmowej w kategorii najlepszego filmu nieanglojęzycznego, ale ostatecznie nie uzyskał nominacji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakimś italiańcom nie chciało się spać i całą noc rozrabiali pod naszymi oknami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Italik mos., Italia ż., italianizm mrz., Italczyk mos.

Wiktionary


italianista

znawca języka, kultury i literatury włoskiej


SJP.pl


italianistka

→ italianista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zaw. jęz. znawczyni języka, literatury i kultury włoskiej

Wiktionary

Patrz:

italianista

Powiązane:

 rzecz. italianizm mrz., italianistyka ż., Italik mos., Italczyk mos., Italia ż.

 przym. italski

Wiktionary


italianistyczny

→ italianistyka


SJP.pl

Patrz:

italianistyka

italianistyka

1. nauka o języku, kulturze i literaturze włoskiej;
2. wydział lub kierunek na uniwersytecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o kulturze, sztuce i języku ludów zamieszkujących Półwysep Apeniński

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Italianistyka to moja pasja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌitalʲjä̃ˈɲistɨka, AS: italʹi ̯ä̃ńistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Italik mos., italianista m., italianistka ż., italianizm mrz., Italia ż., Italczyk mos.

 czas. italizować ndk.

 przym. italski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filologia włoska

Wiktionary


italianizacja

poddawanie lub uleganie wpływom włoskim


SJP.pl


italianizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka włoskiego;

Wiktionary

należy dopracować:

"przedstawiono sytuację tylko z perspektywy – ". Pomóż poprawić.

Italianizm – słowo zapożyczone z języka włoskiego.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌitaˈlʲjä̃ɲism̥, AS: italʹi ̯ä̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Italia ż., Italianiec mos., italianiec mos., italianistyka ż., italianista mos., italianistka ż., italika ż./nmos., italizowanie n.

 przym. italski, italijski

 czas. italizować ndk.

Wiktionary


italianizować

poddawać wpływom włoskim, rozszerzać wpływy włoskie, nadawać czemuś cechy typowo włoskie; italizować


SJP.pl


italiański

→ Italia: italski, italijski


SJP.pl


italica

[czytaj: italika] dokumenty i rękopisy pisane w języku włoskim lub dotyczące Włoch; italika


SJP.pl

Italica – miasto założone przez rzymskiego wodza Scypiona Afrykańskiego jako osada dla weteranów drugiej wojny punickiej. Aktualnie stanowisko archeologiczne na terenie gminy Santiponce, w pobliżu Sewilli. W Italice urodził się cesarz rzymski Trajan i wychowywał się usynowiony przez Trajana cesarz Hadrian.

Wikipedia


italijski

→ Italia: italiański, italski


SJP.pl


italik

w poligrafii:
1. pochyłe pismo drukarskie; italika, kursywa;
2. czcionka takiego pisma; italika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) staroż. członek indoeuropejskich plemięemion zamieszkujących w czasach starożytnych Półwysep Apeniński (do Italików nie zalicza się Greków, Galów i Etrusków);

 (1.2) staroż. mieszkaniec Italii (w przeciwieństwie do mieszkańców innych ziem albo do samego miasta Rzymu)

Wiktionary

Italik, italika – w polszczyźnie potocznej synonim kursywy, czyli każdej pochyłej odmiany pisma w postaci czcionki lub fontu. W terminologii profesjonalnej słowo to jest stosowane dość rzadko, bo tylko w swoim podstawowym znaczeniu dotyczącym historii typografii lub estetyki typograficznej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Italia ż., italik mrz., italika ż., italianizm m., italianistyka ż., italianista m., italianistka ż., Italczyk mos., italik mrz., Italianiec mos., italianiec mos.

:: fż. Italka ż.

 czas. italizować ndk.

 przym. italski, italijski, italianistyczny

Wiktionary


italika

italik; w poligrafii:
1. pochyłe pismo drukarskie; kursywa;
2. czcionka takiego pisma


SJP.pl


italiki

w poligrafii:
1. pochyłe pismo drukarskie; italika, kursywa;
2. czcionka takiego pisma; italika


SJP.pl


italikowie

plemiona starożytne


SJP.pl

Italikowie ( Italici) – plemiona indoeuropejskie, zasiedlające od połowy II tysiąclecia p.n.e. Półwysep Apeniński. Italikowie tworzyli grupy zróżnicowane pod względem językowym i kulturowym: równinę u ujścia Tybru zajęli Latynowie (stąd obszar nazywał się Lacjum), doliny na górnym biegu Tybru opanowali Umbrowie, południową Etrurię Faliskowie, na wschód i płd. wschód od Lacjum osiadły tzw. plemiona sabelskie (m.in. lud Samnitów), na południu Półwyspu Apenińskiego – Oskowie, a na Sycylii Sykulowie.

Wikipedia


italizować

poddawać wpływom włoskim, rozszerzać wpływy włoskie, nadawać czemuś cechy typowo włoskie; italianizować


SJP.pl


italo-albański

Kościół italo-albański - biskupi kościół wschodni; Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-włoskiego


SJP.pl


italofil

miłośnik wszystkiego co włoskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zwolennik, miłośnik tego, co włoskie, związane z Włochami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌitaˈlɔfʲil, AS: italofʹil

Wiktionary


italofilka

→ italofil


SJP.pl

Patrz:

italofil

italofilski

→ italofil


SJP.pl

Patrz:

italofil

italogrek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) unita grecki osiadły we Włoszech po zdobyciu Konstantynopola przez Imperium Osmańskie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stosunki italogreków uporządkowała bulla Benedykta XIV „Etsi pastoralis” z r. 1742.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. italogrecki

Wiktionary


italok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Zaolzie. Włoch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Italoki to kiepskie wojoki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. makaroniarz, gw. Śląsk Cieszyński Talijan

Wiktionary


italski

→ Italia: italiański, italijski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany ze starożytną Italią, wywodzący się ze starożytnej Italii

 (1.2) przest. lub poet. włoski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nic nie zachowało się z italskiego malarstwa sztalugowego, chociaż z przygodnych i okolicznościowych informacji autorów starożytnych wiemy, że tego rodzaju dzieła sztuki tu istniały.

 (1.2) Christofori Fabio, mozaikarz italski, żył w drugiej połowie w. XVII i pierwszej w. XVIII.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈtalsʲci, AS: italsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Italia ż., italika ż., italianizm m., italianistyka ż., italianista m., italianistka ż., Italik m., Italczyk mos.

 przym. italianistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) włoski

Wiktionary


itamar

Itamar – postać biblijna ze Starego Testamentu.

Najmłodszy syn Aarona. Itamar był kapłanem, który nadzorował wykonanie Przybytku. Przewodził dwóm grupom lewitów; był ojcem jednej z najważniejszych rodzin kapłańskich. Pojawia się w Księdze Wyjścia 6,23; 38,21 i w Księdze Liczb 3

Wikipedia


itanium

Itanium – procesor architektury IA-64 opracowany przez firmy Hewlett-Packard i Intel.

Pierwsza wersja Itanium (nazwa kodowa: "Merced"), ukazała się w czerwcu 2001 roku. Procesor wykonany był w technologii 180 nm, taktowany zegarem 733 lub 800 MHz. Dostępne były dwie wersje: z 2 MB i z 4 MB pamięci podręcznej L3. Ceny wahały się w granicach od 1200 do 4000 USD.

Wikipedia


itd

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) = adm. Inspekcja Transportu Drogowego

Wiktionary

„itd” – pismo studenckie wydawane przez Zrzeszenie Studentów Polskich w latach 1961–1990, reaktywowane w 2005.

Wikipedia


itd.

skrót od: i tak dalej


SJP.pl

skrót

 (1.1) = i tak dalej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwierzęta: koty, psy itd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: i‿tɛ‿ˈdɛ, AS: i‿te‿de

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) etc.

Wiktionary


itede

potocznie: i tak dalej


SJP.pl


itelmen

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) przedstawiciel paleoazjatyckiego ludu, mieszkającego w Kraju Kamczackim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zimą Itelmeni mieszkali w ziemiankach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. itelmeński

 fż.: Itelmenka

 rzecz. itelmeński mrz., Itelmenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. Kamczadal

Wiktionary


itelmenka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) przedstawicielka Itelmenów, paleoazjatyckiego ludu, mieszkającego w Kraju Kamczackim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy Pani jest Itelmenką?

Wiktionary

Powiązane:

 forma męska: Itelmen

 przym. itelmeński

 rzecz. itelmeński mrz.

Wiktionary


itelmeński

język itelmeński - język paleoazjatycki używany w środkowej części Kamczatki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Itelmenami, dotyczący Itelmenów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język itelmeński;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Itelmen mos., Itelmenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamczadalski

Wiktionary


item

z łaciny: również, także, tak samo


SJP.pl


itemek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. jakaś rzecz, przedmiot

Wiktionary


itepe

potocznie: i tym podobne


SJP.pl


iteracja

1. mat. wielokrotne stosowanie określonej operacji matematycznej, występujące m.in. w metodzie kolejnych przybliżeń;
2. muz. powtarzanie identycznego motywu melodii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mat. inform. metoda obliczania polegająca na wielokrotnym powtarzaniu tego samego algorytmu;

 (1.2) mat. inform. jednokrotne powtórzenie algorytmu (etap liczenia)

 (1.3) jedno z powtórzeń działania, algorytmu lub procesu, jeden z etapów powtarzalnego cyklu

 (1.4) wysyłanie sygnału telegraficznego w sposób ciągły

 (1.5) muz. powtarzanie tego samego motywu

Wiktionary

Iteracja (łac. "iteratio" – powtarzanie) – czynność powtarzania tej samej operacji w pętli z góry określoną liczbę razy lub aż do spełnienia określonego warunku.

Czynność iteracji przedstawia pętla, zapisana w poniższym pseudokodzie:

W pierwszej iteracji otrzymuje się wartość i=1, w następnej i=2, potem i=3, itd., aż do i=9. Iteracją jest powtarzana tu czynność, czyli zwiększanie zmiennej i o jeden (inkrementacja).

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Z każdą kolejną iteracją produkt jest coraz bardziej zanieczyszczony. W iteracji piątej pojawiła się nawet kontaminacja biologiczna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌitɛˈrat͡sʲja, AS: iteracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iterator m.

 czas. iterować ndk.

 przym. iteracyjny, iterowalny

Wiktionary


iteracyjny

→ iteracja


SJP.pl

Patrz:

iteracja

iterativum

czasownik wielokrotny, określający czynność często powtarzaną (np. mawiać, pisywać); iteratiwum; czasownik iteratywny


SJP.pl


iteratiwum

czasownik wielokrotny, określający czynność często powtarzaną (np. mawiać, pisywać); iterativum; czasownik iteratywny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. czasownik niedokonany oznaczający czynność lub stan, który powtarza się, np. „chadzać”, „bywać” lub „stwarzać”

Wiktionary

Powiązane:

 przym. iterarywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czasownik iteratywny, czasownik wielokrotny, czasownik frekwentatywny, czasownik częstotliwy; war. iterativum

Wiktionary


iteratywność

częstotliwość


SJP.pl


iteratywny

czasownik iteratywny - czasownik wielokrotny, określający czynność często powtarzaną (np. mawiać, pisywać); iteratiwum; iterativum


SJP.pl


iterb

pierwiastek chemiczny o symbolu Yb


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Yb i liczbie atomowej 70;

Wiktionary

Iterb (Yb, łac. "ytterbium") – pierwiastek chemiczny z grupy lantanowców w układzie okresowym.

Jest to jeden z czterech pierwiastków, których nazwy zostały utworzone od szwedzkiej miejscowości Ytterby, są to: erb, itr, iterb i terb. Został odkryty w 1907 r. niezależnie przez Georges'a Urbaina i Carla Auera von Welsbacha, którzy rozdzielili (różnymi metodami) "iterbię", wyizolowaną w 1878 r. przez Jeana Charles'a Galissarda de Marignaca na iterb i lutet.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma iterb?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈitɛrp, AS: iterp

Wiktionary

Powiązane:

 przym. iterbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Yb

Wiktionary


iterbit

jeden z minerałów zawierających itr


SJP.pl


iterbowy

→ iterb


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący iterbu

Wiktionary

Patrz:

iterb

Powiązane:

 rzecz. iterb m.

Wiktionary


iterować

w matematyce: dokonywać iteracji


SJP.pl


iti

[czytaj: aj ti AJ] skrót od: International Trading and Investments Holdings SA. Luxembourg - holding medialno-rozrywkowy


SJP.pl


itihasa

dwa wielkie eposy indyjskie: "Mahabharata" i "Ramajana"


SJP.pl


itinerarium

w starożytnym piśmiennictwie: przewodnik dla podróżnych lub opis podróży z praktycznymi wskazówkami i zaleceniami; itinerariusz


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • itinerarium – gatunek literacki,
  • Itinerarium – dzieło kronikarskie Wilhelma z Rubruk, pol. „Opis podróży”

Wikipedia


itinerariusz

w starożytnym piśmiennictwie: przewodnik dla podróżnych lub opis podróży z praktycznymi wskazówkami i zaleceniami; itinerarium


SJP.pl


itinerer

uproszczona mapa zawierająca jedynie schematy skrzyżowań z zaznaczonym kierunkiem trasy


SJP.pl

Itinerer – rodzaj mapy, który zawiera jedynie schematy skrzyżowań z zaznaczonym kierunkiem, w którym należy się udać. Wykorzystywany jest w rajdach samochodowych, a także w turystycznych marszach na orientację.

Wikipedia


itopryd

związek chemiczny stosowany w leczeniu zaburzeń kinetyki przewodu pokarmowego


SJP.pl


itp.

skrót od: i tym podobne, i tym podobnie


SJP.pl

skrót

 (1.1) = i temu podobne, i tym podobne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przedawkowanie w antybiotykoterapii może prowadzić do zachwiania równowagi biologicznej i pojawienia się różnego rodzaju grzybic, drożdżyc itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: i‿tɛ‿ˈpɛ, AS: i‿te‿pe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) itd.

Wiktionary


itr

pierwiastek chemiczny o symbolu Y


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Y i liczbie atomowej 39;

Wiktionary

It

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie właściwości chemiczne ma itr?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: itr̥, AS: itr̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. itrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Y

Wiktionary


itrowy

→ itr


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący itru

Wiktionary

Patrz:

itr

Powiązane:

 rzecz. itr m.

Wiktionary


itt

International Telephone and Telegraph Corporation


SJP.pl


ittaj

Ittaj – postać biblijna ze Starego Testamentu.

Gittyta, który był przywódcą grupy 600 żołnierzy filistyńskich. W nagrodę za lojalność król Dawid uczynił go dowódcą jednej trzeciej swojej armii. Występuje w 2 Księdze Samuela 15; 18

Źródło: Słownik Postaci Biblijnych. [dostęp 2015-12-26].zły zapis daty dostępu

Wikipedia


itu

International Telecommunication Union, Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny – International Telecommunication Union
  • Itu – miasto w Brazylii

Wikipedia


itunes

[czytaj: ajtjuns] program do odtwarzania plików audio i wideo


SJP.pl

iTunes – program odtwarzający pliki multimedialne, produkowany i dystrybuowany przez Apple Inc.

Wikipedia


iturup

wyspa w Kurylach


SJP.pl

Iturup ( Итуру́п; 択捉島, Etorofu-tō; ainu: エツ゚ヲロㇷ゚シㇼ, Etuworop-sir, etu-or-o-p) – największa wyspa w archipelagu Kuryli.

Wyspa ma powierzchnię 3 166,64 km², długość 200 km, szerokość 7–20 km. Jest to wyspa wulkaniczna, podobnie jak wszystkie wyspy tego łańcucha. Osiąga wysokość do 1634 m n.p.m. Głównym miastem wyspy jest Kurilsk. Cieśnina Friza oddziela Iturup od niezamieszkanej wyspy Urup, a Cieśnina Katarzyny oddziela Iturup od Kunaszyru.

Wikipedia


itw

skrót od: in-the-wild, w informatyce: lista najgroźniejszych wirusów komputerowych


SJP.pl


ityfalliczny

1. bezpośrednio odwołujący się do sfery seksualnej;
2. jawnie nawiązujący do męskiego organu płciowego


SJP.pl


itzamna

w mitologii Majów: najwyższy bóg


SJP.pl

Itzamná (w języku Majów dosłownie „"niebiańska rosa, dom spadających kropli”") – jeden z najważniejszych bogów Majów, syn boga-stworzyciela świata Hunab Ku i twórca cywilizacji, uważany za boga nieba i słońca, nazywany także "Panem Dnia" lub "Panem Nocy i Niebios". Jego małżonką jest bogini Ixchel.

Wikipedia


iudicium

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) liter. daw. ostatni etap pracy filologa nad tekstem antycznym; omówienie warstwy estetycznej i artystycznej dzieła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Współcześnie iudicium nie jest częścią krytyki tekstu, lecz krytyki literackiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: juˈdʲit͡sʲjũm, AS: i ̯udʹicʹi ̯ũm

Wiktionary


iunctim

łącznie, razem; wspólna część spraw


SJP.pl


iupac

[czytaj: jupak] skrót angielskiego: International Union of Pure and Applied Chemistry - Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej, chemiczna organizacja założona w 1918 r. w Londynie, której celem jest koordynacja współpracy naukowej chemików całego świata


SJP.pl


iv

liczba rzymska oznaczająca "4"


SJP.pl


ivan

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iter Vehemens ad Necem (IVAN) – gra komputerowa;
  • Transliteracja imienia męskiego, odpowiednika imienia Jan;
  • Iván – wieś i gmina na Węgrzech, w komitacie Győr-Moson-Sopron, w powiecie Sopron-Fertőd;
  • Ivan (Ivan José Macachyba Dias, ur. 1919) – brazylijski piłkarz
  • Ivan (Ivan Quaresma da Silva, ur. 1997) – brazylijski piłkarz
  • huragan Ivan – silny huragan, który w 2004 roku przeszedł przez zachodni Atlantyk
  • Ivan i Delfin

Wikipedia


ivanhoe

Iv

Wikipedia


iveco

[czytaj: iweko] marka samochodów i firma


SJP.pl

Iveco S.p.A. (skrót od: Industrial Vehicles Corporation) – włoskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne z siedzibą w Turynie, kontrolowane przez koncern CNH Industrial, specjalizujące się w produkcji samochodów dostawczych, ciężarowych, wojskowych i silników. Za pośrednictwem należącej do spółki Iveco Bus jest również czołowym producentem autobusów i podwozi autobusowych.

Wikipedia


ivory

Zobacz też: Ivory (wrestlerka).

Ivory – gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Jura.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 107 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 12 osób/km² (wśród 1786 gmin Franche-Comté Ivory plasuje się na 636. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 502.).

Wikipedia


iw

skrótowiec

 (1.1) = adm. Inspekcja Weterynaryjna;

Wiktionary


iwa

krzew lub niskie drzewo o srebrzystych baziach (Salix caprea), gatunek wierzby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Salix caprea|L.|ref=tak., gatunek roślin z rodziny wierzbowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iwa – zdrobnienie od imienia Iwona
  • iwa – rodzaj rośliny z rodziny astrowatych
  • Iwa – gatunek wierzby
  • Iwa – fikcyjna wioska ninja z mangi i anime Naruto

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈiva, AS: iva

Wiktionary


iwacewicki

→ Iwacewicze (miasto na Białorusi)


SJP.pl


iwacewicze

miasto na Białorusi


SJP.pl

Iwacewicze (biał. Івацэвічы) – miasto na Białorusi, w obwodzie brzeskim, siedziba rejonu iwacewickiego, do 1945 w Polsce, w województwie poleskim, siedziba powiatu iwacewickiego i gminy Iwacewicze.

Wieś szlachecka położona była w końcu XVIII wieku w powiecie słonimskim województwa nowogródzkiego. Dawna posiadłość m.in. Sapiehów, Gołuchowskich i Jundziłłów. W latach 1920–1935 Iwacewicze były miastem w powiecie kosowskim.

Wikipedia


iwan

lekceważąco o Rosjaninie; Iwan


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

 (1.2) lekcew. Rosjanin

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iwan – imię męskie, rosyjska wersja Jana
  • iwan – element architektoniczny
  • Iwan – duchowny katolicki, franciszkanin, biskup
  • Iwan (? - 1352) – biskup przemyski
  • Iwan (?-754) – syryjsko-prawosławny Patriarcha Antiochii
  • „Iwan” (Alaksandr Iwanou) – białoruski piosenkarz
  • Artur Zirajewski ps. Iwan – polski płatny morderca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iwan ma ładny, czerwony samochód.

 (1.1) Po niewoli skazany na nowe miejsce pobytu Iwan o mało nie klasnął w ręce na taką poufałość i w milczeniu wskazał palcem piżamę z pąsowego barchanu.

 (1.1) Naówczas Iwanów, aby nie stracić twarzy, wysunął tezę, że podziemne składy, piwnice i obronne kazamaty w istocie służyły jako cele oraz izby tortur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈivãn, AS: ivãn

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaiwaniać, zaiwanić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Iwaszka

Wiktionary


iwanek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jan Iwanek, polski politolog
  • Witold Iwanek, polski historyk sztuki

Wikipedia


iwaniak

nazwisko


SJP.pl


iwanicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eugeniusz Iwanicki (ur. 1933) – polski pisarz
  • Franciszek Iwanicki (1815-1916) – polski duchowny, powstaniec listopadowy i styczniowy
  • Józef Iwanicki (1744-1830) – profesor w szkołach przemyskich, popularyzator wiedzy, encyklopedysta
  • Józef Iwanicki (1902-1995) – duchowny rzymskokatolicki, profesor filozofii i logiki
  • Karol Iwanicki (1870–1941) – polski architekt
  • Karol Iwanicki (1915–2007) – polski ekonomista
  • Kazimierz Iwanicki (1865-1952) – lekarz wojskowy, pułkownik WP
  • Leszek Iwanicki (ur. 1959) – polski piłkarz
  • Maciej Iwanicki – podstarości czernihowski, cześnik czernihowski
  • Paweł Iwanicki (ur. 1970) – polski aktor filmowy i dubbingowy
  • Stanisław Iwanicki (ur. 1951) – polski prawnik i polityk

Wikipedia


iwaniec

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Iwaniec – polski aktor
  • Eugeniusz Iwaniec – polski historyk
  • Halina Iwaniec – polska koszykarka
  • Henryk Iwaniec – polski i amerykański matematyk
  • Kazimierz Iwaniec – polski polityk, związkowiec
  • Marek Iwaniec – polski żużlowiec
  • Władysław Iwaniec – polski inżynier

Wikipedia


iwanikówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie, w rejonie bohorodczańskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Wiktionary

Iwanikówka ( Іваниківка) – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie iwanofrankiwskim (do 2020 w rejonie bohorodczańskim).

W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie stanisławowskim województwa stanisławowskiego.

W 1944 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 10 Polaków.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. iwanikówecki

Wiktionary


iwaniska

→ Iwaniska


SJP.pl

}|-

Iwaniska – miasto w Polsce położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Iwaniska.

Iwaniska uzyskały lokację miejską w 1403 roku, zdegradowane w 1869 roku, w 2022 odzyskały prawa miejskie.

Wikipedia

Patrz:

Iwaniska

iwaniski

→ Iwaniska


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Iwanisk

Wiktionary

Patrz:

Iwaniska

Powiązane:

 rzecz. Iwaniska nmos., iwaniszczanin m., iwaniszczanka ż.

Wiktionary


iwaniszczanin

mieszkaniec Iwanisk (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Iwanisk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwaniska nmos.

:: fż. iwaniszczanka ż.

 przym. iwaniski

Wiktionary


iwaniszczanka

mieszkanka Iwanisk (miasta w Polsce)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Iwanisk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwaniska nmos.

:: fm. iwaniszczanin m.

 przym. iwaniski

Wiktionary


iwaniuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dorota Bayer (z domu Iwaniuk) − polska szachistka
  • Ilja Iwaniuk − rosyjski lekkoatleta
  • Wacław Iwaniuk − polski poeta, tłumacz, krytyk literacki, eseista
  • Krzysztof Iwaniuk – polski samorządowiec, od 1992 roku wójt gminy Terespol

Wikipedia


iwanko

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) gwara. bocian, bocian biały

Wiktionary

Zobacz też: Iwanko (władca Dobrudży).

Iwanko (XII/XIII w.) – uzurpator bułgarski w 1197 roku, car Bułgarii.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, busion, buśko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, pocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


iwanków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położone w obwodzie kijowskim nad rzeką Teterew, siedziba władz rejonu iwankowskiego;

 (1.2) geogr. adm. wieś na Ukrainie w rejonie borszczowskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Iwanków (ukr. Іванків, "Iwankiw") – osiedle typu miejskiego w obwodzie kijowskim, w rejonie wyszogrodzkim na Ukrainie, leży nad rzeką Teterew. Do 2020 roku siedziba władz rejonu iwankowskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. iwankowski

Wiktionary


iwano-frankiwsk

miasto na Ukrainie (dawniej Iwano-Frankowsk, Stanisławów)


SJP.pl

fraza rzeczownikowa, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto na zachodniej Ukrainie, na przedgórzu Karpat, stolica obwodu iwanofrankiwskiego;

Wiktionary

Na tę stronę wskazuje „Stanisławów”. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.

Iwano-Frankiwsk, Stanisławów ( Івано-Франківськ, "Iwano-Frankiwśk") – miasto w zachodniej części Ukrainy, na przedgórzu Karpat, stolica obwodu iwanofrankiwskiego i siedziba rejonu iwanofrankiwskiego. 1 stycznia 2022 roku liczyło 238 196 mieszkańców, dla porównania spis powszechny w 2024 zanotował ich 227 827.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: iˈva.nɔ ˈfraŋ.kifsk, iˈva.nɔ ˈfran.kifsk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. iwanofrankiwski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. a także jako egzonim wariantowy Stanisławów

Wiktionary


iwano-frankowsk

dawniej: Iwano-Frankiwsk (miasto na Ukrainie); Stanisławów


SJP.pl


iwanofrankiwski

1. → Iwano-Frankiwsk;
2. obwód iwanofrankiwski - jeden z 24 obwodów Ukrainy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący Iwano-Frankiwska (miasta na Ukrainie)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwano-Frankiwsk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stanisławowski, przest. iwanofrankowski

Wiktionary


iwanofrankowski

→ Iwano-Frankowsk (miasto na Ukrainie)


SJP.pl


iwanostwo

Iwan z małżonką; Iwanowie


SJP.pl


iwanow

nazwisko


SJP.pl

Iwanow – pierwsze lub drugie (po Smirnow) wśród najpopularniejszych nazwisk rosyjskich. Występuje również poza Rosją w państwach takich jak Ukraina lub Białoruś. Jest też jednym z częściej spotykanych nazwisk w Bułgarii. Pochodzi od wschodniej wersji imienia własnego Jan (Iwan).

Wikipedia


iwanowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iwanowice – wieś w woj. wielkopolskim, pow. kaliskim, gminie Szczytniki
  • Iwanowice – gmina wiejska
  • Iwanowice – dawna gmina wiejska, powiat częstochowski, gubernia piotrkowska
  • Iwanowice – dawna gmina wiejska, powiat kaliski, woj. poznańskie
  • Iwanowice – gromada w powiecie kaliskim
  • Iwanowice – gromada w powiecie miechowskim
  • Iwanowice Duże
  • Iwanowice Dworskie
  • Iwanowice Małe
  • Iwanowice-Naboków
  • Iwanowice Włościańskie

Wikipedia


iwanowicki

przymiotnik od: Iwanowice


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Iwanowic

 (1.2) dotyczący Iwanowic Dużych

 (1.3) dotyczący Iwanowic Włościańskich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwanowice nmos., iwanowiczanin m., iwanowiczanka ż.

Wiktionary


iwanowicz

nazwisko


SJP.pl


iwanowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Iwanowic

 (1.2) mieszkaniec Iwanowic Dużych

 (1.3) mieszkaniec Iwanowic Włościańskich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwanowice nmos.

:: fż. iwanowiczanka ż.

 przym. iwanowicki

Wiktionary


iwanowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Iwanowic

 (1.2) mieszkanka Iwanowic Dużych

 (1.3) mieszkanka Iwanowic Włościańskich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwanowice nmos.

:: fm. iwanowiczanin m.

 przym. iwanowicki

Wiktionary


iwanowie

nazwisko


SJP.pl


iwanowo

1. miasto obwodowe w Rosji;
2. wieś w Rosji;
3. wieś i gmina w Bułgarii;
4. wieś na Białorusi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto obwodowe w Rosji, położone na północny wschód od Moskwy;

Wiktionary

Iwanowo (ros. "Иваново", do 1932 "Iwanowo-Wozniesieńsk") – miasto obwodowe w Rosji, na północny wschód od Moskwy, nad rzeką Uwodz (dopływ Klaźmy).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. iwanowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Iwanowo-Wozniesieńsk

Wiktionary


iwanowski

→ Iwanowo (miasto w Rosji)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Iwanowem, dotyczący Iwanowa

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iwanowski – herb szlachecki
  • Chryzogon (Iwanowski) (1875–1938) – biskup
  • Dmitrij Iwanowski (1864–1920) – botanik
  • Eustachy Iwanowski (1813–1903) – historyk
  • Filip Iwanowski (ur. 1985) – piłkarz
  • Jerzy Iwanowski (1878-1965) – działacz społeczny
  • Jerzy Iwanowski (1907-2008) – hipolog i jeździec, major kawalerii
  • Kazimierz Iwanowski (1915–1979) – polityk i leśnik, poseł, wiceminister
  • Lech Iwanowski (1917–2009) – lekarz
  • Leon Iwanowski (1869–1934) – generał major
  • Mirko Iwanowski (ur. 1989) – piłkarz
  • Stefan Iwanowski (1890–1954) – pułkownik

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Iwanowo n.

Wiktionary


iwanowy

nazwisko


SJP.pl


iwasi

gatunek sardyny z Pacyfiku


SJP.pl


iwaszkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Iwaszkiewicz (1880–1926) – polski wojskowy
  • Anna Iwaszkiewicz (1897–1979) – polska pisarka i tłumaczka
  • Anna Iwaszkiewicz (1955–2008) – polska producentka filmowa
  • Arnold Iwaszkiewicz (1915–1988) – polski wojskowy
  • Barbara Iwaszkiewicz-Bilikiewicz (1935–2011) – polska lekarka, okulistka
  • Bolesław Iwaszkiewicz (1902–1983) – polski matematyk i polityk
  • Bożena Iwaszkiewicz-Wronikowska (ur. 1950) – polska historyczka
  • Edmund Iwaszkiewicz (1891–1945) – polski wojskowy
  • Ewa Iwaszkiewicz (1937–2023) – polska lekarka, okulistka
  • Hrehory Iwaszkiewicz – bojar, klucznik witebski
  • Janusz Iwaszkiewicz (1879–1944) – polski historyk i archiwista
  • Jarosław Iwaszkiewicz (1894–1980) – polski pisarz i poeta

Wikipedia


iwaszkiewiczowski

taki jak u Iwaszkiewicza, charakterystyczny dla Iwaszkiewicza


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący życia i twórczości Jarosława Iwaszkiewicza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Iwaszkiewiczowski

Wiktionary


iwaszko

nazwisko


SJP.pl


iwańczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Iwańczak (1950–2025) – polska lekarka, gastroenterolog i pediatra
  • Franciszek Iwańczak (1935–2021) – polski lekarz, gastroenterolog i pediatra
  • Natalia Niedźwiecka-Iwańczak – polska socjolożka
  • Wojciech Iwańczak (ur. 1948) – polski historyk

Wikipedia


iwańczuk

nazwisko


SJP.pl


iwańczyk

nazwisko


SJP.pl


iwański

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Iwański - bohater powstania w getcie warszawskim
  • Janusz „Yanina” Iwański - muzyk
  • Maciej Iwański (ujednoznacznienie)
  • Stanisław Iwański – lekkoatleta, piłkarz
  • Stanisław Iwański – aktor
  • Zbigniew Iwański

Wikipedia


iwczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Iwca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwiec m.

:: fż. iwczanka ż.

 przym. iwiecki

Wiktionary


iwczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Iwca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwiec m.

:: fm. iwczanin m.

 przym. iwiecki

Wiktionary


iwdel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w Rosji w obwodzie swierdłowskim, położone u podnóża Uralu Północnego;

Wiktionary

Iwdel (ros. "Ивдель") – miasto w Rosji w bezpośrednim podporządkowaniu obwodu swierdłowskiego.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. iwdelski

Wiktionary


iwdelski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Iwdelem, dotyczący Iwdelu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwdel mrz.

Wiktionary


iweta

imię żeńskie


SJP.pl

Iweta, "Iwetta" – imię żeńskie pochodzące od imienia męskiego Iwo, którego żeńskim odpowiednikiem jest Iwona.

Wikipedia


iwetta

imię żeńskie


SJP.pl


iwicki

nazwisko


SJP.pl


iwiczeński

→ Iwiczna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Iwicznej

Wiktionary

Patrz:

Iwiczna

Powiązane:

 rzecz. Iwiczna ż., iwicznianin m., iwicznianka ż.

Wiktionary


iwiczna

dzielnica Piaseczna


SJP.pl

Iwiczna – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Krośniewice. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Szubina. Iwiczna jest gniazdem średniowiecznego rodu Iwickich herbu Kuszaba. Stąd pochodził kanonik ołomuniecki Jan Iwicki z Iwiczny, kontrreformator, zmarły 3 grudnia 1598 roku pisarz polityczny i profesor prawa na uniwersytecie w Ingolstadt.

Wikipedia


iwicznianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Iwicznej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwiczna ż.

:: fż. iwicznianka ż.

 przym. iwiczeński

Wiktionary


iwicznianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Iwicznej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwiczna ż.

:: fm. iwicznianin m.

 przym. iwiczeński

Wiktionary


iwiec

Iwiec (niem. "Iwitz") – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Cekcyn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 598 mieszkańców. Jest drugą co do wielkości miejscowością gminy Cekcyn.

Wikipedia


iwiecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Iwca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwiec m., iwczanin m., iwczanka ż.

Wiktionary


iwierzyce

wieś w Polsce


SJP.pl

Iwierzyce – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie ropczycko-sędziszowskim, w gminie Iwierzyce. Siedziba gminy Iwierzyce. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Iwierzyce. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wikipedia


iwierzycki

przymiotnik od: Iwierzyce


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Iwierzyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwierzyce nmos., iwierzyczanin m., iwierzyczanka ż.

Wiktionary


iwierzyczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Iwierzyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwierzyce nmos.

:: fż. iwierzyczanka ż.

 przym. iwierzycki

Wiktionary


iwierzyczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Iwierzyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwierzyce nmos.

:: fm. iwierzyczanin m.

 przym. iwierzycki

Wiktionary


iwieński

przymiotnik od: Iwno


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Iwna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwno n., iwnianin m., iwnianka ż.

Wiktionary


iwina

gatunek wierzby; iwa


SJP.pl


iwinianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Iwin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwiny nmos.

:: fż. iwinianka ż.

 przym. iwiński

Wiktionary


iwinianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Iwin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwiny nmos.

:: fm. iwinianin m.

 przym. iwiński

Wiktionary


iwiny

gatunek wierzby; iwa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iwiny – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim, w gminie Warta Bolesławiecka
  • Iwiny – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Siechnice
  • Iwiny – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Dąbrowice
  • Iwiny – przystanek kolejowy w miejscowości Iwiny, w województwie dolnośląskim
  • Iwiny – zamknięta stacja kolejowa w Iwinach, w powiecie bolesławieckim, w województwie dolnośląskim

Wikipedia


iwięcino

Iwięcino (niem.: "Eventin") – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Sianów. W pobliżu wsi przebiega linia kolejowa 202 Gdańsk-Stargard.

Według danych z 30 czerwca 2003 r. wieś miała 316 mieszkańców.

Wikipedia


iwiński

przymiotnik od: Iwin, Iwiny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Iwin

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Iwiński (1958–2010) – reżyser, aktor
  • Adam Tadeusz Iwiński (1916–1980) – polski oficer, spadochroniarz
  • Andrzej Iwiński (aktor) (1934–2013) – aktor
  • Andrzej Iwiński (żeglarz) (1946–2020) – żeglarz
  • Kazimierz Iwiński (1918–2012) – aktor
  • Paweł Iwiński (ur. 1949) – tyczkarz
  • Tadeusz Iwiński (ur. 1944) – polityk

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Iwiny nmos., iwinianin m., iwinianka ż.

Wiktionary


iwkowa

wieś w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim


SJP.pl

Iwkowa – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Iwkowa.

Wieś królewska wielkorządów krakowskich, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sądeckim województwa krakowskiego. Reforma administracyjna kraju w 1975 r. zlikwidowała powiaty, Iwkowa znalazła się w nowo powstałym województwie tarnowskim. Kolejna reforma administracyjna kraju przywróciła Iwkową do powiatu brzeskiego. Miejscowość jest siedzibą gminy Iwkowa i gromady Iwkowa.

Wikipedia


iwkowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Iwkowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwkowa ż.

:: fż. iwkowianka ż.

 przym. iwkowski

Wiktionary


iwkowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Iwkowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwkowa ż.

:: fm. iwkowianin m.

 przym. iwkowski

Wiktionary


iwkowski

przymiotnik od: Iwkowa (wieś)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Iwkowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwkowa ż., iwkowianin m., iwkowianka ż.

Wiktionary


iwlanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Iwli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwla ż.

:: fż. iwlanka ż.

 przym. iwlański

Wiktionary


iwlanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Iwli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwla ż.

:: fm. iwlanin m.

 przym. iwlański

Wiktionary


iwlański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Iwli

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwla ż., iwlanin m., iwlanka ż.

Wiktionary


iwnianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Iwna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwno n.

:: fż. iwnianka ż.

 przym. iwieński

Wiktionary


iwnianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Iwna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwno n.

:: fm. iwnianin m.

 przym. iwieński

Wiktionary


iwno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iwno – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wińsko
  • Iwno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
  • Iwno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kostrzyn
  • Iwno – przysiółek w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów
  • Iwno – gromada
  • Iwno− nieczynna stacja kolejowa w Iwnie, w województwie dolnośląskim, w powiecie wołowskim

Wikipedia


iwo

krzew lub niskie drzewo o srebrzystych baziach (Salix caprea), gatunek wierzby


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

 (2.1) W. lp. od: Iwa

Wiktionary

Iw

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈivɔ, AS: ivo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Iwa ż.

Wiktionary


iwon

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Iwona

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz szef ma na drugie Iwon, niby po babce Iwonie.

Wiktionary


iwona

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od: Iwon

Wiktionary

Iwona – imię żeńskie o pochodzeniu germańskim bądź celtyckim, odpowiednik męskiego imienia Iwo.

Iwona w Polsce należy do imion nowych, pojawiło się w XX wieku i uzyskało wtedy popularność: w latach 60. 70. i 80. nadano je około 180 000 kobiet. Jest dość popularne, zajmując w 2025 roku 26. pozycję wśród pierwszych imion żeńskich z 227 919 nadaniami. Imieniem najbardziej popularnym pozostaje Anna z 1068330 nadaniami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ojcu nie spodobał się nowy chłopak Iwony, bo nie ustąpił jej miejsca w tramwaju.

 (1.1) Nie przejmuj się tak Iwoną, niech jedzie sama.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈvɔ̃na, AS: ivõna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Iwonka ż.

Wiktionary


iwonicki

przymiotnik od: Iwonicz-Zdrój


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Iwonicza

 (1.2) dotyczący Iwonicza-Zdroju

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) — Powietrze jest tam przesycone minerałami, mikroelementami oraz jodem, bromem i magnezem — wyjaśnia Małgorzata Sidor z iwonickiego Zakładu Przyrodniczo-Leczniczego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌivɔ̃ˈɲit͡sʲci, AS: ivõńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwonicz m., iwoniczanin m., iwoniczanka ż.

Wiktionary


iwonicz

wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Iwonicz-Zdrój


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. pot. uzdrowisko Iwonicz-Zdrój

 (1.2) geogr. wieś w gminie Iwonicz-Zdrój

Wiktionary

Iwonicz (nazwa oboczna: Iwonicz-Wieś) – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Iwonicz-Zdrój, w pobliżu uzdrowiska Iwonicz-Zdrój. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego. Do 1954 istniała gmina Iwonicz. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Iwonicz.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: iˈvɔ̃ɲit͡ʃ, AS: ivõńič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iwoniczanin mos., iwoniczanka ż.

 przym. iwonicki

Wiktionary


iwonicz-zdrój

miasto w Polsce


SJP.pl

fraza rzeczownikowa, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Iwonicz-Zdrój – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Iwonicz-Zdrój.

Leży w historycznej ziemi sanockiej. Iwonicz-Zdrój to jedno z najstarszych polskich uzdrowisk, znane od 1578.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌivɔ̃ˈɲid͡ʒ‿zdruj, AS: ivõńiǯ‿zdrui ̯

Wiktionary


iwoniczanin

mieszkaniec Iwonicza-Zdroju (miasta w województwie podkarpackim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Iwonicza

 (1.2) mieszkaniec Iwonicza-Zdroju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌivɔ̃ɲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: ivõńičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwonicz m.

:: fż. iwoniczanka ż.

 przym. iwonicki

Wiktionary


iwoniczanka

mieszkanka Iwonicza-Zdroju (miasta w województwie podkarpackim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Iwonicza

 (1.2) mieszkanka Iwonicza-Zdroju

Wiktionary

Iw

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌivɔ̃ɲiˈt͡ʃãnka, AS: ivõńičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iwonicz m.

:: fm. iwoniczanin m.

 przym. iwonicki

Wiktionary


iwoniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Iwony lub z nią związany


SJP.pl


iwonka

zdrobnienie od: Iwona (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Łódź. prostytutka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • zdrobniała forma imienia Iwona
  • powieść Juliusza Germana pod tytułem Iwonka
  • film polski z 1925 roku pt. Iwonka
  • nieukończony film polski z 1939 roku pt. Iwonka

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) prostytutka

Wiktionary


iwonna

imię żeńskie


SJP.pl


iwonostwo

Iwon z małżonką; Iwonowie


SJP.pl


iwonowie

imię męskie


SJP.pl


iwonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Iwona lub z nim związany


SJP.pl


iworyjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Wybrzeża Kości Słoniowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieszkańca Wybrzeża Kości Słoniowej oficjalnie określa się mianem Iworyjczyka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌivɔˈrɨjt͡ʃɨk, AS: ivoryi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Iworyjka ż.

 przym. iworyjski

Wiktionary


iworyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Wybrzeża Kości Słoniowej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌivɔˈrɨjka, AS: ivoryi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Iworyjczyk m.

 przym. iworyjski

Wiktionary


iworyjski

dotyczący Wybrzeża Kości Słoniowej


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do państwa Wybrzeże Kości Słoniowej, wywodzący się z Wybrzeża Kości Słoniowej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest jeden z najbardziej popularnych iworyjskich kurortów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌivɔˈrɨjsʲci, AS: ivoryi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iworyjczyk mos., Iworyjka ż.

Wiktionary


iwp

skrót od: Instytut Wzornictwa Przemysłowego


SJP.pl

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

 (1.1) = Instytut Wzornictwa Przemysłowego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ceramikę projektowaną w IWP można było podzielić na kilka kategorii, ze względu na jej funkcjonalność.

Wiktionary


iwulski

nazwisko


SJP.pl


ix

liczba rzymska oznaczająca "9"


SJP.pl


iz

1. imię żeńskie;
2. zdrobnienie od: Izabela, Izabella (imiona żeńskie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = Księga Izajasza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Księga Izajasza
  • Instytut Zachodni
  • Instytut Zootechniki
  • IZ – pseudonim muzyka Israela Kamakawiwoʻole

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌizaˈjaʃa, AS: ḱśẽŋga izai ̯aša

Wiktionary


iza

1. imię żeńskie;
2. zdrobnienie od: Izabela, Izabella (imiona żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Izabela;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iza – zdrobnienie imienia Izabela
  • Iza – rzeka w północnej Rumunii
  • Iza – miasto w Kolumbii
  • Iza (Itza) – gmina w Hiszpanii, w prowincji Nawarra, w Nawarze
  • Iza – debiutancki album Izabeli Trojanowskiej
  • Iža – wieś i gmina na Słowacji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iza wyjęła kanapkę i zaczęła ją wcinać, paprząc sobie palce w maśle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈiza, AS: iza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izabela

Wiktionary


izaak

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów;

 (1.2) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Iz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wziąwszy Rebekę za żonę, Izaak miłował ją, bo była mu pociechą po matce.

 (1.2) Ciocia Misia kupiła Izaakowi nowy żakiet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈzaːk, AS: iz•ak

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Izaakowy

Wiktionary


izaakostwo

Izaak z małżonką; Izaakowie


SJP.pl


izaakowie

nazwisko


SJP.pl


izaakowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Izaaka lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Izaaka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poginęły Izaakowe syny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izaak m.

Wiktionary


izabela

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Izabela – spolszczenie imienia "Isabel", tj. albo średniowiecznego oksytańskiego, następnie rozpowszechnionego w Hiszpanii i szerzej w Europie Zachodniej odpowiednika imienia Elżbieta, pochodzącego od hebrajskiego אלישבע (Wj 6,23) "eliszewa" („mój Bóg przysięgą”), albo pochodzi ono od imienia biblijnej królowej "Jezabel", której imię oznacza w hebrajskim „wywyższona przez Baala”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Założycielka koncepcjonistek była damą na dworze królowej Izabeli Portugalskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizaˈbɛla, AS: izabela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Izabelka ż., Iza ż., Izka ż., Izunia ż.

 przym. Izabelin, izabeliński, izabelowy, izabelowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Izabella; zdrobn. Izabelka, Iza, Izka, Izunia

Wiktionary


izabelin

stop miedzi z manganem i aluminium


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Izabelin – część wsi Nawra w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Chełmża
  • Izabelin – kolonia w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Sosnowica
  • Izabelin – część kolonii Nowa Żelazna w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Daszyna
  • Izabelin – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Aleksandrów Łódzki
  • Izabelin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. legionowskim, w gminie Nieporęt
  • Izabelin – część wsi Dębowe Pole w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Sienno
  • Izabelin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Jakubów
  • Izabelin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Brudzeń Duży
  • Izabelin – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. warszawskim zachodnim, w gminie Izabelin
  • Izabelin – osada wsi Cieplice w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Adamówka
  • Izabelin – kolonia w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Juchnowiec Kościelny
  • Izabelin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Kleczew

Wikipedia


izabelinianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Izabelina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izabelin m.

:: fż. izabelinianka ż.

 przym. izabeliński

Wiktionary


izabelinianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Izabelina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izabelin m.

:: fm. izabelinianin m.

 przym. izabeliński

Wiktionary


izabeliny

stop miedzi z manganem i aluminium


SJP.pl


izabeliński

przymiotnik od: Izabelin (nazwa kilku wsi w Polsce)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Izabelina

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izabelin m., izabelinianin m., izabelinianka ż., Izabela ż.

Wiktionary


izabella

imię żeńskie


SJP.pl


izabelowaty

o maści konia: jasnobrązowy o żółtawym odcieniu; palomino


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hipol. o koniu: w kolorze od złotokremowego po czekoladowy, z grzywą i ogonem jaśniejszym, zwykle białym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izabela ż.

 przym. izabelowy

Wiktionary


izabelowy

przestarzale: brunatnożółty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. mający kolor brunatnożółty

 (1.2) przest. o koniu maści brunatnożółtej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izabelowość ż., izabelowatość ż., Izabela ż.

 przym. izabelowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bułany

Wiktionary


izafet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. gram. konstrukcja składniowa, występująca m.in. w językach semickich, irańskich i turkijskich, w której jeden rzeczownik określany jest przez inny rzeczownik bądź rzadziej – przez przymiotnik; jej odpowiednikiem w języku polskim jest zwykle rzeczownik z przydawką dopełniaczową lub rzeczownik z przydawką przymiotną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W języku arabskim pierwszy człon izafetu stoi w „status constructus”, a więc jest to rzeczownik pozbawiony jakiegokolwiek rodzajnika, określonego czy nieokreślonego.

 (1.1) Izafet w języku perskim składa się z rzeczowników lub rzeczowników i przymiotników, a jego wykładnikiem jest enklityka „-e” lub „-ye”.

 (1.1) W języku tureckim istnieją cztery rodzaje izafetu: trzy rodzime i jeden zapożyczony z języka perskiego.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izafetowy

Wiktionary


izajasz

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m., jedno z imion biblijnych;

 (1.2) bibl. postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;

Wiktionary

Izajasz ( ‏יְשַׁעְיָהוּ‎, "Jeszajahu", "Yesha'yahu" oznaczającego „Jahwe jest zbawieniem”, ur. ok. 765, zm. do 701 p.n.e.) – jeden z największych proroków Starego Testamentu. Jego proroctwa przedstawia Księga Izajasza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zeszłoroczne wakacje spędziliśmy z ciocią Esterą i wujkiem Izajaszem w Izraelu.

 (1.2) U Izajasza znajdziemy mowę proroczą o Arielu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈzajaʃ, AS: izai ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Izajaszek mos., Izaj mos., Izajek mos.

 przym. Izajaszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Izajaszek, Izaj, Izajek

Wiktionary


izajaszostwo

Izajasz z małżonką; Izajaszowie


SJP.pl


izajaszowie

imię męskie


SJP.pl


izajaszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Izajasza lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Izajasza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Izajaszowym przemówieniu istotnych było kilka wątków.

 (1.1) Sąsiadował z Izajaszową zagrodą z jednej strony i z Jakubowym polem z drugiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izajasz mos., Izajaszek mos., Izaj mos., Izajek mos., Izajaszowa ż.

Wiktionary


izak

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Izaak

Wiktionary


izali

staropolski zwrot, znaczy tyle co: czy


SJP.pl

partykuła

 (1.1) daw. słowo rozpoczynające zdania pytające, na które pytający spodziewa się odpowiedzi „tak” lub „nie”; czy

Wiktionary


izaliby

połączenie dawnej partykuły "izali" z cząstką "-by"


SJP.pl


izaliż

staropolski zwrot, znaczy tyle co: czyż


SJP.pl


izalobara

linia łącząca na mapie punkty o jednakowej zmianie ciśnienia


SJP.pl

Izalobara (gr.) – linia na mapie synoptycznej łącząca punkty o jednakowej zmianie ciśnienia atmosferycznego w czasie tendencji barycznej. Zwykle trwa przez trzy godziny.

Wikipedia


izan

w islamie: nawoływanie przez muezzina do modlitwy


SJP.pl


izanomala

linia na mapie łącząca punkty o jednakowych anomaliach klimatycznych


SJP.pl


izara

rzeka w Austrii i Niemczech


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w Austrii i Niemczech, prawy dopływ Dunaju, przepływa przez Monachium;

Wiktionary

Iz

Wikipedia

Powiązane:

 przym. izarski, nadizarski

Wiktionary


izarski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Izarą, dotyczący Izary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie tak dawno, bo na początku lat siedemdziesiątych, Bramę Izarską objęto akcją renowacji, upiększania miasta, w związku z przygotowaniami do letnich igrzysk olimpijskich 1972 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izara ż.

 przym. nadizarski

Wiktionary


izarytma

linia łącząca na mapie miejsca o takim samym natężeniu w rozmieszczeniu jakiegoś zjawiska


SJP.pl


izasław

imię męskie


SJP.pl

Izasław – imię męskie pochodzenia słowiańskiego, nienotowane w źródłach staropolskich. Składa się z członów "Iza-" (od "изяти", czyli „wziąć”) i -"sław" („sława”).

Wikipedia


izasławostwo

Izasław z małżonką; Izasławowie


SJP.pl


izasławowie

imię męskie


SJP.pl


izasławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Izasława lub z nim związany


SJP.pl


izatyna

krystaliczna substancja organiczna używana w chemii oraz w medycynie


SJP.pl


izaura

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Izaura – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego osobę pochodzącą z Izaurii (region Azji Mniejszej). Popularne w państwach hiszpańsko- i portugalskojęzycznych. Do języka polskiego przedostało się za pośrednictwem popularnego w latach 80. XX w. brazylijskiego serialu telewizyjnego "Niewolnica Isaura".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Matka chciała jej dać na imię Izaura, ale ojciec postawił na swoim i ostatecznie dali jej na imię Marysia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈzawra, AS: izau̯ra

Wiktionary


izauria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. starożytna kraina w południowej Azji Mniejszej;

Wiktionary

Izauria (gr. Ἰσαυρία) – starożytna kraina w południowej Azji Mniejszej. Obecnie w większości znajduje się w granicach tureckiej prowincji Konya.

Z tej ziemi miał pochodzić cesarz Leon III, w rzeczywistości urodzony w Syrii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prawdopodobnie z Izaurii pochodził imperator Leon III Izauryjczyk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izauryjczyk mos., izauryjski mrz.

 przym. izauryjski

Wiktionary


izauryjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) staroż. mieszkaniec Izaurii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cesarz Leon Izauryjczyk miał czworo dzieci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izauria ż., izauryjski mrz.

 przym. izauryjski

Wiktionary


izauryjski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Izaurią, dotyczący Izaurii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język izauryjski, wymarły język z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izauryjczyk mos., Izauria ż.

Wiktionary


izażem

partykuła

 (1.1) stpol. czyż

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈzaʒɛ̃m, AS: izažẽm

Wiktionary


izba

1. pomieszczenie mieszkalne
2. wyższy urząd administracji lub jednostka samorządu
3. każdy z dwu organów, na które dzieli się parlament w niektórych państwach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) urz. pomieszczenie mieszkalne, pokój

 (1.2) urz. jeden z organów parlamentu w niektórych państwach

 (1.3) urz. wyższy urząd administracji państwowej

 (1.4) urz. organ zajmujący się sprawami jakiegoś zrzeszenia zawodowego, mający na celu jego obronę

 (1.5) pot. pomieszczenie w wiejskim domu

 (1.6) miar. daw. 40 sztuk

Wiktionary

Izba (w języku staropolskim: istba) – pierwotnie nazwa komórki, łaźni; niegdyś oznaczała całą chatę składającej się z jednej izby. Z czasem zaczęto określać mianem izby każde pomieszczenie mieszkalne w wiejskim domu; współcześnie – pomieszczenie, które w lokalu mieszkalnym spełnia zdefiniowane na potrzeby GUS warunki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Francuski parlament składa się z dwóch izb.

 (1.3) W chwili obecnej, ze względu na zastrzeżenia Ministra Skarbu Państwa, trwa kontrola procesu prywatyzacji ww. spółek, prowadzona przez Najwyższą Izbę Kontroli oraz Departament Kontroli MSP.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈizba, AS: izba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. izbina ż., izdebka ż.

 przym. izbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokój

Wiktionary


izbeczka

zdrobnienie od: izba; izdebka, izbina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: izba

Wiktionary

Wymowa:

IPA: izˈbɛt͡ʃka, AS: izbečka

Wiktionary


izbica

1. konstrukcja chroniąca podporę mostu lub zaporę przed lodem; lodołam;
2. najwyższa część wieży kościelnej w architekturze drewnianej;
3. w dawnych grodach: drewniana skrzynia wypełniona ziemią, wchodząca w skład wału obronnego;
4. dawniej: duża izba


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) archit. w architekturze drewnianej najwyższa, nadwieszona część wieży kościelnej z pomieszczeniem na dzwony;

 (1.2) bud. trójkątna konstrukcja zabezpieczająca filary mostu przed zniszczeniem przez krę;

 (1.3) hist. element grodowego wału obronnego w postaci drewnianej skrzyni wypełnionej ziemią lub kamieniami

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • izbica – konstrukcja zabezpieczająca podporę mostu lub zaporę przed niszczącym działaniem kry
  • izbica – element architektury
  • Izbica – miasto w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Izbica
  • Izbica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. legionowskim, w gminie Serock
  • Izbica – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Główczyce
  • Izbica – część wsi Wereszcze Małe w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Rejowiec
  • Izbica – część wsi Sady w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Skierbieszów
  • Izbica – gmina
  • Izbica – dawna gromada
  • Izbica – kolejowy przystanek osobowy w mieście Izbica, w województwie lubelskim
  • Izbica – szczyt w Karkonoszach
  • Izbica Kujawska, Izbica Kujawska (gromada) (powiat kolski), Izbica Kujawska (gromada osada) (powiat kolski)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W XVII wieku do kościoła dobudowano wieżę z izbicą.

 (1.3) Obwarowania łużyckiego grodu składały się z ogromnych drewnianych skrzyń – izbic – ustawionych zwartym szeregiem i wypełnionych ziemią oraz kamieniami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izbica nmos., Izbice nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lodołam

Wiktionary


izbicczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Izbicka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izbicko n.

:: fż. izbicczanka ż.

 przym. izbicki

Wiktionary


izbicczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Izbicka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izbicko n.

:: fm. izbicczanin m.

 przym. izbicki

Wiktionary


izbicki

przymiotnik od: Izbica Kujawska, Izbicko, Izbica


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Izbicy

 (1.2) dotyczący Izbicy Kujawskiej

 (1.3) dotyczący Izbicka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bartosz Izbicki (ur. 1975) – polski muzykolog, organista.
  • Józef Izbicki właściwie Bejnisz Michalewicz (1876–1928) – polski działacz Bundu, pedagog i publicysta żydowskiego pochodzenia.
  • Lech Izbicki (1926–2011) – polski lekarz, specjalista ortopedii.
  • Norbert Izbicki (1799–1854) – dowódca Legionu Polskiego w Piemoncie z ramienia Hotel Lambert.
  • Ryszard Izbicki (ur. 1943) – polski inżynier budownictwa lądowego.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1-2) rzecz. Izbica ż., izbiczanin m., izbiczanka ż.

 (1.3) rzecz. Izbicko n., izbicczanin m., izbicczanka ż.

Wiktionary


izbicko

przymiotnik od: Izbica Kujawska, Izbicko, Izbica


SJP.pl

Izbicko (dodatkowa nazwa w j. niem. Stubendorf) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Izbicko.

Miejscowość jest siedzibą gminy Izbicko.

Wikipedia


izbicowy

→ izbica


SJP.pl

Patrz:

izbica

izbiczanin

1. mieszkaniec Izbicy;
2. mieszkaniec Izbicy Kujawskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Izbicy

 (1.2) mieszkaniec Izbicy Kujawskiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izbica ż.

:: fż. izbiczanka ż.

 przym. izbicki

Wiktionary


izbiczanka

1. mieszkanka Izbicy;
2. mieszkanka Izbicy Kujawskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Izbicy

 (1.2) mieszkanka Izbicy Kujawskiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izbica ż.

:: fm. izbiczanin m.

 przym. izbicki

Wiktionary


izbina

zdrobnienie od: izba; izdebka, izbeczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: izba

 (1.2) mała, licha izba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gaździna uprzątnęła obie izbiny i obejście.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izba ż., izdebeczka ż., izdebina ż., izdebka ż., Izdebski mos., Izdebska ż., Izdebnik mrz., Izdebno n., izdebność ż.

 przym. izbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) izdebeczka, izdebina, izdebka, pokoik

Wiktionary


izbowy

przymiotnik od: izba


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z izbą, dotyczący izby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izba ż., izbina ż., izdebeczka ż., izdebina ż., izdebka ż., Izdebski mos., Izdebska ż., Izdebnik mrz., Izdebno n., izdebność ż.

Wiktionary


izdba

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. izba

Wiktionary


izdebczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Izdebek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izdebki nmos.

:: fż. izdebczanka ż.

 przym. izdebecki

Wiktionary


izdebczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Izdebek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izdebki nmos.

:: fm. izdebczanin m.

 przym. izdebecki

Wiktionary


izdebecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Izdebek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izdebki nmos., izdebczanin m., izdebczanka ż.

Wiktionary


izdebeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: izdebka

 (1.2) rzad. mała, licha izba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kopciuszek zajmował maleńką izdebeczkę pod schodami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izba ż., izdebina ż., izbina ż., izdebka ż., Izdebnik mrz., Izdebno n., izdebność ż.

 przym. izbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) izdebina, izbina, izdebka, pokoik

Wiktionary


izdebieński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Izdebna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izdebno n., izdebnianin m., izdebnianka ż.

Wiktionary


izdebina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: izba

 (1.2) rzad. mała, licha izba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kazali mi spać w niewielkiej izdebinie pod schodami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izba ż., izdebeczka ż., izbina ż., izdebka ż., Izdebski mos., Izdebska ż., Izdebnik mrz., Izdebno n., izdebność ż.

 przym. izbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) izdebeczka, izbina, izdebka, pokoik

Wiktionary


izdebka

zdrobnienie od: izba; izbina, izbeczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) niewielka izba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty zaś, gdy chcesz się modlić, wejdź do swej izdebki, zamknij drzwi i módl się do Ojca twego, który jest w ukryciu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izba ż., izbina ż., izdebeczka ż., izdebina ż., Izdebnik mrz., Izdebno n., izdebność ż.

 przym. izbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) izbina, izdebeczka, izdebina

Wiktionary


izdebnianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Izdebna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izdebno n.

:: fż. izdebnianka ż.

 przym. izdebieński

Wiktionary


izdebnianka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Izdebna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izdebno n.

:: fm. izdebnianin m.

 przym. izdebieński

Wiktionary


izdebnicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Izdebnika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izdebnik m., izdebniczanin m., izdebniczanka ż.

Wiktionary


izdebniczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Izdebnika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izdebnik m.

:: fż. izdebniczanka ż.

 przym. izdebnicki

Wiktionary


izdebniczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Izdebnika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izdebnik m.

:: fm. izdebniczanin m.

 przym. izdebnicki

Wiktionary


izdebnik

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Izdebnik – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Lanckorona
  • Izdebnik – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Garwolin
  • Izdebnik – przysiółek wsi Trzęsówka w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Cmolas
  • Izdebnik – gromada

Wikipedia


izdebno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Izdebno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Rogowo
  • Izdebno – wieś w woj. lubelskim, w pow. świdnickim, w gminie Rybczewice
  • Izdebno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Łaskarzew
  • Izdebno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Sieraków
  • Izdebno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Ostrowite
  • Izdebno – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Siemyśl
  • Izdebno – gromada
  • Izdebno – nieczynny wąskotorowy przystanek kolejowy w Izdebnie, w województwie kujawsko-pomorskim
  • Izdebno Kościelne
  • Izdebno-Kolonia

Wikipedia


izdebność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. cecha tego, co posiada izby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izba ż., izbina ż., izdebeczka ż., izdebina ż., izdebka ż., Izdebski mos., Izdebska ż., Izdebnik mrz., Izdebno n.

 przym. izbowy, izdebny

Wiktionary


izdebski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Izdebski (1925–2008) – żołnierz Armii Krajowej i Narodowych Sił Zbrojnych
  • Bogdan Izdebski (ur. 1957) – polski aktor dziecięcy
  • Hubert Izdebski (ur. 1947) – polski prawnik, profesor nauk prawnych
  • Jerzy Izdebski (1942–2020) – polski muzyk i wokalista, prezenter radiowy, działacz samorządowy i polityk
  • Marek Izdebski (ur. 1958) – polski duchowny ewangelicko-reformowany, superintendent generalny Kościoła Ewangelicko-Reformowanego
  • Sławomir Izdebski (ur. 1971) – polski polityk, rolnik, działacz związkowy, senator V kadencji
  • Stefan Izdebski (ur. 1949) – polski rzemieślnik, działacz opozycji w okresie PRL
  • Teofil Izdebski (1804–1854) – powstaniec listopadowy, działacz emigracyjny
  • Waldemar Mieczysław Izdebski – doktor habilitowany nauk ekonomicznych, nauczyciel akademicki
  • Waldemar Krzysztof Izdebski – doktor habilitowany nauk technicznych, geodeta, Główny Geodeta Kraju
  • Władimir Izdebski (1882–1965) – rosyjski rzeźbiarz, malarz
  • Zbigniew Izdebski (ur. 1956) – polski pedagog i seksuolog, profesor nauk humanistycznych

Wikipedia


izdraelski

przymiotnik

 (1.1) stpol. izraelski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizdraˈɛlsʲci, AS: izdraelsʹḱi

Wiktionary


ize

spójnik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. że

Wiktionary

Ize – miasto w Iranie, w ostanie Chuzestan. W 2006 roku miasto liczyło 103 695 mieszkańców w 20 127 rodzinach.

Wikipedia


izebel

Izebel, Jezabel (łac. z gr. "Iezabel"; hebr. "Izebel", 'niewyniesiona, nieskalana, czysta') – postać biblijna ze Starego Testamentu, żona Achaba, matka Atalii, zm. w 843 p.n.e.

Była córką Etbaala I, króla Sydonu. Poślubiła Achaba, króla Izraela. Czciła bogów pogody i płodności: Baala i Aszerę. Za jej namową Achab i zmuszeni przez niego podwładni przyjęli jej religię.

Wikipedia


izentalpa

linia na wykresie termodynamicznym przedstawiająca proces izentalpowy


SJP.pl


izentalpowy

proces izentalpowy - proces termodynamiczny, podczas którego entalpia układu nie ulega zmianie


SJP.pl


izentropa

wykres procesu izentropowego


SJP.pl


izentropowy

przymiotnik od: izentropa


SJP.pl


izera

rzeka w Czechach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Czechach, a w górnym odcinku także w Polsce, prawy dopływ Łaby;

 (1.2) geogr. szczyt po czeskiej stronie Gór Izerskich;

Wiktionary

Iz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Poizerze n.

 przym. izerski, podizerski, poizerski

Wiktionary


izerski

przymiotnik od:
1. Izera (rzeka w Czechach);
2. Izery (góry w Czechach i Polsce; Góry Izerskie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z rzeką Izerą, dotyczący rzeki Izery

 (1.2) związany z Izerami (Górami Izerskimi), dotyczący Izerów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izera ż., Izery nmos., Poizerze n.

 przym. podizerski, poizerski

Wiktionary


izery

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. pot. Góry Izerskie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izerski

Wiktionary


izgrzyca

gęstokępkowa bylina z rodziny traw, pospolita na łąkach niżowych i niższych terenach górskich


SJP.pl

Izgrzyca ("Danthonia" DC.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Obejmuje około 20 gatunków występujących w Eurazji oraz na obu kontynentach amerykańskich. W Polsce rośnie tylko izgrzyca przyziemna ("Danthonia decumbens").

Wikipedia


izia

zdrobnienie od: Izabela, Izabella (imiona żeńskie); Izka


SJP.pl


izium

miasto na Ukrainie


SJP.pl

Izium ( Ізю́м) – miasto we wschodniej Ukrainie, w obwodzie charkowskim, nad Dońcem i przy ujściu rzek Mokrego i Suchego Iziumca.

Wikipedia


izka

zdrobnienie od: Izabela, Izabella (imiona żeńskie); Izia


SJP.pl


izm

potocznie, ironicznie o terminie zakończonym na "-izm"


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. żart. o terminie oznaczającym doktrynę, kierunek filozoficzny, artystyczny itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dostał jakąś książkę o historii sztuki i studiuje te różne izmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ism̥, AS: ism̦

Wiktionary


izmael

biblijny syn Abrahama; Ismael


SJP.pl

Izmael, Ismael (hebr.: יִשְׁמָעֵאל, arab.: إسماعيل), Isma'il – najstarszy syn patriarchy Abrahama i niewolnicy jego żony Sary – Egipcjanki Hagar.

Występuje w Księdze Rodzaju Starego Testamentu. W Koranie jest przedstawiony jako pierwszy z proroków islamu i praojciec wszystkich Arabów.

Wikipedia


izmaelita

przenośnie: odszczepieniec


SJP.pl


izmailici

sekta muzułmańska utworzona na przełomie VIII i IX wieku, będąca skrajnym odłamem szyitów, uznająca linię siedmiu imamów i wierząca, że ostatni imam nie umarł, lecz pozostaje w ukryciu; ismailici, isma'ilici, siedmiowcy


SJP.pl


izmailita

członek sekty isma'ilitów - odłamu szyitów uznającego linię siedmiu imamów; ismailita, isma'ilita, siedmiowiec


SJP.pl


izmailitka

szyitka należąca do sekty ismailitów; ismailitka


SJP.pl


izmailizm

doktryna religijna utworzona na przełomie VIII i IX wieku, będąca skrajnym odłamem szyitów, uznająca linię siedmiu imamów i zakładająca, że ostatni imam nie umarł, lecz pozostaje w ukryciu; ismailizm


SJP.pl


izmaił

Izmaił ( Ізмаїл, "Izmajił") – miasto w południowej części Ukrainy, w obwodzie odeskim na brzegu Kilii.

Wikipedia


izmir

miasto w zachodniej Turcji (dawniej Smyrna)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto portowe w zachodniej Turcji nad Zatoką Izmirską;

Wiktionary

Iz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zespół izmirski, można by określić, jako przykład jednoośrodkowego zespołu miast, którego niewątpliwe centrum stanowi Izmir, drugi po Stambule port handlowy i ośrodek przemysłowy kraju.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izmirski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Smyrna

Wiktionary


izmirski

przymiotnik od: Izmir (miasto w Turcji)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Izmirem, dotyczący Izmiru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zespół izmirski, można by określić, jako przykład jednoośrodkowego zespołu miast, którego niewątpliwe centrum stanowi Izmir, drugi po Stambule port handlowy i ośrodek przemysłowy kraju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izmir mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. smyrneński

Wiktionary


izo-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednakowość, równość, np. „izobara”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈizɔ, AS: izo

Wiktionary


izoalkohol

rozgałęziona forma alkoholu


SJP.pl


izoamplituda

Izoamplituda – izolinia na mapie łącząca punkty o jednakowej amplitudzie danego elementu meteorologicznego, np. na mapach synoptycznych o jednakowych amplitudach temperatury powietrza.

Wikipedia


izobar

jądro pierwiastków które mają taką samą liczbę masową, lecz inną liczbę atomową


SJP.pl

Izobary – jądra atomowe o równej liczbie masowej "A", różniące się liczbą atomową "Z". W praktyce oznacza to, że izobarami są atomy różnych pierwiastków, mające jednak tę samą liczbę nukleonów.

Jak dotąd nie znaleziono dwóch trwałych izobarów o liczbach atomowych różniących się o 1 (sąsiadujące w układzie okresowym pierwiastków).

Wikipedia


izobara

linia łącząca na mapie klimatycznej punkty o tym samym ciśnieniu atmosferycznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. krzywa łącząca miejsca o jednakowym ciśnieniu atmosferycznym;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Izobara łączy te punkty terenu, które o tej samej godzinie mają to samo ciśnienie atmosferyczne.

 (1.1) Szczegółowa interpretacja i analizy map izobar na lekcji doprowadzi do pojęcia gradjentu, jako siły, działającej w kierunku prostopadłym do izobar i wprawiającej w ruch powietrze w kierunku izobary mniejszej (…)

 (1.1) Ważną informację przy analizie frontowej stanowi występowanie na pewnych obszarach systematycznych załamań izobar.

 (1.1) Prócz tego izobary nie mogą przecinać się, stykać lub rozdwajać, powinny być liniami o łagodnie zmieniającej się krzywiźnie.

 (1.1) Pomimo rozwoju zaawansowanych metod obliczeniowych i wizualizacji trójwymiarowych izobary pozostają jednym z najbardziej czytelnych sposobów prezentacji rozkładu ciśnienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔˈbara, AS: izobara

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izobaryczny

 rzecz. izobar

Wiktionary


izobaryczny

przymiotnik

 (1.1) fiz. meteorol. zachodzący ze stałym ciśnieniem; związany ze stałą wartością ciśnienia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odwracalny proces izobaryczny przedstawia na wykresie krzywa zwana izobarą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izobara ż.

Wiktionary


izobata

linia łącząca na mapie punkty o tej samej głębokości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. krzywa na mapie łącząca punkty o jednakowej głębokości;

Wiktionary

Izobata – izolinia łącząca punkty o jednakowej głębokości (mierzonej od powierzchni) zbiorników wodnych. Może odnosić się również do geologicznych powierzchni strukturalnych takich jak strop czy spąg. W hydrologii izobata oznacza często głębokość do dna zbiornika wód powierzchniowych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W hydrologii izobata oznacza często głębokość do dna zbiornika wód powierzchniowych.

 (1.1) Widać to wyraźnie na dokładnych mapach batymetrycznych, na co wskazuje asymetria izobat względem obu brzegów.

 (1.1) O nieprzeciętnym rozkładzie głębokości w tym jeziorze świadczy fakt, że występujące w nim dwie strefy objęte izobatą 1000 m mają 140 i 180 km długości.

 (1.1) Głębokość jest widoczna po wyraźnie koliście ułożonych izobatach.

Wiktionary


izobaza

linia łącząca na mapie punkty powierzchni Ziemi zmieniające swoją wysokość nad poziomem morza o jednakową wartość w tym samym czasie


SJP.pl

Izobaza – linia na mapie, łącząca punkty na powierzchni Ziemi o jednakowej zmianie wysokości nad poziomem morza w określonym czasie, wywołanej przez stałe ruchy lądotwórcze i górotwórcze. W literaturze naukowej występuje również pod nazwą izanabaza.

Wikipedia


izobronta

linia na mapie łącząca miejsca, w których w tym samym czasie słychać pierwszy grzmot nadciągającej burzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. krzywa łącząca punkty, w których jednocześnie słychać grzmot burzy

Wiktionary

Izobronta ("izo-" + "bronte" = grzmot) – izolinia na mapie łącząca miejsca, w których w tym samym czasie słychać pierwszy grzmot nadciągającej burzy.

Wikipedia


izobutan

rozgałęziona forma butanu


SJP.pl

Iz

Wikipedia


izobuten

rozgałęziona forma butenu


SJP.pl


izobutylen

Izobutylen, izobuten – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nienasyconych z szeregu homologicznego alkenów rozgałęzionych. Posiada jedno wiązanie podwójne o długości 1,2907 Å. Jest jednym z czterech izomerów butenu. Jest ważnym surowcem w syntezach wielkotonażowych.

Wikipedia


izocefalia

w plastyce: sposób kompozycji, w której głowy przedstawianych postaci znajdują się na tej samej wysokości; izokefalizm, izokefalia


SJP.pl


izocefaliczny

→ izocefalia; izokefaliczny


SJP.pl


izochimena

linia na mapie łącząca punkty o jednakowej średniej temperaturze w porze zimowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. krzywa łącząca punkty o tej samej średniej temperaturze w zimie

Wiktionary

Izochimena ( "isos" = „równy” + "cheimon" = „zima”) – izolinia na mapie łącząca punkty, w których średnia zimowa temperatura osiągnęła taką samą wartość. Miarą stosowaną są jednostki temperatury (w zależności od układu jednostek i miar).

Izochimeny wraz z izoterami stosowane są głównie na mapach meteorologicznych.

Wikipedia


izochinolina

Izochinolina – organiczny związek chemiczny z grupy związków heterocyklicznych zawierających azot. Izochinolina zbudowana jest ze skondensowanego pierścienia benzenowego i pirydynowego. Strukturalny izomer chinoliny.

Wikipedia


izochora

linia przedstawiająca na wykresie proces termodynamiczny, podczas którego układ nie zmienia objętości


SJP.pl


izochroma

w metodzie elastooptycznej:
a) miejsce geometryczne punktów, w których różnice naprężeń głównych modelu elementu konstrukcyjnego mają stałe wartości
b) miejsce geometryczne punktów o równych wartościach maksymalnych naprężeń stycznych


SJP.pl

Izochroma – w elastooptyce - prążek interferencyjny przebiegający przez punkty ciała, w których wartość naprężeń stycznych jest jednakowa.

Wikipedia


izochromatyczny

odnoszący się do zjawisk optycznych, w których barwa światła nie ulega zmianie


SJP.pl


izochron

linia na mapie łącząca punkty, w których jakieś zjawisko występuje jednocześnie


SJP.pl


izochrona

linia na mapie łącząca punkty, w których jakieś zjawisko występuje jednocześnie


SJP.pl

Izochrona – linia na mapie łącząca punkty, w których występuje to samo zjawisko w tym samym czasie. Innymi słowy izochrony wyznaczają obszary o jednakowej osiągalności czasowej.

Miarą stosowaną są same jednostki czasu, jak minuty, godziny, dni. Niższy gradient izochroniczny wskazuje na większą szybkość ruchu danego zjawiska, wyższy odwrotnie.

Wikipedia


izochronizm

właściwość układów drgających polegająca na zachowywaniu stałego okresu drgań niezależnie od zmian amplitudy


SJP.pl

Izochronizm (gr. "ἴσος" "równy", "χρόνος" "czas") – właściwość układu drgającego polegająca na niezależności okresu drgań od amplitudy. Izochroniczność jest własnością liniowych układów drgań.

Rzeczywiste układy drgające wykonują z dobrym przybliżeniem drgania harmoniczne i pozostają izochroniczne wówczas, gdy amplituda drgań jest stosunkowo mała. Dla drgań mechanicznych oznacza to np.

Wikipedia


izodrom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rakieta lub pocisk rakietowy lecący tym samym kursem, co inny obiekt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈzɔdrɔ̃m, AS: izodrõm

Wiktionary


izodynama

linia łącząca na mapie punkty o jednakowym natężeniu pola magnetycznego Ziemi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. krzywa łącząca punkty o tym samym natężeniu pola magnetycznego

Wiktionary

Izodynama ("izo-" + "dýnamis" = „siła”) – izolinia biegnąca na mapie wzdłuż miejsc, w których składowa pozioma lub pionowa natężenia pola magnetycznego Ziemi jest jednakowa, np. izogona, izoklina.

Wikipedia


izodynamiczny

→ izodynamia


SJP.pl

Patrz:

izodynamia

izoelektronowy

w fizyce, o atomach, jonach, cząsteczkach: posiadające taką samą liczbę i konfigurację elektronów walencyjnych


SJP.pl


izoenzym

każdy z enzymów katalizujących tę samą reakcję, lecz różniących się pod względem budowy lub właściwości; izozym


SJP.pl


izofena

linia na mapie łącząca punkty, w których zachodzi to samo zjawisko biologiczne


SJP.pl


izoflawon

fitohormon występujący w roślinach strączkowych


SJP.pl


izoflawonowy

→ izoflawon


SJP.pl

Patrz:

izoflawon

izofona

linia na mapie oznaczająca granice występowania jakiegoś zjawiska fonetycznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) akust. krzywa łącząca punkty o jednakowym poziomie głośności dźwięku;

 (1.2) jęz. krzywa wyznaczająca granicę wystąpienia zjawiska fonetycznego;

Wiktionary

Izofona, krzywa izofoniczna – krzywa jednakowego poziomu głośności dźwięku. Izofony są przedstawiane w układzie logarytmicznej zależności poziomu natężenia dźwięku lub poziomu ciśnienia akustycznego od częstotliwości. Dana krzywa izofoniczna ma tę samą wartość, na przestrzeni różnych częstotliwości, liczoną w fonach, ale różną liczoną w decybelach. Wynika to z różnego odbioru częstotliwości przez ludzkie ucho.

Wikipedia


izofoniczna

krzywa izofoniczna - krzywa łącząca na wykresie punkty o jednakowym poziomie głośności, częstotliwości i natężenia dźwięku


SJP.pl


izofota

linia łącząca na oświetlonej powierzchni punkty o jednakowym natężeniu oświetlenia, wyrażonym w fotach


SJP.pl


izoftalowy

kwas izoftalowy - kwas aromatyczny, izomer kwasu ftalowego


SJP.pl


izogameta

jedna z gamet o takim samym kształcie i wymiarze, lecz zróżnicowanych płciowo


SJP.pl


izogamia

rozmnażanie się za pośrednictwem izogamet czyli dwóch gamet zróżnicowanych płciowo ale identycznych pod względem ruchliwości i rozmiaru


SJP.pl

Izogamia – typ rozmnażania płciowego, gdzie dwie gamety są identyczne pod względem kształtu i ruchliwości, ale różniące się biochemią, fizjologią i genetycznie. Gamety oznacza się tu jako „+” i „–”. Występuje u pierwotniaków (ameby), jednokomórkowych glonów, grzybów i zielenic.

Wikipedia


izogamma

typ rozmnażania płciowego, gdzie dwie komórki rozrodcze są identyczne pod względem kształtu i ruchliwości


SJP.pl


izoglosa

linia na mapie oznaczająca zasięg terytorialny jakiejś cechy językowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) jęz. linia na mapie wyznaczająca zasięg danej cechy językowej

Wiktionary

Izoglosa (z greckiego) – ogólna nazwa linii na mapach w atlasach językowych.

Izoglosa określa terytorialny zasięg występowania jakiejś cechy językowej, np. mazurzenia w języku polskim. Wśród nich można wyróżnić: izofony, izomorfy i izoleksy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌizɔˈɡlɔsa, AS: izoglosa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izoglosowy

Wiktionary


izoglosowy

związany z izoglosą, linią na mapie oznaczającą zasięg terytorialny jakiejś cechy językowej, np. mapa izoglosowa


SJP.pl


izoglukoza

syrop glukozowo-fruktozowy, zamiennik cukru wykorzystywany w produkcji napojów i rozmaitych artykułów spożywczych


SJP.pl


izogona

linia na mapie łącząca punkty o jednakowym kierunku wiatru w określonym czasie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. krzywa łącząca punkty o tej samej deklinacji magnetycznej;

Wiktionary

Izogona ("izo-" + "gõnía" = „kąt”) – izolinia biegnąca na mapie (geograficznej lub magnetycznej) wzdłuż miejsc o takiej samej wartości deklinacji magnetycznej. Szczególną odmianą izogony jest agona – linia łącząca punkty o zerowej deklinacji magnetycznej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Deklinacje danego miejsca otrzymujemy przez odczytanie liczby podanej na izogonie położonej najbliżej szukanej miejscowości.

 (1.1) Linia łącząca na mapie punkty o jednakowej wartości deklinacji magnetycznej nazywa się izogoną (nie mylić z południkiem magnetycznym), a linia łącząca punkty o deklinacji równej zeru — agoną.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) izogonalny

Wiktionary


izohalina

linia na mapie łącząca punkty na morzu o tym samym zasoleniu wody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. krzywa na mapie łącząca punkty o jednakowym zasoleniu;

Wiktionary

Izohalina ("izo-" + "háls" = „sól”) – izolinia na mapie łącząca punkty o takim samym stopniu zasolenia. Stosowana do graficznego przedstawienia poziomów zasolenia jezior, mórz, oceanów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Istnieje wiele rodzajów izolinii, a jedną z nich jest izohalina.

 (1.1) Nazwa „izohalina“ wzbudzało często uśmiech na ustach gimnazjalistów.

 (1.1) ''Linia łącząca na mapie punkty o takim samym stopniu zasolenia wody to izohalina.

 (1.1) W basenie Gotlandzkim ta izohalina przebiega na głębokości większej niż 100 m. w Basenie Bornholmskim płyciej.

Wiktionary


izohela

linia na mapie, która łączy punkty o jednakowej wartości usłonecznienia w tym samym czasie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) metrol. linia łącząca na mapie punkty o takich samych wartościach usłonecznienia

 (1.2) fot. linia łącząca punkty o tej samej gęstości optycznej w obrazie nieprzetworzonym

Wiktionary


izohelia

fotograficzna technika tonorozdzielcza, w której obraz złożony jest z plam bieli, szarości i czerni, bez przejść między tonami


SJP.pl

Izohelia – pozytywowa technika tonorozdzielcza opracowana przez Witolda Romera w 1931, polegająca na przetworzeniu obrazu polegającym na utworzeniu w nim w efekcie końcowym kilku dowolnie wybranych odcieni wyraźnie oddzielonych od siebie jasnością, odpowiadającym punktom o tej samej gęstości optycznej w obrazie nieprzetworzonym, nazwanymi izohelami.

Wikipedia


izohieta

linia na mapie klimatycznej łącząca punkty o jednakowej ilości opadów atmosferycznych w danym czasie bądź o jednakowych średnich opadach wieloletnich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) metrol. linia łącząca na mapie punkty o takich samych wartościach sum opadów;

Wiktionary

Iz

Wikipedia


izohipsa

1. linia na mapie łącząca punkty o jednakowej wysokości względem przyjętego poziomu odniesienia; poziomica, warstwica;
2. linia na mapie pogody łącząca punkty leżące na jednakowej wysokości danej powierzchni izobarycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) krzywa na mapie łącząca punkty o jednakowej wysokości nad poziom morza lub względem innego przyjętego poziomu odniesienia;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za pomocą izohips można przedstawić na mapie ukształtowanie terenu.

 (1.1) Aby w pełni zrozumieć ukształtowanie terenu działki, niezbędna jest analiza izohips, czyli krzywych linii na mapie łączących punkty o takiej samej wysokości względem przyjętego poziomu odniesienia, najczęściej nad poziomem morza.

 (1.1) Dotyczy to zresztą każdego obszaru wydzielonego na podstawie kryterjum nie hipsometrycznego, a więc każdego nie ograniczonego wspólną izohipsą.

 (1.1) Przy tej metodzie do wyrysowania orientacyjnego układu izohips wystarczy mieć podane wysokości nad poziom morza kilku bądź kilkunastu punktów odniesienia najlepiej rozsianych po całej przestrzeni objętej analizą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔˈxʲipsa, AS: izoχʹipsa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poziomica, warstwica

Wiktionary


izohumida

Izohumida ("izo" + "humidus" = „wilgotny”) – izolinia na mapie klimatycznej lub diagramie łącząca punkty o takiej samej wilgotności względnej powietrza w tym samym czasie. Wyraz ten pochodzi z języka greckiego.

Wikipedia


izohydra

linia łącząca na mapie punkty o jednakowym poziomie wód


SJP.pl


izohydria

stały, względnie równy poziom stężenia jonów wodorowych w organizmie


SJP.pl


izojonia

utrzymywanie poszczególnych jonów w organizmie na stałym poziomie


SJP.pl


izokandela

krzywa na powierzchni umyślonej kuli, w której środku znajduje się źródło światła, łącząca punkty odpowiadające kierunkom, w których światłość jest taka sama; także rzut tej płaszczyzny na krzywą


SJP.pl


izokefalia

w plastyce: sposób kompozycji, w której głowy przedstawianych postaci znajdują się na tej samej wysokości; izokefalizm, izocefalia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) szt. rodzaj kanonicznej kompozycji plastycznyastycznej, w której głowy postaci znajdują się w jednej linii, na tej samej wysokości;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) izokefalizm

Wiktionary


izokefaliczny

→ izokefalia, → izokefalizm; izocefaliczny


SJP.pl


izokefalizm

w plastyce: sposób kompozycji, w której głowy przedstawianych postaci znajdują się na tej samej wysokości; izokefalia, izocefalia


SJP.pl

Iz

Wikipedia


izoklina

linia na mapie łącząca punkty o jednakowym nachyleniu magnetycznym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. krzywa łącząca punkty o tej samej inklinacji magnetycznej

Wiktionary

Zobacz też: Izokliny.

Izoklina – izolinia biegnąca na mapie (geograficznej lub magnetycznej) wzdłuż miejsc o takiej samej wartości inklinacji magnetycznej.

Wikipedia


izokolon

figura stylistyczna polegająca na budowie członów zdania złożonych z równej liczby sylab oraz o takim samym rytmie; isokolon


SJP.pl


izokosma

linia łącząca te same punkty promieniowania kosmicznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. krzywa łącząca punkty o tym samym natężeniu promieniowania kosmicznego

Wiktionary

Izokosma ("izo" + "kósmos" = „świat”) – izolinia na mapie łącząca punkty o tym samym natężeniu promieniowania kosmicznego, czyli promieniowania złożonego, zarówno korpuskularnego, jak i elektromagnetycznego, docierającego do Ziemi z otaczającej ją przestrzeni kosmicznej.

Wikipedia


izokoszta

krzywa jednakowego kosztu dwóch czynników wytwórczych (nakładów pracy i kapitału), jakie mogą być zaangażowane do produkcji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. linia obrazująca wszystkie kombinacje dwóch czynników wytwórczych, których koszt całkowity jest taki sam;

Wiktionary

Izokoszta ("krzywa jednakowego kosztu") − w mikroekonomii prosta obrazująca różne kombinacje czynników produkcji, których koszt całkowity jest taki sam.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wykorzystując izokoszty i izokwanty można wyznaczyć punkty styku obu krzywych, będący optimami producenta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔˈkɔʃta, AS: izokošta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzywa jednakowego kosztu

Wiktionary


izokrates

(436-338 p.n.e.) mówca grecki, uczeń Sokratesa, nauczyciel młodzieży, twórca teorii klasycznej prozy attyckiej


SJP.pl

Izokrates ( Ἰσοκράτης "Isokrates"; 436-338 p.n.e.) – mówca grecki, nauczyciel wymowy, twórca teorii klasycznej prozy attyckiej. Zaliczany do kanonu dziesięciu mówców. Jego zasługą jest, że dokonał klasyfikacji prozy attyckiej, wprowadzając podział na: języki poetyckie i języki prozy.

Wikipedia


izokryma

linia na mapie łącząca punkty o jednakowej najniższej temperaturze powietrza w zimie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. krzywa łącząca punkty o tej samej najniższej temperaturze w zimie

Wiktionary

Izokryma ("izo-" + "krymós" = „zimno, mróz”) – linia na mapie, łącząca punkty o jednakowej średniej temperaturze powietrza zimy astronomicznej.

Wikipedia


izokwanta

w teorii produkcji: krzywa wyznaczająca wszelkie możliwe kombinacje czynników produkcji, które dają tę samą ilość produktu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ekon. linia przedstawiająca wszystkie kombinacje dwóch czynników wytwórczych pozwalające osiągnąć dany rozmiar produkcji;

Wiktionary

Izokwanta (krzywa jednakowego produktu) to krzywa przedstawiająca wszystkie kombinacje dwóch czynników wytwórczych pozwalające osiągnąć dany rozmiar produkcji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Długości wektorów, których końce wyznaczają izokwanty, są proporcjonalne do ilości produktu, czyli do rozmiaru produkcji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔˈkfãnta, AS: izokfãnta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzywa jednakowego produktu

Wiktionary


izolacja

1. bycie w odosobnieniu, bycie poza oddziałwaniem otoczenia; alienacja, odosobnienie, odseparowanie;
2. w psychologii: mechanizm obronny polegający na unikaniu wszelkiej aktywności mogącej wywołać nieprzyjemne odczucia; alienowanie się, izolowanie się;
3. w biologii: ograniczenie lub uniemożliwienie krzyżowania się gatunków roślin lub zwierząt przez wytworzenie się bariery chroniącej;
4. oddzielenie danego ciała fizycznego od otoczenia warstwą specjalnie przystosowanego materiału;
5. warstwa specjalnego materiału, utrudniająca wzajemne oddziaływanie dwóch układów, ciał, środowisk itp.; izolator


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) oddzielenie od otoczenia lub uniemożliwienie kontaktu z otoczeniem

 (1.2) fiz. warstwa materiału o niskiej przewodności cieplnej chroniąca, ograniczająca dopływ lub odpływ ciepła;

 (1.3) niska przewodność cieplna (cecha izolacji (1.2))

 (1.4) elektr. warstwa materiału o niskiej przewodności elektrycznej;

Wiktionary

Izolacja – sposób zabezpieczenia dwóch sąsiadujących układów, elementów itp. w celu utrudnienia wzajemnego oddziaływania.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Styropian ma dobrą izolację.

 (1.4) Izolację przewodu wykonano z polwinitu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izolator mrz., izolacjonista mos., izolacjonizm mrz., izolatka ż., wyizolowanie n., odizolowanie n.

 czas. izolować ndk., odizolować dk., izolować ndk., zaizolować dk.

 przym. izolacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odosobnienie, separacja

 (1.2) termoizolator

Wiktionary


izolacjonista

zwolennik izolacjonizmu - strategii w polityce międzynarodowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) polit. zwolennik izolacjonizmu w polityce zagranicznej

 (1.2) zwolennik izolowania się od innych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔlat͡sʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: izolacʹi ̯o̊̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izolacjonizm m., izolacja ż., izolowanie n., izolatka ż.

:: fż. izolacjonistka ż.

 czas. izolować ndk.

 przym. izolacjonistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) separatysta

Wiktionary


izolacjonistka

zwolenniczka izolacjonizmu - strategii w polityce międzynarodowej


SJP.pl


izolacjonistyczny

1. taki, który dotyczy izolacjonizmu - strategii w polityce międzynarodowej, np. doktryna izolacjonistyczna; separatystyczny;
2. rzadko: taki, który dąży do izolacjonizmu, czyli skłonności do bycia w odosobnieniu, poza oddziaływaniem otoczenia; izolacyjny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) polit. związany z izolacjonizmem, dotyczący izolacjonizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izolatka ż., izolacjonizm mrz., izolacjonista mos., izolacjonistka ż.

Wiktionary


izolacjonizm

1. skłonność do pozostawania poza oddziaływaniem otoczenia; izolacja, alienacja;
2. w polityce zagranicznej: strategia polegająca na odrzuceniu lub okazaniu braku zainteresowania przez dany kraj przymierzami międzynarodowymi oraz sprawami innych krajów, przy jednoczesnym skupieniu się na obronie interesów i praw narodowych; separatyzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) polit. polityka danego państwa polegająca na ograniczeniu angażowania się w sprawy zagraniczne i skupieniu się na problemach wewnętrznych kraju;

 (1.2) tendencja do izolowania się

Wiktionary

Izolacjonizm (ang. "isolationism" z fr. "isolation" ‘izolacja’ od wł. "isolato" 'oddzielony od wszystkiego, jak wyspa od lądu’ od "isola" ‘wyspa’ z łac. "insula" ‘wyspa’), kierunek polityki zagranicznej sprowadzający się do obrony interesów i bezpieczeństwa własnego państwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Obie grupy: żydowska wcześniej, romska do czasów współczesnych, zajmowały najniższe miejsce w hierarchii społecznej, dzieliły wyraźną odrębność językową od społeczności większościowych, charakterystyczny ubiór, wykonywane zawody oraz izolacjonizm: zarówno wewnętrzny jak i narzucony przez społeczeństwo większościowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔlaˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥, AS: izolacʹi ̯o̊̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izolacja ż., izolacjonista m., izolatka ż.

 czas. izolować

 przym. izolacjonistyczny

Wiktionary


izolacyjność

cecha tego, co ma właściwości izolacyjne, czyli takie, które służą do oddzielenia dwóch układów, ciał, środowisk itp., np. izolacyjność cieplna


SJP.pl


izolacyjny

1. taki, który dąży do izolacji, czyli bycia w odosobnieniu, poza oddziaływaniem otoczenia; izolacjonistyczny (rzadko);
2. taki, który służy do oddzielenia dwóch układów, ciał, środowisk itp.;
3. taki, który dotyczy izolacji - mechanizmu obronnego człowieka;
4. w biologii: taki, który ogranicza lub uniemożliwia krzyżowanie się gatunków roślin albo zwierząt


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający zdolność izolacji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izolatka ż., izolacja ż.

 czas. izolować ndk.

Wiktionary


izolarz

pracownik wykonujący izolację; izoler


SJP.pl


izolat

1. kultura patogenu rośliny przechowywana w celach doświadczalnych;
2. związek zapachowy wyodrębniony z balsamu, żywicy lub olejku eterycznego;
3. język niewykazujący pokrewieństwa z innym istniejącym językiem; język izolowany;
4. izolat białka - produkt wysokobiałkowy o bardzo wysokiej zawartości protein


SJP.pl


izolatka

1. w szpitalach, internatach, żłobkach itp.: oddzielny pokój, w którym umieszcza się osoby chore lub podejrzane o chorobę zakaźną; separatka;
2. w zakładzie karnym: cela jednoosobowa; pojedynka, separatka, karcer;
3. przenośnie: rodzaj dodatkowej kary polegającej na umieszczeniu osadzonego w zakładzie karnym w jednoosobowej celi; karcer


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wydzielona jednoosobowa sala dla chorych, zwykle zakaźnie

 (1.2) jednoosobowa cela w więzieniu

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • izolatorium, w opiece zdrowotnej – pomieszczenie przeznaczone dla osoby chorej zakaźnie lub podejrzanej o chorobę zakaźną
  • izolatka (więzienie) – w więziennictwie – jednoosobowa cela

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na oddziale znajdują się dwie nowocześnie wyposażone izolatki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔˈlatka, AS: izolatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izolacja ż., izolacyjność ż., izolator m., izolarz m., izoler m., izolatorium n., izolacjonizm m., izolacjonista m., izolacjonistka ż.

 przym. izolacyjny, izolacjonistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) separatka

Wiktionary


izolator

1. warstwa specjalnego materiału, utrudniająca wzajemne oddziaływanie dwóch układów, ciał, środowisk itp.; izolacja;
2. przedmiot z porcelany, szkła lub tworzywa sztucznego, który służy do łączenia i jednocześnie izolowania części będących względem siebie pod napięciem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) materiał izolujący

 (1.2) elektr. przedmiot z materiału nie przewodzącego prądu elektrycznego, łączący a zarazem izolujący części urządzenia będące względem siebie pod napięciem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) pracownik wykonujący lub montujący izolację

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Izolator – film w reżyserii Christopher Doyle’a z roku 2008
  • Izolator elektryczny (w fizyce i technice) – dielektryk, materiał, który nie przewodzi prądu elektrycznego
    • Izolator elektryczny (w technice) – element konstrukcyjny, który nie przewodzi prądu elektrycznego
    • izolatory energetyczne
  • Izolator ciepła
  • Izolator akustyczny
  • Izolator Boguchwała klub piłkarski

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. izolacja ż., izolatka ż., wyizolowanie n.

 czas. izolować

Wiktionary


izolatorium

w medycynie: szpital sanatoryjny przeznaczony dla osób chorych na chorobę zakaźną


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) budynek lub pomieszczenie przeznaczone do prowadzenia izolacji chorych na choroby zakaźne;

Wiktionary

Izolatorium – zamknięty zakład leczniczy, czasem też sanatorium, z przeznaczeniem tylko dla chorych na jedną z chorób zakaźnych.

Izolatoria powstają najczęściej podczas epidemii lub pandemii, często wtedy, kiedy brakuje miejsc w szpitalach na oddziałach zakaźnych. Przykładem może być epidemia ospy we Wrocławiu lub pandemia COVID-19.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Sanatorium Uzdrowiskowym MSWiA „Orion” w Ciechocinku działa pierwsze w województwie kujawsko-pomorskim izolatorium dla osób zakażonych koronawirusem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izolatka ż.

Wiktionary


izolatorowy

→ izolator


SJP.pl

Patrz:

izolator

izolband

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. taśma izolacyjna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk band-zola

Wiktionary


izolda

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) mitcelt. szt. liter. teatr. film. imię bohaterki niespełnionej miłości ;

 (1.2) imię|polski|ż.

Wiktionary

Izolda – imię żeńskie pochodzenia celtyckiego lub germańskiego. Wywodzi się najprawdopodobniej z walijskiego "Essylt" oznaczającego „piękna”. Według legendy nosiła to imię irlandzka księżniczka, kochanka Tristana, zaręczona królowi Kornwalii Markowi. Możliwe jednak, że imię pochodzi z staro-wysoko-niemieckiego "isan" „żelazo” i "waltan" „rządzić, panować”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: iˈzɔlda, AS: izolda

Wiktionary


izoldziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Izoldy lub z nią związany


SJP.pl


izoleksa

dialektologia: linia na mapie wyznaczająca terytorialny zasięg występowania jakiegoś wyrazu, najczęściej gwarowego


SJP.pl

Izoleksa (z greckiego "izo" – równy i "leksis" – wyraz) – linia wytyczona na mapie zgodnie z granicą zasięgu terytorialnego występowania danego (którego dotyczy dana izoleksa) wyrazu jako elementu słownikowego. Izoleksa przebiega np. między obszarami z dominującymi formami "na polu" i "na dworze".

Wikipedia


izoler

pracownik wykonujący izolację; izolarz


SJP.pl


izoleucyna

aminokwas egzogenny, izomer leucyny; występuje w większości białek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) biochem. egzogenny aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, ważny w metabolizmie mięśni, biosyntezie białek i regulacji energii

Wiktionary

Izoleucyna, skróty: Ile, I – organiczny związek chemiczny, izomer leucyny, alifatyczny aminokwas białkowy, obojętny elektrycznie. Należy do aminokwasów egzogennych, czyli nie może być syntetyzowany w organizmie człowieka i musi być dostarczany z pożywieniem. Duże jego ilości znajdują się w kazeinie, hemoglobinie, białkach osocza krwi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. leucyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót: Ile, symbol: I

Wiktionary


izolinia

linia na mapie łącząca punkty o takich samych wartościach danego zjawiska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geod. linia na mapie łącząca punkty o jednakowych wartościach danej cechy;

Wiktionary

Izolinia, izarytma (w kartografii), izograma (w meteorologii) – krzywa na mapie łącząca punkty o jednakowych wartościach liczbowych danej cechy. Termin ten i pokrewne terminy pochodzą od ίσος "ísos", „równy” i słowa „linia”, bądź odpowiednich innych słów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W bezpośrednim otoczeniu emitora przebiegają izolinie stężeń kilkakrotnie mniejszych od progu - nie oznacza to jednak całkowitego komfortu.

 (1.1) (…) gdzie uzyskane wartości jeziorności w polach podstawowych stanowią o tym, że izolinie przekraczają 70% i są to największe wartości na świecie

 (1.1) W niektórych przypadkach, w celu dokładniejszego wyznaczania przebiegu izolinii, elementarny prostokąt siatki jest automatycznie dzielony na trójkąty.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) izarytma, izograma

Wiktionary


izolowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|izolować.

Wiktionary

Iz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. izolacjonista mos., wyizolowanie n., odizolowanie n.

Wiktionary


izolowany

1. nie dopuszczać, nie dopuścić do zetknięcia z kimś lub z czym;
2. wyodrębniać, wyodrębnić jakąś substancję, np. gen, wirus z jakiegoś preparatu;
3. oddzielać, oddzielić coś od otoczenia materiałem nieprzewodzącym (np. prądu, ciepła) lub nieprzepuszczającym (np. dźwięku);
4. o ludziach: izolować się - unikać, zaprzestać kontaktu z kimś lub czymś; separować się, odseparować się


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wydzielony, odosobniony, oddzielony od ogółu

 (1.2) pokryty izolacją

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔlɔˈvãnɨ, AS: izolovãny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. izolować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odosobniony

Wiktionary


izolować

1. nie dopuszczać, nie dopuścić do zetknięcia z kimś lub z czym;
2. wyodrębniać, wyodrębnić jakąś substancję, np. gen, wirus z jakiegoś preparatu;
3. oddzielać, oddzielić coś od otoczenia materiałem nieprzewodzącym (np. prądu, ciepła) lub nieprzepuszczającym (np. dźwięku);
4. o ludziach: izolować się - unikać, zaprzestać kontaktu z kimś lub czymś; separować się, odseparować się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyizolować)

 (1.1) wydzielać z całości

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaizolować)

 (2.1) pokrywać izolacją

czasownik przechodni niedokonany (dk. odizolować)

 (3.1) oddzielać od otoczenia, nie dopuszczać do zetknięcia

 (3.2) być używanym jako izolacja

czasownik zwrotny niedokonany izolować się (dk. wyizolować się)

 (4.1) oddzielać się od czegoś

czasownik zwrotny niedokonany izolować się (dk. odizolować się)

 (5.1) odsuwać się od innych, pozostawać w odosobnieniu, trzymać się na uboczu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. odizolować, wyizolować, zaizolować

 rzecz. izolacja ż., izolacjonizm m., izolacjonista m., izolat m., izolator m., odizolowanie n.

 przym. izolowany, izolacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) oddzielać, separować

Wiktionary


izoluksa

linia łącząca na oświetlonej powierzchni punkty o jednakowym natężeniu oświetlenia, wyrażonym w luksach


SJP.pl


izomalt

małokaloryczny środek słodzący


SJP.pl

Izomalt, E953 – mieszanina organicznych związków chemicznych, niskokaloryczny i niepowodujący próchnicy masowy środek słodzący o niskiej higroskopijności, łatwo krystalizujący. Daje dobrą klarowność, zapobiega lepieniu się cukierków oraz umożliwia długi okres przechowywania[].

Wikipedia


izomaltuloza

organiczny związek chemiczny, izomer sacharozy używany głównie w przemyśle spożywczym; palatynoza


SJP.pl

Izomaltuloza (palatynoza) – organiczny związek chemiczny z grupy disacharydów, izomer sacharozy. Jest substancją bezwonną, białą lub prawie białą, krystaliczną. Izomaltuloza znajduje zastosowanie głównie w przemyśle spożywczym. Charakteryzuje się niższym od sacharozy indeksem glikemicznym, a w procesie jej trawienia energia uwalniana jest w bardziej zrównoważony sposób i przez dłuższy czas.

Wikipedia


izomer

każdy ze związków organicznych mających identyczny wzór cząsteczkowy, lecz różny układ atomów w cząsteczce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. jeden z dwóch lub większej liczby związków chemicznych o tym samym składzie atomowym, różniących się połączeniami lub ułożeniem atomów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyczyny zróżnicowania zapachu obu izomerów karwonu są w ostatnich latach przedmiotem ożywionej polemiki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izomeraza ż., izomeria ż.

 przym. izomeryczny

Wiktionary


izomeraza

katalizator reakcji przekształceń wewnątrzkomórkowych


SJP.pl


izomeria

zjawisko występowania związków o różnym rozmieszczeniu atomów w cząsteczkach przy identycznym składzie chemicznym i masie cząsteczkowej


SJP.pl

Izomeria – zjawisko istnienia różnic w budowie cząsteczek o takim samym składzie atomowym.

W zależności od różnic, jakie występują pomiędzy izomerami, wyróżnia się następujące rodzaje izomerii:

Wikipedia


izomeryzacja

Izomeryzacja – reakcja chemiczna polegająca na przekształcaniu się jednego izomeru w drugi, na przykład izomeryzacja kwasu (−)mlekowego w kwas (+)mlekowy w wyniku inwersji Waldena. Izomeryzacja może stanowić zarówno samodzielną reakcję chemiczną, jak i być ubocznym, często niepożądanym, efektem innej reakcji chemicznej.

Wikipedia


izomeryzować

przemieniać jeden izomer związku chemicznego w inny bez zmiany jego masy cząsteczkowej


SJP.pl


izometr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie do kontroli stanu izolacji przewodów elektrycznych

Wiktionary


izometria

przekształcenie nie zmieniające odległości pomiędzy punktami


SJP.pl

Izometria (gr. "isos" – równy, "métron" – miara), także przekształcenie izometryczne – funkcja zachowująca odległości między punktami przestrzeni metrycznej. Jest to więc "izomorfizm izometryczny". W geometrii figury, między którymi istnieje izometria (są "izometryczne"), nazywane są "przystającymi".

Wikipedia


izometryczny

1. w matematyce: nie zmieniający odległości między punktami, np. przekształcenie izometryczne, rzut izometryczny;
2. ćwiczenia izometryczne - ćwiczenia polegające na napinaniu mięśni bez wykonywania ruchów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mat. taki, który nie zmienia odległości między punktami

 (1.2) o ćwiczeniu, gimnastyce: taki, który polega na napinaniu mięśni bez wykonywania ruchów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izometria ż.

Wiktionary


izomorfa

językoznawstwo: linia na mapie wyznaczająca terytorialny zasięg występowania jakiejś cechy językowej z zakresu fleksji lub słowotwórstwa


SJP.pl

Izomorfa – w językoznawstwie wytyczona na mapie linia oddzielająca od siebie tereny, na których różne morfemy (końcówki, sufiksy lub prefiksy) są używane w tej samej funkcji.

Przykładowo, izomorfa będzie oddzielać na mapie tereny, na których czasownik "iść" w trybie rozkazującym liczby mnogiej przyjmuje końcówki odpowiednio: "-my" i "-wa" "(chodźmy, chodźwa)".

Wikipedia


izomorficzny

1. w chemii, mineralogii: równopostaciowy;
2. w matematyce: strukturalnie identyczny, równoważny


SJP.pl


izomorfizm

mat. właściwość zbiorów polegająca na tym, iż wyniki odpowiednich działań na przyporządkowanych sobie elementach tych zbiorów są również sobie przyporządkowane


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. odwzorowanie pomiędzy dwiema przestrzeniami matematycznymi, zachowujące wszystkie relacje i funkcje

Wiktionary

Izomorfizm (gr. "isos" – równy, "morphe" – kształt) – funkcja wzajemnie jednoznaczna (bijekcja) z jednego obiektu matematycznego w drugi, która zachowuje funkcje, relacje i wyróżnione elementy.

W przypadku obiektów algebry uniwersalnej (takich jak grupy, pierścienie, moduły itp.) izomorfizmem nazywamy wzajemnie jednoznaczne odwzorowanie formula_1 takie, że formula_1 i jego odwrotność (ozn. formula_3) są homomorfizmami.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Między tymi obiektami zachodzi izomorfizm – nie da się ich odróżnić na podstawie ich własności.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔ̃ˈmɔrfʲism̥, AS: izõmorfʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morfizm m., homomorfizm m., homeomorfizm m., epimorfizm m.

Wiktionary


izonefa

krzywa na mapie klimatycznej łącząca punkty odpowiadające miejscom, w których w określonym czasie wielkość zachmurzenia była jednakowa


SJP.pl

Izonefa – linia na mapie klimatycznej łącząca punkty o jednakowym przeciętnym stopniu zachmurzenia w określonym czasie.

Wikipedia


izoniazyd

organiczny związek chemiczny, bardzo silny lek przeciwgruźliczy w postaci krystalicznego, białego proszku o gorzkim zapachu; isoniazid, hydrazyd kwasu izonikotynowego


SJP.pl

Izoniazyd ( isoniazidum) – organiczny związek chemiczny, powszechnie używany lek przeciwgruźliczy, zaliczany do tzw. leków pierwszego rzutu. Jest stosowany także w leczeniu niektórych innych mykobakterioz (chorób powodowanych przez prątki).

Wobec prątków wrażliwych izoniazyd jest lekiem bakteriobójczym, wykazującym aktywność wobec szybko namnażających się bakterii wewnątrz komórek i poza nimi.

Wikipedia


izonomia

w starożytnej Grecji: ustrój polityczny zapewniający obywatelom równość wobec prawa, a także prawo do równego udziału we władzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) praw. równość ludzi wobec prawa;

Wiktionary

Izonomia (gr. "ἰσονομία") – termin wywodzący się z prawa starożytnej Grecji oznaczający ustrój polityczny zapewniający obywatelom równość wobec prawa, a także prawo do równego udziału we władzy. Obecnie termin ten mylony jest z równouprawnieniem. Równość wobec prawa oznaczała, iż ogólnie sformułowane prawo dotyczy wszystkich obywateli.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌizɔ̃ˈnɔ̃mʲja, AS: izõnõmʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) równouprawnienie

Wiktionary


izooktan

związek organiczny w postaci bezbarwnej cieczy nierozpuszczalnej w wodzie i trudno rozpuszczalnej w alkoholu i eterze, stosowany w mieszaninie z heptanem jako paliwo wzorcowe do wyznaczania liczby oktanowej


SJP.pl

Izooktan ("2,2,4-trimetylopentan") – organiczny związek chemiczny, węglowodór należący do alkanów. Jest to rozgałęziony izomer oktanu.

Wikipedia


izoopaka

miejsce geometryczne punktów o równym współczynniku pochłaniania (warstwy fotograficznej)


SJP.pl


izoosmotyczny

identyczny jak stężenie osmotyczne płynów fizjologicznych


SJP.pl


izopatia

Te

Wikipedia


izopatyczny

→ izopatia


SJP.pl

Patrz:

izopatia

izoperymetr

jedna z figur płaskich o jednakowym obwodzie


SJP.pl


izopleta

w kartografii: linia jednakowych wartości liczbowych wskazująca natężenie w rozmieszczeniu jakiegoś zjawiska; izarytma


SJP.pl

Iz

Wikipedia


izopod

stawonóg występujący głównie w wodach morskich; równonóg


SJP.pl


izopola

linia na mapie lub wykresie łącząca punkty o tej samej zawartości pyłku danego gatunku rośliny w określonym czasie


SJP.pl


izopren

związek organiczny, węglowodór nienasycony; substancja wyjściowa do otrzymywania syntetycznego kauczuku


SJP.pl

Izopren – organiczny związek chemiczny z grupy dienów. Stosowany w przemyśle do otrzymywania jednego gatunku kauczuku syntetycznego (kopolimeru izoprenu i izobutanu).

Występuje w dwóch stereochemicznych odmianach – 1,4 cis oraz 1,4 trans, oraz w formie dwóch adduktów (1,2 oraz 3,4). Wynika to z rodzaju syntezy (wolnorodnikowa lub koordynacyjna). Izopren bardzo łatwo ulega fotodegradacji.

Wikipedia


izoprenoid

węglowodór nienasycony, naturalny związek organiczny pochodzenia roślinnego, najczęściej bezbarwny olej o charakterystycznym zapachu; terpen


SJP.pl


izoprenowy

→ izopren


SJP.pl

Patrz:

izopren

izoproces

proces termodynamiczny przebiegający przy stałej wartości jakiegokolwiek parametru stanu


SJP.pl


izopropanol

alkohol drugorzędowy stosowany jako rozpuszczalnik


SJP.pl

Izopropanol, propan-2-ol, alkohol izopropylowy, IPA – organiczny związek chemiczny z grupy alkoholi alifatycznych. Jest najprostszym alkoholem drugorzędowym. Ma jeden izomer podstawnikowy, propan-1-ol.

Wikipedia


izopropylobenzen

związek organiczny, węglowodór aromatyczny; kumen


SJP.pl


izorachia

stałe stężenie jonów wodorowych


SJP.pl


izorytmia

Izorytmia (z gr. równy rytm) – technika kompozytorska, która pojawiła się we Francji w XIV wieku. Opisana jest w traktacie "Ars nova" Filipa de Vitry (ok. 1320). Polega na zastosowaniu tzw. "ordo" – periodycznego powtarzania schematu rytmicznego (czyli tzw. talea) i melodycznego (color) lub tylko jednego z nich. Rytmikę izorytmiczną stanowiło 6 modi – schematów rytmicznych opartych na greckich stopach metrycznych.

Wikipedia


izosejsta

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geol. krzywa łącząca punkty o tym samym natężeniu trzęsienia ziemi

Wiktionary

Izosejsta (gr. "ísos" = równy + "seistós" = wstrząśnięty) – krzywa na mapie łącząca punkty na powierzchni ziemi, w których wystąpiło takie samo natężenie trzęsienia ziemi.

Gdyby skorupa ziemska była jednorodna, to izosejsty układałyby się koncentrycznie wokół epicentrum trzęsienia ziemi. Niejednorodność skał skorupy oraz układ uskoków wywołuje zaburzenia w rozkładzie izosejst.

Wikipedia


izosigma

krzywa łącząca punkty odpowiadające jednakowym sumarycznym stężeniom soli w roztworach na wykresach wieloskładnikowych, ilustrujących stany równowag fazowych w roztworach w określonej temperaturze


SJP.pl


izospin

w przybliżeniu zachowana wielkość fizyczna związana z oddziaływaniem elektrosilnym; spin izotopowy


SJP.pl

Izospin – liczba kwantowa, charakteryzująca cząstki kwantowe, transformująca się względem reprezentacji grupy SU(2). Identyczną grupę transformacji ma zwykły spin, stąd wzięła się nazwa tej wielkości. Izospin jest wektorem w pewnej abstrakcyjnej przestrzeni. Tak samo jak w przypadku zwykłego spinu, nie jest możliwe jednoczesne zmierzenie więcej niż jednej składowej izospinu, podaje się więc tylko jego trzecią składową. Izospin zwykle oznacza się literą formula_1 a jego trzecią składową – formula_2

Wikipedia


izospinowy

→ izospin


SJP.pl

Patrz:

izospin

izostatyczny

→ izostazja


SJP.pl

Patrz:

izostazja

izostazja

równowaga zachodząca pomiędzy poszczególnymi wycinkami skorupy ziemskiej


SJP.pl

Iz

Wikipedia


izostenia

pogląd filozoficzny mówiący o równosilności argumentów za i przeciw jakiemuś twierdzeniu


SJP.pl

Izostenia (gr. "ισοσθενεια") – koncepcja równosilności sądów, tj. - równowagi argumentów. Pogląd obecny m.in. w filozofii starożytnych sofistów oraz sceptyckiej, wedle którego każdemu twierdzeniu można przeciwstawić inne twierdzenie z nim równosilne. O określonym przedmiocie dyskusji można sformułować dwa wykluczające się sądy i oba będą posiadały taką samą wagę.

Wikipedia


izostera

linia na mapie morskiej łącząca punkty o jednakowej objętości masy wodnej, przemieszczanej przez prądy morskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. krzywa łącząca punkty o tej samej objętości wody przenoszonej przez prądy morskie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • izostera adsorpcji
  • izostery – grupa związków chemicznych
  • izostera (fizyka)
  • izostera (meteorologia)

Wikipedia


izostrukturalność

→ izostrukturalny


SJP.pl

Izostrukturalność (izotypia) – występowanie substancji o różnym składzie chemicznym w strukturze krystalicznej tego samego typu; jest to izomorfizm w szerokim tego słowa znaczeniu.

Jest to też określenie podobieństwa struktur należących do tej samej grupy przestrzennej i wykazujących takie samo geometryczne rozmieszczenie elementów:

Wikipedia

Patrz:

izostrukturalny

izosylabizm

Izosylabizm – rodzaj sylabizmu polegający na występowaniu jednakowej liczby sylab we wszystkich wersach, np. we fraszce Marii Jasnorzewskiej-Pawlikowskiej "Mól":

Wikipedia


izosyntagma

linia na mapie wyznaczająca zasięg terytorialny jakiegoś składniowego zjawiska językowego


SJP.pl


izotacha

linia na przekroju poprzecznym koryta otwartego, np. rzeki, łącząca punkty o jednakowej prędkości przepływu wody


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. krzywa łącząca punkty o tej samej prędkości wiatru;

Wiktionary

Izotacha ("izo-" + "tachos" = „prędkość”) – izolinia łącząca punkty o takiej samej wartości prędkości w danej chwili. Linia ta może łączyć punkty o takiej samej wartości prędkości wiatru, ruchów wody (hydroizotacha).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koncentrycznie zamykające się krzywe oznaczają izotachy (linie jednakowych prędkości wiatru).

 (1.1) Położenie punktu w przekroju wody płynącej charakteryzują prócz wysokości nad dnem także odległości od obu brzegów i one też muszą mieć wpływ na jego prędkość wobec tego, że znane wykresy krzywych jednakich prędkości (izotach) wykazują pewne powinowactwo z kształtem dna.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izotachowy

Wiktionary


izotaktyczny

o polimerze: mający wszystkie podstawniki po tej samej stronie łańcucha


SJP.pl


izotera

linia na mapie klimatycznej łącząca punkty o jednakowej średniej temperaturze powietrza w lecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. krzywa łącząca punkty o tej samej średniej temperaturze w lecie

Wiktionary

Izotera ("izo-" + "théros" = „lato”) – linia na mapie łącząca punkty o jednakowej średniej temperaturze powietrza lata astronomicznego.

Wikipedia


izoterma

linia na mapie łącząca punkty o jednakowej temperaturze w określonym czasie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) meteorol. linia łącząca na mapie punkty o tej samej temperaturze;

 (1.2) fiz. zależność właściwości układu fizycznego otrzymana przy stałej temperaturze;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • izoterma – definicja izotermy
    • izoterma Langmuira
    • izoterma BET
    • izoterma Freundlicha
  • izoterma reakcji
  • izoterma adsorpcji
  • izoterma sorpcji
  • izoterma w meteorologii
  • przemiana izotermiczna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mapy termalne wykonywane są zazwyczaj jako mapy kreskowe. Treść ich stanowią izotermy o założonych interwałach temperatury, naniesione na sytuacyjny rysunek badanego obiektu.

 (1.2) Przebieg krzywej v=f ([A]) przypomina kształt jednej z omawianych (…) izoterm adsorpcji - izotermy Langmuira.

 (1.2) Na izotermach odpowiadających coraz wyższym temperaturom odległość ta jest coraz mniejsza, co wskazuje na zbliżanie się do siebie właściwości obu faz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizɔˈtɛrma, AS: izoterma

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izoterminczy

Wiktionary


izotermia

brak zmienności temperatury powietrza wraz ze zmianą wysokości


SJP.pl

Izotermia – niezmienność temperatury powietrza wraz z wysokością (pionowy gradient temperatury powietrza = 0). Często bywa stanem przejściowym do inwersji temperatury.

Wikipedia


izotermiczny

utrzymujący stałą temperaturę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) utrzymujący stałą temperaturę

Wiktionary


izotiocyjanian

sole kwasu izotiocyjanowego wykorzystywane przy sekwencjonowaniu białek


SJP.pl


izoton

pierwiastek, którego atomy mają jądra o tej samej liczbie neutronów, lecz o innej ogólnej liczbie nukleonów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fiz. chem. każdy z pierwiastków chemicznych mający taką samą liczbę neutronów w jądrze, lecz różne liczby protonów;

Wiktionary


izotonia

identyczność stężenia elektrolitów w roztworach


SJP.pl


izotoniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest izotoniczne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izotoniczny

 przysł. izotonicznie

Wiktionary


izotoniczny

1. uzupełniający niedobór płynów i składników mineralnych w organizmie powstały podczas wysiłku fizycznego, np. napój izotoniczny;
2. powodujący zmianę długości mięśnia bez zmiany jego napięcia, np. skurcz izotoniczny;
3. mający identyczne ciśnienie z ciśnieniem porównywanym, np. roztwór izotoniczny; izoosmotyczny;
4. mający taką samą liczbę akcentów, np. wiersz izotoniczny; toniczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. o takim samym stężeniu substancji rozpuszczonych jak w porównywanym roztworze

 (1.2) sport. mający takie samo, stałe napięcie mięśniowe przez cały ruch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roztwór soli fizjologicznej (0,9%) jest izotoniczny w stosunku do krwi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izotonik mrz., izotoniczność ż.

Wiktionary


izotonik

napój o niskiej zawartości cukru, wyrównujący poziom wody i elektrolitów w organizmie; napój izotoniczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) napój wyrównujący poziom wody i elektrolitów usuwanych z organizmu podczas pocenia oraz uzupełniający witaminy i sole mineralne, które organizm spala podczas wysiłku fizycznego

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izotoniczny

Wiktionary


izotop

atom tego samego pierwiastka różniący się ilością neutronów w jądrze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. fiz. każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak można mylić izotopy z izotonami, czy ty do szkoły nie chodziłaś?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈzɔtɔp, AS: izotop

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izotopowy

Wiktionary


izotopia

zjawisko występowania izotopów


SJP.pl


izotopowy

przymiotnik od: izotop


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. związany z izotopami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izotop mrz.

Wiktionary


izotransplantacja

przeszczepianie narządów lub tkanek między osobnikami jednakowymi genetycznie, np. bliźniętami jednojajowymi


SJP.pl

Izotransplantacja (gr. ἴσος "isos", "równy") – przeszczepianie narządów lub tkanek osobie identycznej genetycznie, np. bliźnięciu monozygotycznemu, czy pomiędzy szczepami wsobnymi u zwierząt.

Wikipedia


izotron

urządzenie służące do rozdzielania izotopów


SJP.pl

Izotron (ang. "isotron") – urządzenie do rozdzielania izotopów. Zasada jego działania polega na przyspieszaniu jonów atomowych danego pierwiastka do poziomu określonej energii przez zastosowanie silnego pola elektrycznego. W wyniku tego zabiegu jony o różnych masach rozpędzają się do różnych prędkości, co umożliwia ich rozdzielenie.

Wikipedia


izotropia

cecha ośrodka polegająca na wykazywaniu przez niego tych samych właściwości fizycznych (rozszerzalność, twardość, łupliwość itp.) we wszystkich kierunkach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mech. cecha materiałów posiadających jednakowe właściwości fizyczne we wszystkich kierunkach w ciele;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zagadnienie plastycznośćastyczności rozpatruje się jedynie makroskopowo, zakładając jednorodność i izotropię betonu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izotropowy

 rzecz. izotropowość ż.

Wiktionary


izotropowy

mający takie same własności we wszystkich kierunkach, o własnościach fizycznych niezależnych od kierunku; równokierunkowy


SJP.pl


izotyp

okaz pochodzący z tego samego zbioru, co okaz, który posłużył przy opisie botanicznym rośliny


SJP.pl

Izotyp (gr. ἴσος „równy” τύπος „wzór, znak, odcisk”) – termin z dziedziny nomenklatury botanicznej: dublet holotypu, pochodzący z tego samego zbioru i często rozsyłany do innych zielników (nie może być ilustracją). W nomenklaturze zoologicznej pojęcia izotypu nie używa się.

Wikipedia


izotypia

tworzenie przez różne substancje struktury krystalicznej tego samego typu


SJP.pl


izowolemia

równowaga płynów ustrojowych, właściwa objętość krwi krążącej w naczyniach


SJP.pl


izozym

każdy z enzymów katalizujących tę samą reakcję, lecz różniących się pod względem budowy lub właściwości; izoenzym


SJP.pl


izrael

1. państwo w Azji ze stolicą w Jerozolimie; Państwo Izrael;
2. imię nadane Jakubowi po jego walce z aniołem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów;

rzeczownik zbiorowy, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

 (2.1) podn. rel. wyznawcy judaizmu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (3.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Iz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Izrael leży nad Morzem Śródziemnym i Morzem Czerwonym.

 (3.1) Imię twe jest Jakub, ale odtąd nie będą cię zwać Jakubem, lecz będziesz miał imię Izrael.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: izˈraɛl, AS: izrael

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izraelitka ż., izraelita mos., Izraelczyk mos., Izraelka ż., Izraelita mos., Izraelitka ż., izraelskość ż.

 przym. izraelski, izraelicki, Izraelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Państwo Izrael

Wiktionary


izrael.

skrót od: izraelski


SJP.pl


izraelczyk

mieszkaniec Izraela


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel lub mieszkaniec współczesnego państwa Izrael

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We wschodniej części Jerozolimy mieszka około 200 tys. Izraelczyków w kilkunastu nowych osiedlach oraz 270 tys. Palestyńczyków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizraˈɛlt͡ʃɨk, AS: izraelčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izraelita mos., Izrael mrz.

:: fż. Izraelka ż.

 przym. izraelski, izraelicki, Izraelowy

Wiktionary


izraelici

wyznawca judaizmu; żyd


SJP.pl


izraelicki

1. związany z izraelitą, dotyczący izraelity
2. związany z Izraelitami, dotyczący Izraelitów


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. żydowski

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izraelski, Izraelowy

 rzecz. Izrael mos./mrz., Izraelczyk mos., izraelita m., izraelitka ż., Izraelka ż., Izraelita mos., Izraelitka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) judaistyczny

Wiktionary


izraelita

wyznawca judaizmu; żyd


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. rel. wyznawca judaizmu

Wiktionary

Izraelita – polskojęzyczny tygodnik żydowski, wydawany w Warszawie w latach 1866–1915 (według niektórych źródeł 1866–1912).

Był to tygodnik o tematyce społeczno-politycznej, religijnej, oświatowej i kulturalnej, według wydawców misją pisma było szerzenie oświaty, postulowanie reformy tradycji oraz równouprawnienie i integracja Żydów z narodem polskim. Było to najdłużej wydawane czasopismo żydowskie w Polsce. Czytelnikami czasopisma byli w większości zasymilowani Żydzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pobożny izraelita w szabat idzie do synagogi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izraelicki, izraelski, Izraelowy

 rzecz. Izrael mos./mrz., Izraelczyk mos., Izraelka ż., Izraelita mos., Izraelitka ż.

:: fż. izraelitka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żyd

Wiktionary


izraelitka

wyznawczyni judaizmu; żydówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. rel. wyznawczyni judaizmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupka izraelitek modliła się pod Ścianą Płaczu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izraelicki, izraelski, Izraelowy

 rzecz. Izrael mos./mrz., Izraelczyk mos., Izraelka ż., Izraelita mos., Izraelitka ż.

:: fm. izraelita m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żydówka

Wiktionary


izraelka

mieszkanka Izraela


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) obywatelka Izraela

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) chciałem opowiedzieć historię dwóch młodych ludzi, Palestyńczyka i Izraelki, którzy mieszkają na Zachodnim Brzegu Jordanu, ona jest żołnierką, a on żyje w obozie dla uchodźców (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizraˈɛlka, AS: izraelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izraelita mos., Izrael mrz.

:: fm. Izraelczyk mos.

 przym. izraelski, izraelicki, Izraelowy

Wiktionary


izraelowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Izraela

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jahwe pobłogosławił potomstwo Izraelowe.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. izraelski, izraelicki

 rzecz. Izrael mos./mrz., Izraelczyk mos., izraelita m., izraelitka ż., Izraelka ż., Izraelita mos., Izraelitka ż.

Wiktionary


izraelski

związany z Izraelem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Izrael

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Izraelski premier, Ariel Szaron, nabawił się obustronnego zapalenia płuc i jest leczony antybiotykami […]

 (1.1) Izraelska tenisistka wygrała dziś z Niemką polskiego pochodzenia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌizraˈɛlsʲci, AS: izraelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. izraelskość ż., izraelitka ż., izraelita mos., Izrael m., Izraelczyk m., Izraelka ż., Izraelita m., Izraelitka ż.

 przym. izraelicki, Izraelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. izdraelski

Wiktionary


izraelskość

→ izraelski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. cecha tego, co izraelskie; izraelski charakter czegoś

Wiktionary

Patrz:

izraelski

Powiązane:

 rzecz. Izrael mos./mrz., izraelitka ż., izraelita mos., Izraelczyk mos., Izraelka ż., Izraelita mos., Izraelitka ż.

 przym. izraelski, izraelicki, Izraelowy

Wiktionary


izumo

1. miasto w Japonii;
2. japoński śmigłowcowiec


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Izumo – miasto w Japonii
  • Izumo-taisha – chram shintō
  • Prowincja Izumo – historyczna prowincja Japonii
  • „Izumo” – nazwa japońskich okrętów:
    • – japoński krążownik pancerny typu Izumo
    • „Izumo” – japoński współczesny niszczyciel śmigłowcowy

Wikipedia


izwiestia

dziennik rosyjski; Izwiestija


SJP.pl


izwiestija

dziennik rosyjski; Izwiestia


SJP.pl

Izwiestija ( Известия) – rosyjski dziennik. Powstał po rewolucji lutowej w 1917 jako organ Piotrogrodzkiej Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich, następnie Wszechrosyjskiego Centralnego Komitetu Wykonawczego i Rady Najwyższej ZSRR (do rozpadu ZSRR w 1991). Od marca 1918 wydawany w Moskwie. Po prywatyzacji w 1992 roku zachował charakter gazety ogólnonarodowej, chociaż czytają go głównie studenci i ludzie z wyższym wykształceniem.

Wikipedia


izyda

w starożytnym Egipcie: siostra i żona Ozyrysa, znana ze swych magicznych umiejętności


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

 (1.2) mitegip. staroegipska bogini płodności;

Wiktionary

Izyda (egip. Ȝs.t "Aset", Ἶσις "Isis") – w mitologii egipskiej bogini płodności, opiekunka rodzin i domowego ogniska, patronka małżeństwa i macierzyństwa. Najbardziej znana bogini egipska o charakterze antropomorficznym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na urodziny Izyda dostała kolię.

 (1.2) Kapłanka Izydy zeszła na brzeg Nilu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈzɨda, AS: izyda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Izys

Wiktionary


izydium

(zwykle w liczbie mnogiej) sadzonka używane zwykle do uzupełnień młodych pokoleń drzew i starszych upraw; wyrostek


SJP.pl


izydor

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Izydor – imię męskie pochodzenia greckiego, utworzone przez Greków osiadłych w starożytnym Egipcie po podboju Egiptu przez Aleksandra Wielkiego. Grecy ci włączyli do swego panteonu boginię Izydę jako jedno z głównych bóstw.

Izydor został utworzony przez połączenie imienia bogini Izydy oraz gr. "dōron" – „dar” i oznacza „dar Izydy”. Mogło stanowić przekład grecki imienia egipskiego lub też zostać utworzone przez Greków bezpośrednio na gruncie języka greckiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupiłam Izydorowi kalendarz na 2016 rok.

 (1.1) Święty Izydor z Sewilli jest patronem internetu i internautów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈzɨdɔr, AS: izydor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izydora ż.

 przym. izydoriański

Wiktionary


izydora

imię żeńskie


SJP.pl

Izydora – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Oznacza „dar Izydy” i pochodzi od imienia Izydy, egipskiej bogini.

Patronką tego imienia jest św. Izydora z Egiptu.

Wikipedia


izydorczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Izydorczyk – generał dywizji SZ RP, dyplomata
  • Jacek Izydorczyk – adwokat, wykładowca, ambasador w Japonii (2017–2019)
  • Jan Izydorczyk – polityk komunistyczny, ambasador PRL w NRD (1950–1954) i Rumunii (1955–1956)

Wikipedia


izydorek

zdrobnienie od: Izydor (imię męskie)


SJP.pl


izydoriański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący życia i twórczości Izydora z Sewilli, charakterystyczny, typowy dla Izydora z Sewilli lub jego twórczości, taki jak u Izydora z Sewilli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ryt izydoriański nazywany też bywa rytem wizygockim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Izydor m.

Wiktionary


izydorostwo

Izydor z małżonką; Izydorowie


SJP.pl


izydorowie

imię męskie


SJP.pl


izydorowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Izydora lub z nim związany


SJP.pl


izydorzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Izydory lub z nią związany


SJP.pl


ił

drobnoziarnista, bardzo często spotykana w przyrodzie, skała osadowa składająca się głównie z minerałów ilastych, z domieszką łyszczyków, pyłu kwarcowego, wodorotlenków żelaza i innych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. drobnoziarnista skała osadowa zbudowana głównie z minerałów ilastych;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) lotn. samolot marki Iljuszyn

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Ił – rodzaj skały osadowej
  • Ił – Iljuszyn, rosyjska (dawniej radziecka) wytwórnia lotnicza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iły wykorzystuje się w przemyśle ceramicznym jako surowiec do produkcji cegieł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iw, AS: iu̯

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. iłowanie n., iłowiec m.

 czas. iłować ndk.

 przym. ilasty, iłowaty, iłowy

Wiktionary


iława

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Nysa;

 (1.3) geogr. dawna wieś w Polsce, od 1925 roku dzielnica Szprotawy;

Wiktionary

Ił

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Leżąca na Drodze św. Jakuba Iława gościła przyszłego papieża.

 (1.2) Wyjeżdżając z Iławy, złapaliśmy kapcia.

 (1.3) To właśnie w Iławie cesarz Otton III miał spotkać się z królem Bolesławem Chrobrym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈwava, AS: iu̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iławianin mos., iławianka ż.

 przym. iławski

Wiktionary


iławcze

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Iławcze ( Ілавче, "Iławcze") – wieś na Ukrainie w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego, założona w 1785 r. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Iławcze w powiecie trembowelskim województwa tarnopolskiego. Wieś liczy 1575 mieszkańców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. iławecki, iławczański

Wiktionary


iławecki

przymiotnik od: Iławka (rzeka)


SJP.pl


iławianin

mieszkaniec Iławy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Iławy

 (1.2) osoba pochodząca z Iławy, urodzona w Iławie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiwaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: iu̯avʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iława ż.

:: fż. iławianka ż.

 przym. iławski

Wiktionary


iławianka

mieszkanka Iławy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Iławy

 (1.2) kobieta pochodząca z Iławy, urodzona w Iławie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiwaˈvʲjãnka, AS: iu̯avʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iława ż.

:: fm. iławianin m.

 przym. iławski

Wiktionary


iławka

1. miasto w Rosji; Bagrationowsk;
2. rzeka w Polsce;
3. struga, dopływ Bobru


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iławka – rzeka, dopływ Drwęcy
  • Iławka – struga, dopływ Bobru
  • Iławka (ros. Багратионовск [Bagrationowsk]) – miasto w obwodzie królewieckim, w Federacji Rosyjskiej
  • Iławki
  • Kanał Iławski
  • Iława

Wikipedia


iławski

przymiotnik od: Iława


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Iławą, dotyczący Iławy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈwafsʲci, AS: iu̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iława ż., iławianin m., iławianka ż.

Wiktionary


iłowa

1. związany z iłem - skałą; ilasty;
2. związany z iłem - samolotem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w Zielonogórskiem;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce, w Chełmskiem;

Wiktionary

Zobacz też: Iłowa w innych znaczeniach tej nazwy.

Iłowa (pol. hist. "Ilwa", niem. "Halbau", Jiłwa) – miasto w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Iłowa.

Położone na Nizinie Śląsko-Łużyckiej po części w Kotlinie Żagańskiej (317.743) i na Równinie Gozdnickiej (317.741), na wysokości 122–125 m n.p.m., wśród Borów Dolnośląskich, nad Czerną Małą, Czerną Wielką i Czernicą. Iłowa leży na pograniczu historycznych Górnych Łużyc i Dolnego Śląska.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: iˈwɔva, AS: iu̯ova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iłowo n., Iłów m., iłowianin m., iłowianka ż.

 przym. iłowski

Wiktionary


iłowaty

podobny właściwościami lub składem do iłu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geol. zawierający ił

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W warstwie żwirów rzecznych można było obserwować przewarstwienie piasków iłowatych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌiwɔˈvatɨ, AS: iu̯ovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ił, iłołupek, iłowanie, iłowiec

 przym. ilasty, iłowy

 czas. iłować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ilasty

Wiktionary


iłować

uszczelniać za pomocą iłu


SJP.pl


iłowcowy

→ iłowiec


SJP.pl

Patrz:

iłowiec

iłowianin

1. mieszkaniec Iłowy (miasta w województwie lubuskim);
2. mieszkaniec Iłowa (wsi w województwie mazowieckim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Iłowej (w Zielonogórskiem)

 (1.2) mieszkaniec Iłowy (w Chełmskiem)

 (1.3) mieszkaniec Iłowa (miejscowości Iłowo)

 (1.4) mieszkaniec Iłowa-Osady

 (1.5) mieszkaniec Iłowa (miejscowości Iłów)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iłowa ż., Iłowo n., Iłów m.

:: fż. iłowianka ż.

 przym. iłowski

Wiktionary


iłowianka

1. mieszkanka Iłowy (miasta w województwie lubuskim);
2. mieszkanka Iłowa (wsi w województwie mazowieckim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Iłowej (w Zielonogórskiem)

 (1.2) mieszkanka Iłowy (w Chełmskiem)

 (1.3) mieszkanka Iłowa (miejscowości Iłowo)

 (1.4) mieszkanka Iłowa-Osady

 (1.5) mieszkanka Iłowa (miejscowości Iłów)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iłowa ż., Iłowo n., Iłów m.

:: fm. iłowianin m.

 przym. iłowski

Wiktionary


iłowiec

rodzaj skały osadowej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • iłowiec – rodzaj skały osadowej
  • Iłowiec – wieś w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Skierbieszów
  • Iłowiec – część wsi Rudki w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Wałcz
  • Iłowiec – gromada
  • Iłowiec – szczyt w Beskidzie Małym
  • Iłowiec – przystanek kolejowy

Wikipedia


iłowiecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Konstanty Iłowiecki – katolicki duchowny
  • Maciej Iłowiecki – polski dziennikarz i publicysta
  • Świętosław Iłowiecki – polski urzędnik i sędzia

Wikipedia


iłowla

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w europejskiej części Rosji, lewy dopływ Donu

Wiktionary

Iłowla ( Иловля) – osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie wołgogradzkim, ośrodek administracyjny rejonu iłowlińskiego. W 2010 liczyło 11 255 mieszkańców.

Wikipedia


iłownica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iłownica – wieś w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Liniewo
  • Iłownica – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Jasienica
  • Iłownica – gromada
  • Iłownica – rzeka w woj. śląskim, w pow. bielskim

Wikipedia


iłowo

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iłowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Topólka
  • Iłowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie
  • Iłowo – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie
  • Iłowo – kolonia wsi Nawrocko w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Myślibórz
  • Iłowo – gromada
  • Iłowo – stacja kolejowa w Iłowie-Osadzie
  • Iłowo – wieś na Białorusi, koło Budsławia w rejonie miadziolskim
  • Iłowo-Osada, Iłowo-Wieś
  • Iłów

Wikipedia


iłowo-osada

Iłowo-Osada (daw. "Iłowo", niem. "Illowo") – wieś w Polsce położona na Wzniesieniach Mławskich, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Iłowo-Osada przy drodze wojewódzkiej nr 544 między Mławą a Działdowem. Miejscowość leży przy linii kolejowej nr 9 Warszawa – Gdańsk.

Wikipedia


iłowski

1. → Iłowa;
2. → Iłowo;
3. → Iłowo-Osada;
4. → Iłowo-Wieś;
5. → Iłów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Iłowej (w Zielonogórskiem)

 (1.2) dotyczący Iłowy (w Chełmskiem)

 (1.3) dotyczący Iłowa (miejscowości Iłowo)

 (1.4) dotyczący Iłowa-Osady

 (1.5) dotyczący Iłowa (miejscowości Iłów)

Wiktionary

Patrz:

Iłowa;
2. → Iłowo;
3. → Iłowo-Osada;
4. → Iłowo-Wieś;
5. → Iłów

Powiązane:

 rzecz. Iłowa ż., Iłowo n., Iłów m., iłowianin m., iłowianka ż.

Wiktionary


iłowy

1. związany z iłem - skałą; ilasty;
2. związany z iłem - samolotem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) złożony, zbudowany z iłu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Porowatość gruntów spoistych wzrasta ze wzrostem zawartości frakcji iłowej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iˈwɔvɨ, AS: iu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ił, iłołupek, iłowanie, iłowiec

 przym. ilasty, iłowaty

 czas. iłować

Wiktionary


iłołupek

rodzaj skały osadowej, podobnej do iłu, twardszej od niego, składającej się głównie z minerałów ilastych, hydromik, drobnych ziarn kwarcu, często chlorytów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. zwięzła osadowa skała ilasta wykazująca łupkowatość;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. iłołupkowy, ilasty, iłowaty, iłowy

Wiktionary


iłukszta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w południowo-wschodniej części Łotwy, w Semigalii, nad rzeką Iłuksztą;

Wiktionary

Iłukszta (łot. "Ilūkste", niem. "Illuxt", lit. "Alūksta", ros. "Илуксте", spotykana także nazwa "Illuxt" lub w zapisie alfabetem rosyjskim: "Иллукст"; w archaicznej XIX-w. polskiej pisowni "Iłłukszta") – miasto w południowo-wschodniej części Łotwy, w Selonii, w novadsie Górna Dźwina, w nad rzeką Iłuksztą, ok. 4 km od Dźwiny. W latach 2009–2021 siedziba novadsu Iłukszta.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. iłuksztański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Iłłukszta

Wiktionary


iłycki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Iłyczem, dotyczący Iłycza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iłycz mrz.

Wiktionary


iłycz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w północnej Rosji w Republice Komi, prawy dopływ Peczory

Wiktionary

Powiązane:

 przym. iłycki

Wiktionary


iłów

drobnoziarnista, bardzo często spotykana w przyrodzie, skała osadowa składająca się głównie z minerałów ilastych, z domieszką łyszczyków, pyłu kwarcowego, wodorotlenków żelaza i innych


SJP.pl

Zobacz też: Iłów w innych znaczeniach tej nazwy.

Iłów – wieś (dawne miasto) w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Iłów. Ma status sołectwa. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 575.

Wikipedia


iłówczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Iłówca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iłówiec m.

:: fż. iłówczanka ż.

 przym. iłówiecki

Wiktionary


iłówczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Iłówca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iłówiec m.

:: fm. iłówczanin m.

 przym. iłówiecki

Wiktionary


iłówiecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Iłówca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iłówiec m., iłówczanin m., iłówczanka ż.

Wiktionary


iłłukszta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. Iłukszta

Wiktionary


iłża

miasto w województwie mazowieckim, powiat radomski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Iłża – miasto w Polsce leżące na południowym krańcu województwa mazowieckiego, w powiecie radomskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Iłża. Położone na północnym krańcu Wyżyny Kieleckiej, historycznie w Małopolsce, w ziemi radomskiej.

Na terenie miasta i gminy Iłża znajduje się podstrefa Specjalnej Strefy Ekonomicznej Starachowice, obejmująca obszar 9,2 ha.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈiwʒa, AS: iu̯ža

Wiktionary

Powiązane:

 przym. iłżecki

Wiktionary


iłżanin

mieszkaniec Iłży


SJP.pl


iłżanka

mieszkanka Iłży


SJP.pl

Iłżanka – lewobrzeżny dopływ Wisły. Ma długość 77,2 km i powierzchnię zlewni 1114 km².

Rzeka płynie w województwie mazowieckim, przepływa przez, między innymi, Mirów Stary, Iłżę, Kazanów i Ciepielów, a swój początek (źródło) ma w miejscowości Gąsawy Rządowe, w pobliżu cmentarza w tejże miejscowości[]. W okolicach Iłży rzeka rozlewa się, tworząc układ czterech przepływowych jezior, m.in. Zalew Iłżecki. Do Wisły wpada w okolicach Chotczy Dolnej.

Wikipedia


iłżecki

przymiotnik od: Iłża


SJP.pl


iński

przymiotnik od: Ińsko (miasto oraz jezioro w woj. zachodniopomorskim), Ina (dopływ Odry)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Ińska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩj̃sʲci, AS: ĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ińsko n., ińszczanin mos., ińszczanka ż.

Wiktionary


ińsko

przymiotnik od: Ińsko (miasto oraz jezioro w woj. zachodniopomorskim), Ina (dopływ Odry)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim;

 (1.2) geogr. jezioro w Polsce na Pojezierzu Ińskim;

Wiktionary

Ińsko (niem. "Nörenberg") – miasto w Polsce położone w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ińsko, nad jeziorem Ińsko.

Według danych z 31 grudnia 2021 r. miasto miało 1810 mieszkańców

Ośrodek turystyczny w centrum Pojezierza Ińskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1719 w Ińsku mieszkało zaledwie 298 mieszkańców.

 (1.2) Na jednym z brzegów Ińska wyznaczono rezerwat leśny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈĩj̃skɔ, AS: ĩĩ ̯sko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ińszczanin mos., ińszczanka ż.

 przym. iński

Wiktionary


ińszczanin

mieszkaniec Ińska (miasta w województwie zachodniopomorskim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Ińska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩj̃ʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: ĩĩ ̯ščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ińsko n.

:: fż. ińszczanka ż.

 przym. iński

Wiktionary


ińszczanka

mieszkanka Ińska (miasta w województwie zachodniopomorskim)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Ińska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ĩj̃ʃˈt͡ʃãnka, AS: ĩĩ ̯ščãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ińsko n.

:: fm. ińszczanin mos.

 przym. iński

Wiktionary


iś

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. iść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jo sie bojem iś po ćmi przez las. → Boję się chodzić po ciemku przez las.

Wiktionary


iście

doprawdy, naprawdę; niewątpliwie, istotnie


SJP.pl

przysłówek sposobu

 (1.1) książk. albo podn. na pewno, prawdziwie

rzeczownik

 (2.1) rzad. odczasownikowy od|iść.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kochanowski, przeciwnie, przemawia z głębi serca, ma często żar iście poetycki, ale ten żar nie może ożywić każdego utworu; często wybucha, ale i przygasa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈiɕt͡ɕɛ, AS: iśće

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 czas. istnieć ndk.

 przym. istny

 zaim. istny

 partyk. isto

 (2.1)

 czas. iść ndk.

Wiktionary


iściec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. wierzyciel, ten, co ma roszczenie

 (1.2) stpol. dłużnik, ten, na którym ciąży główne zobowiązanie

 (1.3) stpol. winny, ten, który popełnił przestępstwo

 (1.4) daw. ten, który co komu pożycza, wierzyciel

 (1.5) daw. ten, który od kogo co pożyczył, jest komu co winien, dłużnik

 (1.6) daw. ten, który popełnił przestępstwo, winowajca, pozwany do sądu, oskarżony

 (1.7) daw. powód, strona wnosząca sprawę do sądu, oskarżyciel

 (1.8) daw. świadek, osoba składająca zeznania, stwierdzająca, poświadczająca co lub będąca świadkiem czego, obecna przy czym

 (1.9) daw. prawdziwy, rzeczywisty właściciel

 (1.10) daw. wykonawca, egzekutor czego

Wiktionary

Powiązane:

 czas. istnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) daw. kredytor, daw. pożyczacz, daw. pożyczalnik, daw. pożycznik, daw. pożyczyciel, wierzyciel

 (1.5) daw. debitor, dłużnik, daw. pożycznik

 (1.6) daw. obwinion, daw. obżałowan, daw. pozwaniec, pozwany, winny

 (1.7) daw. aktor, powód

 (1.8) świadek

Wiktionary


iścina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. suma pieniężna główna (tj. nieobejmująca dodatkowych świadczeń pieniężnych, jak odsetki, kary umowne itp.) należna z różnych tytułów

Wiktionary

Powiązane:

 czas. istnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. iścizna

Wiktionary


iścizna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. daw. suma pieniężna główna (tj. nieobejmująca dodatkowych świadczeń pieniężnych, jak odsetki, kary umowne itp.) należna z różnych tytułów

 (1.2) daw. suma pieniężna, zapłata

 (1.3) daw. własność stanowiąca majątek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na targu nieznajomym towaru odbywa; ceni na poły darmo, a wziąwszy iściznę, mknie precz, przelichmaniwszy swą powołowczyznę.

 (1.3) Nie o gwałt, ani o mord, ani o truciznę. Lecz o trzy kózki idzie, o moją iściznę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. istnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. iścina

Wiktionary


iścić

dawniej:
1. urzeczywistniać coś;
2. spłacać, uiszczać;
3. głosić, twierdzić;
4. iścić się - urzeczywistniać się, dziać się


SJP.pl


iśwara

w hinduizmie: najwyższy bóg, pan wszechświata


SJP.pl

Iśwara (dewanagari ईश्वर trl. Īśvara, Iś oznacza „panowanie”) – w hinduizmie, Najwyższy Bóg osobowy, Pan bądź rządca wszechświata, jednak nie Stwórca. Zarządza formami zjawiskowymi i panuje nad duszami.

Wikipedia


iść

1. kroczyć, stąpać, chodzić
2. wstępować gdzieś, udawać się, kierować się
3. dziać się, odbywać się
4. funkcjonować, działać
5. powodzić się, wieść się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pójść)

 (1.1) poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem

 (1.2) udawać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności, część drogi pokonując pieszo

 (1.3) przen. wydobywać się

 (1.4) o maszynach i urządzeniach funkcjonować

 (1.5) upływać, mijać

 (1.6) idzie, szło radzić sobie

 (1.7) o instalacji, przewodzie znajdować się, być położonym

 (1.8) być przeznaczonym do czegoś

 (1.9) następować w czasie

 (1.10) idzie, szło łódź. można, można było

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Było bardzo przyjemnie tak iść i czuć się małą, bezbronną, poetyczną istotą, która wymaga opieki i tkliwości i która nie potrafi przejść pięciu metrów trotuaru nie podtrzymywana przez silne męskie ramię.

 (1.2) Już jesteś zdrowy i możesz iść do pracy.

 (1.3) Łzy idą jej z oczu.

 (1.4) Silnik idzie bardzo głośno.

 (1.5) Ale ten czas wolno idzie!

 (1.6) Jak ci idzie?

 (1.7) Tędy idzie rura z gazem, a tam ścieki.

 (1.10) U niego to szło zarobić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iɕt͡ɕ, AS: iść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iście n.

 czas. pójść dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wydobywać się, wydostawać się

Wiktionary


iż

spójnik równoważny: że


SJP.pl

spójnik

 (1.1) ofic. że

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Iż – rzeka w Rosji (w Udmurcji i Tatarstanie), dopływ Kamy
  • Iż – rzeka w Rosji (w obwodzie kirowskim), dopływ Piżmy
  • Iž – chorwacka wyspa na Adriatyku
  • IŻ – marka motocykli produkowanych przez Iżmasz
  • IŻ – marka samochodów produkowanych przez IżAwto
  • IŻ - marka broni strzeleckiej produkowanej przez Iżewskij Miechaniczeskij Zawod
  • IŻ – marka magnetofonów produkowanych przez Iżewski Motozawod

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) "Antropolodzy mają prawo twierdzić, że przyczynili się do zachowania kulturowego dziedzictwa społeczeństw, które badali, […]. Lecz prawdą jest również, iż mieli oni swój udział, czasem tylko pośredni, w utrzymywaniu struktur władzy reprezentowanych przez system kolonialny".

 (1.1) Powód nie wykazał, iż cokolwiek go łączyło z pozwaną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: iʃ, AS: iš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) że

Wiktionary


iżby

spójnik; łączy ze zdaniem nadrzędnym zdanie podrzędne


SJP.pl


iże

dawniej: że (w funkcji spójnika)


SJP.pl

spójnik

 (1.1) przest. iż, że

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krzyk obydwu rybaków stał się obłąkany i głupi, gdy widzieli, iże giną.

 (1.1) Otoczyli wodza Frycza kołem żelaznym i na miecze obnażone przysięgli, iże z placu tego boju nie ujdą.

Wiktionary


iżewsk

stolica Udmurcji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Udmurcji, położona nad rzeką Iż, dopływem Kamy;

Wiktionary

Iżewsk ( Ижевск, Ижкap) – miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Udmurcji, położone nad rzeką Iż, dopływem Kamy. W latach 1984–1987 nosiło nazwę Ustinow (ros. Устинов). Liczba ludności w 2020: 648,1 tys. Znaczny ośrodek przemysłowy: przemysł zbrojeniowy (prod. m.in. automatów Kałasznikowa i pocisków rakietowych), produkcja środków transportu, maszyn (zakłady Iżmasz, IżAwto, Bajkał), hutnictwo żelaza, przemysł lekki, ważny węzeł kolejowy, lotnisko.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z mapy, którą Tian rozłożył na kolanach i studiował w migotliwym świetle paleniska, wynikało, że ujechali z siedemdziesiąt kilometrów i że przez najbliższe dwieście kilometrów nie ma możliwości zmiany trasy. Trzeba jechać na Agryz i Iżewsk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iż mrz.

 przym. iżewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Ustinow (1985-1987)

Wiktionary


iżewski

przymiotnik od: Iżewsk


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Iżewskiem, dotyczący Iżewska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iżewsk mrz., Iż mrz.

Wiktionary


iżma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka płynąca w Rosji przez terytorium Republiki Komi, lewy dopływ Peczory;

Wiktionary

Iżma (ros. Ижма) – rzeka płynąca w Rosji przez terytorium Republiki Komi. Jej źródła znajdują się na Wyżynie Lem’junskiej na zachód od Troicko-Pieczorska. Jej długość wynosi 531 km, przepływa przez Uchtę. Wpada do Peczory na wysokości wsi Ust'-Iżma (Усть-Ижма).

Wikipedia


iżora

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w europejskiej części Rosji, lewy dopływ Newy;

Wiktionary

Iżora (ros. Ижора, fiń. "Inkereenjoki") – rzeka w europejskiej części Rosji, lewy dopływ Newy. Długość rzeki wynosi 76 km, a powierzchnia zlewni 1000 km².

Źródła rzeki znajdują się w pobliżu miejscowości Skworicy, na północny zachód od Gatczyny. Płynie przez rejon gatczyński i tosnieński obwodu leningradzkiego, a następnie w granicach Petersburga przez rejony kołpiński i puszkiński. Uchodzi do Newy w miejscowości Ust´-Iżora. Inne miejscowości leżące nad Iżorą to Kołpino oraz Kommunar.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. iżorski mrz., Iżorowie lm m.

 przym. iżorski

Wiktionary


iżorski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Iżorami lub Iżorą, dotyczący Iżorów lub Iżory

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język iżorski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Iżorowie lm m., Iżora ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) ingryjski

Wiktionary


iżycki

nazwisko


SJP.pl


iżykowski

nazwisko


SJP.pl


j

1. spółgłoska;
2. trzynasta litera alfabetu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) jęz. trzynasta litera polskiego alfabetu;

Wiktionary

J j

J (minuskuła: j) ("jot", "jota") – dziesiąta litera alfabetu łacińskiego, trzynasta litera alfabetu polskiego. Pierwotnie była jedynie wariantem graficznym litery I. W pisowni polskiej J służy głównie do zapisu półsamogłoski przedniej /j/ (niesylabicznego i). W alfabecie łacińskim J występuje od XII w., w polskim występuje od XVII w..

Wikipedia

Przykłady

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|J.}}

źródła.

== j (język afrykanerski.) ==

ortografie.

 odpowiednik arabski: ي

wymowa.

 IPA|j.

znaczenia.

litera

 (1.1) j, minuskuła dziesiątej litery alfabetu afrykanerskiego

odmiana.

przykłady.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɔt, AS: i ̯ot

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|J.}}

źródła.

== j (język afrykanerski.) ==

ortografie.

 odpowiednik arabski: ي

wymowa.

 IPA|j.

znaczenia.

litera

 (1.1) j, minuskuła dziesiątej litery alfabetu afrykanerskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: J; nazwa litery: jee

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|J.}}

źródła.

== j (język afrykanerski.) ==

ortografie.

 odpowiednik arabski: ي

wymowa.

 IPA|j.

znaczenia.

litera

 (1.1) j, minuskuła dziesiątej litery alfabetu afrykanerskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: J; nazwa litery: jee

Wiktionary


j.

skrót od:
1. język; jęz.;
2. jezioro; jez.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = jezioro

Wiktionary

J., właściwie Jay Noel Yuenger (ur. 26 grudnia 1966 w Chicago) – amerykański gitarzysta. Współpracował między innymi z industrialmetalową grupą "White Zombie", z którą był nominowany do nagrody Grammy.

Wikipedia

Powiązane:

 zob. jezioro.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jez.

Wiktionary


j.a.

skrót

 (1.1) = astr. jednostka astronomiczna;

 (1.2) = jednostka archiwalna;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jednostka astronomiczna
  • jednostka archiwalna

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) AU

Wiktionary


j.m.

skrót od: jednostka miary; jm


SJP.pl


ja

zaimek osobowy


SJP.pl

zaimek osobowy

 (1.1) pierwsza osoba liczby pojedynczej

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) jaźń, jestestwo

 (2.2) psych. świadomość własnej osobowości, myślenia, poznawania

partykuła

 (3.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński, Warmia, Zaolzie, Bydgoszcz. tak (odpowiedź twierdząca)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • W psychologii to świadomość własnej osobowości, myślenia, poznawania.
  • ja idealne
  • W czynnikowej teorii osobowości Raymonda Cattella to jeden z sentymentów, odzwierciedlony w mniejszym lub większym stopniu przez postawy.
  • W psychoanalizie – w wąskim rozumieniu – ego, w szerokim rozumieniu – cały aparat psychiczny człowieka:
    • superego – „ja idealne” i „ja powinnościowe”
    • ego – „ja realne”
    • id
  • W teorii sztucznej inteligencji oznacza główny tryb procesu.
  • jaźń
  • jaźń w filozofii indyjskiej
  • Operación Ja-Já - program satyryczny nadawany w argentyńskiej telewizji w latach 60. XX w.
  • Я – ja, litera w cyrylicy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja droga, ja cię kocham.

 (2.1) „Straciłam własne ja!” – krzyczała piosenkarka ze sceny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ja, AS: i ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) ego, moja osoba

Wiktionary


jabalpur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w środkowych Indiach, na wyżynie Dekan;

Wiktionary

Jabalpur (hindi जबलपुर, "Dźabalpur"; hist. "Jubbulpore") – miasto w środkowych Indiach, w stanie Madhya Pradesh, na wyżynie Dekan, w dolinie rzeki Narbada. W 2011 roku liczyło ok. 1,1 mln mieszkańców.

Duży węzeł kolejowy i drogowy a także ośrodek przemysłowy z fabryką broni, zakładami przemysłu spożywczego, bawełnianego, szklarskiego, cementowego. W mieście działa uniwersytet (od 1983 im. Rani Durgavati) i wyższa szkoła rolnicza. Na obrzeżach znajduje się lotnisko.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1864 roku Jabalpur otrzymał prawa miejskie.

 (1.1) Na obrzeżach Jabalpuru znajduje się lotnisko.

Wiktionary


jabco

żartobliwie: jabłko


SJP.pl


jabcok

potocznie: wino wyrabiane z jabłek; jabłecznik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) pot. wino jabłkowe

 (1.2) pot. komputer firmy Apple Inc.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stasiek kupił jabcoka.

 (1.2) Widziałem jabcoki w sklepie komputerowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjapt͡sɔk, AS: i ̯apcok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłko n., jabłecznik m., jabłoń ż., jabol m.

 przym. jabłkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jabol, alpaga, bełt, wino marki wino

Wiktionary


jabczok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. cuk. jabłecznik

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pot. spoż. jabcok

Wiktionary


jabko

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, księstwo łowickie. spoż. jabłko

 (1.2) gw-pl|księstwo łowickie. kolano

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk płónka

Wiktionary


jablonec

1. Jablonec nad Nysą - miasto w Czechach;
2. Jablonec nad Jizerou - miasto w Czechach


SJP.pl


jablonecki

przymiotnik od: Jablonec


SJP.pl


jabol

potocznie: tanie, kiepskie wino; alpaga, mózgotrzep, bełt, pryta, siara, wińsko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) pot. tanie, bardzo niskiej jakości wino owocowe, zwykle wytwarzane z jabłek;

Wiktionary

Zobacz też: "Wino marki wino" – singel K.A.S.Y.

Jabol (także: "alpaga", "bełt", "jabcok"," mamrot", "pryta", "siara", "wino marki wino", "wino patykiem pisane," "żur" i in.) – potoczne określenie taniego wina owocowego niskiej jakości, najczęściej jabłkowego lub wiśniowego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Złożyliśmy się na jabola i obaliliśmy go w parku.

 (1.1) Jabol, bo tak powszechnie nazywano wino produkowane ze sfermentowanych jabłek i spirytusu z ziemniaków, był ulubionym napojem całych rzesz pijaków. Jego niewątpliwą i najważniejszą zaletę stanowiła niska cena, bo o walorach smakowych lepiej było nie mówić. Litrowa butelka kosztowała nieco mniej niż dwa piwa poznańskie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjabɔl, AS: i ̯abol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłecznik m., jabłko n., jabcok mrz./mzw.

 przym. jabolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jabcok, jabłcok, jabłuszko, jubel, alpaga, awanturka, barbolec, bełt / bełd, berberucha, brejza, burak, ćmaga, gracioł, kapuśnik, korbolak, kwaśniczki, lewaś, maliniak, patyk, premier, pryta, siara, sikacz, zbełt, żur

Wiktionary


jabolowy

→ jabol


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z jabolem, dotyczący jabola

Wiktionary

Patrz:

jabol

Przykłady

 (1.1) To wino ma jakiś jabolowy posmak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabol mrz.

Wiktionary


jabrząd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Kazimierz,Wąwolnica. topola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabrzędzie n.

Wiktionary


jaby

partykuła

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. tylko

 (1.2) gw-pl|księstwo łowickie. chociaż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ozeńdźta sie ludzie, jaby dozór niech ostanie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aby, jyno

 (1.2) aby, chocioz, choć

Wiktionary


jabłcok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zob. jabol.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Złożyliśmy się na jabłcoka i obaliliśmy go w parku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjap.w̥t͡sɔk, AS: i ̯a.pu̯̦cok

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jabłeczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. jabol.

Wiktionary


jabłczan

zjonizowana forma kwasu jabłkowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. sól lub ester kwasu jabłkowego

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jabłczanowy

Wiktionary


jabłczanka

zupa z jabłek


SJP.pl


jabłczanowy

→ jabłczan


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) chem. związany z jabłczanami

Wiktionary

Patrz:

jabłczan

Przykłady

 (1.1) Ponadto enzym jabłczanowy wykazuje wysoką aktywność podczas kilku minut niedotlenienia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłczan m.

Wiktionary


jabłczany

przymiotnik od: jabłko; jabłeczny, jabłkowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jabłkami

forma rzeczownika.

 (2.1) M., B. i W. lm. od jabłczan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pachniało kurzem, woskiem i kwaśną, jabłczaną wonią zakonserwowanego drewna.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jabłkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jabłeczny, jabłkowy

Wiktionary


jabłecki

nazwisko


SJP.pl


jabłecznik

1. ciasto z jabłkami;
2. napój niskoalkoholowy o słodko-kwaśnym smaku, przefermentowany sok z dojrzałych jabłek; cydr


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) cuk. kulin. ciasto z jabłkami

 (1.2) enol. słabe wino z jabłek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jabłecznik – słodki wypiek, placek z jabłkami
  • jabłecznik – napój alkoholowy z soku jabłkowego
  • „Jabłecznik” – rezerwat przyrody w województwie łódzkim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja babcia upiekła dzisiaj pyszny jabłecznik.

 (1.2) Dla ochłody piliśmy jabłecznik, którym częstował wujek Staszek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jabˈwɛt͡ʃʲɲik, AS: i ̯abu̯ečʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłko n., jabłoń ż., jabol mrz., jabcok mrz.

 przym. jabłeczny, jabłkowy, jabłoniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szarlotka, gw. Śląsk Cieszyński jabczok

 (1.2) cydr, gw. Śląsk Cieszyński jabczok

Wiktionary


jabłeczny

przymiotnik od: jabłko; jabłczany, jabłkowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący jabłek (owoców)

 (1.2) przyrządzony z jabłek, z dodatkiem jabłek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przywoziłem dawniej pulpę jabłeczną, ale zrezygnowałem - mówi Florian Zawieja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłko n., jabłuszko n., jabłoń ż., jabłonka ż., jabłecznik m., jabol m., jabłcok

 przym. jabłkowy, jabłoniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jabłkowy, jabłczany

Wiktionary


jabłka

owoc jabłoni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) ciemniejsze, owalne plamaamy występujące najczęściej w siwej, a rzadziej w bułanej i gniadej maści konia

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: jabłko

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Zobaczyłem kolegę, który kradnie jabłka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjapw̥ka, AS: i ̯apu̯̦ka

Wiktionary


jabłko

owoc jabłoni


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. owoc jabłoni

 (1.2) przedmiot w kształcie jabłka (1.1) lub je przypominający

 (1.3) złota kula z krzyżem, symbol władzy królewskiej;

 (1.4) pot. rzepka w kolanie

 (1.5) pot. anat. wystająca grdyka u mężczyzn, jabłko Adama

 (1.6) zob. jabłka. – plamaamy w maści konia

 (1.7) spoż. owoc granatowca

 (1.8) daw. spoż. ziemniak

Wiktionary

Jabłko – jadalny, kulisty owoc drzew z rodzaju jabłoń "Malus". Jabłka odmian uprawnych o mieszańcowym pochodzeniu, uznawanych za gatunek jabłoń domowa "Malus domestica", są istotnym komercyjnie owocem o soczystym i chrupkim miąższu. Są spożywane na surowo, a także po obróbce kulinarnej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nieprawdą jest, że jedno jabłko wieczorem zastąpi umycie zębów.

 (1.3) Króla pochowano w koronie i z jabłkiem w dłoni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjap.w̥kɔ|ˈjap.kɔ, AS: i ̯a.pu̯̦ko|i ̯a.pko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłoń ż., jabłonka ż., jabłecznik m., jabłczanka ż., jabol m., jabcok m., jabłkowity mzw.

:: zdrobn. jabłuszko n.

 przym. jabłkowy, jabłeczny, jabłoniowy, jabłkowaty, jabłkowity

 przysł. jabłkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk jabko, płónka, stpol. jabło

 (1.5) jabłko Adama

 (1.8) bałaban, bulba, gajda, gajdak, grul, harcak, knul, pątak, perka, ziemiak, jabłko ziemne

Wiktionary


jabłkomat

automat do sprzedaży jabłek lub innych owoców i przetworów owocowych


SJP.pl


jabłkowaty

kulisty, podobny kształtem do jabłka


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przypominający kształtem jabłko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłko n.

Wiktionary


jabłkowe

przymiotnik od: jabłko


SJP.pl


jabłkowiec

kwieciak jabłkowiec - pospolity chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych, którego larwy żywia się pręcikami i słupkami kwiatów


SJP.pl


jabłkowity

o koniu: mający maść siwą z ciemniejszymi, owalnymi plamami, głównie na zadzie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o koniu: mający siwą maść z ciemniejszymi okrągłymi plamami

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. jabłkowity (1.1) koń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do najczęstszych umaszczeń perszeronów zalicza się siwe, jabłkowite i kare.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłko n.

 przym. jabłkowy

Wiktionary


jabłkowo

przysłówek

 (1.1) tak jak jabłka

Wiktionary

Jabłkowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Skoki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kisiel pachniał jabłkowo i już nie mogliśmy się doczekać, żeby wystygł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłko mrz.

 przym. jabłkowy

Wiktionary


jabłkowy

przymiotnik od: jabłko


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zrobiony z jabłek, zawierający jabłka

przymiotnik relacyjny

 (2.1) związany z jabłkami, odnoszący się do jabłek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podobnie jak świeżutka bułka z jabłkowym nadzieniem, którą zakupiłem w cukierni u bardzo uprzejmej ekspedientki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: japˈkɔvɨ|japw̥ˈkɔvɨ, AS: i ̯apkovy|i ̯apu̯̦kovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłkowity mzw., jabłko n., jabłuszko n., jabłoń ż., jabłonka ż., jabłecznik m., jabol m., jabcok

 przym. jabłoniowy, jabłeczny, jabłczany, jabłkowity

 przysł. jabłkowo

Wiktionary


jabłkóweczka

motyl z rodziny zwójkowatych, groźny szkodnik jabłoni, jego gąsienice powodują robaczywienie owoców


SJP.pl


jabłkówka

1. ciasto przełożone marmoladą z jabłek
2. motyl z rodziny zwójek, szkodnik drzew owocowych


SJP.pl


jabło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) może stpol., także. gw-pl|Koziel (powiat kielecki),Dąbrowa Tarnowska,Garwolińskie,Konińskie,Opolskie,Olesno,Kolbuszowa,Sieradzkie,Łęczyckie,Śremskie. ekspr. jabłko

 (1.2) gw-pl|Tarnowskie Góry. ziemniak

Wiktionary


jabłonczanin

mieszkaniec Jabłonki (wsi w Polsce)


SJP.pl


jabłonczanka

mieszkanka Jabłonki (wsi w Polsce)


SJP.pl


jabłonecki

przymiotnik od: Jabłonka


SJP.pl


jabłoneczka

zdrobnienie od: jabłonka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: jabłonka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjabwɔ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: i ̯abu̯õnečka

Wiktionary


jabłoneński

przymiotnik od: Jabłonna, Jabłonna Lacka; jabłoński


SJP.pl


jabłoniak

pryszczarek jabłoniak - gatunek muchówki, której larwy żerują na jabłoniach


SJP.pl


jabłonianin

mieszkaniec Jabłonny (wsi w Polsce)


SJP.pl


jabłonianka

mieszkanka Jabłonny (wsi w Polsce)


SJP.pl


jabłonica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, podlegająca radzie miejskiej Jaremcza;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jabłonica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Wieniawa
  • Jabłonica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Skołyszyn
  • Jabłonica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Szydłów
  • Jabłonica – rzeka, dopływ Szabasówki w dorzeczu Wisły
  • Jabłonica – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie nadwórniańskim
  • Jabłonica – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie wierchowińskim
  • Jabłonica – dawna gmina
  • Jabłonica Polska
  • Jabłonica Ruska
  • Niska Jabłonica

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jabłonicki

Wiktionary


jabłoniowy

przymiotnik od: jabłoń (np. sad jabłoniowy)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) składający się z jabłoni

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części jabłoni

 (1.3) będący częścią jabłoni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjabwɔ̃ˈɲɔvɨ, AS: i ̯abu̯õńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłoń, jabłko, jabłonka, jabłecznik, jabłuszko, jabol

 przym. jabłkowy, jabłeczny

Wiktionary


jabłonka

zdrobnienie od: jabłoń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: jabłoń

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jabłonka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Śliwice
  • Jabłonka – osada w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Trzciel
  • Jabłonka – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
  • Jabłonka – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Jabłonka
  • Jabłonka – część wsi Jabłonna w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Wyśmierzyce
  • Jabłonka – wieś w woj. opolskim, w pow. głubczyckim, w gminie Branice
  • Jabłonka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Dydnia
  • Jabłonka – kolonia wsi Krojanty w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Chojnice
  • Jabłonka – część wsi Kotarszyn w woj. Świętokrzyskim, w pow. Ostrowieckim, w gminie Waśniów
  • Jabłonka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Nidzica
  • Jabłonka – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Ostróda
  • Jabłonka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zające obgryzły młode jabłonki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłoń ż., jabłko n.

 przym. jabłeczny, jabłkowy, jabłoniowy

Wiktionary


jabłonkowanie

w językoznawstwie: spłynięcie się w mowie spółgłosek dziąsłowych z palatalnymi w pośredni szereg, np. śzćzekaćz – szczekać; siakanie


SJP.pl

Ja

Wikipedia


jabłonkowianin

mieszkaniec Jabłonkowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Jabłonkowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marszałka witał na rynku tłum jabłonkowian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jabłonków m.

:: fż. jabłonkowianka ż.

 przym. jabłonkowski

Wiktionary


jabłonkowianka

mieszkanka Jabłonkowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Jabłonkowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ondrasz zakochał się w takiej jednej jabłonkowiance o ciemnych oczach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jabłonków m.

:: fm. jabłonkowianin m.

 przym. jabłonkowski

Wiktionary


jabłonkowski

→ Jabłonków


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Jabłonkowa, związany z Jabłonkowem

Wiktionary

Patrz:

Jabłonków

Przykłady

 (1.1) Czego jeszcze brakuje na jabłonkowskim rynku?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jabłonków m., jabłonkowianin mos., jabłonkowianka ż.

Wiktionary


jabłonkowy

przymiotnik od: jabłonka (np. jabłonkowa szkółka)


SJP.pl


jabłonków

miasto w Czechach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto we wschodnich Czechach na Zaolziu;

Wiktionary

Jabłonków (cz. "Jablunkov", niem. "Jablunkau") – miasto w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Frydek-Mistek. Leży w regionie Śląska Cieszyńskiego, na tzw. Zaolziu, kilka kilometrów od granicy z Polską i jest najbardziej wysuniętym na wschód miastem w Czechach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dojechaliśmy na rowerach aż do Jabłonkowa po czeskiej stronie.

 (1.1) W Jabłonkowie mieszka wielu Polaków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłonkowianin m., jabłonkowianka ż.

 przym. jabłonkowski

Wiktionary


jabłonna

wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. nazwa szeregu wsi w Polsce;

 (1.2) geogr. nazwa szeregu gmin w Polsce;

 (1.3) geogr. wzniesienie w Górach Świętokrzyskich;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jabłonna – część miasta Otwock
  • Jabłonna – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Daszyna
  • Jabłonna – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Przedbórz
  • Jabłonna – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Wyśmierzyce
  • Jabłonna – wieś w woj. mazowieckim, w pow. legionowskim, w gminie Jabłonna
  • Jabłonna – osada w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Rusinów
  • Jabłonna – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Przytyk
  • Jabłonna – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Grębków
  • Jabłonna – część wsi Glinik w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Wielopole Skrzyńskie
  • Jabłonna – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
  • Jabłonna – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Brody
  • Jabłonna – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Rakoniewice

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jabłoneński, jabłoński, jabłonowski

 rzecz. jabłonianin mos., jabłonianka ż.

Wiktionary


jabłonowianin

mieszkaniec Jabłonowa Pomorskiego (miasta w Polsce)


SJP.pl


jabłonowianka

mieszkanka Jabłonowa Pomorskiego (miasta w Polsce)


SJP.pl


jabłonowiec

ogłodek jabłonowiec - kornik z rodziny ryjkowcowatych, występujący w Europie i północnej Azji


SJP.pl

Jabłonowiec – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Trojanów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Antoniego w Życzynie.

Wikipedia


jabłonowo

nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jabłonowo – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Wysokie
  • Jabłonowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Lesznowola
  • Jabłonowo – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Czernice Borowe
  • Jabłonowo – część wsi Jegliniec w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Krasnopol
  • Jabłonowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Płośnica
  • Jabłonowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. oleckim, w gminie Kowale Oleckie
  • Jabłonowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Dąbrówno
  • Jabłonowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Sieraków
  • Jabłonowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Ujście
  • Jabłonowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Gryfice
  • Jabłonowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Mirosławiec
  • Jabłonowo – gromada w powiecie brodnickim

Wikipedia


jabłonowski

przymiotnik od: Jabłonowo, Jabłonowo Pomorskie


SJP.pl

Jabłonowski – polskie nazwisko.

Wikipedia


jabłonów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. osiedle typu miejskiego w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy, na Pokuciu;

 (1.2) geogr. adm. wieś na Ukrainie w rejonie husiatyńskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jabłonów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Chocianów
  • Jabłonów – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Brzeźnica
  • Jabłonów – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Brzeziny
  • Jabłonów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Policzna
  • Jabłonów – osiedle typu miejskiego w obwodzie iwanofrankiwskim
  • Jabłonów – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim w rejonie halickim
  • Jabłonów – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie samborskim
  • Jabłonów – wieś w obwodzie tarnopolskim, w rejonie husiatyńskim
  • Jabłonów – hromada terytorialna w rejonie kosowskim obwodzie iwanofrankiwski
  • Jabłonów – dawna gmina
  • Jabłonów (również Jabłonowo) – była wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie mostowskim, niegdyś siedziba majątku Jabłonowskich, obejmującego wsie Szczeczyce, Kuczyce i Ułazy

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jabłonowski

Wiktionary


jabłowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jabłowo – wieś kociewska w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Starogard Gdański
  • Jabłowo – osada leśna kociewska w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Starogard Gdański
  • Jabłowo – gromada
  • Jabłowo – jezioro na Kociewiu, położone w gminie Starogard Gdański (powiat starogardzki, województwo pomorskie)
  • Jabłowo – bocznica szlakowa i przystanek kolejowy w Jabłowie, w województwie pomorskim, w Polsce

Wikipedia


jabłoń

drzewo owocowe z rodziny różowatych, którego owocami są jabłka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. ogrod. nazwa systematyczna|Malus|Mill.|ref=tak., drzewo, na którym rosną jabłka;

Wiktionary

Ja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta jabłoń rodzi pyszne owoce.

 (1.1) Nasze jabłonie zaatakowała pleśń.

 (1.1) Dziewczyna wplotła kwiat jabłoni w swoje długie czarne włosy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjabwɔ̃ɲ, AS: i ̯abu̯õń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jabłko n., jabłecznik m.

:: zdrobn. jabłonka ż.

 przym. jabłkowy, jabłoniowy, jabłeczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jabłonka; lud. płonka

Wiktionary


jabłoński

1. przymiotnik od: Jabłonna, Jabłonna Lacka; jabłoneński;
2. przymiotnik od: Jabłoń


SJP.pl

Jabłoński (forma żeńska: Jabłońska, w liczbie mnogiej: Jabłońscy) – polskie nazwisko, które nosi ponad 50 tysięcy osób. Pierwsza wzm. w 1400 r. od nazw miejscowych Jabłonna, Jabłonie (kilka wsi).

Wikipedia


jabłuszko

zdrobnienie od: jabłko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od jabłko

 (1.2) pot. żart. sprzęt komputerowy marki Apple

 (1.3) niewielki plastikowy przyrząd do zjeżdżania po śniegu kształtem przypominający jabłko lub łopatkę

 (1.4) uczn. ocena bardzo dobra

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Na oślej łączce było kilku początkujących narciarzy i dzieci zjeżdżające na jabłuszkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jabˈwuʃkɔ, AS: i ̯abu̯uško

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jabłko.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) dupolot, ślizgacz

Wiktionary


jabłówko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jabłówko – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Łabiszyn
  • Jabłówko – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Bobowo

Wikipedia


jacak

nazwisko


SJP.pl


jacaranda

roślina z rodziny bobowatych; palisandrowe drzewo, cabiuna, dalbergia


SJP.pl


jacek

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Zo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Jacek i wykonuję w Grecji okna na statki.

 (1.1) Na koniec, jakby ślepym chciał uderzyć ciosem, / Zasłonił oczy ręką i rzekł mocnym głosem: / „Jam jest Jacek Soplica…”

 (1.1) Czy mamą Jacka jest pani Nagórska?

 (1.1) Jackowi nic nie wychodziło tak jak powinno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjat͡sɛk, AS: i ̯acek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jackowa ż., Jackówna ż., Jackostwo lm m., Jacusiowa ż., Jacusiówna ż., Jacentowa ż., Jackowski m., Jackowska ż., Hiacynt m., Hiacynta ż., Hiacyntowa ż., Hiacyntówna ż., hiacynt m., hiacyncik m., hiacyntowiec m., Jacki nmos.

:: war. Jacenty m.

:: zdrobn. Jacuś m.

 przym. Jackowy, Jacusiowy, Hiacyntowy, Jacentowy, hiacyntowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Jacenty; zdrobn. Jacuś

Wiktionary


jacentostwo

Jacenty z małżonką; Jacentowie


SJP.pl


jacentowie

Jacenty z małżonką; Jacentostwo


SJP.pl


jacentowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jacentego lub z nim związany


SJP.pl


jacenty

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jacek mos., Jacuś mos., hiacynt mrz.

 przym. Jackowy, hiacyntowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Jacek

Wiktionary


jacentów

Jacenty z małżonką; Jacentostwo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacentów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Radoszyce
  • Jacentów – przysiółek wsi Sadowie w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Sadowie
  • Jacentów – gromada

Wikipedia


jacewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksandr Jacewicz (ur. 1956) – rosyjski lekkoatleta
  • Józef Jacewicz (1926–1975) – generał brygady, pilot LWP
  • Olga Bielska, właśc. Skirgiełło-Jacewicz (1922–1996) – polska aktorka.
  • Onufry Jacewicz (1800–1836) – polski generał;

Wikipedia


jach

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franciszek Jach (1894-1944) – polski lotnik wojskowy
  • Jarosław Jach (ur. 1994) – polski piłkarz
  • Michał Jach (ur. 1951) – polski polityk

Wikipedia


jacha

wykrzyknik

 (1.1) slang. zob. jasne.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) -Przyjdziesz dziś na urodziny do Janka? / -No jacha!

Wiktionary


jachanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|jachać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jachać ndk.

Wiktionary


jachać

czasownik

 (1.1) stpol. jechać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjaxat͡ɕ, AS: i ̯aχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jachanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jać

Wiktionary


jachcice

bydgoskie osiedle położone na północno-wschodnim krańcu miasta, nad lewym brzegiem Brdy


SJP.pl

Jachcice (niem: "Jachschirz" – 1879, "Jadgschütz" – 1860) – bydgoska jednostka urbanistyczna (osiedle) położona w północno-zachodniej części miasta, nad lewym brzegiem Brdy. Północna granica Jachcic stanowi granicę miasta Bydgoszczy.

Wikipedia


jachcik

zdrobnienie od: jacht


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. turyst. żegl. mały jacht

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jacht mrz.

Wiktionary


jachiewicz

nazwisko


SJP.pl


jachimczak

nazwisko


SJP.pl


jachimczyk

nazwisko


SJP.pl


jachimowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Marian Jachimowicz (1906-1999) – polski poeta, tłumacz i malarz.
  • Hryhorij Jachymowycz,
  • Rafał Jachimowicz,
  • Władysław Kazimierz Jachimowicz
  • Wojciech Jachimowicz
  • Jachimowski
  • Achim

Wikipedia


jachimowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Henryk Jachimowski (1938–2014) – polski poeta, prozaik, autor sztuk scenicznych.
  • Jakub Jachimowski CM (1724–1789) – biblista.
  • Kazimierz Jachimowski – polski właściciel ziemski.
  • Tadeusz Julian Jachimowski ps. „Biskupowicz”, „Budwicz” (1892–1944) – ksiądz, dziekan Wojska Polskiego, doktor filozofii, magister teologii, tajny szambelan Jego Świątobliwości, kanonik honorowy kiele...
  • Władysław Julian Jachimowski (1826–1908) – polski duchowny, dziekan tymczasowy w Buczaczu.
  • Talar jachimowski

Wikipedia


jachowicz

nazwisko


SJP.pl


jachowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Maciej Jachowski
  • (11743) Jachowski

Wikipedia


jachranka

Jachranka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim, w gminie Serock.

Wikipedia


jacht

1. lekki statek żaglowy;
2. potocznie: luksusowa łódź


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) sport. turyst. żegl. lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;

Wiktionary

Jacht – jednostka pływająca o napędzie żaglowym lub motorowym, w zależności od konstrukcji i wyposażenia przeznaczona najczęściej do celów rekreacyjnych lub turystycznych. Jachty budowane i wykorzystywane są także do uprawiania sportu, do celów szkoleniowych, reprezentacyjnych lub wychowania morskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacht wpłynął do zatoki.

 (1.1) Tutaj, w sezonie letnim, zawsze stoi na kotwicy parę prywatnych jachtów i łodzi rybaków, łowiących w przybrzeżnych wodach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaxt, AS: i ̯aχt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jachting mrz.

:: zdrobn. jachcik mrz.

 przym. jachtowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żaglówka

Wiktionary


jachting

pływanie na łodziach i statkach żaglowych oraz deskach z żaglem; żeglarstwo, yachting


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) yachting, żeglarstwo

Wiktionary

Zobacz też: czasopismo Jachting.

Jachting (ang. "yachting") – żeglowanie za pośrednictwem jachtu. Szerzej jest to sztuka sterowania łodzią i wykorzystywania siły wiatru za pomocą żagli dla celów sportowych lub rekreacyjno-turystycznych.

Potocznie określa się tą nazwą żeglowanie od portu do portu, w porze dziennej przy ładnej pogodzie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjaxtʲĩŋk, AS: i ̯aχtʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jacht mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) yachting, żeglarstwo

Wiktionary


jachtingowy

przymiotnik od: jachting


SJP.pl


jachtklub

klub gromadzący fascynatów żeglarstwa; yacht-club, yacht club


SJP.pl


jachtklubowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jachtklubem, dotyczący jachtklubu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jachtklub mrz.

Wiktionary


jachtostop

forma podróżowania polegająca na korzystaniu z jachtów w zamian za darmową pomoc na pokładzie


SJP.pl


jachtostopowicz

osoba podróżująca jachtami w zamian za darmową pomoc na pokładzie


SJP.pl


jachtostopowiczka

kobieta podróżująca jachtem w zamian za wykonywanie drobnych prac na pokładzie


SJP.pl


jachtowy

przymiotnik od: jacht (np. sport jachtowy)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący jachtu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jacht m.

Wiktionary


jachym

nazwisko


SJP.pl


jachymiak

nazwisko


SJP.pl


jachymów

nazwisko


SJP.pl


jacica

potocznie: owad podobny do ważki, żyjący do kilku dni w pobliżu wód słodkich; jętka, efemeryda


SJP.pl


jack

[czytaj: dżek] wtyczka w formie bolca; wtyk koncentryczny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jack (wtyczka)
  • lazy jack
  • black jack – gra karciana
  • JACK – profesjonalny serwer dźwięku dla systemów Linux i MacOS X
  • Jack – film, amerykańska tragikomedia z 1996 roku
  • Jac

Wikipedia


jackfruit

[czytaj: dżakfrut] owoc chlebowca różnolistnego (drzewa bochenkowego); dżakfrut


SJP.pl


jackiewicz

nazwisko


SJP.pl


jackowiak

nazwisko


SJP.pl


jackowicz

nazwisko


SJP.pl


jackowie

popularna wśród Polaków nazwa dzielnicy w Chicago w USA (angielska nazwa: Avondale)


SJP.pl


jackowo

popularna wśród Polaków nazwa dzielnicy w Chicago w USA (angielska nazwa: Avondale)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) geogr. pot. nieoficjalna nazwa dzielnicy Chicago Avondale, w której chętnie osiedlali się imigranci z Polski;

 (1.2) geogr. wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiacie toruńskim, w gminie Czernikowo;

 (1.3) geogr. osada w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Choczewo;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jackowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Czernikowo
  • Jackowo – osada w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Choczewo
  • Jackowo – polska nazwa dzielnicy Avondale w Chicago
  • Jackowo Dolne, Jackowo Dworskie, Jackowo Górne, Jackowo Włościańskie, Jacków

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jat͡sˈkɔvɔ, AS: i ̯ackovo

Wiktionary


jackowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Fedorowicz-Jackowski (zm. 1945) – polski urzędnik
  • Adam Jackowski (1945–2018) – polski specjalista dynamiki ciała stałego i materiałoznawstwa
  • Aleksander Jackowski (1869–1949) – adwokat, ekonomista, działacz społeczny i polityczny, sędzia Trybunału Stanu, rektor Wyższej Szkoły Handlowej w Warszawie, senator I kadencji w II RP z ramienia Zwi...
  • Aleksander Jackowski (1920–2017) – polski antropolog kultury, etnograf, krytyk sztuki
  • Antoni Jackowski (ur. 1935) – polski geograf
  • Bogusław L. Jackowski (ur. 1950) – polski informatyk, wydawca, muzyk niezawodowy
  • Czesław Jackowski (1931–2006) – polski dyplomata, pułkownik Służby Bezpieczeństwa
  • Grzegorz, właśc. Gawriłł Julianowicz Jackowski (1866–1932) – rosyjski biskup prawosławny
  • Henryk Jackowski – ujednoznacznienie
  • Jakub Jackowski (XV w.) – kanonik, prałat
  • Jan Maria Jackowski (ur. 1958) – polski polityk, pisarz, dziennikarz, historyk, doktor nauk humanistycznych, poseł na Sejm
  • Janusz Jackowski (ur. 1930) – polski trener lekkoatletyczny, wykładowca AWF w Poznaniu

Wikipedia


jackowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jacka lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Jacka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Jackowym polu bujnie rosną chwasty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jat͡sˈkɔvɨ, AS: i ̯ackovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jacek mos., Jacenty mos., Jacuś mos., Hiacynt mos., Hiacynta ż., hiacynt mrz., jacynt m.

 przym. przest. gwara. Jacusiowy; hiacyntowy, jacyntowy

Wiktionary


jackpot

[czytaj: dżekpot] główna wygrana pieniężna, np. w maszynach wrzutowych


SJP.pl

Zobacz też: Jackpot (album).

Jackpot – jednostka osadnicza w hrabstwie Elko w stanie Nevada tuż przy granicy z Idaho. Leży przy drodze krajowej U.S. Route 93. Miasto swą popularność zawdzięcza kasynom, które odwiedzane są przez mieszkańców pobliskich stanów, w których hazard był lub jest zabroniony.

Wikipedia


jackpotting

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kradzież pieniędzy z bankomatu przy wykorzystaniu złośliwego oprogramowania lub poprzez fizyczne podpięcie się do złącza serwisowego i zmuszenie modułu wypłaty gotówki do wypłacenia pieniędzy

Wiktionary


jackson

[czytaj: DŻEKson] nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jackson – producent gitar elektrycznych
  • Jackson – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Alabama
  • Jackson – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Georgia
  • Jackson – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Karolina Południowa
  • Jackson – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Karolina Północna
  • Jackson – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kentucky
  • Jackson – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Luizjana
  • Jackson – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Maine
  • Jackson – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Michigan
  • Jackson – miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Missouri
  • Jackson – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missisipi
  • Jackson – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Minnesota

Wikipedia


jacksonville

miasto w Stanach Zjednoczonych


SJP.pl

Jacksonville – miasto portowe w amerykańskim stanie Floryda, siedziba hrabstwa Duval, nad Oceanem Atlantyckim. Według spisu w 2020 roku liczyło 950 tys. mieszkańców, co czyniło je 12. co do wielkości miastem USA. Obszar metropolitalny Jacksonville z ponad 1,7 mln mieszkańców jest 4. co do wielkości obszarem metropolitalnym Florydy.

Wikipedia


jacksoński

→ Jackson [czytaj: dżeksoński]


SJP.pl


jacob

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacob City – miasto
  • Irène Jacob – francuska aktorka
  • Max Jacob – francuski poeta
  • Sint Jacob
  • St. Jacob

Wikipedia


jacobs

[czytaj: jakops] niemiecka marka kawy


SJP.pl

Jacobs – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Wisconsin, w hrabstwie Ashland.

Wikipedia


jacobsen

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anders Jacobsen, norweski skoczek narciarski, zwycięzca Turnieju Czterech Skoczni
  • Arne Jacobsen, duński architekt i projektant
  • Astrid Jacobsen, norweska biegaczka narciarska, 3-krotna medalistka mistrzostw świata.
  • Christian Jacobsen, piłkarz z Wysp Owczych
  • Jens Peter Jacobsen, duński pisarz, poeta i biolog
  • Lars Jacobsen, duński piłkarz
  • Robert Jacobsen, duński rzeźbiarz
  • Rógvi Jacobsen, piłkarz z Wysp Owczych

Wikipedia


jacobson

[czytaj: jakobson] nazwisko


SJP.pl


jacqueline

[czytaj: dżaklyn] imię żeńskie


SJP.pl


jacquemart

[czytaj: żakeMAR] jaquemart;
1. mechanizm zegarowy w postaci figury ludzkiej wybijającej godziny;
2. zabawka dziecięca w postaci dwóch figurek ludzkich uderzających na zmianę, najczęściej młotkiem, w znajdujące się między nimi kowadło


SJP.pl


jacquerie

francuska nazwa żakierii, powstania chłopskiego we Francji w roku 1358


SJP.pl


jacques

[czytaj: żak] francuskie imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jacques Peaks
  • Jacques – francuskie imię męskie
  • Jacques’ Wein-Depot – niemieckie przedsiębiorstwo
  • Chocolaterie Jacques
  • Saint-Jacques

Wikipedia


jacusiowie

Jacuś z małżonką


SJP.pl


jacusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jacusia lub z nim związany


SJP.pl


jacuzzi

[czytaj: dżakuz-i] jakuzzi;
1. duża wanna z systemem napowietrzania wody i masaży wodnych
2. kąpiel w takiej wannie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) techn. med. wanna lub mały basen kąpielowy z urządzeniem tworzącym wiry lub bąbelki;

 (1.2) relaksująca kąpiel w jacuzzi (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potrzebuję relaksu, chyba wejdę na kwadrans do jacuzzi.

 (1.2) Mam ochotę na godzinne jacuzzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʒaˈkuzʲi, AS: ǯakuzʹi

Wiktionary


jacuś

zdrobnienie od: Jacek (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobniała forma męskiego imienia Jacek

 (1.2) zdrobniała forma męskiego imienia Jacenty

Wiktionary

Jacuś, właśc. Jacek Pala (ur. 3 lipca 2002) – polski raper, piosenkarz i producent muzyczny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój młodszy brat Jacuś poszedł w tym roku do szkoły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjat͡suɕ, AS: i ̯acuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jacek m., Jacenty m., Hiacynt m., Hiacynta ż., hiacynt m., jacynt m.

 przym. Jackowy, Jacusiowy, hiacyntowy

Wiktionary


jacykiewicz

nazwisko


SJP.pl


jacynkt

rzeczownik

 (1.1) stpol. hiacynt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjat͡sɨ̃ŋkt, AS: i ̯acỹŋkt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hiacynt

 przym. hiacyntowy

Wiktionary


jaczejka

dawniej w ZSRR: podstawowa komórka partii komunistycznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. polit. najniższa komórka organizacyjna partii komunistycznej

 (1.2) mała grupa ludzi działająca w ramach większej, zazwyczaj tajnej lub ideologicznej organizacji

Wiktionary


jaczemir

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Jaczemir – staropolskie imię męskie, złożone z członów: "Jacze-" („znakomitszy, mocniejszy”) i "-mir" („pokój, spokój, dobro”). Mogło ono oznaczać: „ten, kto przynosi lepszy pokój”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Powiedzcie Jaczemirowi, żeby przyszedł o ósmej.

 (1.1) Żona Jaczemira handluje rajstopami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaczemirowa ż., Jaczemirówna ż., Jaczemirostwo lm m.

:: fż. Jaczemira ż.

:: zdrobn. Jaczemireczek m., Jaczemirek m., Jaczemiruś m., Jaczemiś m.

Wiktionary


jaczemira

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Jaczemir

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Powiedzcie Jaczemirze, żeby przyszła o ósmej.

 (1.1) Jaczemira handluje rajstopami.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Jaczemir m.

:: zdrobn. Jaczemirka ż., Jaczemisia ż.

Wiktionary


jaczewoj

imię męskie


SJP.pl

Jaczewoj – staropolskie imię męskie, złożone z członów "Jacze-" („znakomitszy, mocniejszy”) i "-woj" („wojownik”). Ma ono charakter życzący i oznacza „ten, który będzie wojownikiem świetniejszym niż inni”.

Wikipedia


jaczewski

nazwisko polskie, m.in. Tadeusz Franciszek Jaczewski (1899-1974) - zoolog, podróżnik


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaczewski – polskie nazwisko; na początku lat 90. XX wieku ogółem w Polsce mieszkało około 1200 osób o tym nazwisku.
  • Andrzej Jaczewski (ur. 1929-2020) – polski pediatra, seksuolog i pedagog, specjalista medycyny szkolnej
  • Arthur Louis Arthurovič de Jaczewski – botanik rosyjski
  • Franciszek Jaczewski herbu Leliwa (1832–1918) – polski duchowny katolicki, rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Lublinie, biskup lubelski, administrator diecezji podlaskiej
  • Kazimierz Jaczewski (1862–1934) – lekarz, działacz społeczny i kulturalny, bibliotekarz
  • Leonard Jaczewski (1858–1916) – polski geolog, podróżnik i badacz Syberii
  • Tadeusz Jaczewski (1899–1974) – polski profesor zoologii
  • Zbigniew Jaczewski (1928-2006) – polski profesor fizjologii jelenia szlachetnego i żubra europejskiego

Wikipedia


jaczy

→ jak (ssak)


SJP.pl


jaczyński

nazwisko


SJP.pl


jaczów

Jaczów (niem. "Friedenshagen", do 1937 r. "Jätschau") – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie głogowskim, w gminie Jerzmanowa.

Wikipedia


jad

1. trująca wydzielina niektórych zwierząt, roślin czy bakterii;
2. przenośnie: złośliwość, uszczypliwość


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) chem. toksykol. zool. substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu;

 (1.2) książk. przen. niechęć, złośliwość

Wiktionary

Jad – silnie toksyczna wydzielina niektórych zwierząt, wytwarzana przez nie w celu odstraszania, paraliżowania lub uśmiercania innych zwierząt. Jadami bywają też nazywane toksyny wytwarzane przez drobnoustroje (na przykład jad trupi) i rośliny.

Do zwierząt produkujących jad między innymi należą niektóre węże, osy, pszczoły, pająki i skorpiony. Produkowany jest zazwyczaj przez specjalne gruczoły i wprowadzany do ciała przeciwnika lub ofiary za pomocą zębów i kolców jadowych lub żądeł.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jad tego węża jest wyjątkowo silny.

 (1.2) Źle się czuję w pracy, odkąd pracuje z nami Jadzia. Dość mam tego jej jadu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jat, AS: i ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadowitość ż., jadownik mos.

 przym. jadowity, jadowy

 przysł. jadowicie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) toksyna

Wiktionary


jadaczka

potocznie: usta; dziób, gęba, japa, morda, ryj, pysk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. gęba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Monika nie ma już w jadaczce smoczka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadalnia ż., jadalność ż.

 czas. jadać, jeść

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. posp. pysk, morda, ryj; neutr. usta

Wiktionary


jadalnia

1. pokój przeznaczony do spożywania posiłków; pokój stołowy;
2. komplet mebli składających się na wyposażenie pokoju stołowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pomieszczenie przeznaczone do spożywania w nim posiłków

 (1.2) komplet mebli znajdujących się w jadalni (1.1)

Wiktionary

Jadalnia, in. pokój stołowy – pomieszczenie służące do spożywania posiłków. Obecnie jest zazwyczaj zlokalizowana w pobliżu kuchni w celu ułatwienia serwowania posiłków, jednakże od średniowiecza znajdowała się nieraz w znacznej odległości, nawet na różnych piętrach. Umeblowanie historycznych jadalni składało się z dużego stołu jadalnianego, krzeseł oraz niekiedy kredensu lub dresuaru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najważniejszym meblem w jadalni jest stół.

 (1.2) Ile kosztowała was ta dębowa jadalnia?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈdalʲɲa, AS: i ̯adalʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadalny mrz., jadło n., jadaczka ż., jadanie n., jedzenie n., jedzonko n., zjedzenie n., wyjedzenie n., podjedzenie n., jadalność ż.

 czas. jeść, jadać, podjadać, zjadać, najeść się, wyjadać, zajadać

 przym. jadalniany, jadalniowy, jadalny, najedzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jadalny

Wiktionary


jadalniany

przymiotnik od: jadalnia; jadalniowy


SJP.pl


jadalniowy

przymiotnik od: jadalnia; jadalniany


SJP.pl


jadalność

→ jadalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest jadalne

Wiktionary

Patrz:

jadalny

Powiązane:

 rzecz. niedojedzenie n., niedojadanie n., jedzenie n., jadło n., zjedzenie n., jadalnia ż., jadaczka ż., jedzonko n., podjadanie n., podjedzenie n., jadalny mrz.

 czas. jeść ndk., jadać ndk., zjeść n., podjadać ndk., podjeść dk.

 przym. jadalny, jedzeniowy

 przysł. jadalnie

Wiktionary


jadalny

nadający się do jedzenia


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) nadający się do jedzenia; taki, którym nie można się otruć

 (1.2) pot. całkiem smaczny

 (1.3) przeznaczony do posiłków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) pokój, w którym się spożywa posiłki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Borowiki przeważnie są jadalne, choć niektóre tylko raz.

 (1.3) Wstawszy bardzo rano, poszliśmy do sali jadalnej, gdzie ojciec Stefan, brat Oskar i inni misjonarze zgromadzili się, by zjeść z nami ostatnie śniadanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈdalnɨ, AS: i ̯adalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadło n., jadalnia ż., jedzenie n., jeść n., jadanie n., jadalność ż., niejadalność ż.

 czas. jadać ndk., jeść ndk., zjeść dk.

 przym. jadalniany, jadalniowy, jedzeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) jadalnia

Wiktionary


jadamczyk

nazwisko


SJP.pl


jadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|jadać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈdãɲɛ, AS: i ̯adãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jadać

 rzecz. jadalnia ż., jadło n., jadalny mrz.

 przym. jadalny

Wiktionary


jadać

jeść co jakiś czas, o podobnej porze, w tym samym miejscu


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) jeść coś regularnie albo wiele razy np. w tym samym miejscu, to samo lub o tej samej porze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dawniej w Wielkim Poście jadano żur ze śledziem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjadat͡ɕ, AS: i ̯adać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadanie n., jadalny mrz., jadalność ż., jadalnia ż., jadło n., jadaczka ż., jedzenie n., zjadanie n., zjedzenie n., podjadanie n., podjedzenie n., wyjadanie n., wyjedzenie n., podjadek m., jedzonko n.

 czas. zajadać, jeść, objadać ndk., objeść dk., podjadać ndk., podjeść dk., wyjadać ndk., wyjeść dk., zjadać ndk., zjeść dk.

 przym. jadalny, jedzeniowy

Wiktionary


jadczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Czwórnóg-Jadczak (1947–2015) – polska literaturoznawczyni
  • Dorota Jadczak – polska inżynier, profesor nauk rolniczych
  • Robert Jadczak (ur. 1970) – polski piłkarz
  • Ryszard Jadczak (1951–1998) – polski filozof
  • Szymon Jadczak (ur. 1980) – polski dziennikarz

Wikipedia


jadczyk

nazwisko


SJP.pl


jadeit

minerał z grupy piroksenów, krzemian sodu i glinu; żadeit


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geol. miner. minerał w różnych odcieniach zieleni, rzadziej biały, połyskliwy, używany w jubilerstwie;

Wiktionary

Jadeit – minerał z gromady krzemianów łańcuchowych, zaliczany do grupy piroksenów. Minerał należy do grupy minerałów rzadkich.

Wraz z egirynem i omfacytem tworzy szereg jadeitu.

Nazwa pochodzi od wykonanych z jadeitu amuletów noszonych przez hiszpańskich konkwistadorów w celu ochrony przed dolegliwościami ze strony nerek. Nazywali je "piedra de ijada" (kamień lędźwiowy) albo "piedra de los riñones" (kamień nerkowy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Beata ma przepiękny naszyjnik z jadeitów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈdɛjit, AS: i ̯adei ̯it

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jadeitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) astrydyt, chloromelanit, żadeit

Wiktionary


jadeitowy

→ jadeit


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) jubil. zrobiony z jadeitu

 (1.2) o kolorze jadeitu

Wiktionary

Patrz:

jadeit

Przykłady

 (1.1) Patrz, jaka śliczna bransoletka jadeitowa!

 (1.2) Pomnę na ten jadeitowy odcień liści z jej obrazu, istna magia!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadeit mrz.

Wiktionary


jadnak

nazwisko


SJP.pl


jadowianin

mieszkaniec Jadowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


jadowianka

mieszkanka Jadowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


jadowicie

przysłówek

 (1.1) trująco

 (1.2) zjadliwie, napastliwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Odpowiedziała mu jadowicie, bo nie cierpiała go serdecznie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jad mrz., jadowitość ż., jadownik mos.

 przym. jadowity, jadowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zjadliwie, zgryźliwie, pogardliwie, uszczypliwie

Wiktionary


jadowiciej

stopień wyższy od przysłówka: jadowicie


SJP.pl


jadowitość

→ jadowity


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest jadowite; cecha tych, którzy są jadowici

Wiktionary

Patrz:

jadowity

Powiązane:

 rzecz. jad mrz., jadownik mos.

 przym. jadowity, jadowy

 przysł. jadowicie

Wiktionary


jadowitszy

stopień wyższy od przymiotnika: jadowity


SJP.pl


jadowity

1. zawierający w sobie jad, truciznę;
2. w przenośni: złośliwy, dokuczliwy, wrogi


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawierający jad

 (1.2) przen. złośliwy, wrogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wąż ten należy do niezwykle jadowitych.

 (1.2) Nieraz doświadczaliśmy jej jadowitego języka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jad mrz., jadowitość ż., jadownik mos.

 przym. jadowy

 przysł. jadowicie

Wiktionary


jadownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) daw. zaklinacz węży, truciciel, czarownik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈdɔvʲɲik, AS: i ̯adovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jad mrz., jadowitość ż.

 przym. jadowy, jadowity

 przysł. jadowicie

Wiktionary


jadowniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w województwie świętokrzyskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jadowniki – wieś w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Brzesko
  • Jadowniki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Pawłów
  • Jadowniki – gromada w powiecie brzeskim
  • Jadowniki – gromada w powiecie żnińskim
  • Jadowniki – przystanek kolejowy w Jadownikach Rycerskich, w województwie kujawsko-pomorskim
  • Jadowniki Bielskie
  • Jadowniki Mokre
  • Jadowniki Rycerskie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjadɔvʲˈɲici, AS: i ̯adovʹńiḱi

Wiktionary


jadowski

przymiotnik od: Jadów


SJP.pl


jadowy

→ jad, np. kolec jadowy, zęby jadowe


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jadem, dotyczący jadu; wydzielający jad; spowodowany jadem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pająki paraliżują ofiary jadem z gruczołów jadowych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jad mrz., jadownik mos., jadowitość ż.

 przym. jadowity

 przysł. jadowicie

Wiktionary


jadro

środkowa część sieci do chwytania zwierzyny; matnia


SJP.pl

Jadro – rzeka w Dalmacji w Chorwacji. Przepływa przez miasto Solin. Długość rzeki Jadro wynosi tylko 4,3 km. Mimo tego, że jest tak krótką rzeką, jest bardzo obfitym źródłem wody dla miast znajdujących się w pobliżu: Splitu, Trogiru, Kašteli. Mieszkańcy Solinu nazywają potocznie rzekę Jadro „Solinska rika”. Powierzchnię dorzecza szacuje się na 300 km².

Wikipedia


jadwiga

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

 (1.2) astr. jeden z kraterów na powierzchni Wenus;

Wiktionary

– imię żeńskie pochodzenia germańskiego, germ. "Hadwig" lub "Hedwig", złożone z elementów "Hadu-" i "-wig", które oba oznaczają „walka”. W Polsce imię to zostało zanotowane po raz pierwszy w 1208 roku, w formach "Hedwiga" i "Edwiga"; innymi pojawiającymi się formami rodzimymi były "Hadwiga", "Adwiga", "Jedwiga" i – najpóźniej (1379) – Jadwiga. Uważa się, że imię to pojawiło się w Polsce wraz z małżeństwem Henryka I Brodatego ze św. Jadwigą Śląską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Jadwiga i studiuję pielęgniarstwo na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.

 (1.1) 16 października przypadają imieniny Jadwigi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jadˈvʲiɡa, AS: i ̯advʹiga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadwiżanka ż., Jadwiżanka ż., Jadwigów mrz., Jadwigowo n., Jadwisin mrz., Jadwichnia ż., Jadwiżyn mrz.

:: zdrobn. Jadzia ż., Jadźka ż., Jadwinia ż., Jadwisia ż.

 przym. jadwiżański, jadwiżankowy

:: przest. gwara. Jadwiżyn, Jadwigowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. Hyjdla, Hajdla; zdrobn. Jadzia, Jadźka, Jadwinia, Jadwisia

Wiktionary


jadwigowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) taki, który należy do Jadwigi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obok Jadwigowej chaty rośnie stara grusza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjadvʲiˈɡɔvɨ, AS: i ̯advʹigovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jadwiga ż., jadwiżanka ż., Jadwiżanka ż., Jadwigów m., Jadwigowo n., Jadwisin m., Jadwichnia ż., Jadwiżyn m., Jadzia ż., Jadwisia ż., Jadwinia ż., Jadźka ż.

 przym. jadwiżański, jadwiżankowy

Wiktionary


jadwigów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jadwigów – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Tomaszów Mazowiecki
  • Jadwigów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Promna
  • Jadwigów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Błędów
  • Jadwigów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Gąbin
  • Jadwigów – przysiółek wsi Mieczysławów, w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Tarłów
  • Jadwigów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Moskorzew
  • Jadwigów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Nowe Miasto nad Wartą

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jadˈvʲiɡuf, AS: i ̯advʹiguf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jadwiga ż., jadwiżanka ż., Jadwiżanka ż., Jadwigowo n., Jadwisin m., Jadwichnia ż., Jadwiżyn m., Jadzia ż., Jadwinia ż., Jadwisia ż., Jadźka ż., jadwigowianin m., jadwigowianka ż.

 przym. Jadwigowy, jadwiżański, jadwiżankowy

Wiktionary


jadwinia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Jadwiga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym roku Jadwinia skończyła dwadzieścia wiosen.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jadˈvʲĩɲa, AS: i ̯advʹĩńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadwiżanka ż., Jadwigów m., Jadwigowo n., Jadwisin m., Jadwichnia ż., Jadwiga ż., Jadwisia ż., Jadzia ż., Jadźka ż., Jadwiżyn m.

 przym. Jadwigowy, jadwiżański, jadwiżankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jadwisia ż., Jadzia ż.

Wiktionary


jadwisia

zdrobnienie od: Jadwiga (imię żeńskie); Jadwiśka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Jadwiga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sądzę, że Jadwisi ten kapelusik z piórkiem zupełnie nie pasuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jadˈvʲiɕa, AS: i ̯advʹiśa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadwiżanka ż., Jadwigów m., Jadwigowo n., Jadwisin m., Jadwichnia ż., Jadwiga ż., Jadzia ż., Jadwinia ż., Jadźka ż., Jadwiżyn m.

 przym. Jadwigowy, jadwiżański, jadwiżankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jadzia ż., Jadwinia ż.

Wiktionary


jadwisin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jadwisi lub z nią związany


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jadwisin – część miasta Błonie
  • Jadwisin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. złotoryjskim, w gminie Zagrodno
  • Jadwisin – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Łuków
  • Jadwisin – kolonia w woj. lubelskim, w pow. świdnickim, w gminie Piaski
  • Jadwisin – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Wartkowice
  • Jadwisin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. legionowskim, w gminie Serock
  • Jadwisin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Sabnie
  • Jadwisin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Strachówka
  • Jadwisin – część wsi Balice w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Gnojno
  • Jadwisin – kolonia wsi Podlesie w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Tuczępy
  • Jadwisin – część wsi Cieszkowy w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Czarnocin
  • Jadwisin – osiedle miasta Warszawa

Wikipedia


jadwisiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jadwisi lub z nią związany


SJP.pl


jadwiśka

zdrobnienie od: Jadwiga (imię żeńskie); Jadwisia


SJP.pl


jadwiżanka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr św. Jadwigi od Niepokalanej Bogarodzicy Dziewicy Maryi


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) członkini żeńskiego zakonu Zgromadzenie Sióstr Świętej Jadwigi;

 (1.2) członkini żeńskiego zakonu Zgromadzenie Sióstr Świętej Jadwigi Królowej Służebnic Chrystusa Obecnego;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjadvʲiˈʒãnka, AS: i ̯advʹižãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jadwiżanka ż., Jadwiga ż., Jadwiżyn m., Jadwigów mrz., Jadwinia ż., Jadwisia ż., Jadzia ż., Jadźka ż.

 przym. jadwiżański, Jadwigowy, jadwiżankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jadwiżanka wawelska

Wiktionary


jadwiżanki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr św. Jadwigi od Niepokalanej Bogarodzicy Dziewicy Maryi


SJP.pl

Jadwiżanki, Zgromadzenie Sióstr Świętej Jadwigi ("Congregatio Sororum Sancte Hedvigs") – zgromadzenie zakonne założone przez księdza Roberta Spiskego w 1859 r.

Wikipedia


jadwiżankowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jadwiżanką, dotyczący jadwiżanki

 (1.2) związany z Jadwiżanką, dotyczący Jadwiżanki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjadvʲiʒãŋˈkɔvɨ, AS: i ̯advʹižãŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jadwiga ż., jadwiżanka ż., Jadwiżanka ż., Jadwigów m., Jadwigowo n., Jadwisin m., Jadwichnia ż., Jadwiżyn m., Jadzia ż., Jadwisia ż., Jadwinia ż., Jadźka ż.

 przym. jadwiżański, Jadwigowy

Wiktionary


jadwiżański

przymiotnik

 (1.1) związany z zakonem jadwiżanek, dotyczący zakonu jadwiżanek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjadvʲiˈʒãj̃sʲci, AS: i ̯advʹižãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jadwiga ż., jadwiżanka ż., Jadwiżanka ż., Jadwigów m., Jadwigowo n., Jadwisin m., Jadwichnia ż., Jadwiżyn m., Jadzia ż., Jadwisia ż., Jadwinia ż., Jadźka ż.

 przym. Jadwigowy, jadwiżankowy

Wiktionary


jadwiżyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jadwigi lub z nią związany


SJP.pl


jadzia

zdrobnienie od: Jadwiga (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Jadwiga

Wiktionary

Jadzia – polska komedia romantyczna (komedia pomyłek) z 1936 roku w reżyserii Mieczysława Krawicza, zrealizowana na podstawie scenariusza Karola Jarossego i Emanuela Szlechtera.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] a panienki wyglądają wprost wspaniale: i Pola, i Marysia, i Stella, i Wanda, i Stasia, i druga Marysia, i Dzidka, i Zosia, i wszędobylska Jadzia […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäd͡ʑa, AS: i ̯äʒ́a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadwiżanka ż., Jadwigów m., Jadwigowo n., Jadwisin m., Jadwichnia ż., Jadwiga ż., Jadwisia ż., Jadwinia ż., Jadźka ż., Jadwiżyn m.

 przym. Jadwigowy, jadwiżański, jadwiżankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jadwisia, Jadwinia

Wiktionary


jadzica

zatrucie organizmu przez krążące we krwi jady (przeważnie bakteryjne); toksemia


SJP.pl


jadziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jadzi lub z nią związany


SJP.pl


jadzić

w gwarze krakowskiej: jadzić się - ropieć; jątrzyć się


SJP.pl


jadów

1. trująca wydzielina niektórych zwierząt, roślin czy bakterii;
2. przenośnie: złośliwość, uszczypliwość


SJP.pl

}|-

Jadów (jid. יאַדאָוו, ros. "Ядув") – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, siedziba gminy Jadów.

Przez miejscowość przepływa Osownica, niewielka rzeka dorzecza Bugu, dopływ Liwca. Przez miasto przebiega droga wojewódzka nr 636.

Wikipedia


jadło

przestarzałe: pokarm, żywność, pożywienie, jedzenie; strawa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) książk. pokarm

forma czasownika.

 (2.1) 3. os. n. lp. przesz. od: jeść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znam jedną restaurację ze swojskim jadłem tuż obok dworca w Katowicach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjadwɔ, AS: i ̯adu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadalny mrz., jedzenie n., jadalnia ż., jadanie n., jeść n., jadalność ż.

 czas. jadać ndk., jeść ndk.

 przym. jadalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jedzenie

Wiktionary


jadłobus

samochód, w którym przyrządza i sprzedaje się gorące przekąski; food truck, jadłowóz


SJP.pl


jadłodajnia

lokal, w którym można spożyć posiłek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gastr. miejsce, w którym daje się posiłki, często tanie lub darmowe

Wiktionary

Jadłodajnia – lokal gastronomiczny (stacjonarny lub ruchomy), w którym można zjeść posiłek, najczęściej taniej i szybciej niż w restauracji, przy czym wybór potraw jest bardziej ograniczony.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kaf i niebieskie mleko lecą we wszystkie strony do wtóru okrzyków zaskoczonych gości jadłodajni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjadwɔˈdajɲa, AS: i ̯adu̯odai ̯ńa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garkuchnia; daw. traktiernia

Wiktionary


jadłodzielnia

miejsce dzielenia się żywnością z osobami potrzebującymi


SJP.pl

Jadłodzielnia – punkt służący do nieodpłatnej wymiany żywności pomiędzy użytkownikami w ramach foodsharingu.

Wikipedia


jadłospis

1. spis potraw przygotowanych w lokalu gastronomicznym wraz z cennikiem;
2. potrawy składające się na codzienny posiłek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zob. menu.

 (1.2) zob. dieta.

Wiktionary

Jadłospis, także menu, karta dań – arkusze papieru, lub tablica, na których umieszczono listę potraw dostępnych w danym zakładzie gastronomicznym. Oprócz nazw dań jadłospis może zawierać ich ceny i listę składników potrawy. Jadłospisy posiadają m.in. restauracje, bary, kawiarnie, wagony restauracyjne, linie lotnicze na dalekich trasach. Obecnie jadłospisy występują także w wersji elektronicznej – publikowane w internecie bądź jako aplikacje na smartfony.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obowiązuje tzw. dekadówka, która gwarantuje, że w ciągu 10 dni w jadłospisie nie powtórzy się żadne danie.

 (1.1) Na drzwiach stołówki wisiał dzisiejszy jadłospis.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jadˈwɔspʲis, AS: i ̯adu̯ospʹis

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jadłospisowy

Wiktionary


jadłospisowy

przymiotnik od: jadłospis


SJP.pl


jadłoszyn

drzewo (lub krzew) z rodziny mimozowatych, o drobnych kwiatach zebranych w grona, rosnące w krajach tropikalnych, głównie w Ameryce


SJP.pl

Ja

Wikipedia


jadłowstręt

odraza do jedzenia; chorobliwy brak apetytu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) med. chorobliwa niechęć do jedzenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pojedyncze przypadki jadłowstrętu psychicznego mogą występować w różnym wieku, ale najczęściej pojawiają się u dziewcząt w okresie pokwitania.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jadˈwɔfstrɛ̃nt, AS: i ̯adu̯ofstrẽnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anoreksja

Wiktionary


jadłowóz

samochód, w którym przyrządza i sprzedaje się gorące przekąski; jadłobus, food truck


SJP.pl


jadźka

zdrobnienie od: Jadwiga (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Jadwiga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marta to znana plotkarka, to ona rozpeplała wszystkim o problemach małżeńskich Jadźki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjät͡ɕka, AS: i ̯äćka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jadwiga ż., jadwiżanka ż., Jadwigów mrz., Jadwigowo n., Jadwisin mrz., Jadwichnia ż., Jadwiżyn mrz., Jadzia ż., Jadwisia ż., Jadwinia ż.

 przym. Jadwiżyn, Jadwigowy, jadwiżański, jadwiżankowy

Wiktionary


jadźurweda

jedna z Wed, składająca się przede wszystkim z opisów formuł ofiarnych, mantr recytowanych przez kapłanów w czasie ofiary; Jadżurweda


SJP.pl

Jadźurweda (dewanagari यजुर्वेद) – jedna z czterech sanhit (zbiorów) wchodzących w skład Wed; składa się z formuł liturgicznych ("jadźus") różnej długości, które wypowiadał cicho w czasie ofiary wedyjskiej "adhwarju" (kapłan, wykonujący wszelkie czynności manualne w ramach ofiary wedyjskiej).

Wikipedia


jadźwing

członek wymarłego ludu bałtyckiego, zamieszkującego Jaćwież; Jaćwięg; Jaćwing


SJP.pl


jadźwingowie

wymarły dziś lud zamieszkujący niegdyś ziemie prusko-litewskie; Jaćwingowie


SJP.pl


jadźńa

w hinduizmie: kult oparty na rytuałach nakazanych przez Wedy; jadżnia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rel. skrót|wed.|wedyjski|wedyjski. rytuał ofiarny;

Wiktionary

Ja

Wikipedia


jadżnia

w hinduizmie: kult oparty na rytuałach nakazanych przez Wedy; jadźńa


SJP.pl


jadżurweda

jedna z Wed, składająca się przede wszystkim z opisów formuł ofiarnych, mantr recytowanych przez kapłanów w czasie ofiary; Jadźurweda


SJP.pl


jafa

dzielnica Tel Awiwu; Jaffa


SJP.pl

Jafa, Jafo ( ‏יָפוֹ‎ "Yafo"; ‏يافا‎, "Yāfā", ang. "Jaffa") – dzielnica Tel Awiwu-Jafy, do 1949 roku osobne miasto.

Wikipedia


jafet

postać biblijna, brat Chama i Sema, syn Noego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. postać starotestamentowa, jeden z synów Noego;

 (1.2) rzad. imię|polski|m.

Wiktionary

Jafet (hebr. יֶפֶת/יָפֶת) – według biblijnej Księgi Rodzaju jeden z trzech synów Noego, brat Sema i Chama, symboliczny przodek Indoeuropejczyków lub szerzej, ludów Północy.

Jafet był najprawdopodobniej najstarszym synem Noego i przodkiem ras żółtej i białej. Jego synami byli: Gomer, Magog, Jawan, Meszech, Tubal, Tiras i Madaj.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A gdy Noe miał pięćset lat, urodzili mu się: Sem, Cham i Jafet.

Wiktionary


jafetycki

języki jafetyckie - języki kaukaskich grup ludnościowych


SJP.pl


jaffa

dzielnica Tel Awiwu; Jafa


SJP.pl


jafski

przymiotnik od: Jafa (Jaffa; dzielnica Tel Awiwu)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Jafą, dotyczący Jafy (dawniej miasta, dziś części Tel Awiwu-Jafy)

Wiktionary


jaga

w gwarze kaszubskiej: kobieta pyskata; zwykle w połączeniu: baba-jaga (baba jaga) - brzydka, stara kobieta; straszydło, czarownica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. mit. zob. baba-jaga.

 (1.2) daw. rodzaj szuby

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Baba Jaga – postać z wierzeń słowiańskich
  • Baba Jaga – utwór muzyczny
  • Jaga – postać z komiksów Kajko i Kokosz
  • Jaga Jazzist – zespół muzyczny
  • Jaga – przydomek polskiego klubu piłkarskiego Jagiellonia Białystok
  • Jaga – zgrubienie imienia Jadwiga

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjaɡa, AS: i ̯aga

Wiktionary


jagata

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) gwara. imię|polski|ż. Agata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozbierał je upał, cichość i ten płakliwy, nieustający głos Jagaty, modlącej się przy umarłym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Agata ż., Jaga ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaga; war. Agata

Wiktionary


jagański

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jaganami, dotyczący Jaganów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język jagański;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaganie lm m.

Wiktionary


jagger

nazwisko angielskie, m.in. Mick Jagger [czytaj: mik dżeger], angielski muzyk rockowy, solista zespołu Rolling Stones


SJP.pl


jaggery

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) spoż. nierafinowany cukier palmowy o żółtej barwie produkowany tradycyjnie w Indiach

Wiktionary


jagieliński

nazwisko


SJP.pl


jagiellon

członek dynastii królewskiej zapoczątkowanej przez Władysława Jagiełłę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) hist. tylko w lm. Jagiellonowie → dynastia panująca w Polsce od XIV do XVI w., zapoczątkowana przez Władysława II Jagiełłę, wygasła wraz ze śmiercią Zygmunta II Augusta;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) hist. przedstawiciel dynastii Jagiellonów (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jagiellonowie należeli do najpotężniejszych rodzin monarszych w Europie, a ich czasy były okresem świetności politycznej, kulturalnej i gospodarczej dawnej Polski.

 (1.1) Anna Jagiellonka, siostra Zygmunta II Augusta i żona Stefana Batorego, uchodzi za ostatnią przedstawicielkę rodu Jagiellonów w Polsce.

 (1.1) Za kontynuatorów Jagiellonów można uznać polską linię dynastii Wazów (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäˈɟɛlːɔ̃n, AS: i ̯äǵe•lõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagiełło mos., Jagiellończyk mos., jagiellońskość ż.

:: fż. Jagiellonka ż.

 przym. jagielloński, pojagielloński, przedjagielloński

 przysł. jagiellońsko

Wiktionary


jagiellonia

klub sportowy, np. Jagiellonia Białystok


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jagiellonia Tuszyn –polski klub sportowy.
  • Jagiellonia Białystok – polski klub sportowy.
  • MOSP Jagiellonia Białystok – Miejski Ośrodek Szkolenia Piłkarskiego Jagiellonia Białystok.
  • Jagiellonia (jacht) – jacht sportowy.
  • Jagiellonia (korporacja) – przedwojenna korporacja akademicka.
  • Jagiellonia Varmiensis – współczesna korporacja akademicka.
  • Jagiellonia – Unia Jagiellońska, popularna w dyskursie historyczno-publicystycznym nazwa idei politycznej Międzymorza.

Wikipedia


jagiellonka

1. Katarzyna Jagiellonka (1526-1583), królowa Szwecji;
2. Anna Jagiellonka (1523-1596), królowa Polski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. przedstawicielka dynastii Jagiellonów

 (1.2) pot. Biblioteka Jagiellońska w Krakowie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anna Jagiellonka, siostra Zygmunta II Augusta i żona Stefana Batorego, uchodzi za ostatnią przedstawicielkę rodu Jagiellonów w Polsce.

 (1.2) Starodruki (…) zostały skradzione z Biblioteki Jagiellońskiej. Dyrekcja Jagiellonki od kilku miesięcy nie może doliczyć się, ile ukradziono jej książek.

 (1.2) Biblioteka Jagiellońska, popularnie zwana Jagiellonką, jest jedną z najstarszych i największych bibliotek w Polsce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagiełło mos., Jagiellończyk mos., jagiellońskość ż.

:: fm. Jagiellon mos.

 przym. jagielloński, pojagielloński, przedjagielloński, jagiełłowy

 przysł. jagiellońsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Biblioteka Jagiellońska

Wiktionary


jagiellonowie

dynastia panująca w państwie polskim od XIV do XVI w.


SJP.pl

Jagiellonowie – gałąź dynastii Giedyminowiczów, wywodząca się od Władysława II Jagiełły, wielkiego księcia litewskiego i króla Polski. Jej przedstawiciele panowali w Polsce w latach 1386–1572, w Wielkim Księstwie Litewskim w latach 1377–1401 i 1440–1572, w Czechach w latach 1471–1526 oraz na Węgrzech i w Chorwacji w latach 1440–1444 i 1490–1526.

Wikipedia


jagiellończyk

1. Aleksander J. (1461-1506), wielki książę litewski, król Polski;
2. Fryderyk J. (1468-1503), kardynał, prymas Polski;
3. Kazimierz IV J. (1427-1492), wielki książę litewski, król polski;
4. Władysław II J. (1456-1516), król Czech, Węgier


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. przedstawiciel dynastii Jagiellonów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na mocy postanowienia Jagiellończyka Żmudź miała być traktowana na równi z województwami wileńskim i trockim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagiełło m., Jagiellon m., jagiellońskość ż.

:: fż. Jagiellonka ż.

 przym. jagielloński

 przysł. jagiellońsko

Wiktionary


jagielloński

związany z Jagiellonami


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jagiełłą lub wywodzącą się od niego dynastią, dotyczący Jagiełły lub wywodzącej się od niego dynastii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Profesor polecił książkę o dobie jagiellońskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagiellońskość ż., Jagiełło m., Jagiellon mos., Jagiellonka ż., Jagiellończyk mos.

 przysł. jagiellońsko

Wiktionary


jagiellońsko

przysłówek

 (1.1) na sposób jagielloński, po jagiellońsku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagiellon mos., Jagiellonka ż., Jagiellończyk mos., jagiellońskość ż., Jagiełło mos.

 przym. jagielloński, pojagielloński, przedjagielloński

Wiktionary


jagiellońskość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jagiellońskie; jagielloński charakter czegoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagiellon mos., Jagiellonka ż., Jagiellończyk mos., Jagiełło mos.

 przym. jagielloński, pojagielloński, przedjagielloński, jagiełłowy

 przysł. jagiellońsko

Wiktionary


jagielnica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś, a dawniej miasteczko na Ukrainie, położone w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jagielnica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Przeworno
  • Jagielnica – część wsi Przezwody w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
  • Jagielnica – potok, dopływ Kantorówki
  • Jagielnica – wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim
  • Jagielnica Stara – wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim
  • Jagielnica – dawna gmina z siedzibą w Jagielnicy
  • Jagielnica – stacja kolejowa w miejscowości Nagórzanka, w rejonie czortkowskim, w obwodzie tarnopolskim
  • Jagielnik, Jagielno

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jagielnicki

Wiktionary


jagielnik

maszyna młynarska do oczyszczania ziaren prosa


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jagielnik – osada wsi Święty Wojciech w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz
  • Jagielnik – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Barwice
  • Jagielnik - urządzenie używane w młynarstwie do oczyszczania ziarn prosa
  • Jagielnica, Jagielno

Wikipedia


jagieloński

nazwisko


SJP.pl


jagielski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anastazy Jagielski (ur. 1825 -?) – oficer, dowódca oddziału w powstaniu styczniowym w 1863 r., działacz organizacji narodowych.
  • Jake Jagielski – jeden z głównych bohaterów serialu Pogoda na miłość.
  • Jan Jagielski (ur. 13 października 1937 w Toruniu) – działacz społeczny i autor publikacji na temat śladów historycznej obecności Żydów w Polsce.
  • Mieczysław Jagielski (ur. 12 stycznia 1924 w Kołomyi, zm. 27/28 lutego 1997) – polski działacz polityczny, ekonomista.
  • Stanisław Jagielski (1823–1884) – oficer, dowódca batalionu II w powstaniu styczniowym w 1863 r.
  • Wojciech Jagielski (ur. 1963 w Zduńskiej Woli) – dziennikarz radiowo-telewizyjny, specjalizujący się w prowadzeniu interaktywnych programów muzycznych i talk-show, w latach osiemdziesiątych współzałoż...
  • Wojciech Jagielski (ur. 12 września 1960) – polski dziennikarz, korespondent, publicysta Gazety Wyborczej i pisarz.

Wikipedia


jagienka

zdrobnienie od: Agnieszka (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Jagna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poczem zwrócił się do Jagienki i mówiąc jej: „ty“ z polecenia Zycha, zapytał: — A ty którego wolisz?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagna ż., Jaga ż., Jagula ż., Jagusia ż.

 przym. Jagienkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaga, Jagula, Jagusia

Wiktionary


jagienkowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Jagienki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zych z chęcią pokazywał swoje bogactwa, mówiąc co chwila, że to Jagienkowe gospodarowanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagna ż., Jaga ż., Jagienka ż., Jagula ż., Jagusia ż.

Wiktionary


jagier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) hist. geogr. Eger (miasto w północno-wschodnich Węgrzech)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapisu źródłowego wymieniającego Ostrzyhom i Jagier jako granice Polski, nie należy oczywiście rozumieć dosłownie w ten sposób, że granica biegła przez te grody. Ostrzyhom leżał po południowej stronie Dunaju, a granica dochodziła »ad litus Danubii«. I przez Jagier nie biegła granica, a tylko krańcem obszaru, w którego ramach leżał Jagier jako główny ośrodek.

 (1.1) Dalsza granica Słowaczyzny, od Ostrzyhomia na wschód, jest w kronice węgiersko-polskiej również w przybliżeniu określona. Wiodła ona w kierunku miasta Jagier: to znaczy prawdopodobnie naprzeciw Wyszehradu, opuszczając Dunaj, zwracała na północ (…) i okrążając Nowohrad zwracała się znów na wschód (…), omijając gród Jagier.

 (1.1) W samej rzeczy Waców leży w odległości 100 km na południowy zachód od Jagru (w linii powietrznej), a więc bardzo zbliżonej do tej, którą podaje Idrisi (80 mil sycylijskich), zwłaszcza jeżeli uwzględnimy zawiłość drogi.

 (1.1) Nareszcie są doniesienia z Jagru (Erlau), iż i w tamtejszéj okolicy zbiory wypadły tak licho, że ledwie dwa ziarna tam mają sic..

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jagierski

Wiktionary


jagierski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Jagrem, dotyczący Jagru (współcz. Eger)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaraz przy pierwszem starciu pierzchły oddziały biskupa waradyńskiego, Franka bana, biskupa jagierskiego, krzyżowców i Wołochów; uciekano w kierunku Galaty, biskup jagierski ku Warnie sic..

 (1.1) Do takiego starcia przyszło teraz w Mezököwesd, gdzie przyszło do bójki. Wystąpiło tam trzech kandydatów. Jeden z nich, kanonik jagierski ks. Ipolyi, raczył swoich stronników winem od dnia 1. do 8. bm., w skutek czego, gdy się ci na jarmarku zetknęli ze stronnikami innego kandydata, powstała walka, w której sześćdziesiąt trzy osób pokaleczonych zostało sic..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagier mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. egerski

Wiktionary


jagieła

nazwisko


SJP.pl


jagiełka

zdrobnienie od: jagła (drobna grudka będąca objawem choroby oczu jaglicy)


SJP.pl


jagiełło

nazwisko, np. Władysław II Jagiełło (ok. 1351-1434), wielki książę litewski, król Polski; Eugeniusz Jagiełło (1873-1947), działacz socjalistyczny; Michał Jagiełło (ur. 1941), pisarz, alpinista


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. imię króla Polski i wielkiego księcia Litwy;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jagiełło (imię)
  • Władysław II Jagiełło
  • Władysław Jagiełło
  • Walter Jagiełło vel Li'l Wally vel Mały Władzio
  • Agnieszka Jagiełło
  • Andrzej Jagiełło polityk
  • Bogusław Jagiełło
  • Edmund Jagiełło
  • Eugeniusz Jagiełło
  • Jarosław Jagiełło polityk
  • Jerzy Jagiełło (porucznik)
  • Konstanty Jagiełło

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kolega jest autorem kilku publikacji o Jagielle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäˈɟɛwːɔ, AS: i ̯äǵe•u̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagiellońskość ż., Jagiellon mos., Jagiellończyk mos., Jagiellonka ż.

 przym. jagielloński

 przysł. jagiellońsko

Wiktionary


jagiełłowy

taki jak u Jagiełły, charakterystyczny dla Jagiełły


SJP.pl


jaglanka

potocznie:
1. kasza jaglana;
2. gęsta zupa lub deser z kaszy jaglanej


SJP.pl


jaglankowy

→ jaglanka


SJP.pl

Patrz:

jaglanka

jaglany

zrobiony z obłuskanych i oczyszczonych ziaren prosa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z jagłą, otłuczonym, obłuskanym ziarnem prosa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teraz dopiero odezwał się gburowaty mruk warzący jaglane krupy nad ogniskiem.

 (1.1) Zwróciwszy się do komina, nalała dwie miski jaglanego krupniku ze skwarkami

 (1.1) Jedzą także koninę i rodzaj włoskiej polenty z mąki kukuruzianej [kukurydzanej] lub jaglanej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagła ż.

Wiktionary


jaglica

wirusowe zapalenie spojówek; trachoma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. wirusowe zapalenie spojówek lub całego oka;

Wiktionary

Jaglica (łac. "trachoma", synonimy: "egipskie zapalenie spojówek", "przewlekłe pęcherzykowe zapalenie rogówki") – przewlekłe zapalenie rogówki i spojówek wywołane przez serotypy A, B, Ba i C "Chlamydia trachomatis".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdyby wszędzie była czysta woda w obfitości, miliony nie chorowałyby na jaglicę, chorobę, która oślepia, a którą najłatwiej pokonać czystością.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jagliczy

 rzecz. jagła ż.

Wiktionary


jagmin

nazwisko


SJP.pl


jagna

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

 (1.2) zdrobn. Agnieszka

 (1.3) zdrobn. Jadwiga

 (1.4) zdrobn. Agata

Wiktionary

– imię żeńskie, według różnych badaczy stanowiące usamodzielnione zdrobnienie imienia: Agnieszka("→" "Jagniszka" "→ Jagna"), bądź Jadwiga ("→ Jaga → Jagna") albo Agata ("→ Jagata → Jagna").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Karolina poszła z Jagną doić krowy.

 (1.2) Widzieliśmy Jagnę w bibliotece.

 (1.3) Natalis spotyka się z Jagną przed sklepem jubilera.

 (1.4) Czarnoskórej Jagnie wypadła z ręki zielona szminka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagula ż., Agnisia ż., Jagienka ż., Agnieszka ż.

 przym. Jagienkowy

Wiktionary


jagniewski

nazwisko


SJP.pl


jagniątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: jagnię


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: jagnię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zagrodzie pasło się małe jagniątko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäɟˈɲɔ̃ntkɔ, AS: i ̯äǵńõntko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagnię n., jagnięcina ż.

 przym. jagnięcy

 czas. jagnić się

Wiktionary


jagniątków

dzielnica Jeleniej Góry


SJP.pl

Jagniątków (do 1945 niem. "Agnetendorf"; 1945–1946 "Agnieszków") – część miasta Jelenia Góra (do 1954 wieś, 1954–1976 część osiedla typu miejskiego, a następnie miasta Sobieszów, 1976–1997 część miasta Piechowice) o zabudowie typowej dla podgórskich pensjonatów. Prowadzi stąd wiele szlaków w Karkonosze, zarówno pieszych, jak i rowerowych.

Wikipedia


jagnić

o owcy: rodzić jagnię, jagnięta


SJP.pl


jagnię

młode owcy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zool. młode owcy;

Wiktionary

Jagnię – młoda owca przed osiągnięciem dojrzałości płciowej w wieku kilku miesięcy do jednego roku (zależnie od rasy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ołtarzu całopalnym ofiarowano tysiąc byków, tysiąc baranów i tysiąc jagniąt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäɟɲɛ, AS: i ̯äǵńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagnięcina ż.

:: zdrobn. jagniątko n.

 przym. jagnięcy

 czas. jagnić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jagniątko, owieczka, owczę

Wiktionary


jagnięcina

mięso z jagniąt


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. mięso jagnięce (z młodej owcy)

 (1.2) kulin. potrawa z jagnięciny (1.1)

Wiktionary

Jagnięcina – baranina pozyskana z jagnięcia od 6 do 12 miesiąca życia. Oddzielnym rodzajem jagnięciny, uchodząca za najsmaczniejsze, jest mięso jagniąt, które nie ukończyły 6 tygodnia życia i były karmione wyłącznie mlekiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mama kupiła kilogram jagnięciny.

 (1.2) Dziś na obiad będzie jagnięcina z warzywami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjäɟɲɛ̇̃ɲˈt͡ɕĩna, AS: i ̯äǵńė̃ńćĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagniak m., jagnię n., jagniątko n., jagniąteczko n.

 czas. jagnić się

 przym. jagnięcy

Wiktionary


jagnięcy

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla jagnięcia; dotyczący, odnoszący się do jagnięcia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przychodzi tu, podlizuje się, a to jest wilk w jagnięcej skórze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäɟˈɲɛ̃nt͡sɨ, AS: i ̯äǵńẽncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagnię n., jagniątko n., jagnięcina ż.

 czas. jagnić się

Wiktionary


jagnięta

młode owcy


SJP.pl


jagnobijski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany Jagnobczykami, dotyczący Jagnobczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język jagnobijski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagnob mrz., Jagnobczyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) jagnobi, jagnobiński, jagnobski, nowosogdyjski

Wiktionary


jago

w gwarze kaszubskiej: kobieta pyskata; zwykle w połączeniu: baba-jaga (baba jaga) - brzydka, stara kobieta; straszydło, czarownica


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jago – nunatak
  • Barbara Jago – brytyjska autroka
  • Jago – postać fikcyjna
  • JAGO – niemieckie przedsiębiorstwo
  • Jago Automotive – brytyjski producent samochodowy
  • Jago Jeep – brytyjski samochód terenowy
  • Jago Samuri – brytyjski samochód rekreacyjny
  • Iago
  • Sint Jago
  • Yago

Wikipedia


jagoda

1. owoc wielu roślin;
2. czarna jagoda - krzewinka o czarnych owocach, borówkach; owoc tej rośliny;
3. wilcza jagoda - roślina o trujących owocach, wykorzystywana w lecznictwie z uwagi na występowanie atropiny w liściach; pokrzyk;
4. poetycko: policzek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. owoc mięsisty zawierający wewnątrz nasiona;

 (1.2) bot. pot. czarna jagoda

 (1.3) kulin. owoc czarnej jagody

 (1.4) poet. przest. policzek, zwłaszcza dziewczęcy

 (1.5) gw-pl|Bukowina. poziomka

 (1.6) gw-pl|Dukiel. dzika czereśnia (drzewo i owoc)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jagoda – mięsisty owoc zawierający wewnątrz nasiona
  • jagoda pozorna – owoc zbudowany z mięsistego, jadalnego dna kwiatowego, na którym rozmieszczone są liczne, niewielkie suche nasiona – niełupki
  • jagoda – potoczna nazwa owocu z rodzaju borówka czarna
  • Jagoda – imię żeńskie
  • Gienrich Jagoda – ludowy komisarz spraw wewnętrznych NKWD w latach 1934-1936
  • Jagoda – polska piosenkarka muzyki disco polo
  • Jagoda - polska piosenkarka
  • Jagoda – szczyt w Rudawach Janowickich
  • Jagoda – wzgórze w Beskidach Zachodnich
  • Jagoda – opuszczona osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Człopa
  • Jagoda – wieś w Bułgarii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przykładem jagód są pomidor, cytryna, pomarańcza, porzeczka, agrest, winorośl i borówka.

 (1.3) Lubię jeść jagody z bitą śmietaną.

 (1.4) Miecznik poruszył się gwałtownie i przebódł go rozsrożonymi oczyma; na jagody wystąpiły mu czerwone plamaamy (…)

 (1.4) Na jagodach miał takie same mocne rumieńce, takie same długie włosy (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈɡɔda, AS: i ̯agoda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagodzianka ż., jagodnik m., jagodowiec m., Jagoda ż., Jagodzin m., Jagodno n., Jagodna ż., jagodzisko n.

:: zdrobn. jagódka ż.

 przym. jagodowy, jagodny

Wiktionary


jagodlin

rodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych; kananga


SJP.pl

Jagodlin ("Cananga" (DC.) Hook. f. & Thomson) – rodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych ("Annonaceae" Juss.). Według "The Plant List" w obrębie tego rodzaju znajdują się 4 gatunki o nazwach zweryfikowanych i zaakceptowanych, podczas gdy jeden takson ma status gatunku niepewnego (niezweryfikowanego). Rośliny te występują naturalnie w klimacie równikowym na obszarze od Azji po Australię. Gatunkiem typowym jest "C. odorata" (Lam.) Hook.f. & Thomson.

Wikipedia


jagodnica

choroba występująca zwłaszcza w krajach podzwrotnikowych, objawiająca się guzkowatą wysypką na całym ciele, wywoływana przez krętki


SJP.pl

Jagodnica – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Leśna Podlaska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Leśna Podlaska. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 103 mieszkańców.

Wikipedia


jagodnik

1. obszar porosły krzewami czarnej jagody;
2. plantacja czarnych jagód; 2. sok lub wino z czarnych jagód; 4. rodzaj roślin z rzędu goździkowców; miłowój, wyćwiklin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Paramythia montium|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny jagodników;

 (1.2) ornit. nowogwinejski ptak z gatunku jagodnik (1.1)

 (1.3) ornit. pot. nazwa systematyczna|Passer domesticus|ref=tak., wróbel zwyczajny (wróbel domowy)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) bot. pot. obszar porośnięty jagodami, np. borówką czarną lub borówką brusznicą

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jagodnik – gatunek nowogwinejskiego ptaka z rodziny jagodników
  • potoczna nazwa wróbla domowego
  • Jagodnik – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Świdnica
  • Jagodnik – wieś w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Cmolas
  • Jagodnik – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Milejewo
  • Jagodnik – wzniesienie na Wyżynie Olkuskiej
  • Jagodnik – gromada
  • Jagodnik – wieś w Słowenii, w gminie Mokronog-Trebelno
  • Jagodnik – osada w obwodzie archangielskim w Rosji

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Jagódka ż., jagoda ż., jagódka ż., jagodzianka ż., jagodowiec m., Jagoda ż., Jagodzin m., Jagodno n., Jagodna ż., jagodzisko n., Jagodnik m., jagodniki nmos.

 przym. jagodowy, jagodny

 przysł. jagodowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) jagodzisko

Wiktionary


jagodno

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jagodno – część miasta Wrocław, w delegaturze Wrocław-Krzyki
  • Jagodno – wieś w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Ludwin
  • Jagodno – przysiółek w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Przytyk
  • Jagodno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Elbląg
  • Jagodno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kostrzyn
  • Jagodno – wieś w Chorwacji, w żupanii zagrzebskiej, w mieście Velika Gorica
  • Jagodno – wieś na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie turzyskim
  • Jagodowo – wieś w Bułgarii, w obwodzie Płowdiw, w gminie Rodopi
  • Jagodna
  • Jagodne

Wikipedia


jagodny

dawniej: jagodowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) daw. jagodowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagodnik mzw./mrz., jagoda ż., jagodzianka ż.

 przym. jagodowy

Wiktionary


jagodobranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zbieranie jagód

Wiktionary


jagododajny

dostarczający jagód, rodzący jagody


SJP.pl


jagodowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. ciasto z jagodami

Wiktionary

Ja

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jagodnik mzw./mrz., jagoda ż.

Wiktionary


jagodowisko

miejsce w lesie, gdzie rosną jagody; jagodzisko


SJP.pl


jagodowo

przymiotnik od: jagoda (np. zupa jagodowa)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jagodowo – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Osielsko
  • Jagodowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Osielsko
  • Jagodowo – kolonia w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Sierakowice
  • Jagodowo – wieś w Bułgarii, w obwodzie Montana, w gminie Berkowica
  • Jagodowo – wieś w Bułgarii, w obwodzie Płowdiw, w gminie Rodopi

Wikipedia


jagodowy

przymiotnik od: jagoda (np. zupa jagodowa)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący czarnych jagód (krzaków i owoców); rzadziej jagód w znaczeniu ogólnym

 (1.2) przyrządzony z jagód, z dodatkiem jagód

 (1.3) mający kolor dojrzałego owocu jagody, ciemny fioletowy z dodatkiem czerwieni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaɡɔˈdɔvɨ, AS: i ̯agodovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagoda ż., jagódka ż., jagodzianka ż., Jagoda ż., Jagódka ż./mos.

 przym. jagodziany

Wiktionary


jagody

1. owoc wielu roślin;
2. czarna jagoda - krzewinka o czarnych owocach, borówkach; owoc tej rośliny;
3. wilcza jagoda - roślina o trujących owocach, wykorzystywana w lecznictwie z uwagi na występowanie atropiny w liściach; pokrzyk;
4. poetycko: policzek


SJP.pl


jagodziak

plusknia jagodziak - gatunek pluskwiaka z rodziny tarczówkowatych


SJP.pl


jagodzian

drzewo owocowe z rodziny mydleńcowatych, uprawiane w Indonezji i Ameryce Środkowej; rambutan


SJP.pl


jagodzianka

1. zupa jagodowa
2. słodka bułka nadziewana czarnymi jagodami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. zupa jagodowa

 (1.2) kulin. drożdżówka nadziewana jagodami

 (1.3) pot. żart. denaturat

 (1.4) pot. przen. przydrożna prostytutka, stojąca przy drodze w lesie

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jagodzianka – drożdżówka z jagodami
  • jagodzianka – nalewka z jagód
  • Jagodzianka – rzeka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ciepłe, sierpniowe dni gotuję dzieciom jagodziankę na obiad.

 (1.2) Do pracy, na drugie śniadanie, wziąłem dwie jagodzianki i precla.

 (1.3) Za rogiem jakieś menele raczą się jagodzianką pod salceson.

 (1.4) Kupuje nowe ubrania i kosmetyki, w tym mocno czerwoną szminkę. Stylizuje się na jakąś "jagodziankę", a wiadomo, że czerwone usta zawsze działają silnie na mężczyzn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaɡɔˈd͡ʑãnka, AS: i ̯agoʒ́ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagodzina ż., jagoda ż., jagódka ż., jagodka ż., jagódeczka ż., Jagoda ż., Jagódka ż., jagodnik m., jagodowisko n., jagodówka ż., jagodzisko n., jagodziny nmos., Jagodzianka ż.

 przym. jagodowy, jagodny, jagodziany

 przym. jagodowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pot. jagodzianka na kościach, nalewka na kościach, dynks, dykta, denatka

 (1.4) tirówka

Wiktionary


jagodziankowy

przymiotnik

 (1.1) mający cechy jagodzianki

Wiktionary


jagodzica

zakaźna choroba tropikalna o przebiegu podobnym do kiły; frambezja, framboezja, malinica


SJP.pl


jagodzin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie kijowskim;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jagodzin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. zgorzeleckim, w gminie Węgliniec
  • Jagodzin – gromada
  • Jagodzin – miasto w obwodzie kijowskim, w rejonie jagodzińskim
  • Jagodzin – dawna wieś w obwodzie wołyńskim, w rejonie lubomelskim
    • Dorohusk-Jagodzin – polsko-ukraińskie drogowe przejście graniczne w pobliżu dawnej wsi Jagodzin
    • Dorohusk-Jagodzin – polsko-ukraińskie kolejowe przejście graniczne w pobliżu dawnej wsi Jagodzin
  • Jagodzin – zamknięty przystanek osobowy w Jagodzinie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jaˈɡɔ.d͡ʑin

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jagodziński

 rzecz. jagodnik mzw./mrz., jagoda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Jagotyn

Wiktionary


jagodzina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. bot. nazwa systematyczna|Vaccinium myrtillus|L.|ref=tak., gatunek krzewinki z rodziny wrzosowatych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagoda ż., jagodzianka ż., jagódka ż., jagodowiec mrz.

 przym. jagodowy, jagodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) borówka czarna, borówka czernica, czarna jagoda, czernica, borownik, jagoda, jagoda leśna

Wiktionary


jagodziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jagody lub z nią związany


SJP.pl

Jagodziny (niem. "Ketzwalde") – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Dąbrówno.

Wikipedia


jagodzisko

1. miejsce w lesie, gdzie rosną jagody; jagodowisko;
2. zgrubienie od: jagoda


SJP.pl


jagodziński

nazwisko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jagodzinem, dotyczący Jagodzina

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Jagodziński (ur. 1953), polski pianista jazzowy
  • Andrzej Jagodziński (ur. 1954), dziennikarz, tłumacz, publicysta
  • Apolinary Jagodziński (1889–19??), pułkownik żandarmerii Wojska Polskiego
  • Henryk Jagodziński (1925–2002), wioślarz, olimpijczyk
  • Henryk Jagodziński (1928–2000), satyryk, aforysta, dziennikarz
  • Henryk Jagodziński (ur. 1940), poseł na Sejm PRL
  • Henryk Jagodziński (ur. 1969), polski duchowny katolicki, dyplomata watykański
  • Marek Jagodziński (ur. 1953), polski archeolog
  • Tadeusz Jagodziński (1962–2013), polski dziennikarz, publicysta, tłumacz
  • Teofil Jagodziński (1833–1907), polski duchowny katolicki, kanonik warszawski
  • Tomasz Jagodziński (ur. 1958), polski senator
  • Wacław Jagodziński (1938–2012), polski polityk

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Jagodzin mrz.

Wiktionary


jagodówka

nalewka na czarnych jagodach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. nalewka na jagodach

 (1.2) pot. butelka zawierająca jagodówkę (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nalej mi trochę tej jagodówki.

 (1.2) W barku stoją dwie jagodówki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagoda ż., jagodzianka ż.

 przym. jagodowy

Wiktionary


jaguar

gatunek pantery, rodzaj lamparta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, nazwa systematyczna|Panthera onca|ref=tak.;

 (1.2) mot. samochód brytyjskiej marki Jaguar;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byłżeby to jaguar lub ocelot, zwierzęta dzikie i okrutne jak lampart albo pantera?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈɡuwar, AS: i ̯aguu̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jaguarowy, jaguarzy

Wiktionary


jaguarowy

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do jaguara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaguar mzw.

 przym. jaguarzy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaguarzy

Wiktionary


jaguarundi

gatunek ssaka drapieżnego z podrodziny kotów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Puma yagouaroundi|Geoffroy Saint-Hilaire|ref=tak., gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący od Paragwaju aż po południowo-wschodnią część Stanów Zjednoczonych;

 (1.2) zool. kot z gatunku jaguarundi (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do jadłospisu jaguarundi należą m.in. pancerniki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaguarundi amerykański

 (1.2) jaguarundi amerykański

Wiktionary


jaguarzy

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do jaguara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma stworzenia, które przetrwałoby zacisk jaguarzych szczęk – jest on dwa razy silniejszy niż uścisk paszczy lwa.

 (1.1) Na szczęście siedziałem na skórze jaguarzej, inaczej upadłbym na ziemię.

 (1.1) (…) postać jaguara odgrywała nadrzędną rolę w społeczno-religijnym światopoglądzie tego ludu, o czym upewnia nas powszechna dominacja jaguarzego motywu w olmeckiej sztuce (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaguar mzw.

 przym. jaguarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaguarowy

Wiktionary


jagucki

nazwisko


SJP.pl


jagula

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|ż. poufała forma imienia Jagna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez długi czas Zbyszko słyszał tylko odgłos pocałunków i dwa wyrazy: „Tatulo! Jagula! Tatulo! Jagula!“ i jeszcze się obejmowali za szyję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jagna ż., Jaga ż., Jagienka ż., Jagusia ż.

 przym. Jagienkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Jaga, Jagienka, Jagusia

Wiktionary


jagunia

zdrobnienie od: Jadwiga, Agnieszka (imiona żeńskie)


SJP.pl


jaguniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jaguni lub z nią związany


SJP.pl


jagusia

zdrobnienie od: Jadwiga, Agnieszka (imiona żeńskie); Jaguśka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż., forma imienia Agnieszka

 (1.2) imię|polski|ż., forma imienia Jadwiga

Wiktionary

Ja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na chodniku stała Jagusia rozpromieniona radością i szczęściem.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Agnieszka ż., Aga ż., Jagnieszka ż., Agusia ż., Jaga ż.

 (1.2)

 rzecz. Jadwiga ż., Jadwinia ż., Jaga ż., Jadwisia ż., jadwiżanka ż., Jadwiżanka ż.

Wiktionary


jagusiak

nazwisko


SJP.pl


jagusiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jagusi lub z nią związany


SJP.pl


jaguś

nazwisko


SJP.pl


jaguśka

zdrobnienie od: Jadwiga, Agnieszka (imiona żeńskie); Jagusia


SJP.pl


jagwynt

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. adwent

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jadwynt

Wiktionary


jagódeczka

zdrobnienie od: jagódka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: jagódka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaɡuˈdɛt͡ʃka, AS: i ̯agudečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagoda ż., jagódka ż., jagodzianka ż.

 przym. jagodowy

Wiktionary


jagódka

zdrobnienie od: jagoda


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od jagoda

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jagoda – struga, dopływ Sanu
  • Jagódka – struga, dopływ Zalewu Wiślanego

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chciało się Zosi jagódek, / kupić ich za co nie miała, / Jaś ich miał pełen ogródek, / ale go prosić nie śmiała.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagoda ż., jagodzianka ż., Jagoda ż., Jagódka ż.

:: zdrobn. jagódeczka ż.

 przym. jagodowy

Wiktionary


jagła

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. grudka występująca jako objaw jaglicy;
2. dawniej: kasza jaglana


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. kulin. kasza jaglana

 (1.2) med. grudka jagliczna, narośl przypominająca kaszę

 (1.3) reg. dendr. sosna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niesiem miski tłustej jagły, / By se chudzielce podjadły!

 (1.1) Używając mąki razowej z pszenicy, gryki czy jagieł, możemy sporządzić makarony o różnych smakach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaglanka ż., jaglica ż.

:: zdrobn. jagiełka ż.

 rzecz. jaglotto n.

 przym. jaglany

Wiktionary


jagłowski

nazwisko


SJP.pl


jahorłycki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jahorłykiem, dotyczący Jahorłyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jahorłyk mrz.

Wiktionary


jahwe

imię Boga występujące w Biblii; Jehowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rel. Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga;

Wiktionary

Ja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako przykład może tu służyć król Salomon: oddawał on wprawdzie cześć boską Jahwe, ale jednocześnie kazał ustawić w Jerozolimie posążki bożków kananejskich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjaxfɛ, AS: i ̯aχfe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jehowa m., jehowita m., jehowitka ż., jahwizm m., jahwista m., jahwistka ż.

 przym. jehowicki, jahwistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jehowa

Wiktionary


jahwista

zwolennik tradycji jahwistycznej powstania Starego Testamentu


SJP.pl


jahwistka

→ jahwista


SJP.pl

Patrz:

jahwista

jahwistyczny

→ jahwizm, → jahwista


SJP.pl

Patrz:

jahwizm, → jahwista

jahwizm

kult Jahwe, pierwsza religia monoteistyczna


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) rel. hist. kult Jahwe, pierwsza religia monoteistyczna w starożytnym Izraelu i Judei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jahwe m., Jehowa m., jehowita m., jehowitka ż., jahwista m., jahwistka ż.

 przym. jehowicki, jahwistyczny

Wiktionary


jaj

forma rzeczownika.

 (1.1) D. lm. od: jajo

Wiktionary


jaja

jajca; potocznie:
1. figle, żarty;
2. niezwykła, szokująca sytuacja;
3. męskie genitalia; klejnoty


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) pot. anat. męskie narządy płciowe – moszna i jądra

 (1.2) pot. kpina z kogoś lub czegoś

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

 (2.1) plural|jajo.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaja – film, francuska czarna komedia z 1974 roku w reżyserii Bertranda Bliera
  • Jaja – zlikwidowany wąskotorowy przystanek kolejowy na Białorusi
  • Jaja – osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie kemerowskim
  • Jaja – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim i tomskim
  • Jaja – wyspa w archipelagu Wysp Nowosyberyjskich, w pobliżu wysp Stołbowej i Bielkowskiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bardzo nieprzyjemnie jest dostać piłką tenisową w jaja.

 (1.2) To są normalne jaja, czekam drugi tydzień na list wysłany z Warszawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäja, AS: i ̯äi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajecznik mrz., jajcarnia ż., jajo n., jajko n., jajeczko n., jajówa ż.

 przym. jajeczny, jajcarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) moszna, jądra; pot. wory

 (1.2) kpina, żart, drwina, naigrywanie się

Wiktionary


jajangmyeon

rzeczownik

 (1.1) kulin. koreańskie danie, makaron z pastą sojową i mięsem

Wiktionary

Jajangmyeon (Hangul: 자장면 lub 짜장면) – danie kuchni koreańskiej; składa się z makaronu z sosem, którego głównym składnikiem jest pasta "chunjang" z czarnej fasolki sojowej, kawałki wieprzowiny oraz warzywa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: t͡ʃaˈd͡ʒãŋɡmʲjɔ̃n, AS: čaǯãŋgmʹi ̯õn

Wiktionary


jajarz

1. wesołek; dowcipas, jajcarz;
2. osoba sprzedająca jajka; jajczarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) środ. producent jaj firmowych

 (1.2) slang. wspinacz. człowiek, który popełnia błędy podczas wspinaczki

 (1.3) pot. żartowniś, kawalarz

 (1.4) człowiek kradnący jaja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäjaʃ, AS: i ̯äi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajecznik mrz., jajo n., jajeczko n., jajcarnia ż., jajówa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) jajcarz

Wiktionary


jajca

jajo; potocznie:
1. jajko ptactwa domowego;
2. męskie jądro, rzadziej jądro byka, konia itp.;
3. zupełnie nic; guzik


SJP.pl


jajcara

→ jajcarz; jajcarka, kawalarka, figlarka


SJP.pl


jajcarka

→ jajcarz; jajcara, kawalarka, figlarka


SJP.pl


jajcarnia

1. firma produkująca i sprzedająca jaja; jajczarnia;
2. potocznie: przyrząd kuchenny do cięcia jaj;
3. potocznie: strojenie żartów;
4. żartobliwie: jajecznica, porcja jajecznicy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. żarty, wygłupy

 (1.2) żart. krajalnica do jajek

 (1.3) pot. żart. jajecznica

 (1.4) miejsce gdzie produkuje i sprzedaje się jajka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) (…) w szufladzie, w której mama zawsze trzymała tak zwane artykuły metalowe, a wśród nich ich ulubioną zabawkę z dzieciństwa, jajcarnię, usprawniającą proces krojenia jajek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäjˈt͡sarʲɲa, AS: i ̯äi ̯carʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajo n., jajko n., jajco n., jaja nmos., jajarz m., jajcarz m., jajco n., jajówa ż.

 przym. jajowaty, jajowy, jajeczny, jajcarski

 przysł. jajowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) jajecznica, jajówa

Wiktionary


jajcarski

dowcipny, żartobliwy


SJP.pl


jajcarskość

→ jajcarski


SJP.pl

Patrz:

jajcarski

jajcarstwo

potocznie: robienie innym żartów, kpienie; dowcipkowanie


SJP.pl


jajcarz

wesołek; dowcipas; jajarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) żartowniś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarstwo n., jajczarka ż., jajcarnia ż.

 przym. jajowy

Wiktionary


jajce

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) stpol. jajko

Wiktionary

Ja

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjäjt͡sɛ, AS: i ̯äi ̯ce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaje, jajko

Wiktionary


jajco

jajo; potocznie:
1. jajko ptactwa domowego;
2. męskie jądro, rzadziej jądro byka, konia itp.;
3. zupełnie nic; guzik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. pot. jajko

wykrzyknik

 (2.1) posp. grub. nieuprzejma odpowiedź na pytanie „co?”, nieniosąca ze sobą żadnej treści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile ona tych jajec wbiła do tej jajecznicy?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäjt͡sɔ, AS: i ̯äi ̯co

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jajcarski, jajeczny, jajowy

 rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajcarnia ż., jajeczko n., jajeczniki nmos., jajo n., jajówa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jajo, jajko, jajeczko; gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie wajco

Wiktionary


jajczany

związany z jajami ptaków domowych; jajeczny, jajkowy, jajowy


SJP.pl


jajczarka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hand. kobieta zajmująca się sprzedażą jaj

 (1.2) pojemnik do przechowywania jaj

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajo n., jajko n., jajeczko n., jajco n., jajnik m., jajeczkowanie n., jajczarstwo n., jajcarz m., jajcarka ż., jajcarnia ż., jajecznica ż., jajowatość ż., jajeczność ż., jajecznik m., jajówa ż., jajówka ż., Jajeczkowicze nmos.

:: fm. jajczarz m.

 czas. jajeczkować ndk.

 przym. jajowy, jajkowy, jajowaty, jajeczny, jajeczkowy, jajeczkowaty, jajczarski, jajcarski, jajecznicowy, jajnikowy, bezjajeczny

 przysł. jajowato

Wiktionary


jajczarnia

firma produkująca i sprzedająca jaja; jajcarnia


SJP.pl


jajczarski

dotyczący produkcji jaj, handlu jajami


SJP.pl


jajczarstwo

gałąź gospodarki rolnej zajmująca się przygotowywaniem, konserwacją i składowaniem jaj oraz wychowem kur; przemysł jajczarski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zootechn. hodowla drobiu na jaja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajo n., jajko n., jajco n., jajeczko n., jajcarz m., jacarka ż., jajeczkowanie n., jajecznica ż., jajówa ż., jajowatość ż., jajczarz m., jajczarka ż., jajnik m.

 czas. jajeczkować ndk.

 przym. jajczarski, jajowaty, jajkowy, jajowy, jajcarski, jajeczny, bezjajeczny, jajnikowy

 przysł. jajcarsko

Wiktionary


jajczarz

osoba sprzedająca jajka; jajarz


SJP.pl


jaje

dawniej: jajo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) daw. zob. jajo.

Wiktionary

Jaje ( Яя; Яя) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Druja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do tej zawiesiny należy wbić jedno jaje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäjɛ, AS: i ̯äi ̯e

Wiktionary


jajeczko

zdrobnienie od: jajko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: jajko

 (1.2) małe jajko

 (1.3) med. żeńska komórka rozrodcza

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Są gatunki, które wieczorem rozpoczynają budowę kokonu, kształtem przypominającego odwrócony kieliszek do koniaku. Wewnątrz jest on podzielony na dwie komory. W komorze głównej mieści się czterdzieści, czasem sześćdziesiąt jajeczek. Praca nad budową kokonu i składanie jajeczek trwa całą noc.

 (1.3) Z grubsza rzecz biorąc, technika klonowania polega na pobraniu komórek od osoby dorosłej, następnie stworzeniu embriona i wszczepieniu jego komórek do jajeczka pobranego od kobiety.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajko n., jajo n., jajco n., jajówa ż., jajecznica ż., jajarz m., jajeczkowanie n., jaja nmos., jajeczniki nmos.

 czas. jajeczkować ndk.

 przym. jajowy, jajowaty, jajeczny, jajeczkowy, jajcarski

Wiktionary


jajeczkowanie

u kobiet, samic: uwolnienie komórki jajowej z jajnika; owulacja


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) biol. występujące okresowo wydalanie dojrzałego jaja z jajnika do jajowodu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjäjɛt͡ʃkɔˈvãɲɛ, AS: i ̯äi ̯ečkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajeczko n., jajo n., jajówa ż.

 czas. jajeczkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owulacja

Wiktionary


jajeczkować

przechodzić (przejść) owulację; owulować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) fizj. uwalniać z jajnika dojrzałą, gotową do zapłodnienia komórkę jajową

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajeczko n., jajeczkowanie n., jajo n., jajówa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mieć owulację

Wiktionary


jajeczkowy

→ jajeczko


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jajeczkiem, dotyczący jajeczka

Wiktionary

Patrz:

jajeczko

Powiązane:

 rzecz. jajeczko n., jajczarka ż.

Wiktionary


jajecznica

potrawa z rozbełtanych i przysmażonych jajek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kulin. smażona potrawa z wymieszanych jajek;

Wiktionary

Jajecznica – potrawa z rozmąconych, usmażonych na patelni jajek. Jest domeną prostej kuchni, ponieważ nie wymaga umiejętności kulinarnych ani techniki. Jajecznica ma długą historię, przewija się w dziejach, występuje w polskiej tradycji, wielokrotnie przytaczano ją w literaturze, a obecnie jest również elementem życia społecznego na publicznie organizowanych festynach, zabawach i spotkaniach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na śniadanie zwykle jem jajecznicę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjäjɛt͡ʃʲˈɲit͡sa, AS: i ̯äi ̯ečʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajeczko n., jajo n., jajówa ż., jajeczniki nmos.

 przym. jajeczny, jajowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. jajówa; pot. żart. jajcarnia; reg. śl. jajeczniki, smażonka, smażylnica, wajecznica

Wiktionary


jajeczniczka

zdrobnienie od: jajecznica


SJP.pl


jajecznik

1. potocznie: ajerkoniak - domowy likier jajeczny;
2. ciasto z żółtek jaj;
3. dawniej: omlet


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. pot. ajerkoniak

 (1.2) kulin. daw. ciasto drożdzowe na jajach

 (1.3) kulin. daw. tradycyjne ciasto wypiekane na Wielkanoc z żółtek oraz mąki pszennej; omlet

 (1.4) element zastawy stołowej służący do podawania ugotowanych jaj, w którym to umieszcza się je w okrągłym zagłębieniu;

Wiktionary

Zobacz też: ajerkoniak.

Jajecznik – element zastawy stołowej służący do podawania jajek ugotowanych na miękko lub na twardo. Może zawierać od jednego do kilkunastu wgłębień na jajka. Jajecznik w kształcie małego kieliszka, przeznaczony do podawania i jedzenia jajka na miękko (utrzymujący jajko w pozycji pionowej), nazywany jest kieliszkiem do jajek lub kieliszkiem na jajko. Inna spotykana nazwa: podstawka do jajek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) A w domach zacnych, arystokratycznych o bogatych mieszczańskich tradycjach, w Wielką Sobotę, krzątali się księża, machając kropidłami: święcili po domach jaja pisane, szynki, kiełbasy, jajeczniki, mazurki i placekacki różnego rodzaju (…)

 (1.4) Sklepy z ceramiką oferują nam także jajeczniki w różnych kształtach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajo n., jaja nmos., jajcarnia ż., jajarz mos., jajco n., jajówa ż., jajecznica ż., jajnik mrz., jajeczkowanie n., jajko n., jajeczko n.

 czas. jajeczkować ndk.

 przym. jajowaty, jajowy, jajeczny, jajcarski

 przysł. jajowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adwokat

 (1.4) kieliszek do jajek, podstawka do jajek, kieliszek na jajko

Wiktionary


jajeczniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. jajecznica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajecznica ż., jajeczko n., jajo n., jajco n., jajówa ż.

 przym. jajeczny

Wiktionary


jajeczny

1. związany z jajami ptaków domowych; jajczany, jajkowy, jajowy;
2. potocznie: dowcipny, żartobliwy; jajcarski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który zawiera jajka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäˈjɛt͡ʃnɨ, AS: i ̯äi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajo n., jajko n., jajco n., jajeczko n., jajecznica ż., jajcarnia ż., jaja nmos., jajówa ż., jajeczniki nmos.

 przym. jajowaty, jajkowy, jajowy

Wiktionary


jajko

żeńska komórka jajowa niektórych zwierząt, składająca się z białka i żółtka w skorupce, używana jako produkt spożywczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zdrobn. od: jajo

 (1.2) ornit. ptasi zarodek w wapiennej osłonce

 (1.3) spoż. kulin. jajko (1.2) używane jako produkt spożywczy;

 (1.4) inform. jądro systemu operacyjnego;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W sobotę zawsze odbywał się tam targ rolny, na którym swoje towary sprzedawali rolnicy z podpoznańskich wiosek. Zamożniejsi bambrzy przyjeżdżali tu swoimi wozami, które natychmiast zamieniały się w stragany na kołach, oferujące mieszkańcom miasta drób, jajka, warzywa i pyry w workach albo w mniejszych ilościach na wymborki.

 (1.3) Do biszkoptu potrzebnych będzie pięć jajek.

 (1.4) Skompilowałem sobie nowe jajko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäjkɔ, AS: i ̯äi ̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajo n., jajcarnia ż., jaja nmos., jajeczko n., jajówa ż.

 przym. jajowaty, jajeczny, jajkowy, jajowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jajo; stpol. jajce; gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie wajco

 (1.4) jądro

Wiktionary


jajkowaty

podobny kształtem do jajka


SJP.pl


jajkowy

przymiotnik od: jajko


SJP.pl


jajnik

żeński gruczoł rozrodczy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. żeński gruczoł płciowy;

Wiktionary

Jajnik ( ovarium) – gonada występująca u samic większości zwierząt (z wyjątkiem gąbek).

Zwykle parzysty narząd, występujący u samic, odpowiednik rozwojowy jąder. U dojrzałej kobiety ma kształt spłaszczonej elipsoidy o wielkości 5×3×1 cm i masie od 6 do 8 gramów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kobieta ma dwa jajniki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäjɲik, AS: i ̯äi ̯ńik

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jajo.

Wiktionary


jajnikowy

przymiotnik od: jajnik


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jajnikiem, dotyczący jajnika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajnik m., jajczarstwo n., jajczarka ż.

Wiktionary


jajo

1. jajko ptaków domowych wykorzystywane do przygotowywania potraw;
2. żeńska komórka rozrodcza, komórka jajowa;
3. potocznie: przedmiot o owalnym kształcie;
4. potocznie: jądro męskie; jajco


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) biol. dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka;

 (1.2) spoż. jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie;

 (1.3) zob. jaja.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • komórka jajowa
  • jajo (biologia)
  • jajo (grzyby)
  • jajko (kulinaria)
  • Jajo – skała w Skamieniałym Mieście w Ciężkowicach
  • jajko w kulturze
  • jaja Fabergé
  • jądro (anatomia)
  • Jaja ze stali
  • Jaja (wyspa)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jajo zawiera surowce odżywcze pozwalające na rozwój zarodka bez dostępu do organizmu macierzystego.

 (1.2) Jaja jako bogate źródło substancji odżywczych są podstawą wielu potraw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäjɔ, AS: i ̯äi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaja nmos., jajcarnia ż., jajarz mos., jajco n., jajówa ż., jajecznica ż., jajnik mrz., jajecznik mrz., jajeczkowanie n.

:: zdrobn. jajko n., jajeczko n.

 czas. jajeczkować ndk.

 przym. jajowaty, jajowy, jajeczny, jajcarski

 przysł. jajowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komórka jajowa, gameta

 (1.2) jajko

Wiktionary


jajobójczy

zabijający jaja, niszczący jaja


SJP.pl


jajochlebek

proste danie z chleba zapiekanego lub smażonego z jajkiem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) żart. spoż. kulin. tost francuski, najczęściej wykonany przy użyciu zwykłego chleba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kocham jajochlebki na śniadanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäjɔ'xlɛbɛk

Wiktionary


jajognioty

potocznie: obcisłe spodnie męskie; jajościski


SJP.pl


jajogłowa

pogardliwie o intelektualistce


SJP.pl


jajogłowy

taki, którego głowa przypomina kształtem jajo


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający jajowatą, owalną głowę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) żart. lub iron. inteligent, intelektualista;

Wiktionary

Jajogłowy ( egghead) – obecnie żartobliwe, chociaż pierwotnie pejoratywne i pogardliwe określenie intelektualisty.

W XX wieku jedną z najbardziej znanych kampanii przeciwko „jajogłowym” było amerykańskie tzw. „polowanie na czarownice” w dobie maccartyzmu. Według wspierającego tę kampanię Bromfielda (1952) jajogłowy był „doktrynalnym zwolennikiem środkowo-europejskiego socjalizmu, któremu przeciwstawiają się grecko-francusko-amerykańskie idee demokracji i liberalizmu”.

Wikipedia

Synonimy:

 (2.1) pejor. publ. wykształciuch; pejor. lekcew. inteligencik; neutr. inteligent, intelektualista

Wiktionary


jajomat

automat służący do sprzedaży jaj


SJP.pl


jajonośny

znoszący jaja; znoszący dużo jaj


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znoszący jaja

 (1.2) znoszący sporo jaj

 (1.3) zool. utrzymujący oocyt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jajorodny

Wiktionary


jajorodność

forma rozwoju zwierząt, występuje powszechnie u wszystkich grup z wyjątkiem ssaków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest jajorodne

Wiktionary

Ja

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jajorodny

 przysł. jajorodnie

Wiktionary


jajorodny

składający jaja, z których wykluwa się potomstwo


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zool. odznaczający się rozwojem zarodkowym w jaju poza organizmem matki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiedzieliście, że stekowce są jajorodnymi ssakami?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajorodność ż.

Wiktionary


jajoryb

hodowlana odmiana złotego karasia


SJP.pl


jajos

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) lud. reg. bocian czarny

Wiktionary


jajowar

przyrząd kuchenny do gotowania jajek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) urządzenie do gotowania jaj

Wiktionary

Jajowar – urządzenie elektryczne służące do gotowania jajek. Konstrukcja składa się z płyty grzewczej (z owalnymi miejscami na jajka) i przykrywki w kształcie kopuły (zrobionej zazwyczaj z metalu lub przezroczystego plastiku). Bardziej zaawansowane modele pozwalają na wybieranie poziomu ugotowania jajka (można zazwyczaj wybierać pomiędzy trzema poziomami: na twardo, na półmiękko i na miękko) oraz posiadają dźwiękowy sygnał informujący o zakończeniu procesu gotowania.

Wikipedia


jajowaty

owalny, podobny kształtem do jaja


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kształtem przypominający ptasie jajo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Liście niektórych roślin mają jajowaty kształt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjäjɔˈvatɨ, AS: i ̯äi ̯ovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajecznik mrz., jajczarstwo n., jajo n., jajcarnia ż., jajko n., jajeczko n., jajówa ż.

 przym. jajeczny, jajowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owalny

Wiktionary


jajownik

ornament ciągły, rzeźbiony lub malowany, składający się ze stylizowanych liści na przemian szerszych, jajowatych i wąskich, lancetowatych; kimation joński


SJP.pl


jajownikowy

przymiotnik od: jajownik


SJP.pl


jajowodowy

przymiotnik od: jajowód


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) anat. związany z jajowodem, dotyczący jajowodu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajowód mrz.

Wiktionary


jajowy

przymiotnik od: jajo


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jajem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäˈjɔvɨ, AS: i ̯äi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajówa ż., jajecznik mrz., jajeczko n., jajczarstwo n., jajczarka ż., jajcarnia ż., jajcarz mos., jajco n., jajecznica ż., jajko n., jajo n.

 przym. jajczany, jajeczny, jajkowy, jajowaty

 wykrz. jajco

Wiktionary


jajowód

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) anat. przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;

Wiktionary

Ja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U kobiet zapalenie cewki moczowej i szyjki macicy może rozprzestrzenić się na jajowody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäˈjɔvut, AS: i ̯äi ̯ovut

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jajowodowy

Wiktionary


jajościski

potocznie: obcisłe spodnie męskie; jajognioty


SJP.pl


jajożer

niejadowity wąż z rodziny połozowatych


SJP.pl

Jajożer ("Dasypeltis scabra") – wąż z rodziny połozowatych.

Wikipedia


jajożyworodność

rozmnażanie się przez składanie jaja z całkowicie rozwiniętym i gotowym do samodzielnego życia osobnikiem lub przez rodzenie żywego potomstwa, które wydostało się z jaja bezpośrednio przed opuszczeniem organizmu matki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest jajożyworodne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jajożyworodny

 przysł. jajożyworodnie

Wiktionary


jajożyworodny

cechujący się jajożyworodnością


SJP.pl


jajszczyk

nazwisko


SJP.pl


jajwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Kraju Permskim, lewy dopływ Kamy

Wiktionary

Jajwa ( Яйва) – osiedle typu miejskiego w Rosji, w Kraju Permskim, w rejonie aleksandrowskim. W 2010 liczyło 10 325 mieszkańców.

Wikipedia


jajówa

potocznie: jajecznica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. gwara. jajecznica

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jajówa z tuzina jaj to danie dla prawdziwego faceta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jajczarka ż., jajczarstwo n., jajo n., jaja nmos., jajcarnia ż., jajarz m., jajco n., jajko n., jajeczko n., jajecznica ż., jajnik m., jajecznik m., jajeczkowanie n., jajeczniki nmos.

 czas. jajeczkować ndk.

 przym. jajowaty, jajowy, jajeczny, jajcarski

 przysł. jajowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jajecznica

Wiktionary


jajówka

potocznie:
1. jajecznica; jajcarnia;
2. adwokat, ajerkoniak; jajecznik


SJP.pl


jak

duży, rogaty ssak o brunatnoczarnych włosach, zamieszkujący środkową Azję, hodowany jako zwierzę pociągowe i juczne


SJP.pl

zaimek

 (1.1) …używany w pytaniach o sposób lub stan

 (1.2) …używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu

 (1.3) …używany w zdaniach zależnych w znaczeniu: jeśli, jeżeli

 (1.4) …używany do wprowadzania oznajmujących zdań podrzędnych na ten temat

spójnik

 (2.1) …łączący zdania wtrącone

 (2.2) …łączący wymieniane elementy

 (2.3) …wprowadzający porównanie

 (2.4) …wyłączający z zaprzeczonego zdania dany element

 (2.5) gwara. …używany przy porównaniach w znaczeniu: niż

przyimek

 (3.1) …wprowadzający porównanie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (4.1) zool. nazwa systematyczna|Bos grunniens|ref=tak., ssak z rodziny pustorożców;

 (4.2) lotn. samolot marki Jak (Jakowlew)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak się masz?

 (1.2) Pies wył, i to jak!

 (1.3) Jak nie chcesz pracować, to nie dostaniesz zapłaty.

 (1.4) Gdybyś oglądał ten film, zobaczyłbyś, jak wyjątkowa jest jego fabuła.

 (2.1) Niektóre napoje, jak kawa, mogą uzależniać.

 (2.2) Rozumiem norweski jak i szwedzki.

 (2.3) Patrzyłam na niego jak na kompletnego idiotę.

 (2.4) Nie pozostało nam nic innego, jak tylko zacząć.

 (2.5) Jacek jest wyższy jak Ada.

 (3.1) Wysoki jak brzoza, a głupi jak koza.

 (4.1) Udomowione jaki są zwierzętami jucznymi, poza tym dają mleko i wełnę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jak, AS: i ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 (1-2)

:: przysł. jakoś, jakkolwiek

:: zaim. jako, jaki, jakiś, jakikolwiek, jakkolwiek

:: przyim. jako

:: sp. jakkolwiek, jako

:: partyk. jakoś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. jakóż

 (1.3) jeśli, jeżeli, skoro

 (2.2) zarówno, również, i

 (2.3) niczym

 (2.4) tylko

 (3.1) niczym, niby

 (4.1) wół tybetański

Wiktionary


jak.

skrót od: jakucki


SJP.pl


jaka

rodzaj okrycia wierzchniego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. kaftan

 (1.2) reg-pl|Poznań. wierzchnie okrycie

forma zaimka.

 (2.1) zob. jaki.

Wiktionary

Jaka lub Jaczka (z niemieckiego "Jacke") − inaczej zwana koszulką − narzuta na zbroję rycerską, najczęściej bez rękawów, w barwach i z herbem rodowym noszącego ją rycerza. W Polsce nazwa ta przyjęła się pod koniec XIV wieku wraz z ugruntowaniem się i rozkwitem stanu rycerskiego. W języku starofrancuskim odpowiednikiem "jaki" była "jaquee", później "jaquet", z arabskiego "szak", z czego po kilkuset latach wyodrębniła się nazwa eleganckiego męskiego stroju wyjściowego, "żakietu".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjaka, AS: i ̯aka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaczka ż.

Wiktionary


jakacki

nazwisko


SJP.pl


jakby

1. partykuła osłabiająca dosłowność wyrazu, wyrażenia, do którego się odnosi; niby;
2. potocznie: spójnik wprowadzający zdanie podrzędne warunkowe; gdyby


SJP.pl

partykuła

 (1.1) …oznaczająca, że wyrażony w zdaniu pogląd może nie jest prawdziwy, ale jest bliski prawdy

spójnik

 (2.1) …określający sytuację, która mogłaby mieć miejsce, biorąc pod uwagę resztę wypowiedzi, ale tak naprawdę jest nieprawdziwa

 (2.2) pot. oznaczający, że warunek występujący w zdaniu podrzędnym może się spełnić

 (2.3) pot. oznaczający, że warunek występujący w zdaniu podrzędnym nie został spełniony w przeszłości, a zdarzenie w zdaniu nadrzędnym nie mogło i nie może nastąpić

 (2.4) pot. oznaczający, że warunek występujący w zdaniu podrzędnym jest z założenia nieprawdziwy, a zdarzenie w zdaniu nadrzędnym ma charakter hipotetyczny

 (2.5) pot. oznaczający, że spełnienie warunku występującego w zdaniu podrzędnym jest zależne od czyjejś woli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Okłamałeś go? – No… tak jakby.

 (1.1) Na koniec, jakby ślepym chciał uderzyć ciosem, / Zasłonił oczy ręką i rzekł mocnym głosem: / „Jam jest Jacek Soplica…”

 (1.1) Czytając tę książkę, doznałem jakby olśnienia.

 (2.1) Oczy miał podkrążone, jakby całą noc nie spał.

 (2.2) Byłoby bardzo miło, jakby oddzwonił.

 (2.2) Daj znać, jakbyś znalazł tę płytę.

 (2.3) Jakbym była cię nie ostrzegła, wylądowałbyś w szpitalu.

 (2.4) Jakbyś była bogata, nie ożeniłbym się z tobą.

 (2.5) Jakby poprawić błędy interpunkcyjne w artykule, nadawałby się do publikacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjaɡbɨ, AS: i ̯agby

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niejako, poniekąd

 (2.1) jak gdyby, tak jak gdyby

 (2.2-5) gdyby, jeśliby

Wiktionary


jakczal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) archit. hist. rodzaj lodowni o stożkowatym kształcie budowanej w starożytnej Persji

Wiktionary


jaki

1. zaimek przymiotny;
2. potocznie: bliżej nieznany, jakikolwiek;
3. potocznie: około, mniej więcej;
4. potocznie: jak bardzo (używane na początku zdań wykrzyknikowych)


SJP.pl

zaimek

 (1.1) …służący do pytania o cechę wyrażoną zwykle w przymiotniku

 (1.2) …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych dotyczących cechy

 (1.3) …służący do rozpoczynania pytań o sprecyzowanie elementu

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|jak.

Wiktionary

Jaki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Wąsosz.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie wąsoskim ziemi wiskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) — Jaka jest żona Krzysztofa? — Ona jest bardzo ładna.

 (1.1) — Jaki dziś jest dzień? — Sobota.

 (1.2) Nie wiem, jaka jutro będzie pogoda.

 (1.3) Jaki jest wasz samochód? Ten czerwony?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäci, AS: i ̯äḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jak

 przym. jakiś, jakikolwiek

 przyim. jako

 zaim. jak, jakiś, jakikolwiek, jako

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) który

Wiktionary


jakikolwiek

zaimek nieokreślony; byle jaki, obojętnie jaki


SJP.pl

zaimek

 (1.1) dowolny, nieokreślony, wszystko jedno jaki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siadłem pod drzwiami na walizce, wyjałowiony z jakichkolwiek pomysłów.

 (1.1) Dieta roślinna jest pozytywnie skorelowana z niższym ryzykiem cukrzycy, nadciśnienia, chorób serca, udaru i śmierci z jakiejkolwiek przyczyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjäciˈkɔlvʲjɛk, AS: i ̯äḱikolvʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. jaki

Wiktionary


jakimczyk

nazwisko


SJP.pl


jakimiak

nazwisko


SJP.pl


jakimiuk

nazwisko


SJP.pl


jakimowicz

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) polski herb szlachecki;

Wiktionary

Zobacz też: Jakimowicz (herb szlachecki).

Jakimowicz – nazwisko polskie. Najwięcej osób noszących to nazwisko zamieszkuje: Białystok, Gdańsk, Wrocław, Świebodzin, Jawor, Opole i Białą Podlaską. W Polsce nosi je 1305 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza rodzina od XIX wieku pieczętuje się Jakimowiczem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jakimów m., Jakimowo n., Jakimowce nmos., Jakimowice nmos.

Wiktionary


jakimowski

nazwisko


SJP.pl

Jakimowski lub Jakimovski – polskie i macedońskie nazwisko.

Wikipedia


jakir

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jakir (Bośnia i Hercegowina)
  • Jakir (Izrael)

Wikipedia


jakisikej

zaimek przymiotny nieokreślony

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jakiś

Wiktionary


jakiś

określenie czegoś nieznanego, osłabienie jego znaczenia


SJP.pl

zaimek przymiotny nieokreślony

 (1.1) bliżej nieokreślony, bliżej nieznany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczoraj przez całe miasto łaził za mną jakiś facet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäciɕ, AS: i ̯äḱiś

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jakoś

 zaim. jakoś, jaki

 partyk. jakoś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pewien, nieokreślony, reg. śl. kierysikej, reg. śl. kierysi, gw. Śląsk Cieszyński jakisikej

Wiktionary


jakiż

zaimek "jaki" wzmociony partykułą "-ż"


SJP.pl

zaimek

 (1.1) wzmocniony zaimek jaki w pytaniach i zdaniach wykrzyknikowych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale Dembiński, katolik, pobożny, jakież musiał zdławić w sobie odruchy, żeby wybrać państwo diabła spełniające proroctwo Dostojewskiego w legendzie o Wielkim inkwizytorze! [zob. ros. Legenda o Velikom inkvizitore F. M. Dostoevskogo (Rozanov)]

 (1.1) Jakiż tu temat jest dumania warty, / gdy wokół nuda, nędza[,] i głupota, / w których masz reszty dokonać żywota?

Wiktionary


jakkolwiek

1. spójnik znaczący tyle, co: chociaż, mimo że
2. zaimek znaczący tyle, co: jakoś, byle jak


SJP.pl

przysłówek

 (1.1) obojętnie jak, nie ważne jak, w dowolny sposób

zaimek

 (2.1) cokolwiek się zdarzy (w zdaniu podrzędnym) i tak się wydarzy (zdanie nadrzędne)

spójnik

 (3.1) chociaż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mogę pomalować ten pokój jakkolwiek. To nie ja będę w nim mieszkał.

 (2.1) Mam tak silne karty, że jakkolwiek byś zagrał, wygrywam.

 (3.1) […] ale, jakkolwiek daleka krewna, Helena czuła, że po mieczu płynie w jej żyłach trochę krwi tego świetnego rodu.

 (3.1) Jesteśmy już na kilka tysięcy stóp nad poziomem morza, jakkolwiek prawie nigdzie nie można dostrzec, żeby pociąg szedł pod górę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jakˈːɔlvʲjɛk, AS: i ̯a•kolvʹi ̯ek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dowolnie, jak bądź

 (2.1) bez względu, niezależnie

 (3.1) chociaż

Wiktionary


jakla

luźny kaftan będący częścią regionalnego stroju śląskiego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) reg. kraw. luźny kaftan noszony na Śląsku

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kraw. bluzka, żakiet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciotka Ordensowa, w jakli zapiętej na szereg guziczków, w fałdzistej kiecce i błękitnym fartuchu z napierśnikiem, pochyla się nad stołem nad płaskimi placekackami ciasta; dłonie ma błyszczące od tłuszczu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjakla, AS: i ̯akla

Wiktionary


jaklewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Karolina Jaklewicz (ur. 1979) – polska malarka, kuratorka, wykładowczyni
  • Kazimierz Jaklewicz (1907 -1982) – wojskowy, obserwator, nawigator w Dywizjonie 305
  • Kazimierz Jaklewicz (1952 -) – generał brygady, rektor WSO we Wrocławiu

Wikipedia


jakmiarz

przysłówek

 (1.1) stpol. całkiem, po prostu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjakmʲjaʃ, AS: i ̯akmʹi ̯aš

Wiktionary


jako

1. przyimek pełniący różne funkcje w zdaniu;
2. spójnik pełniący różne funkcje w zdaniu


SJP.pl

przyimek

 (1.1) używany do określania roli, stanowiska, znaczenia itp., które sprawuje podmiot

spójnik

 (2.1) przest. jak

zaimek

 (3.1) przest. jak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od lipca pracuję jako kierowca prezydenta.

 (2.1) Artyleryi ruskiej ciągną się szeregi, / Prosto, długo, daleko, jako morza brzegi

 (3.1) Jako ślubowałem, tak zrobię!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjakɔ, AS: i ̯ako

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. jak, jaki, jakóż

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) jak

Wiktionary


jakobian

wyznacznik macierzy Jacobiego (macierzy kwadratowej o n kolumnach i n wierszach)


SJP.pl


jakobici

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jakobici – stronnicy króla Jakuba.
  • Jakobici – wyznawcy kościoła jakobickiego.
  • Jakobini – lewicowy klub polityczny działający w rewolucyjnej Francji

Wikipedia


jakobicki

odnoszący się do jakobina lub jakobinizmu, właściwy jakobinom; jakobiński


SJP.pl


jakobin

1. członek najbardziej radykalnego ugrupowania w czasie rewolucji francuskiej;
2. przestarzałe: radykalny zwolennik rewolucji i metod rewolucyjnych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. polit. w czasie rewolucji francuskiej: członek lewicowego klubu politycznego dążącego do radykalnych zmian i wprowadzenia republiki;

 (1.2) polit. przen. radykał polityczny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jakobinizm mrz.

 przym. jakobiński

Wiktionary


jakobina

1. członek najbardziej radykalnego ugrupowania w czasie rewolucji francuskiej;
2. przestarzałe: radykalny zwolennik rewolucji i metod rewolucyjnych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jakobina – alkaloid pirolizydynowy
  • Jakobina, Jakubina – imię żeńskie

Wikipedia


jakobinizm

1. radykalny kierunek w okresie rewolucji francuskiej, akceptujący rewolucyjny terror;
2. przestarzałe: skrajnie lewicowe i radykalne poglądy polityczne;
3. sposób działania właściwy jakobinom


SJP.pl

Jakobinizm (fr. "jacobinisme", od łac. "Jacobus – Jakub") – skrajnie lewicowy kierunek polityczno-społeczny (ideologiczny); nazwa pochodzi od francuskich jakobinów, tzn. członków klubu politycznego działającego w okresie rewolucji francuskiej.

Wikipedia


jakobinka

roślina z rodziny astrowatych o szorstkich liściach, pochodząca z Ameryki Płn. i Meksyku; cynia; cynka


SJP.pl


jakobita

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. wierny jednego z dwóch kościołów wschodnich tj. Syryjskiego Kościoła Ortodoksyjnego lub Syryjskiego Kościoła Katolickiego

 (1.2) hist. zwolennik podnoszonej w XVII i XVIII wieku sprawy osadzenia Stuartów na tronie Anglii i Szkocji;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jakobicki

Wiktionary


jakobitka

→ jakobita


SJP.pl

Patrz:

jakobita

jakobiński

dotyczący jakobinizmu, jakobinów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jakobinami, dotyczący jakobinów lub jakobinizmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jakobin mos., jakobinizm mrz.

Wiktionary


jakobson

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jakobson (herb szlachecki)
  • August Jakobson
  • Carl Robert Jakobson
  • Eduard Magnus Jakobson
  • Roman Jakobson

Wikipedia


jakoby

1. spójnik wprowadzający zdania podrzędne, wyrażające wahanie, powątpiewanie
2. partykuła wyrażająca powątpiewanie co do prawdomówności kogoś


SJP.pl

spójnik

 (1.1) łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym i również podający w wątpliwość treść, o której jest mowa w przyłączanym zdaniu

partykuła

 (2.1) informująca, że mówiący przytacza cudzy sąd i podaje w wątpliwość jego prawdziwość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niemiec w żywe oczy przeczy, jakoby Mazur pruski mówił po polsku.

 (2.1) Inkowie byli jakoby najpotężniejszym plemięemieniem indiańskim obu Ameryk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) że

 (2.1) niby, podobno, rzekomo

Wiktionary


jakoniuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Konstanty Jakoniuk-Jaroszewicz (1891–1984) – polski misjonarz, ewangelista, prekursor i pionier Kościoła Chrystusowego w Polsce
  • Konstanty Jakoniuk – polski działacz ewangelikalny, członek Prezydium Zjednoczonego Kościoła Ewangelicznego w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
  • Nikon Jakoniuk (zm. w lub przed. 1984) – polski działacz ewangelikalny okresu PRL-u
  • Piotr Jakoniuk (1945–2017) – polski naukowiec, lekarz, mikrobiolog, doktor habilitowany nauk medycznych
  • Janina Moniuszko-Jakoniuk (1943–2018) – polska lekarka, farmakolog i toksykolog, nauczyciel akademicki, profesor nauk medycznych

Wikipedia


jakosik

zaimek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jakoś

partykuła

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jakoś

Wiktionary


jakosz

nazwisko


SJP.pl


jakowicki

nazwisko


SJP.pl


jakowicz

nazwisko


SJP.pl


jakowlew

Jakowlew (ros. ОАО «Опытно-конструкторское бюро им. А. С. Яковлева») – rosyjskie (dawniej radzieckie) lotnicze biuro konstrukcyjne i przedsiębiorstwo przemysłu lotniczego. Zostało założone w 1934 roku przez Aleksandra Jakowlewa. W przedsiębiorstwie opracowano wiele typów samolotów o bardzo różnych zastosowaniach – od małych samolotów szkolnych do odrzutowców pasażerskich. W biurze skonstruowano ponad 200 typów samolotów, 100 z nich weszło do seryjnej produkcji.

Wikipedia


jakowy

dawniej: jaki


SJP.pl


jakowyś

dawniej: jakiś


SJP.pl

zaimek nieokreślony

 (1.1) przest. jakiś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myśl niespokojna szperała ciekawie w dalszych moich obrotach i lubo byłem przeświadczonym, iż po to wieziony byłem, ażebym w wnętrznościach ziemi kruszce kopał, przecież głos jakowyś wewnętrzny powtarzał niekiedy, iż przyjdzie czas taki, w którym się to zakończy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈkɔvɨɕ, AS: i ̯akovyś

Wiktionary


jakoś

w jakiś sposób


SJP.pl

zaimek

 (1.1) w pewien, nie do końca określony, sposób

 (1.2) z niewiadomego powodu

partykuła

 (2.1) mniej więcej, około

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mam mapy miasta, ale myślę, że jakoś trafię do hotelu.

 (1.2) Jakoś nie mogę się przekonać do jedzenia chleba razowego.

 (2.1) — Ile pieniędzy potrzebujesz? — Nie wiem, tak jakoś 100, może 150 złotych.

 (2.1) Przyjdziemy do ciebie jakoś o 17:00.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjakɔɕ, AS: i ̯akoś

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. jakiś, niejakoś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niejakoś, gw. Śląsk Cieszyński jakosik

 (2.1) coś, gdzieś, mniej więcej, około, gw. Śląsk Cieszyński jakosik

Wiktionary


jakościowiec

pracownik firmy zajmujący się zapewnieniem jakości produkcji lub usług, zwykle w ramach standaryzowanego systemu zarządzania jakością


SJP.pl


jakościowo

przysłówek

 (1.1) pod względem jakości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jakość ż.

 przym. jakościowy

Wiktionary


jakościowy

dotyczący jakości, związany z jakością


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do jakości, związany z jakością

przymiotnik jakościowy

 (2.1) dobry, cenny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Post jakościowy dotyczy tego co jemy, post ilościowy – ile jemy.

 (2.1) Produkty bardziej jakościowe przechowujemy w tylnej części magazynu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jakość ż.

 przysł. jakościowo

Wiktionary


jakośtobędzizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) neol. liter. postawa hołdująca powiedzeniu „jakoś to będzie”, kojarzona z pejoratywną cechą narodową Polaków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U nas jak zwykle jakośtobędzizm, brak ubezpieczeń od zalania, a potem płacz do kamery: panie premierze, jak żyć.

Wiktionary


jakość

pewien stopień doskonałości


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu

Wiktionary

Jakość (gr. "poiotes", łac. "qualitas") – pojęcie filozoficzne zdefiniowane przez Platona jako „pewien stopień doskonałości”. Nazwę łacińską, która zachowała się w językach romańskich utworzył Cyceron tłumacząc termin grecki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dachówki naszej firmy to wyroby najwyższej jakości, dlatego przyznajemy na nie 10 lat gwarancji.

 (1.1) Nie kupiłem tych krzeseł, bo nie odpowiadała mi jakość ich wykończenia. Właściwie uważam te zaokrąglone oparcia za wyjątkowo kiczowate.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjakɔɕt͡ɕ, AS: i ̯akość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jakościowanie n.

 czas. jakościować ndk.

 przym. jakościowy

 przysł. jakościowo

Wiktionary


jakoż

spójnik występujący na początku zdania nawiązującego do zdania poprzedniego; dlatego też; i rzeczywiście


SJP.pl


jakożby

spójnik "jakoż" wraz z cząstką trybu przypuszczającego


SJP.pl


jaksa

imię męskie


SJP.pl


jaksice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaksice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
    • Jaksice – stacja kolejowa w powyższej miejscowości
  • Jaksice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Miechów
  • Jaksice – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koszyce
  • Jaksice – kolonia w województwie zachodniopomorskim, w powiecie wałeckim, w gminie Wałcz
  • Jaksice – gromada w powiecie inowrocławskim
  • Jaksice – gromada w powiecie miechowskim
  • Jaksice – dawna gmina
  • Jaksa

Wikipedia


jaksza

duch opiekuńczy w wierzeniach ludowych Indii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mitind. duch reprezentujący siły przyrody, strzegący bogactw;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjakʃa, AS: i ̯akša

Wiktionary


jaksztag

Ja

Wikipedia


jaktorowianin

mieszkaniec Jaktorowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


jaktorowianka

mieszkanka Jaktorowa (wsi w Polsce)


SJP.pl


jaktorowski

przymiotnik od: Jaktorów


SJP.pl


jaktorów

wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie mazowieckim;

Wiktionary

Jaktorów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Jaktorów.

Miejscowość jest siedzibą gminy Jaktorów oraz parafii Świętej Rodziny należącej do dekanatu Żyrardów diecezji łowickiej. Nazwa miejscowości pochodzi od imienia Jaktor – dawnego spolszczenia Hektora.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jaktorowski

Wiktionary


jakub

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) bibl. postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów;

 (1.2) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jakub – imię
  • Jakub – biblijny patriarcha, syn Izaaka
  • Jakub – patriarcha Konstantynopola 1679–1682, 1685–1686, 1687–1688
  • Jakub – imię dwóch apostołów Jezusa (dla odróżnienia nadano im przydomki Jakub Apostoł „Większy” i „Mniejszy”)
  • Jakub – brat (przyrodni, stryjeczny lub rodzony) Jezusa Chrystusa, pierwszy przełożony („biskup”) Kościoła jerozolimskiego, przedstawiciel grupy judeochrześcijańskiej, męczennik
  • Jakub al-Mansur – kalif Maroka
  • Jakub – cesarz Etiopii
  • Jakub (Jacobus Hubertus Antonius Akkersdijk, 1914–1991) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji, a następnie Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego
  • Jakub (Jacques Elias El Khoury) – biskup prawosławnego Patriarchatu Antiocheńskiego
  • Jakub (Ioan Antonovici, 1856-1931) – rumuński biskup prawosławny
  • Jakub (Jacob Barclay) – duchowny Rosyjskiej Cerkwi Staroprawosławne
  • Jakub (zm. 1359) – biskup chełmiński, kanonik chełmiński

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy zaś wrócił i został sam jeden, ktoś zmagał się z nim aż do wschodu jutrzenki, a widząc, że nie może go pokonać, dotknął jego stawu biodrowego i wywichnął Jakubowi ten staw podczas zmagania się z nim.

 (1.2) Mam na imię Jakub i jestem kierowcą z Nowego Sącza.

 (1.2) Od 2000 roku najczęściej nadawanym imieniem męskim w Polsce jest Jakub.

 (1.2) Jakuba znam jeszcze z podstawówki, ale jego żonę poznałem później.

 (1.2) Poszedłem z Jakubem do wesołego miasteczka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjakup, AS: i ̯akup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jakubowa ż., Jakubczyna ż., Jakubówna ż., Jakubostwo lm m., Jakubczyk mos./ż., Jakubczykowa ż., Jakubczykówna ż., Jakubiak mos./ż., Jakubiakowa ż., Jakubiakówna ż., Jakubski mos., Jakubska ż., Jakubowski mos., Jakubowska ż., Jakubowicz mos./ż., Jakubowiczowa ż., Jakubowiczówna ż., Jakubów mrz., Jakubowskie n., jakubka ż., jakubówka ż., jakubowskość ż., Jakubowo n.

:: zdrobn. Jakubek mos., Kuba mos., Kubuś mos.

 przym. jakubowy, jakubowski, jakubski

:: przest. gwara. Jakubowy, Jakubkowy, Kubowy, Kubusiowy

 przysł. jakubowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Izrael

 (1.2) zdrobn. Jakubek, Kuba, Kubuś

Wiktionary


jakubas

nazwisko


SJP.pl


jakubaszek

nazwisko


SJP.pl


jakubczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jakubczak – polskie nazwisko
  • Andrzej Jakubczak – żołnierz Armii Imperium Rosyjskiego
  • Marian Jakubczak – polski polityk
  • Weronika Jakubczak – polska prawnik
  • Hieronim Jakubczak – polski specjalista budowy i eksploatacji maszyn
  • Anna Jakubczak – polska lekkoatletka
  • Ludmiła Jakubczak – polska piosenkarka
  • Ryszard Jakubczak – pułkownik Wojska Polskiego

Wikipedia


jakubczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Jakubczyk – generał brygady Wojska Polskiego
  • Daniel Jakubczyk – polski samorządowiec
  • Stanisław Jakubczyk – polski malarz, rzeźbiarz, filmowiec oraz literat
  • Tadeusz Jakubczyk – polski piłkarz
  • Zygmunt Jakubczyk – polski polityk, poseł na Sejm

Wikipedia


jakubecki

nazwisko


SJP.pl


jakubek

linka z grubymi węzłami umieszczonymi w równych odstępach, służąca zwykle do wspinania się z łodzi na statek


SJP.pl


jakubiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Jakubiak (ur. 1951) – polski elektronik, profesor nauk technicznych
  • Andrzej Jakubiak (ur. 1959) – przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego
  • Bogumił Jakubiak (ur. 1946) – polski meteorolog
  • Bolesław Jakubiak (1891–1940) – podpułkownik łączności Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
  • Elżbieta Jakubiak (ur. 1966) – polska polityk
  • Lech Jakubiak (1923–2019) – polski malarz i architekt, pierwowzór postaci głównego bohatera powieści Lesio
  • Marek Jakubiak (ur. 1959) – polski polityk i przedsiębiorca, właściciel Browarów Regionalnych Jakubiak
  • Marek Jakubiak (ur. 1977) – polski historyk, doktor habilitowany
  • Mateusz Jakubiak (ur. 1989) – polski futsalista i piłkarz
  • Paweł Jakubiak (ur. 1974) – polski hokeista na trawie, olimpijczyk
  • Tadeusz Adam Jakubiak (1950-1996) – pierwszy prezes Zjednoczenia Kurkowych Bractw Strzeleckich RP
  • Tomasz Jakubiak (ur. 1978) – polski żeglarz, olimpijczyk

Wikipedia


jakubiec

nazwisko


SJP.pl


jakubik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andriej Jakubik (ur. 1950) – rosyjski piłkarz, grający na pozycji pomocnika, a wcześniej napastnika, reprezentant ZSRR, trener piłkarski.
  • Andrzej Jakubik (1938–2021) – polski psycholog i psychiatra prof. dr hab., wykładowca akademicki.
  • Arkadiusz Jakubik (ur. 1969) – polski aktor filmowy, dubbingowy, teatralny, głosowy i telewizyjny, lektor, reżyser i scenarzysta teatralny, a także piosenkarz i wokalista.
  • Damian Jakubik (ur. 1990) – polski piłkarz, grający na pozycji prawego obrońcy.
  • Michał Jakubik (1914–1966) – generał brygady Wojska Polskiego.
  • Krzysztof Jakubik (1951–2018) – polski artysta rzeźbiarz i medalier.
  • Krzysztof Jakubik (ur. 1982) – polski sędzia piłkarski

Wikipedia


jakubiuk

nazwisko


SJP.pl


jakubka

linka z grubymi węzłami umieszczonymi w równych odstępach, służąca zwykle do wspinania się z łodzi na statek


SJP.pl

Jakubka – kolonia w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Przykona.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Wikipedia


jakubkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jakubka lub z nim związany


SJP.pl


jakubostwo

Jakub z małżonką; Jakubowie


SJP.pl


jakubowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jakubowice – część miasta Kudowa-Zdrój
  • Jakubowice – nieistniejąca wieś na obszarze Siemianowic Śląskich
  • Jakubowice – osada w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Oława
  • Jakubowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Annopol
  • Jakubowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
  • Jakubowice – wieś w woj. opolskim, w pow. głubczyckim, w gminie Branice
  • Jakubowice – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Pawłowiczki
  • Jakubowice – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Byczyna
  • Jakubowice – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Wilków
  • Jakubowice – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Niemodlin
  • Jakubowice – część wsi Budy w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Fałków
  • Jakubowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Ożarów

Wikipedia


jakubowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Czesław Jakubowicz (1920–1997), prezes krakowskiej gminy żydowskiej w latach 1979–1997
  • Ewa Jakubowicz (ur. 1990), aktorka filmowa i teatralna
  • Izaak Jakubowicz (zm. 1653), prezes kazimierskiej gminy żydowskiej
  • Józef Jakubowicz (ur. 1925), ocalony z Holocaustu, autor wspomnień
  • Karol Jakubowicz – polski politolog, publicysta i medioznawca
  • Maciej Jakubowicz (1911–1979), prezes krakowskiej gminy żydowskiej w latach 1945–1979
  • Martyna Jakubowicz (ur. 1955), wokalistka, gitarzystka i kompozytorka
  • Mojżesz Jakubowicz (1919–2003), działacz społeczności żydowskiej w Dzierżoniowie
  • Nadieżda Jakubowicz (ur. 1954), białoruska lekkoatletka
  • Pawieł Jakubowicz (ur. 1946), radziecki i białoruski dziennikarz
  • Rafał Jakubowicz (ur. 1974), artysta
  • Rajmund Jakubowicz (1931–2004), aktor

Wikipedia


jakubowie

Jakub z małżonką; Jakubostwo


SJP.pl


jakubowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jakubowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Nowa Wieś Wielka
  • Jakubowo – część wsi Zamarte w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Kamień Krajeński
  • Jakubowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Lniano
  • Jakubowo – część wsi Żurawin w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Mochowo
  • Jakubowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w Lutocin
  • Jakubowo – osada w woj. podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Dubicze Cerkiewne
  • Jakubowo – osada w woj. pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice
  • Jakubowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Prabuty
  • Jakubowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Piecki
  • Jakubowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Dąbrówno
  • Jakubowo – część wsi Połajewo w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Połajewo
  • Jakubowo – część wsi Katarzyna w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Przedecz

Wikipedia


jakubowski

przymiotnik od: Jakubowo, Jakubów


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jakubowski – polski herb baronowski
  • Jakubowski – polski herb szlachecki
  • Agata Jakubowska (ur. 1972) – polska krytyk i historyk sztuki, kurator wystaw, feministka
  • Aleksandra Jakubowska (ur. 1954) – polska polityk
  • Angelika Jakubowska (ur. 1989) – polska modelka, Miss Polonia 2008
  • Anna Jakubowska (ur. 1875, zm. 1948) – polska nauczycielka i organizatorka szkolnictwa
  • Anna Jakubowska (ur. 1988) – polska szachistka
  • Anna Jakubowska (ur. 1927) – polska działaczka kombatancka i społecznościowa, powstaniec warszawski
  • Genowefa Jakubowska-Fijałkowska (ur. 1946) – polska poetka
  • Jadwiga Jakubowska (ur. 1905, zm. 2001) – polska technolog żywności i żywienia
  • Krystyna Jakubowska (ur. 1942) – polska siatkarka
  • Róża Lipiec-Jakubowska (ur. ?, zm. 1942) – polska pedagog, wychowawczyni w Domu Sierot Janusza Korczaka w getcie warszawskim

Wikipedia


jakubowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jakuba lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Jakuba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Jakubowym domem rosną piękne rozłożyste kasztany.

 (1.1) Sąsiadował z Jakubową zagrodą z jednej strony i z Maciejowym polem z drugiej.

 (1.1) Jakubowi synowie wyrośli na dorodnych mężczyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jakub mos., Jakubek mos., Kuba mos., Kubuś mos., Jakubowa ż., Jakubski mos., Jakubska ż., Jakubowski mos., Jakubowska ż., Jakubowicz mos./ż., Jakubów mrz., Jakubowskie n., jakubówka ż.

 przym. Jakubkowy, Kubowy, Kubusiowy, jakubowy, jakubowski

Wiktionary


jakubski

nazwisko


SJP.pl


jakubów

Jakub z małżonką; Jakubostwo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jakubów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Radwanice
  • Jakubów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Świdnica
  • Jakubów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Ciepłowody
  • Jakubów – część wsi Kiki w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Wodzierady
  • Jakubów – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka
  • Jakubów – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Kowiesy
  • Jakubów – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Lubochnia
  • Jakubów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Stara Błotnica
  • Jakubów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Błędów
  • Jakubów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Goszczyn
  • Jakubów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Jakubów
  • Jakubów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Przysucha

Wikipedia


jakubówka

odmiana gruszy zwyczajnej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jakubówka – rzeka w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, lewostronny dopływ rzeki Sancygniówka
  • Jakubówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Nowodwór
  • Jakubówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Lipsko
  • Jakubówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Wyśmierzyce
  • Jakubówka – osiedle w obwodzie iwanofrankiwskim
  • Jakubówka (ob. Jakiwka) – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim
  • Jakubówka – wieś w obwodzie tarnopolskim
  • Jakubówka – wieś w obwodzie winnickim
  • Jakubowo

Wikipedia


jakucczanin

mieszkaniec Jakucka


SJP.pl


jakucczanka

mieszkanka Jakucka


SJP.pl


jakuci

lud zamieszkujący głównie Jakucję; Sacha


SJP.pl

Ja

Wikipedia


jakucja

autonomiczna republika w Rosji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona we wschodniej Syberii, największa pod względem powierzchni, (ponad 3 miliony km²), jednostka administracyjno-terytorialna na świecie;

Wiktionary

Jakucja (Republika Sacha, dawniej także: "Republika Jakucka"; Республика Саха, Якутия, Саха Өрөспүүбүлүкэтэ) – republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej (od roku 2000), położona w Dalekowschodnim Okręgu Federalnym, geograficznie stanowi wschodnią część Syberii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Jakucji, w wiecznej marzłoci znaleziono zamrożone mamuciątko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈkut͡sʲja, AS: i ̯akucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jakucki mrz., Jakut mos., Jakutka ż., Jakuck mrz.

 przym. jakucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Sacha, Republika Jakucka

Wiktionary


jakuck

miasto w północno-wschodniej Syberii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Rosji, w północno-wschodniej Syberii, stolica Jakucji;

Wiktionary

Jakuck ( Якутск "Jakutsk", Дьокуускай "D´okuuskaj") – miasto w azjatyckiej części Rosji, w północno-wschodniej Syberii, położone na lewym brzegu Leny. Jest stolicą i największym miastem Jakucji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Jakucku znajduje się muzeum mamutów.

 (1.1) Epopeja rozpoczęła się zimą 1941 roku w łagrze pod Jakuckiem, w samym sercu Syberii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjakut͡sk, AS: i ̯akuck

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jakucki mrz., Jakucja ż., Jakut mos., Jakutka ż.

 przym. jakucki

Wiktionary


jakucki

przymiotnik od: Jakucja, Jakuck


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Jakucją lub Jakutami, dotyczący Jakucji lub Jakutów

 (1.2) związany z Jakuckiem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język jakucki;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈkut͡sʲci, AS: i ̯akucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jakucja ż., Jakut mos., Jakutka ż., Jakuck mrz.

Wiktionary


jakunin

nazwisko


SJP.pl


jakuszewski

nazwisko


SJP.pl


jakuszyce

Ja

Wikipedia


jakut

mieszkaniec Jakucji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) człowiek narodowości jakuckiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od pierwszych dni mojego pobytu w Jakucji moją uwagę zwrócił bardzo specyficzny i niezwykle serdeczny stosunek jej rdzennych mieszkańców do Polski i Polaków. Wpływ na postrzeganie Polaków przez Jakutów i Ewenków miały niewątpliwie kilkusetletnie kontakty z polskimi zesłańcami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjakut, AS: i ̯akut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jakucja ż., Jakuck mrz.

:: fż. Jakutka ż.

 przym. jakucki

Wiktionary


jakutka

mieszkanka Jakucji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kobieta narodowości jakuckiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jakucja ż., Jakuck mrz.

:: fm. Jakut mos.

 przym. jakucki

Wiktionary


jakutowicz

nazwisko


SJP.pl


jakuza

członek yakuzy (mafii japońskiej); yakuza


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) członek mafii japońskiej;

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) mafia japońska

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Policja dorwała bossa jakuzy w jednym z kasyn w Jokohamie.

Wiktionary


jakuzzi

[czytaj: dżakuz-i] rzadko: duża wanna z systemem napowietrzania wody i masaży wodnych; jacuzzi


SJP.pl


jakób

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) hist. Jakub

Wiktionary


jakóbczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aneta Jakóbczak
  • Marek Jakóbczak
  • Roman Jakóbczak

Wikipedia


jakóbczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Krzysztof Jakóbczyk – polski koszykarz
  • Witold Jakóbczyk – polski historyk

Wikipedia


jakóbek

nazwisko


SJP.pl


jakóbiak

nazwisko


SJP.pl


jakóbiec

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Jakóbiec – polski trębacz
  • Juliusz Jakóbiec – polski zootechnik
  • Marian Jakóbiec – polski pisarz, literaturoznawca, historyk literatur słowiańskich
  • Wiesław Jakóbiec – polski ekonomista

Wikipedia


jakóbik

nazwisko


SJP.pl


jakóbowski

nazwisko


SJP.pl


jakóż

zaimek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jakże, jak

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. jako

 przyim. jako

Wiktionary


jakże

wzmocnione "jak"


SJP.pl

zaimek

 (1.1) …używany do zapytania o sposób wykonywania czynności

 (1.2) …podkreślający natężenie czegoś

 (1.3) …wprowadzający oburzenie

 (1.4) …pytający

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakże go do tego namówić?

 (1.2) Jakże byłem głupi!

 (1.3) Jakże mogłeś to zrobić?

 (1.4) Jakże tam pański pokój?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjaɡʒɛ, AS: i ̯agže

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. jak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jak, gw. Górny Śląsk jakóż

 (1.2) a jak

 (1.3) jakżeś; gw. Śląsk Cieszyński kież

Wiktionary


jakżeby

'jakże' w połączeniu z cząstką form trybu warunkowego 'by'


SJP.pl


jakżeż

wzmocnione "jakże", głównie w funkcjach pytajnych i ekspresywnych


SJP.pl


jal

[czytaj: dżal lub jal] skrót od: Japan Air Lines - Japońskie linie lotnicze


SJP.pl

skrótowiec

 (1.1) = Jugosłowiańska Armia Ludowa

Wiktionary

Jal – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Lea.

Wikipedia


jalapa

bylina z rodziny powojowatych; wilec przeczyszczający


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jalapa – jednostka osadnicza w USA, w stanie Indiana
  • Jalapa – jednostka osadnicza w USA, w stanie Tennessee
  • Jalapa – miasto w Gwatemali
  • Jalapa – departament w Gwatemali
  • Jalapa – miasto w Meksyku, w stanie Tabasco
  • Jalapa – gmina w Meksyku, w stanie Tabasco
  • Jalapa – miejscowość w Meksyku, w stanie Kalifornia Dolna
  • Jalapa Enriques – miasto w Meksyku
  • Jalapa – miasto w Nikaragui
  • Jalapa – village development committee we wschodniej części Nepalu

Wikipedia


jalapeño

[czytaj: chalapenio] bardzo ostra, zielona papryczka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) bot. kulin. rodzaj ostrej papryczki;

Wiktionary

Ja

Wikipedia


jalatunda

miasto w Indonezji


SJP.pl


jale

[czytaj: jale, rzadziej jejl]
1. automatyczny zamek do drzwi o płaskim kluczu; yale
2. taniec hiszpański o umiarkowanym tempie


SJP.pl


jalu

rzeka w Korei Północnej


SJP.pl

Jalu, także: Amnok (chiń. upr. 鸭绿江; pinyin "Yālù Jiāng", wym. ; kor. 압록강, "Amnok-gang") – rzeka we wschodniej Azji, tworząca zachodnią część granicy pomiędzy Chinami a Koreą Północną. Źródła rzeki znajdują się w Górach Wschodniomandżurskich, a jej ujście na Zatoce Zachodniokoreańskiej na Morzu Żółtym, pomiędzy chińskim miastem Dandong a koreańskim Sinŭiju. Długość rzeki wynosi około 800 km, powierzchnia dorzecza – 31 750 km². Znajduje się na niej kilka elektrowni wodnych.

Wikipedia


jam

[czytaj: dżem] przestarzale: dżem (rodzaj konfitur o galaretowatej konsystencji przyrządzanych przez gotowanie świeżych owoców z dodatkiem cukru i pektyny)


SJP.pl

zaimek

 (1.1) …ja z końcówką czasownikową

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) przest. zob. dżem.

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od jama

forma zaimka.

 (4.1) gw-pl|Mazury. im, C. od oni, one

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jam – singel Michaela Jacksona z albumu Dangerous
  • Jam – album zespołu Dom o Zielonych Progach
  • Jam (bóg)
  • jam session
  • jam rock – styl w muzyce rockowej
  • jam (informatyka)
  • Jam El Mar – muzyk z zespołu Jam & Spoon
  • The Jam – brytyjska grupa muzyczna
  • Jam – dawna nazwa zespołu Dżem
  • Jam (Ям) – kilkanaście wsi w Rosji (por. Jam Zapolski)
    • Jam – wieś w wołoscie Pożeriewickaja rejonu diedowiczskiego w obwodzie pskowskim
  • Jam – osiedle żydowskie w Samorządzie Regionu Chof Aza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jam jest Pan, Bóg twój, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli.

 (1.1) Ja jestem Dawid, jam jest pasterz – / Błagalną wiodę pieśń, / byś się zmiłować chciał nad Piastem, / byś żniwo zwolił zwieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jãm, AS: i ̯ãm

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 (1.1) etymn|ja|-m.

 (2.1) etym|ang|jam. → dżem

uwagi.

tłumaczenia.

 (4.1) zobtłum|im.

źródła.

== jam (język albański.) ==

wymowa.

 audio|LL-Q8748 (sqi)-Arianit-jam.wav.

znaczenia.

czasownik

 (1.1) być

odmiana.

 (1.1) teraźn.: unë jam – ti je – ai është – ne jemi – ju jeni – ata janë; przeszł.: unë isha – ti ishe – ai ishte – ne ishim – ju ishit – ata ishin

przykłady.

 (1.1) Ku është ai? → Gdzie on jest?

składnia.

kolokacje.

 (1.1) jam dakort → zgadzam się

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

 (1.1) etymn|ja|-m.

 (2.1) etym|ang|jam. → dżem

uwagi.

tłumaczenia.

 (4.1) zobtłum|im.

źródła.

== jam (język albański.) ==

wymowa.

 audio|LL-Q8748 (sqi)-Arianit-jam.wav.

znaczenia.

czasownik

 (1.1) być

odmiana.

 (1.1) teraźn.: unë jam – ti je – ai është – ne jemi – ju jeni – ata janë; przeszł.: unë isha – ti ishe – ai ishte – ne ishim – ju ishit – ata ishin

przykłady.

 (1.1) Ku është ai? → Gdzie on jest?

składnia.

kolokacje.

 (1.1) jam dakort → zgadzam się

synonimy.

Wiktionary


jama

1. kryjówka (w ziemi), nora, legowisko;
2. dół, wgłębienie gruntu;
3. wypełniona płynem przestrzeń między ścianą ciała a narządami wewnętrznymi u zwierząt i człowieka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wgłębienie w ziemi

 (1.2) zool. schronienie zwierząt wykopane w ziemi

 (1.3) łow. pułapka na wilki wykopana w ziemi

 (1.4) biol. wolna przestrzeń w organizmach wyściełana błoną;

 (1.5) med. ubytek w narządach wewnętrznych wskutek martwicy tkanek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jama
  • Jama – przysiółek wsi Przewóz w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Cisek
  • Jama – część wsi Hłudno w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Nozdrzec
  • Jama – część wsi Meszna w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Wilkowice
  • Jama – kolonia wsi Podlesie w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Tuczępy
  • Jama (przełęcz) – przełęcz w Gorcach
  • Jama – wieś w gminie miejskiej Kranj
  • Jama – wieś w gminie miejskiej Novo Mesto
  • Jama – miasto w prowincji Manabí
  • Jama – kanton w prowincji Manabí
  • Jama – bóstwo hinduistyczne, lokapala kierunku południowego
  • Jama – król świata głodnych duchów

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Podniebienie tworzy przegrodę między jamami nosową a ustną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãma, AS: i ̯ãma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jamnik m., jamniczek m., jamistość ż.

:: zdrobn. jamka ż.

 przym. jamisty, jamowy, jamny, jamalny, jamniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziura, dołek, zagłębienie

 (1.2) nora

 (1.3) wilczy dół, wilczodół

Wiktionary


jamajcki

bardzo rzadko: jamajski (przymiotnik od: Jamajka)


SJP.pl


jamajczyk

1. obywatel Jamajki (kraju);
2. mieszkaniec Jamajki (wyspy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) obywatel Jamajki

Wiktionary

Jamajczyk ("Loxipasser anoxanthus") – gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Loxipasser. Występuje endemicznie na Jamajce. Nie jest zagrożony.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jãˈmajt͡ʃɨk, AS: i ̯ãmai ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jamajka ż.

 przym. jamajski

Wiktionary


jamajka

gatunek rumu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rodzaj rumu

Wiktionary

Jamajka ( Jamaica) – wyspa i państwo na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli, położone na południe od Kuby i na zachód od Haiti.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bosman poczęstował nas jamajką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jãˈmajka, AS: i ̯ãmai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jamajski

Wiktionary


jamajski

przymiotnik od: Jamajka; jamajcki (bardzo rzadko)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do państwa Jamajka

 (1.2) odnoszący się do wyspy Jamajka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jãˈmajsʲci, AS: i ̯ãmai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jamajczyk mos., Jamajka ż., jamajka ż.

Wiktionary


jamalski

→ Jamał


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jamałem, dotyczący Jamału

Wiktionary

Patrz:

Jamał

Powiązane:

 rzecz. Jamał mrz.

Wiktionary


jamał

Jamał, Półwysep Jamalski (ros. Ямал, z nien. Ja – ziemia, mał – koniec) – półwysep w północno-zachodniej Syberii, w azjatyckiej części Rosji.

Leży nad Morzem Karskim, pomiędzy Zatoką Bajdaracką i Zatoką Obską (ujście Obu). Półwysep leży w strefie arktycznej, na północ od koła podbiegunowego północnego.

Wikipedia


jamb

w metryce antycznej: stopa wierszowa złożona z dwu głosek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. w wersyfikacji antycznej: stopa, miara wierszowa złożona z sylaby krótkiej i długiej;

 (1.2) jęz. w języku polskim: stopa złożona z sylaby nieakcentowanej i akcentowanej

 (1.3) liter. wiersz pisany jambem (1.1) lub jambem (1.2)

 (1.4) liter. wiersz o budowie niejambicznej, nawiązujący do tradycji greckiej, o satyrycznej lub żartobliwej treści

Wiktionary

Jamb (gr. ἴαμβος – íambos) w metryce iloczasowej to stopa metryczna złożona z dwóch sylab – krótkiej i długiej, o postaci:

W wierszach polskich odpowiednikiem jest sekwencja dwóch sylab: nieakcentowanej i akcentowanej. W języku polskim bardzo niewiele wyrazów to naturalne jamby (np. "aha), więc stopa ta jest zwykle tworzona jako zestrój z proklityką (np. "do snu) lub dzięki odpowiedniemu łączeniu wyrazów w szyku zdania, jak w pierwszym wersie " Monachomachii" Krasickiego:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jãmp, AS: i ̯ãmp

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jambiczny

Wiktionary


jambalaya

kreolska potrawa z warzyw oraz ryżu


SJP.pl

Jambalaya – potrawa kreolska, składająca się głównie z ryżu, z dodatkiem cebuli, czosnku, papryki i pomidorów.

Jej dokładny skład zależy od pochodzenia przepisu. Występuje w bardzo wielu wersjach.

Jambalaya jest to raczej rodzaj przygotowywania ryżu z dodatkami, niż konkretny przepis, gdyż tradycyjne składniki różnią się w zależności od tego, co było aktualnie dostępne na targu, w gospodarstwie, zostało wyłowione z wody lub też upolowane.

Wikipedia


jambiczny

przymiotnik od: jamb


SJP.pl


jambografia

szydercze, złośliwe utwory poetyckie; jamby


SJP.pl


jamboree

[czytaj: dżembori]
1. międzynarodowe spotkanie muzyków;
2. międzynarodowy zlot skautów


SJP.pl

Jamboree, Jambo – termin odnoszący się do międzynarodowych zlotów skautowych, stosowany od 1920.

Wikipedia


jambos

owoc egzotyczny; jabłko wodne; czapetka wodnista


SJP.pl


jambroży

imię męskie


SJP.pl


jamburg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Kingisepp (nazwa oficjalna do 1922 roku);

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jamburg – dawna nazwa miasta Kingisiepp w Estonii
  • Jamburg – osiedle w Jamalsko-Nienieckim Okręge Autonomicznym w Rosji
    • miejscowość obsługuje port lotniczy Jamburg

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jamburski

Wiktionary


jamburski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Jamburgiem, dotyczący Jamburga (współcz. Kingisepp)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jamburg mrz.

Wiktionary


jambłusznik

niskie drzewo lub krzew z rodziny mirtowatych; drzewo goździkowe, goździkowiec, eugenia, eugenka


SJP.pl


jameczka

zdrobnienie od: jamka


SJP.pl


james

[czytaj: dżejms] obce imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • James – rzeka w stanie Wirginia
  • James – rzeka w stanach Dakota Północna i Dakota Południowa
  • – rzeka w stanie Missouri
  • – rzeka w stanie Teksas
  • Gmina James (ang. James Township) w stanie Arkansas, w hrabstwie Scott
  • Gmina James (ang. James Township) w stanie Iowa, w hrabstwie Pottawattamie
  • Gmina James (ang. James Township) w stanie Michigan, w hrabstwie Saginaw
  • James – gmina w prowincji Ontario, w dystrykcie Timiskaming
  • James – rzeka w prowincji Alberta
  • James – brytyjski zespół muzyczny
  • James – minialbum Phoebe Ryan z 2017 roku
  • „James” – utwór Carly Simon pochodzący z wydanego w 1980 roku albumu Come Upstairs

Wikipedia


jamesonit

[czytaj: dżemsonit] ciemnoszary, metaliczny minerał z grupy siarkosoli; dżemsonit


SJP.pl

Jamesonit – minerał z klasy siarczków.

Wikipedia


jamestown

[czytaj: dżejmstałn]
1. wyspa w USA; Jamestown Island;
2. nazwa wielu miejscowości i gmin w USA:
3. stolica Świętej Heleny, terytorium zależnego od Wielkiej Brytanii;
4. miasto w Australii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Wyspie Świętej Heleny, stolica brytyjskiego terytorium zamorskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jamestown) – stolica historycznej diecezji w Stanach Zjednoczonych
  • Jamestown – miasto w stanie Wirginia, pierwsza stała osada angielskich kolonizatorów w Ameryce Północnej, na terenie dzisiejszego stanu Wirginia
  • Jamestown – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Tuolumne
  • Jamestown – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Boulder
  • Jamestown – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Boone
  • Jamestown – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Cloud
  • Jamestown – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Russell
  • Jamestown – wieś w stanie Luizjana, w parafii Bienville
  • Jamestown – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Moniteau
  • Jamestown – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chautauqua
  • Jamestown – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Guilford
  • Jamestown – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Stutsman

Wikipedia


jamie

[czytaj: dżem] przestarzale: dżem (rodzaj konfitur o galaretowatej konsystencji przyrządzanych przez gotowanie świeżych owoców z dodatkiem cukru i pektyny)


SJP.pl


jamielnik

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jamielnik – osada leśna wsi Wólka Różańska w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Stoczek Łukowski.
  • Jamielnik – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Lidzbark
  • Jamielnik – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Nowe Miasto Lubawskie
  • Jamielnik – stacja kolejowa w Jamielniku, w powiecie nowomiejskim, w województwie warmińsko-mazurskim
  • Jamielnik-Kolonia

Wikipedia


jamieński

dotyczący Jamna, związany z Jamnem (z jeziorem Jamno)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od Jamno

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jãˈmʲjɛ̇̃j̃sʲci, AS: i ̯ãmʹi ̯ė̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jamno

Wiktionary


jamiołkowski

nazwisko


SJP.pl


jamiroquai

Jamiroquai – angielski zespół muzyczny założony w 1992 w Londynie.

Wikipedia


jamistość

cecha materiału, w którym istnieją przerwy między tworzącymi go cząstkami


SJP.pl


jamisty

pokryty jamami, mający kształt jamy, tworzący jamy


SJP.pl


jamka

1. zdrobnienie od: jama;
2. zagłębienie w błonie komórkowej, sięgające do błony pierwotnej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Franciszek Jamka-Koperski – polski oficer
  • Jarosław Jamka – polski ekonomista
  • Stanisław Jamka – polski oficer
  • Rudolf Jamka – polski archeolog
  • Nowa Jamka – wieś w Polsce położona w województwie opolskim
  • Stara Jamka – wieś w Polsce położona w województwie opolskim

Wikipedia


jamkowaty

przypominający jamkę


SJP.pl


jammer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) elektron. urządzenie do zagłuszania sygnałów radiowych GPS, GSM, radarów policyjnych, sygnałów zdalnego sterowania itp.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zagłuszarka, zagłuszacz, bloker

Wiktionary


jamnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kynol. suka rasy jamnik

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jamnica – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Kamionka Wielka
  • Jamnica – część miasta Nowy Sącz, w woj. małopolskim, w powiecie miasto Nowy Sącz, w gminie miasto Nowy Sącz
  • Jamnica – część wsi Trzęsówka, w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Cmolas
  • Jamnica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Grębów
  • Jamnica – chorwacki producent wody mineralnej i napojów gazowanych
  • Jamnica – wieś na Białorusi, w obwodzie mohylewskim, w rejonie mohylewskim, w sielsowiecie Wiendaraż
  • Jamnica – dawna osada na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Dołhinów.
  • Jamnica – wieś w Słowenii, w gminie Prevalje
  • Jamnica – wieś na Ukrainie w rejonie iwanofrankiwskim obwodu iwanofrankiwskiego
    • Jamnica – hromada terytorialna w rejonie iwanofrankiwski obwodzie iwanofrankiwskim
    • Jamnica – stacja kolejowa w miejscowości Jamnica, w rejonie iwanofrankiwskim, w obwodzie iwanofrankiwskim, na Ukrainie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dałem naszej jamnicy kaszy z mięsem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jama ż., jamniczek m.

:: fm. jamnik m.

:: zdrobn. jamniczka ż.

 przym. jamniczy

Wiktionary


jamniczek

zdrobnienie od: jamnik


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zdrobn. od: jamnik

 (1.2) mały jamnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W przedziale siedziała starsza pani z jamniczkiem oraz drzemiący barczysty młodzik w granatowej czapce z daszkiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jamnik mzw., jama ż.

:: fż. jamniczka ż.

 przym. jamnikowaty, jamniczy, jamnikowy

 przysł. jamnikowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jamnik

Wiktionary


jamniczka

samica jamnika


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kynol. suka jamnika

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

 (2.1) D. lp. od: jamniczek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przedziale siedziała starsza pani z jamniczką oraz drzemiący barczysty młodzik w granatowej czapce z daszkiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jamniczek mzw.

:: fm. jamnik mzw.

 przym. jamnikowaty, jamniczy, jamnikowy

 przysł. jamnikowato

Wiktionary


jamniczy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do jamnika

przymiotnik relacyjny

 (2.1) dotyczący jamnika, określający jamnika, używany przy jamniku

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla jamnika, mający cechy jamnika

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) Mamy na trawniku jamnicze nory.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jama ż., jamnica ż., jamniczek m., jamniczka ż., jamnik m.

 przysł. jamnikowato

 przym. jamnikowaty, jamnikowy

Wiktionary


jamnik

pies myśliwski używany do tropienia zwierząt kryjących się w norach, popularny również jako pies pokojowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) kynol. rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach;

 (1.2) kynol. pies rasy jamnik (1.1)

 (1.3) pot. rzecz długa i niska

Wiktionary

Jamnik – jedna z ras psów pochodząca z Niemiec. Niemiecka nazwa jamnika " Dachshund" oznacza w dosłownym tłumaczeniu "borsuczy pies", etymologia nazwy związana jest z jego zbliżoną do borsuków budową oraz wykorzystywaniem tej rasy do polowania na zwierzęta ryjące nory. Podlega próbom pracy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głośno szczekający jamnik bywa nieufny wobec obcych.

 (1.1) W ogóle rasy typu pekińczyk czy ratlerek odeszły w zapomnienie, mamy za to miniatury jamnika (to już obłęd, żeby z czegoś tak małego robić jeszcze ekstrakt), boksera, terriera.

 (1.2) Na wycieraczce załatwił się jamnik naszych sąsiadów.

 (1.2) Jego żona, która również od czasu do czasu w zastępstwie wyprowadzała jamnika, miała dla męża nieskończoną cierpliwość, wpasowała się w jego życie na takiej samej zasadzie, jak towarzyszki marynarzy muszą zaakceptować okresy wielomiesięcznej rozłąki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãmʲɲik, AS: i ̯ãmʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jama ż.

:: fż. jamnica ż., jamniczka ż.

:: zdrobn. jamniczek m.

 przym. jamniczy, jamnikowaty, jamnikowy

 przysł. jamnikowato

Wiktionary


jamnikowato

przysłówek

 (1.1) rzad. tak jak jamnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Blondynka trzymała na kolanach jamnikowato wyglądającego pieska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jamnik mzw., jamniczek mzw., jamniczka ż.

 przym. jamniczy, jamnikowaty, jamnikowy

Wiktionary


jamnikowaty

podobny do jamnika (taksa); taksowaty


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) przypominający jamnika

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kobiecina przyprowadziła małe jamnikowate psisko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jamnik mzw., jamniczek mzw., jamniczka ż.

 przym. jamniczy, jamnikowy

 przysł. jamnikowato

Wiktionary


jamnikowiec

potocznie: długi blok mieszkalny


SJP.pl


jamnikowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) kynol. należący do jamnika

przymiotnik relacyjny

 (2.1) kynol. dotyczący jamnika, określający jamnika, używany przy jamniku

przymiotnik jakościowy

 (3.1) kynol. charakterystyczny dla jamnika, mający cechy jamnika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jamnik mzw., jamniczek mzw., jamniczka ż.

 przym. jamniczy, jamnikowaty

 przysł. jamnikowato

Wiktionary


jamno

jezioro w Polsce


SJP.pl

Jamno – jezioro przybrzeżne na Wybrzeżu Koszalińskim, położone w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Mielno, odcięte mierzeją od Morza Bałtyckiego.

Wikipedia


jamochłon

bezkręgowiec wodny o prymitywnej budowie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. bezkręgowe zwierzę żyjące w wodzie, zbudowane z dwóch warstw komórek, posiadające najprostszy układ pokarmowy - jamę chłonąco-trawiącą

Wiktionary


jamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) elektron. pot. zakłócanie łączności elektronicznej, w szczególności WiFi

Wiktionary


jamowy

przymiotnik od: jama


SJP.pl


jamraj

naziemny ssak z rzędu torbaczy, zamieszkujący Australię, Tasmanię i Nową Gwineę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Peramelemorphia|Ameghino|ref=tak., niewielki torbacz zamieszkujący Australię i Nową Gwineę;

Wiktionary

Jamraj ("Perameles") – rodzaj niewielkich ssaków z podrodziny jamrajów (Peramelinae) w obrębie rodziny jamrajowatych (Peramelidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z wyglądu jamraj przypomina szczura.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãmraj, AS: i ̯ãmrai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jamraje nmos., jamrajowate nmos.

Wiktionary


jamraje

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Peramelemorphia|Ameghino|ref=tak., rząd ssaków z nadrzędu australotorbowych;

 (1.2) syst. zool. nazwa systematyczna|Peramelinae|J.E. Gray|ref=tak., podrodzina ssaków z rodziny jamrajowatych;

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|jamraj.

Wiktionary

Jamraje (Peramelinae) – podrodzina ssaków z rodziny jamrajowatych (Peramelidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uszy jamrajów są sprężyście wyprostowane.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jamraj mzw., jamrajowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. jamrajokształtne

Wiktionary


jamrajokształtne

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Peramelemorphia|Ameghino|ref=tak., rząd ssaków z nadrzędu australotorbowych;

Wiktionary

Jamrajokształtne, jamraje (Peramelemorphia) – rząd ssaków z nadrzędu australotorbowych (Australidelphia) obejmujący niewielkie gatunki o wydłużonym pysku, długim ogonie oraz z drugim palcem stopy zrośniętym z trzecim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Morfologią jamrajokształtne przywodzą na myśl należące do łożyskowców gryzonie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. jamraje

Wiktionary


jamrajowate

o cechach jamrajowatych (rodzina torbaczy)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Peramelidae|J.E. Gray|ref=tak., rodzina torbaczy z rzędu jamrajokształtnych;

Wiktionary

Jamrajowate, borsuki workowate (Peramelidae) – rodzina torbaczy z rzędu jamrajokształtnych (Peramelemorphia). Obejmuje gatunki zwierząt wszystkożernych, zamieszkujących różne środowiska (od pustynnych po wilgotne) Australii i Nowej Gwinei. Formy kopalne znane są od miocenu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Występujące na Nowej Gwinei jamrajowate zamieszkują lasy deszczowe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jamraj mzw., jamraje nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. borsuki workowate

Wiktionary


jamrajowaty

o cechach jamrajowatych (rodzina torbaczy)


SJP.pl


jamrozik

nazwisko


SJP.pl


jamrożek

nazwisko


SJP.pl


jamróz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Jamróz – polski prawnik i politolog
  • Anna Jamróz – polska modelka
  • Bartłomiej Jamróz – polski piłkarz
  • Dorota Jamróz – polska piłkarka
  • Katarzyna Jamróz – polska aktorka i piosenkarka
  • Wincenty Jamróz – polski działacz ruchu ludowego

Wikipedia


jams

1. pnąca roślina zielna z rodziny pochrzynowatych; pochrzyn, ignam;
2. jams chiński - wschodnioazjatycki gatunek rośliny z rodziny pochrzynowatych; pochrzyn chiński, chiński ziemniak


SJP.pl


jamszczyk

dawniej: furman powożący bryczką


SJP.pl


jamthund

rzeczownik, rodzaj męski

 (1.1) kynol. rasa psa z grupy szpiców myśliwskich pochodząca z regionu Jämtland w Szwecji;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãmtxũnt, AS: i ̯ãmtχũnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szwedzki elkhund

Wiktionary


jamuna

rzeka w Indiach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jamuna – bengalska nazwa Brahmaputry
  • Jamuna – rzeka w Indiach
  • Jamuna (Ilam)

Wikipedia


jamusukro

stolica Wybrzeża Kości Słoniowej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Wybrzeża Kości Słoniowej;

Wiktionary

Jamusukro (fr. "Yamoussoukro") – stolica konstytucyjna Wybrzeża Kości Słoniowej (od 1983). W 2014 roku liczyło 310 000 mieszkańców. Burmistrzem miasta jest Kouacou Gnrangbé.

W Jamusukro urodził się pierwszy prezydent Wybrzeża Kości Słoniowej Félix Houphouët-Boigny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjãmuˈsukrɔ, AS: i ̯ãmusukro

Wiktionary


jamusukryjczyk

mieszkaniec Jamusukra (stolicy Wybrzeża Kości Słoniowej)


SJP.pl


jamusukryjka

mieszkanka Jamusukra (stolicy Wybrzeża Kości Słoniowej)


SJP.pl


jamusukryjski

→ Jamusukro


SJP.pl

Patrz:

Jamusukro

jan

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

( Ἰωάννης od hebr. rdzenia ‏יחנ‎ – łaska) – imię męskie pochodzenia biblijnego. Po hebrajsku יוחנן ("Johanan") oznacza „Jahwe jest łaskawy”. Według Ewangelii imię to nosił prorok Jan Chrzciciel oraz apostoł Jan Ewangelista. Zostało ono przejęte najpierw do greki, a potem do łaciny. Rozpowszechniło się we wszystkich krajach chrześcijańskich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan Kowalski to określenie na statystycznego Polaka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jãn, AS: i ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janowa ż., Janówna ż., Janostwo lm m., Jasiowa ż., Janinka ż., Janka ż., Jasia ż., Janów mrz., Janowo mrz., Janówek m., Janówko n., Joasia ż., Joaśka ż., Asia ż., Aśka ż.

:: zdrobn. Janek mos., Janeczek mos., Janko mos., Jaś mos., Jasiek mos., Jasio mos., Jaśko mos.

:: fż. Janina ż., Joanna ż.

 przym. janowski, jański

:: przest. gwara. Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Janek, Janeczek, Janko, Jaś, Jasiek, Jasio, Jaśko

Wiktionary


jana

rzeka w Azji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydrol. rzeka w północnej Rosji, w Jakucji, powstaje na Płaskowyżu Jańskim z połączenia dwóch rzek, uchodzi do Zatoki Jańskiej Morza Łaptiewów;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Jan

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jana – rzeka w północnej Rosji, w Jakucji
  • Jana – wieś w Bułgarii, w obwodzie miejskim Sofii
  • Jana – imię żeńskie (Joanna, Janina)
  • Jana – singel zespołu Killing Joke z albumu Pandemonium

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nury pacyficzne gniazdują w Azji od nizinnego biegu rzeki Jany do Półwyspu Czukockiego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãna, AS: i ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jański

Wiktionary


janas

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Janas (ur. 1944) – polski działacz partyjny i samorządowy, chemik
  • Barbara Gębczak-Janas (ur. 1976) − polska malarka
  • Barbara Janas-Dudek (ur. 1976) − polska poetka i animatorka kultury
  • Patryk Janas (ur. 1989) – polski aktor
  • Paweł Janas (ur. 1953) − polski piłkarz i trener piłkarski
  • Paweł Janas (ur. 1976) – polski malarz
  • Piotr Janas (ur. 1970) − polski malarz
  • Stanisław Janas (ur. 1953) − polski polityk i działacz związkowy
  • Stefan Janas (1876–1920) – polski działacz polityczny, społeczny i kulturalny
  • Wacław Janas (1939–2014) − polski dyplomata i działacz państwowy
  • Wincenty Janas (1891–1919) − polski nauczyciel i działacz narodowy
  • Zbigniew Janas (ur. 1953) − polski polityk i działacz opozycji w PRL

Wikipedia


janasik

nazwisko


SJP.pl


janasz

nazwisko


SJP.pl


janaszek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piotr Janaszek (1947–1998) – polski lekarz i społecznik.
  • Wacław Janaszek (1903–1944) – polski inżynier.
  • Zbigniew Janaszek (1913–1983) – oficer Wojska Polskiego.

Wikipedia


jancarz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Kazimierz Jancarz – polski duchowny katolicki, działacz opozycji w PRL
  • Edward Jancarz – polski żużlowiec

Wikipedia


jancewicz

nazwisko


SJP.pl


jancykryst

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. antychryst, diabeł

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. rel. bezbożnik, niewierzący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk ancykryst

 (1.2) gw. Górny Śląsk ancykryst

Wiktionary


janczak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janczak – polskie nazwisko.
  • Paulina Janczak – polska aktorka teatralno-musicalowa, wokalistka,
  • Krzysztof Aleksander Janczak – polski kompozytor,
  • Jan January Janczak – polski artysta plastyk, malarz i pedagog,
  • Krzysztof Janczak – aktor,
  • Krzysztof Janczak – siatkarz,
  • Krzysztof Aleksander Janczak – kompozytor,
  • Krzysztof Janczak – komendant SG,
  • Julian Janczak – polski historyk, wykładowca Uniwersytetu Wrocławskiego,
  • Julian Janczak – polski historyk, wykładowca Uniwersytetu Łódzkiego,
  • Jerzy Janczak – polski działacz państwowy, samorządowiec,
  • Leon Janczak – polski polityk,

Wikipedia


janczar

żołnierz doborowej piechoty tureckiej, tworzonej z porwanych brańców chrześcijańskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) hist. wojsk. żołnierz dawnej regularnej, doborowej piechoty tureckiej, tworzonej początkowo z młodych chrześcijańskich brańców zmuszonych do przyjęcia islamu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • janczarzy – piechota turecka
  • janczarka – strzelba
  • janczary – dzwoneczki przy końskiej uprzęży
  • Tadeusz Janczar (1926–1997) – polski aktor
  • Krzysztof Janczar (ur. 1950) – polski aktor

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciemny las twoim płaszczem, a janczary strachu • Twój turban z chmur haftują błyskawic potoki.

 (1.1) Najgłówniejszą zaś rzeczą było, że janczarowie domagali się wojny i że nie śmiano opierać się ich woli.

 (1.1) Nie od ciosu pierzastej strzały janczara jęknął tak głucho hetmański syn, lecz zatrząsł się wszystek od polskiej strzały nieomylnej, co serce przeszyła boleścią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. janczarka ż.

 przym. janczarski

Wiktionary


janczarek

dawna strzelba turecka


SJP.pl


janczarka

dawna strzelba turecka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) hist. wojsk. strzelba turecka o długiej lufie i krótkiej zakrzywionej kolbie, często bardzo ozdobna, używana głównie przez osmańskich janczarów, także w XVII-wiecznej Polsce ;

Wiktionary

Janczarka – lekka strzelba turecka z długą lufą, od drugiej połowy XVII wieku będąca na wyposażeniu oddziałów janczarów (stąd nazwa), gdzie zastąpiła poprzednio używane łuki. W Polsce używana w XVII–XVIII wieku, zwłaszcza przez formacje kozackie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Janczarowie (…) służyli pieszo uzbrojeni w strzelby, zwane w Polsce janczarkami, krótkie szable, kordelas i pistolet za pasem.

 (1.1) Z promów zaczęły grzmieć janczarki, którym dragonia huknęła w odpowiedź z bandoletów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. janczar mos.

 przym. janczarski

Wiktionary


janczarki

dzwonki przy uprzęży; janczary


SJP.pl


janczarski

przymiotnik od: janczar


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) hist. wojsk. związany z janczarami, dotyczący janczarów

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do janczara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wbiją znowu ostrogi w boki końskie i skoczą w janczarskie gęstwiny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. janczar mos., janczaryn mos., janczaria ż., janczarstwo n., janczarka ż., janczarycha ż., janczaryczka ż.

Wiktionary


janczary

dzwonki przy uprzęży; janczarki


SJP.pl

Janczary – rodzaj instrumentu muzycznego z grupy idiofonów, w postaci niewielkich dzwoneczków. Klasyczny sposób ich użycia polega na przywiązaniu ich do uprzęży końskiej, skutkiem czego zaprzęg biegnąc wywołuje charakterystyczny dźwięk w rytm końskich kroków.

Wikipedia


janczewice

Janczewice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Lesznowola. Została założona w 1838 r.

Wieś królewska Janczewice położona była w 1580 roku w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wikipedia


janczewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janczewo – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Santok
  • Janczewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Jedwabne
  • Janczewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Wizna
  • Janczewo – gromada w powiecie gorzowskim
  • Janczewo – gromada w powiecie łomżyńskim
  • Janczewo – dawna nazwa wsi Jączewo w woj. mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bielsk.

Wikipedia


janczewski

nazwisko


SJP.pl

Janczewski – polski herb szlachecki z nobilitacji.

Wikipedia


janczuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dmytro Janczuk (ur. 1992) – ukraiński kajakarz
  • Dmytro Janczuk (ur. 2000) – ukraiński siatkarz
  • (Oleksandr) „Ołeś” (Spyrydonowicz) Janczuk, (ur. 1956) – ukraiński reżyser, producent i aktor
  • Pawło (Serhijowicz) Janczuk, (ur. 1986) – ukraiński piłkarz
  • Jańczuk

Wikipedia


janczura

nazwisko


SJP.pl


janczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dawid Janczyk (ur. 1987) – polski piłkarz
  • Neil Janczyk (ur. 1983) – szkocki piłkarz, występujący na pozycji pomocnika
  • Ołeksa Iwanowycz Janczyk (1931-1973) – zakarpacki ukraiński pisarz, poeta
  • Tadeusz Janczyk (ur. 1904) – polski ekonomista
  • Wiesław Janczyk (ur. 1964) – polski polityk, samorządowiec
  • Jańczyk

Wikipedia


janczykowski

nazwisko


SJP.pl


janda

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anton Janda – austriacki piłkarz
  • Jakub Janda – czeski skoczek narciarski
  • Johann Janda – niemiecki rzeźbiarz
  • Krystyna Janda – polska aktorka
  • Paweł Janda – polski sędzia
  • Janda – miejscowość w Afganistanie
  • Janda – część miasta Nowa Sarzyna, w Polsce, w woj. podkarpackim, w pow. leżajskim, w gminie Nowa Sarzyna
  • Bożena Janda-Dębek – polska psycholog
  • František Janda-Suk – czeski lekkoatleta

Wikipedia


janduła

nazwisko


SJP.pl


jane

[czytaj: dżejn] obce imię żeńskie


SJP.pl

Jane – niemiecka grupa rockowa aktywna w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku grająca w stylu kosmicznego rocka. Grupa mające progresywne zapędy, wyraźnie wzorowała się na brzmieniu Pink Floyd. Najmocniejszym punktem grupy była melodyjna gitara Klausa Hessa.

Wikipedia


janecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dariusz Janecki (ur. 1956) – inżynier
  • Janusz Janecki (1937-2008) – architekt krajobrazu
  • Marian Janecki (ur. 1963) – samorządowiec
  • Stanisław Janecki (ur. 1955) – dziennikarz
  • Władysław Janecki (ur. 1934) – polityk

Wikipedia


janeczek

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Jan

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janeczek – polskie nazwisko
  • osoby noszące nazwisko Janeczek:
    • Longin Janeczek − podpułkownik Wojska Polskiego, piłkarz i trener piłkarski
    • Jerzy Janeczek − polski aktor teatralny i filmowy
    • Bartosz Janeczek − polski siatkarz
    • Paweł Janeczek − porucznik Biura Ochrony Rządu, zginął w Smoleńsku w 2010
    • Zbigniew Janeczek − polski grafik, wydawca
    • Janusz Janeczek − polski geolog-mineralog
    • Andrzej Janeczek − polski piłkarz
    • Stanisław Janeczek − polski farmaceuta, polityk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan Janeczek nie dotarł do pracy.

 (1.1) Powiedz Janeczkowi, żeby naniósł węgla.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jan m., Jaś m., Jasiek m., Janko m., Jaśko m., Janek mos.

 przym. Janeczkowy, Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaś, Jasiek, Jaśko

Wiktionary


janeczka

zdrobnienie od: Janina (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Janina

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Janeczek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widziałam takiego storczyka u pani Janeczki w Żywcu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jan mos., Janina ż.

 przym. Janowy, Janeczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Janka, Janinka

Wiktionary


janeczkowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Janeczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś sprzedał Janeczkową piszczałkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janeczek mos., Janeczka ż.

Wiktionary


janek

zdrobnienie od: Jan (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Jan

forma rzeczownika.

 (2.1) D. lm. od: Janka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śliczne córki nauczyciela śpiewały do wtóru ojcowskim skrzypkom. Starszej, Pelagii, przelotnej sympatii (bo czołową adresatką „tęsknot” gimnazjalistów była panna Olimpia Drwęska, o iście olimpijskiej urodzie), wpisał 19-letni Janek w imionnik dwa wiersze „Bądź silną i mężną”, „Bądź Polką”.

 (1.1) Intryga Janka miała opłakane skutki.

 (1.1) Panie Janku, proszę naprawić faks! Znów zaciął się papier.

 (1.1) Jankowi się nie przelewa; oszczędza prawie na wszystkim i za każdym razem kontroluje swoje wydatki.

 (1.1) Anka z Jankiem kompromitowali się przy swoich znajomych.

 (1.1) Jankowi nieźle się powodzi, ostatnio kupił nową willę z basenem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãnɛk, AS: i ̯ãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janostwo mos., janusz mos., Janusz mos., Jan, Jaś, Jasiek, Janko, Janeczek

 przym. Jankowy, Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaś, Jasiek, Janeczek

Wiktionary


janerka

nazwisko


SJP.pl


janez

słoweńskie imię męskie


SJP.pl


jang

w chińskiej filozofii: męski, pozytywny pierwiastek w przyrodzie, łączący się i współdziałający ze swym przeciwieństwem - jin; yang


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jang – miasto
  • Jang – gaun wikas samiti
  • Jang – część atolu Maloelap
  • Jang Bahadur Rana – nepalski polityk
  • Jang Dae-il – południowokoreański piłkarz
  • Jang Dong-gun – południowokoreański aktor
  • Jang Gyeong-mu – południowokoreański zapaśnik
  • Jang Hye-suk – południowokoreańska siatkarka
  • Jang Hyun-soo – południowokoreański piłkarz
  • Jang Hyun-sung – południowokoreański aktor
  • Jang Hyung-seok – południowokoreański piłkarz
  • Jang I-hyeon – południowokoreański zapaśnik

Wikipedia


jangcy

rzeka w Chinach, najdłuższa w Azji; Niebieska Rzeka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. najdłuższa rzeka Chin i Azji;

Wiktionary

Ja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy Szanghaj leży nad Jangcy?

Wiktionary


jangczuanozaur

rodzaj dinozaura z rodziny sinraptorów


SJP.pl

Ja

Wikipedia


jangryst

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) reg. pozn. agrest

Wiktionary


jangtsekiang

dawniej: Jangcy (rzeka w Chinach)


SJP.pl


janiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Janiak − polski prawnik
  • Arkadiusz Janiak − polski lekkoatleta, sprinter
  • Claude Janiak − szwajcarski polityk, poseł
  • Edward Janiak − rzymskokatolicki biskup
  • Jan Aleksander Janiak - polski działacz społeczny, poseł
  • Kamila Janiak − polska poetka i wokalistka
  • Karolina Malinowska-Janiak − polska modelka i aktorka
  • Kazimierz Janiak − polski polityk, nauczyciel akademicki, poseł na Sejm
  • Kazimierz Janiak − polski lekkoatleta płotkarz
  • Marek Janiak − polski architekt, nauczyciel akademicki, artysta multimedialny
  • Marek Krzysztof Janiak − polski radiobiolog
  • Olivier Janiak (właśc. Piotr Michał Janiak) − polski dziennikarz, prezenter telewizyjny, konferansjer, model

Wikipedia


janice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janice – dzielnica Gorzowa Wielkopolskiego
  • RON Podmiejska (RON Janice) – Radiowy Ośrodek Nadawczy Janice
  • Janice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Lubomierz
  • Janice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Daszyna
  • Janice – wieś na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Rymawska Sobota
  • Janica

Wikipedia


janicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Janicki – ujednoznacznienie
  • Andrzej Janicki – ujednoznacznienie
  • Czesław Janicki (1926–2012) – polityk, minister w rządzie Tadeusza Mazowieckiego
  • Jagna Janicka (ur. 1959) – polska kostiumograf i scenografka
  • Jarosław Janicki – ujednoznacznienie
  • Jerzy Janicki (1928–2007) – pisarz, reżyser i scenarzysta
  • Kazimierz Janicki – ujednoznacznienie
  • Klemens Janicki (1516–1543) − poeta okresu odrodzenia
  • Konstanty Janicki (1876–1932) − zoolog, parazytolog, cytolog
  • Lesław i Wacław Janiccy (1944-) - polscy aktorzy teatralni i filmowi
  • Maciej Janicki – ujednoznacznienie
  • Mateusz Janicki (ur. 1983) – aktor

Wikipedia


janiczar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zob. janczar.

Wiktionary


janiczek

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pot. światełko robaczka świętojańskiego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Arkadiusz Janiczek (* 1974, Opole), polski aktor teatralny i -filmowy
  • Roman Wiktor Janiczek (1949, Bytom – 2008), polski naukowiec, profesor
  • Stanisław Janiczek (1921–2010) – polski chemik.

Wikipedia


janie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|jać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jać ndk.

Wiktionary


janiec

nazwisko


SJP.pl


janik

nazwisko


SJP.pl

Janik – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Kunów. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


janikowianin

mieszkaniec Janikowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


janikowianka

mieszkanka Janikowa (miasta w Polsce)


SJP.pl


janikowo

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Janikowo (niem. "Amsee") – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim. W latach 1975–1998 administracyjnie należało do województwa bydgoskiego. Siedziba gminy Janikowo.

Leży na pograniczu trzech polskich regionów etniczno-kulturowych: Kujaw, Wielkopolski oraz Pałuk.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjä̃ɲiˈkɔvɔ, AS: i ̯ä̃ńikovo

Wiktionary


janikowski

przymiotnik od: Janikowo, Janików


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Janikowski – polski lekarz, profesor chirurgii
  • Damian Janikowski – polski zapaśnik
  • Henryk Janikowski – polski piłkarz
  • Jan Janikowski – polski kompozytor i pianista
  • Jarosław Janikowski – polski aktor i tancerz
  • Jerzy Janikowski – polski szpadzista
  • Leopold Janikowski – polski etnograf
  • Mieczysław Janikowski – polski malarz
  • Ryszard Janikowski – polski kaskader
  • Ryszard Janikowski – polski ekonomista
  • Sebastian Janikowski – polski footbolista
  • Teofil Mikołaj Aleksander Janikowski – polski kupiec

Wikipedia


janikulski

przymiotnik

 (1.1) związany z rzymskim wzgórzem Janikulum

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wieść o bliskim niebezpieczeństwie, Nazariusz wyprowadził wszystkich ukrytym przejściem do furtki ogrodowej, a następnie do opuszczonych kamieniołomów, odległych o kilkaset kroków od bramy Janikulskiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janikulum n.

Wiktionary


janikulum

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. wzgórze w obrębie Rzymu, na prawym brzegu Tybru, jako znajdujące się poza starożytnymi murami nie jest zaliczane do historycznych siedmiu wzgórz;

Wiktionary

Janikulum (wł. "Gianicolo", łac. "Ianiculum") – wzgórze w obrębie Rzymu, stolicy Włoch, na prawym brzegu Tybru. Na jego szczycie stoi pomnik Giuseppe Garibaldiego. Mimo że jest jednym z najwyższych w granicach dzisiejszego Rzymu, nie jest zaliczany do historycznych siedmiu wzgórz; leży bowiem na zachód od Tybru i poza murami starożytnego miasta.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. janikulski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Janikuł

Wiktionary


janikuł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) daw. geogr. zob. Janikulum.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klasztor św. Onufrego leży za Tybrem, na Janikule nad bramą San Spirito, stary, zbudowany był w XV wieku uwsp..

 (1.1) Porsena w pierwszym szturmie odparty, przedsięwzięcie siłą dobycia miasta, na oblężenie odmieniwszy, obsadził żołnierzem Janikuł, całe zaś wojsko nad Tybrem rozciągnął.

Wiktionary


janina

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

 (1.2) astr. krater na powierzchni Wenus;

Wiktionary

– żeńska forma imienia Jan zapożyczona z języka czeskiego. W średniowieczu używano w Polsce także formy Janna, Jana.

Janina imieniny obchodzi 12 czerwca, 24 czerwca, także 29 sierpnia.

Wedle danych rejestru PESEL imię Janina (jako pierwsze) według stanu na 22 stycznia 2025 w Polsce nosi 207 669 kobiet. Było wówczas na 33. miejscu pod względem popularności.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozmawiałyśmy z Janiną o nowej zastawie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jä̃ˈɲĩna, AS: i ̯ä̃ńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janka ż., Janeczka ż., Janinka ż.

:: fm. Jan mos.

 przym. Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Janka, Janeczka, Janinka

Wiktionary


janinka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Janina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłem Janince pierścionek z cyrkonią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jan mos., Janina ż., Janka ż.

 przym. Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Janina, Janka, Janeczka

Wiktionary


janiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Janki lub z nią związany


SJP.pl


janinów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Brzeziny
  • Janinów – osada leśna w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Brzeziny
  • Janinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Bielawy
  • Janinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rokiciny
  • Janinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki
  • Janinów – wieś w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Rudniki
  • Janinów – zniesiona część wsi Mąkoszyn w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Wierzbinek
  • Janinów – stacja kolejowa w Młynach, w województwie opolskim

Wikipedia


janion

nazwisko


SJP.pl


janisz

nazwisko


SJP.pl


janiszek

nazwisko


SJP.pl


janiszew

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. miejscowość w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janiszew – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Strzelce
  • Janiszew – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Zakrzew
  • Janiszew – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Brudzew

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od kilku lat mieszkam w Janiszewie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jä̃ˈɲiʃɛf, AS: i ̯ä̃ńišef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. janiszewiak m.

 przym. janiszewski

Wiktionary


janiszewice

wieś w Polsce


SJP.pl

Janiszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Janiszewice, po jej zniesieniu w gromadzie Zduńska Wola, będąc początkowo tymczasową jej siedzibą. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


janiszewo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janiszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Chrostkowo
  • Janiszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec
  • Janiszewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Pelplin
  • Janiszewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Sorkwity
  • Janiszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Poniec
  • Janiszewo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Poniec
  • Janiszewo – nieistniejąca obecnie osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów

Wikipedia


janiszewski

nazwisko


SJP.pl

Janiszewski (forma żeńska Janiszewska, liczba mnoga Janiszewscy) – polskie nazwisko. Nosi je około 15 059 osób. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka na terenie Warszawy.

Na początku lat 90.XX wieku w Polsce nosiło je 15 267 osób.

Wikipedia


janiszki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie, w okręgu szawelskim.

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janiszki − wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Kamienny Łuh
  • Janiszki – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim, w sielsowiecie Wiszniew
  • Janiszki – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Bildziugi
  • Janiszki (okręg szawelski)
  • Janiszki (okręg uciański)
  • Janiszki (okręg wileński)
  • Janiszki – dawny zaścianek w okręgu wileńskim, w rejonie ignalińskim, w gminie Twerecz
  • Janiszki – dawny zaścianek w okręgu wileńskim, w rejonie święciańskim
  • Janiszki – dawna gmina wiejska na Kowieńszczyźnie
  • Janiszki – dawna gmina wiejska na wileńszczyźnie
  • Janiszki – stacja kolejowa w miejscowości Janiszki, w rejonie janiskim, w okręgu szawelskim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. janiski

Wiktionary


janisław

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Janisław – imię męskie, będące neologizmem utworzonym poprzez dodanie do imienia Jan typowej dla imion słowiańskich końcówki "-sław".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jä̃ˈɲiswaf, AS: i ̯ä̃ńisu̯af

Wiktionary


janisławice

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janisławice – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Głuchów
  • Janisławice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Sośnie
  • Janisławice – gromada

Wikipedia


janisławicki

przymiotnik od: Janisławice


SJP.pl


janisławostwo

Janisław z małżonką; Janisławowie


SJP.pl


janisławowie

Janisław z małżonką; Janisławostwo


SJP.pl


janisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Janisława lub z nim związany


SJP.pl


janiuk

nazwisko


SJP.pl


janka

zdrobnienie od: Janina (imię żeńskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Janina

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: Janek

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janka – serial telewizyjny dla dzieci oraz jego wersja filmowa
  • Janka – forma zdrobniała od imienia żeńskiego Janina
  • Janka – rzeka w Polsce, prawy dopływ Wierzycy
  • Janka – rzeka na Białorusi, prawy dopływ Dzisny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na głowie Janki było mnóstwo rzeczy: biegała na wykłady, pracowała i opiekowała się chorą sąsiadką.

 (1.1) Janka wiedziała, do czego to wszystko zmierza, więc zbyt do serca nie brała drwin Meli ani pedantycznych informacji reżysera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãŋka, AS: i ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janinka ż., Jasiek mos., Jan mos., Janina ż., Janostwo mos. lm.

 przym. Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Janina

Wiktionary


janke

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bogna Janke – polska dziennikarka i przedsiębiorca
  • Friedrich Janke – niemiecki lekkoatleta
  • Gustav Janke – niemiecki kolarz torowy
  • Igor Janke – polski dziennikarz, publicysta i komentator polityczny
  • Janusz Janke – polski urzędnik i dyplomata
  • Rudolf Janke – niemiecki budowniczy organów
  • Stanisław Janke – polski poeta, prozaik, tłumacz, krytyk literacki, publicysta

Wikipedia


jankes

lekceważąco lub żartobliwie: obywatel USA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. albo żart. Amerykanin

 (1.2) hist. mieszkaniec północnej części Stanów Zjednoczonych;

Wiktionary

Jankes ( Yankee) – posiadające wiele znaczeń określenie Amerykanina. Czasami ma ono zabarwienie negatywne i głównie odnosi się do osób z północnej części Stanów Zjednoczonych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Polacy współpracowali z jankesami nie tylko w Iraku.

 (1.2) Przystępując do walki z jankesami, Południe nie mogło liczyć na nasze wsparcie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jankes mos.

:: fż. jankeska ż.

 przym. jankeski

 przysł. jankesko

Wiktionary


jankesi

lekceważąco lub żartobliwie: obywatel USA


SJP.pl


jankeska

lekceważąco lub żartobliwie: obywatelka USA


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pogard. albo żart. Amerykanka (obywatelka USA)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na granicy przesłuchiwała mnie ruda jankeska z sandwichem w dłoni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jankes mos., Jankeska ż.

:: fm. jankes mos.

 przym. jankeski

 przysł. jankesko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Amerykanka

Wiktionary


jankeski

1. przymiotnik do: jankes
2. przymiotnik od: Jankes


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jankesami, dotyczący jankesów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Któregoś dnia wojska jankeskie będą musiały opuścić Irak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jankeska ż., jankes mos., Jankes mos., Jankeska ż.

 przysł. jankesko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amerykański

Wiktionary


jankesko

przysłówek

 (1.1) na sposób jankeski, po jankesku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jankes mos., Jankes mos., jankeska ż., Jankeska ż.

 przym. jankeski

Wiktionary


jankiel

nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.

Wiktionary

Ja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed Jankielem tłumili dawne swe urazy, / Gerwazy groźny ręką, językiem Protazy.

Wiktionary


jankielowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jankiela lub z nim związany


SJP.pl


jankiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eugeniusz Jankiewicz – doktor praw, sędzia grodzki w Samborze
  • Irena Jankiewicz – polska nauczycielka, posłanka
  • Jakub Jankiewicz – polski aktor dziecięcy i dubbingowy
  • Jan Jankiewicz – dwukrotny wicemistrz świata w kolarstwie szosowym
  • Jerzy Jankiewicz – polski pilot
  • Karol Jankiewicz – polski aktor dubbingowy, teatralny oraz telewizyjny
  • Leszek Jankiewicz – profesor i specjalista w dziedzinie fizjologii roślin ogrodniczych
  • Marian Jankiewicz – polski pilot
  • Paweł Jankiewicz – polski polityk, prawnik i działacz związkowy
  • Ryszard Jankiewicz – lekarz, specjalista chirurgii ogólnej
  • Wiktor Jankiewicz – polski prawnik

Wikipedia


janko

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m., zdrobnienie od Jan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bohaterem Sienkiewiczowskiej noweli jest chorowity chłopiec Janko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jan m., Jaś m., Jasiek m., Janeczek m., Jaśko m., Janek mos., Jasio mos., Janusz mos.

 przym. Jankowy, Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaś, Jasiek, Jaśko, Janeczek

Wiktionary


jankowiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agnieszka Jankowiak-Maik (ur. 1984) – polska historyczka, edukatorka i redaktorka serwisów historycznych
  • Barbara Jankowiak – polska psycholożka
  • Błażej Jankowiak (ur. 1988) – polski reżyser, operator, producent i montażysta
  • Janusz Jankowiak (ur. 1957) – polski ekonomista i publicysta
  • Józef Jankowiak (1904–1984) – polski lekarz, balneolog
  • Lidia Kupczyńska-Jankowiak (ur. 1949) – polska artystka zajmująca się ceramiką oraz wzornictwem
  • Ludwik Jankowiak (1912–1991) – polski ekonomista
  • Mirosław Jankowiak (ur. 1979) – polski językoznawca i kulturoznawca
  • Pelagia Jankowiak-Ziętek (1888–1985) – uczestniczka strajku dzieci wrzesińskich
  • Przemysław Jankowiak (ur. 1988) – polski producent muzyczny, kompozytor, grafik, inżynier dźwięku i wydawca
  • Roman Jankowiak (ur. 1936) – polski inżynier budowlany, specjalizujący się w konstrukcjach metalowych i żelbetowych
  • Sandra Jankowiak (ur. 1996) – polska żeglarka

Wikipedia


jankowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu wsi lub ich części w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jankowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Oława
  • Jankowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Łasin
  • Jankowice – kolonia w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Siedliszcze
  • Jankowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Jeżów
  • Jankowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krośniewice
  • Jankowice – osada w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krośniewice
  • Jankowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
  • Jankowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Ładzice
  • Jankowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Babice
  • Jankowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koszyce
  • Jankowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Nowe Miasto nad Pilicą
  • Jankowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mieszkańcy Jankowic już oddali głosy.

 (1.1) Bogusz przenocował w Jankowicach u swojej chrzestnej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jankowiczanin mos., jankowiczanka ż.

 przym. jankowicki

Wiktionary


jankowicki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Jankowic, związany z Jankowicami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zapłaciłam za prąd i gaz na jankowickiej poczcie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jankowice lm nm., jankowiczanin mos., jankowiczanka ż.

Wiktionary


jankowicz

nazwisko


SJP.pl


jankowie

zdrobnienie od: Jan (imię męskie)


SJP.pl


jankowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jankowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Pakość
  • Jankowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Lipno
  • Jankowo – część wsi Dębogóra w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
  • Jankowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Czerwonka
  • Jankowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Rychliki
  • Jankowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn
  • Jankowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Świątki
  • Jankowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Wielbark
  • Jankowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Pobiedziska
  • Jankowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Wągrowiec
  • Jankowo – część miasta Drawsko Pomorskie w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie
  • Jankowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie

Wikipedia


jankowski

nazwisko, np. Henryk Jankowski (1936-2010), polski ksiądz katolicki, prałat


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Jankowski (1943–2024) – polski lekarz, pediatra
  • Agata Jankowska (ur. 1975) – polska pływaczka
  • Agnieszka Jankowska – polska leśniczka
  • Agnieszka Jankowska-Marzec – polska historyczka sztuki
  • Aldona Jankowska (ur. 1964) – polska aktorka i stand-uperka
  • Aleksander Jankowski (1920–1994) – polski wojskowy
  • Aleksander Jankowski (ur. 1994) – polski samorządowiec
  • Aleksandra Jankowska (ur. 1974) – polska polityczka, urzędniczka i menedżerka
  • Alojzy Jankowski (1891–1941) – polski nauczyciel i działacz społeczny
  • Andrzej Jankowski (ur. 1967) – polski piłkarz
  • Anna Jankowska-Kłapkowska (1925–2004) – polska ekonomistka
  • Anna Jankowska (ur. 1987) – polska wioślarka

Wikipedia


jankowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Janka lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Janka

Wiktionary

Jankowy – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kępińskim, w gminie Baranów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ktoś sprzedał Jankowe skrzypki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janko mos., Janek mos.

 przym. Janowy

Wiktionary


janocha

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Janocha – polski wojskowy
  • Alina Janocha – doktor habilitowana w dziedzinie nauk rolniczych
  • Andrzej Janocha – kapucyn, rzeźbiarz, malarz, kaznodzieja
  • Anna Janocha – polska aktorka
  • Henryk Janocha – polski archeolog
  • Michał Janocha – polski duchowny rzymskokatolicki
  • Michał Janocha – polski kompozytor, dyrygent i pedagog
  • Ryszard Janocha – polski prawnik
  • Stanisław Janocha – polski wojskowy
  • Witold Janocha – polski duchowny
  • Janochy

Wikipedia


janomamski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) etn. związany z Janomamami, dotyczący Janomamów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janomamowie lm m.

Wiktionary


janopawlizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) iron. bliska kultowi postawa bezkrytycznego uwielbienia postaci Jana Pawła II

Wiktionary

Powiązane:

 czas. odjaniepawlać ndk.

Wiktionary


janosik

potocznie:
a) szlachetny zbójnik;
b) człowiek wierzący w szlachetność ludzi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Juraj Jánošík – zbójnik słowacki
  • Janosik (1921) – czechosłowacki film niemy
  • Jánošík (1935) – czechosłowacki film biograficzny
  • Janosik (1963) – dwuczęściowy film czechosłowacki; reżyseria: Paľo Bielik, Jánošík: František Kuchta.
  • Janosik (1973) – polski serial telewizyjny; reżyseria: Jerzy Passendorfer, Janosik: Marek Perepeczko
  • Janosik (1974) – polski film fabularny; reżyseria: Jerzy Passendorfer, Janosik: Marek Perepeczko
  • Janosik. Prawdziwa historia (Jánošík. Pravdivá história) (2009) – polsko-czesko-słowacki film fabularny; reżyseria: Kasia Adamik i Agnieszka Holland, Janosik: Václav Jiráček
  • Janosik. Prawdziwa historia (Jánošík. Pravdivá história) (2011) – polsko-czesko-słowacki serial telewizyjny; reżyseria: Kasia Adamik i Agnieszka Holland, Janosik: Vaclav Jiracek
  • Janosik (2013) – polsko-słowacki serial animowany dla dzieci
  • SY Janosik – polski jacht regatowo-turystyczny, zaginiony w 1975 r.
  • Janosik – program do elektronicznego przekazu dokumentów do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
  • Medal Janosika – medal nadawany partyzantom z okresu II wojny światowej za udział w walkach o wyzwolenie Czechosłowacji

Wikipedia


janosikowe

wpłata środków pieniężnych do budżetu państwa dokonywana przez jednostki samorządu terytorialnego, których dochody podatkowe przekroczyły limity wyznaczone przez odpowiednią ustawę


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) publ. obowiązkowa wpłata do budżetu państwa, uiszczana przez najbogatsze samorządy na rzecz pozostałych;

Wiktionary

Janosikowe (nazwa nieformalna) − wpłata do budżetu państwa dokonywana na podstawie uchylonej ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego () przez jednostki samorządu terytorialnego, których dochody z podatków przekraczają wskaźniki określone w tej ustawie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 2011 r. powstał komitet inicjatywy ustawodawczej, który zaproponował zmianę zasady naliczania janosikowego, czyli nowelizację ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjãnɔɕiˈkɔvɛ, AS: i ̯ãnośikove

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. janosik mos., Janosik mos.

 przym. janosikowy, Janosikowy

 przysł. janosikowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podatek janosikowy

Wiktionary


janosikowy

1. → janosik;
2. podatek janosikowy - danina wypłacana biedniejszym ośrodkom przez bogatsze ośrodki; janosikowe


SJP.pl


janostwo

Jan z małżonką; Janowie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) Jan wraz z żoną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Władek już jest, Halinka też. Czekamy jeszcze tylko na Janostwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jan m., Janina ż., Janek m., Janka ż.

 przym. Janowy

Wiktionary


janosz

1. imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl


janoszek

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Janoszek – polski działacz społeczny
  • Natalia Janoszek – polska uczestniczka telewizyjnych programów rozrywkowych
  • Janosik
  • Janoszka
  • Janoszyce

Wikipedia


janoszka

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janoszka (potok) - potok we wsi Kamesznica, dopływ Soły w Beskidzie Śląskim
  • Janoszka (Beskid Mały) - szczyt w Beskidzie Małym
  • Janoszka (Pasmo Jałowieckie) - szczyt w Paśmie Jałowieckim (w Beskidzie Makowskim, lub Żywieckim, w zależności od regionalizacji)

Wikipedia


janota

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Eduard Janota (1952, Opava – 2011)
  • Eugeniusz Janota
  • Jolanta Janota
  • Michał Janota (* 1990, Gubin)
  • Władysław Roman Janota Bzowski
  • Zygmunt Janota
  • Juliusz Janotha
  • Natalia Janotha
  • Stefan Janotta

Wikipedia


janowczanin

mieszkaniec Janowca (wsi w Polsce)


SJP.pl


janowczanka

mieszkanka Janowca (wsi w Polsce)


SJP.pl


janowiak

nazwisko


SJP.pl


janowianin

mieszkaniec miejscowości: Janowo, Janów, Janów Lubelski, Janów Podlaski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec miejscowości: Janowo, Janów, Janów Lubelski lub Janów Podlaski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janowo n., Janów m.

:: fż. janowianka ż.

 przym. janowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. janowiak

Wiktionary


janowianka

mieszkanka miejscowości: Janowo, Janów, Janów Lubelski, Janów Podlaski


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka miejscowości: Janowo, Janów, Janów Lubelski lub Janów Podlaski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janowo n., Janów m.

:: fm. janowianin m.

 przym. janowski

Wiktionary


janowice

wieś w województwie śląskim, w powiecie bielskim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Ruja
  • Janowice – część wsi Jeszkowice w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Czernica
  • Janowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
  • Janowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubanie
  • Janowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Janowiec
  • Janowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. świdnickim, w gminie Mełgiew
  • Janowice – przysiółek wsi Lutol w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Lubsko
  • Janowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Piątek
  • Janowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Nieborów
  • Janowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Pabianice
  • Janowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
  • Janowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Słaboszów

Wikipedia


janowicki

przymiotnik od: Janowice Wielkie


SJP.pl


janowicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alaksiej Janowicz – białoruski agronom, komunistyczny działacz partyjny i polityk
  • Jacek Janowicz – polski artysta kabaretowy, dziennikarz, literat, kompozytor
  • Jan Janowicz – lekarz
  • Jerzy Janowicz – polski tenisista
  • Sokrat Janowicz – polski pisarz narodowości białoruskiej

Wikipedia


janowiczanin

mieszkaniec Janowic (wsi w Polsce)


SJP.pl


janowiczanka

mieszkanka Janowic (wsi w Polsce)


SJP.pl


janowie

imię męskie


SJP.pl


janowiec

1. niski krzew z rodziny motylkowatych;
2. włókno używane do wyrobu tkanin, sieci, worków, itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Genista|L.|ref=tak., rodzaj roślin o żółtych kwiatach, z rodziny bobowatych;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • janowiec – rodzaj roślin z rodziny bobowatych
  • Janowiec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Bardo
  • Janowiec (Janowiec nad Wisłą) – wieś gminna w woj. lubelskim, w pow. puławskim, siedziba gminy Janowiec
  • Janowiec – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Babimost
  • Janowiec – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Małomice
  • Janowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Biała
  • Janowiec – wieś w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Radomyśl Wielki
  • Janowiec – osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Czarne
  • Janowiec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bisztynek
  • Janowiec – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Bobolice
  • Janowiec – gmina w woj. lubelskim, w pow. puławskim
  • Janowiec – gromada w powiecie puławskim

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) janowczyk

Wiktionary


janowiecki

przymiotnik od: Janowiec, Janowiec Kościelny, Janowiec Wielkopolski


SJP.pl


janowo

1. nazwa wielu miejscowości w Polsce;
2. osiedle Bydgoszczy;
3. dzielnica Rumi;
4. wieś na Białorusi


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janowo – część miasta Bydgoszcz
  • Janowo – część miasta Rumia
  • Janowo – wieś w pow. strzelińskim, w gminie Wiązów
  • Janowo – wieś w pow. aleksandrowskim, w gminie Waganiec
  • Janowo – wieś w pow. brodnickim, w gminie Świedziebnia
  • Janowo – wieś w pow. bydgoskim, w gminie Dąbrowa Chełmińska
  • Janowo – część wsi Nowy Dwór w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
  • Janowo – wieś w pow. grudziądzkim, w gminie Radzyń Chełmiński
  • Janowo – wieś w pow. lipnowskim, w gminie Kikół
  • Janowo – część wsi Padniewo w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno
  • Janowo – osada w pow. nakielskim, w gminie Mrocza
  • Janowo – wieś w pow. nakielskim, w gminie Nakło nad Notecią

Wikipedia


janowski

przymiotnik od: Janowo, Janów, Janów Lubelski, Janów Podlaski


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) od Janowo

 (1.2) od Janów

 (1.3) od Janów Lubelski

 (1.4) od Janów Podlaski

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Janowski (ur. 1866, zm. 1944) – polski podróżnik i krajoznawca, współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego
  • Andrzej Janowski (ur. 1935, zm. 2020) – polski pedagog, profesor nauk humanistycznych
  • Dawid Janowski (ur. 1868, zm. 1927) – polski szachista
  • Gabriel Janowski (ur. 1947) – polski polityk ludowy, poseł na Sejm RP
  • Henryk Janowski (ur. 1951) – polski bokser
  • Jan Janowski (ur. 1928, zm. 1998) – polski inżynier metalurg, rektor AGH, poseł na Sejm RP, wiceprezes Rady Ministrów, minister-kierownik Urzędu Postępu Technicznego i Wdrożeń w rządzie Tadeusza Mazow...
  • Janusz Janowski (ur. 1965) – polski malarz, doktor nauk humanistycznych
  • Jarosław Janowski (ur. 1943, zm. 2016) – polski konstruktor lotniczy
  • Jarosław Janowski (ur. 1967) – polski wioślarz
  • Józef Kajetan Janowski (ur. 1832, zm. 1914) – polski architekt, sekretarz stanu Rządu Narodowego w powstaniu styczniowym
  • Jurij Janowski (ur. 1902, zm. 1954) – ukraiński poeta i prozaik
  • Ludwik Janowski (ur. 1878, zm. 1921) – historyk kultury i oświaty

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Janów mrz., Jan mos., janowianin mos., janowianka ż.

 przym. Janowy

Wiktionary


janowy

taki jak u Jana, charakterystyczny dla Jana


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. należący do Jana

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przypuszcza się, że rozdział ten pochodzi od kogoś z kręgu Janowego, ponieważ szereg elementów wskazuje na łączność z całą Ewangelią.

 (1.1) Przed Janową chałupą rosną stare lipy.

 (1.1) Sąsiadował z Maciejową zagrodą z jednej strony i z Janowym polem z drugiej.

 (1.1) Janowi synowie wyrośli na dorodnych mężczyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janostwo mos., Janeczka ż., Jan mos., Janek mos., Janeczek mos., Janko mos., Jaś mos., Jasiek mos., Jasio mos., Jaśko mos., Janina ż., Janinka ż., Janka ż., Jasia ż., Joanna ż., Joasia, Joaśka ż., Asia ż., Aśka ż., Janów mrz., Janowo mrz.

 przym. Jankowy, Jasiowy, Jaśkowy, janowski

Wiktionary


janoś

nazwisko


SJP.pl


jans

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jans – gmina
  • Beat Jans – szwajcarski polityk
  • Edward Jans – kanadyjski strzelec
  • Laurent Jans – luksemburski piłkarz
  • Paul Jans – niderlandzki piłkarz
  • Petrus Josephus Jans – niderlandzki biskup
  • Geertgen tot Sint Jans
  • Sint-Jans

Wikipedia


jansen

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Cornelius Jansen – teolog, twórca jansenizmu, biskup Ypres
  • Dan Jansen – amerykański łyżwiarz szybki
  • Floor Jansen – holenderska wokalistka
  • Janine Jansen – holenderska skrzypaczka
  • Marcell Jansen – niemiecki piłkarz
  • Mark Jansen – holenderski muzyk
  • Monique Jansen – holenderska dyskobolka
  • Ronald Jansen – holenderski hokeista na trawie
  • Rose Jansen – holenderska wioślarka
  • Theo Jansen – holenderski naukowiec i artysta
  • Torsten Jansen – niemiecki piłkarz ręczny
  • Wim Jansen – holenderski piłkarz oraz trener piłkarski

Wikipedia


jansenista

zwolennik jansenizmu


SJP.pl


jansenistka

→ jansenista


SJP.pl

Patrz:

jansenista

jansenistyczny

dotyczący jansenizmu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) filoz. związany z jansenizmem albo jansenistą, dotyczący jansenizmu albo jansenistów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jansenizm mrz., jansenista mos., jansenistka ż.

Wiktionary


jansenizm

potępiany przez papieży reformatorski prąd filozoficzny w katolicyzmie francuskim (XVII-XVIII wiek)


SJP.pl

Jansenizm – ruch teologiczno-duchowy zapoczątkowany przez biskupa Ypres, Corneliusa Jansena (1585–1638), którego dzieło "Augustinus" stało się podstawą tej nauki. Rozwój jansenizmu przypadł na przełom XVII i XVIII wieku. Zyskał on znaczne uznanie we Francji i w Niderlandach stając się przyczyną kryzysu Kościoła katolickiego w tych państwach.

Wikipedia


janson

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • David Janson – aktor brytyjski
  • Horst Janson – niemiecki aktor
  • Lacy Janson – amerykańska tyczkarka
  • Robert Janson – polski muzyk, lider zespołu Varius Manx
  • La Chapelle-Janson – miejscowość i gmina we Francji
  • Jansson
  • Jansen

Wikipedia


jansson

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bengt Jansson – szwedzki żużlowiec
  • Börje Jansson – szwedzki szachista
  • Eugène Jansson – szwedzki malarz
  • Henrik Jansson – szwedzki snowboardzista
  • Jan Jansson – szwedzki piłkarz
  • Lars Jansson – fiński pisarz i rysownik
  • Lars Jansson – szwedzki żużlowiec
  • Pontus Jansson – szwedzki piłkarz
  • Tommy Jansson – szwedzki żużlowiec
  • Tove Jansson – fińska pisarka szwedzkojęzyczna, malarka
  • Ulrik Jansson – szwedzki piłkarz
  • Viktor Jansson – fiński rzeźbiarz

Wikipedia


jantar

kopalna żywica drzew iglastych z trzeciorzędu; bursztyn, sukcynit


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) książk. bursztyn

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jantar – dawna nazwa bursztynu
  • Jantar – wieś w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Stegna
  • Jantar-Leśniczówka – osada w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Stegna
  • Jantar – gromada
  • Jantar – wąskotorowy przystanek osobowy w Jantarze, w gminie Stegna
  • Jantar – rodzina polskich szybowców
  • Jantar – najstarszy pływający statek pasażerski w Polsce
  • Jantar – katamaran pasażerski typu KP-2 Kołobrzeskiej Żeglugi Pasażerskiej
  • „Jantar” – dawny tygodnik dla młodzieży, wydawany w Szczecinie
  • Jantar – stadion piłkarski w Rosji, w Moskwie
  • Centrum Handlowe Jantar w Słupsku
  • Anna Jantar – piosenkarka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szedł do rozkopujących ławice piaskowe i brodzących wśród mielizn, żeby na bryłę bladego jantaru natrafić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãntar, AS: i ̯ãntar

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jantarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bursztyn

Wiktionary


jantarowy

przymiotnik od: jantar


SJP.pl


jantek

gwarowe zdrobnienie od: Antoni (imię męskie)


SJP.pl


jantosia

zdrobnienie od: Antonina; Jantośka


SJP.pl


jantośka

zdrobnienie od: Antonina; Jantosia


SJP.pl


jantuś

zdrobnienie od: Antoni (imię męskie)


SJP.pl


januar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. styczeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jãˈnuwar, AS: i ̯ãnuu̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. January m.

Wiktionary


januaria

imię żeńskie


SJP.pl

Januaria – żeński odpowiednik imienia January. Istnieją dwie święte o tym imieniu.

Januaria imieniny obchodzi: 2 marca i 17 lipca.

Wikipedia


januariusz

imię męskie


SJP.pl

Januariusz – męskie imię pochodzenia łacińskiego, oboczna forma imienia January.

Januariusz imieniny obchodzi 19 stycznia i 19 września.

Wikipedia


januarostwo

January z małżonką; Januarowie


SJP.pl


januarowie

January z małżonką; Januarostwo


SJP.pl


january

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

January – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od imienia boga Janusa, jednak pierwotnie oznaczało chłopca, który urodził się w styczniu (po łacinie "mensis Ianuarius").

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjãnuˈwarɨ, AS: i ̯ãnuu̯ary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. januar mrz.

Wiktionary


januchowski

nazwisko


SJP.pl


januchta

nazwisko


SJP.pl

Januchta – przysiółek wsi Kuźnica w województwie mazowieckim w powiecie przysuskim w gminie Przysucha.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Ruskim Brodzie.

Wikipedia


janukiewicz

nazwisko


SJP.pl


janukowicz

nazwisko


SJP.pl


janukowycz

nazwisko


SJP.pl


janus

bóstwo rzymskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mit. staroitalski bóg o dwóch twarzach;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) astr. jeden z księżyców Saturna;

Wiktionary

Janus – jedno z najważniejszych bóstw staroitalskich czczone w starożytnym Rzymie. Był bogiem wszelkich początków, a także opiekunem drzwi, bram, przejść i mostów, patronem umów i układów sojuszniczych.

Od niego pochodzi łacińska nazwa miesiąca stycznia ("Ianuarius"). W późniejszych przedstawieniach alegorycznych (renesans, barok) uosabiał zimę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy modłach i ofiarach Westę wymieniano zawsze na ostatnim miejscu, a Janusa zawsze na pierwszym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãnus, AS: i ̯ãnus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janusz m.

 przym. Janusowy, janusowy, Januszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) Saturn X

Wiktionary


janusowy

dwuznaczny; dwulicowy; zagadkowy


SJP.pl


janusz

Janusz; pogardliwie:
1. osoba o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polakom, np. duży brzuch, częste narzekanie, zamiłowanie do alkoholu;
2. osoba niekompetentna w danej dziedzinie; laik, dyletant, amator;
3. osoba zawistna, przesądnie skąpa; burak, cebulak, cebularz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) slang. pejor. o osobie niekompetentnej, nieznającej się na rzeczy

 (1.2) slang. pejor. o stereotypowym Polaku;

Wiktionary

– imię męskie utworzone na gruncie języka polskiego od imienia Jan; pierwotnie była to forma zdrobniała, ale od bardzo dawna występuje jako samodzielne imię, być może nawet od XII wieku (najstarsze zapisy pochodzą z lat 1145 i 1178). Regionalnie do dziś tworzy się od imienia "Jan" zdrobnienie "Janusz".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten koleś to niezły janusz, odkurzaczem chciał posprzątać rozlaną wodę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjãnuʃ, AS: i ̯ãnuš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. januszostwo n., Janusz mos., Jan mos., Janek mos., Jaś mos.

:: zdrobn. Januszek mos.

 przym. januszowy, Januszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. dyletant, laik, profan

Wiktionary


januszczyk

nazwisko


SJP.pl


januszek

zdrobnienie od: Janusz (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od: Janusz

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Januszek – polski lutnik
  • Zbigniew Januszek – polski urzędnik państwowy, ekonomista

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Januszek tłukł matkę ile wlezie.

 (1.1) Inka założyła Januszkowi dwie różne skarpety.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janusz mos., janusz mos.

 przym. Januszowy

Wiktionary


januszeria

januszostwo; pogardliwie:
1. sposób bycia charakterystyczny dla osoby o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polakom;
2. ogół ludzi zachowujących się w sposób charakterystyczny dla osoby o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polakom


SJP.pl


januszerka

potocznie: prymitywne, nieprofesjonalne zachowania lub tandetne rozwiązania; cwaniactwo, bylejakość


SJP.pl


januszewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Januszewicz – prof. dr hab. med., polski internista, specjalista w zakresie hipertensjologii, kierownik Kliniki Nadciśnienia Tętniczego Instytutu Kardiologii w Warszawie
  • Augustyn Januszewicz (1930-2011) – biskup katolicki
  • Jarosław Januszewicz (ur. 1973) – muzyk, kompozytor, aktor, autor muzyki do filmów i spektakli teatralnych
  • Jerzy Januszewicz (1934–1992) – polski aktor teatralny i filmowy
  • Paweł Januszewicz (ur. 1952) – prof. dr hab. med., polski pediatra, wieloletni dyrektor Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie
  • Włodzimierz Januszewicz (ur. 1927) – prof. dr hab. med., polski internista, wieloletni kierownik Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych i Nadciśnienia Tętniczego Akademii Medycznej w Warszawie

Wikipedia


januszewo

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Januszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Chełmża
  • Januszewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Naruszewo
  • Januszewo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Susz
  • Januszewo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Biskupiec
  • Januszewo – część wsi Kuźnica Zbąska, w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Rakoniewice
  • Januszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Kościan
  • Januszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska
  • Januszewo – obecnie część agromiasteczka Królewszczyzna w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Królewszczyzna
  • Januszewo – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Kniahinin
  • Januszewo
  • Januszewo – miejscowość w Rosji w obwodzie lipieckim
  • Januszew

Wikipedia


januszewski

nazwisko


SJP.pl


januszex

potocznie: firma działająca nieprofesjonalnie, oferująca tanie, niskiej jakości usługi i źle traktująca pracowników


SJP.pl


januszkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adolf Januszkiewicz (1803-1857) – polski poeta
  • Aleksander Januszkiewicz (1872-1955) – polski lekarz
  • Eustachy Januszkiewicz (1805-1874) – polski pisarz
  • Marcin Januszkiewicz (1987–) – polski aktor
  • Nikołaj Januszkiewicz (1868-1918) – rosyjski generał

Wikipedia


januszko

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Januszko
  • Leonard Januszko
  • Maciej Januszko
  • Natalia Januszko
  • Tadeusz Januszko

Wikipedia


januszkowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Januszkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Długołęka
  • Januszkowice – wieś w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Zdzieszowice
  • Januszkowice – wieś w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Brzostek
  • Januszkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Tuczępy
  • Januszkowice – gromada w powiecie kozielskim
  • Januszkowice – gromada w powiecie oleśnickim

Wikipedia


januszkowo

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Januszkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Nowa Wieś Wielka
  • Januszkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Żnin
  • Januszkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo
  • Januszkowo – gromada
  • Januszkowo – dawna osada w obwodzie grodzieńskim, w rejonie smorgońskim, w sielsowiecie Soły.

Wikipedia


januszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Januszka lub z nim związany


SJP.pl


januszostwo

januszeria; pogardliwie:
1. sposób bycia charakterystyczny dla osoby o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polakom;
2. ogół ludzi zachowujących się w sposób charakterystyczny dla osoby o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polakom


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) Janusz z żoną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janusz mos./ż.

Wiktionary


januszowaty

pogardliwie: mający stereotypowe, negatywne cechy przypisywane Polakom; januszowy, januszowski


SJP.pl


januszować

pogardliwie: zachowywać się jak osoba o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polakom


SJP.pl


januszowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Januszowice – przysiółek wsi Wojanów położony w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim w gminie Mysłakowice
  • Januszowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Słomniki
  • Januszowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zielonki
  • Januszowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Gnojno
  • Januszowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Działoszyce

Wikipedia


januszowie

Janusz z małżonką; Januszostwo


SJP.pl


januszowski

pogardliwie: mający stereotypowe, negatywne cechy przypisywane Polakom; januszowy, januszowaty


SJP.pl


januszowy

pogardliwie: mający stereotypowe, negatywne cechy przypisywane Polakom; januszowaty, januszowski


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Janusza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Januszowym polu latoś zboże obrodziło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Janusz m., Januszek m., janusz mos., Janus mos./mrz.

Wiktionary


janów

1. wieś w Polsce;
2. miasto na Litwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Litwie

 (1.2) geogr. miasto w Białorusi, w obwodzie brzeskim

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janów – miasto w pow. częstochowskim, w gminie Janów 
  • Janów – część miasta Katowice
  • Janów – część miasta Konin
  • Janów – część miasta Łódź
  • Janów Miejski-Ćmok – część miasta Mysłowice
  • Janów – wieś w pow. chełmskim, w gminie Chełm
  • Janów – zniesiona osada leśna w pow. chełmskim, w gminie Chełm
  • Janów – wieś w pow. lubelskim, w gminie Garbów 
  • Janów – wieś w pow. puławskim, w gminie Puławy 
  • Janów – wieś w pow. bełchatowskim, w gminie Bełchatów
  • Janów – część wsi Wola Wiązowa w pow. bełchatowskim, w gminie Rusiec 
  • Janów – wieś w pow. bełchatowskim, w gminie Zelów 

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Jan mos., janowianin m., janowianka ż.

 przym. janowski, Janowy

Wiktionary


janówek

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Janówek (dawn. Góry) – część miasta Łódź
  • Janówek – część miasta Modliborzyce
  • Janówek – część miasta Warszawa, w dzielnicy Ursynów
  • Janówek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Jeżów Sudecki
  • Janówek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Jordanów Śląski
  • Janówek – część wsi Urszulin w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Nowodwór
  • Janówek – wieś w woj. lubelskim, w pow. świdnickim, w gminie Mełgiew
  • Janówek – wieś w woj. lubelskim, w pow. świdnickim, w gminie Piaski
  • Janówek – osada wsi Zabiełłów w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Drużbice
  • Janówek – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Piątek
  • Janówek – kolonia w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Nieborów
  • Janówek – część wsi Karolina w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Goszczanów

Wikipedia


jao

lud zamieszkujący południowe Chiny i północne Indochiny; Miao; Meosi


SJP.pl


jap.

skrót od: japoński (czytany jako cały, odmienny wyraz)


SJP.pl


japa

potocznie: twarz, usta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Poznań. dziura

 (1.2) gw-pl|Poznań. jama ustna

 (1.3) wulg. twarz, gęba, facjata, morda, pysk, buzia

wykrzyknik

 (2.1) grub. zamknij się!, stul pysk!

Wiktionary


japandi

[czytaj: dżapandi] styl wnętrzarski łączący minimalizm japoński z przytulnością skandynawskiego designu


SJP.pl


japienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|japić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. japić

Wiktionary


japiszon

pogardliwie o yuppim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. osoba młoda, zwykle z dużego miasta, nastawiona na karierę, pieniądze i wizerunek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) yuppie

Wiktionary


japiszonka

→ japiszon


SJP.pl

Patrz:

japiszon

japić

czasownik

 (1.1) reg. pozn. dziurawić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. japienie n.

Wiktionary


japok

ssak z rodziny dydelfowatych, zaliczany do torbaczy; płetwonóg workowaty, dydelf wodny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. nazwa systematyczna|Chironectes minimus|Zimmermann|ref=tak., amerykański torbacz o ziemno-wodnym trybie życia;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Palce tylnych kończyn japoków są połączone błoną pławną.

Wiktionary


japoneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: Japonka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japonia ż., Japończyk m., Japoniec m., japoniec m., Japonka ż., japonka ż., japoński m., japonistyka ż., japonista m., japonistka ż., japonizm m., japonizacja ż., japonizowanie n.

 czas. japonizować

 przym. japoński, japonistyczny, japonizacyjny

 przysł. po japońsku

Wiktionary


japonia

państwo w Azji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Wiktionary

Japonia (jap. 日本 Nihon lub Nippon; właśc. 日本国 "Nippon-koku" lub "Nihon-koku", czyli "Państwo Japońskie") – państwo wyspiarskie położone na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km, ze stolicą w Tokio.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Walutą Japonii jest jen.

 (1.1) Od dziecka chciałem jechać do Japonii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈpɔ̃ɲja, AS: i ̯apõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japończyk m., Japoniec m., japoniec m., Japonka ż., japonka ż., japonistyka ż., japonista m., japonistka ż., japonizm m., japońskość ż., japońszczyzna ż., japoński m., japonizacja ż., japonizowanie n., Japoneczka ż.

 czas. japonizować ndk.

 przym. japoński, japonistyczny

 przysł. po japońsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kraj Kwitnącej Wiśni, Kraj Wschodzącego Słońca, Nippon; śląski Japůńijo

Wiktionary


japoniec

lekceważąco: Japończyk; Japoniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. lekcew. obraź. Japończyk

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) pot. mot. samochód osobowy japońskiej produkcji

 (2.2) pot. icht. nazwa systematyczna|Carassius gibelio|ref=tak., karaś srebrzysty

 (2.3) pot. kulin. rodzaj ciasta z makiem i jabłkami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te japońce to jednak mają nasrane pod kopułą!

 (2.2) W czasie tarła samice japońców wykorzystują samce innych ryb karpiowatych, by te polewały swoim nasieniem ich ikrę.

 (2.3) Japoniec to niedrogie ciasto, które dzięki wykorzystaniu jabłek ma wilgotną i delikatną konsystencję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈpɔ̃ɲɛt͡s, AS: i ̯apõńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japoniec m., Japonia ż., Japończyk m., japończyk m., Japonka ż., japonka ż., Japoneczka ż., japonizm m., japoński m., japońszczyzna ż., japonistyka ż., japonista m., japonistka ż., japonizacja ż., japonizowanie n.

 czas. japonizować

 przym. japoński, japonistyczny, japonizacyjny

 przysł. po japońsku

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) japończyk

 (2.2) japończyk

 (2.3) makowiec japoński

Wiktionary


japonista

specjalista w dziedzinie japonistyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) nauk. osoba zajmująca się naukowo językiem japońskim oraz kulturą i literaturą Japonii

 (1.2) nauczyciel języka japońskiego

 (1.3) pot. student lub absolwent japonistyki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japonia ż., japonistyka ż.

:: fż. japonistka ż.

 czas. japonizować ndk.

 przym. japoński, japonistyczny

 przysł. po japońsku

Wiktionary


japonistka

specjalistka w dziedzinie japonistyki


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) forma żeńska od: japonista

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjapɔ̃ˈɲistka, AS: i ̯apõńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. japonistyka ż., Japonia ż., Japończyk m., japończyk m., Japoniec m., japoniec m., Japonka ż., Japoneczka ż., japonka ż., japonizm m., japoński m., japonizacja ż., japonizowanie n.

:: fm. japonista m.

 czas. japonizować

 przym. japonistyczny, japoński, japonizacyjny

 przysł. po japońsku

Wiktionary


japonistyczny

→ japonistyka


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z japonistyką, dotyczący japonistyki

Wiktionary

Patrz:

japonistyka

Przykłady

 (1.1) Zapraszamy na Drugi Ogólnopolski Kongres Japonistyczny do Katowic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. japonistyka ż., japonista m., japonistka ż., japonizacja ż., japoński mrz., japonizm mrz., Japoneczka ż., Japonia ż., Japoniec mos., Japonka ż., Japończyk mos., japoniec mos./mzw.

 przym. japoński

Wiktionary


japonistyka

studia nad językiem i literaturą japońską; filologia japońska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) eduk. nauka o kulturze, sztuce i języku ludów zamieszkujących Japonię;

 (1.2) pot. wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w zakresie japonistyki (1.1)

Wiktionary

Japonistyka, inaczej japonologia – w szerokim rozumieniu ogół dziedzin naukowych humanistycznych i społeczno-ekonomicznych, mających za obiekt badań to, co wiąże się z Japonią: język japoński, kulturę, historię, systemy religijne i filozoficzne, literaturę, a także gospodarkę, politykę, społeczeństwo japońskie itd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pisarka studiowała w Krakowie japonistykę.

 (1.2) Poznali się na wydziale japonistyki w Rzymie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. japonista m., japonistka ż., Japonia ż., japoński mrz., japonizm mrz., Japoneczka ż., Japoniec mos., Japonka ż., Japończyk mos., japoniec mos./mzw.

 przym. japonistyczny, japoński

Wiktionary


japonizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) narzucanie lub przyswajanie kultury japońskiej i języka japońskiego

 (1.2) nadawanie czemuś japońskiego charakteru lub właściwości

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japonia ż., japonizm m., Japoneczka ż., japoński mrz., Japoniec mos., Japonka ż., Japończyk mos., japoniec mos./mzw.

 przym. japonistyczny, japoński

Wiktionary


japonizm

1. w językoznawstwie: wyraz lub jego forma fonetyczna przejęte z języka japońskiego bądź na tym języku wzorowane; zapożyczenie japońskie;
2. element typowy dla Japonii, zwłaszcza dla sztuki japońskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa zapożyczona z języka japońskiego;

 (1.2) szt. stylistyczne nawiązanie do sztuki japońskiej, wpływy i inspiracje

Wiktionary

Japonizmy – wyrazy bądź zwroty zapożyczone z języka japońskiego, ewentualnie wzorowane na tym języku.

Japonizmy to określenia związane z kulturą japońską. W języku polskim wyrazami zapożyczonymi i niemającymi polskiego odpowiednika są m.in.: aikido, bonsai, dżudo, dżudżitsu, harakiri, ikebana, karaoke, karate, origami, sake, seppuku, siogun, sumo, torii i wiele innych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jaˈpɔ̃ɲism̥, AS: i ̯apõńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japonia ż., Japończyk mos., Japonka ż., japonistyka ż., japonista mos., japonistka ż., japońszczyzna ż., japońskość ż., japonologia ż., Japoniec mos., japoniec mos., japonka ż., japonki nmos., japoński mrz., japonizowanie n., Japoneczka ż., japonizacja ż.

 przym. japoński, japonistyczny

Wiktionary


japonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|japonizować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japonia ż., Japończyk mos., japończyk mrz., Japoniec mos., japoniec mos./mzw., Japonka ż., japonka ż., Japoneczka ż., japonistyka ż., japonista mos., japonistka ż., japonizm mrz., japoński mrz., japonizacja ż.

 czas. japonizować ndk.

 przym. japoński, japonistyczny

Wiktionary


japonizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zjaponizować)

 (1.1) kult. promować lub narzucać kulturę japońską

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. japoniec mzw./mos., Japończyk mos., Japonka ż., Japoniec mos., Japonia ż., Japoneczka ż.

Wiktionary


japonka

1. ręczny dwukołowy wózek do przewozu ciekłego betonu, piasku itp.;
2. (zwykle w liczbie mnogiej) sandałek noszony na bosą stopę, zwykle plastikowy lub gumowy, trzymający się na dwóch paskach przechodzących między paluchem a sąsiednim palcem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. klapek z paskiem pomiędzy dużym palcem a palcem obok;

 (1.2) bud. dwukołowy wózek ręczny z przechylną skrzynią służący do przewożenia betonu, piasku itp.

 (1.3) kulin. ciasto z makiem, bitą śmietaną i jabłkami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Latem najchętniej chadzam w japonkach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈpɔ̃nka, AS: i ̯apõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japonia ż., Japończyk m., Japoniec m., japoniec m., Japonka ż., japonistyka ż., japonista m., japonistka ż., japonizm m., japońskość ż., japońszczyzna ż., japoński m., japonizacja ż., japonizowanie n., Japoneczka ż.

 czas. japonizować

 przym. japoński, japonistyczny

 przysł. po japońsku

Wiktionary


japonki

1. ręczny dwukołowy wózek do przewozu ciekłego betonu, piasku itp.;
2. (zwykle w liczbie mnogiej) sandałek noszony na bosą stopę, zwykle plastikowy lub gumowy, trzymający się na dwóch paskach przechodzących między paluchem a sąsiednim palcem


SJP.pl

Japonki – rodzaj obuwia, lekkie sandały lub klapki przytrzymywane na stopie dwoma elastycznymi paskami łączącymi się z przodu i wspólnie mocowanymi do podeszwy obuwia pomiędzy paluchem a palcem drugim. Ich końce są przytwierdzone do tylnej części podeszwy w ten sposób, że paski tworzą kształt litery „Y”.

Wikipedia


japonolog

specjalista w zakresie japonologii


SJP.pl


japonologia

studia nad językiem i literaturą japońską


SJP.pl


japończyk

potocznie: pojazd produkcji japońskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mot. środ. samochód produkcji japońskiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod maską auta znajduje się nowoczesna – jak na „japończyka” przystało – szesnastozaworowa jednostka benzynowa o pojemności 1800 ccm.

 (1.1) Nasz mechanik nie ma dobrego zdania o japończykach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japończyk mos., japoniec mzw./mos.

Wiktionary


japoński

związany z Japonią


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący lub odnoszący się do Japonii lub Japończyków

 (1.2) odnoszący się do języka japońskiego (2.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język używany w Japonii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Japońskie samochody mają kierownicę po prawej lub po lewej stronie.

 (2.1) Znam zaledwie kilka słów po japońsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈpɔ̃j̃sʲci, AS: i ̯apõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japonia ż., Japończyk m., Japoniec m., japoniec m., japończyk m., Japonka ż., japonka ż., japonizm m., japonistyka ż., japonista m., japonistka ż., japonizacja ż., japonizowanie n., Japoneczka ż., japońskość ż., japońszczyzna ż.

 czas. japonizować

 przym. japonistyczny, japonizacyjny

 przysł. po japońsku

Wiktionary


japońskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) posługujący się językiem japońskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem japońskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku japońskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈpɔ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: i ̯apõĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. japońskojęzyczność ż.

Wiktionary


japońskość

zespół cech charakterystycznych dla Japonii


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) rzad. cecha tego, co japońskie; japoński charakter czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O japońskości parku zadecydował dobór drzew i krzewów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japonia ż., japonizm mrz., japoński mrz., japonka ż.

 przym. japoński

 przysł. po japońsku

Wiktionary


japońszczyzna

to, co jest japońskie, pochodzi z Japonii lub naśladuje wzory japońskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) kult. kultura japońska, język japoński; ogół tego, co japońskie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Japonia ż., japonizm m., japoniec mos./mzw.

 czas. japonizować ndk.

 przym. japoński

 przysł. po japońsku

Wiktionary


japs

młody, pnący się w górę, przedstawiciel wolnego zawodu; yuppie; yuppi; yumpie


SJP.pl


japydowie

starożytny lud iliryjski, podbity przez Rzymian w 128 r. p.n.e.


SJP.pl


japygowie

grupa ludów zamieszkujących w starożytności południowo-wschodnią Italię


SJP.pl


jaquemart

[czytaj: żakeMAR] jacquemart;
1. mechanizm zegarowy w postaci figury ludzkiej wybijającej godziny;
2. zabawka dziecięca w postaci dwóch figurek ludzkich uderzających na zmianę, najczęściej młotkiem, w znajdujące się między nimi kowadło


SJP.pl


jar

dolina, wąwóz, parów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geogr. wydłużona dolina o wąskim dnie i stromych zboczach, powstała najczęściej w wyniku erozyjnego działania wody, rzadziej poprzez aktywność osuwisk;

 (1.2) daw. wiosna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jar – forma ukształtowania terenu w postaci wydłużonego zagłębienia o wąskim dnie i stromych zboczach
  • JAR – Joint Aviation Requirements – europejskie przepisy lotnicze
  • JAR – format pliku archiwum przechowującego biblioteki w języku Java
  • JAR – format kompresji danych oraz program do kompresji i dekompresji tego typu plików
  • Jar – polska grupa muzyczna
  • Jar – osiedle w Udmurcji, ośrodek administracyjny rejonu jarskiego
  • Jar – osiedle w obwodzie swierdłowskim, w rejonie talickim
  • Jar – wieś w Udmurcji, w rejonie jarskim
  • Jar – wieś w obwodzie tiumeńskim, w rejonie jałutorowskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Płynący potok utworzył głęboki jar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jar, AS: i ̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kanion

Wiktionary


jara

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara więzienna teściowa

forma przymiotnika.

 (2.1) zob. jary.

forma czasownika.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: jarać

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jara – jezioro
  • Jara – miejscowość
  • Jara – miejscowość (plaats) w strefie Jara/Seroe Alejandro, w regionie Savaneta, w kraju autonomicznym Aruba
  • Jara/Seroe Alejandro – strefa (zone) w regionie Savaneta, w kraju autonomicznym Aruba
  • Jara – miejscowość
  • Jara – miejscowość
  • La Jara – jednostka osadnicza
  • Albino Jara – paragwajski polityk
  • Audra Plepytė-Jara – litewska dyplomatka
  • Franco Jara – argentyński piłkarz
  • Gonzalo Jara – chilijski piłkarz
  • Krzysztof Magallanes Jara – meksykański teolog

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjara, AS: i ̯ara

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara więzienna jarecka

Wiktionary


jaracz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaracz – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Rogoźno
  • Jaracz – część wsi Śmiłowo w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Kaczory
  • Barbara Jaracz (ur. 1977) – polska szachistka
  • Jacek Jaracz (ur. 1966) – polski sumita
  • Jan Jaracz (ur. 1954) – polski lekarz, psychiatra
  • Paweł Jaracz (ur. 1975) – polski szachista
  • Stefan Jaracz (1883–1945) – polski aktor
  • Theodore Jaracz (1925–2010) – amerykański działacz religijny, członek Ciała Kierowniczego Świadków Jehowy

Wikipedia


jaraczek

nazwisko


SJP.pl


jaraczewianin

mieszkaniec Jaraczewa (miasta w Polsce)


SJP.pl


jaraczewianka

mieszkanka Jaraczewa (miasta w Polsce)


SJP.pl


jaraczewo

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. osada w Polsce


SJP.pl

Jaraczewo – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie jarocińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jaraczewo.

Wikipedia


jaraczewski

przymiotnik od: Jaraczewo


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Jaraczewski − polski wojskowy
  • Andrzej Jaraczewski − polski marynarz
  • Edmund Jaraczewski − polski esperantysta, działacz społeczny
  • Krzysztof Jaraczewski − polski architekt
  • Leon Jaraczewski − polski lekkoatleta

Wikipedia


jaranga

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) etn. tradycyjne mieszkanie Czukczów i innych ludów koczowniczych północno-wschodniej Syberii, namiot w kształcie ściętego stożka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Podróżując po Czukotce, najdalszych peryferiach Rosji, odwiedziłem mieszkającego w jarandze podeszłego wiekiem pasterza reniferów.

Wiktionary


jaranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|jarać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈrãɲɛ, AS: i ̯arãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jarać

 przym. najarany

Wiktionary


jaranowski

nazwisko


SJP.pl


jarać

potocznie:
1. palić papierosa;
2. jarać się - palić się


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany

 (1.1) pot. palić, kopcić (papierosy)

 (1.2) pot. podniecać, podobać się bardzo

czasownik zwrotny niedokonany jarać się

 (2.1) pot. palić się

 (2.2) pot. ekscytować się

 (2.3) pot. śmiać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On od dawna jara szlugi?

 (1.2) Ta muza mnie jara.

 (2.3) Z czego się jarasz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjarat͡ɕ, AS: i ̯arać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zajarać dk., zjarać dk., jarzyć ndk.

 przym. jary, najarany

 rzecz. jaranie n.

Wiktionary


jarczak

nazwisko


SJP.pl


jarczewski

nazwisko


SJP.pl


jarczowski

przymiotnik od: Jarczów


SJP.pl


jarczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Helena Jarczyk (ur. 1936), polska polityk
  • Henryk Jarczyk (1889–1949), uczestnik powstań śląskich i powstania wielkopolskiego, komisarz plebiscytowy, lekarz
  • Jan Jarczyk (1947–2014), polski muzyk jazzowy, pianista i kompozytor
  • Maximilian Michael Jarczyk (1906–1988), polski dyrygent
  • Robert Jarczyk (ur. 1958), niemiecki aktor telewizyjny
  • Robert Jarczyk (1886–1951), uczestnik powstań śląskich, poseł na Sejm RP (1930–1935), brat Henryka
  • Sławomir Jarczyk (ur. 1980), polski piłkarz

Wikipedia


jarczysko

rzadko: ściernisko po zbożu sianym na wiosnę


SJP.pl


jarczyński

nazwisko


SJP.pl

Jarczyński (forma żeńska Jarczyńska; liczba mnoga Jarczyńscy) – polskie nazwisko. Nosi je około 1396 osób. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka na terenie Warszawy i Poznania. Jarczyńscy należą do herbownych używających herbu Poraj.

Wikipedia


jarczów

wieś w Polsce


SJP.pl

Jarczów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Jarczów, na obszarze Równiny Bełskiej.

Jarczów uzyskał lokację miejską w 1755 roku, zdegradowany w 1867 roku.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jarczów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wikipedia


jard

anglosaska jednostka długości, równa trzem stopom, czyli 0,9144 m; yard


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) brytyjska i amerykańska miara długości, równa trzem stopom lub 36 calom, albo 0,9144 metra

Wiktionary

Jard (yd) (Yard) – anglosaska jednostka długości. Jednostka podstawowa angielskiego i amerykańskiego układu miar. Jest on równy trzem stopom lub 36 calom, jego długość w jednostkach SI różni się w zależności od układu. Najpowszechniej używanym jardem jest jard międzynarodowy, mierzący dokładnie 0,9144 metra.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jardowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) yard

Wiktionary


jardang

pustynna forma ukształtowania powierzchni Ziemi, zwykle w formie stromego wzniesienia


SJP.pl

Jardang – forma ukształtowania powierzchni Ziemi występująca na pustynnych obszarach na całym świecie; ostry grzbiet oddzielający bruzdy korazyjne. Główną rolę w jego tworzeniu odgrywają procesy korazji i deflacji.

Wikipedia


jardowy

→ jard


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jardem, wyrażony w jardach

Wiktionary

Patrz:

jard

Powiązane:

 rzecz. jard mrz.

Wiktionary


jarecka

w slangu: matka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gwara więzienna matka

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Agata Jarecka (ur. 1965) – wiolonczelistka i pedagog
  • Gustawa Jarecka (1908-1943) – powieściopisarka
  • Krystyna Broll-Jarecka (ur. 1927) – poetka, radiowiec

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jaˈrɛt͡ska, AS: i ̯arecka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara więzienna jara

Wiktionary


jarecki

w slangu: ojciec


SJP.pl

Ja

Wikipedia


jareczek

zdrobnienie od: Jarosław (imię męskie)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Jarosław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Książki pana Jareczka leżą na regale.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jarosław m., Jarek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaruś, Jarek

Wiktionary


jarek

1. zboże jare
2. młoda owca; jarlica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od jar (wąska dolina)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na jednem miejscu wśród gęstwiny, kiedy się tak wleczemy niby ścieżyną, ale fałszywą, przyszliśmy nad wąski jarek, w środku którego rzeczka płynęła, […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jar m.

Wiktionary


jarema

1. imię męskie;
2. nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Jarema – (‏יִרְמְיָהוּ‎ Yirməyāhū) – imię męskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od słów hebrajskich "Jirme-jahu" oznaczających „Jahwe, podnieś z upadku”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako przyjacielską prowokację ofiarował mi wówczas Jarema w Bagdadzie piękną kasetę z farbami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈrɛ̃ma, AS: i ̯arẽma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeremiada ż.

Wiktionary


jaremcze

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. ukraińskie miasto na prawach rejonu, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad rzeką Prut;

Wiktionary

Jaremcze (ukr. Яремче) – miasto na Ukrainie, na prawach rejonu, w obwodzie iwanofrankiwskim, nad rzeką Prut, 66 km od Iwano-Frankiwska, 525 m n.p.m., 8044 mieszkańców (2020), dla porównania spis powszechny w 2001 zanotował ich 7543.

Miasto jest obecnie głównym ukraińskim ośrodkiem wypoczynkowo-sportowym Karpat Wschodnich. W Jaremczu swoją siedzibę mają władze Karpackiego Parku Narodowego. Miasto partnerskie Namysłowa.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jaremczański, jaremecki

Wiktionary


jaremek

nazwisko


SJP.pl


jaremostwo

Jarema z małżonką; Jaremowie


SJP.pl


jaremowie

Jarema z małżonką; Jaremostwo


SJP.pl


jaremowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jeremiego lub z nim związany


SJP.pl


jaren

stolica Nauru


SJP.pl

Jaren – centrum administracyjne norweskiej gminy Gran w okręgu Innlandet. Wraz z Brandbu tworzy obszar miejski liczący 4323 mieszkańców.

W miejscowości jest stacja kolejowa Jaren.

Wikipedia


jarenka

mieszkanka Jarenu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Yarenu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈrɛ̃nka, AS: i ̯arẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Yaren mrz.

:: fm. jareńczyk mos.

 przym. jareński

Wiktionary


jareńczyk

mieszkaniec Jarenu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Yarenu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈrɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: i ̯arẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Yaren

:: fż. jarenka ż.

 przym. jareński

Wiktionary


jareński

→ Jaren (stolica Nauru)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odnoszący się do miasta Yaren

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈrɛ̃j̃sʲci, AS: i ̯arẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jareńczyk m., jarenka ż., Yaren

Wiktionary


jarganki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. muz. harmonijka ustna

Wiktionary


jargon

minerał, przejrzysta odmiana krzemianu cyrkonu ceniona w jubilerstwie, występująca głównie w skałach magmowych i osadowych


SJP.pl


jarka

1. zboże jare
2. młoda owca; jarlica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. określenie samicy jagnięcia

 (1.2) zboże jare owca, która nie rodziła

 (1.4) gw-pl|Bukowina. owca albo jałówka, która po raz pierwszy ma młode

Wiktionary

Jarka – rzeka III rzędu, górny odcinek Gołdapy o długości 32,4 km, przepływająca przez Pojezierze Zachodniosuwalskie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjarka, AS: i ̯arka

Wiktionary


jarkend-daria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydrol. rzeka w zachodnich Chinach, źródłowy odcinek rzeki Tarym;

Wiktionary

Jarkend-daria (chiń. upr. 叶尔羌河; chiń. trad. 葉爾羌河; pinyin "Yè’ěrqiāng Hé"; ‏يەكەن دەرياسى‎; "Yarkant därya") – rzeka w zachodnich Chinach, źródłowy odcinek rzeki Tarym. Jej źródła znajdują się w górach Karakorum, głównym dopływem jest Kaszgar. Długość rzeki wynosi ok. 1000 km, a powierzchnia jej dorzecza to 80 tys. km². Wykorzystywana do irygacji.

Wikipedia


jarkiewicz

nazwisko


SJP.pl


jarkowice

Jarkowice (przed 1945 niem. "Hermsdorf städt. bei Liebau") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kamiennogórskim, w gminie Lubawka.

Wikipedia


jarkowie

nazwisko


SJP.pl


jarkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jarka lub z nim związany


SJP.pl


jarl

dawniej:
1. władca prowincji i namiestnik królewski w średniowiecznej Skandynawii, odpowiedzialny za pobór podatków, utrzymanie porządku i obronę terytorium w swoim regionie;
2. przywódca drużyny wikingów na wyprawach


SJP.pl

Jarl (starnord. "iarl") – średniowieczny tytuł nadawany skandynawskim wodzom lub powiernikom króla. Używali go również niezależni władcy mniejszych terytoriów. Pierwotnie słowo jarl oznaczało człowieka możnego, potężnego lub wysoko postawionego. Później symbolizowało namiestnika królewskiego lub zarządcę prowincji. Tytuł był znany w całej Skandynawii, ale najczęściej używano go w Norwegii i na Orkadach. W Anglii od słowa "jarl" wywodzi się tytuł earl.

Wikipedia


jarlica

młoda owca; jarka


SJP.pl


jarliczka

zdrobnienie od: jarlica


SJP.pl


jarmarczek

zdrobnienie od: jarmark


SJP.pl


jarmarcznik

dawniej: osoba sprzedająca lub kupująca coś, bywająca na jarmarkach


SJP.pl


jarmarczność

→ jarmarczny


SJP.pl

Patrz:

jarmarczny

jarmarczny

jarmarkowy;
1. → jarmark;
2. świadczący o braku gustu, tandetny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący jarmarku

 (1.2) pot. pogard. wieśniacki

 (1.3) pot. tandetny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był to wtorek, dzień jarmarczny

 (1.3) Archaiczne, żeby nie powiedzieć jarmarczne, z przodu za dużo naćkane, z tyłu - numery pochyłe, sprawiające wrażenie krzywych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarmark mrz.

Wiktionary


jarmarczyć

handlować na jarmarku; jarmarkować


SJP.pl


jarmark

miejsce, w którym odbywa się regularnie sprzedaż i kupno towarów; targ


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hand. rodzaj targu o znaczeniu ponadlokalnym, stanowiącego miejsce wolnej wymiany towarów handlu dalekosiężnego;

Wiktionary

Jarmark (niem. "Jahrmarkt" – "targ doroczny") – rodzaj targu średniowiecznego o znaczeniu ponadlokalnym, będącego centrum wymiany towarów handlu dalekosiężnego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kupię sobie kapelusz na jarmarku w Jarosławiu.

 (1.1) Potocznie nazwa targ i jarmark używana jest zamiennie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjarmark, AS: i ̯armark

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarmarkowicz m., jarmarcznik m., jarmarczność ż., Jarmarkowszczyzna ż.

:: zdrobn. jarmarczek m.

 czas. jarmarczyć ndk., jarmarkować ndk.

 przym. jarmarczny, jarmarkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) targ, bazar, targowisko, rynek, giełda

Wiktionary


jarmarkować

dawniej: handlować na jarmarku; jarmarczyć


SJP.pl


jarmarkowy

jarmarczny;
1. → jarmark;
2. świadczący o braku gustu, tandetny


SJP.pl


jarmica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. jarzmo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarmo n.

Wiktionary


jarmo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. jarzmo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarmica ż.

Wiktionary


jarmolić

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) reg-pl|Lubelszczyzna wschodnia, Lubelszczyzna zachodnia. gw-pl|pogranicze Mazowsza,Bogucin,Łabunie,Kaszuby południowe. robić hałas, hałasować

 (1.2) reg-pl|Lubelszczyzna wschodnia, Lubelszczyzna zachodnia. narzekać nieprzerwanie

 (1.4) gw-pl|Kartuzy,Wejherowo. czochrać

czasownik zwrotny niedokonany jarmolić się

 (2.1) gw-pl|Kraśnik. turkotać

 (2.2) gw-pl|Wejherowo. grymasić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W moim samochodzie coś jarmoli z prawej strony silnika na wolnych obrotach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarmolenie n., jarmolicha ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hałasować, jazgoczyć, wyć, skowyć

Wiktionary


jarmołkiewicz

nazwisko


SJP.pl


jarmołowicz

nazwisko


SJP.pl


jarmuk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka na Bliskim Wschodzie, dopływ Jordanu, rzeka graniczna między Syrią i Jordanią oraz Izraelem i Jordanią;

Wiktionary

Jarmuk (arab. نهر اليرموك "Nahr Al-Jarmuk", hebr. נהר הירמוך "Nehar HaJarmukh", gr. "Hieromax") – rzeka na Bliskim Wschodzie, dopływ Jordanu, rzeka graniczna między Syrią i Jordanią oraz Izraelem i Jordanią. Na północnym brzegu rzeki Jarmuk znajdują się Wzgórza Golan.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na północnym brzegu rzeki Jarmuk znajdują się Wzgórza Golan.

Wiktionary


jarmuziewicz

nazwisko


SJP.pl


jarmuła

nazwisko


SJP.pl


jarmułka

tradycyjne żydowskie nakrycie głowy; kipa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) okrągła czapeczka bez daszka, okrywająca tylko czubek głowy, noszona głównie przez Żydów;

Wiktionary

Jarmułka (mycka, kipa) – mała, płytka czapeczka ściśle przylegająca do czubka głowy, wykonywana najczęściej z sukna lub adamaszku. W XVI-XVII wieku popularnie noszona przez uczonych, duchowieństwo i ludzi starszych. W kontekście rytualnym wykorzystywana głównie przez Żydów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Była to broda siwa i siwe włosy, dobywające się spod jarmułki aksamitnej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mycka, kipa, kapel

Wiktionary


jarmuż

odmiana kapusty bezgłowej o jadalnych liściach po ugotowaniu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Brassica oleracea|var=sabellica|L.|ref=tak., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach;

 (1.2) kulin. reg. potrawa z roślin kapustowatych

 (1.3) bot. reg. komosa

Wiktionary

Jarmuż ("Brassica oleracea" L. var. "sabellica" L.) – odmiana botaniczna kapusty warzywnej. Jest to roślina dwuletnia należąca do rodziny kapustowatych. Jest to jedna z najstarszych odmian użytkowych tego gatunku. W starożytności uprawiana była jako roślina ozdobna i jadalna. Znana jest wyłącznie z uprawy, nie występuje na stanowiskach naturalnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jarmuż jest doskonałym źródłem żelaza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjarmuʃ, AS: i ̯armuš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jarmużowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) reg. faćka, jarmucha, jarmuska, jarmużka

Wiktionary


jarmużek

nazwisko


SJP.pl


jarmużowy

→ jarmuż


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od jarmuż

Wiktionary

Patrz:

jarmuż

Wymowa:

IPA: ˌjarmuˈʒɔvɨ, AS: i ̯armužovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarmuż

Wiktionary


jarnatowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jarnatowem, dotyczący Jarnatowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jarnatów m.

Wiktionary


jarnicki

nazwisko


SJP.pl


jarniewicz

nazwisko


SJP.pl


jarnik

jarnik solankowy - roślina z rodziny pierwiosnkowatych


SJP.pl

Jarnik ("Samolus") – rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych. Obejmuje 12–14 gatunków. Rośliny te występują głównie na słonych mokradłach w rejonie wybrzeży na półkuli południowej; w Ameryce Południowej i w południowej Afryce, poza tym w Ameryce Środkowej i Północnej (3 gatunki) oraz w Eurazji, w której rozprzestrzeniony jest jeden gatunek – jarnik solankowy, będący także jedynym przedstawicielem rodzaju we florze polskiej.

Wikipedia


jarnołtów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jarnołtów (województwo opolskie) – wieś
  • Jarnołtów (Wrocław) – część Wrocławia

Wikipedia


jarnołtówek

Jarnołtówek (daw. "Jarantowice", Arnoldsdorf, Arnoltovice) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Głuchołazy. Historycznie leży na Dolnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest w Górach Opawskich. Przepływa przez nią rzeka Złoty Potok.

Wikipedia


jarnuszkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Czesław Jarnuszkiewicz – polski wojskowy
  • Jerzy Jarnuszkiewicz – polski rzeźbiarz
  • Jerzy Jarnuszkiewicz – polski inżynier rolnik, harcerz
  • Marcin Jarnuszkiewicz – polski scenograf i reżyser

Wikipedia


jaro

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) gw-pl|Wysoka,Istebna,Jaworzynka,Wisła,Spisz,Czaca. wiosna

przysłówek

 (2.1) w sposób jary, jasno

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Pedro Jaro – hiszpański piłkarz
  • Sonny Boy Jaro – filipiński bokser

Wikipedia


jarochna

imię żeńskie


SJP.pl


jarochniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jarochny lub z nią związany


SJP.pl


jarocin

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Jarocin – miasto w środkowo-zachodniej Polsce, w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu jarocińskiego i gminy Jarocin.

Według danych z 31 grudnia 2021 miasto liczyło 26 410 mieszkańców i zajmuje powierzchnię 22 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To koncert w Jarocinie w 1985 albo 1986 r. zdecydował o tym, że powstał zespół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈrɔt͡ɕĩn, AS: i ̯aroćĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarocinianin m., jarocinianka ż.

 przym. jarociński

Wiktionary


jarocinianin

mieszkaniec Jarocina


SJP.pl


jarocinianka

mieszkanka Jarocina


SJP.pl


jarociński

przymiotnik od: Jarocin


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Jarocina, związany z Jarocinem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród 18 nowych zakażonych koronawirusem w Wielkopolsce siedem osób pochodzi z powiatu kępińskiego, który jest głównym ogniskiem epidemii w regionie, trzy z powiatu kaliskiego, po jednym z pilskiego, śremskiego, jarocińskiego, ostrzeszowskiego i tureckiego.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jarocin m., jarocinianin m., jarocinianka ż.

Wiktionary


jarocki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Feliks Paweł Jarocki (1790–1865) – polski zoolog
  • Feliks Jarocki (1824–1900) – polski prawnik, burmistrz Tarnowa
  • Jerzy Jarocki (1929–2012) – polski reżyser teatralny, pedagog, tłumacz
  • Stanisław Jarocki (1871–1944) – polski malarz, pedagog i działacz społeczny
  • Władysław Jarocki (1879–1965) – polski malarz
  • Zenon Jarocki (1930–1963) – polski aktor i reżyser teatrów lalkowych
  • Ewa Jarocka (ur. 1980) – polska poetka
  • Irena Jarocka (1946–2012) – polska piosenkarka
  • Mariola Jarocka – polska pisarka, autorka książek dla dzieci i młodzieży

Wikipedia


jarodzki

nazwisko


SJP.pl


jarogniew

imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jarogniew – staropolskie imię męskie
  • Jarogniew – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Gościno
  • Jarogniew – zlikwidowany przystanek kolei wąskotorowej w Jarogniewie
  • Jarogniewie

Wikipedia


jarogniewa

imię żeńskie


SJP.pl

Jarogniewa – nienotowany w źródłach staropolskich żeński odpowiednik imienia Jarogniew. Znaczenie imienia: "porywcza w gniewie". Patronem tego imienia w Kościele katolickim jest bł. Jarogniew Wojciechowski, którego wspomnienie obchodzimy 12 czerwca. Męski odpowiednik tego imienia to Jarogniew.

Wikipedia


jarogniewice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jarogniewice – osiedle administracyjne Zielonej Góry
  • Jarogniewice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Czempiń
  • Jarogniewice – nieczynna stacja kolejowa w Zielonej Górze, w dzielnicy Jarogniewice

Wikipedia


jarogniewiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jarogniewy lub z nią związany


SJP.pl


jarogniewostwo

Jarogniew z małżonką; Jarogniewowie


SJP.pl


jarogniewowie

imię męskie


SJP.pl


jarogniewowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jarogniewa lub z nim związany


SJP.pl


jaromin

nazwisko


SJP.pl

Jaromin (nazwa oboczna: Warcisław) – część miasta Trzebiatowa, położona we wschodnim obszarze miasta, ok. 0,5 km na zachód od Sekwanki.

Znajduje się tu gminny dom pomocy społecznej.

Jaromin znajduje się przy trasie linii Nadmorskiej Kolei Wąskotorowej Trzebiatów – Brojce – Gryfice (obecnie zawieszonej).

Wikipedia


jaromir

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) rzad. imię|polski|m.;

Wiktionary

Jaromir, Jaromiar, Jeromiar, Jeromier – męskie imię pochodzenia słowiańskiego. Składa się z członów "Jaro" („surowy, ostry”) i "mir" („pokój”).

W staropolskich dokumentach występuje od 1287 roku; jest również popularne w wielu językach słowiańskich (zwłaszcza czeskim, słowackim, serbskim i chorwackim). Żeńskim odpowiednikiem tego imienia jest Jaromira.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz mały Jaromir jest bardzo radosnym niemowlęciem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈrɔ̃mʲir, AS: i ̯arõmʹir

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaromiar m., Jeromiar m., Jeromier m., Jaromierki nmos.

:: zdrobn. Jaromirek m.

:: fż. Jaromira ż.

 przym. Jaromirowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaromiar, Jeromiar, Jeromier

Wiktionary


jaromira

imię żeńskie


SJP.pl

Jaromira – nienotowany w źródłach staropolskich żeński odpowiednik imienia Jaromir.

Imię rzadko nadawane. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 23 kobiety o imieniu Jaromira nadanym jako imię pierwsze.

Wikipedia


jaromirostwo

Jaromir z małżonką; Jaromirowie


SJP.pl


jaromirowie

imię męskie


SJP.pl


jaromirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jaromira lub z nim związany


SJP.pl


jaromirzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jaromiry lub z nią związany


SJP.pl


jaromił

imię męskie


SJP.pl


jaromiłostwo

Jaromił z małżonką; Jaromiłowie


SJP.pl


jaromiłowie

imię męskie


SJP.pl


jaromiłowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jaromiła lub z nim związany


SJP.pl


jaropełk

imię męskie


SJP.pl

Jaropełk – imię męskie pochodzenia słowiańskiego, ruskie, nienotowane w źródłach staropolskich.

Jaropełk imieniny obchodzi 21 listopada.

Wikipedia


jaros

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Jaros
  • Irena Jaros
  • Jarosław Jaros
  • Marcin Jaros
  • Michał Jaros
  • Paweł Jaros
  • Stanisław Jaros
  • Tony Jaros
  • Urszula Jaros
  • Witold Jaros

Wikipedia


jarosiewicz

nazwisko


SJP.pl


jarosik

nazwisko


SJP.pl


jarosiński

nazwisko


SJP.pl


jaroslav

czeskie, słowackie albo rosyjskie imię męskie


SJP.pl

Jaroslav – wieś i gmina w Czechach, w powiecie Pardubice, w kraju pardubickim.

1 stycznia 2017 gminę zamieszkiwały 234 osoby, a ich średni wiek wynosił 40,1 roku.

Wikipedia


jarosyt

minerał, zasadowy siarczan potasu, sodu i żelaza; jarozyt


SJP.pl

Jarosyt – minerał, zasadowy uwodniony siarczan potasu i żelaza o wzorze KFe3+3(OH)6(SO4)2. Ten minerał siarczanowy powstaje w złożach rud poprzez utlenianie siarczków żelaza. Jarosyt jest często wytwarzany jako produkt uboczny podczas oczyszczania i rafinacji cynku, a także występuje w kwaśnych odpływach wód kopalnianych.

Wikipedia


jarosz

człowiek niejedzący mięsa, wegetarianin


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) książk. osoba nie jedząca potraw mięsnych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jarosz – osoba niejedząca mięsa, wegetarianin
  • Aleksandra Jarosz (ur. 1989) – polska brydżystka
  • Dariusz Jarosz (ur. 1959) – polski historyk
  • Elżbieta Jarosz (ur. 1971) – polska lekkoatletka
  • Filip Jarosz (ur. 1988) – polski piłkarz ręczny
  • Jacek Jarosz (1942-2009) – polski aktor
  • Jakub Jarosz (ur. 1987) – polski siatkarz
  • Jan Jarosz (1877-1944) – polski paleontolog
  • Janusz Jarosz (1916-1993) – polski inżynier rolnik, oficer WP i AK
  • Jerzy Jarosz (ujednoznacznienie)
  • Łukasz Jarosz (ujednoznacznienie)
  • Maciej Jarosz (ujednoznacznienie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zrób coś bezmięsnego, bo Anka z Tomkiem są jaroszami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjarɔʃ, AS: i ̯aroš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarskość ż., jare n., Jaroszówka ż., Jaroszów m.

:: fż. jaroszka ż.

 przym. jarski, jary

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wegetarianin

Wiktionary


jaroszek

→ jarosz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. diabełek

Wiktionary

Jaroszek – demon polny występujący na Śląsku.

Jaroszek pokazuje się na błotnistych polach mamiąc ludzi pod postacią kuropatwy, bażanta lub zająca. Próba złapania jaroszka może się skończyć utonięciem w błocie, ale jeśli uda się go złapać, wtenczas przeobraża się on w demona domowego, który staje się pomocnikiem w sprawach domowych.

Wikipedia

Patrz:

jarosz

jaroszewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adrianna Jaroszewicz – polska aktorka teatralna i filmowa
  • Agnieszka Jaroszewicz – polska koszykarka
  • Alfred Jaroszewicz – oficer wywiadu II RP, agent wywiadu sowieckiego, polityk PRL
  • Alina Jaroszewicz – polska działaczka społeczna i oświatowa na Białorusi
  • Andrzej Jaroszewicz – polski kierowca rajdowy
  • Andrzej J. Jaroszewicz – polski operator filmowy
  • Antoni Jaroszewicz – polski finansista, przemysłowiec, jeden z najbogatszych Polaków okresu międzywojennego
  • Bogdan Jaroszewicz – polski biolog
  • Edward Jaroszewicz – polski samorządowiec i związkowiec, prezydent Legnicy
  • Florian Jaroszewicz – franciszkanin-reformat, hagiograf i teolog
  • Henryk Jaroszewicz – polski językoznawca
  • Jan Jaroszewicz – polski architekt

Wikipedia


jaroszewski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Jaroszewski (1875–1920) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego
  • Andrzej Jaroszewski (1938–2003) – polski dziennikarz radiowy
  • Grzegorz Jaroszewski (ur. 1955) – polski kolarz
  • Jerzy (Jaroszewski) (1872–1923) – biskup
  • Kazimierz Jaroszewski (1882–po 1964) – polski polityk, prezydent Tarnowa
  • Piotr Jaroszewski (ur. 1966) – polski tenisista, paraolimpijczyk
  • Stanisław Jaroszewski (XVII w.) – chorąży zakroczymski
  • Szymon Jaroszewski (1890–1942) – pułkownik pożarnictwa
  • Tadeusz Stefan Jaroszewski (1931–2000) – historyk sztuki
  • Tadeusz M. Jaroszewski (1930–1988) – polski filozof
  • Wojciech Jaroszewski (1935–1993) – polski geolog

Wikipedia


jaroszka

→ jarosz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. zob. wegetarianka.

Wiktionary

Patrz:

jarosz

Wymowa:

IPA: jaˈrɔʃka, AS: i ̯aroška

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jarski

 rzecz. jarosz m.

Wiktionary


jaroszostwo

przestarzale: wegetarianizm; jarstwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. sposób odżywiania się charakteryzujący się niejedzeniem mięsa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarosz mos.

Wiktionary


jaroszowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaroszowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickm, w gm. Wadowice
  • Jaroszowice – dzielnica Tychów (od 1973)
  • gromada Jaroszowice

Wikipedia


jaroszowiec

Jaroszowiec – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Klucze. Wieś przemysłowa z XIX w. położona niedaleko Olkusza.

Wikipedia


jaroszuk

nazwisko


SJP.pl


jaroszyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Jaroszyński
  • Czesław Jaroszyński
  • Józef Jaroszyński
  • Karol Jaroszyński
  • Krzysztof Jaroszyński
  • Marian Jaroszyński
  • Maurycy Jaroszyński
  • Paweł Jaroszyński
  • Piotr Jaroszyński
  • Zachariasz Jaroszyński

Wikipedia


jaroszówka

wieś w Polsce w województwie dolnośląskim, słynna ze względu na dużą stadninę koni


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaroszówka – część miasta Boguchwała
  • Jaroszówka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Chojnów
  • Jaroszówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
  • Jaroszówka – przysiółek wsi Mystków w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Kamionka Wielka
  • Jaroszówka – część wsi Skawa w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Raba Wyżna
  • Jaroszówka – część wsi Hucisko w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Stryszawa
  • Jaroszówka – część wsi Dąbrówka Szczepanowska w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Pleśna
  • Jaroszówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
  • Jaroszówka – kolonia w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Wasilków
  • Jaroszówka – kolonia w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Dwikozy
  • Jaroszówka – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie dzierżyńskim
  • Jaroszówka – wieś w obwodzie czerkaskim

Wikipedia


jarosław

imię męskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (2.1) geogr. nazwa miasta oraz dwóch miejscowości w Polsce;

 (2.2) geogr. miasto obwodowe w Rosji, położone nad górną Wołgą;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jarosław – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim
  • Jarosław – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Udanin
  • Jarosław – część miasta Józefów, w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie miasto Józefów
  • Jarosław – część wsi Wólka Łamana w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Kuryłówka
  • Jarosław – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Złocieniec
  • Jarosław – imię słowiańskie
  • Jarosław – miasto w Rosji
  • Jarosław – gmina wiejska w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim
  • Jarosław – stacja kolejowa w Jarosławiu w Polsce, położona w województwie podkarpackim
  • Jarosław – polski herb szlachecki
  • Jarosławl-Gławnyj – stacja kolejowa w Jarosławiu w Rosji
  • JKS 1909 Jarosław

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wsiadłyśmy z Jarosławem do gondoli.

 (2.1) W dobie józefinizmu zagarnięto klasztor panien benedyktynek w Jarosławiu.

 (2.2) Ludmiła pochodziła z Jarosławia i świetnie mówiła po polsku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈrɔswaf, AS: i ̯arosu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jarosławowa ż., Jarosławówna ż., Jarosławostwo lm m., Jarkowa ż., Jarkówna ż., Jareczkowa ż., Jareczkówna ż., jarosławianin m., jarosławianka ż., Jarosławski m., Jarosławska ż.

:: zdrobn. Jareczek m., Jarek m., Jaruś m.

:: zgrub. Jaras m.

:: fż. Jarosława ż.

 przym. Jarosławowy, jarosławski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Jaruś, Jareczek

Wiktionary


jarosława

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.

Wiktionary

Jarosława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów "Jaro-" ("gorąca", a także "gniewna, sroga, surowa") i "-sława" ("sława"). W źródłach polskich poświadczone w XIII wieku jako Jarosława (1265) i Jerosława (1409).

Męskie odpowiedniki: Jarosław, Jerosław, Jirosław.

Wikipedia


jarosławianin

mieszkaniec Jarosławia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Jarosławia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjarɔswaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: i ̯arosu̯avʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jarosław mrz./mos.

:: fż. jarosławianka ż.

 przym. jarosławski

Wiktionary


jarosławianka

mieszkanka Jarosławia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Jarosławia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjarɔswaˈvʲjãnka, AS: i ̯arosu̯avʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jarosław m.

:: fm. jarosławianin mos.

 przym. jarosławski

Wiktionary


jarosławiec

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jarosławiec – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Uchanie
  • Jarosławiec – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Sitno
  • Jarosławiec – osada w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Komorniki
  • Jarosławiec – osada w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska
  • Jarosławiec – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Postomino
  • Jarosławiec – gromada w powiecie hrubieszowskim
  • Jarosławiec – gromada w powiecie zamojskim
  • Jarosławiec – dawna gmina
  • Jarosław
  • Nowy Jarosław
  • Stary Jarosław
  • Jarosławice

Wikipedia


jarosławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jarosławy lub z nią związany


SJP.pl


jarosławostwo

Jarosław z małżonką; Jarosławowie


SJP.pl


jarosławowie

imię męskie


SJP.pl


jarosławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jarosława lub z nim związany


SJP.pl


jarosławski

przymiotnik od: Jarosław (miasto w Polsce)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do Jarosławia, związany z Jarosławiem (miastem w Polsce)

 (1.2) odnoszący się do Jarosławia, związany z Jarosławiem (miastem w Rosji)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czytałem o tym w jarosławskiej gazecie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jarosław mrz., jarosławianin mos., jarosławianka ż.

Wiktionary


jarota

nazwisko


SJP.pl


jaroty

nazwisko


SJP.pl

Jaroty (warm. "Jondorf", Jomendorf) – dawna wieś, a obecnie największe pod względem liczby mieszkańców osiedle (jednostka pomocnicza gminy) Olsztyna, stanowiące część oficjalnego podziału administracyjnego miasta. Osiedle powstało w 1987 roku, gdy teren wsi Jaroty został włączony w granice administracyjne miasta. Osiedlu administracyjnie podlega Skarbówka Poszmanówka (Poszmanówka).

Wikipedia


jarować

przyspieszać kwitnienie roślin ozimych poprzez działanie niskimi temperaturami; jarowizować


SJP.pl


jarowit

bóstwo słowiańskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitsłow. połabski bóg wojny czczony w Wołogoszczy i Hobolinie;

Wiktionary

Jarowit (lub Jerowit) – połabski bóg wojny, czczony w Wołogoszczy (Czrezpienianie) oraz Hobolinie (Hobolanie; współcześnie Havelberg). Źródła podają tylko krótki opis kultu; jego główna świątynia znajdowała się w Wołogoszczy, gdzie przechowywano należącą do tego boga złotą tarczę. Przez jednego z chrześcijańskich mnichów utożsamiony z rzymskim Marsem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kleryk zaś imieniem Dytryk, który ich wyprzedzając doszedł do drzwi samej świątyni, nie wiedząc, gdzieby zawrócić, odważnie wpadł do świątyni, a widząc na ścianie złotą tarczę poświęconą bogu Jarowitowi, który był bogiem wojny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jary, Jarowitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. Jerowit

Wiktionary


jarowizacja

proces pobudzający lub przyspieszający kwitnienie roślin na skutek działania niskich temperatur; jaryzacja; wernalizacja


SJP.pl

Jarowizacja, jaryzacja, wernalizacja – procesy biochemiczne zachodzące pod wpływem niskich temperatur u roślin ozimych i wieloletnich, wpływające na ich zakwitanie. Rośliny te bez okresu chłodu mogą rozwijać się tylko wegetatywnie, w ogóle nie tworząc kwiatów. Dopiero okres chłodów powoduje przejście rośliny w fazę generatywną. Długość niezbędnego do indukcji kwitnienia okresu wernalizacji zależy od gatunku rośliny. Temperatura okresu chłodu to najczęściej 0-10 °C.

Wikipedia


jarowizacyjny

związany z jarowizacją


SJP.pl


jarowy

przymiotnik od: jar


SJP.pl


jarozyt

minerał, zasadowy siarczan potasu, sodu i żelaza; jarosyt


SJP.pl


jaroń

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dariusz Jaroń (1932-1984) – polski szermierz, szpadzista
  • Halina Pawłowska-Jaroń – polska logopedka, profesor Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie
  • Jan Nikodem Jaroń (1881-1922) – polski poeta i dramatopisarz, powstaniec śląski
  • Janusz Jaroń (1907-1960) – polski aktor filmowy i teatralny
  • Jerzy Jaroń (1917-1991) – polski matematyk, profesor Uniwersytetu Łódzkiego i Politechniki Wrocławskiej, dziekan Wydziału Elektroniki PW (1978-1981)
  • Józef Jaroń (1933-2023) – polski filozof i etyk, profesor m.in. Akademii Podlaskiej
  • Lilla Jaroń (ur. 1963) – polska urzędniczka samorządowa, nauczycielka
  • Stefan Kowalski (Jaroń-Kowalski, ps. Jarocki, Jaroń, 1915-1979) – podporucznik Armii Krajowej

Wikipedia


jaroński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Jaroński – polski prawnik i tłumacz
  • Feliks Jaroński – katolicki duchowny, filozof, teolog
  • Feliks Jaroński – polski pianista, kompozytor
  • Mieczysław Jaroński – polski wirtuoz skrzypiec i pedagog
  • Stanisław Antoni Aleksander Jaroński – polski wiolonczelista i śpiewak operowy
  • Tomasz Jaroński – polski dziennikarz sportowy i komentator telewizyjny
  • Wiktor Jaroński – polski prawnik, polityk

Wikipedia


jarre

[czytaj: ża:r] nazwisko, m.in. Jean-Michel Jarre - słynny francuski twórca muzyki elektronicznej


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jean Michel Jarre
  • Maurice Jarre
  • Kevin Jarre
  • (4422) Jarre

Wikipedia


jarrett

[dżaret] nazwisko


SJP.pl


jarry

Jarry – stacja metra w Montrealu, na linii pomarańczowa. Obsługiwana przez Société de transport de Montréal (STM). Znajduje się w dzielnicy Villeray–Saint-Michel–Parc-Extension.

Wikipedia


jarski

dotyczący wegetarianizmu, wegetarianów; wegetariański


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) o pokarmie, daniu: bezmięsny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjarsʲci, AS: i ̯arsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzyna ż., jarosz m., jaroszka ż., jarzynowa ż., jarskość ż.

 przym. jarzynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wegetariański, bezmięsny

Wiktionary


jarskość

cecha bezmięsnych potraw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest jarskie; cecha tych, którzy są jarscy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarosz m., Jarosz m./ż.

 przym. jarski

 przysł. jarsko

Wiktionary


jarstwo

przestarzale: wegetarianizm; jaroszostwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) przest. sposób odżywiania się charakteryzujący się niejedzeniem mięsa

Wiktionary


jaruga

1. głęboki błotnisty jar, wąwóz
2. nisko położona i gęsto zarosła część lasu, trudna do przebycia; gąszcz; gęstwina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. błotniste topielisko

 (1.2) przest. gęstwina leśna

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niepogoda

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaruga – fikcyjna rzeka w uniwersum wiedźmina, stworzonym przez Andrzeja Sapkowskiego
  • Jaruga – potok, dopływ Sanu
  • Jaruga – skała w Dolinie Bolechowickiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
  • Jaruga – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie korelickim
  • Jaruga – wieś na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, w rejonie kamienieckim
  • Jaruga – wieś na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie mohylowskim
  • Jaruga – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie dziesiątym, w gminie Bosansko Grahovo
  • Alicja Jaruga
  • Izabela Jaruga-Nowacka
  • Zenon Jaruga
  • – polski operator filmowy, od 1984 r. osiadły w Niemczech
  • Jarugi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za niejednym drzewem, w niejednej jarudze leśnej nakrytej śniegiem czyhała cicha furteczka i jeszcze cichszy zjazd do kryształów.

Wiktionary


jaruna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitsłow. słowiańskie bóstwo płodności i wiosny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaryło, Jaryła

Wiktionary


jaruszewski

nazwisko


SJP.pl


jaruzelski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Barbara Jaruzelska (1931–2017) – polska germanistka, pierwsza dama Polski
  • Jadwiga Jaruzelska (ur. 1954) – polska genetyczka
  • Jerzy Jaruzelski (1931–2019) – polski historyk i dziennikarz
  • Ksawery Jaruzelski (1882–1930) – polski ziemianin, wojskowy i polityk
  • Monika Jaruzelska (ur. 1963) – polska publicystka i działaczka samorządowa
  • Wacław Jaruzelski (ok. 1660–1706) – polski szlachcic, wojskowy, urzędnik państwowy, poseł na Sejm
  • Wojciech Jaruzelski (zm. 1788) – polski szlachcic, urzędnik, poseł na Sejm
  • Wojciech Jaruzelski (1923–2014) – polski wojskowy i polityk
  • Zbigniew Jaruzelski (1900–1941) – polski ziemianin i wojskowy

Wikipedia


jaruzelszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) polit. hist. okres sprawowania władzy przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „W latach jaruzelszczyzny straciliśmy ochotę na jakiekolwiek działanie w ponownie uzależnionym od władz Stronnictwie” – komentuje potem Nowak.

Wiktionary


jaruś

zdrobnienie od: Jarosław (imię męskie); Jarek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. Jarosław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kupiłam Jarusiowi nowy wózek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jarek m., Jarosław mrz./mos.

 przym. Jarkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jarek, Jareczek

Wiktionary


jary

1. siany na wiosnę; wiosenny; tegoroczny;
2. dawniej: krzepki, dziarski (dziś tylko w wyrażeniu: stary, ale jary - krzepki, dziarski (mimo podeszłego wieku))


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) roln. wysiewany na wiosnę

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przest. krzepki, mocny, silny, tęgi

 (2.2) przest. jasny, jaskrawy

forma rzeczownika.

 (3.1) M., B. i W. lm. od: jar

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jary – wieś w woj. dolnośląskim
  • Jary – osiedle w Bydgoszczy
  • Jary – osiedle w Warszawie
  • Richard Jary – ukraiński działacz polityczny i wojskowy
  • Zdzisław Jary – polski geograf
  • Michael Jary – pseudonim artystyczny kompozytora, dyrygent, twórcy muzyki filmowej i rozrywkowej Maximiliana Michaela Jarczyka
  • Jar (geografia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Owies jest zbożem jarym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzyna ż., Jarowit m., Jaryło m., jarowizacja ż., jarosz m.

 przym. jarzenny

 czas. jarać

Wiktionary


jaryczewski

nazwisko


SJP.pl


jaryszów

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaryszów – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Jasień
  • Jaryszów – wieś w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Ujazd
  • Jaryszów – dawna gmina
  • Jaryszów – wieś w rejonie mohylowskim obwodu winnickiego na Podolu.

Wikipedia


jaryzacja

proces pobudzający lub przyspieszający kwitnienie roślin na skutek działania niskich temperatur; jarowizacja; wernalizacja


SJP.pl


jaryła

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitsłow. słowiańskie bóstwo płodności i wiosny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaryło, Jaruna

Wiktionary


jaryło

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) mitsłow. słowiańskie bóstwo płodności i wiosny;

Wiktionary

Jaryło, Jaryła, Jaruna – według etnografów personifikacja jednego z wiosennych świąt w ludowym kalendarzu rosyjskim; lub słowiańskie bóstwo płodności i wiosny, poświadczone jedynie w nowożytnym folklorze Słowian wschodnich i południowych i czczone współcześnie przez neopogan.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jary

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaruna, Jaryła

Wiktionary


jarzec

gwarowo: jęczmień jary


SJP.pl


jarzembowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Georg Jarzembowski (ur. 1947) – niemiecki polityk
  • Janusz Jarzembowski (1933-1961) – polski lekkoatleta
  • Ryszard Jarzembowski (ur. 1945) – polski polityk

Wikipedia


jarzemko

1. zdrobnienie od: jarzmo;
2. przyrząd do pomiaru średnicy drzew; fita, klupa, średnicomierz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) małe jarzmo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzmo n., ujarzmianie n.

Wiktionary


jarzemny

dotyczący jarzma, zaprzęgany w jarzmo, chodzący w jarzmie; jarzmowy


SJP.pl


jarzenie

świecenie materiału pod wpływem czynnika wzbudzającego innego niż energia cieplna, np. promieniowania, reakcji chemicznej; luminescencja


SJP.pl


jarzeniowy

związany z jarzeniem, świeceniem, np. lampa jarzeniowa, światło jarzeniowe


SJP.pl


jarzeniówa

zgrubienie od: jarzeniówka


SJP.pl


jarzeniówka

potocznie: lampa jarzeniowa


SJP.pl


jarzenny

przymiotnik

 (1.1) daw. przym. od: jarzyna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jarzenny siew wszelkiego zboża im najwcześniej zasieje, tym też najlepszy bywa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzyna ż.

 przym. jary

Wiktionary


jarzina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. roln. zboże jare

Wiktionary


jarzmia

krzew z rodziny sączyńcowatych


SJP.pl


jarzmianka

rodzaj roślin zielnych z rodziny selerowatych


SJP.pl

Jarzmianka ("Astrantia" L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny selerowatych ("Apiaceae") liczący 10 gatunków. Występuje w Europie środkowej, wschodniej i południowej (5 gatunków) oraz w rejonie Kaukazu i Turcji. Jedynym przedstawicielem we florze Polski jest jarzmianka większa "A. major". Jarzmianki zasiedlają lasy i formacje trawiaste na terenach skalistych. Są to rośliny długowieczne i rozrastające się w duże kolonie.

Wikipedia


jarzmo

1. używany dawniej drewniany zaprząg dla bydła roboczego;
2. ciężar, brzemię, niewola


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) zootechn. drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi;

 (1.2) przen. coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów

 (1.3) techn. urządzenie służące spinaniu, zwieraniu czegoś

 (1.4) geogr. przest. przełęcz górska

 (1.5) żegl. wzmocniona część kadłuba żaglowca, w której mocowany jest maszt;

 (1.6) przest. jarzmo wołów: para wołów pociągowych

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jarzmo (uprząż)
  • jarzmo (elektrotechnika)
  • jarzmo (do pomiarów własności magnetycznych)
  • jarzmo (symbol)
  • jarzmo mostowe
  • jarzmo masztu
  • mechanizm jarzmowy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Woły chodzą w jarzmie.

 (1.1) Ja mu sam włożę jarzmo na wspaniałą szyję, / sam Efraima zaprzęgnę, / orać będzie Juda, / Jakub zaś będzie bronował.

 (1.2) Wyzwólmy się spod jarzma niewoli!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjaʒmɔ, AS: i ̯ažmo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ujarzmienie n., ujarzmianie n., jarzmiciel mos.

:: zdrobn. jarzemko n.

 czas. ujarzmiać ndk., ujarzmić dk.

 przym. jarzmowy, jarzemny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński jarmo

 (1.2) ciężar, brzemię, niewola

 (1.3) klamra

Wiktionary


jarzmowy

przymiotnik od: jarzmo


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący jarzma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzmo n., ujarzmianie n.

Wiktionary


jarznik

element lampy wyładowczej, w którym następuje wyładowanie elektryczne


SJP.pl

Jarznik – element lampy wyładowczej, w którym następuje wyładowanie elektryczne. Wykonany jest w postaci rurki ze szkła lub przezroczystej ceramiki. Wewnątrz znajdują się gazy i metale będące czynnikami święcącymi. W jarzniku zatopione są elektrody, pomiędzy którymi następuje wyładowanie.

Wikipedia


jarzychna

jednoroczna roślina z rodziny ślazowatych, występująca w wielu gatunkach; korchorus, juta


SJP.pl


jarzyna

jarzynka;
1. roślina zielna, której części używane są jako pożywienie; warzywo, zielenina;
2. jadalna część rośliny warzywnej; warzywo;
3. potrawa przygotowana z warzyw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) warzywo

 (1.2) kulin. danie z jarzyn (1.1)

 (1.3) daw. nasiona jarzyn (1.1)

 (1.4) daw. roln. zboże jare

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jarzyna – części roślin okopowych, które mogą być spożywane w stanie surowym i wyrastają podczas jednego okresu wegetacyjnego.
    • jarzyna – włoszczyzna
  • Grzegorz Jarzyna – polski reżyser teatralny i telewizyjny
  • Franciszek Jarzyna (1911–1999) – dziennikarz i działacz społeczno-kulturalny
  • Jarzyna – pseudonim koszykarki Marzeny Głaszcz
  • rośliny jare
  • jeżyna – roślina z jadalnymi owocami

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wiem, jak można jeść tylko jarzyny!

 (1.1) Nawet wtedy, gdy ogólne warunki naturalne, przemysłowe i handlowe zostają spełnione, można uprawę jarzyn polnych polecić tylko w tym wypadku, gdy jest ona prowadzona umiarkowanie i jeśli do hodowli wybiera się takie rodzaje i gatunki, których zbiory nie przypadają równocześnie i to wtedy, kiedy rynek jest nimi przepełniony.

 (1.4) Grunta pojałowiały, spustoszały lasy / I w polu tego roku zupełnie chybiło; / Po nizinach wymokło, na wzgórkach spaliło; / Siana i źdźbła nie będzie, toż samo z jarzyną; / Cieszyłem się przynajmniej cokolwiek oźminą, / Alić się dowiaduję z listów ekonoma, / Że i te nie omłotne, sama tylko słoma (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈʒɨ̃na, AS: i ̯ažỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jarzynowy, jarski, jarzenny, jary

 rzecz. jarzynowa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jarzynka

Wiktionary


jarzyniak

potocznie:
1. nożyk do obierania warzyw;
2. sklep lub stragan z warzywami; jarzynowy, warzywniak, warzywny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. sklep z jarzynami

 (1.2) pot. nóż do krojenia warzyw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyjmę młodą dziewczynę do jarzyniaka.

 (1.2) Noże leżały w szufladzie największego stołu. Ogromne, niczym rzeźnicze, nic mu po takich, zębate do krojenia chleba i zupełnie nieprzydatne jarzyniaki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzynowa ż., jarzynka ż.

 przym. jarzynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warzywniak, zieleniak

Wiktionary


jarzyniarka

1. mechaniczna obieraczka do warzyw;
2. kobieta sprzedająca lub uprawiająca warzywa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mechaniczna lub elektryczna obieraczka do jarzyn

Wiktionary


jarzyniarski

przymiotnik od: jarzyny


SJP.pl


jarzynka

jarzyna;
1. roślina zielna, której części używane są jako pożywienie; warzywo, zielenina;
2. jadalna część rośliny warzywnej; warzywo;
3. potrawa przygotowana z warzyw


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: jarzyna

 (1.2) gotowy zestaw warzyw do przygotowania zupy sprzedawany w pęczkach

 (1.3) przyprawa ze sproszkowanych, suszonych warzyw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈʒɨ̃nka, AS: i ̯ažỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzyniak m., jarzynówka ż., jarzynowa ż.

 przym. jarzynowy

Wiktionary


jarzynowa

potocznie: zupa jarzynowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. kulin. zupa z jarzyn, najczęściej różnych

forma przymiotnika.

 (2.1) ż. od: jarzynowy

Wiktionary

Patrz:

jarzyna

Przykłady

 (1.1) Mama zmusiła Jasia, żeby zjadł jeszcze trochę jarzynowej, mimo że wcale nie miał ochoty.

 (2.1) Weź sobie jeszcze trochę sałatki jarzynowej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzyna ż., jarzynka ż., jarzynówka ż., jarzyniak m.

 przym. jarzynowy, jarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zupa jarzynowa, zupa warzywna, pot. jarzynówka

Wiktionary


jarzynowo-mięsny

jarzynowy i mięsny


SJP.pl


jarzynowy

→ jarzyna


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z warzywami, dotyczący warzyw

 (1.2) kulin. przyrządzony z warzyw

 (1.3) daw. związany z jarzynami, dotyczący jarzyn w ich pierwotnym znaczeniu

Wiktionary

Patrz:

jarzyna

Powiązane:

 rzecz. jarzyna ż., jarzynka ż., jarzynowa ż., jarzynówka ż., jarzyniak m.

 przym. jarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warzywny

 (1.2) warzywny

Wiktionary


jarzynówka

1. błyszczka jarzynówka - motyl z rodziny sówek, którego gąsienice żywią się liśćmi roślin warzywnych; błyszczka gamma;
2. potocznie: zupa jarzynowa


SJP.pl


jarzyć

1. potocznie: rozumieć, pojmować; kumać, czaić;
2. dawniej: zapalać, rozpalać ogień;
3. w gwarze uczniowskiej: palić papierosa;
4. jarzyć się:
a) żarząc się, świecić słabym blaskiem;
b) błyszczeć w jasnym świetle;
c) mienić się wieloma jaskrawymi barwami


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. zjarzyć, zajarzyć)

 (1.1) pot. rozumieć, wiedzieć, co ktoś miał na myśli

czasownik przechodni niedokonany

 (2.1) gw-pl|Podhale. rozpalać, palić

czasownik zwrotny niedokonany jarzyć się (dk. zajarzyć się)

 (3.1) świecić słabo

 (3.2) książk. błyszczeć się w jasnym oświetleniu

 (3.3) książk. wyglądać jaskrawo na tle otoczenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nauczycielka chyba z dziesięć razy mu to tłumaczyła, ale on nadal nie jarzył, o co chodzi.

 (3.1) Lampy elektryczne jarzyły się bardzo słabo, nie oświetlając wystarczająco baru. Nie miały zresztą czego oświetlać.

 (3.2) Na zdjęciach kolorowych gotowe amulety i talizmany jarzyły się kolorami pełnymi i wielobarwnymi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjaʒɨt͡ɕ, AS: i ̯ažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzenie m.

 czas. jarać, zjarzyć dk., zajarzyć dk., zajarzyć się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czaić, obczajać, kapować, kumać, pojmować, rozumieć, trybić

 (3.1) świecić, żarzyć się

 (3.2) świecić, błyszczeć się, lśnić, lśnić się, pałać, połyskiwać, szklić się, mienić się

Wiktionary


jarzyński

nazwisko


SJP.pl


jarzómbek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bot. młoda jarzębina

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jarzómbkowy

Wiktionary


jarzómbkowy

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mający kolor owocu jarzębiny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzómbek m.

Wiktionary


jarząb

1. drzewo lub wysoki krzew z rodziny różowatych o najczęściej białych kwiatach i kulistych, pomarańczowych owocach;
2. jarząb mączny - gatunek krzewu lub drzewa z rodziny różowatych; mąkinia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. jarząbek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) syst. dendr. nazwa systematyczna|Sorbus|L.|ref=tak., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny różowatych;

 (2.2) bot. drzewo lub krzew z rodzaju jarząb (2.1)

 (2.3) drewno jarzębu (2.2)

Wiktionary

Ja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ptasznik złapał dwa młode jarzęby i poszedł z nimi na targ do miasteczka.

 (2.2) Młode liście jarzębów charakteryzują się srebrzystym zabarwieniem.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. jarząbek mzw.

:: przym. jarząbkowy

 (2.1)

:: przym. jarząbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarząbek

Wiktionary


jarząbek

1. ptak łowny z rodziny głuszcowatych, zamieszkuje gęste stare drzewostany;
2. mięso z tego ptaka;
3. drzewo lub krzew z rodziny różowatych; jarząb pospolity, jarzębina


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. gatunek niewielkiego eurazjatyckiego grzebiącego ptaka łownego (nazwa systematyczna|Tetrastes bonasia|Linnaeus|ref=tak.), z rzędu kuraków, zamieszkującego gęste starodrzewy;

 (1.2) ornit. ptak z gatunku jarząbków (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Krajową populację jarząbków szacuje się na ok. 80 tysięcy sztuk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈʒɔ̃mbɛk, AS: i ̯ažõmbek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jarząbkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarząbek zwyczajny

 (1.2) jarząbek zwyczajny

Wiktionary


jarząbkowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jarząbkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Kostomłoty
  • Jarząbkowice – wieś w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Pawłowice

Wikipedia


jarząbkowy

przymiotnik od: jarząbek


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) należący do jarząbka

przymiotnik relacyjny

 (2.1) dotyczący jarząbka, określający jarząbka, używany przy jarząbku

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla jarząbka, mający cechy jarząbka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarząbek mzw.

Wiktionary


jarząbowy

→ jarząb


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z jarzębu

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części jarzębu

 (1.3) będący częścią jarzębu

Wiktionary

Patrz:

jarząb

Wymowa:

IPA: ˌjaʒɔ̃mˈbɔvɨ, AS: i ̯ažõmbovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarząb

Wiktionary


jarzący

jarzący się - taki, który się jarzy


SJP.pl


jarzębatka

ptak wędrowny z rodziny pokrzewkowatych, w Polsce nieliczny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Curruca nisoria|Bechstein|ref=tak., gatunek niedużego ptaka wędrownego z rodziny pokrzewkowatych;

Wiktionary

Jarzębatka, pokrzewka jarzębata, gajówka jarzębata ("Curruca nisoria") – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny pokrzewek (Sylviidae).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gajówka jarzębata, pokrzewka jarzębata

Wiktionary


jarzębaty

nakrapiany na czarno lub na brązowo, pstrokaty; jarzębiaty


SJP.pl


jarzębiaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. zdrobn. od: jarzębiak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wypiłyśmy z bratówką po trzy kieliszki jarzębiaczku i trochę się wstawiłyśmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaʒɛ̃mˈbʲjat͡ʃɛk, AS: i ̯ažẽmbʹi ̯aček

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jarzębiak.

Wiktionary


jarzębiak

1. wytrawna wódka z owoców jarzębiny;
2. domowa nalewka jarzębinowa; jarzębinówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kulin. wódka o złotopomarańczowym kolorze i wytrawnym smaku, produkowana z owoców jarzębiny

 (1.2) kulin. zob. jarzębinówka.

Wiktionary

Jarzębiak – wódka owocowa zestawiona z nalewu jarzębinowego z dodatkiem destylatów owocowych i destylatu winnego oraz naturalnego karmelu. Napój ma barwę jasnobrązową, niekiedy występuje lekka opalizacja lub osad. Wódkę spożywa się lekko schłodzoną (16–18 °C) jako aperitif, do mięs ciemnych i dziczyzny, lub po posiłku na lepsze trawienie. Dostępna w butelkach o pojemności 0,5 l.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jaˈʒɛ̃mbʲjak, AS: i ̯ažẽmbʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzębina ż., jarzębinówka ż., jarząb m.

:: zdrobn. jarzębiaczek m.

 przym. jarzębinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jarzębinówka

Wiktionary


jarzębiaty

nakrapiany na czarno lub na brązowo, pstrokaty; jarzębaty


SJP.pl


jarzębina

1. drzewo z rodziny różowatych, występujące w Eurazji; chętnie sadzone w parkach i ogrodach ze względu na ozdobne czerwone owoce;
2. owoc tego drzewa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach;

 (1.2) owoc jarzębiny (1.1)

 (1.3) drewno jarzębiny (1.1)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jarzębina:
    • jarząb pospolity (jarząb zwyczajny), Sorbus aucuparia – gatunek rośliny z rodziny różowatych
    • owoc jarzębu
  • Jarzębina – część wsi Grodzisko, w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Żytno
  • Jarzębina – wieś w Polsce, w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Ryjewo
  • Jarzębina (Jarabina) – miejscowość na Słowacji
  • Jarzębina – zespół śpiewaczy z Kocudzy
  • jarząb – rodzaj roślin z rodziny różowatych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dalej rosły lipy i klony, gdzieniegdzie wznosiła się samotna jarzębina albo stara brzoza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaʒɛ̃mˈbʲĩna, AS: i ̯ažẽmbʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarząb m., jarzębiak m.

:: zdrobn. jarzębinka ż.

 przym. jarzębinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarząb, reg. śl. skoruszyna

 (1.2) reg. śl. skoruszyna

Wiktionary


jarzębinka

zdrobniale o jarzębinie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jarzębinka – skała wspinaczkowa na Wyżynie Częstochowskiej
  • Jarzębinka – wzniesienie na Wysoczyźnie Elbląskiej

Wikipedia


jarzębinowy

przymiotnik od: jarzębina (np. jarzębinowy zagajnik, jarzębinowe korale)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący jarzębiny (drzew i owoców)

 (1.2) przyrządzony z jarzębiny, z dodatkiem jarzębiny

 (1.3) koloru owoców jarzębiny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzębina ż., jarzębinka ż., jarzębiak m., jarzębinówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pomarańczowoczerwony

Wiktionary


jarzębinówka

domowa nalewka z owoców jarzębiny; jarzębiak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. domowa nalewka przyrządzana z owoców jarzębiny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jarzębinówka to niezbyt słodka nalewka o intensywnym smaku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaʒɛ̃mbʲĩˈnufka, AS: i ̯ažẽmbʹĩnufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jarzębina ż., jarzębinka ż., jarzębiak m.

 przym. jarzębinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jarzębiak

Wiktionary


jarzębiński

nazwisko


SJP.pl


jarzębolistny

o liściach podobnych do liści jarzębiny; tawlina jarzębolistna - ozdobny krzew z rodziny różowatych


SJP.pl


jarzębowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Józef Jarzębowski (1897–1964) – polski ksiądz, historyk, poeta
  • Tadeusz Jarzębowski (1927–2005) – polski astronom
  • Tomasz Jarzębowski (ur. 1978) – polski piłkarz

Wikipedia


jarzębski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Jarzębski
  • Aleksander Jarzębski
  • Irena Garztecka-Jarzębska
  • Jerzy Jarzębski
  • Józef Jarzębski
  • Lechosław Jarzębski
  • Maria Jarzębska
  • Paweł Jarzębski
  • Stefan Jarzębski
  • Zdzisław Jarzębski

Wikipedia


jarłyk

pisemne rozporządzenie władców tureckich i tatarskich, głównie chanów Złotej Ordy i chanów krymskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. adm. dekret władcy mongolskiego lub tatarskiego, który zawiera rozkazy dla książąt podbitych terenów bądź akt darowizny

Wiktionary

Jarłyk ( ярлык z jarl-ek) – pismo dyplomatyczne; pisemne rozporządzenie lub przywilej dla władców podbitych ziem wydawane przez władców mongolskich.

Na podlegającej Złotej Ordzie Rusi jarłyk był formalnym potwierdzeniem oddania we władanie książętom ruskim ich ziemi. Jarłyki pisano przeważnie w języku ujgurskim, później w języku arabskim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Księstwa ruskie jako pierwsze w Europie posmakowały tatarskiej sztuki walki i niezwykłego sposobu rządzenia. Rządy te były nieobliczalne, okrutne, a o panowaniu decydował jarłyk, po który podległy książę ruski musiał jeździć do stolicy chana.

Wiktionary


jasak

danina w naturze ściągana od ludów Powołża i Syberii przez miejscowych książąt, od XVII wieku przez urzędników carskich


SJP.pl

Jasak ( ясак) – rodzaj daniny pobieranej dla Imperium Rosyjskiego w naturze (w futrach i skórach) od rdzennej ludności Syberii i Kamczatki.

Wikipedia


jasek

nazwisko


SJP.pl


jaser

imię męskie


SJP.pl


jasełka

szopka;
1. widowisko sceniczne lub kukiełkowe związane tematycznie z Bożym Narodzeniem;
2. kompozycja figuralna przedstawiająca narodzenie Chrystusa, wystawiana w kościele w okresie świąt Bożego Narodzenia; żłóbek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) widowisko o Bożym Narodzeniu wzorowane na średniowiecznych misteriach franciszkańskich;

 (1.2) figurki przedstawiające postacie związane z narodzeniem Chrystusa, ustawiane w kościołach

Wiktionary

Jasełka – widowiska o Bożym Narodzeniu wzorowane na średniowiecznych misteriach franciszkańskich. Ich nazwa wywodzi się od staropolskiego słowa "jasło" oznaczającego żłób, jednak nie w formie litego koryta, a ażurowej konstrukcji z drabinkami, w którą kładzie się zwierzętom paszę w postaci trawy lub siana.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzieci ze szkoły podstawowej zaprezentowały rodzicom jasełka bożonarodzeniowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈsɛwka, AS: i ̯aseu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jasełkowy

Wiktionary


jasełkowość

jasełkowy charakter czegoś


SJP.pl


jasełkowy

przymiotnik od: jasełka (np. dramat jasełkowy)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z jasełkami

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasełka nmos.

Wiktionary


jasia

1. mała poduszka pod głowę; jasiek;
2. odmiana fasoli o białym ziarnie; jasiek;
3. ziarna tej fasoli; jasiek;
4. żartobliwie: głupi jaś - zastrzyk oszałamiający lub uśmierzający ból


SJP.pl


jasiak

nazwisko


SJP.pl


jasiakiewicz

nazwisko


SJP.pl


jasicki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Jasicki – polski poeta, prozaik, publicysta, wydawca, animator kultury i sztuki
  • Bronisław Jasicki – polski antropolog
  • Zbigniew Jasicki – polski specjalista w dziedzinie sieci i układów elektroenergetycznych

Wikipedia


jasiczek

nazwisko


SJP.pl


jasiecki

nazwisko


SJP.pl


jasieczek

zdrobnienie od: jasiek


SJP.pl


jasiek

jaś;
1. mała poduszka pod głowę
2. odmiana fasoli


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mała poduszka, zwykle pod głowę

 (1.2) ogrod. odmiana fasoli o dużym, białym ziarnie

 (1.3) spoż. ziarna jaśka (1.2)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäɕɛk, AS: i ̯äśek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jasiek m., Jaś m., Jasia ż., jaś m.

 przym. Jasiowy, Jaśkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poduszeczka; rzad. jaś

 (1.2) jaś

Wiktionary


jasielski

przymiotnik od: Jasło


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Jasła, związany z Jasłem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Działamy tutaj zespołowo, bo więcej udaje się w ten sposób osiągnąć dla każdej ziemi: jasielskiej, krośnieńskiej, przemyskiej czy jarosławskiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäˈɕɛlsʲci, AS: i ̯äśelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jasło n., jaślanin mos., jaślanka ż.

Wiktionary


jasienianin

mieszkaniec Jasienia


SJP.pl


jasienianka

mieszkanka Jasienia


SJP.pl

Jasienianka ("Wojnarówka", "Jasienna") – potok, lewy dopływ Białej o długości 13,35 km.

Źródła potoku znajdują się na wysokości około 490 m n.p.m. w miejscowości Jasienna. Spływa przez tę miejscowość w południowo-wschodnim kierunku. W sąsiedniej miejscowości Korzenna przyjmuje swój największy dopływ – potok Spólnik. Od tego miejsca zmienia kierunek na bardziej wschodni i płynie przez miejscowość Wojnarowa, gdzie uchodzi do Białej na wysokości 282 m.

Wikipedia


jasienica

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jasienica – rodzaj porostów
  • Jasienica – część miasta Police
  • Jasienica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Ziębice
  • Jasienica – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Dubienka
  • Jasienica – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Brody
  • Jasienica – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
  • Jasienica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
  • Jasienica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Tłuszcz
  • Jasienica – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Jasienica
  • Jasienica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Łoniów
  • Jasienica – część wsi Dębostrów w woj. zachodniopomorskim, w pow. polickim, w gminie Police
  • Jasienica – część wsi Wieńkowo w woj. zachodniopomorskim, w pow. polickim, w gminie Police

Wikipedia


jasienicki

przymiotnik od: Jasienica, Jasienica Dolna, Jasienica Rosielna


SJP.pl


jasieniczanin

mieszkaniec Jasienicy (wsi w Polsce)


SJP.pl


jasieniczanka

mieszkanka Jasienicy (wsi w Polsce)


SJP.pl


jasieniec

roślina z rodziny dzwonkowatych o błękitnych lub białych kwiatach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jasieniec – rodzaj roślin z rodziny dzwonkowatych
  • Jasieniec – kolonia w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Puchaczów
  • Jasieniec – wieś w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Trzciel
  • Jasieniec – osada leśna wsi Jasieniec w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Trzciel
  • Jasieniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Jasieniec
  • Jasieniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Głowaczów
  • Jasieniec – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Krasnosielc
  • Jasieniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Rybno
  • Jasieniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Somianka
  • Jasieniec – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Pilica
  • Jasieniec – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Słupia
  • Jasieniec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Kruklanki

Wikipedia


jasieniecki

przymiotnik od: Jasieniec


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Aleksander Michał Woyna Jasieniecki – polski urzędnik, poseł na Sejm
  • Jan Woyna Jasieniecki – polski urzędnik, poseł na Sejm
  • Konstanty Aleksander Woyna Jasieniecki – polski urzędnik, poseł na Sejm

Wikipedia


jasiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Jasiewicz – polski botanik, profesor zwyczajny, wieloletni dyrektor Instytutu Botaniki Polskiej Akademii Nauk
  • Jadwiga Jasiewicz – polska polonistka, nauczycielka, harcerka Szarych Szeregów; matka Jarosława Kaczyńskiego i Lecha Kaczyńskiego
  • Kazimierz Jasiewicz – polski lekkoatleta, specjalizujący się w biegach sprinterskich
  • Krzysztof Jasiewicz – polski historyk, politolog, ekonomista, pracownik naukowy Instytutu Studiów Politycznych PAN
  • Eugeniusz Jasiewicz – podpułkownik kawalerii Wojska Polskiego, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Virtuti Militari
  • Ewa Jasiewicz – brytyjska dziennikarka polskiego pochodzenia, działaczka na rzecz obrony praw człowieka
  • Hipolit Jasiewicz – polski pilot, sierżant WP, uczestnik I wojny światowej oraz wojny polsko-bolszewickiej
  • Jerzy Jasiewicz – major kawalerii Wojska Polskiego
  • Romuald Jasiewicz – polski inżynier budownictwa wodnego
  • Stanisław Jasiewicz – polski archeolog, muzeolog, konserwator zabytków i rzeźbiarz, uczestnik misji archeologicznych w Egipcie, Syrii i Sudanie
  • Wincenty Jasiewicz – pułkownik kawalerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari
  • Zbigniew Jasiewicz – polski etnolog

Wikipedia


jasień

gwarowo o jesionie; jasion


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jasień – miasto,
  • Jasień – część miasta Gdańsk,
  • Jasień – część miasta Ustrzyki Dolne,
  • Jasień – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Tłuchowo,
  • Jasień – wieś w województwie łódzkim, w powiecie brzezińskim, w gminie Rogów,
  • Jasień – kolonia w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Kobiele Wielkie,
  • Jasień – wieś w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Głuchów,
  • Jasień – wieś w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Lubochnia,
  • Jasień – wieś w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Osjaków,
  • Jasień – wieś w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Brzesko,
  • Jasień – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Repki,
  • Jasień – przysiółek wsi Czarna Sędziszowska w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Sędziszów Małopolski,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wkrótce poszli spać, ale już leżąc, zaczęli się naradzać i jeszcze raz rozważać sprawę przyjazdu do Jasienia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäɕɛ̇̃ɲ, AS: i ̯äśė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jasieński

Wiktionary


jasieńczyk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jasieńczyk – polski herb szlachecki
  • Jasieńczyk – szczyt Beskidu Wyspowego
  • Jasieńczyk – przysiółek wsi Przerwanki w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Pozezdrze

Wikipedia


jasieńko

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jerzy Jasieńko – polski inżynier budownictwa
  • Stefan Jasieńko – polski inżynier chemik

Wikipedia


jasieński

przymiotnik od: Jasień


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Anna Jasieńska (1838–1911) – polska pedagog, właścicielka pensji dla dziewcząt
  • Baltazar Jasieński – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
  • Bruno Jasieński (1901–1938) – polski poeta
  • Feliks Jasieński (1861–1929) – polski krytyk i kolekcjoner sztuki
  • Franciszek Ksawery Jasieński (1741–?) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
  • Jerzy Jasieński (1913–2008) – polski pianista, krytyk i działacz muzyczny
  • Ksawery Jasieński (ur. 1931) – polski spiker telewizyjny i radiowy
  • Ludwik Jasieński (ur. 1800–?) – polski duchowny katolicki, dominikanin
  • Mikołaj Wojciechowicz Jasieński (zm. przed 5 lutego 1600) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
  • Mikołaj Jasieński (1732–1827) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
  • Paweł Jasieński – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
  • Paweł Jasieński – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

Wikipedia


jasik

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jasik – wieś w Republice Serbskiej, w mieście Sarajewo Wschodnie, w gminie Pale
  • Jasik – wieś w Republice Serbskiej, w gminie Prnjavor
  • Jasik – wieś w Republice Serbskiej, w mieście Sarajewo Wschodnie, w gminie Sokolac
  • Jasik – wieś w żupanii pożedzko-slawońskiej, w gminie Čaglin

Wikipedia


jasin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jasi lub z nią związany


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jasin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rypin
  • Jasin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Swarzędz
  • Jasin – dawna nazwa wsi Jasień w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Czempiń
  • Jasin – dzielnica miasta Niemcza w województwie dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim
  • Jasin – dawny folwark w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Mikołajewo
  • Szejk Ahmed Jassin (czyt. jasin) – lider Hamasu

Wikipedia


jasina

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położona w rejonie rachowskim obwodu zakarpackiego nad Czarną Cisą;

Wiktionary

Jasina ( Ясіня, "Jasinia", Kőrösmező, Frasin, ‏יאַסין‎ "Jasin") – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie zakarpackim, w rejonie rachowskim.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jasiński

Wiktionary


jasiniec

Zobacz też: Jasiniec (województwo kujawsko-pomorskie).

Jasiniec (do 1945 "Johanneshof") – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie gorzowskim, w gminie Bogdaniec. Według danych z 2012 r. liczyła 76 mieszkańców. Miejscowość została założona w 1773 r. w ramach kolonizacji fryderycjańskiej – zagospodarowania tzw. łęgów warciańskich. Od 1945 r. leży w granicach Polski.

Wikipedia


jasiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jasi lub z nią związany


SJP.pl

Jasiny (nazwa oboczna: Kolonia Komarów, nazwa historyczna: Jasino, Jaśniewice) – część wsi Komarowo w Polsce, położonej w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Goleniów.

Osada założona w 2 poł. XVIII w., znajdował się tu cmentarz ewangelicki.

Wikipedia


jasio

zdrobnienie od: Jan (imię męskie); Jaś, Jasiek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. poufała forma imienia Jan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bruno pojechał z Jasiem na narty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jan mos., Jaś mos., Jasiek mos., Jaśko mos., Janko mos.

 przym. Jasiowy, Janowy

Wiktionary


jasion

regionalnie: jesion; jasień


SJP.pl

Jasion – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, w gminie Żarnów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Niepokalanego Serca NMP w Machorach.

Wikipedia


jasionek

nazwisko


SJP.pl


jasionka

nazwa kilku wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jasionka – wieś w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Parczew
  • Jasionka – część wsi Skórka w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Parzęczew
  • Jasionka – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
  • Jasionka – przysiółek wsi Krzywa w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Sękowa
  • Jasionka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Zbuczyn
  • Jasionka – część wsi Blizne w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Jasienica Rosielna
  • Jasionka – część wsi Krzątka w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Majdan Królewski
  • Jasionka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dukla
  • Jasionka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Trzebownisko
  • Jasionka – część wsi Krzewata w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Olszówka
  • Jasionka – prawy dopływ Bednarki
  • Jasionka – prawy dopływ Bobrzy

Wikipedia


jasionowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Jasionowski – polski prawnik, działacz studencki i dyplomata
  • Hubert Jasionowski – polski artysta fotograf
  • Ignacy Jasionowski – polski samorządowiec, urzędnik i leśnik
  • Maksymilian Jasionowski – polski pisarz ludowy, działacz społeczny i narodowy, publicysta

Wikipedia


jasionowy

→ jasion (przestarzale); jesionowy


SJP.pl


jasionów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie, położona w rejonie brodzkim obwodu lwowskiego;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jasionów – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Trzebiel
  • Jasionów – przysiółek wsi Olszówka w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Mszana Dolna
  • Jasionów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Haczów
  • Jasionów – część wsi Huta Poręby w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Nozdrzec
  • Jasionów – gromada
  • Jasionów – wieś w rejonie brodzkim obwodu lwowskiego.
  • Jasionów – dawna gmina
  • Jasionowo

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jasionowski

Wiktionary


jasionówecki

przymiotnik od: Jasionówka


SJP.pl


jasionówka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jasionówka – część miasta Dąbrowa Białostocka
  • Jasionówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Jasionówka
  • Jasionówka – gmina wiejska
  • Jasionówka – dawna gromada

Wikipedia


jasiowie

Jaś z małżonką; Jasio z małżonką


SJP.pl


jasiowy

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Jasia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś ukradł Jasiowego górala.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jasio mos., Jaśko mos., Jaś mos., jasiek mrz.

 przym. Jaśkowy, Janowy

Wiktionary


jasiołda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hydron. rzeka na Białorusi, lewy dopływ Prypeci;

Wiktionary

Jasiołda – rzeka na Białorusi, lewy dopływ Prypeci.

Ma długość 242 km, powierzchnia dorzecza 5430 km².

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Jesiołda

Wiktionary


jasir

imię męskie


SJP.pl


jasiukiewicz

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Artur Jasiukiewicz – białoruski wioślarz
  • Jan Jasiukiewicz – polski samorządowiec i działacz społeczny
  • Stanisław Jasiukiewicz – polski aktor
  • Zbigniew Jasiukiewicz – polski siatkarz oraz lekkoatleta, olimpijczyk

Wikipedia


jasiulewicz

nazwisko


SJP.pl


jasiunia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. od: Janina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poproś Jasiunię, żeby tu przyszła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäˈɕü̃ɲa, AS: i ̯äśü̃ńa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jasia, Janka, Janeczka, Jaśka

Wiktionary


jasiyń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dendr. jesion

Wiktionary


jasiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Adam Jasiński (zm. 1862) – polski duchowny katolicki, biskup
  • Albin Jasiński (1880–1940) – generał brygady Wojska Polskiego
  • Aleksander Jasiński (ujednoznacznienie)
  • Aleksandra Jasińska-Kania (ur. 1932) – polska socjolog
  • Andrzej Jasiński (ujednoznacznienie)
  • Aniela Jasińska (1919–2006) – pisarka, dziennikarka radiowa
  • Antoni Jasiński (1927–2006) – generał broni Wojska Polskiego
  • Feliks Jasiński (1856–1899) – inżynier, jeden z pionierów teorii sprężystości
  • Grzegorz Jasiński (ujednoznacznienie)
  • Henryk Jasiński (ujednoznacznienie)
  • Ignacy Jasiński (ujednoznacznienie)
  • Jakub Jasiński (ujednoznacznienie)

Wikipedia


jaski

przymiotnik od: Jassy (miasto w północno-wschodniej Rumunii)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z Jassami, dotyczący Jass, pochodzący z Jass

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaski – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Radzyń Podlaski
  • Jaski – osada leśna w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Radzyń Podlaski
  • Jaski – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Mońki
  • Jaski – część wsi Lipowa, w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Lipowa
  • Jaski – przystanek osobowy we wsi Jaski, w powiecie radzyńskim, w województwie lubelskim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Jassy nmos.

Wiktionary


jaskier

rodzaj z rodziny jaskrowatych obejmujący ponad 400 gatunków, w Polsce rośnie kilkadziesiąt gatunków, m.in. jaskier płomieńczyk czy jaskier polny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Ranunculus|ref=tak., liczący około 400 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju jaskier (1.1)

Wiktionary

Ja

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Nasze jaskry zwiędły!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjasʲcɛr, AS: i ̯asʹḱer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskrowate nmos., jaskrowce nmos.

 przysł. jaskrawo

Wiktionary


jaskiernia

nazwisko


SJP.pl


jaskinia

próżnia, pustka w skale lub system takich próżni dostępnych dla człowieka, powstałych w sposób naturalny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;

 (1.2) przen. miejsce nielegalnych lub występnych zgromadzeń

Wiktionary

Ja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sklepienie jaskini pokrywały gęsto stalaktyty.

 (1.2) Las Vegas uważa się za największą jaskinię hazardu na świecie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈsʲcĩɲa, AS: i ̯asʹḱĩńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskiniowiec m., jaskiniec m.

 przym. jaskiniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieczara, grota

Wiktionary


jaskiniowiec

człowiek zamieszkujący jaskinie w epoce przedhistorycznej; człowiek pierwotny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) antrop. człowiek jaskiniowy, wczesny człowiek zamieszkujący w jaskiniach;

 (1.2) książk. przen. człowiek niewychowany, zachowujący się w sposób prostacki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasʲcĩˈɲɔvʲjɛt͡s, AS: i ̯asʹḱĩńovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskinia ż.

 przym. jaskiniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) troglodyta

 (1.2) bamber, burak, barbarzyńca, burek, cham, chamidło, chamisko, chamskie nasienie, chamuś, gbur, gburzysko, grubianin, kałmuk, nieokrzesaniec, ordynus, parobas, plebejusz, prostak, prymityw, troglodyta, żłób, gw. Lwów ćmok

Wiktionary


jaskiniowy

przymiotnik od: jaskinia


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zamieszkujący jaskinię, związany z jaskinią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskinia ż., jaskiniowiec m.

Wiktionary


jaskinioznawstwo

dział geologii zajmujący się budową i pochodzeniem jaskiń; speleologia


SJP.pl


jaskolica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. glistnik jaskółcze ziele

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskɔˈlʲit͡sa, AS: i ̯askolʹica

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) jaskółka

Wiktionary


jaskot

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Jaskot – polski piłkarz
  • Kazimierz Jaskot – polski pedagog
  • Norbert Jaskot – polski szermierz, olimpijczyk
  • Wojciech Jaskot – polski urzędnik, dyplomata

Wikipedia


jaskowski

nazwisko


SJP.pl


jaskołd

nazwisko


SJP.pl


jaskołka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. nazwa systematyczna|Hirundo|Linnaeus|ref=tak., jaskółka

Wiktionary


jaskra

przewlekłe schorzenie oka spowodowane wzmożonym ciśnieniem śródgałkowym; glaukoma


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. przewlekłe schorzenie oka spowodowane wzmożonym ciśnieniem śródgałkowym;

forma rzeczownika.

 (2.1) D. i B. lp. od: jaskier

Wiktionary

Jaskra (łac. "glaucoma") – grupa chorób oczu prowadzących do postępującego, nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego (neuropatii jaskrowej) i w konsekwencji do charakterystycznych ubytków w polu widzenia.

Najważniejszym modyfikowalnym czynnikiem ryzyka progresji jaskry jest podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe (IOP), jednak jaskra może rozwijać się także przy wartościach IOP mieszczących się w zakresie uznawanym za prawidłowy (tzw. jaskra normalnego ciśnienia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jaskra może powodować ostre bóle i pogarszać widzenie.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jaskrawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glaukoma

Wiktionary


jaskrawiej

stopień wyższy od przysłówka: jaskrawo


SJP.pl


jaskrawizna

właściwość tego, co jest przesadnie jaskrawe; także sama ta rzecz


SJP.pl


jaskrawić

jaskrawić się - odbijać się jaskrawo od tła


SJP.pl


jaskrawo

przysłówek sposobu

 (1.1) dając intensywny, jasny kolor

 (1.2) rażąc w oczy

 (1.3) w sposób bardzo oczywisty; mocno uwydatniając

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Potem trzeci szereg — bud zielonych, czerwonych i żółtych, gdzie przy wejściu jaśniały potworne malowidła, a na dachu ukazywali się jaskrawo odziani pajace, albo olbrzymie lalki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskier mrz., jaskra ż., jaskrawizna ż., jaskrawościomierz mrz., jaskrawość ż., jaskrzyca ż., jaskrzyn mrz.

 czas. jaskrawić się ndk., jaskrawieć ndk., przejaskrawiać ndk.

 przym. jaskrawy

 przysł. jaskrawie

 przedr. jaskrawo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) przest. jaskrawie

 (1.3) dobitnie, wyraziście

Wiktionary


jaskrawobiały

biały o jaskrawym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) biały o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te ciemne kształty na tle jaskrawobiałej ściany dobrze wyglądają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔˈbʲjawɨ, AS: i ̯askravobʹi ̯au̯y

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śnieżnobiały

Wiktionary


jaskrawoczerwony

czerwony o jaskrawym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) czerwony o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dlaczego jaskrawoczerwone motywy tak was chwytają za serca?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: i ̯askravočervõny

Wiktionary


jaskrawofioletowy

fioletowy o jaskrawym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fioletowy o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żele fluorescencyjne – świecą na skórze i włosach, przede wszystkim w świetle ultrafioletowym. Dostępne w dwóch kolorach: jaskrawożółtym i jaskrawofioletowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔfʲjɔlɛˈtɔvɨ, AS: i ̯askravofʹi ̯oletovy

Wiktionary


jaskrawoniebieski

niebieski o jaskrawym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niebieski o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci, AS: i ̯askravõńebʹi ̯esʹḱi

Wiktionary


jaskrawopomarańczowy

pomarańczowy o jaskrawym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pomarańczowy o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔpɔ̃marãj̃n͇ˈt͡ʃɔvɨ, AS: i ̯askravopõmarãĩ ̯ṇčovy

Wiktionary


jaskrawordzawy

rdzawy o jaskrawym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rdzawy o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔrˈd͡zavɨ, AS: i ̯askravorʒavy

Wiktionary


jaskraworudy

rudy o jaskrawym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rudy o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W drzwiach w towarzystwie policjantki staje kobieta o jaskraworudych włosach związanych gumką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔˈrudɨ, AS: i ̯askravorudy

Wiktionary


jaskraworóżowy

różowy o jaskrawym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) różowy o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To musiało wyglądać okropnie, jarmarczny, czerwony znaczek w czarne kropki na jaskraworóżowym swetrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔruˈʒɔvɨ, AS: i ̯askravoružovy

Wiktionary


jaskrawozielony

zielony o jaskrawym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) zielony o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oglądałyśmy dziś takie jaskrawozielone ciuszki, ale nie było nic ciekawego.

 (1.1) W okresie godowym dorosłe samce mają turkusowoniebieskie podgardle, a kolor ich grzbietu staje się bardziej jaskrawozielony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: i ̯askravoźelõny

Wiktionary


jaskrawościomierz

miernik jaskrawości barw powierzchni, np. tkanin, ścian, ekranów telewizorów, wyświetlaczy LCD, itp.


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) metrol. przyrząd służący do pomiaru luminancji powierzchni, które emitują lub odbijają światło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔɕˈt͡ɕɔ̃mʲjɛʃ, AS: i ̯askravośćõmʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jaskrawość.

Wiktionary


jaskrawość

→ jaskrawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzymiotnikowy od|jaskrawy.

Wiktionary

Patrz:

jaskrawy

Powiązane:

 przym. jaskrawy

 przysł. jaskrawo

Wiktionary


jaskrawożółty

żółty o jaskrawym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) żółty o intensywnym, jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy słyszę tę muzykę, przed oczami mam ferię jaskrawożółtych reflektorów na koncercie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskravɔˈʒuwtɨ, AS: i ̯askravožuu̯ty

Wiktionary


jaskrawszy

stopień wyższy od przymiotnika: jaskrawy


SJP.pl


jaskrawy

1. o kolorze: jasny i bardzo intensywny, np. jaskrawa biel; ostry, rażący, żywy, wściekły, krzykliwy;
2. mający jasny i bardzo intensywny kolor, np. jaskrawy garnitur;
3. o świetle, blasku: rażący oczy, np. jaskrawe oświetlenie;
4. świecący mocnym i rażącym w oczy światłem, np. jaskrawa żarówka;
5. bardzo wyraźny, oczywisty, np. jaskrawe kłamstwo; dobitny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o kolorze: intensywny

 (1.2) o przedmiocie: mający intensywny kolor

 (1.3) o świetle: mocno świecący, rażący oczy

 (1.4) przen. bardzo wyraźny, dobitny; skrajny

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Płaski krążek ziemi przykryje mleczny, mgielny klosz. Światło będzie jaskrawe i doskonale rozproszone.

 (1.4) Przeciwieństwo między Leibnizem a Spinozą jest jaskrawe, chociaż obydwaj są racjonalistami.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jasˈkravɨ, AS: i ̯askravy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskrawość ż.

 przysł. jaskrawo

Wiktionary


jaskrowate

rodzina roślin dwuliściennych, prawie wyłącznie zielnych, obejmująca około 2000 gatunków zamieszkujących głównie obszary umiarkowane półkuli północnej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Ranunculaceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu jaskrowców;

Wiktionary

Jaskrowate ("Ranunculaceae" Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu jaskrowców ("Ranunculales"). Liczy ok. 60 rodzajów i ok. 2,5 tysiąca gatunków (w Polsce ok. 75 gatunków). Występują one głównie w klimacie umiarkowanym i chłodnym na półkuli północnej, często w górach, stosunkowo rzadko w strefie równikowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W obrębie rodziny jaskrowatych wyróżnia się pięć podrodzin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskier mrz., jaskrowce lm. nmos.

Wiktionary


jaskrowaty

o cechach jaskrowatych (rodzina roślin)


SJP.pl


jaskrowce

rząd roślin okrytonasiennych obejmujący ponad 4400 gatunków


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Ranunculales|Dumort.|ref=tak., rząd roślin należący do klasy okrytonasiennych;

Wiktionary

Ja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Knieć błotną zalicza się do jaskrowców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskier mrz., jaskrowate lm. nmos.

Wiktionary


jaskrowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych


SJP.pl


jaskrowy

1. przymiotnik od: jaskier;
2. przymiotnik od: jaskra


SJP.pl


jaskrzyca

1. dawniej: jaskra, groźna choroba oczu
2. roślina z rodziny jaskrowatych


SJP.pl


jaskrzyn

roślina z rodziny złożonych


SJP.pl

Jaskrzyn, szczęstka ("Felicia") – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje ok. 85–87 gatunków. Większość występuje w południowej Afryce (zwłaszcza w Kraju Przylądkowym), nieliczne sięgają na północ do środkowej Afryki, a jeden rośnie także na Półwyspie Arabskim.

Wikipedia


jaskulski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dariusz Jaskulski (ur. 1962) – polski piłkarz
  • Franciszek Jerzy Jaskulski (1913–1947) – polski żołnierz
  • Ludwik Jaskulski (1934–2013) – polski żużlowiec
  • Maciej Jaskulski (ur. 1986) – polski inżynier procesowy
  • Patryk Jaskulski (ur. 1990) – polski polityk
  • Waldemar Jaskulski (ur. 1967) – polski piłkarz
  • Jaskólski

Wikipedia


jaskuła

nazwisko


SJP.pl


jaskólak

gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych


SJP.pl

Jaskólak ("Elanoides forficatus") – gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), jedyny przedstawiciel rodzaju Elanoides. Występuje w Ameryce Północnej i Południowej – od południowo-wschodnich wybrzeży Stanów Zjednoczonych i północnego Meksyku po północną Argentynę. Północnoamerykańskie populacje migrują na zimowiska do Ameryki Południowej.

Wikipedia


jaskólnik

przedstawiciel podrodziny ptaków z rodziny jaskółkowatych


SJP.pl


jaskólniki

podrodzina ptaków z rodziny jaskółkowatych


SJP.pl

Jaskólniki (Pseudochelidoninae) – monotypowa podrodzina ptaków z rodziny jaskółkowatych (Hirundinidae).

Wikipedia


jaskólski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jakub Jaskólski (zm. 1942) – urzędnik
  • Jakub Jaskólski (ur. 1989) – hokeista
  • Jan Jaskólski (ur. 1939) – polski lekkoatleta
  • Lucjan Jaskólski (1930–2022) – polski działacz państwowy, wiceminister handlu wewnętrznego i usług
  • Łukasz Jaskólski (ur. 1777) – żołnierz, uczestnik wojen napoleońskich i powstania listopadowego
  • Mariusz Jaskólski (ur. 1952) – polski chemik
  • Mariusz Stanisław Jaskólski (zm. 1683) – dyplomata, polityk, wojskowy.
  • Michał Jaskólski – polski prawnik, historyk doktryn politycznych i prawnych
  • Stanisław Jaskólski (ur. 1931, zm. 2018) – polski informatyk
  • Władysław Jaskólski – major wojska polskiego
  • Wojciech Jaskólski – towarzysz pancerny, pułkownik piechoty wojsk koronnych, starosta stuliński i krzemieńczucki
  • Jaskólskiit – minerał z grupy siarkosoli nazwany w 1984 na cześć polskiego mineraloga Stanisława Jaskólskiego.

Wikipedia


jaskóła

nazwisko


SJP.pl


jaskółczak

rodzaj ptaków z rodziny jaskółkowatych


SJP.pl


jaskółczy

1. związany z jaskółką, dotyczący jaskółki;
2. jaskółcze ziele - trujący chwast o żółtych kwiatach; glistnik


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) charakterystyczny dla jaskółki; dotyczący, odnoszący się do jaskółki (o ptaku)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈskuwt͡ʃɨ, AS: i ̯askuu̯čy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskółka ż., jaskółeczka ż.

Wiktionary


jaskółczątko

młode jaskółki; jaskółczę


SJP.pl


jaskółczę

młode jaskółki; jaskółczątko


SJP.pl


jaskółeczka

zdrobnienie od: jaskółka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: jaskółka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Małe jaskółeczki otwierały radośnie swe dzióbki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaskuˈwɛt͡ʃka, AS: i ̯askuu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskółka ż., Jaskólski m., Jaskólska ż.

 przym. jaskółczy

Wiktionary


jaskółka

niewielki ptak wędrowny z rodziny jaskółkowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ornit. nazwa systematyczna|Hirundo|ref=tak., owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;

 (1.2) daw. archit. najwyższy balkon w teatrze;

 (1.3) daw. męski żakiet o połach przypominających ogon jaskółki (1.1)

 (1.4) próbny egzemplarz jakiegoś wydawnictwa

 (1.5) sport. jedna z figur akrobacyjnych m.in. w jeździe figurowej na lodzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od kilku tygodni męczył domowników nieustannym dopytywaniem: czy jaskółki już przyleciały, czy akacja rozwinęła się; czy bez zakwitł?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈskuwka, AS: i ̯askuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaskółeczka ż.

 przym. jaskółczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński lasztówka; gw. Górny Śląsk jaskołka

 (1.2) paradyz

 (1.3) żakiet; gw. Górny Śląsk szaket, szakiet

Wiktionary


jaskółkowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych


SJP.pl

Jaskółkowate (Hirundinidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), do której należy około 90 gatunków.

Wikipedia


jaskółkowaty

o cechach jaskółkowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


jaskółkowy

przymiotnik od: jaskółka


SJP.pl


jasmon

nienasycony keton, bezbarwna ciecz o zapachu jaśminu występująca w niektórych roślinnych olejkach eterycznych, otrzymywana także syntetycznie, używana w przemyśle perfumeryjnym


SJP.pl

Jasmon – naturalny organiczny związek chemiczny uzyskiwany z oleju z kwiatów jaśminu. Kolor od bezbarwnego do bladego żółtego; ciecz ma woń jaśminu. Jasmon może występować w dwóch izomerycznych formach różniących się geometrią wokół podwójnego wiązania łańcucha pentenylu: "cis"-jasmon i "trans"-jasmon. Naturalny ekstrakt zawiera tylko formę cis, przy czym materiał syntetyczny jest często mieszaniną zawierającą obie formy z przewagą formy cis.

Wikipedia


jasmonowy

przymiotnik od: jasmon


SJP.pl


jasmundzki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jasmundem, dotyczący Jasmundu (półwyspu na wyspie Rugii)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jasmund m.

Wiktionary


jasnawy

trochę jasny, niezupełnie jasny


SJP.pl


jasne

potocznie: porcja (kufel) jasnego piwa


SJP.pl

wykrzyknik

 (1.1) …wyrażający aprobatę, potwierdzenie wcześniejszej wypowiedzi

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) porcja jasnego piwa

forma przymiotnika.

 (3.1) M., B. i W. lp. n. i lm. nmos. od: jasny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jasne – wieś w obwodzie tarnopolskim, w rejonie brzeżańskim
  • Jasne – osiedle w obwodzie winnickim, w rejonie czerniweckim
  • Jasne – wieś w obwodzie wołyńskim, w rejonie hoszczańskim
  • Jasne – wieś w obwodzie wołyńskim, w rejonie lubomelskim
  • Jasne – osiedle na Ukrainie, w Autonomicznej Republice Krymu
  • Jasne – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Jedwabno
  • Jasne – rezerwat przyrody na terenie Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego
  • Jasne Pole

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) No jasne, że na was poczekamy!

 (2.1) Kelner, jedno jasne z nalewaka, proszę!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasność ż., jasnota ż.

 czas. jaśnieć ndk., pojaśnieć dk.

 przym. jaśniutki, jasny

 przysł. jasno

 temsłow. jasno-

Wiktionary


jasno

przysłówek sposobu

 (1.1) z dużą ilością światła

 (1.2) w jasnym odcieniu

 (1.3) książk. w sposób zrozumiały, oczywisty

 (1.4) książk. w sposób zdecydowany, stanowczy

 (1.5) książk. beztrosko, pogodnie, radośnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy się obudziła, na dworze było już zupełnie jasno.

 (1.2) Czemu tak jasno się malujesz? Wcale nie widać, że masz makijaż.

 (1.3) Dopiero brat jasno wytłumaczył mu to zadanie.

 (1.4) Postawiła sprawę jasno: albo wódka, albo ona.

 (1.5) Odkąd znalazł pracę, jasno patrzył w przyszłość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjasnɔ, AS: i ̯asno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasność ż., jasnota ż., jaśnienie n., objaśnianie n., objaśnienie n., wyjaśnianie n., wyjaśnienie n., rozjaśnianie n., rozjaśnienie n., Jasna ż., jasne n.

 czas. jaśnieć ndk., objaśniać ndk., objaśnić dk., wyjaśniać ndk., wyjaśnić dk., rozjaśnić dk.

 przym. jasny, jaśniutki

 przysł. jaśnie

 temsłow. jasno-

 wykrz. jasne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) prosto, wyraźnie, przejrzyście, zrozumiale

 (1.5) pogodnie

Wiktionary


jasno-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na jasny odcień lub małą intensywność określonej barwy

 (1.2) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na jasną barwę tego, co nazywa drugi człon złożenia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjasnɔ, AS: i ̯asno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasność ż., jasnota ż., jasne n.

 czas. jaśnieć

 przym. jasny

 przysł. jasno

 wykrz. jasne

Wiktionary


jasnoamarantowy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor amarantowy o jasnym odcieniu

Wiktionary


jasnobeżowy

beżowy o jasnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) beżowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pół godziny później obejmują nas miękkie, pokryte jasnobeżową, perforowaną skórą fotele lexusa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔbɛˈʒɔvɨ, AS: i ̯asnobežovy

Wiktionary


jasnobiały

lśniąco biały


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) lśniącej białości, lśniąco biały

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈbʲjawɨ, AS: i ̯asnobʹi ̯au̯y

Wiktionary


jasnoblond

o kolorze włosów: bardzo jasny


SJP.pl


jasnobrewy

mający jasne brwi


SJP.pl


jasnobrunatny

brunatny o jasnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) brunatny o jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pączki nie są zwykłym smakołykiem. Jasnobrunatne, kuliste z jaśniejszą obrączką, delikatne, nadziane konfiturą z róży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔbrũˈnatnɨ, AS: i ̯asnobrũnatny

Wiktionary


jasnobrązowy

brązowy o jasnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kolor brązowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skrzydła przednie samca są szare z widocznymi białoszarymi punktami na całej powierzchni i zaokrąglonym wierzchołku. Ich strzępina i użyłkowanie są nieco ciemniejsze w przeciwieństwie do tylnych podłużnych, jasnobrązowych, matowych skrzydeł o jaśniejszej strzępinie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: i ̯asnobrõũ̯zovy

Wiktionary


jasnobursztynowy

bursztynowy o jasnym odcieniu; bladobursztynowy


SJP.pl


jasnobułany

o koniu: bułany o jasnym odcieniu


SJP.pl


jasnobłękitny

błękitny o jasnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kolor błękitny o jasnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔbwɛ̃ŋʲˈcitnɨ, AS: i ̯asnobu̯ẽŋʹḱitny

Wiktionary


jasnoczerwony

czerwony o jasnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) w kolorze czerwonym o niezbyt intensywnym nasyceniu / odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tamta jasnoczerwona bluzka podobała mi się bardziej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: i ̯asnočervõny

Wiktionary


jasnoczułki

kołowatek jasnoczułki - gatunek błonkówki z rodziny nasteczników


SJP.pl


jasnodzioby

wrona jasnodzioba - gatunek ptaka z rodziny krukowatych


SJP.pl


jasnofioletowo

przysłówek sposobu

 (1.1) z użyciem jasnofioletowej barwy; w jasnofioletowym kolorze, odcieniu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jasnofioletowy

Wiktionary


jasnofioletowy

fioletowy o jasnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor fioletowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mieszaj jasnofioletowego barwnika z tym roztworem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔfʲjɔlɛˈtɔvɨ, AS: i ̯asnofʹi ̯oletovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jasnofioletowo

Wiktionary


jasnofiołkowy

fiołkowy o jasnym odcieniu


SJP.pl


jasnogniady

o koniu: gniady o jasnym odcieniu


SJP.pl


jasnogranatowy

granatowy o jasnym odcieniu


SJP.pl


jasnogrodzki

pejoratywnie: związany ze środowiskiem postępowym, progresywnym, liberalnym


SJP.pl


jasnogród

pejoratywne określenie postępowców, przeciwników poglądów tradycjonalistycznych


SJP.pl


jasnogórski

przymiotnik od: Jasna Góra


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jasną Górą, dotyczący Jasnej Góry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kolejna pielgrzymka dotarła dziś do jasnogórskiego sanktuarium.

 (1.1) Cała wieś wybierała wczoraj jasnogórskiego sołtysa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jasna Góra ż., jasnogórzanin m., jasnogórzanka ż.

Wiktionary


jasnogłowy

mający jasne włosy na głowie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma głowę w jasnym kolorze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈɡwɔvɨ, AS: i ̯asnogu̯ovy

Wiktionary


jasnokasztanowy

przymiotnik

 (1.1) mający kolor kasztanowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na twoim miejscu pociągnęłabym tę półkę jasnokasztanową bejcą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔkaʃtãˈnɔvɨ, AS: i ̯asnokaštãnovy

Wiktionary


jasnokawowy

kawowy o jasnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kawowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na drugim piętrze Theodor otworzył kluczem drzwi i nareszcie zobaczyła światło. A w nim duży kwadratowy pokój z podłogą z czerwono malowanych desek, różową tapetą w amorki i piecem z jasnokawowych kafli w rogu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔkaˈvɔvɨ, AS: i ̯asnokavovy

Wiktionary


jasnokomórkowy

rak jasnokomórkowy - najczęstszy typ raka nerki


SJP.pl


jasnokremowy

kremowy o jasnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) kremowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔkrɛ̃ˈmɔvɨ, AS: i ̯asnokrẽmovy

Wiktionary


jasnolawendowy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) lawendowy o jasnym odcieniu

Wiktionary


jasnolazurowy

lazurowy o jasnym odcieniu


SJP.pl


jasnolicy

przestarzałe: mający jasne lica, jasną twarz; nieopalony


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) poet. taki, który ma jasną twarz

Wiktionary


jasnolila

lila o jasnym odcieniu


SJP.pl


jasnoliliowy

liliowy o jasnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liliowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔlʲiˈlʲjɔvɨ, AS: i ̯asnolʹilʹi ̯ovy

Wiktionary


jasnomalinowy

malinowy o jasnym odcieniu


SJP.pl


jasnomyszaty

o maści konia: myszaty o jasnym odcieniu


SJP.pl


jasnoniebieski

niebieski o jasnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor niebieski o jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lodówce stała jasnoniebieska puszka napoju energetycznego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci, AS: i ̯asnõńebʹi ̯esʹḱi

Wiktionary


jasnonogi

borecznik jasnonogi - gatunek błonkówki z rodziny borecznikowatych


SJP.pl


jasnoochrowy

ochrowy o jasnym odcieniu


SJP.pl


jasnooki

mający oczy koloru jasnego


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. mający jasne oczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spojrzał na bladą, jasnooką, najzupełniej niewłoską twarz szewca…

 (1.1) Wtedy jasnooki, młody oficer wyciągnął z kabury pistolet i strzelił kilka razy w sufit.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈːci, AS: i ̯asn•oḱi

Wiktionary


jasnopis

narzędzie online do oceny i uproszczenia tekstów w języku polskim


SJP.pl


jasnopomarańczowy

pomarańczowy o jasnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor pomarańczowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy młoda mandarynka jest jasnopomarańczowa, czy zielonkawa?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔpɔ̃marãj̃n͇ˈt͡ʃɔvɨ, AS: i ̯asnopõmarãĩ ̯ṇčovy

Wiktionary


jasnopopielaty

popielaty o bardzo bladym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) popielaty o jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dzień jej skóra stawała się czerwonawobrązowa, a w nocy jasnopopielata.

 (1.1) Spodnie jasnopopielate, szerokie, brudne i pomięte, buty jaskrawożółte i skarpetki kolorowe przesadnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔpɔpʲjɛˈlatɨ, AS: i ̯asnopopʹi ̯elaty

Wiktionary


jasnopurpurowy

purpurowy o jasnym odcieniu


SJP.pl


jasnopłowy

płowy o jasnym odcieniu


SJP.pl


jasnorudy

rudy o jasnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) rudy o jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kot tygrysi dochodzi do 95 cm długości. Futerko jasnorude, na bokach tułowia i kończynach rzędy czarnych plamaam, jak u lamparta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈrudɨ, AS: i ̯asnorudy

Wiktionary


jasnorzewska

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) astr. planetoida o numerze katalogowym 4114;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jasnorzewska porusza się w obszarze między orbitami Marsa i Jowisza, czyli w pasie głównym planetoid.

Wiktionary


jasnorzewski

nazwisko


SJP.pl


jasnoróżowobeżowy

różowobeżowy o jasnym odcieniu


SJP.pl


jasnoróżowy

różowy o jasnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor różowy o jasnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔruˈʒɔvɨ, AS: i ̯asnoružovy

Wiktionary


jasnosiny

siny o jasnym odcieniu


SJP.pl


jasnoskrzydły

sikora jasnoskrzydła - północnoamerykański gatunek sikory


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma skrzydła w jasnym kolorze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈskʃɨdwɨ, AS: i ̯asnoskšydu̯y

Wiktionary


jasnoskóry

mający jasną skórę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o jasnej skórze, karnacji

Wiktionary


jasnoszarawy

nieco szary o jasnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) szarawy o jasnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔʃaˈravɨ, AS: i ̯asnošaravy

Wiktionary


jasnoszary

szary o jasnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) w kolorze szarym o jasnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈʃarɨ, AS: i ̯asnošary

Wiktionary


jasnosłomkowy

słomkowy o jasnym odcieniu


SJP.pl


jasnota

pospolity chwast mający zastosowanie w zielarstwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Lamium|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

 (1.2) bot. roślina z rodzaju jasnota (1.1)

 (1.3) jasność, jaśń, istność jasna, coś jasnego

Wiktionary

Ja

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jasˈnɔta, AS: i ̯asnota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasność ż., jasnotowate nmos., jaśnienie n., pojaśnienie n., jasne n., jasnotowce nmos.

 czas. jaśnieć ndk., pojaśnieć dk.

 przym. jasny, jaśniutki, rzad. jasnowaty

 przysł. jasnotowy, jasno

 temsłow. jasno-

 wykrz. jasne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lud. głucha pokrzywa, martwa pokrzywa, medunka, midunka

Wiktionary


jasnotowate

o cechach jasnotowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Lamiaceae|ref=tak. (nazwa systematyczna|Labiatae|ref=tak.), rodzina roślin zielnych należąca do rzędu jasnotowców;

forma przymiotnika.

 (2.1) M., B., W. lp. n. i lm. nmos. od: jasnotowaty

Wiktionary

Ja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Majeranek należy do rodziny jasnotowatych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔtɔˈvatɛ, AS: i ̯asnotovate

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jasnotowaty

 rzecz. jasnota ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wargowe

Wiktionary


jasnotowaty

o cechach jasnotowatych (rodzina roślin)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) bot. o cechach roślin z rodziny jasnotowatych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasnotowate nmos.

Wiktionary


jasnotowce

rząd roślin okrytonasiennych z kladu astrowych; wargowce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Lamiales|Bromhead|ref=tak., rząd roślin należący do kladu astrowych;

Wiktionary

Ja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jasnotę białą zaliczamy do jasnotowców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasnota ż., jasnotowe lm. nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wargowce

Wiktionary


jasnotowe

1. → jasnota;
2. o cechach jasnotowych (podklasa roślin okrytonasiennych)


SJP.pl

Jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal, 1993) - podklasa roślin należących do klasy Rosopsida. Liczy ponad 40 000 gatunków zgrupowanych w 53 rodzinach.

Wikipedia


jasnotowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z kladu astrowych; wargowiec


SJP.pl


jasnotowy

1. → jasnota;
2. o cechach jasnotowych (podklasa roślin okrytonasiennych)


SJP.pl


jasnoturkusowy

przymiotnik jakościowy

 (1.1) mający kolor turkusowy o jasnym odcieniu

Wiktionary


jasnowidz

człowiek mający zdolność przepowiadania przyszłości; jasnowidzący, prorok, wróżbita, wróżbiarz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) ezot. człowiek, któremu przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A skąd do cholery ja mam wiedzieć, przecież nie jestem jasnowidzem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jasˈnɔvʲit͡s, AS: i ̯asnovʹic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasnowidzący mos., jasnowidząca ż., jasnowidztwo n., jasnowidzenie n.

:: fż. jasnowidzka ż.

 przym. jasnowidny, jasnowidzący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jasnowidzący

Wiktionary


jasnowidzenie

zdolność przepowiadania przyszłości; jasnowidztwo


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

Wiktionary

Ten artykuł opisuje teorie, metody lub czynności niezgodne ze współczesną wiedzą naukową.

Jasnowidzenie – zdolność umożliwiająca postrzeganie osób, zjawisk i przedmiotów w czasie i przestrzeni bez udziału percepcji zmysłowej. Nie jest znany ani jeden wiarygodny eksperyment naukowy, który dowodziłby istnienia tego zjawiska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opatka obdarzona była darami jasnowidzenia i proroctwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasnowidzka ż., jasnowidz mos., jasnowidzący mos., jasnowidząca ż., jasnowidztwo

 przym. jasnowidny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jasnowidztwo

Wiktionary


jasnowidzka

→ jasnowidz; wróżbiarka, wróżbitka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ezot. kobieta, której przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

 (1.2) kobieta oferująca usługi w zakresie jasnowidztwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jako doświadczona i uzdolniona jasnowidzka Stella oferowała także telefoniczne stawianie tarota.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈvʲit͡ska, AS: i ̯asnovʹicka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasnowidztwo n., jasnowidzenie n.

:: fm. jasnowidz ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieszczka

 (1.2) wróżbitka, wróżka

Wiktionary


jasnowidztwo

zdolność przepowiadania przyszłości; jasnowidzenie


SJP.pl


jasnowidząca

kobieta mająca zdolność jasnowidzenia


SJP.pl


jasnowidzący

taki, który widzi rzeczy z przenikliwością jasnowidza


SJP.pl


jasnowski

nazwisko


SJP.pl


jasnowąsy

mający jasne wąsy


SJP.pl


jasnowłosy

mający jasne włosy; słomianowłosy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający jasne włosy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedna z kobiet - jasnowłosa - leżała nieruchomo, natomiast dwie pozostałe - ciemnowłosa i ruda - wykonywały szereg czynności, które świadczyły o ich najwyższych umiejętnościach w zakresie ars amandi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈvwɔsɨ, AS: i ̯asnovu̯osy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blond, płowy

Wiktionary


jasnozielonożółty

zielonożółty o jasnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zielonożółty o jasnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔʑɛlɔ̃nɔˈʒuwtɨ, AS: i ̯asnoźelõnožuu̯ty

Wiktionary


jasnozielony

zielony z jasnym odcieniem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kolor zielony o jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tylko ten jeden egzemplarz miał taki jasnozielony kufer.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: i ̯asnoźelõny

Wiktionary


jasnozłocisty

złocisty o jasnym odcieniu; jasnozłoty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) złocisty o jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wino lekkie jasnozłociste o delikatnym bukiecie, najlepsze jako młode, po rocznym lub dwuletnim starzeniu w butelce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔzwɔˈt͡ɕistɨ, AS: i ̯asnozu̯oćisty

Wiktionary


jasnozłoty

złoty o jasnym odcieniu; jasnozłocisty


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) złoty o jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W rondlu rozgrzać oliwę, podsmażyć cebulę i ziemniaki na jasnozłoty kolor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈzwɔtɨ, AS: i ̯asnozu̯oty

Wiktionary


jasnośmietankowy

śmietankowy o jasnym odcieniu; jasnokremowy


SJP.pl


jasność

1. światło wysyłane przez naturalne lub sztuczne źródło, blask tego źródła światła;
2. natężenie, intensywność tego światłą lub oświetlenia;
3. mała intensywność barwy czegoś; białość, bladość;
4. przenośnie: pogoda ducha, otwartość, szczerość; życzliwość, optymizm;
5. o głosie, dźwięku; wyraźne brzmienie, brak szmerów; czystość, dźwięczność;
6. jednoznaczność i wyrazistość w sposobie wyrażania się;
7. przejrzystość, przystępność czegoś, prostota; zrozumiałość, klarowność, łatwość;
8. w astronomii: natężenie oświetlenia płaszczyzny prostopadłej do kierunku promieniowania danego obiektu astronomicznego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest jasne

 (1.2) światło wysyłane przez źródło światła

 (1.3) delikatny, słabo nasycony odcień

 (1.4) przejrzystość, zrozumiałość i klarowność

 (1.5) czystość, dźwięczność głosu

 (1.6) astr. ilość energii świetlnej wysyłanej przez ciało niebieskie w jednostce czasu;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jasność w astronomii – dzielność promieniowania, moc promieniowania
  • jasność w estetyce – blask (claritas), jeden z klasycznych czynników piękna
  • jasność w metodologii – pojęcie łączone z pojęciem wyraźności
  • luminancja – wielkość fotometryczna będąca miarą natężenia oświetlenia
  • Jasność – tytuł pierwszego polskiego przekładu powieści Shining Stephena Kinga, obecnie bardziej znanej pod tytułem Lśnienie

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) W celu zwiększenia jasności koloru, można do danej farby dolać trochę białej.

 (1.4) Jeśli ktoś logicznie myśli, to z reguły cechuje go jasność wypowiedzi.

 (1.6) Należy rozróżnić pojęcia obserwowanej jasności gwiazdy i jasności absolutnej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjasnɔɕt͡ɕ, AS: i ̯asność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasnota ż., jasne n.

 czas. jaśnieć ndk., pojaśnieć dk.

 przym. jasny, jaśniutki

 przysł. jasno

 temsłow. jasno-

 wykrz. jasne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) blask, lśnienie, naświetlenie

 (1.3) bladość

 (1.4) logiczność, ścisłość, dokładność, precyzyjność, niedwuznaczność

Wiktionary


jasnożółtawy

nieco żółty o jasnym odcieniu; bladożółtawy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) żółtawy o jasnym odcieniu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔʒuwˈtavɨ, AS: i ̯asnožuu̯tavy

Wiktionary


jasnożółty

żółty o jasnym odcieniu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający kolor żółty o jasnym odcieniu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie miała jeszcze tylko jasnożółtego ręcznika do naczyń, reszta sprzętów kuchennych była na miejscu i rozpakowana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasnɔˈʒuwtɨ, AS: i ̯asnožuu̯ty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. paliowy

Wiktionary


jasny

1. pełen światła, taki, którego nie przesłaniają chmury, mgły, dymy itp.; widny, słoneczny, bezchmurny, czysty;
2. taki, który daje jasne światło, oślepia blaskiem;
3. blady, zbliżony kolorem do białego; przejrzysty;
4. przenośnie: taki, który świadczy o czyjejś pogodzie ducha, wyraża wesołość, szczerość, otwartość, życzliwość; radosny, pogodny;
5. przenośnie: taki, który pozbawione jest trosk; pozytywny, szczęśliwy, pomyślny, radosny;
6. zrozumiały, niebudzący wątpliwości, prosty;
7. o głosie: taki, który ma wysoką, czystą barwę


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) pełen światła, słońca, nie zaciemniony

 (1.2) emitujący jasne (1.1) światło

 (1.3) o kolorze: mało intensywny

 (1.4) o przedmiotach: mający mało intensywny kolor

 (1.5) o włosach: blond

 (1.6) zarysowujący się na białawo na ciemniejszym tle

 (1.7) podobny do koloru białego

 (1.8) pot. zrozumiały, prosty, oczywisty

 (1.9) pot. wyrażający się zrozumiale

 (1.10) przen. błyskotliwy

 (1.11) przen. świadczący o pogodzie ducha, wesoły

 (1.12) przen. beztroski, szczęśliwy

 (1.13) o głosie: dźwięczny, mający wysoką i czystą barwę

 (1.14) fot. o obiektywie: mający duży maksymalny otwór przysłony, przepuszczający wiele światła

 (1.15) daw. wysoko postawiony w hierarchii społecznej

 (1.16) gw-pl|księstwo łowickie. niebieski, szafirowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pokój był bardzo jasny i przytulny.

 (1.3) Twoja bluzka ma jasny kolor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjasnɨ, AS: i ̯asny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasność ż., jasnota ż., jasne n.

 czas. jaśnieć ndk., pojaśnieć dk.

 przym. jaśniutki

 przysł. jasno

 temsłow. jasno-

 wykrz. jasne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świetlisty, świetlany, promienny, promienisty

 (1.8) klarowny, ścisły, logiczny, ewidentny, bez wątpliwości, oczywisty

Wiktionary


jason

[czytaj: dżejson] zagraniczne imię męskie


SJP.pl

Ja

Wikipedia


jaspers

JASPERS (Joint Assistance to Support Projects In European Regions, pol. "Wspólna Pomoc we Wspieraniu Projektów dla Europejskich Regionów") – jest to inicjatywa mająca na celu usprawnienie przygotowania projektów ubiegających się o finansowanie z unijnych funduszy i pomoc państwom członkowskim w wykorzystaniu dotacji UE szybciej i w bardziej efektywny sposób.

Wikipedia


jaspis

skała kwarcowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) miner. skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną;

 (1.2) jubil. oszlifowany kamień z jaspisu (1.1)

Wiktionary

Jaspis – kamień ozdobny, osadowa, mikrokrystaliczna skała krzemionkowa złożona głównie z chalcedonu, kwarcu i związków żelaza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Beata ma przepiękny naszyjnik z jaspisów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjaspʲis, AS: i ̯aspʹis

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jaspisowy

Wiktionary


jaspisowy

przymiotnik od: jaspis


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący jaspisu

 (1.2) zrobiony z jaspisu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaspis mrz.

Wiktionary


jass

styl w muzyce rozrywkowej, łączący elementy współczesnej muzyki improwizowanej, jazzu, punk rocka i folku; yass


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jass – gra karciana popularna w Szwajcarii
  • yass – styl muzyczny
  • Jass – brytyjski serial fabularny

Wikipedia


jassowy

→ jass (yass); yassowy


SJP.pl


jassy

styl w muzyce rozrywkowej, łączący elementy współczesnej muzyki improwizowanej, jazzu, punk rocka i folku; yass


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w północno-wschodniej Rumunii, w historycznej Mołdawii;

 (1.2) geogr. adm. okręg w północno-wschodniej Rumunii;

Wiktionary

Jassy ( Iași) – miasto w północno-wschodniej Rumunii, w historycznej Mołdawii, nad rzeką Bahlui w dorzeczu Prutu, ośrodek administracyjny okręgu Jassy. W 2021 roku liczyło ok. 272 tys. mieszkańców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kamień z Coşauţi jest szeroko znany i ceniony w Mołdawii – posłużył do wzniesienia fortecy w pobliskich Sorokach, cerkwi Trzech Hierarchów w Jassach czy kiszyniowskiego Łuku Triumfalnego.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jaski

Wiktionary


jastarnia

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie puckim;

Wiktionary

Jastarnia (kaszb. "Jastarniô", niem. "Putziger Heisternest") – miasto w województwie pomorskim, w powiecie puckim. Leży na Mierzei Helskiej. Jest siedziba gminy Jastarnia,

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Kurort nadmorski z pięcioma letnimi kąpieliskami morskimi, portem morskim i trzema przystaniami morskimi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym roku pojechaliśmy do Jastarni na urlop.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈstarʲɲa, AS: i ̯astarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jastarniański

 rzecz. jastarnianin mos., jastarnianka ż.

Wiktionary


jastarnianin

mieszkaniec Jastarni


SJP.pl


jastarnianka

mieszkanka Jastarni


SJP.pl


jastarniański

przymiotnik od: Jastarnia


SJP.pl


jastkowice

wieś w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim


SJP.pl

Jastkowice – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Pysznica. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jastkowice. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wikipedia


jastkowicki

→ Jastkowice


SJP.pl

Patrz:

Jastkowice

jastkowski

przymiotnik od: Jastków


SJP.pl


jastków

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jastków – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Jastków
  • Jastków – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Ćmielów
  • Jastków – gmina
  • Jastków – gromada
  • Jastków – gmina wiejska
  • Parafia Jastków

Wikipedia


jastorfski

kultura jastorfska - kultura archeologiczna wczesnej epoki żelaza


SJP.pl


jastrowianin

mieszkaniec Jastrowia


SJP.pl


jastrowianka

mieszkanka Jastrowia


SJP.pl


jastrowie

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Jastrowie ( Jastrow) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie złotowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jastrowie.

Według danych z 30 czerwca 2016 miasto liczyło 8671 mieszkańców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jaˈstrɔvʲjɛ, AS: i ̯astrovʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jastrowski

 rzecz. jastrowianin, jastrowianka

Wiktionary


jastrowski

przymiotnik od: Jastrowie


SJP.pl


jastrun

1. roślina zielna z rodziny złożonych; złocień właściwy, margerytka;
2. roślina ozdobna wyhodowana ze złocienia właściwego i gatunku Chrysanthemum maximum; złocień wielki, jastruń


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Leucanthemum|Mill.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny astrowatych posiadających kwiatostan w formie koszyczka białego z brzegu, o żółtym środku;

Wiktionary

Jastrun ("Leucanthemum" Mill.) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Należy do niego 48 gatunków. Rośliny te występują w całej Europie i w północnej Azji (na południu po Uzbekistan i Iran). Najbardziej zróżnicowane są na obszarach górskich. Poza pierwotnym zasięgiem rośliny te rosną rozprzestrzenione na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) margerytka, war. jastruń

Wiktionary


jastruń

roślina ozdobna wyhodowana ze złocienia właściwego i gatunku Chrysanthemum maximum; złocień wielki, jastrun


SJP.pl


jastrych

bezspoinowa posadzka lub podkład pod posadzkę


SJP.pl


jastrychowy

przymiotnik od: jastrych


SJP.pl


jastrzembski

nazwisko


SJP.pl


jastrząb

duży ptak drapieżny o szarobrunatnym upierzeniu i zakrzywionym dziobie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ornit. duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych;

 (1.2) ornit. jastrząb zwyczajny;

 (1.3) daw. przen. rodzaj armaty

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jastrzębie – podrodzina ptaków rodziny z jastrzębiowatych
    • jastrząb zwyczajny – gatunek ptaka drapieżnego z tej rodziny
  • ORP „Jastrząb” – nazwa noszona przez trzy polskie okręty: okręt podwodny i dwa trałowce.
    • ORP „Jastrząb” – okręt podwodny amerykańskiego typu S, w PMW w latach 1941-1942
    • ORP „Jastrząb” – trałowiec radzieckiego typu MT
    • ORP „Jastrząb” – trałowiec polskiego typu 206F
  • Jastrząb (krążownik motorowy) (ros. Моторный крейсер „Ястреб”) – rosyjski okręt wojenny
  • Jastrząb – polska nazwa dla samolotów F-16 w barwach polskich
  • IS-4 Jastrząb – polski szybowiec akrobacyjny
  • PZL.50 Jastrząb – polski samolot
  • PZL.53 Jastrząb II – prototyp polskiego samolotu
  • Jastrząb – miasto w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Jastrząb

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Czasem, nisko nad głowami, płosząc ptaki, wśród nich watahy jastrzębi, przeleci jedno- lub dwusilnikowy samolot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjasṭʃɔ̃mp, AS: i ̯asṭšõmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jastrzębie nmos., jastrzębnik mos., jastrzębiowate nmos.

 przym. jastrzębi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jastrząb zwyczajny, jastrząb gołębiarz, pot. gołębiarz, reg. kastruba, reg-pl|Kresy|karszun, korszun., białystok. szulak

Wiktionary


jastrząbek

1. zdrobnienie od: jastrząb;
2. młody jastrząb


SJP.pl


jastrzębcowaty

przymiotnik

 (1.1) bot. przypominający jastrzębiec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jastrzębiec

Wiktionary


jastrzębi

przymiotnik od: jastrząb


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z jastrzębiem, dotyczący jastrzębia

przymiotnik dzierżawczy

 (2.1) należący do jastrzębia

przymiotnik jakościowy

 (3.1) charakterystyczny dla jastrzębia, taki jak u jastrzębia

forma rzeczownika.

 (4.1) D. lm. od: jastrząb

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈsṭʃɛ̃mbʲi, AS: i ̯asṭšẽmbʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jastrząb m., jastrzębnik m., jastrzębiowate nmos., jastrzębie nmos.

Wiktionary


jastrzębia

duży ptak drapieżny o szarobrunatnym upierzeniu i zakrzywionym dziobie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jastrzębia – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Góra
  • Jastrzębia – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Oporów
  • Jastrzębia – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów
  • Jastrzębia – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Łowicz
  • Jastrzębia – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Ciężkowice
  • Jastrzębia – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Lanckorona
  • Jastrzębia – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin
  • Jastrzębia – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Mogielnica
  • Jastrzębia – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jastrzębia
  • Jastrzębia – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. skarżyskim, w gminie Bliżyn
  • Jastrzębia – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim
  • Jastrzębia – gromada w powiecie radomskim, w latach 1954–1959

Wikipedia


jastrzębiak

rodzaj ptaków z rodziny jastrzębiowatych


SJP.pl


jastrzębianin

mieszkaniec Jastrzębia, Jastrzębi lub Jastrzębia-Zdroju


SJP.pl


jastrzębianka

mieszkanka Jastrzębia, Jastrzębi lub Jastrzębia-Zdroju


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jastrzębianka – potok, dopływ Białej
  • Jastrzębianka – potok, dopływ Lebiedzianki
  • Jastrzębianka – potok, dopływ Szotkówki

Wikipedia


jastrzębiaty

1. mający barwnie prążkowane pióra;
2. dawniej: podobny do jastrzębia


SJP.pl


jastrzębica

1. samica jastrzębia;
2. niedźwiedziówka jastrzębica - gatunek motyla


SJP.pl

Jastrzębica (ukr. Яструбичі, "Jastrubyczi"), Jastrzębicze – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie szeptyckim. Wieś liczy 1191 mieszkańców.

Znajduje się tu zabytkowa cerkiew drewniana św. Michała z 1759 roku.

Wikipedia


jastrzębie

duży ptak drapieżny o szarobrunatnym upierzeniu i zakrzywionym dziobie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Accipitrinae|Vigors|ref=tak., podrodzina ptaków z rodziny jastrzębiowatych;

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: jastrząb

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jastrzębie (Accipitrinae) – podrodzina ptaków z rodziny jastrzębiowatych
  • Jastrzębie – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Bartniczka
  • Jastrzębie – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Osielsko
  • Jastrzębie – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Lipno
  • Jastrzębie – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Drzycim
  • Jastrzębie – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Łukowica
  • Jastrzębie – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Piaseczno
  • Jastrzębie – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
  • Jastrzębie – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Osieczna
  • Jastrzębie – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Rudnik
  • Jastrzębie – gromada w powiecie brodnickim
  • Jastrzębie – gromada w powiecie lipnowskim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Polujące jastrzębie atakują znienacka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jastrząb mzw., jastrzębnik mos., jastrzębiowate nmos.

 przym. jastrzębi

Wiktionary


jastrzębie-zdrój

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

}|-

Jastrzębie-Zdrój (śl. Jastrzymbie-Zdrōj, Bad Königsdorff-Jastrzemb) – miasto na prawach powiatu położone w południowej części województwa śląskiego. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego z 2024 roku, miasto było zamieszkiwane przez 82 301 osoby, a jego powierzchnia wynosiła 88,62 km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jastrzębie-Zdrój dostało prawa miejskie w 1963 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjasṭʃɛ̃mˈbʲjɛ‿zdruj, AS: i ̯asṭšẽmbʹi ̯e‿zdrui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jastrzębski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. Jastrzębie

Wiktionary


jastrzębiec

bylina z rodziny astrowatych (złożonych), o liściach na ogół zebranych w przyziemną rozetę i kwiatostanach typu koszyczka, rosnąca na suchych łąkach, pastwiskach i w widnych lasach


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jastrzębiec – herb szlachecki
  • jastrzębiec (Geranospiza caerulescens) – gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych
  • jastrzębiec (Hieracium) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych
  • Jastrzębiec – część wsi Jugów w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Nowa Ruda
  • Jastrzębiec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Więcbork
  • Jastrzębiec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Boniewo
  • Jastrzębiec – przysiółek wsi Wola Uchańska w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Uchanie
  • Jastrzębiec – osada leśna w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Lubiszyn
  • Jastrzębiec – część wsi Bełdów-Krzywa Wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Aleksandrów Łódzki
  • Jastrzębiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Lesznowola
  • Jastrzębiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Czernice Borowe
  • Jastrzębiec – wieś w woj. podkarpackim, w pow. leżajskim, w gminie Kuryłówka

Wikipedia


jastrzębiogórski

przymiotnik od: Jastrzębia Góra


SJP.pl


jastrzębiowate

rodzina ptaków drapieżnych z rzędu szponiastych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Accipitridae|Vigors|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu szponiastych;

Wiktionary

Jastrzębiowate (Accipitridae) – rodzina ptaków z rzędu szponiastych (Accipitriformes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do rodziny jastrzębiowatych zalicza się: kaniuki, orłosępy oraz jastrzębie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jastrząb mzw., jastrzębie nmos.

 przym. jastrzębi

Wiktionary


jastrzębiowaty

o cechach jastrzębiowatych (rodzina ptaków)


SJP.pl


jastrzębiowe

rząd ptaków; drapieżne, szponiaste


SJP.pl


jastrzębiowy

1. → jastrząb; jastrzębi;
2. o cechach jastrzębiowych (rząd ptaków)


SJP.pl


jastrzębnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) przest. ktoś, kto poluje z jastrzębiem

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jastrzębnik – dawniej: osoba zajmująca się tresurą jestrzębi
  • Jastrzębnik – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. złotoryjskim, w gminie Pielgrzymka
  • Jastrzębnik – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Santok
  • Jastrzębnik – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Żabia Wola
  • Jastrzębnik – potok, dopływ Skawy
  • Jastrzębnik – potok, dopływ Bystrzycy Dusznickiej
  • Jastrzębnik – skała na wzgórzu Łysak na Wyżynie Częstochowskiej
  • Jastrzębnik – wzniesienie w Górach Kamiennych
  • Jastrzębniki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jaˈsṭʃɛ̃mbʲɲik, AS: i ̯asṭšẽmbʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jastrząb m., jastrzębie nmos.

 przym. jastrzębi

Wiktionary


jastrzębowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie w rejonie kozowskim obwodu tarnopolskiego;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jastrzębowski

Wiktionary


jastrzębowski

nazwisko


SJP.pl


jastrzębski

przymiotnik od: Jastrząb, Jastrzębia, Jastrzębie-Zdrój


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Jastrzębia

Wiktionary

Jastrzębski (f. Jastrzębska) – nazwisko używane m.in. w Polsce.

Na początku lat 90. XX wieku nosiło je w Polsce 19156 pełnoletnich osób. Najwięcej w dawnym woj. warszawskim (2211 osób), siedleckim (1875 osób), katowickim (952 osoby) i łomżyńskim (948 osób).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jasˈtʂɛmp.ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jastrzębie m., Jastrzębie-Zdrój m., jastrzębianin m., jastrzębianka ż.

Wiktionary


jasudowicz

nazwisko


SJP.pl


jasyr

1. niewola u Turków lub Tatarów;
2. ludność wzięta w jasyr w znacz. 1


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. niewola u Tatarów lub Turków

Wiktionary

Ja

Wikipedia


jaszcz

dawny wóz służący do przewożenia amunicji artyleryjskiej; jaszczyk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) hist. wojsk. jednoosiowy pojazd artyleryjski, używany zwłaszcza w artylerii konnej, przeznaczony głównie do przewożenia amunicji

Wiktionary

Zo

Wikipedia


jaszczak

nazwisko


SJP.pl


jaszczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jazgotać, wrzeszczeć

Wiktionary


jaszczuk

nazwisko


SJP.pl


jaszczur

potocznie: wymarły gad z ery mezozoicznej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) paleont. wymarły gad ogoniasty z mezozoiku

 (1.2) pot. duża jaszczurka

 (1.3) herp. płaz ogoniasty

 (1.4) rzem. skóra używana w kaletnictwie do wyrobu galanterii

 (1.5) daw. pochwa szabli obciągnięta skórą zwierzęcą, także gadzią

 (1.6) przest. med. pryszczyca

Wiktionary

Jaszczur (oryg. fr. "La peau de chagrin") – powieść Honoriusza Balzaka wydana po raz pierwszy w sierpniu 1831. Napisana przed stworzeniem ogólnego planu cyklu "Komedia ludzka", została następnie umieszczona w jej części zatytułowanej "Studia filozoficzne". Akcja utworu rozgrywa się w czasach współczesnych autorowi, bezpośrednio po rewolucji lipcowej i wstąpieniu na tron Ludwika Filipa I.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poczta Polska wydała znaczek z jaszczurem kopalnym.

 (1.2) Ale jaszczury nie polegają na wzroku, a głównie na węchu – potrafią wyczuć martwe lub zranione zwierzę w promieniu 10 kilometrów!

 (1.4) Kupię żonie torebkę z jaszczuru na targu w Jerozolimie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaszczur mos./ż., Jaszczurówka ż., Jaszczury lm nm.

 przym. jaszczurczy, jaszczurowy, jaszczurowaty

 przysł. jaszczurczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) szagryn

Wiktionary


jaszczurczy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) należący do jaszczurki, właściwy jaszczurce

przymiotnik jakościowy

 (2.1) przen. pełen złych skłonności

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Krwawym wzrokiem wkoło toczył człowiek z jaszczurczymi oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaʃˈt͡ʃurt͡ʃɨ, AS: i ̯aščurčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaszczurkowate nmos., jaszczurka ż., jaszczur m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. jaszczurzy

Wiktionary


jaszczureczka

zdrobnienie od: jaszczurka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: jaszczurka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjaʃt͡ʃuˈrɛt͡ʃka, AS: i ̯aščurečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaszczurkowate nmos., jaszczurka ż.

Wiktionary


jaszczurka

niewielki gad o wydłużonym ciele pokrytym łuskami i długim, regenerującym się ogonem


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) herp. czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;

 (1.2) pot. złośliwa kobieta

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jaszczurka (Lacertilia, dawniej Sauria) – gad
  • Jaszczurka – rzeka w Białowieskim Parku Narodowym
  • Jaszczurka – gwiazdozbiór
  • jaszczurka – w odlewnictwie narzędzie formierskie
  • Jaszczurka – debiutancki album Pati Yang
  • „Jaszczurka” – singel Pati Yang
  • „Jaszczurka” – polska konspiracyjna organizacja działająca w latach 1941–1945
  • M53/59 Praga „Jesterka” (Jaszczurka) – podwójnie sprzężone samobieżne działo przeciwlotnicze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najliczniej występującą w Polsce jaszczurką jest zwinka.

 (1.2) Zastanawiałam się, kto za tym stoi, ale to przecież oczywiste – to Iwona, ta jaszczurka!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaʃˈt͡ʃurka, AS: i ̯aščurka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaszczurówka ż.

:: zdrobn. jaszczureczka ż.

:: zgrub. jaszczur mzw.

 przym. jaszczurczy, jaszczurzy

Wiktionary


jaszczurkojad

jaszczurkojad ciemnogłowy - gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kukułkowatych


SJP.pl


jaszczurkowate

rodzina gadów łuskoskórych, obejmująca kilka tysięcy gatunków, żyjących nieomal na całym świecie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Lacertidae|Bonaparte|ref=tak., rodzina jaszczurek z rzędu łuskonośnych;

Wiktionary

Jaszczurkowate, jaszczurki właściwe (Lacertidae) – rodzina jaszczurek z infrarzędu Scincomorpha w rzędzie łuskonośnych (Squamata). Obejmuje ponad 370 gatunków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poza jaszczurką żyworodną wszystkie jaszczurkowate są jajorodne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaszczur mzw., jaszczurka ż., jaszczureczka ż., Jaszczurówka ż.

 przym. jaszczurczy, jaszczurzy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaszczurki właściwe

Wiktionary


jaszczurkowaty

1. o cechach jaszczurkowatych (rodzina gadów);
2. podobny wyglądem lub zachowaniem do jaszczurki


SJP.pl


jaszczurkołap

gatunek afrykańskiego ptaka z rodziny jastrzębiowatych; owadożer mały, jastrząb sawannowy


SJP.pl

Jaszczurkołap, owadożer mały, jastrząb sawannowy ("Kaupifalco monogrammicus") – gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae). Mały ptak drapieżny występujący w Afryce Subsaharyjskiej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Wikipedia


jaszczurnik

1. gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych;
2. gatunek ryby z rodziny jaszczurnikowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jaszczurnik (Gampsonyx swainsonii) – gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae)
  • jaszczurnik (Synodus synodus) – gatunek ryby z rodziny jaszczurnikowatych (Synodontidae)

Wikipedia


jaszczurnikowate

Jaszczurnikowate (Synodontidae) – rodzina drapieżnych ryb skrzelokształtnych (Aulopiformes). Z powodu podobieństwa kształtu głowy i pyska do jaszczurek określane są też nazwą "ryby-jaszczurki". Niektóre gatunki są poławiane gospodarczo.

Wikipedia


jaszczurowaty

przypominający wyglądem jaszczura


SJP.pl


jaszczurowy

→ jaszczur; jaszczurzy


SJP.pl


jaszczurzy

→ jaszczur; jaszczurowy


SJP.pl


jaszczurówka

wycinka jaszczurówka - gatunek motyla z rodziny wycinkowatych


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaszczurówka – dzielnica Zakopanego
  • Jaszczurówka – potok, dopływ Skawy
  • Jaszczurówka – szczyt na Pogórzu Wiśnickim

Wikipedia


jaszczyk

dawny wóz służący do przewożenia amunicji artyleryjskiej; jaszcz


SJP.pl


jaszczyński

nazwisko


SJP.pl


jaszewski

nazwisko


SJP.pl


jaszkowo

wieś w województwie wielkopolskim, z największym w Europie ośrodkiem jeździeckim


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaszkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Sośno
  • Jaszkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Zaniemyśl
  • Jaszkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Brodnica

Wikipedia


jaszkowski

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jaszkową, dotyczący Jaszkowej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaszkowa ż.

Wiktionary


jaszmak

tradycyjna część ubioru kobiet muzułmańskich; czarczaf


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) część tradycyjnego muzułmańskiego ubioru kobiecego, która okrywa twarz i szyję, jedynie z otworami na oczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwef, czarczaf

Wiktionary


jaszowiec

dzielnica Ustronia


SJP.pl


jaszuński

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący Jaszun, związany z Jaszunami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mocną pozycję na rynku krajowym jaszuński zakład zdobył od początku swego założenia w 1959 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaszuny nmos., jaszunianin m., jaszunianka ż.

Wiktionary


jasło

1. rodzaj paśnika dla zwierzyny
2. krata bądź siatka, przez którą przepuszcza się wodę podczas wybierania ryb ze stawu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim;

Wiktionary

– miasto w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, siedziba powiatu jasielskiego, położone w obrębie Dołów Jasielsko-Sanockich. Znajduje się ono na wysokości od 225 do 380 m n.p.m. w miejscu połączenia trzech rzek: Wisłoki, Ropy oraz Jasiołki. Według danych GUS z 31 grudnia 2024 r. Jasło liczyło 32 378 mieszkańców i miało powierzchnię 36,52 km². Patronem miasta jest św. Antoni z Padwy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tym dokumentem nadał król miasteczku Jasłu prawo niemieckie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjaswɔ, AS: i ̯asu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaślanin mos., jaślanka ż., Jasiołka ż.

 przym. jasielski

Wiktionary


jata

w górnictwie:
1. szopa na rudę
2. przybudówka na urządzenia wiertnicze


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) górn. szopa na rudę

 (1.2) górn. przybudówka na urządzenia wiertnicze

 (1.4) stpol. kram

 (1.5) stpol. namiot

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jata – osada leśna w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Łuków
  • Jata – część wsi Staniątki w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Niepołomice
  • Jata – wieś w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Jeżowe
  • Jata – część wsi Galów w woj. świętokrzyskim, w pow.buskim, w gminie Busko-Zdrój
  • Jata – gromada
  • obszar Natura 2000 Jata
  • Rezerwat przyrody Jata

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈjata, AS: i ̯ata

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3-5) jatka

Wiktionary


jatagan

broń sieczna używana od XVI wieku przez Turków, Arabów i Persów


SJP.pl

Ja

Wikipedia


jatczak

nazwisko


SJP.pl


jatka

1. sklep mięsny;
2. rzeźnia;
3. dawniej: ubój;
4. przenośnie: krwawa bójka, rzeź, masakra


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) sklep z mięsem, zwłaszcza prymitywny

 (1.2) przen. bójka zakończona krwawo

 (1.3) daw. prowizoryczny budynek

Wiktionary

Jatka – miejsce, w którym dawniej sprzedawano mięso z uboju lub miejsce takiego uboju (rzeźnia).

Jatki powstawały od końca XII wieku wraz z wykształceniem się specjalizacji handlowej. Były to kramy rzeźnicze zwane z łaciny "macellum" lub "mensa carnifiucium" (ława rzeźnicza).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Za Leszkiem jest Kraków zdolny do wszelkich bijatyk lub jatek; za Mieszka poznańskie rycerstwo da sobie obciąć podatek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjatka, AS: i ̯atka

Wiktionary


jatren

chemiczny związek organiczny stosowany w leczeniu czerwonki; yatren


SJP.pl


jatrochemia

dawny kierunek w chemii, według którego głównym zadaniem chemii jest preparowanie leków i wyjaśnianie procesów zachodzących w organizmie ludzkim; chemia lekarska, chemiatria


SJP.pl

Jatrochemia (gr. "iatrós" – lekarz, "chemia"), chemiatria, alchemia lekarska – kierunek panujący w alchemii od XVI do XVIII wieku, mówiący, że głównym zadaniem chemii jest odkrywanie nowych leków. Czołowym propagatorem jatrochemii był Paracelsus. Wprowadził on do lecznictwa alkohol, sole arsenu, miedzi, ołowiu i srebra oraz opracował reguły dawkowania leków. Polskim przedstawicielem jatrochemii był, wzorujący się na Paracelsusie, Jakub Barner.

Wikipedia


jatrochemik

przedstawiciel dawnego kierunku w chemii, według którego głównym zadaniem chemii jest preparowanie leków i wyjaśnianie procesów zachodzących w organizmie ludzkim


SJP.pl


jatrofa

rodzaj roślin z rodziny wilczomleczowatych


SJP.pl

Ja

Wikipedia


jatrofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) med. psych. paniczny lęk przed lekarzami

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjatrɔˈfɔbʲja, AS: i ̯atrofobʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jatrogeniczny

Wiktionary


jatrogeneza

wystąpienie lub nasilenie się u pacjenta określonych objawów chorobowych na skutek postępowania lekarza


SJP.pl


jatrogenia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nauka o wpływie lekarza i jego działań na pacjenta

Wiktionary

Jatrogenia (gr. ἰατρός "iatros – lekarz," γένεσις "genesis – pochodzenie, geneza") – oddziaływanie lekarza (lub innego personelu medycznego) na pacjenta. Określenia „jatrogenia”, „jatrogenny” zwykle są stosowane w kontekście negatywnych następstw działań personelu medycznego, choć pojęcie to zawiera w sobie wszystkie następstwa związane z przebiegiem leczenia (w tym pozytywne), a następstwa niekorzystne określa się mianem „jatropatogenii”.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jatrogeniczny

Wiktionary


jatrogeniczny

taki, którego przyczyną było leczenie, będący następstwem leczenia; jatrogenny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) będący następstwem działalności lekarza lub personelu medycznego; taki, którego przyczyną było leczenie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjatrɔɡɛ̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: i ̯atrogẽńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jatrofobia ż., jatrogenia ż.

 przym. jatrogenny

 przysł. jatrogenicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jatrogenny

Wiktionary


jatrogenny

będący następstwem leczenia; taki, którego przyczyną było leczenie; jatrogeniczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) med. będący szkodliwym, niekorzystnym następstwem leczenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To badanie ma na celu wykrycie jatrogennych skutków nadużywania leków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjatrɔˈɡɛ̃nːɨ, AS: i ̯atrogẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jatrogeniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jatrogeniczny

Wiktionary


jatutów

Jatutów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Zamość. Leży na wschodnim skraju gminy, nad rzeką Łabuńką, w obrębie Padołu Zamojskiego.

Do 11 października 1973 w gminie Łabunie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wikipedia


jaunde

stolica Kamerunu


SJP.pl

rzeczownik, nazwa własna

 (1.1) geogr. stolica Kamerunu;

Wiktionary

Ja

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jawnˈdɛ, AS: i ̯au̯nde

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaundejczyk mos., jaundejka ż.

 przym. jaundejski

Wiktionary


jaundejczyk

mieszkaniec Jaunde, stolicy Kamerunu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Jaunde

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jawnˈdɛjt͡ʃɨk, AS: i ̯au̯ndei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaunde n.

:: fż. jaundejka ż.

 przym. jaundejski

Wiktionary


jaundejka

mieszkanka Jaunde (stolicy Kamerunu)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Jaunde

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jawnˈdɛjka, AS: i ̯au̯ndei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaunde n.

:: fm. jaundejczyk mos.

 przym. jaundejski

Wiktionary


jaundejski

przymiotnik od: Jaunde (stolica Kamerunu)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) odnoszący się do miasta Jaunde

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jawnˈdɛjsʲci, AS: i ̯au̯ndei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaunde n., jaundejczyk mos., jaundejka ż.

Wiktionary


java

[czytaj: dżawa] język programowania obiektowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) inform. popularny obiektowy język programowania;

Wiktionary

Java – obiektowy, oparty na klasach, statycznie i silnie typowany język programowania ogólnego zastosowania, wspierający programowanie współbieżne. Podstawą języka jest model obiektowy, jednak jego kolejne wersje wprowadziły również mechanizmy umożliwiające stosowanie elementów programowania funkcyjnego, w szczególności wyrażenia lambda, referencje do metod i interfejsy funkcyjne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kod wynikowy kompilatora Javy ma postać kodu dla maszyny wirtualnej.

Wiktionary


javascript

[czytaj: dżawaskript] obiektowy język programowania skryptów na stronach www


SJP.pl

JavaScript, w skrócie JS – skryptowy oraz wieloparadygmatowy język programowania, stworzony przez firmę Netscape, najczęściej stosowany na stronach internetowych. Twórcą JavaScriptu jest Brendan Eich. W połowie lat 90. XX wieku organizacja ECMA wydała na podstawie JavaScriptu standard języka skryptowego o nazwie ECMAScript, aktualnie rozwijaniem tego standardu zajmuje się komisja TC39.

Wikipedia


javier

Javier – gmina w Hiszpanii, w Nawarze, o powierzchni 46,6 km². Położona na skrajnym wschodzie prowincji, granicząca z Saragossą.

W 2011 roku gmina liczyła 120 mieszkańców. Miejsce urodzenia św. Franciszka Ksawerego.

Wikipedia


jaw

dawniej: jawa; dziś tylko w związkach frazeologicznych:
a) wyjść na jaw - stać się wiadomym, znanym; okazać się;
b) wydobyć, wyciągnąć coś na jaw - odkryć coś, co było dotąd tajemnicą


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) daw. zob. jawa.; dziś tylko we frazeologii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaf, AS: i ̯af

Wiktionary


jawa

stan przytomności i świadomego reagowania na bodźce w odróżnieniu od snu lub halucynacji


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stan czuwania, niespanie

 (1.2) rzeczywistość

 (1.3) czeski motocykl

Wiktionary

Nie mylić z: Java.

Jawa – wyspa w Azji Południowo-Wschodniej, jedna z Wielkich Wysp Sundajskich. Należy do Indonezji, a największe miasto wyspy, Dżakarta, jest stolicą tego kraju. Jest najludniejszą wyspą na świecie, zamieszkuje ją 151,6 mln osób. Na obszarach nizinnych Jawy Centralnej na jeden km² przypada 2000 osób. Powierzchnia Jawy to 126,7 tys. km², co daje jej trzynaste miejsce wśród wysp na świecie i piąte w Indonezji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na jawie zobaczyłem jej postać zbliżającą się zalotnym krokiem do mnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjava, AS: i ̯ava

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jawić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czuwanie

Wiktionary


jawaharlal

[czytaj: dżawaharlal] obce imię męskie


SJP.pl


jawajczyk

mieszkaniec Jawy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Jawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sam będąc synem Jawajczyka i Balijki, planowaćanował dla swego prezydencko-królewskiego rodu kolejne krzyżówki etniczne, umacniające spoistość archipelagu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jawa ż., jawajski mrz.

:: fż. Jawajka ż.

 przym. jawajski

Wiktionary


jawajka

typ lalki teatralnej poruszanej od dołu przez aktora ukrytego w zapadni lub za parawanem; lalka jawajska


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Jawy

Wiktionary

Jawajka – lalka teatralna osadzona na kołku – gapicie, który znajduje się w otworze pośrodku ramion, działających niezależnie od głowy. Funkcjonujące osobno ręce lalki poruszane są za pomocą drucianych wyciągników – czempurytów, które lalkarz trzyma w drugiej dłoni. Prowadzenie lalki polega na połączeniu animacji tułowia i głowy z niezależną od ich ruchu animacją każdej z dłoni.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Jawa ż., jawajski mrz.

:: fm. Jawajczyk mos.

 przym. jawajski

Wiktionary


jawajski

→ Jawa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jawą, dotyczący Jawy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język jawajski;

Wiktionary

Patrz:

Jawa

Wymowa:

IPA: jaˈvajsʲci, AS: i ̯avai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jawa ż., Jawajczyk mos., Jawajka ż.

Wiktionary


jawajskojęzyczny

przymiotnik

 (1.1) taki, który posługuje się językiem jawajskim

 (1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem jawajskim

 (1.3) spisany, stworzony w języku jawajskim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈvajskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: i ̯avai ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


jawaryn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. Győr, miasto w północno-zachodnich Węgrzech;

Wiktionary


jawczyce

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jawczyce – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Biskupice
  • Jawczyce – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawskim zachodnim, w gminie Ożarów Mazowiecki
  • Jawczyce – gromada

Wikipedia


jawiszowice

wieś w Polsce


SJP.pl

Jawiszowice – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, w gminie Brzeszcze.

Wikipedia


jawiszowicki

przymiotnik od: Jawiszowice


SJP.pl


jawić

jawić się - książkowo: stać sie, stawać się widocznym (np. W cieniu jawił się potwór.)


SJP.pl


jawka

zdrobnienie od: Jawa (motocykl marki Jawa)


SJP.pl


jawnie

przysłówek

 (1.1) w sposób jawny, widoczny dla każdego, niczego nie ukrywając

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzięcioł należy do drapieżników, jawnie napadających na swą zdobycz.

 (1.1) Prorocy opowiadali się jawnie przeciwko bałwochwalstwu członków narodu wybranego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjavʲɲɛ, AS: i ̯avʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jawność ż.

 czas. jawić się ndk.

 przym. jawny

 przysł. jawno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) publicznie, otwarcie

Wiktionary


jawniej

stopień wyższy od przysłówka: jawnie


SJP.pl


jawniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: jawny


SJP.pl


jawnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. poborca, celnik

Wiktionary


jawnogrzesznica

przestarzale: kobieta uprawiająca nierząd; prostytutka, nierządnica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) daw. rel. kobieta jawnie uprawiająca nierząd

Wiktionary

Ja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Królestwo Boże otworzyło się przed jawnogrzesznicą, gdy upadła do nóg Jezusa i płakała, ale otwiera się i przed tobą, gdy ujrzysz swoje grzechy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjavnɔɡʒɛʃʲˈɲit͡sa, AS: i ̯avnogžešʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jawnogrzesznictwo n.

:: fm. jawnogrzesznik m.

 czas. jawnogrzeszyć ndk.

 przym. jawnogrzeszny

 przysł. jawnogrzesznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prostytutka; wulg. kurwa; daw. nierządnica, rozpustnica, ladacznica, wszetecznica, kortezanka, kurtyzana, kokota

Wiktionary


jawnogrzesznik

→ jawnogrzesznica; cudzołożnik


SJP.pl


jawnokwiatowe

grupa roślin mających kwiaty i rozmnażających się przez nasiona


SJP.pl


jawnopączkowe

grupa roślin zielnych, których pączki odnowieniowe znajdują się wysoko nad powierzchnią ziemi; fanerofity


SJP.pl


jawnopączkowy

roślina jawnopączkowa - roślina, której pączki odnowieniowe znajdują się wysoko nad powierzchnią ziemi; fanerofit


SJP.pl


jawnopłciowe

grupa roślin nasiennych w odróżnieniu od roślin zarodnikowych


SJP.pl


jawnostka

Ja

Wikipedia


jawność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jawne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jawny

 przysł. jawnie, jawno

 czas. jawić się

Wiktionary


jawny

znany wszystkim, podany do wiadomości publicznej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) widoczny dla wszystkich, powszechnie wiadomy; taki, którego się nie ukrywa, nie maskuje

 (1.2) taki, który jest jasny i oczywisty

 (1.3) mat. inform. wprost widoczny w zapisie

 (1.4) fot. poddany wywołaniu i widoczny gołym okiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sąd oddalił wniosek obrony o utajnienie rozprawy i zadecydował, że proces będzie się toczył w trybie jawnym.

 (1.3) Język C++ nie pozwala na niejawne konwersje między wskaźnikami różnych typów i aby tego dokonać, konieczne jest zastosowanie jawnej konwersji typów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjavnɨ, AS: i ̯avny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jawność ż., ujawnianie n., ujawnienie n.

 czas. jawić się, ujawniać ndk., ujawnić dk.

 przysł. jawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) publiczny, otwarty

 (1.2) wyraźny, oczywisty

Wiktionary


jawor

1. gatunek drzewa z rodzaju klon, o rozłożystej koronie, szarej korze łuszczącej się drobnymi płatami i kwiatach zebranych w zwisające grona, w Polsce spotykany w lasach mieszanych, górskich i wyżynnych; klon jawor, klon jaworowy, jawór (regionalnie);
2. drewno tego drzewa, jasne, elastyczne, używane głównie w stolarstwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) dendr. nazwa systematyczna|Acer pseudoplatanus|ref=tak., gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych o szarej korze i dłoniastych liściach;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jawor – gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych
  • Jawor – miasto
  • Jawor – część miasta Libiąż w woj. małopolskim
  • Jawor – osada w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Wąsosz
  • Jawor – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Cieszków
  • Jawor – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Zelów
  • Jawor – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Mniszków
  • Jawor – część kolonii Jaworek w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Rudniki
  • Jawor – część wsi Bóbrka w woj. podkarpackim, w pow. leskim, w gminie Solina
  • Jawor – część wsi Starokrzepice w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Krzepice
  • Jawor – przysiółek wsi Leśnica w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Małogoszcz
  • Jawor – część wsi Ignaców w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Kobyla Góra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jesionom często towarzyszą jawory i drzewa tych dwóch gatunków stanowią najczęstsze otoczenie góralskich domów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaworzyna ż., jaworzynka ż., Jawor mos./mrz.

 przym. jaworowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klon jawor, klon jaworowy

Wiktionary


jaworek

zdrobnienie od: jawor (gatunek drzewa)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaworek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Międzylesie
  • Jaworek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie
  • Jaworek – część wsi Psary w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Chodecz
  • Jaworek – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Czastary
  • Jaworek – część wsi Sieborowice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Michałowice
  • Jaworek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin
  • Jaworek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Wierzbno
  • Jaworek – kolonia w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Rudniki
  • Andrzej Jaworek – polski lekarz, doktor habilitowany nauk medycznych i o zdrowiu
  • Bogdan Jaworek (ur. 1936, zm. 2020) – polski duchowny
  • Jacek Jaworek (ur. 1969, zm. 2024) – polski pracownik budowlany, seryjny morderca
  • Maciej Jaworek (ur. 1961) – polski żużlowiec

Wikipedia


jawornica

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jawornica – szczyt w Beskidzie Andrychowskim
  • Jawornica – wieś w Bułgarii, w obwodzie Błagojewgad, w gminie Petricz
  • Jawornica – wieś w Polsce, w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Lewin Kłodzki
  • Jawornica – wieś w Polsce, w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Kochanowice

Wikipedia


jawornicki

przymiotnik od: Jawornik Polski


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Jawornicki (1872−1950) − polski farmaceuta i przedsiębiorca
  • Marceli Jawornicki (1813–1895) – polski działacz społeczny, powstaniec listopadowy.

Wikipedia


jaworniczanin

mieszkaniec Jawornika Polskiego (miasta w Polsce)


SJP.pl


jaworniczanka

mieszkanka Jawornika Polskiego (miasta w Polsce)


SJP.pl


jaworowianin

mieszkaniec Jaworowa


SJP.pl


jaworowianka

mieszkanka Jaworowa


SJP.pl


jaworowicz

nazwisko


SJP.pl


jaworowski

przymiotnik od: Jaworów


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jaworowem, dotyczący Jaworowa (miasta na Ukrainie)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaworowski – struga, dopływ Szkła
  • Ignacy Jaworowski (1924–2004) – hodowca koni
  • Jan Jaworowski (1920–1944) – podharcmistrz
  • Jan Jaworowski (1928–2013) – polsko-amerykański matematyk
  • Jakub Jaworowski (ur. 1981) – ekonomista, minister aktywów państwowych
  • Jerzy Jaworowski (1919–1975) – grafik
  • Krzysztof Jaworowski (ur. 1937) – geolog
  • Leon Ludwik Jaworowski (1764–1833) – unicki biskup włodzimierski, biskup pomocniczy brzeski
  • Mariusz Arno Jaworowski (?) – polski tłumacz i producent
  • Rajmund Jaworowski (1885–1941) – działacz PPS
  • Ryszard Jaworowski (1896–1968) – podpułkownik
  • Zbigniew Jaworowski (1927–2011) – lekarz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Jaworów mrz.

Wiktionary


jaworowy

związany z jaworem, dotyczący jaworu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z jaworu

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części jaworu

 (1.3) będący częścią jaworu

Wiktionary

Jaworowy, Wielki Jaworowy (cz. "Javorový vrch", niem. "Jaworowy", w okresie II wojny światowej "Ahornberg"; 1032 m n.p.m.) – szczyt górski w Beskidzie Morawsko-Śląskim w Czechach, w pobliżu Trzyńca.

Z rzadko porośniętego szczytu rozciąga się panorama na polskie Beskidy oraz w kierunku słowackich Tatr.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Minęli jaworowy młodnik i zniknęli w gęstwinie.

 (1.2) Na półce stały jaworowe ludziki.

 (1.3) Jaworową gałązką zdzieliła go po nogach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jawor m., jaworzynka ż., Jaworzynka ż., jaworzyna ż.

Wiktionary


jaworski

przymiotnik od: Jawor


SJP.pl

Jaworski (forma żeńska: Jaworska; liczba mnoga: Jaworscy) – polskie nazwisko. Według danych rejestru PESEL z 27 stycznia 2021 nazwisko to nosi 46 644 osób.

Wikipedia


jaworzanin

mieszkaniec Jawora, Jaworza


SJP.pl


jaworzanka

mieszkanka Jawora, Jaworza


SJP.pl


jaworzański

przymiotnik od: Jaworze


SJP.pl


jaworze

1. gatunek drzewa z rodzaju klon, o rozłożystej koronie, szarej korze łuszczącej się drobnymi płatami i kwiatach zebranych w zwisające grona, w Polsce spotykany w lasach mieszanych, górskich i wyżynnych; klon jawor, klon jaworowy, jawór (regionalnie);
2. drewno tego drzewa, jasne, elastyczne, używane głównie w stolarstwie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaworze – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Wąbrzeźno
  • Jaworze – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Nowy Żmigród
  • Jaworze – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Jaworze
  • Jaworze – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Zagnańsk
  • Jaworze – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Kalisz Pomorski
  • Jaworze – gromada
  • Jaworze – polana na Łopieniu w Beskidzie Wyspowym
  • Jaworze – szczyt w Beskidzie Niskim (Góry Grybowskie)
  • Jaworze – szczyt w Beskidzie Wyspowym (w Paśmie Łososińskim)
  • Jaworze Dolne, Jaworze Górne, gmina Jaworze, Jaworz, Jaworzec

Wikipedia


jaworznia

roślina z rodziny zapylcowatych


SJP.pl

Jaworznia – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Piekoszów. Ma status sołectwa.

W Królestwie Polskim istniała gmina Jaworznia.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jaworznia, po jej zniesieniu w gromadzie Białogon, powtórnie była siedzibą gromady Jaworznia. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


jaworznianin

mieszkaniec Jaworzna


SJP.pl


jaworznianka

mieszkanka Jaworzna


SJP.pl


jaworzniański

przymiotnik od: Jaworzno; jaworznicki


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jaworznem, dotyczący Jaworzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaworzno n.

 przym. jaworznicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaworznicki

Wiktionary


jaworznica

część wsi Kiełczygłów-Okupniki


SJP.pl

Jaworznica – część wsi Kiełczygłów-Okupniki w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie pajęczańskim, w gminie Kiełczygłów.

W latach 1975–1998 Jaworznica administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wikipedia


jaworznicki

1. przymiotnik od: Jaworzno; jaworzniański;
2. przymiotnik od: Jaworznica


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jaworznem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczęszczałem kiedyś do jaworznickiego liceum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjavɔʒʲˈɲit͡sʲci, AS: i ̯avožʹńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaworzno n., jaworznianin m., jaworznianka ż.

 przym. jaworzniański, jaworzeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaworzniański; daw. jaworzeński

Wiktionary


jaworznik

wieś w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaworznik – część wsi Świebodna, w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Pruchnik
  • Jaworznik – część wsi Dębów, w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Gać
  • Jaworznik – część wsi Futoma, w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Błażowa
  • Jaworznik – część wsi Nowy Borek, w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Błażowa
  • Jaworznik – część wsi Wola Rafałowska, w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Chmielnik
  • Jaworznik – część wsi Zabratówka, w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Chmielnik
  • Jaworznik – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Żarki
  • Jaworznik – gromada
  • Jaworznik – potok, dopływ Brynicy
  • Jaworznik – struga, dopływ Czarnej Strugi
  • Jaworznik – potok, dopływ Koziego Brodu
  • Jaworznia

Wikipedia


jaworzno

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie śląskim;

 (1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Rudniki;

Wiktionary

Jaworzno – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce położone na Pagórach Jaworznickich (Wyżyna Śląsko-Krakowska) w województwie śląskim. Pod względem kulturowym, etnograficznym i historycznym Jaworzno wraz ze swoim regionem stanowi część ziemi krakowskiej oraz Małopolski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jaworzno jest położone w województwie śląskim.

 (1.1) Moja babcia pochodzi z Jaworzna.

 (1.1) Mieszkam w Jaworznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈvɔʒnɔ, AS: i ̯avožno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaworznianin m., jaworznianka ż.

 przym. jaworznicki, jaworzniański

Wiktionary


jaworzyna

1. las jaworowy;
2. drewno jaworowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. las jaworowy, skupisko rosnących jaworów

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaworzyna – część miasta Krynica-Zdrój
  • Jaworzyna – część miasta Szczyrk
  • Jaworzyna – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Oporów
  • Jaworzyna – część wsi Kokuszka w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Piwniczna-Zdrój
  • Jaworzyna (997 m) – szczyt w Beskidzie Makowskim (w Grupie Mędralowej)
  • Jaworzyna (825 m) – szczyt w Beskidzie Makowskim (w Paśmie Solnisk)
  • Jaworzyna (Groń Jana Pawła II, 890 m) – szczyt w Beskidzie Małym
  • Jaworzyna (661 m) – szczyt w Beskidzie Małym (nad Krzeszowem)
  • Jaworzyna (861 m) – szczyt w Beskidzie Małym (nad Tresną)
  • Jaworzyna (822 m) – szczyt w Beskidzie Niskim (Góry Grybowskie)
  • Jaworzyna (Jaworzyna Krynicka, 1114 m) – szczyt w Beskidzie Sądeckim, w Paśmie Jaworzyny
  • Jaworzyna (936 m) – szczyt w Beskidzie Sądeckim, w Paśmie Radziejowej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jawor m., Jaworzynka ż.

:: zdrobn. jaworzynka ż.

 przym. jaworowy

Wiktionary


jaworzynianin

mieszkaniec Jaworzyny Śląskiej (miasta w Polsce)


SJP.pl


jaworzynianka

mieszkanka Jaworzyny Śląskiej (miasta w Polsce)


SJP.pl


jaworzynka

dolina w Tatrach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zdrobn. od: jaworzyna

 (1.2) leśn. niewielka jaworzyna

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaworzynka – wieś w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, gminie Istebna
  • Jaworzynka – gromada
  • Jaworzynka – dawna gmina
  • Jaworzynka – szczyt w Gorcach
  • Jaworzynka – szczyt w Beskidzie Niskim
  • Jaworzynka (Cebulówka, 741 m) – szczyt w Beskidzie Sądeckim (w Paśmie Radziejowej)
  • Jaworzynka (936 m) – szczyt w Beskidzie Sądeckim (w Paśmie Radziejowej)
  • Jaworzynka (899 m) – szczyt w Beskidzie Sądeckim (w Paśmie Jaworzyny Krynickiej)
  • Jaworzynka (1001 m) – szczyt w Beskidzie Sądeckim (w Paśmie Jaworzyny Krynickiej)
  • Jaworzynka (1117 m) – szczyt w Beskidzie Żywieckim
  • Jaworzynka – potok, dopływ Dunajca
  • Jaworzynka – potok w Tatrach Zachodnich (dopływ Bystrej)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Leśnik sprawdził poszycie w jaworzynce nad potokiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaworzynka ż., jaworzyna ż., jawor m.

 przym. jaworowy

Wiktionary


jaworzyński

przymiotnik od: Jaworzyna, Jaworzyna Śląska


SJP.pl


jaworów

1. gatunek drzewa z rodzaju klon, o rozłożystej koronie, szarej korze łuszczącej się drobnymi płatami i kwiatach zebranych w zwisające grona, w Polsce spotykany w lasach mieszanych, górskich i wyżynnych; klon jawor, klon jaworowy, jawór (regionalnie);
2. drewno tego drzewa, jasne, elastyczne, używane głównie w stolarstwie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto na Ukrainie (polski egzonim)

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaworów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Wiązów
  • Jaworów – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Żyrzyn
  • Jaworów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów
  • Jaworów – część miasta Nowa Ruda w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim
  • Jaworów – dawna wieś w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Soleczniki
  • Jaworów – miasto w obwodzie lwowskim
  • Jaworów – wieś w obwodzie lwowskim w rejonie samborskim
  • Jaworów – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim w rejonie dolińskim
  • Jaworów – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim w rejonie kosowskim
  • Jaworów – przystanek kolejowy w miejscowości Jaworów, w rejonie kałuskim, w obwodzie iwanofrankiwskim
  • Jaworów – dawna gmina
  • Jaworów – hromada w rejonie jaworowskim obwodu lwowskiego

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jaˈvɔ.ruf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jaworowski

Wiktionary


jawór

regionalnie: jawor (gatunek klonu)


SJP.pl

Jawór – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Sobków. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wikipedia


jaz

1. budowla wznoszona na rzece w celu spiętrzenia wody;
2. rodzaj plecionego płotu służącego do połowu ryb


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) techn. zapora, tama;

 (1.2) ryb. rodzaj pułapki w postaci ruchomego, pleśćecionego płotu zastawianego na ryby w rzece lub jeziorze

Wiktionary

Zobacz też: Jaz w innych znaczeniach tej nazwy.

Jaz – budowla hydrotechniczna w poprzek rzeki lub kanału, piętrząca wodę w celu utrzymania stałego poziomu dla celów żeglugowych lub (w ograniczonym zakresie) zabezpieczenia przed powodzią, zaopatrywania w wodę oraz do celów energetycznych. Równolegle do jazu czasami buduje się śluzy umożliwiające żeglugę i przepławki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Potokiem woda huczy spadając pianą po śliskich skałach, a pod jazami na bajorach srebrnołuskie pstrągi rzucają się błyskawicznie szybko (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jas, AS: i ̯as

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tama

Wiktionary


jazd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. adm. miasto w środkowym Iranie;

Wiktionary

Ja

Wikipedia


jazda

1. przemieszczanie się z miejsca na miejsce za pomocą środków lokomocji;
2. dawniej: kawaleria


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przenoszenie się z miejsca na miejsce, przebywanie drogi za pomocą różnych środków lokomocji; poruszanie się, posuwanie się środków lokomocji

 (1.2) hist. kawaleria, żołnierze konni, konnica

 (1.3) druk. drukowanie (w szczególności dużego nakładu)

wykrzyknik

 (2.1) lekcew. ponaglenie rozmówcy, aby przystąpił do wykonywania swoich obowiązków

 (2.2) pogard. żądanie opuszczenia jakiejś przestrzeni (rzeczywistej lub wirtualnej)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jazda na miejsce była bardzo trudna.

 (1.1) Jazda autobusem jest bardzo męcząca.

 (1.2) Zza pierścienia strzelców konnych wyłonił się oddział lekkiej jazdy prowadzony przez kilku ciężkozbrojnych z pysznymi pióropuszami na hełmach.

 (1.3) Drukarz mówił mi, że to zlecenie to trzy palety papieru do jazdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjazda, AS: i ̯azda

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jeździć ndk., jechać ndk., dojechać dk.

 rzecz. jeżdżenie n., wyjazd mrz., jeźdźczyni ż., przejażdżka ż., podjazd mrz., pojazd mrz., jeździec mos., przyjezdny mos., dojechanie n., zajezdnia ż., Przejazd mrz., przejazd mrz.

 przym. przyjezdny, jeździecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróż, droga

 (2.1) do roboty

 (2.2) jazda stąd, precz, precz stąd

Wiktionary


jazdów

Jazdów – historyczny gród i dwór książąt mazowieckich znajdujący się na terenie Ujazdowa w Warszawie.

Wikipedia


jazgarnik

sieć do połowu jazgarzy


SJP.pl


jazgarz

ryba z rodziny okoniowatych; jażdż


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. ryba z rodziny okoniowatych;

Wiktionary

Jazgarz ("Gymnocephalus cernua") – gatunek ryby okoniokształtnej z rodziny okoniowatych (Percidae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Byczki sporządza się głównie z płoci, wzdręgi, okonia i jazgarza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjazɡaʃ, AS: i ̯azgaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazgarnik m.

Wiktionary


jazgarzew

wieś w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim


SJP.pl

Ja

Wikipedia


jazgarzewski

→ Jazgarzew


SJP.pl

Patrz:

Jazgarzew

jazgarzewszczyzna

wieś w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) geogr. wieś w Polsce w województwie mazowieckim, w gminie Lesznowola;

Wiktionary

Jazgarzewszczyzna – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Lesznowola. Miejscowość znajduje się w terenie leśnym.

W skład sołectwa "Jazgarzewszczyzna" wchodzi także wieś Łoziska.

Wikipedia


jazgarzewszczyźniański

→ Jazgarzewszczyzna


SJP.pl

Patrz:

Jazgarzewszczyzna

jazgarzowy

przymiotnik od: jazgarz


SJP.pl


jazgocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od jazgot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie jazgot, lecz tylko mały jazgocik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazgot m.

Wiktionary


jazgot

1. gwar, wrzawa, powstałe ze zmieszanych głosów wielu ludzi; także: krzykliwa kłótnia, rozmowa, wrzask, pisk;
2. mieszanina głośnych, piskliwych dźwięków; hałas


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) gwar, wrzawa składająca się z ludzkich głosów

 (1.2) krzykliwa kłótnia

 (1.3) mieszanina głośnych, piskliwych odgłosów

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) To szuranie po podłodze naraz przerodziło się w ostry, świdrujący powietrze jazgot.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazgotanie n., jazgotliwość ż., rozjazgotanie n., zajazgotanie n.

:: zdrobn. jazgocik mrz.

 czas. jazgotać ndk., rozjazgotać dk., zajazgotać dk.

 przym. jazgotliwy

 przysł. jazgotliwie

Wiktionary


jazgotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|jazgotać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazgot m., jazgotliwość ż.

 czas. jazgotać ndk.

 przym. jazgotliwy

 przysł. jazgotliwie

Wiktionary


jazgotać

czasownik

 (1.1) artykułować krzykliwie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazgot mrz., jazgotanie n., jazgotliwość ż.

Wiktionary


jazgotliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób jazgotliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazgot mrz., jazgotanie n., jazgotliwość ż.

Wiktionary


jazgotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: jazgotliwie


SJP.pl


jazgotliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest jazgotliwe; cecha tych, którzy są jazgotliwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazgot m., jazgotanie n.

 czas. jazgotać ndk.

 przym. jazgotliwy

 przysł. jazgotliwie

Wiktionary


jazgotliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: jazgotliwy


SJP.pl


jazgotliwy

1. czyniący jazgot; kłótliwy, krzykliwy;
2. przenikliwy, piskliwy, ujadający


SJP.pl

przymiotnik jakościowy

 (1.1) o człowieku: krzykliwy, kłótliwy; czyniący jazgot

 (1.2) o ludzkim głosie: donośny, krzykliwy, piskliwy

 (1.3) o dźwiękach, odgłosach itp.: głośny, uciążliwy, przenikliwy, zgrzytliwy, ujadający

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazgot mrz., jazgotanie n., jazgotliwość ż.

Wiktionary


jazgrza

nazwa dwóch północnoamerykańskich roślin z rodziny kaktusowatych, będących źródłem pejotlu


SJP.pl

Jazgrza ("Lophophora" J.M.Coult.) – rodzaj roślin z rodziny kaktusowatych. Przedstawiciele rodzaju występują na południowym zachodzie USA (Teksas, Nowy Meksyk), przez północno-wschodni Meksyk na południe aż do Querétaro. Gatunkiem typowym jest "L. williamsii".

Wikipedia


jaziowy

→ jaź


SJP.pl

Patrz:

jaź

jazon

postać z mitologii greckiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|m.;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jazon – imię
  • Jazon – postać mityczna
  • Jazon – postać biblijna
  • Jazon z Cyreny – nieznany bliżej autor pięciotomowego dzieła, którego streszczeniem jest 2 Księga Machabejska
  • Jazon z Feraj – tyran Feraj
  • Jazon – biskup w I w.
  • Jazon z gwiezdnego patrolu – amerykański serial science-fiction
  • Jezus Jazon – arcykapłan żydowski w latach 175-172 p.n.e.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po weselu Jazon czuł się osłabiony i kręciło mu się w głowie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjazɔ̃n, AS: i ̯azõn

Wiktionary


jazonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jazona lub z nim związany


SJP.pl


jazowsko

Jazowsko – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Łącko, na północnym brzegu rzeki Dunajec, poniżej przełomu rzeki, która przewija się pomiędzy masywem Lubania i lesistym pasem Radziejowej. Wieś położona jest na styku Kotliny Sądeckiej i Beskidu Sądeckiego.

Wikipedia


jazowy

przymiotnik od: jaz


SJP.pl


jazyda

wyznawca jazydyzmu, monoteistycznej religii kurdyjskiej


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) rel. zob. jezyd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazydyzm m.

:: fż. jazydka ż.

 przym. jazydzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jazyd, jezyd, jezyda

Wiktionary


jazydka

wyznawczyni jazydyzmu, monoteistycznej religii kurdyjskiej; jezydka


SJP.pl


jazydyzm

monoteistyczna religia kurdyjska; jezydyzm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) rel. zob. jezydyzm.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Założycielem tego odłamu religijnego był szejk Adii, żyjący w XII w. na terenie dzisiejszego północnego Iraku. Jazydyzm jest religią synkretyczną; jej korzeni należy szukać w perskim zoroastrianizmie i u szyitów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jezydyzm m., jazyd m., jazyda mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jezydyzm

Wiktionary


jazydzki

→ jazyda; jezydzki


SJP.pl


jazygowie

koczowniczy lud sarmacki


SJP.pl

Jazygowie ("Jaxamatae", "Ixibatai", "Iazyges") – lud scyto-sarmacki, zamieszkujący po 20 roku n.e. tereny dzisiejszych Węgier i południowej i wschodniej Słowacji.

Wikipedia


jazz

[czytaj: dżez] rodzaj improwizowanej muzyki powstałej w USA, w której używane są europejskie instrumenty i w której powiązane są europejskie elementy harmonii z europejsko-afrykańską melodyką i afrykańskim rytmem; dżez; dżaz


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. jeden z improwizowanych gatunków muzycznych;

Wiktionary

Jazz – nurt muzyki współczesnej powstały w Stanach Zjednoczonych, ukształtowany na przełomie XIX i XX wieku z elementów bluesa, ragtime’u, spirituals, "work songs" i tradycji marszowo-tanecznych, szczególnie w środowisku afroamerykanów zamieszkujących Nowy Orlean. Jego podstawą jest połączenie improwizacji, synkopowanego rytmu, swingowania, indywidualnego brzmienia wykonawców, polifonicznej gry zespołowej oraz harmoniki wywodzącej się częściowo z tradycji europejskiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jazz powstał w Stanach Zjednoczonych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʒɛs, AS: ǯes

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazzista m., jazzowanie n.

 czas. jazzować ndk.

 przym. jazzowy

 przysł. jazzowo

Wiktionary


jazz-band

[czytaj: dżezbend] orkiestra dżezowa; dżezbend


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. zespół wykonujący muzykę jazzową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaproszono kilka jazz-bandów zza oceanu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zespół jazzowy

Wiktionary


jazz-jamboree

[czytaj: dżez dżembori] międzynarodowe spotkanie muzyków grających jazz, połączone z występami; jazzowisko (środowiskowo)


SJP.pl


jazz-rock

[czytaj: dżezrok] styl w muzyce popularnej, połączenie jazzu i rocka; jazzrock, jazz rock


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) muz. styl w muzyce popularnej będący połączeniem jazzu i rocka;

Wiktionary

Jazz-rock – nurt w muzyce jazzowej i rockowej będący wypadkową elementów tych dwóch koncepcji muzycznych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jazz-rockowy

 przysł. jazz-rockowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jazz fusion, fusion

Wiktionary


jazz-rockowy

→ jazz-rock [czytaj: dżez rokowy]; jazzrockowy


SJP.pl


jazzband

[czytaj: dżezbend] orkiestra dżezowa; dżezbend, jazz-band


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) muz. zespół wykonujący muzykę jazzową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Właśnie ukazała się trzecia płyta katowickiego jazzbandu, zatytułowana „Blask jazz”.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zespół jazzowy

Wiktionary


jazzbandowy

→ jazz-band, → jazzband [czytaj: dżezbendowy]


SJP.pl


jazzfan

[czytaj: dżezfan] miłośnik muzyki jazzowej


SJP.pl


jazzfanka

→ jazzfan [czytaj: dżezfanka]


SJP.pl


jazzista

muzyk grający w zespole jazzowym


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk jazzowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tej knajpki zaglądali znani jazziści, by pomuzykować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazz mrz., jazzowanie n.

 czas. jazzować ndk.

 przym. jazzowy

 przysł. jazzowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżezmen, jazzman

Wiktionary


jazzman

[czytaj: dżezmen] muzyk jazzowy; dżezmen


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) muz. muzyk jazzowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wejściu jazzmanów na estradę, zapanowała cisza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. jazzmanka ż.

Wiktionary


jazzmanka

→ jazzman [czytaj: dżezmenka]; dżezmenka


SJP.pl


jazzopodobny

mający niektóre cechy jazzu; przypominający jazz


SJP.pl


jazzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|jazzować.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazz mrz., jazzista mos.

 przym. jazzowy

 czas. jazzować

 przysł. jazzowo

Wiktionary


jazzować

[czytaj: dżezować] grać, śpiewać muzykę jazzową; dżezować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) muz. wykonywać muzykę jazzową

 (1.2) muz. występować w zespole jazzowym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muzycy jazzowali delikatnie, a pary lekko kołysały się na parkiecie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazz mrz., jazzista mos., jazzowanie n.

 przym. jazzowy

 przysł. jazzowo

Wiktionary


jazzowisko

środowiskowo: międzynarodowe spotkanie muzyków grających jazz, połączone z występami; jazz-jamboree


SJP.pl


jazzowo

przysłówek

 (1.1) na sposób jazzowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Saksofonista zaczął jazzowo, delikatnie przyspieszając, zachęcając niejako pianistę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazz mrz., jazzista mos., jazzowanie n.

 czas. jazzować ndk.

 przym. jazzowy

Wiktionary


jazzowy

[czytaj: dżezowy] dotyczący jazzu, związany z jazzem; dżezowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) muz. związany z jazzem, dotyczący jazzu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bridge łączy dwie skrajne części utworu jazzowego.

 (1.1) Urzekła ją gra jazzowego saksofonisty.

 (1.1) Wokalistka ma w swoim repertuarze znane standardy jazzowe.

 (1.1) Był jednym z najpopularniejszy muzyków jazzowych grających na skrzydłówce.

 (1.1) Zaduszki jazzowe odbywają się zwykle w kościele ponorbertańskim koło dworca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazz m., jazzista m., jazzowanie n.

 czas. jazzować ndk.

 przysł. jazzowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżezowy

Wiktionary


jazzrock

[czytaj: dżezrok] styl styl w muzyce popularnej, połączenie jazzu i rocka; jazz-rock, jazz rock


SJP.pl


jazzrockowy

dotyczący jazz-rocka, związany z jazz-rockiem


SJP.pl


jazzujący

1. wykorzystujący motywy jazzowe;
2. zbliżony do jazzu


SJP.pl


jazzy

[czytaj: dżez] rodzaj improwizowanej muzyki powstałej w USA, w której używane są europejskie instrumenty i w której powiązane są europejskie elementy harmonii z europejsko-afrykańską melodyką i afrykańskim rytmem; dżez; dżaz


SJP.pl


jazzówka

but używany przez tancerzy jazzowych; dżezówka


SJP.pl


jazzówki

[czytaj: dżezówki] obuwie tancerzy jazzowych; dżezówki


SJP.pl

Ja

Wikipedia


jać

samogłoska długa występująca m.in. w języku prasłowiańskim, wymawiana podobnie jak [æ] w języku angielskim


SJP.pl

czasownik

 (1.1) stpol. jechać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jät͡ɕ, AS: i ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. janie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jachać

Wiktionary


jaćwieski

przymiotnik od: Jaćwież (ziemie Jaćwingów (Jadźwingów); Jadźwingowie)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) hist. związany z Jaćwieżą albo Jaćwingami, dotyczący Jaćwieży albo Jaćwingów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) jęz. język jaćwieski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaćwing mos., Jadźwing mos., Jaćwież ż., jaćwieskość ż.

 przym. jaćwiński

 przysł. jaćwiesko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaćwiński

 (2.1) jaćwiński

Wiktionary


jaćwież

nazwa ziem należących do ok. XIII wieku do Jaćwingów, znajdujących się głównie na obecnej Suwalszczyźnie; Sudowia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. hist. kraina Jaćwingów położona w okresie średniowiecza między rzekami takimi jak: Biebrza, Niemen, Szeszupa oraz obszarami pomiędzy jeziorami Mamry i Śniardwy a rzeką Łęg;

Wiktionary

Jaćwież, także Sudawia (Sudowia) ( Sudovia, Sudauen) – ziemie zajmowane do ok. XIII wieku przez bałtyjskie plemię Jaćwingów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Jaćwieży zajmowano się łowiectwem, hodowlą tarpanów, owiec i świń oraz uprawą ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjät͡ɕfʲjɛʃ, AS: i ̯äćfʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaćwing mos., Jadźwing mos., jaćwieski mrz.

 przym. jaćwieski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sudawia, Sudowia

Wiktionary


jaćwing

członek wymarłego ludu bałtyckiego, zamieszkującego Jaćwież; Jaćwięg; Jadźwing


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) etn. hist. członek plemięemienia bałtyckiego zamieszkującego w średniowieczu tereny północno-wschodniej Polski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Komtur odrąbał Jaćwingowi rękę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaćwieski mrz., Jadźwing mos., Jaćwież ż., jaćwieskość ż.

 przym. jaćwieski, jaćwiński

 przysł. jaćwiesko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jadźwing

Wiktionary


jaćwingowie

wymarły dziś lud zamieszkujący niegdyś ziemie prusko-litewskie; Jadźwingowie


SJP.pl

Jaćwingowie lub Jaćwięgowie – lud zachodniobałtycki, blisko spokrewniony z Prusami i Litwinami, zamieszkujący do późnego średniowiecza obszar pomiędzy środkowym Niemnem, Narwią a Wielkimi Jeziorami Mazurskimi. Mówili zrozumiałym dla Litwinów i Prusów słabo poznanym językiem jaćwieskim.

Wikipedia


jałat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. nicpoń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjawat, AS: i ̯au̯at

Wiktionary


jałbrzyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) stpol. imię|polski|m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjawbʒɨk, AS: i ̯au̯bžyk

Wiktionary


jałmużna

datek ofiarowany ubogiemu, zapomoga


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania

 (1.2) ekspr. rozczarowująco niewielka kwota pieniędzy, nieadekwatna do potrzeb lub pracy

Wiktionary

Jałmużna – datek dla biednych i potrzebujących, ofiarowany w kontekście religijnym; jej odpowiednikiem jest w islamie zakat.

W chrześcijaństwie jałmużna należy do uczynków miłosierdzia i zalecana jest szczególnie w takich okresach jak wielki post i adwent[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed kościołem jakiś żebrak czekał na jałmużnę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jawˈmuʒna, AS: i ̯au̯mužna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałmużnica ż., jałmużnik mos., jałmużnictwo n.

 przym. jałmużniczy, jałmużnowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) datek; daw. elemozyna, elimozna

Wiktionary


jałmużnica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) torba na jałmużnę

Wiktionary


jałmużnictwo

dawniej: dawanie lub pobieranie jałmużny; prowadzenie działalności jałmużnika


SJP.pl


jałmużniczka

→ jałmużnik


SJP.pl

Patrz:

jałmużnik

jałmużnik

dawniej:
1. godność lub urząd dworski związany z nadzorowaniem działalności dobroczynnej;
2. osoba, zwykle duchowna, sprawująca taki urząd;
3. osoba ofiarująca jałmużnę; darczyńca;
4. osoba otrzymująca jałmużnę; żebrak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba rozdająca jałmużnę

 (1.2) osoba prosząca o jałmużnę

 (1.3) daw. urzędnik rozdający jałmużnę w imieniu władcy

 (1.4) hist. urząd osoby rozdającej jałmużnę;

Wiktionary

Jałmużnik (fr. "aumônier") − francuska godność, którą piastował jeden z duchownych na dworze książęcym. Za czasów króla Franciszka I Wielki Jałmużnik (Grand-Aumônier de France) stał na czele kleru francuskiego. W armii francuskiej Aumonier jest tytułem kapelanów (wojskowych, szkolnych, harcerskich itp.) różnych wyznań. W Wielkiej Brytanii istnieje dziedziczny urząd Wielkiego Jałmużnika (biskup, lord High-Almoner), sprawującego nadzór nad fundacjami dobroczynnymi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szereg szczodrych jałmużników pochylał się nad dolą ofiar minionej wojny.

 (1.2) Przy cmentarnej bramie ręce jałmużników wciąż wyciągnięte były ku przybywającym.

 (1.3) Opaci tego klasztoru byli jałmużnikami królów portugalskich.

 (1.4) Urząd wielkiego jałmużnika nie był dziedziczony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałmużna ż., jałmużnictwo n., jałmużniczość ż.

:: fż. jałmużnica ż.

 przym. jałmużniczy, jałmużnowy

Wiktionary


jałocha

regionalnie: jałoszka, jałowica, jałówka


SJP.pl


jałochna

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) śrpol. zdrobn. od: jałowica

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈwɔxna, AS: i ̯au̯oχna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałowica ż., jałówka ż.

Wiktionary


jałomica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. rzeka w południowej Rumunii, lewy dopływ Dunaju;

 (1.2) geogr. okręg w południowo-wschodniej Rumunii;

Wiktionary

Ja

Wikipedia


jałopa

(r. męski) tępy, ograniczony mężczyzna; jełopa; jołop; jełop; jołopa


SJP.pl


jałoszewski

nazwisko


SJP.pl


jałoszka

młoda krowa niemająca jeszcze potomstwa; jałówka; jałowica


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) przest. zootechn. młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica, głównie w odniesieniu do krów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. jałóweczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cielica, jałowica, jałówka; stpol. jałochna; gw. Śląsk Cieszyński jałowa

Wiktionary


jałoszyński

nazwisko


SJP.pl

Jałoszyński, Jałoszyńska – polskie nazwisko, które obecnie nosi ok. 1100 osób.

Wikipedia


jałowa

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. jałówka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jałowić ndk.

Wiktionary


jałowcolistny

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający liście takie jak jałowiec

Wiktionary


jałowcowaty

1. widłak jałowcowaty - gatunek roślin wieloletnich z rodziny widłakowatych; widłak gajowy;
2. płonnik jałowcowaty - gatunek mchu z rodziny płonnikowatych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. przypominający jałowiec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałowiec m., jałowcowate nmos.

 przym. jałowcowy

Wiktionary


jałowcowiec

tarcznik jałowcowiec - gatunek pluskwiaka z rodziny tarcznikowatych


SJP.pl


jałowcowy

przymiotnik od: jałowiec (np. olejek jałowcowy)


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący jałowca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pokoje dzieci, a także te, w których leżeli chorzy, okadzano dymem jałowcowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjawɔfˈt͡sɔvɨ, AS: i ̯au̯ofcovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałowiec mrz., jałowcówka ż.

 przym. jałowcowaty

Wiktionary


jałowczysko

miejsce porośnięte jałowcami


SJP.pl


jałowcówka

wódka o smaku i zapachu jałowca; dżin; gin; dżyn


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) spoż. wytrawna wódka na owocach jałowca

 (1.2) bot. ogrod. odmiana gruszy

 (1.3) spoż. owoc jałowcówki (1.2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Napiłbym się dziadkowej jałowcówki.

 (1.2) W sadzie u proboszcza rośne stara jałowcówka.

 (1.3) Nazrywam ci jałowcówek, zawieziesz ciotce Honoracie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałowiec m.

 przym. jałowcowy

Wiktionary


jałowica

młoda krowa niemająca jeszcze potomstwa; jałówka; jałoszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zootechn. głównie w odniesieniu do krów: młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałówka ż., jałoszka ż., jałochna ż., jałowość ż.

:: zdrobn. jałóweczka ż.

 czas. wyjaławiać ndk., jałowieć ndk.

 przym. jałowy

 przysł. jałowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cielica, jałówka; przest. jałoszka; stpol. jałochna; gw. Śląsk Cieszyński jałowa

Wiktionary


jałowiczka

zdrobnienie od: jałówka; jałóweczka


SJP.pl


jałowiec

iglasty krzew lub drzewo z rodziny cyprysowatych o niewielkich, zwykle czarnych owocach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Juniperus|ref=tak., roślina iglasta należąca do rodzaju jałowcowatych;

 (1.2) kulin. owoc jałowca (1.1), przyprawa

Wiktionary

Jałowiec ("Juniperus" L.) – rodzaj roślin iglastych należący do rodziny cyprysowatych. Liczy ok. 50–71 gatunków. Rodzaj należy obok sosen do najbardziej rozpowszechnionych przedstawicieli iglastych na Ziemi. Występują w strefie klimatu umiarkowanego i subpolarnego na wszystkich kontynentach półkuli północnej, a także w górach w strefie międzyzwrotnikowej najdalej na południe sięgając do środkowej Afryki. W Polsce w warunkach naturalnych występują dwa gatunki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed moją szkołą podstawową rosły rozłożyste jałowce.

 (1.2) Do pieczeni z dziczyzny dobrze jest dodać kilka jałowców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈwɔvʲjɛt͡s, AS: i ̯au̯ovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałowcówka ż., jałowcowate nmos.

 przym. jałowcowy, jałowcowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Warmia|kadyk., przest. i reg-pl|kresy północne|jadłowiec.

Wiktionary


jałowiecki

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Andrzej Jałowiecki – polski działacz społeczny
  • Bohdan Jałowiecki – (1897-1941) dyplomata
  • Bohdan Jałowiecki – polski socjolog
  • Marek Jałowiecki – polski gitarzysta
  • Mieczysław Jałowiecki – polski ziemianin, agronom, dyplomata
  • Przemysław Jałowiecki – polski lekarz
  • Stanisław Jałowiecki – polski polityk, europoseł
  • Jałowiecki Mnich – szczyt Tatrach Zachodnich
  • Jałowiecki Potok – potok w Tatrach Zachodnich
  • Jałowiecki Przysłop – szczyt w Tatrach Zachodnich

Wikipedia


jałowieć

stawać się jałowym


SJP.pl


jałowizna

1. młode bydło niemające jeszcze potomstwa;
2. jałowe, nieurodzajne pole


SJP.pl


jałowić

1. uczynić nieurodzajnym; wyjaławiać;
2. niszczyć znajdujące się w czymś lub na czymś zarazki; sterylizować, wyjaławiać;
3. pozbawiać czegoś uznawanego za wartościowe; wyjaławiać;
4. o samicy zwierzęcia: nie móc zajść w ciążę


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. o krowie przestawać być cielną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krowa jałowi już trzecio wiosna i nie momy mlyka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałowa ż.

Wiktionary


jałownik

młode bydło, niemające jeszcze potomstwa; jałowizna


SJP.pl


jałowo

przysłówek

 (1.1) w sposób jałowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jałowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Lipsk
  • Jałowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Rutka-Tartak
  • Jałowo – jezioro na Równinie Augustowskiej, w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Nowinka;
  • Jałowo – jezioro na Pojezierzu Wschodniosuwalskim, w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Rutka-Tartak;
  • Jałowo – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie baranowickim, w sielsowiecie Połonka
  • Jałowo – chutor w obwodzie grodzieńskim, w rejonie świsłockim, w sielsowiecie Nowy Dwór
  • Jałowo – wieś w obwodzie Wielkie Tyrnowo

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jałówka ż., jałowica ż.

 przym. jałowy

Wiktionary


jałowość

1. niepłodność;
2. nieurodzajność;
3. sterylność


SJP.pl

Jałowość (sterylność) to nieobecność w danym materiale zdolnych do życia drobnoustrojów w ich formach wegetatywnych jak i przetrwalnikowych. Materiał jałowy nie może zawierać bakterii ani ich przetrwalników, grzybów ani ich zarodników, pierwotniaków ani wirusów. Jałowość osiąga się poprzez proces sterylizacji.

Wikipedia


jałowy

1. nieurodzajny, dający małe plony, niedający plonów;
2. pozbawiony drobnoustrojów, sterylizowany, aseptyczny;
3. o samicy zwierząt: niepłodna;
4. nieokraszony, mało pożywny;
5. bezużyteczny (np. bieg jałowy);
6. w przenośni: pozbawiony sensu, bezwartościowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pozbawiony zdolności do urodzaju albo płodzenia

 (1.2) bez wartości

 (1.3) nie zawierający drobnoustrojów

 (1.4) pozbawiony smaku

 (1.5) podjęty nadaremno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamuty unikały więc obszarów wilgotnych, cofając się na tereny suchsze, ale bardziej mroźne i jałowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈwɔvɨ, AS: i ̯au̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jałowieć

 przysł. jałowo

 rzecz. jałowica ż., jałówka ż., jałowość

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieurodzajny, nieżyzny, bezpłodny, bezdzietny, bezproduktywny, bezowocny

 (1.2) bezwartościowy, byle jaki, nijaki, nużący, akademicki, niewartościowy, do niczego

 (1.3) aseptyczny, sterylny

 (1.4) bezsmakowy, nijaki

 (1.5) bezpodstawny, czczy, daremny

Wiktionary


jałta

miasto na Ukrainie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego;

 (1.2) przen. hist. konferencja jałtańska, konferencja krymska w 1945 r.;

Wiktionary

Jałta ( Ялта, Ялта, Yalta, Յալտա) – miasto na Ukrainie leżące w południowej części okupowanego przez Rosję Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego. Liczy 79 tys. mieszkańców (2020). Z Jałty do Symferopola prowadzi najdłuższa w Europie linia trolejbusowa długości około 86 km.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z Jałty do Symferopola prowadzi najdłuższa w Europie linia trolejbusowa.

 (1.1) Wielka trójka spotkała się w Jałcie w 1945 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjawta, AS: i ̯au̯ta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jałtański, pojałtański

Wiktionary


jałtanin

mieszkaniec Jałty


SJP.pl


jałtanka

mieszkanka Jałty


SJP.pl


jałtański

przymiotnik od: Jałta


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) geogr. związany z Jałtą, dotyczący Jałty

 (1.2) hist. polit. związany z konferencją w Jałcie z 1945 roku, związany z porządkiem świata jaki po niej nastał

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pojałtański

 rzecz. Jałta ż.

Wiktionary


jałóweczka

zdrobnienie od: jałówka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. zdrobn. od: jałówka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjawuˈvɛt͡ʃka, AS: i ̯au̯uvečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałoszka ż., jałowica ż., jałówka ż.

Wiktionary


jałówka

młoda krowa niemająca jeszcze potomstwa; jałowica; jałoszka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zootechn. młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica, głównie w odniesieniu do krów

 (1.2) łow. młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica zwierzęcia łownego

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jałówka – samica bydła domowego w wieku powyżej 6 miesięcy, przed pierwszym wycieleniem, czyli do wieku 18–24 miesięcy.
  • Jałówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Michałowo
  • Jałówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Supraśl
  • Jałówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka
  • Jałówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Sidra
  • Jałówka – osada w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Sidra
  • Jałówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Sokółka
  • Jałówka – gromada
  • Jałówka – dawna gmina
  • Jałówka – wieś w okręgu uciańskim, w rejonie jezioroskim, w starostwie Turmont
  • Jałówka – wieś w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Mickuny
  • Jałówka – dawny folwark w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Turkowo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W całej wsi ani jeden gospodarz nie miał nie tylko szkapy, ale nawet źrebięcia; niektórzy posiadali krowy, jałówki i cielęta, a jeden z kolonistów, Lejba Koniecpolski, posiadał tylko dwie brodate kozy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jaˈwufka, AS: i ̯au̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jałowica ż., jałoszka ż., jałochna ż., jałowość ż.

:: zdrobn. jałóweczka ż.

 czas. wyjaławiać ndk., jałowieć ndk.

 przym. jałowy

 przysł. jałowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cielica, jałowica; przest. jałoszka; stpol. jałochna; gw. Śląsk Cieszyński jałowa

Wiktionary


jałżyn

roślina z rodziny złożonych


SJP.pl


jańczuk

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Daniel Jańczuk (ur. 1952) – polski lekkoatleta, średnio- i długodystansowiec
  • Leszek Jańczuk (ur. 1965) – polski duchowny protestancki, naukowiec, doktor nauk teologicznych, biblista, tłumacz Biblii, współautor „Biblii dla dzieci”
  • Mikołaj Jańczuk (1859-1921) – rosyjski etnograf
  • Zbigniew Jańczuk (ur. 1924) – lekarz stomatolog, profesor nauk medycznych, autor 281 monografii i prac naukowych
  • Janczuk

Wikipedia


jańsbork

dawniej: Pisz (miasto w Polsce)


SJP.pl


jańsborski

→ Jańsbork


SJP.pl

Patrz:

Jańsbork

jański

przymiotnik

 (1.1) związany z Janą (rzeką na Dalekim Wschodzie Rosji)

 (1.2) związany z osobą o imieniu Jan

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1):

 rzecz. Jana ż.

 (1.2):

 rzecz. Jan mos.

Wiktionary


jaś

1. mała poduszka pod głowę; jasiek;
2. odmiana fasoli o białym ziarnie; jasiek;
3. ziarna tej fasoli; jasiek;
4. żartobliwie: głupi jaś - zastrzyk oszałamiający lub uśmierzający ból


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) roln. odmiana białej fasoli o dużych ziarnach

 (1.2) środ. przestępcze chleb

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaś – popularne w Polsce zdrobnienie imienia Jan;
  • jaś – jedna z odmian białej fasoli o dużych (ok. 3 cm długości) ziarnach; spotykana jest także odmiana o ziarnach nieco mniejszych, o nazwie „jaś karłowy”; zob. Piękny Jaś z Doliny Dunajca
  • Jaś – tygodnik dla dzieci w wieku przedszkolnym;
  • Jaś – fikcyjny bohater dowcipów i skeczy;
  • Jaś Fasola – (ang. Mr. Bean) – brytyjski serial komediowy z R. Atkinsonem w roli tytułowej;
  • Jaś – imię nadane zdobycznemu transporterowi opancerzonemu z okresu powstania warszawskiego w 1944, później przemianowanemu na Szary Wilk.
  • Jaś i Małgosia
  • Jaś i magiczna fasola
  • Głupi Jasio

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Halina obsiała jasiem grządkę przy płocie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasiek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jasiek

Wiktionary


jaśka

jaś;
1. mała poduszka pod głowę
2. odmiana fasoli


SJP.pl


jaśkiewicz

nazwisko


SJP.pl

Jaśkiewicz – nazwisko polskie. Pochodzi od imienia Jan, które to imię jest rdzeniem jednej z najliczniejszych grup polskich nazwisk (liczącej ponad 300 różnych form). Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 8039 osób. Blisko 70% osób noszących to nazwisko mieszka w południowej połowie kraju.

Wikipedia


jaśko

1. zdrobnienie od: Jan (imię męskie);
2. nazwisko


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) zdrobn. poufała, regionalna forma męskiego imienia Jan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do otwartej walizy wrzuca Jaśko przywiezione prezenty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jan m., Jaś m., Jasiek m., Janko m., Janeczek m., Jasio mos.

 przym. Jaśkowy, Jasiowy, Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jaś, Jasiek, Janeczek

Wiktionary


jaśkowiak

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Alfred Jaśkowiak (1924–2002) – polski polityk i inżynier, wiceminister rolnictwa
  • Jacek Jaśkowiak (ur. 1964) – prezydent miasta Poznania od 2014
  • Joanna Jaśkowiak (ur. 1965) – notariusz, posłanka na Sejm IX kadencji
  • Franciszek Jaśkowiak (1903–1983) – poznański działacz społeczny promujący turystykę i ochronę przyrody

Wikipedia


jaśkowice

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jaśkowice – część miasta Orzesze
  • Jaśkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Skawina
  • Jaśkowice – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Byczyna
  • Jaśkowice – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Prószków
  • Jaśkowice – wieś w woj. śląskim, w pow. tarnogórskim, w gminie Zbrosławice
  • Jaśkowice – gromada
  • Jaśkowice – dawna gmina
  • Jaśkowice – przystanek kolejowy w Jaśkowicach, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim
  • Jaśkowice – dawna nazwa stacji Repty Górnośląskich Kolei Wąskotorowych
  • Jaśkowice Legnickie

Wikipedia


jaśkowie

zdrobnienie od: Jan (imię męskie); Jaś, Jasio


SJP.pl


jaśkowiec

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Dominik Jaśkowiec – polski samorządowiec i politolog
  • Sylwia Jaśkowiec – biegaczka narciarska

Wikipedia


jaśkowski

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Bolesław Jaśkowski – katolicki duchowny, działacz narodowy
  • Jan Jaśkowski – polski pisarz, poeta
  • Kasper Jaśkowski – katolicki duchowny
  • Piotr Jaśkowski – polski psychofizjolog i kognitywista
  • Stanisław Jaśkowski – polski logik

Wikipedia


jaśkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jaśka lub z nim związany


SJP.pl

przymiotnik dzierżawczy

 (1.1) przest. gwara. taki, który należy do Jaśka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jaśkowy samochód stoi zaparkowany przed remizą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jaśko mos., jasiek mrz.

 przym. Jasiowy, Janowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jankowy

Wiktionary


jaślanin

mieszkaniec Jasła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) mieszkaniec Jasła

 (1.2) osoba pochodząca z Jasła, urodzona w Jaśle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znam jaślan wypoczywających rok w rok nad Bałtykiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jasło n.

:: fż. jaślanka ż.

 przym. jasielski

Wiktionary


jaślanka

mieszkanka Jasła


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) mieszkanka Jasła

 (1.2) kobieta pochodząca z Jasła, urodzona w Jaśle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jaślankom znowu udało się pokonać sanoczanki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jasło n.

:: fm. jaślanin mos.

 przym. jasielski

Wiktionary


jaślinek

roślina górska z rodziny pierwiosnkowatych; urdzik


SJP.pl


jaśliski

przymiotnik od: Jaśliska


SJP.pl


jaśmin

1. roślina należąca do rodziny oliwkowatych, występująca w wielu gatunkach; jaśminowiec;
2. kwiat tej rośliny;
3. jaśmin wielkolistny - jeden z gatunków jaśminowca, pochodzący z Azji krzew o wonnych kwiatach; jaśminek wielkolistny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Jasminum|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (nazwa systematyczna|Oleaceae|ref=tak.);

 (1.2) pnącze lub krzew z rodzaju jaśmin (1.1)

 (1.3) kwiat jaśminu (1.2)

 (1.4) rzad. perfum o zapachu kwiatów jaśminu (1.2)

Wiktionary

Jaśmin, jaśminek ("Jasminum" L.) – rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych. Obejmuje ok. 200 gatunków. Występują one w strefie międzyzwrotnikowej Afryki, Azji i Australii, sięgając do stref umiarkowanych w południowej Afryce i Australii oraz w rejonie Kaukazu i wschodnich Chin. Rosną zwykle w formacjach zaroślowych. Ich wonne, zwykle słodko pachnące kwiaty są zapylane przez owady.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Intensywny zapach jaśminu napełniał pokój.

 (1.3) W wazonie stały wonne jaśminy.

 (1.4) Łoże skropiła jaśminem i zaciągnęła kotary.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäɕmʲĩn, AS: i ̯äśmʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaśminowiec mrz., jaśminówka ż., Jaśmina ż., Jaśminka ż.

 przym. jaśminowy, jaśminowaty, jaśminowcowy

 przysł. jaśminowo

Wiktionary


jaśmina

imię żeńskie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) imię|polski|ż.;

Wiktionary

Jaśmina – imię żeńskie, wywodzące się od ‏یاسمن‎ ("jāsämin"), od którego pochodzi słowo jaśmin. Do Polski trafiło na nieco szerszą skalę za pośrednictwem języka angielskiego i być może niemieckiego (w którym to języku imię to jest z kolei identyfikowane jako współczesne, stanowiące wynik wpływów angielskich i francuskich). Imię Jaśmina w Polsce odnotowano w latach dwudziestych XX wieku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jaśmin mrz.

Wiktionary


jaśminek

jaśminek wielkolistny - jeden z gatunków jaśminowca, pochodzący z Azji krzew o wonnych kwiatach; jaśmin wielkolistny


SJP.pl


jaśmininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Jaśminy lub z nią związany


SJP.pl


jaśminowaty

przymiotnik

 (1.1) bot. przypominający jaśmin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaśmin, jaśminowate

 przym. jaśminowy

Wiktionary


jaśminowiec

rodzaj z rodziny hortensjowatych, obejmuje około 70 gatunków krzewów z Eurazji i Ameryki Północnej oraz środkowej; liczne gatunki i odmiany pospolite w Polsce jako rośliny ozdobne, zwane błędnie jaśminami


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) bot. nazwa systematyczna|Philadelphus|L.|ref=tak., rodzaj krzewów z rodziny hortensjowatych o pachnących białych kwiatach;

Wiktionary

Jaśminowiec ("Philadelphus" L.) – rodzaj krzewów z rodziny hortensjowatych. Obejmuje 45 gatunków. Najwięcej z nich rośnie w Azji wschodniej od Himalajów po Japonię, liczne rosną także w Ameryce Północnej (od Ameryki Centralnej po Kolumbię Brytyjską). Jeden gatunek – jaśminowiec wonny "P. coronarius" występuje w rejonie Kaukazu i południowo-wschodniej Europy. Zasiedlają różne siedliska – tereny skaliste i półpustynne, lasy świetliste i luki w lasach wilgotnych. Pachnące kwiaty zapylane są przez owady.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. jaśmin mrz.

Wiktionary


jaśminowy

przymiotnik od: jaśmin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przym. od jaśmin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjäɕmʲĩˈnɔvɨ, AS: i ̯äśmʹĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaśmin m.

 przym. jaśminowaty

Wiktionary


jaśnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. jasność, światło dzienne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäɕɲa, AS: i ̯äśńa

Wiktionary


jaśnie

pierwsza część tytułów i zwrotów grzecznościowych używanych dawniej w stosunku do osób wysoko postawionych w hierarchii społecznej, arystokracji, możnych, rzadziej szlachty


SJP.pl


jaśniej

stopień wyższy od przysłówka: jasno


SJP.pl

Jaśniej – pierwszy singel Krzysztofa Zalewskiego promujący drugi album pt. "Zelig". To energiczna piosenka przeciwko przeciętności, proklamująca kreatywność dającą dobro wspólne. Refren stanowi przekaz na przyszłość ("dla po nas pokoleń zrobimy jaśniej"), przy końcu utworu zaśpiewany przez chórek dziecięcy.

Wikipedia


jaśniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: jasny


SJP.pl


jaśniepan

1. przestarzale o arystokracie;
2. ironicznie o zarozumialcu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pogard. iron. człowiek z wyższych sfer lub mający zbyt duże mniemanie o sobie

 (1.2) daw. człowiek z wyższych sfer

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daj spokój, ten jaśniepan zwykłego chleba nie je, tylko paryskie bułki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäɕˈɲɛpãn, AS: i ̯äśńepãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jaśniepaństwo n., jaśniepańskość ż.

:: fż. jaśniepani ż.

 przym. jaśniepański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jaśnie pan

Wiktionary


jaśniepani

jaśniepanna;
1. przestarzale o arystokratce;
2. ironicznie o zarozumiałej kobiecie


SJP.pl


jaśniepanna

jaśniepani;
1. przestarzale o arystokratce;
2. ironicznie o zarozumiałej kobiecie


SJP.pl


jaśniepańskość

→ jaśniepański


SJP.pl

Patrz:

jaśniepański

jaśniepaństwo

wyniosły sposób bycia przypisywany jaśniepanom, ludziom zarozumiałym lub z wyższych sfer; zarozumialstwo


SJP.pl


jaśniewski

nazwisko


SJP.pl


jaśnieć

1. stawać się jasnym lub jaśniejszym;
2. wydawać jasne światło;
3. być wyraźnie widocznym;
4. wyróżniać się czymś pozytywnym;
5. wyrażać pozytywne cechy, emocje; promieniować, emanować


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zajaśnieć)

 (1.1) dawać wyraźnie jasny blask

 (1.2) odbijać światło; być widocznym, pełnym blasku

 (1.3) przen. być wyraźnie widocznym ze względu na swoje zalety

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zjaśnieć)

 (2.1) tracić natężenie barwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyż jak błyskawica pojawia się od wschodu i jaśnieje aż na zachód, tak będzie z przyjściem Syna człowieczego.

 (1.2) Błękit nieba jaśniał niczym szafir.

 (1.3) Warszawa radowała się, gwarzyła, jaśniała.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jasność ż., jasnota ż., jaśnienie n., jasne n.

 czas. zajaśnieć dk.

 przym. jasny, jaśniejący

 przysł. jasno, jaśnie

 wykrz. jasne

 temsłow. jasno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) promienieć, świecić

 (1.2) błyszczeć, pałać, świecić, świecić się

 (1.3) promieniować

 (2.1) blednąć, płowieć

Wiktionary


jaśnisty

1. gwarowo: jaśniejący, błyszczący, świecący;
2. potocznie: przeklęty, cholerny


SJP.pl


jaśniuteńki

zdrobnienie od: jasny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: jasny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kolor wody przeszedł z ciemnego szmaragdu w jaśniuteńki błękit, a tu i ówdzie pode mną białymi plamami piasku prześwitywać poczęło dno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjäɕɲuˈtɛ̃ɲci, AS: i ̯äśńutẽńḱi

Wiktionary


jaśniuteńko

przysłówek

 (1.1) rzad. bardzo jasno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtenczas na polu robiło się jaśniuteńko. Nie było to nijakie półświatło, ale jasność taka, jakby już było daleko na dzień.

Wiktionary


jaśniutki

zdrobnienie od: jasny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: jasny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem potrząsnęła nieporządną grzywą jaśniutkich jak słoma włosów, nieposłusznymi pasemkami spadających na brwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jäɕˈɲutʲci, AS: i ̯äśńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jasny

 rzecz. jasnota ż., jasność ż., jasne n.

 przysł. jasno

 wykrz. jasne

Wiktionary


jaśniście

→ jaśnisty


SJP.pl

Patrz:

jaśnisty

jaświlski

→ Jaświły (wieś w Polsce)


SJP.pl


jaświły

wieś w Polsce


SJP.pl

Ja

Wikipedia


jaź

ryba z rodziny karpiowatych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) icht. nazwa systematyczna|Leuciscus idus|L.|ref=tak., gatunek słodkowodnej ryby stadnej z rodziny karpiowatych;

Wiktionary

Jaź ("Leuciscus idus") – gatunek słodkowodnej ryby karpiokształtnej z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).

Wikipedia


jaźwa

1. dawniej: nora borsuka;
2. potocznie: twarz; morda


SJP.pl


jaźwcowy

przymiotnik od: jaźwiec


SJP.pl


jaźwiec

przestarzale: ssak o biało-czarnym umaszczeniu sierści, drapieżnik z rodziny łasicowatych; borsuk


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) zool. borsuk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjäʑvʲjɛt͡s, AS: i ̯äźvʹi ̯ec

Wiktionary


jaźwiecki

nazwisko


SJP.pl


jaźwiński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Antoni Jaźwiński – polski wynalazca
  • Bolesław Jaźwiński – polski wojskowy
  • Jan Jaźwiński – polski wojskowy
  • Stanisław Jaźwiński – polski metalurg
  • Zygmunt Jaźwiński – polski adwokat, polityk i działacz społeczny

Wikipedia


jaźń

jeden z obszarów osobowości ludzkiej; ego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) świadomość siebie i swojej osobowości

 (1.2) w psychoanalizie: element osobowości

Wiktionary

Jaźń – oś, wokół której organizuje się struktura psychiczna człowieka. Jest odpowiedzialna za przepływ informacji z części świadomej do nieświadomej i odwrotnie. Pełni funkcję integrującą. Celem jaźni jest własne urzeczywistnienie w procesie teleologicznym (celowościowym), ale w trakcie rozwoju jednostki elementem pośredniczącym na tej drodze jest wytworzenie „ja” (czyli ego).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jäɕɲ̊, AS: i ̯äśń̦

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) ja

 (1.2) ego

Wiktionary


jażdzyński

nazwisko


SJP.pl


jażdż

ryba z rodziny okoniowatych; jazgarz


SJP.pl


jażdżewski

nazwisko


SJP.pl

Jażdżewski (forma żeńska: Jażdżewska, liczba mnoga: Jażdżewscy) – polskie nazwisko.

Wikipedia


jażdżyk

nazwisko


SJP.pl


jażdżyński

nazwisko


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Stefan Jażdżyński – polski wojskowy
  • Wiesław Jażdżyński – polski prozaik

Wikipedia


jaże

spójnik

 (1.1) przest. gwara. aż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pioruny już biły jeden za drugim, jaże oczy ślepiło, i spadała ulewa, że świata nie można było dojrzeć, zaś stronami poszły grady.

 (1.1) Było tak zawdy i jeszcze za moje pamięci tak było. Jaże naraz gruchnęło po wsi, że hrabia lasy przedał. Z początku nie chcieli temu wierzyć.

 (1.1) Katarynka przygrywała zawzięcie i na taką nutę, jaże niejednemu kulasy drygały, a jakby do wtóru i dziady, usadowieni we dwa rzędy, od kruchty do placu, jęły wyciągać swoje pieśni proszalne…

 (1.1) Hale! byłam tam we szpitalu, u starszego pana i tak się spłakałam, że jaże mnie mroczyło.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aż; gwara. aże

Wiktionary


jcm

skrót od: Jego (Jej) Cesarska Mość


SJP.pl


jcw

skrót od: Jego (Jej) Cesarska Wysokość


SJP.pl


jdg

skrótowiec

 (1.1) = jednoosobowa działalność gospodarcza

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jednoosobowa działalność gospodarcza – forma przedsiębiorcy w Polsce.
  • Jahresberichte für deutsche Geschichte – rocznik Berlińsko-Brandenburskiej Akademii Nauk dotyczący historii Niemiec.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli JDG odniesie sukces, może stać się alternatywą dla etatu.

Wiktionary


jdt

skrót od: Księga Judyty - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księga Judyty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa juˈdɨtɨ, AS: ḱśẽŋga i ̯udyty

Wiktionary


je

zaimek osobowy


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: jeść

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. 3. os. lp. ter. od: być

forma zaimka.

 (2.1) B. od: ono

 (2.2) B. od: one

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prokop je jabłko.

 (1.2) To je marniok synek, raczyj nie chodzuj ś nim. → Chłopak ten jest utracjuszem, lepiej z nim nie przestawaj.

 (2.1) Gdzie jest moje pióro? Zgubiłem je.

 (2.2) Gdzie są książki? Przyniosłem je wczoraj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛ, AS: i ̯e

Wiktionary


jean

[czytaj: żan] francuskie imię męskie


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jean – imię męskie
  • Jean (ur. 1977) – brazylijski piłkarz
  • Jean (ur. 1986) – brazylijski piłkarz
  • Jean – znany pies, zwierzęca gwiazda filmowa
  • JEAN – język programowania
  • Saint-Jean

Wikipedia


jeans

[czytaj: dżins] dżins, denim;
1. mocna i gruba tkanina bawełniana;
2. potocznie: ubranie uszyte z jeansu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) kraw. dżins

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W poprzednim sezonie modne były kurtki z jeansu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeansy lm.

 przym. jeansowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżins, teksas

Wiktionary


jeansowy

dżinsowy;
1. przymiotnik od: jeans;
2. przymiotnik od: jeansy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wykonany z jeansu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Honorata włożyła dzisiaj jeansową garsonkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeans m., jeansy lm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) z jeansu, dżinsowy

Wiktionary


jeansy

[czytaj: dżinsy] spodnie z jeansu; dżinsy, denimy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) odzież. spodnie z jeansu

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

 (2.1) plural|jeans.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzisiaj chyba założę jeansy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʒʲĩw̃sɨ, AS: ǯʹĩũ̯sy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeans m.

 przym. jeansowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżinsy, teksasy

Wiktionary


jeb

wulgarne: wyraz określający odgłos upadku, uderzenia


SJP.pl


jebacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. wulg. osoba, która uprawia dużo seksu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyjebać

 rzecz. jebak mzw./mos.

Wiktionary


jebaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od jebak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebak m.

 czas. jebać, wyjebać

 przym. jebnięty

Wiktionary


jebaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) atrapa penisa

Wiktionary


jebadełko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pot. środ. sport. urządzenie do wyjmowania kostek i innych metalowych elementów sprzętu wspinaczkowego ze skał, umieszczonych uprzednio celem założenia asekuracji;

Wiktionary

Jebadełko (zwane także ekstraktorem lub kluczem do kostek) – urządzenie służące głównie do wyjmowania kostek i innych metalowych elementów sprzętu wspinaczkowego ze szczelin i innych formacji skalnych, w których zostały umieszczone celem założenia asekuracji. Używane bywa również do przewlekania repów i pętli przez małe ucha skalne. Zazwyczaj niesione jest przez drugiego wspinacza w zespole, gdyż to do niego należy demontaż przelotów osadzonych przez prowadzącego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Większość wspinaczy ma na wyposażeniu jebadełko do kostek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛbaˈdɛwkɔ, AS: i ̯ebadeu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jebać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekstraktor, klucz do kostek

Wiktionary


jebadełkowo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. dom publiczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛbadɛwˈkɔvɔ, AS: i ̯ebadeu̯kovo

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jebać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. dom publiczny.

Wiktionary


jebadło

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. pot. sypialnia

 (1.2) wulg. pot. łóżko

 (1.3) wulg. pot. dildo lub wibrator

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kładź się na jebadło!

 (1.3) Kupiłam sobie nowe jebadło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbadwɔ, AS: i ̯ebadu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebak mzw./mos., jebaka

 czas. jebać

Wiktionary


jebak

wulgarne: mężczyzna o dużej potencji seksualnej (słowo czasem używane jako obraźliwe); jebaka


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

 (1.1) wulg. obraź. mężczyzna o dużej potencji seksualnej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛbak, AS: i ̯ebak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebacz m., jebadełkowo n., jebadło n., jebaka m., jebalnia ż., jebalska ż., jebanie n., jebaniec m., jebanina ż., jebanko n., jebankowanie n., jebankowo n., jebaństwo n., jebielonka ż., jebliwość ż., jebu-jebu n., pojeb m., pojebaniec m., pojebus m., zjeb m., zjebka ż.

:: zdrobn. jebaczek m.

 czas. jebać ndk., podjebać dk., pojebać dk., zajebać dk., przyjebać dk., dojebać dk., ujebać dk., rozjebać dk., wyjebać dk., zjebać dk., odjebać dk., przejebać dk., wjebać dk., najebać dk., uzajebistnić dk., uzajebiścić dk., jebnąć dk.

 przym. jebacki, jebaczy, jebliwy, zajebisty, jebany, pojebany, zjebany, wyjebany, jebnięty

 przysł. zajebiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jebaka

Wiktionary


jebaka

wulgarne: mężczyzna o dużej potencji seksualnej (słowo czasem używane jako obraźliwe); jebak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wulg. pot. mężczyzna odbywający dużo stosunków płciowych z wieloma kobietami

rzeczownik, rodzaj żeński

 (2.1) wulg. pot. niegodziwa, zła kobieta, oszustka, lekkich obyczajów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale z niego jebaka, wydupczył już wszystkie laski w naszej firmie!

 (2.1) Czy zawsze byłaś taka, pierdolona jebaka?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbaka, AS: i ̯ebaka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebadło n., jebak mzw./mos.

 czas. jebać, odjebać, zjebać

Wiktionary


jebalnia

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. dom publiczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbalʲɲa, AS: i ̯ebalʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jebać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. dom publiczny.

Wiktionary


jebalska

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) prostytutka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyjebać

 rzecz. jebak mzw./mos.

Wiktionary


jebanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. uprawianie seksu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbãɲɛ, AS: i ̯ebãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojeb mos., jebanko n., jebnięcie n., jebaniec mos., jebak mzw./mos.

 czas. jebać, dojebać, odjebać, zjebać, jebnąć

 przym. zajebisty

Wiktionary


jebaniec

wulgarnie: osoba budząca podziw lub niechęć; skubaniec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) wulg. głupi lub podły mężczyzna

 (1.2) wulg. ktoś zadziwiający, budzący podziw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten jebaniec nas zakapował.

 (1.2) Patrz jaki jebaniec, zeskoczył z dachu i przeżył!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbãɲɛt͡s, AS: i ̯ebãńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebanie n., jebak mzw./mos.

 czas. dojebać, jebać

Wiktionary


jebanina

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stosunek płciowy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyjebać

 rzecz. jebak mzw./mos.

Wiktionary


jebaniutki

wulgarnie: sprytny, przebiegły, chytry; skubany


SJP.pl


jebanko

wulgarnie: stosunek płciowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. stosunek płciowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbãŋkɔ, AS: i ̯ebãŋko

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jebać, dojebać, wyjebać

 rzecz. jebak mzw./mos.

Wiktionary


jebankowo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. dom publiczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛbãŋˈkɔvɔ, AS: i ̯ebãŋkovo

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jebać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. dom publiczny.

Wiktionary


jebany

wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.: uprawiać seks; nie liczyć się z czymś, olewać


SJP.pl

forma czasownika.

 (1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: jebać

przymiotnik relacyjny

 (2.1) wulg. taki, który denerwuje, wzbudza gniew, pogardę

 (2.2) wulg. iron. wzbudzający podziw, zazdrość

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (3.1) wulg. człowiek denerwujący, wzbudzający gniew, pogardę

 (3.2) wulg. iron. człowiek wzbudzający podziw, zazdrość

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Moi jebani sąsiedzi znów hałasują.

 (2.2) O, jebany! W jeden dzień przejechał na rowerze jakieś 150 km.

 (3.1) Jebany ukradł mi portfel!

 (3.2) Jebani wygrali 8:0!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbãnɨ, AS: i ̯ebãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebak m., pojeb m., pojebaniec m., jebanie n., jebanko n., dojebanie n., odjebanie n., jebnięcie n., podjebanie n., wyjebanie n., zjeb m., zjebanie n., ujebanie n., przyjebanie n., jebańsko n.

 czas. jebać ndk., jebnąć dk., dojebać dk., odjebać dk., podjebać dk., podjebywać ndk., wyjebać dk., zjebać dk., zajebać dk., ujebać dk., przyjebać dk.

 przym. jebaniutki, jebaniuteńki, pojebany, jebnięty

 wykrz. jeb

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) nieszczęsny; wulg. cholerny, pierdolony

 (2.2) skubany, wulg. pierdolony

Wiktionary


jebać

wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.: uprawiać seks; nie liczyć się z czymś, olewać


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) wulg. pot. uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)

 (1.2) wulg. pot. przen. śmierdzieć

czasownik przechodni niedokonany (dk. jebnąć)

 (2.1) wulg. pot. przen. uderzać kogoś lub coś

 (2.2) wulg. pot. przen. rzucać czymś

 (2.3) wulg. pot. przen. lekceważyć

 (2.4) wulg. pot. przen. kraść

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. jebnąć)

 (3.1) wulg. pot. przen. wydawać głośny dźwięk

 (3.2) wulg. pot. rzad. przen. zmyślać, mówić coś głupiego

czasownik zwrotny niedokonany jebać się (dk. jebnąć się)

 (4.1) wulg. pot. przen. uderzać się, bić się

 (4.2) wulg. pot. przen. psuć się

 (4.3) wulg. pot. przen. mylić się

czasownik zwrotny niedokonany jebać się (dk. brak)

 (5.1) wulg. pot. uprawiać seks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będę cię jebać przez całą noc.

 (1.2) Ale tu jebie szczynami!

 (2.1) Gdy mnie wkurwia, jebię go w łeb.

 (2.2) Zawsze jak się wkurwi, to jebie talerzami w ziemię.

 (2.3) Jebię to wszystko!

 (2.4) Ktoś jebał u wszystkich z szatni.

 (3.1) Co tam tak głośno jebie za tą ścianą?

 (3.2) Naprawdę? Jebiesz.

 (4.1) Za szkołą Piotrek z Markiem jebią się po ryjach.

 (4.2) Komputer mi się jebie.

 (4.3) Jebie mi się prawa z lewą.

 (5.1) Jebiemy się ze sobą każdego wieczoru jak króliki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛbat͡ɕ, AS: i ̯ebać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebany mos., dojebanie n., dojebywanie n., jebacz mos., jebaczek mos., jebadełkowo n., jebadło n., jebak mos., jebaka mos., jebalnia ż., jebalska ż., jebanie n., jebaniec mos., jebanina ż., jebanko n., jebankowanie n., jebankowo n., jebaństwo n., jebielonka ż., jebliwość ż., jebnięcie n., jebu-jebu n., najebanie n., odjebanie n., odjebywanie n., ojebanie n., podjebanie n., podjebywanie n., pojeb mos., pojebanie n., pojebaniec mos., pojebus mos., przejebanie n., przejebywanie n., przyjebanie n., przyjebywanie n., rozjebanie n., rozjebywanie n., ujebanie n., ujebywanie n., wjebanie n., wjebywanie n., wyjebanie n., wyjebywanie n., zajebanie n., zjeb mos., zjebanie n., zjebka ż.

 czas. dojebać dk., dojebywać ndk., jebnąć dk., najebać dk., odjebać dk., odjebywać ndk., ojebać dk., podjebać dk., podjebywać ndk., pojebać dk., przejebać dk., przejebywać ndk., przyjebać dk., przyjebywać ndk., rozjebać dk., rozjebywać ndk., ujebać dk., ujebywać ndk., wjebać dk., wjebywać ndk., wyjebać dk., wyjebywać ndk., zajebać dk., zjebać dk.

 przym. jebacki, jebaczy, jebany, jebliwy, pojebany, wyjebany, zajebisty, zjebany, jebnięty

 przysł. zajebiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierdolić, pieprzyć

 (1.2) capić, walić

 (2.3) pierdolić, pieprzyć

 (3.2) pierdolić, pieprzyć

 (5.1) wulg. pierdolić się, pieprzyć się, bzykać się, ruchać się; neutr. uprawiać seks, kopulować; przest. chędożyć się

Wiktionary


jebaństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. rzecz nieprzyjemna lub irytująca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jebaństwo cały czas mi się psuje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbãj̃stfɔ, AS: i ̯ebãĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jebać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. chujostwo, kurewstwo, szajs, gówno; pot. dziadostwo

Wiktionary


jebielonka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. prostytutka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛbʲjɛˈlɔ̃ŋka, AS: i ̯ebʹi ̯elõŋka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jebać

 rzecz. jebak mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


jebitny

wulgarnie:
1. wielki, ogromny, olbrzymi;
2. świetny, wspaniały, znakomity; zarąbisty, wyrąbisty, wyczepisty, zaczepisty, zajefajny


SJP.pl


jebliwie

przysłówek

 (1.1) w sposób jebliwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebliwość ż.

Wiktionary


jebliwość

→ jebliwy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wulg. seksualna aktywność

Wiktionary

Patrz:

jebliwy

Powiązane:

 przym. jebliwy

 przysł. jebliwie

 rzecz. jebak mzw./mos.

Wiktionary


jebliwy

wulgarne:
1. (zwykle o mężczyznach) o dużej potencji seksualnej;
2. przymiotnik mający obrażać określaną osobę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o dużej potencji seksualnej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebak mzw./mos., jebliwość

Wiktionary


jebnięty

pierdolnąć; wulgaryzm o bardzo wielu znaczeniach, m.in.:
1. uderzyć w coś lub kogoś;
2. powiedzieć coś śmiesznego, nie na temat;
3. jebnąć się:
a) położyć się;
b) pomylić się


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) wulg. zwariowany, niespełna rozumu

forma czasownika.

 (2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od jebnąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chyba jesteś jebnięty?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebany mos., dojebanie n., dojebywanie n., jebacz mos., jebaczek mos., jebadełkowo n., jebadło n., jebak mos., jebaka mos., jebalnia ż., jebalska ż., jebanie n., jebaniec mos., jebanina ż., jebanko n., jebankowanie n., jebankowo n., jebaństwo n., jebielonka ż., jebliwość ż., jebnięcie n., jebu-jebu n., najebanie n., odjebanie n., odjebywanie n., ojebanie n., podjebanie n., podjebywanie n., pojeb mos., pojebanie n., pojebaniec mos., pojebus mos., przejebanie n., przejebywanie n., przyjebanie n., przyjebywanie n., rozjebanie n., rozjebywanie n., ujebanie n., ujebywanie n., wjebanie n., wjebywanie n., wyjebanie n., wyjebywanie n., zajebanie n., zjeb mos., zjebanie n., zjebka ż.

 czas. jebać ndk., dojebać dk., dojebywać ndk., jebnąć dk., najebać dk., odjebać dk., odjebywać ndk., ojebać dk., podjebać dk., podjebywać ndk., pojebać dk., przejebać dk., przejebywać ndk., przyjebać dk., przyjebywać ndk., rozjebać dk., rozjebywać ndk., ujebać dk., ujebywać ndk., wjebać dk., wjebywać ndk., wyjebać dk., wyjebywać ndk., zajebać dk., zjebać dk.

 przym. jebacki, jebaczy, jebany, jebliwy, pojebany, wyjebany, zajebisty, zjebany

 przysł. zajebiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. walnięty, stuknięty, szurnięty; wulg. ciulnięty, pojebany

Wiktionary


jebnąć

pierdolnąć; wulgaryzm o bardzo wielu znaczeniach, m.in.:
1. uderzyć w coś lub kogoś;
2. powiedzieć coś śmiesznego, nie na temat;
3. jebnąć się:
a) położyć się;
b) pomylić się


SJP.pl

czasownik przechodni dokonany

 (1.1) wulg. mocno uderzyć

 (1.2) wulg. rzucić czymś

 (1.3) wulg. ukraść

czasownik zwrotny dokonany jebnąć się (ndk. brak)

 (2.1) wulg. uderzyć się

 (2.2) wulg. pomylić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jebnął go tak potwornie mocno, że gość padł jak długi.

 (1.2) Nudziło im się na lekcji geografii, więc jebnęli w tablicę globusem.

 (2.1) Byłem mocno upity, więc idąc do domu jebnąłem się o słup.

 (2.1) Przejście okazało się cholernie niskie i przez nieuwagę jebnąłem się o futrynę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛbnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: i ̯ebnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebak mzw./mos., jebanie, zjeb

 przym. jebany, jebnięty, zjebany, pojebany

 czas. pojebać, zjebać dk.; jebać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uderzyć, palnąć, grzmotnąć; wulg. pierdolnąć, pieprznąć, pierdyknąć

Wiktionary


jebodrom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) wulg. dom publiczny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbɔdrɔ̃m, AS: i ̯ebodrõm

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jebać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. dom publiczny.

Wiktionary


jebować

czasownik nieprzechodni niedokonany

 (1.1) neol. wulg. mówić „jebać”

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A jak wójt w swoją stronę, tak i żołnierz udał się w swoją stronę, a też zły i jebujący na domiar, bo samochód ugrzązł mu w rozbełtanej bryi — i ani do tyłu go, ani do przodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈbɔvat͡ɕ, AS: i ̯ebovać

Wiktionary


jebu-jebu

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) wulg. stosunek płciowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛbu‿ˈjɛbu, AS: i ̯ebu‿i ̯ebu

Wiktionary

Powiązane:

 zob. jebać.

Wiktionary


jebudu

wulgarnie: wykrzyknik naśladujący odgłos spadania czegoś ciężkiego; łubudu, bęc, buch


SJP.pl


jebus

według Starego Testamentu - dawna (kananejska) nazwa Jerozolimy


SJP.pl


jebut

wulgarnie: wykrzyknik naśladujący bardzo silne i głośne uderzenie; pierdut


SJP.pl


jechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|jechać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłopiec dostał mandat za jechanie na rowerze po chodniku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈxãɲɛ, AS: i ̯eχãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jechać, zjeżdżać, pojechać

 rzecz. zajezdnia ż., jezdnia ż.

 przym. zjazdowy

Wiktionary


jechać

1. przemieszczać się przy pomocy odpowiednich środków umożliwiających poruszanie, np. aut, koni, pociągów; odbywać podróż, kierować się gdzieś;
2. o pojazdach: poruszać się


SJP.pl

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) o pojazdach: poruszać się, przemieszczać się z jednego miejsca na inne

 (1.2) o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia

 (1.3) pot. o butach, sankach: ślizgać się

 (1.4) pot. brzydko pachnieć, śmierdzieć

 (1.5) druk. drukować (w szczególności duży nakład)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyprzedził nas jadący szybko samochód.

 (1.2) Po drugiej stronie właśnie jedzie grupa amazonek.

 (1.3) Te buty nie jadą, ale mama kazała mi je ubrać.

 (1.4) Nawet nie próbowałem z nim rozmawiać, bo strasznie jechało od niego wódką.

 (1.5) — Co drukujesz? — Jadę jeszcze to wczorajsze zlecenie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛxat͡ɕ, AS: i ̯eχać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. odjeżdżać, jeździć ndk., dojeżdżać ndk., dojechać dk., najeżdżać ndk., najechać dk., objeżdżać ndk., objechać dk., przejeżdżać ndk., przejechać dk., przyjeżdżać ndk., przyjechać dk., ujeżdżać ndk., ujechać dk., ujeździć dk., wjeżdżać ndk., wjechać dk., wyjeżdżać ndk., wyjechać dk., zajeżdżać ndk., zajechać dk., zjeżdżać ndk., zjechać dk., pojechać dk.

 rzecz. jechanie n., jazda ż., jeźdźczyni ż., wyjazd mrz., podjazd mrz., jezdnia ż., jeździec mos., przyjezdny mos., zajezdnia ż., Przejazd mrz., przejazd mrz.

 przym. przyjezdny, jeździecki, zjazdowy

 wykrz. jazda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. jachać

 (1.2) podróżować

 (1.4) cuchnąć, śmierdzieć

Wiktionary


jedak

nazwisko


SJP.pl


jedbow

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. gw-pl|Śląsk Cieszyński. jedwab

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedbownica ż.

 przym. jedbowny

Wiktionary


jedbownica

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jedwabna chustka na głowę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedbow m.

 przym. jedbowny

Wiktionary


jedbowny

przymiotnik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jedwabny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedbow m., jedbownica ż.

Wiktionary


jeden

liczebnik oznaczający cyfrę 1


SJP.pl

liczebnik główny

 (1.1) liczba 1

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (2.1) cyfra 1

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (3.1) pot. kieliszek wódki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (4.1) lekcew. osoba

zaimek przymiotny

 (5.1) sam, pojedynczy, bez nikogo/niczego innego

 (5.2) jednaki, jednakowy

 (5.3) pierwszy, rozpoczynający coś

 (5.4) tworzący całość

 (5.5) jakiś, któryś

zaimek rzeczowny

 (6.1) któryś (z większej grupy)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden plus dwa równa się trzy.

 (1.1) W całym bloku tylko jeden mieszkaniec ma telefon.

 (2.1) Jeden-dwa to pięć w systemie trójkowym.

 (2.1) Dziesięć jest zapisywane jako jeden-zero.

 (3.1) A teraz idziemy na jednego.

 (4.1) Coś ty za jeden?

 (5.1) On jeden wytrwał do końca.

 (5.1) Jam jest jeden winowajca / karz jednego, jam jest zdrajca.

 (5.2) Ta czy tamta, jedna cholera.

 (5.3) Jeden, drugi, trzeci szew. To było wprost nie do uwierzenia, że te ogromne ręce zdolne są do takiej precyzji.

 (5.4) Duch polski jest jeden, cały, organiczny, nie podzielony w sobie.

 (5.5) Jeden gość powiedział mi, że tam nie warto iść.

 (6.1) Jeden z nich mnie uderzył!

 (6.1) Jeden za wszystkich, wszyscy za jednego.

 (6.1) Jeden by wszystkimi rządzić, jeden by wszystkie odnaleźć, / Jeden by wszystkie zgromadzić, i w ciemności związać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛdɛ̃n, AS: i ̯edẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedyne n., jedynka ż., jedynak mos., jedynaczka ż., jedność ż., jednostka ż., jedynkowicz mos., jednakowość ż., pojedynek mrz., jednia ż., jedno n.

 przym. jedyny, pojedynczy

 przysł. jednako, jednakowo, pojedynczo

 partyk. jedynie, jedno

 zaim. jedno

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) jedynka

Wiktionary


jedenasta

godzina jedenasta


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) godzina 11 rano lub wieczorem

forma przymiotnika.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: jedenasty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam spotkanie z doktorem o jedenastej.

Wiktionary

Powiązane:

 licz. jedenaście

 przym. jedenasty

Wiktionary


jedenastak

ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 11


SJP.pl


jedenastka

1. grupa jedenastu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 11;
3. jedenaście lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa liczby 11

 (1.2) sport. pot. w piłce nożnej: rzut karny (wykonywany z 11 metrów)

 (1.3) sport. pot. skład graczy w piłkę nożną

 (1.4) tramwaj, autobus itp. oznaczony numerem 11

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Napisana na fotelu jedenstka oznacza, że to jest pana miejsce.

 (1.2) W meczu sędzia dał aż cztery żółte kartki i zarządził dwie jedenastki.

 (1.3) Na boisku są już obie jedenastki i zaraz rozpocznie się mecz.

 (1.4) Czy jedenastka dojeżdża do dworca?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃ˈnastka, AS: i ̯edẽnastka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jedenasty

 licz. jedenaście, jedenaścioro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rzut karny

 (1.3) zespół, drużyna

Wiktionary


jedenastkowy

→ jedenastka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z liczbą jedenaście, dotyczący liczby jedenaście

Wiktionary

Patrz:

jedenastka

jedenastoboczny

mający jedenaście boków


SJP.pl


jedenastocyfrowy

złożony z jedenastu cyfr


SJP.pl


jedenastodniowy

mający jedenaście dni, trwający jedenaście dni itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający jedenaście dni

 (1.2) będący w wieku jedenastu dni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔˈdʲɲɔvɨ, AS: i ̯edẽnastodʹńovy

Wiktionary


jedenastogodzinny

trwający jedenaście godzin


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający jedenaście godzin

 (1.2) będący w wieku jedenastu godzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedenastogodzinny odpoczynek będzie jednak uznany przez inspektorów tylko wtedy, gdy szoferka wyposażona jest w leżankę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: i ̯edẽnastogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


jedenastoipółletni

będący w wieku jedenastu lat i pół roku


SJP.pl


jedenastokilometrowy

mający długość jedenastu kilometrów, wynoszący jedenaście kilometrów


SJP.pl


jedenastoklasista

uczeń jedenastej klasy


SJP.pl


jedenastoklasistka

uczennica jedenastej klasy


SJP.pl


jedenastoklasowy

obejmujący jedenaście klas, mający jedenaście klas


SJP.pl


jedenastokondygnacyjny

mający jedenaście kondygnacji


SJP.pl


jedenastokrotnie

przysłówek

 (1.1) jedenaście razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Reprezentacje piłkarskie Polski i USA spotykały się jedenastokrotnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: i ̯edẽnastokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedenastokrotność ż.

 przym. jedenastokrotny

Wiktionary


jedenastokrotność

→ jedenastokrotny


SJP.pl

Patrz:

jedenastokrotny

jedenastokrotny

powtarzający się jedenaście razy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odbywający się/powtarzający się jedenaście razy

 (1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś jedenaście razy

 (1.3) jedenaście razy większy bądź mniejszy od czegoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na czele dębickiej ekipy stanie wicemistrz Europy i brązowy medalista mistrzostw świata Roman Gotfryd, a także jedenastokrotny mistrz Polski, olimpijczyk Andrzej Rżany.

 (1.3) Kompakt, kaseta i śpiewniczek osiągnęły w licytacji jedenastokrotne przebicie ceny wywoławczej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔˈkrɔtnɨ, AS: i ̯edẽnastokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedenastokrotność ż.

 przysł. jedenastokrotnie

Wiktionary


jedenastokącik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od jedenastokąt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie jedenastokąt, lecz tylko mały jedenastokącik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedenastokąt m.

Wiktionary


jedenastokąt

figura płaska mająca 11 kątów


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. figura geometryczna, która ma jedenaście boków i jedenaście kątów

Wiktionary

Jedenastokąt – wielokąt o jedenastu (11) bokach i przez to jedenastu (11) kątach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Suma kątów wewnętrznych w jedenastokącie wynosi 1620 stopni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedenastokącik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) undekagon

Wiktionary


jedenastolatek

jedenastoletni chłopiec


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) chłopiec mający jedenaście lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca jedenaście lat

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od jedenastolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔˈlatɛk, AS: i ̯edẽnastolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jedenastoletni

 rzecz. jedenastolatka

Wiktionary


jedenastolatka

dziewczynka albo samica zwierząt mająca jedenaście lat


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziewczynka mająca jedenaście lat

 (1.2) zwierzę, rzecz lub roślina rodzaju żeńskiego mająca jedenaście lat

 (1.3) jedenastoletnia szkoła ogólnokształcąca, działająca w okresie PRL

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od jedenastolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔˈlatka, AS: i ̯edẽnastolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jedenastoletni

 rzecz. jedenastolatek m.

Wiktionary


jedenastolatki

dziewczynka albo samica zwierząt mająca jedenaście lat


SJP.pl


jedenastolecie

1. okres jedenastu lat;
2. jedenasta rocznica czegoś


SJP.pl


jedenastoletni

1. trwający jedenaście lat; przypadający za jedenaście lat;
2. będący w wieku jedenastu lat, mający jedenaście lat


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający jedenaście lat

 (1.2) trwający jedenaście lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Również z Katowic jest Donata z przyjaciółką Ewą, (obie po 14 lat) i jedenastoletni brat Donaty – Jurand.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔˈlɛtʲɲi, AS: i ̯edẽnastoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedenastolecie n., jedenastolatek m., jedenastolatka ż.

Wiktionary


jedenastoliterowy

przymiotnik

 (1.1) taki, który składa się z jedenastu liter

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃ˈnastɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: i ̯edẽnastolʹiterovy

Wiktionary


jedenastomiesięczny

przymiotnik

 (1.1) trwający jedenaście miesięcy

 (1.2) będący w wieku jedenastu miesięcy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: i ̯edẽnastõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary


jedenastominutowy

trwający jedenaście minut


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający jedenaście minut

Wiktionary


jedenastoosobowy

1. składający się z jedenastu osób (np. drużyna jedenastoosobowa);
2. przeznaczony dla jedenastu osób (np. jedenastoosobowy pojazd)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla jedenastu osób, mogący pomieścić jedenaście osób

 (1.2) złożony z jedenastu osób, wykonywany przez jedenaście osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) O gładki przebieg całego rejsu dba jedenastoosobowa załoga "Baltiki".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔːsɔˈbɔvɨ, AS: i ̯edẽnast•osobovy

Wiktionary


jedenastopiętrowy

mający jedenaście pięter


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) złożony z parteru i jedenastu kondygnacji położonych nad nim

Wiktionary


jedenastosekundowy

trwający jedenaście sekund


SJP.pl


jedenastostopniowy

1. mający jedenaście stopni (w jakiejś skali);
2. mający jedenaście stopni, etapów


SJP.pl


jedenastostrunny

przymiotnik

 (1.1) mający jedenaście strun

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muzyk grał na jedenastostrunnej cytrze.

Wiktionary


jedenastotomowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z jedenastu tomów, zawarty w jedenastu tomach, wydany w jedenastu tomach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: i ̯edẽnastotõmovy

Wiktionary


jedenastotonowy

ważący jedenaście ton


SJP.pl


jedenastotygodniowy

przymiotnik

 (1.1) trwający jedenaście tygodni

 (1.2) będący w wieku jedenastu tygodni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃nastɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: i ̯edẽnastotygodʹńovy

Wiktionary


jedenastotysięcznik

statek o nośności jedenastu tysięcy ton


SJP.pl


jedenastowieczny

pochodzący z jedenastego wieku


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który wydarzył się lub żył w jedenastym wieku; taki, który pochodzi z jedenastego wieku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃ˈnastɔˈvʲjɛt͡ʃnɨ, AS: i ̯edẽnastovʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedenastowiecze n.

Wiktionary


jedenastozgłoskowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z jedenastu zgłosek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) liter. wers jedenastozgłoskowy

 (1.2) liter. utwór składający się z wersów jedenastozgłoskowych

Wiktionary

Jedenastozgłoskowiec – format wiersza sylabicznego, w którym w każdym wersie występuje jedenaście sylab. W poezji polskiej średniówka występuje w nim przeważnie po sylabie piątej, bardzo rzadko po czwartej lub szóstej. Jako format wiersza sylabotonicznego przeważnie w postaci bezśredniówkowej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poeta napisał kilka wierszy jedenastozgłoskowcem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jedenastozgłoskowy

Wiktionary


jedenastozgłoskowy

złożony z jedenastu zgłosek (sylab); jedenastosylabowy


SJP.pl


jedenastościan

wielościan o 11 ścianach


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) geom. wielościan o jedenastu ścianach

Wiktionary


jedenasty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 11


SJP.pl

przymiotnik odliczebnikowy

 (1.1) od 11

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (2.1) dzień miesiąca po dziesiątym

rzeczownik, rodzaj żeński

 (3.1) jedenasta: godzina jedenasta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O godzinie jedenastej mamy spotkanie u premiera.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃ˈnastɨ, AS: i ̯edẽnasty

Wiktionary

Powiązane:

 przedr. jedenasto-

 rzecz. jedenastka ż., jedenasta ż.

 liczgł. jedenaście

 licz. jedenaścioro

Wiktionary


jedenaście

liczebnik główny oznaczający liczbę 11


SJP.pl

liczebnik główny

 (1.1) liczba 11

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spośród jedenastu kompozycji napisał osiem, a kolejnych dwóch był współautorem.

 (1.1) Wtedy stanął Piotr razem z Jedenastoma i przemówił do nich donośnym głosem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃ˈnaɕt͡ɕɛ, AS: i ̯edẽnaśće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedenasta ż., jedenastka ż., jedenastość ż.

 przym. jedenasty

 licz. jedenaścioro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapis arabski 11, zapis rzymski XI

Wiktionary


jedenaścioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 11, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej


SJP.pl

liczebnik zbiorowy

 (1.1) …odpowiadający liczbie 11

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedenaścioro uczniów z naszej klasy (sześciu chłopców i pięć dziewczynek) zakwalifikowało się do finału konkursu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɛ̃naɕˈt͡ɕɔrɔ, AS: i ̯edẽnaśćoro

Wiktionary

Powiązane:

 licz. jedenaście, jedenasty

 rzecz. jedenastka ż.

 przym. jedenasty

Wiktionary


jederman

bohater literacki lub filmowy reprezentujący przeciętnego człowieka; jedermann, everyman


SJP.pl


jedermann

bohater literacki lub filmowy reprezentujący przeciętnego człowieka; jederman, everyman


SJP.pl


jedi

rzeczownik

 (1.1) sf. liter. film. wojownik zakonu jasnej strony mocy w uniwersum „Gwiezdnych wojen”

 (1.2) sf. liter. film. futurystyczny zakon rycerski w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;

 (1.3) socjol. rel. ranga wśród wyznawców ruchu Jediism

Wiktionary

Jedi (wym. []) – w świecie "Gwiezdnych wojen" starożytny zakon złożony z wojowników obdarzonych nadnaturalnymi zdolnościami opartymi na Mocy. Rolą zakonu jest utrzymanie pokoju w Republice Galaktycznej oraz zwalczanie antagonistycznych względem nich Sithów. Ich charakterystyczną bronią są miecze świetlne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tylko prawdziwy Jedi może opanować telekinezę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʒɛdaj, AS: ǯedai ̯

Wiktionary


jedla

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dendr. gw-pl|Śląsk Cieszyński. jodła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. jedliczka ż.

Wiktionary


jedlanka

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jedlanka – część wsi Stara Jedlanka w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Uścimów
  • Jedlanka – część wsi Zastawie w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Stanin
  • Jedlanka – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Stoczek Łukowski
  • Jedlanka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk
  • Jedlanka – część wsi Romanów w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk
  • Jedlanka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Zwoleń
  • Jedlanka – gromada
  • Jedlanka – dawna gmina
  • Jedlanka – oboczna nazwa rzeki Piwonii
  • Jedlanka – przystanek kolejowy
  • Jedlanka Nowa, Jedlanka Stara, Nowa Jedlanka, Stara Jedlanka

Wikipedia


jedlca

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. osłona rękojeści miecza lub szabli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛtl̥t͡sa, AS: i ̯etl̦ca

Wiktionary


jedleński

→ Jedlnia-Letnisko; jedlnieński


SJP.pl


jedlica

drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, występuje głównie w Ameryce Północnej; daglezja


SJP.pl


jedlicki

przymiotnik od: Jedlicze (miasto na Podkarpaciu)


SJP.pl


jedlicowy

przymiotnik

 (1.1) składający się z jedlicy

 (1.2) wykonany z drewna lub innej części jedlicy

 (1.3) będący częścią jedlicy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdlʲiˈt͡sɔvɨ, AS: i ̯edlʹicovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jodełka ż., jedlica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) daglezjowy

Wiktionary


jedliczanin

mieszkaniec Jedlicza (miasta w Polsce)


SJP.pl


jedliczanka

mieszkanka Jedlicza (miasta w Polsce)


SJP.pl


jedlicze

miasto na Podkarpaciu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki lub niemęskoosobowy, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce, w powiecie krośnieńskim;

Wiktionary

Jedlicze – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, położone nad rzeką Jasiołką. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jedlicze. Miasto znajduje się w zachodniej części Kotliny Jasielsko-Krośnieńskiej, będącej centralną częścią Dołów Jasielsko-Sanockich. Jedlicze leży w dawnej ziemi sandomierskiej historycznej Małopolski, położone było w powiecie pilzneńskim w województwie sandomierskim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: jɛˈdlʲit͡ʃɛ, AS: i ̯edlʹiče

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jedlicki

Wiktionary


jedliczka

zdrobnienie od: jedlica (jodła)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dendr. jodełka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedla ż.

Wiktionary


jedliczny

przymiotnik od: jedlica


SJP.pl


jedlina

drewno jodłowe; również las jodłowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) ścięte gałęzie jodły

 (1.2) drewno z jodły

 (1.3) bot. jodła

 (1.4) las jodłowy

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jedlina – świeżo zerwane gałęzie jodły używane do robienia stroików i wieńców. Również zagajnik jodłowy lub jodła.
  • Jedlina – nazwa kilku gmin w Czechach
  • Jedlina – skaliste wzniesienie we wsi Jerzmanowice na Wyżynie Olkuskiej
  • Jedlina – część miasta Dąbrowa Górnicza
  • Jedlina – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Wodynie
  • Jedlina – wieś w woj. śląskim, w pow. bieruńsko-lędzińskim, w gminie Bojszowy
  • Jedlina – wieś na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Mariampol
  • Jedlina – potok, dopływ Bystrzycy
  • Jedlina-Zdrój
  • Rezerwat przyrody Jedlina
  • Jedlina-Zdrój (przystanek kolejowy)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przyniosłem jedliny na świąteczny stroik.

 (1.2) W salonie mamy podłogę z jedliny.

 (1.4) Spacerując po lesie, weszliśmy w gęstą jedlinę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈdlʲĩna, AS: i ̯edlʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jedlinowy, jodłowy

 rzecz. jodła ż., jodełka ż.

Wiktionary


jedlina-zdrój

miasto w Polsce


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wiktionary

Jedlina-Zdrój (niem. "Bad Charlottenbrunn") – miasto uzdrowiskowe w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, historycznie na Dolnym Śląsku. W latach 1945–1954 siedziba wiejskiej gminy Jedlina Zdrój.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto miało 4682 mieszkańców (583. miejsce w kraju).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjɛdlʲĩˈna‿zdruj, AS: i ̯edlʹĩna‿zdrui ̯

Wiktionary


jedlineczka

wyłogówka jedlineczka - gatunek motyla z rodziny zwójkowatych


SJP.pl


jedliniak

gwarowo: las jodłowy


SJP.pl


jedlinianin

mieszkaniec Jedliny-Zdroju


SJP.pl


jedlinianka

mieszkanka Jedliny-Zdroju


SJP.pl


jedlinka

zdrobnienie od: jedlina (jodła, gałęzie jodłowe)


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jedlinka – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, w gminie Chorzele
  • Jedlinka – część miasta Jedlina-Zdrój w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim
    • Pałac Jedlinka
  • Jedlinka – wieś (obec) w kraju preszowskim, w powiecie Bardejów

Wikipedia


jedlinowy

przymiotnik od: jedlina


SJP.pl


jedlińsk

wieś w Polsce


SJP.pl

Jedlińsk – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Jedlińsk. Ma status sołectwa.

Wieś jest siedzibą gminy Jedlińsk, a także rzymskokatolickiej parafii Świętych Apostołów Piotra i Andrzeja.

Jedlińsk uzyskał lokację miejską w 1530 roku, zdegradowany w 1869 roku. Prywatne miasto szlacheckie w drugiej połowie XVI wieku położone było w powiecie radomskim województwa sandomierskiego.

Wikipedia


jedliński

przymiotnik od: Jedlina-Zdrój, Jedlińsk


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Piotr Jan Jedliński
  • Zbigniew Jedliński
  • Jedlińska Kopa (niem.: Saalberg)
  • Wola Jedlińska
  • Jedlińsk
    • Herb Jedlińska
    • Dekanat jedliński
  • Jedlina
  • Jedlina-Zdrój

Wikipedia


jedlnia

wieś w Polsce w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim (dawniej Jedlna)


SJP.pl

Je

Wikipedia


jedlnia-letnisko

miasto w Polsce


SJP.pl

Je

Wikipedia


jedlnianin

mieszkaniec Jedlni-Letniska (miasta w Polsce)


SJP.pl


jedlnianka

mieszkanka Jedlni-Letniska (miasta w Polsce)


SJP.pl


jedlnieński

→ Jedlnia-Letnisko; jedleński


SJP.pl


jedn.

skrót od: jednostka


SJP.pl


jedna

forma liczebnika.

 (1.1) M. i W. ż. od: jeden

forma zaimka.

 (2.1) M. i W. ż. od: jeden

forma czasownika.

 (3.1) 3. os. lp. ter. od: jednać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛdna, AS: i ̯edna

Wiktionary


jednak

1. spójnik wprowadzający przeciwstawne lub odmienne w treści zdania lub części zdań
2. partykuła nawiązująca do poprzedniej wypowiedzi, podkreślająca, że coś się dzieje, stało, mimo że spodziewano się czego innego


SJP.pl

spójnik

 (1.1) …łączy dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego

partykuła

 (2.1) …partykuła wyrażająca sytuację nieoczekiwaną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierwszej niedzieli po tym wypadku pomyślałam, że prędzej czy później odkryto by u mnie pierścień, będąc więc w kościele udałam, że znalazłam go pod nogami, i pokazałam mojej matce, która orzekła, że jest to bez wątpienia kawałek szkła, oprawny w tombak; zaleciła mi jednak, abym go schowała do kieszeni.

 (2.1) Szef powiedział, że jednak musimy przyjść do biura jutro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛdnak, AS: i ̯ednak

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednaki, jednakowy

 przysł. jednako

 sp. jednakże

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ale, lecz, mimo że, wszelako, jednakże

 (2.1) mimo wszystko

Wiktionary


jednaki

taki sam; jednakowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przest. książk. taki sam

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla wszystkich był jednaki los.

Wiktionary

Powiązane:

 partyk. jednak

 przysł. jednako, jednakowo

 rzecz. jedynka ż., jedynak mos., jednostka ż., jednakość ż., jednakowość ż.

 przym. jednakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednakowy, taki sam, niezmienny, równy, stały

Wiktionary


jednako

przysłówek

 (1.1) przest. jednakowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednako umiera mądry i prostak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynak mos., jednakowość ż., jednakość ż., jedność ż., jeden mos./mzw./n.

 przym. jednakowy, jednaki

 przysł. jednakowo

 licz. jeden

 zaim. jeden

Wiktionary


jednakowiusieńki

zdrobnienie od: jednakowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: jednakowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnakɔvʲjüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: i ̯ednakovʹi ̯üśė̃ńḱi

Wiktionary


jednakowiuteńki

zdrobnienie od: jednakowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: jednakowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnakɔvʲjuˈtɛ̃ɲci, AS: i ̯ednakovʹi ̯utẽńḱi

Wiktionary


jednakowiutki

zdrobnienie od: jednakowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zdrobn. od: jednakowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnakɔˈvʲjutʲci, AS: i ̯ednakovʹi ̯utʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednakowiuśki

Wiktionary


jednakowiuśki

zdrobnienie od: jednakowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: jednakowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnakɔˈvʲjüɕci, AS: i ̯ednakovʹi ̯üśḱi

Wiktionary


jednakowo

przysłówek

 (1.1) tak samo, identycznie, w taki sam sposób

spójnik

 (2.1) gw-pl|Warmia. jednak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z siostrą zawsze ubieramy się jednakowo, bo jesteśmy bliźniaczkami.

 (1.1) On bowiem stworzył małego i wielkiego / i jednakowo o wszystkich się troszczy, / ale możnym grozi surowe badanie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnaˈkɔvɔ, AS: i ̯ednakovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynak mos., jednakowość ż., jednakość ż., jedność ż., jeden

 przym. jednakowy, jednaki

 przysł. jednako

 licz. jeden

 zaim. jeden

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tak samo, identycznie, przest. jednako

Wiktionary


jednakowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest jednakowe; cecha tych, którzy są jednakowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynak mos., jedynka ż., jedność ż., jeden mos./mzw./n.

 przym. jednakowy, jednaki

 przysł. jednako, jednakowo

 licz. jeden

 zaim. jeden

Wiktionary


jednakowoż

wzmocniona partykuła: jednak


SJP.pl

spójnik

 (1.1) książk. przest. jednak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtem o godzinie trzynastej z południa ozwał się dzwon na katedralnej wieży. Nie zrozumiano od razu, co to znaczy, jednakowoż niepokój począł podnosić włosy na głowach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnaˈkɔvɔʃ, AS: i ̯ednakovoš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) a, ale, aliści, atoli, choć, jakkolwiek, jednak, niemniej jednak, jednakże, lecz, mimo to, natomiast, podczas gdy, pomimo tego, przeciwnie, tymczasem, zaś, za to

Wiktionary


jednakowożby

spójnik "jednakowoż" wraz z cząstką trybu przypuszczającego


SJP.pl


jednakowy

taki sam; jednaki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki sam, identyczny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja córka i ja mamy jednakowy kolor oczu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnaˈkɔvɨ, AS: i ̯ednakovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednostka ż., jednakowość ż., jedność ż., jedynak mos.

 przym. jednaki

 przysł. jednakowo, jednako

 partyk. jednak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednaki, bliźniaczy, taki sam, takiż, identyczny

Wiktionary


jednakość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest jednakie; cecha tych, którzy są jednacy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednaki

 przysł. jednako, jednakowo

 rzecz. jedynak mos.

Wiktionary


jednakoż

wzmocnione "jednak"; jednakże, jednakowoż


SJP.pl


jednakże

wzmocniony spójnik lub partykuła: jednak


SJP.pl

spójnik

 (1.1) wzmocniona forma spójnika jednak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osobiście nie czuł doń antypatii, jednakże powszechna fama głosiła, iż są zaciętymi wrogami (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛdˈnaɡʒɛ, AS: i ̯ednagže

Wiktionary

Powiązane:

 partyk. jednak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niemniej

Wiktionary


jednać

1. zapewniać sobie czyjeś względy; pozyskiwać, zjednywać;
2. doprowadzać poróżnionych do zgody; godzić


SJP.pl

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

 (1.1) usposabiać kogoś do siebie przychylnie

 (1.2) przest. doprowadzać poróżnionych do zgody

czasownik zwrotny niedokonany jednać się (dk. brak)

 (2.1) godzić się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednanie n., pojednanie n., pojednywanie n., przejednanie n., przejednywanie n., przyjednanie n., wyjednanie n., wyjednywanie n., zjednanie n., zjednywanie n., jedynak mos.

 czas. pojednać dk., pojednywać ndk., przejednać dk., przejednywać ndk., przyjednać dk., wyjednać dk., wyjednywać ndk., zjednać dk., zjednywać ndk.

Wiktionary


jednia

1. źródło wszystkich bytów;
2. poetycko: jedność, nierozerwalność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. jedność, nierozerwalność

 (1.2) filoz. doskonały i nieograniczony byt istniejący sam z siebie, stanowiący źródło całej rzeczywistości i podstawę jej istnienia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedność ż., jeden n./mzw./mos.

 przym. pojedynczy, jednościowy

 licz. jeden

 zaim. jeden

Wiktionary


jedniusieńki

zdrobnienie od: jeden (jedyny); jedniuteńki, jedniutki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: jeden

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: i ̯edʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary


jedniuteńki

zdrobnienie od: jeden (jedyny); jedniusieńki, jedniutki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) pot. zdrobn. od: jeden

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: i ̯edʹńutẽńḱi

Wiktionary


jedniutki

zdrobnienie od: jeden (jedyny); jedniuteńki, jedniusieńki


SJP.pl


jedno

liczebnik oznaczający cyfrę 1


SJP.pl

zaimek

 (1.1) tylko to

 (1.2) całość

forma liczebnika.

 (3.1) M., B. i W. n. od: jeden

zaimek przymiotny, forma fleksyjna

 (4.1) M., B. i W. n. od: jeden

zaimek rzeczowny, forma fleksyjna

 (5.1) M., B. i W. n. od: jeden

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedno wiem – ja już tam nie wrócę.

 (1.3) Tyle razy ci mówiłem, a ty wciąż jedno.

 (2.1) Bo nie maszci zboża inszego pożyteczniejszego, jedno żyto, pszenica, jęczmyk miły a owies.

 (3.1) Wyobraź sobie kochana, że w tym placekacku jest tylko jedno jajko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛdnɔ, AS: i ̯edno

Wiktionary

Powiązane:

 licz. jeden

 rzecz. jeden n./mzw./mos.

 zaim. jeden

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) daw. jeno; współcz. jedynie, tylko, wyłącznie

Wiktionary


jedno-

temat słowotwórczy

 (1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na jednostkowość elementu, który nazywa druga część złożenia

 (1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych podkreślający jednolity charakter czegoś lub tożsamość z elementem, który nazywa druga część złożenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) jednoarkuszowy • jednodaniowy • jednoaktówka • jednodniówka (itp.)

 (1.2) jednobrzmiący • jednogłośny (itp.)

Wiktionary


jednoabonentowy

dotyczący jednego abonenta


SJP.pl


jednoaktowy

składający się z jednego aktu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) teatr. mający jeden akt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednoaktowy dramat dla dwóch aktorów powstał w przeciągu zaledwie 9 dni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔakˈtɔvɨ, AS: i ̯ednoaktovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoaktówka ż.

Wiktionary


jednoaktówka

sztuka teatralna w jednym akcie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) liter. utwór dramatyczny zbudowany z jednego aktu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zazwyczaj jednoaktówkami są komedie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔakˈtufka, AS: i ̯ednoaktufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednoaktowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aktówka

Wiktionary


jednoamperowy

przymiotnik

 (1.1) fiz. o prądzie mający natężenie jednego ampera

 (1.2) techn. mogący pracować z prądem o natężeniu jednego ampera

Wiktionary


jednoarkuszowy

składający się z jednego arkusza


SJP.pl


jednoarowy

mający powierzchnię jednego ara (100 m^2)


SJP.pl


jednoaspektowy

składający się z jednego aspektu


SJP.pl


jednoatomowy

związany z pojedynczym atomem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) fiz. chem. złożony z jednego atomu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lampach gazowanych stosuje się najczęściej jednoatomowe pierwiastki z grupy gazów szlachetnych […] oraz pary rtęci; charakteryzują się one cząstkami jednoatomowymi.

Wiktionary


jednobarwność

jednolitość koloru; jednokolorowość, monochromatyczność


SJP.pl


jednobarwny

będący jednego koloru; jednokolorowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający jedną barwę

 (1.2) szach. o gońcach poruszający się po polach tego samego koloru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dali widać błękitne Apeniny, góry spalone od słońca – jednobarwną smugę.

 (1.2) Tematem naszych rozważań są końcówki skoczkowe, gońcowe (z różnobarwnymi i jednobarwnymi) oraz skoczkowo-gońcowe, które stosunkowo często zdarzają się w partiach praktycznych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈbarvnɨ, AS: i ̯ednobarvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednobarwność ż.

 przysł. jednobarwnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednokolorowy, monochromatyczny, gładki

 (1.2) jednokolorowy

Wiktionary


jednobiegowy

1. o mechanizmie napędowym: mający jeden bieg;
2. o pojeździe: wyposażony w mechanizm napędowy o jednym biegu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) techn. o mechanizmie napędowym: taki, który ma jeden bieg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klatka schodowa była jednobiegowa z drugiego na trzecie piętro i dwubiegowa z pierwszego na drugie z tym, że jeden bieg był znacznie dłuższy od drugiego.

Wiktionary


jednobiegunowość

→ jednobiegunowy


SJP.pl

Patrz:

jednobiegunowy

jednobiegunowy

posiadający jeden biegun


SJP.pl


jednobieżność

→ jednobieżny


SJP.pl

Patrz:

jednobieżny

jednobieżny

dający się wykreślić bez odrywania pisaka od papieru


SJP.pl


jednobitowy

1. zawierający jeden bit;
2. działający w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości jednego bitu


SJP.pl


jednobocznie

→ jednoboczny


SJP.pl

Patrz:

jednoboczny

jednobramkowy

charakteryzujący się strzeleniem jednej bramki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) sport. liczący jedną bramkę, jednego gola

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skromna jednobramkowa zaliczka Kolejorza wywalczona w Dniepropietrowsku okazała się wystarczająca – mistrz Polski awansował do fazy grupowej Ligi Europy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔbrãmˈkɔvɨ, AS: i ̯ednobrãmkovy

Wiktionary


jednobranżowy

składający się z jednej branży


SJP.pl


jednobryłowy

składający się z jednej bryły


SJP.pl


jednobrzeżny

mający jeden brzeg, związany z jednym brzegiem


SJP.pl


jednobrzmiący

mający jednakowe brzmienie; zgodny co do treści


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający jednakowe brzmienie

 (1.2) mający jednakową treść; identyczny co do treści

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) - Jeśli wypowiedź prezydenta Radomska była cytowana przez kilka dzienników i jest ona jednobrzmiąca, to jest to jednoznaczna odpowiedź na to, czy on to powiedział, czy nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈbʒmʲjɔ̃nt͡sɨ, AS: i ̯ednobžmʹi ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jednobrzmiąco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) identyczny

Wiktionary


jednobrzuścowy

mający jeden brzusiec


SJP.pl


jednobębnowy

składający się z jednego bębna


SJP.pl


jednocalowy

mający długość jednego cala


SJP.pl


jednocentowy

o nominale jednego centa


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liczący jednego centa, mający wartość jednego centa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔt͡sɛ̃nˈtɔvɨ, AS: i ̯ednocẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednocentówka

Wiktionary


jednocentówka

moneta o nominale jednego centa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta o nominale jednego centa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔt͡sɛ̃nˈtufka, AS: i ̯ednocẽntufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednocentowy

Wiktionary


jednochodziec

czworonożne zwierzę o charakterystycznym chodzie, polegającym na jednoczesnym stawianiu obu prawych nóg na przemian z obiema lewymi


SJP.pl


jednocukier

węglowodan zawierający 3-7 atomów węgla; cukier prosty, monocukier, monosacharyd


SJP.pl


jednocyfrowość

→ jednocyfrowy


SJP.pl

Patrz:

jednocyfrowy

jednocyfrowy

składający się z jednej cyfry


SJP.pl


jednocylindrowy

mający jeden cylinder, np. silnik jednocylindrowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) techn. mający jeden cylinder

Wiktionary


jednoczasowy

środowiskowo: wykonywany w tym samym czasie, przeprowadzany w jednym etapie


SJP.pl


jednoczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) odczasownikowy od|jednoczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zjednoczenie n., jedynak mos.

 czas. jednoczyć ndk., zjednoczyć dk.

Wiktionary


jednoczepek

1. rodzaj roślin z rzędu kalobriowców;
2. jednoczepek Hookera - gatunek mszaka, w Polsce prawnie chroniony


SJP.pl


jednoczepkowate

rodzina mszaków z rzędu kalobriowców


SJP.pl


jednoczerpakowy

posiadający jeden czerpak


SJP.pl


jednoczerparkowy

posiadający jedną czerparkę


SJP.pl


jednoczesność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jednoczesne, co odbywa się w tym samym czasie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednoczesny

 przysł. jednocześnie

 rzecz. jedynak mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symultaniczność

Wiktionary


jednoczesny

zachodzący w tym samym czasie, w tej samej chwili


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) odbywający się, zachodzący w tym samym czasie, w tej samej chwili

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzej obecni w mieście członkowie przyszłego Rządu Narodowego stracili głowę i postanowili odwołać wybuch powstania; w parę godzin później cofnęli i ten rozkaz odwoławczy. W ten sposób załamał się plan jednoczesnego, ogólnopolskiego wybuchu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈt͡ʃɛsnɨ, AS: i ̯ednočesny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoczesność ż.

 przysł. jednocześnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) równoczesny

Wiktionary


jednocześnie

przysłówek

 (1.1) w tej samej chwili, w jednym czasie

 (1.2) naraz, równolegle

 (1.3) zarazem, również (sygnalizuje kontrast w opisie czegoś)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do mety dotarli jednocześnie.

 (1.2) Nie możesz robić dwóch rzeczy jednocześnie.

 (1.2) Komputer może jednocześnie wykonywać kilka programów.

 (1.3) Kochał ją i nienawidził jednocześnie.

 (1.3) Nowe materiały są jednocześnie elastyczne i trwałe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈt͡ʃɛɕɲɛ, AS: i ̯ednočeśńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoczesność ż.

 przym. jednoczesny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symultanicznie, równocześnie, w tym samym czasie

 (1.2) naraz, symultanicznie, za jednym zamachem, równolegle

 (1.3) równocześnie, zarazem, również, także

Wiktionary


jednoczuby

mający jeden czub


SJP.pl


jednoczujnikowy

mający jeden czujnik


SJP.pl


jednoczynnikowy

uwarunkowany jednym czynnikiem


SJP.pl


jednoczyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. zjednoczyć)

 (1.1) łączyć do wspólnego działania wokół jakiejś idei

 (1.2) spajać coś z czymś

czasownik zwrotny niedokonany jednoczyć się (dk. zjednoczyć się)

 (2.1) łączyć się z kimś do wspólnego działania wokół jakiejś idei

 (2.2) łączyć się w jedno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prześladowania jednoczą i krzepią prześladowanych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoczenie n., jedność ż., zjednoczenie n., jedynak mos.

 czas. zjednoczyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) łączyć, spajać

 (2.2) łączyć się

Wiktionary


jednoczęściowy

składający się z jednej części


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z jednej części

Wiktionary


jednoczłonowy

składający się z jednego członu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liczący jeden człon, składający się z jednego członu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔt͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: i ̯ednoču̯õnovy

Wiktionary


jednodaniowy

składający się z jednego dania


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) składający się z jednego dania

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak zaczną dowozić obiady z Cieszanowa, to po pierwsze będą one uboższe, bo jednodaniowe, a po drugie będzie trzeba płacić ponad 50 zł miesięcznie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔdãˈɲɔvɨ, AS: i ̯ednodãńovy

Wiktionary


jednodawkowy

wymagający jednej dawki


SJP.pl


jednodniowość

→ jednodniowy


SJP.pl

Patrz:

jednodniowy

jednodniowy

trwający jeden dzień


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający jeden dzień

 (1.2) mający jeden dzień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wybrałem się na jednodniową wycieczkę w Tatry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈdʲɲɔvɨ, AS: i ̯ednodʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednodniówka ż.

Wiktionary


jednodniówka

czasopismo okolicznościowe


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) druk. wydawnictwo okazyjne, aperiodyczne;

 (1.2) teatr. przedstawienie wystawiane tylko w jednym dniu

 (1.3) ornit. zootechn. pisklę drobiu do 24 do 36 h od wyklucia

Wiktionary

Je

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten wiersz opublikuję w szkolnej jednodniówce z okazji święta patrona szkoły.

 (1.2) Pierwszy raz Kwiatkowska wystąpiła w jednodniówce w teatrze rapsodycznym.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednodniowy

Wiktionary


jednodolarowy

mający wartość jednego dolara, kosztujący jednego dolara


SJP.pl


jednodolarówka

moneta lub banknot o nominale jednego dolara


SJP.pl


jednodomowość

odbywanie całego cyklu rozwojowego pasożyta na jednym żywicielu


SJP.pl

Jednodomowość, autoecja, homoecja – w odniesieniu do pasożytów określenie cechy polegającej na przebiegu całego cyklu życiowego na lub w organizmie pojedynczego żywiciela. Przykładem pasożyta jednodomowego jest rdza prawoślazu ogrodowego "Puccinia malvacearum". Termin stanowi także alternatywne określenie dla jednopienności.

Wikipedia


jednodomowy

pasożyt jednodomowy - organizm pasożytujący na osobnikach należących do jednego gatunku; pasożyt monokseniczny


SJP.pl


jednodrzwiowy

przymiotnik

 (1.1) mający jedne drzwi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: i ̯ednoḍžvʹi ̯ovy

Wiktionary


jednodziałowy

o instytucji: mający jeden dział


SJP.pl


jednodzielny

okno jednodzielne - okno mające jedno skrzydło


SJP.pl


jednodzietność

→ jednodzietny


SJP.pl

Patrz:

jednodzietny

jednoekranowy

mający jeden ekran


SJP.pl


jednoelementowy

złożony z jednego elementu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który zawiera, składa się z jednego elementu

Wiktionary


jednoetapowo

przysłówek

 (1.1) w jednym etapie, jednej fazie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzepak zbierano rokrocznie jednoetapowo kombajnem poletkowym w terminach 16–29 lipca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔɛtaˈpɔvɔ, AS: i ̯ednoetapovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednoetapowy

 rzecz. jednoetapowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednofazowo, jednostopniowo

Wiktionary


jednoetapowość

→ jednoetapowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest jednoetapowe

Wiktionary

Patrz:

jednoetapowy

Powiązane:

 przym. jednoetapowy

 przysł. jednoetapowo

Wiktionary


jednoetapowy

składający się z jednego etapu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z jednego etapu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔɛtaˈpɔvɨ, AS: i ̯ednoetapovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jednoetapowo

 rzecz. jednoetapowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednostopniowy, jednofazowy

Wiktionary


jednoetatowy

związany z jednym etatem


SJP.pl


jednofazowo

przysłówek

 (1.1) w jednej fazie, jednym etapie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbioru nasion dokonywano corocznie jednofazowo kombajnem poletkowym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔfaˈzɔvɔ, AS: i ̯ednofazovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednofazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednoetapowo, jednostopniowo

Wiktionary


jednofazowy

prąd jednofazowy - prąd zmienny, którego natężenie zmienia się według praw ruchu harmonicznego, prostego


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z jednej fazy (jednego etapu)

 (1.2) fiz. chem. składający się z jednej fazy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Podczas zwarcia jednofazowego napięcia składowej zgodnej, składowej przeciwnej i składowej zerowej są równe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔfaˈzɔvɨ, AS: i ̯ednofazovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jednofazowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednostopniowy, jednoetapowy

Wiktionary


jednofotonowy

składający się z jednego fotonu


SJP.pl


jednofrakcjowy

składający się z jednej frakcji


SJP.pl


jednofrankowy

mający wartość jednego franka


SJP.pl


jednofunkcyjny

mający jedną funkcję; monofunkcyjny


SJP.pl


jednofuntowy

mający wartość jednego funta


SJP.pl


jednogarb

wielbłąd jednogarbny; dromader


SJP.pl


jednogarbny

wielbłąd jednogarbny - wielbłąd o jednym garbie, hodowany w Azji i w Afryce; dromader


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o wielbłądach: mający jeden garb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielbłądy jako zwierzęta hodowlane są kosmopolityczne. Występują w postaci dwóch gatunków: wielbłąd jednogarbny (dromader) i dwugarbny (baktrian).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈɡarbnɨ, AS: i ̯ednogarbny

Wiktionary


jednogarnkowy

gotowany w jednym naczyniu


SJP.pl


jednogarnkówka

potocznie: wieloskładnikowa potrawa przygotowana w jednym garnku; danie jednogarnkowe


SJP.pl


jednogatunkowy

składający się z jednego gatunku


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liczący jeden gatunek, składający się z jednego gatunku

Wiktionary


jednogenowy

dotyczący jednego genu


SJP.pl


jednogodzinny

trwający godzinę; godzinny; jednogodzinowy (rzadko)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający jedną godzinę

 (1.2) będący w wieku jednej godziny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby obliczyć dobową sumę promieniowania bezpośredniego przypadającą na powierzchnię poziomą należy wyliczyć jego sumy w poszczególnych przedziałach jednogodzinnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: i ̯ednogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


jednogodzinowy

przestarzale: trwający godzinę; jednogodzinny, godzinny


SJP.pl


jednogramowy

ważący jeden gram


SJP.pl


jednogroszowy

mający wartość jednego grosza


SJP.pl


jednogroszówka

moneta o nominale jednego grosza; groszówka, groszak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta, której wartość wynosi jeden grosz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔɡrɔˈʃufka, AS: i ̯ednogrošufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednogroszowy

Wiktionary


jednogłos

śpiewanie na jeden głos


SJP.pl


jednogłoskowy

składający się z jednej głoski


SJP.pl


jednogłosowo

przysłówek

 (1.1) muz. wykonując jednym głosem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka pieśni wykonano jednogłosowo z akompaniamentem fortepianu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednogłosowość ż.

 przym. jednogłosowy

Wiktionary


jednogłosowość

1. śpiewanie lub recytowanie jednym głosem;
2. budowa utworu muzycznego, w którym występuje tylko jeden głos prowadzący melodię;
3. zgodność opinii na jakiś temat; jednogłośność, jednomyślność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) muz. wykonywanie utworów przez solistę lub jednym głosem

 (1.2) muz. odznaczanie się przez utwór tylko jedną linią melodyczną

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednogłosowy

 przysł. jednogłosowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monofonia, monodia

Wiktionary


jednogłosowy

mający jedną linię melodyczną


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. wykonywany przez solistę jednym głosem

 (1.2) muz. odznaczający się jedną linią melodyczną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śpiewnik z pieśniami jednogłosowymi wydano w 1557 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednogłosowość ż.

 przysł. jednogłosowo

Wiktionary


jednogłowicowy

wyposażony w jedną głowicę


SJP.pl


jednogłowy

mający jedną głowę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający tylko jedną głowę

Wiktionary


jednogłośnie

przysłówek sposobu

 (1.1) bez ani jednego głosu sprzeciwu; wszystkimi głosami

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pojedziemy na wczasy do Kudowy-Zdroju, jeżeli jednogłośnie to ustalimy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednogłośność ż.

 przym. jednogłośny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednomyślnie, zgodnie

Wiktionary


jednogłośność

zgodność opinii na jakiś temat; jednogłosowość, jednomyślność


SJP.pl


jednogłośny

1. jednomyślny; zgodny;
2. brzmiący jako jeden głos


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) jednomyślny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈɡwɔɕnɨ, AS: i ̯ednogu̯ośny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jednogłośnie

 rzecz. jednogłośność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednomyślny, zgodny

Wiktionary


jednohektarowy

składający się z jednego hektara, mający powierzchnię jednego hektara


SJP.pl


jednoigielny

sosna jednoigielna - gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych


SJP.pl


jednoigłowy

wyposażony w jedną igłę


SJP.pl


jednoimienny

1. mający tylko jedno imię;
2. mający takie samo imię lub nazwisko jak ktoś inny;
3. będący tego samego rodzaju, gatunku co inny; jednorodny


SJP.pl


jednoizbowy

składający się z jednej izby


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z jednej izby, pojedynczego pomieszczenia

 (1.2) polit. składający się z jednej izby parlamentarnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Typowy szałas to jednoizbowa chata bez okien i komina.

 (1.2) W Finlandii władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowa Eduskunta wybierana co 4 lata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoizbowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) unikameralny

Wiktionary


jednoizbówka

pomieszczenie składające się z jednej izby


SJP.pl


jednojajeczny

1. mający w składzie jedno jajko;
2. żartobliwie:
a) tylko tylko jedno jądro;
b) pochodzący z tej samej komórki jajowej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który zawiera jedno jajko (na pewną porcję)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔjäˈjɛt͡ʃnɨ, AS: i ̯ednoi ̯äi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednojajowy

Wiktionary


jednojezdniowy

mający jedną jezdnię


SJP.pl


jednojezdniówka

potocznie: droga z jedną jezdnią


SJP.pl


jednojądrowy

mający jedno jądro; jednojądrzasty


SJP.pl


jednojądrzasty

mający jedno jądro; jednojądrowy


SJP.pl


jednojęzyczność

→ jednojęzyczny


SJP.pl

Patrz:

jednojęzyczny

jednojęzyczny

1. posługujący się jednym językiem;
2. napisany w jednym języku;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się jednym językiem


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posługujący się jednym językiem

 (1.2) napisany w jednym języku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: i ̯ednoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednojęzyczność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) jednojęzykowy

Wiktionary


jednojęzykowy

przymiotnik

 (1.1) zob. jednojęzyczny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ, AS: i ̯ednoi ̯ẽũ̯zykovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednojęzyczny

Wiktionary


jednokadłubowiec

statek o jednym kadłubie


SJP.pl


jednokadłubowy

mający jeden kadłub, np. statek jednokadłubowy


SJP.pl


jednokanałowy

o urządzeniu elektronicznym: mający jeden kanał umożliwiający przekaz sygnałów elektrycznych


SJP.pl


jednokaratowy

ważący jeden karat


SJP.pl


jednokartkowy

mający jedną kartkę


SJP.pl


jednokasetowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przeznaczony na jedną kasetę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słuchaliśmy Wałów Jagiellońskich na jednokasetowym magnetofonie pożyczonym od Pawła.

Wiktionary


jednokierunkowość

→ jednokierunkowy


SJP.pl

Patrz:

jednokierunkowy

jednokierunkowy

odbywający się tylko w jednym kierunku; jednostronny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) działający, poruszający się w jednym kierunku

 (1.2) biorący pod uwagę jeden aspekt; jednostronny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od Lipska do Końskich była to szosa jednokierunkowa, dziwaczny kręty produkt fantazji drogowców, wymagający od kierowcy odwagi i doświadczenia.

 (1.2) Powstaje bowiem mentalność wąska, zamknięta, jednokierunkowa, która odrzuca wszystko, co inne i co nie potwierdza jej przekonania o własnej wyjątkowości, wyższości, supremacji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔcɛrũŋˈkɔvɨ, AS: i ̯ednoḱerũŋkovy

Wiktionary


jednokilometrowy

mający długość jednego kilometra, wynoszący jeden kilometr


SJP.pl


jednokilowy

potocznie: jednokilogramowy


SJP.pl


jednoklamrowy

składający się z jednej klamry


SJP.pl


jednoklasowość

→ jednoklasowy


SJP.pl

Patrz:

jednoklasowy

jednoklasowy

szkoła jednoklasowa - szkoła bez podziału na klasy


SJP.pl


jednoklasówka

potocznie: szkoła jednoklasowa


SJP.pl


jednokolorowość

→ jednokolorowy


SJP.pl

Patrz:

jednokolorowy

jednokolorowy

będący jednego koloru; jednobarwny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający jeden kolor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy uczestnik gali ubrał się w strój jednokolorowy.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jednokolorowo

 przym. kolorowy

 rzecz. kolorowy mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednobarwny, monochromatyczny

Wiktionary


jednokolumnowy

składający się z jednej kolumny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który składa się z jednej kolumny

Wiktionary


jednokomorowy

mający jedną komorę, np. serce jednokomorowe


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający jedną komorę

Wiktionary


jednokomórkowiec

organizm jednokomórkowy (organizm roślinny lub zwierzęcy składający się z jednej komórki)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) biol. organizm składający się tylko z jednej komórki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔkɔ̃murˈkɔvʲjɛt͡s, AS: i ̯ednokõmurkovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednokomórkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mikroorganizm

Wiktionary


jednokomórkowy

o organizmie roślinnym lub zwierzęcym: składający się z jednej komórki (np. jednokomórkowy glon, jednokomórkowe bakterie)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) biol. składający się z jednej komórki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Część grzybów to organizmy jednokomórkowe, ale w większości należą do grupy wielokomórkowych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔkɔ̃murˈkɔvɨ, AS: i ̯ednokõmurkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednokomórkowiec m.

Wiktionary


jednokondygnacyjny

mający jedną kondygnację


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma tylko jedną kondygnację

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parterowy

Wiktionary


jednokonka

dawniej: pojazd zaprzężony w jednego konia


SJP.pl


jednokonny

1. o pojeździe: zaprzężony w jednego konia;
2. o silniku: mający moc jednego konia mechanicznego


SJP.pl


jednokopytne

zwierzęta ssące z rzędu nieparzystokopytnych, mające nogi zakończone kopytem rogowym


SJP.pl


jednokoralowy

kazuar jednokoralowy - gatunek ptaka z rodziny kazuarowatych


SJP.pl


jednokoronowy

przymiotnik

 (1.1) mający wartość/liczący/wynoszący 1 koronę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔkɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: i ̯ednokorõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednokoronówka

Wiktionary


jednokoronówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta o nominale 1 korony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy może pan rozmienić banknot 20-koronowy na jednokoronówki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔkɔrɔ̃ˈnufka, AS: i ̯ednokorõnufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednokoronowy

Wiktionary


jednokołowiec

pojazd o jednym kole; monocykl


SJP.pl

Jednokołowiec, monocykl – jednośladowy pojazd samochodowy, posiadający jedno koło jezdne.

Najczęściej spotykaną wersją monocykla jest pojazd, w którym kierowca siedzi w fotelu wbudowanym w obręcz dużego koła jezdnego. Pomysł na tego typu rozwiązanie techniczne powstał w XIX wieku i jest do tej pory stosowany przez większość konstruktorów i firm produkujących jednokołowce z silnikiem spalinowym.

Wikipedia


jednokołowy

mający jedno koło, np. rower jednokołowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma jedno koło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ręcznego transportu paliwa służą jednokołowe taczki lub dwukołowe wózki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔkɔˈwɔvɨ, AS: i ̯ednokou̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednokółka ż.

Wiktionary


jednokośny

o łąkach itp.: koszony raz w roku


SJP.pl


jednokreślność

jedno z przekształceń konforemnych; homografia


SJP.pl


jednokreślny

oktawa jednokreślna - jedna z oktaw (dźwięki oznaczane małymi literami z jedynką arabską w górnym indeksie); oktawa razkreślna (częściej)


SJP.pl


jednokrok

rodzaj narciarskiej techniki biegowej


SJP.pl


jednokrotnie

przysłówek

 (1.1) jeden raz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby uaktywnić wybraną komórkę, ustaw w jej obszarze kursor myszy (przyjmujący postać krzyżyka) i kliknij jednokrotnie lewym przyciskiem myszy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednokrotność ż.

 przym. jednokrotny

 przysł. jedenkroć, jednokroć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. jedenkroć, jednokroć

Wiktionary


jednokrotność

→ jednokrotny


SJP.pl

Patrz:

jednokrotny

jednokrotny

występujący tylko jeden raz


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) występujący tylko jeden raz, nie powtarzający się po raz drugi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednorazówki są przedmiotami jednokrotnego użytku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈkrɔtnɨ, AS: i ̯ednokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednokrotność ż.

 licz. jednokrotnie

 przysł. jednokrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednorazowy

Wiktionary


jednokształtność

→ jednokształtny


SJP.pl

Patrz:

jednokształtny

jednokształtny

posiadający jeden, określony kształt


SJP.pl


jednokwiatowe

grupa roślin dwuliściennych z podklasy wolnopłatkowych; Monochlamydeae, jednookwiatowe


SJP.pl


jednokwiatowy

1. o cechach jednokwiatowych (grupa roślin);
2. gruszycznik jednokwiatowy - gatunek rośliny z rodziny wrzosowatych; gruszyczka jednokwiatowa, monezes jednokwiatowy;
3. rogownica jednokwiatowa - gatunek rośliny z rodziny goździkowatych;
4. goździkowiec jednokwiatowy - gatunek drzewa z rodziny mirtowatych; piernia jednokwiatowa, eugenia jednokwiatowa, pitanga;
5. brzeżyca jednokwiatowa - gatunek rośliny z rodziny babkowatych


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. posiadający jeden kwiat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiat mrz., kwietnik mzw./mrz.

Wiktionary


jednokładność

przekształcenie geometryczne w jednoznaczny sposób przyporządkowujące każdemu punktowi jednej przestrzeni inny punkt przestrzeni drugiej; homotetia


SJP.pl

Jednokładność, homotetia (gr. ὁμοίως + θέσεις = pokrewieństwo) o środku formula_1 i niezerowej skali formula_2 – odwzorowanie geometryczne prostej, płaszczyzny lub przestrzeni, określone następująco:

Wikipedia


jednokładny

→ jednokładność


SJP.pl

Patrz:

jednokładność

jednokłosowy

mający jeden kłos


SJP.pl


jednolampowy

mający jedną lampę radiową


SJP.pl


jednolatek

zwierzę, roślina lub przedmiot mające jeden rok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) chłopiec mający jeden rok

 (1.2) osoba w tym samym wieku

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (2.1) zwierzę lub rzecz mające jeden rok

forma rzeczownika.

 (3.1) D. lm. od: jednolatka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈlatɛk, AS: i ̯ednolatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednolatka ż.

 przym. jednoletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) równolatek, rówieśnik

Wiktionary


jednolatka

roczniaczka;
1. dziewczynka mająca jeden rok;
2. samica zwierząt mająca jeden rok


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) dziewczynka mająca jeden rok

 (1.2) dziewczyna lub kobieta w tym samym wieku

 (1.3) zwierzę, rzecz lub roślina mająca jeden rok

forma rzeczownika.

 (2.1) D., B. lp. od jednolatek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈlatka, AS: i ̯ednolatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednolatek m.

 przym. jednoletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) równolatka, rówieśnica, rówieśniczka

Wiktionary


jednolekowy

dotyczący jednego leku


SJP.pl


jednoletni

mający rok, trwający rok itp.; jednoroczny; roczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający jeden rok

 (1.2) trwający jeden rok

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈlɛtʲɲi, AS: i ̯ednoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednolatek m., jednolatka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) jednoroczny

Wiktionary


jednolicie

przysłówek

 (1.1) w sposób jednolity, ujednolicony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W związku z tym, że kluby nie były w stanie ustalić jednolicie, jaka informacja ma być przez Sejm rozpatrywana, będę poddawał po kolei pod głosowanie te cztery propozycje.

 (1.1) - Na honor! - zapiał młodzieńczym głosem drugi, z tarczą jednolicie błękitną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈlʲit͡ɕɛ, AS: i ̯ednolʹiće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednolity

 czas. ujednolicić, ujednolicać

 rzecz. ujednolicenie n., jednolitość ż.

Wiktionary


jednoliciej

stopień wyższy od przysłówka: jednolicie


SJP.pl


jednolinijkowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) fragment tekstu lub kodu długi na jedną linijkę; bardzo krótka wypowiedź, wiadomość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednolinijkowy

Wiktionary


jednolinijkowy

stanowiący jedną linijkę; jednowersowy


SJP.pl


jednoliniowy

mający jedną linię, związany z jedną linią


SJP.pl


jednolistkowy

mający jeden listek


SJP.pl


jednolistny

mający jeden liść


SJP.pl


jednoliterowy

złożony z jednej litery


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który składa się z jednej litery

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Polsce nie ma miasta o jednoliterowej nazwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔlʲitɛˈrɔvɨ, AS: i ̯ednolʹiterovy

Wiktionary


jednolitofrontowy

tworzący jednolity front polityczny


SJP.pl


jednolitość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jednolite; cecha tych, którzy są jednolici

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednolity, jednolicie

 przysł. jednolicie, niejednolicie

 rzecz. ujednolicenie n., niejednolitość ż.

 czas. ujednolicić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spójność, zborność, zwartość, koherentność

Wiktionary


jednolitrowy

a) mający pojemność jednego litra;
b) zawierający litr czegoś


SJP.pl


jednolity

niezróżnicowany pod względem budowy, składu; tworzący zharmonizowaną całość


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niezróżnicowany pod względem budowy, składu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Unia Europejska wprowadziła jednolity wzorzec prawa jazdy.

 (1.1) Równocześnie tracą moc Pierwsze zarządzenie dotyczące wspierania łużyckiej grupy etnicznej z 12 września 1950 i Czwarte zarządzenie wykonawcze do Ustawy o jednolitym socjalistycznym systemie edukacyjnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈlʲitɨ, AS: i ̯ednolʹity

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ujednolicać ndk., ujednolicić dk.

 przym. jednolicie

 rzecz. jednolitość ż., ujednolicenie n.

 przysł. niejednolicie, jednolicie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) regularny, stały

Wiktionary


jednoliścienne

gromada roślin należąca do okrytozalążkowych


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Monocotyledoneae||ref=., grupa roślin okrytonasiennych o różnej randze systematycznej, których cechą charakterystyczną jest wytwarzanie tylko jednego liścienia;

Wiktionary

Je

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W nowszych publikacjach zarówno monofiletyzm jednoliściennych jak i pozycja w obrębie okrytonasiennych nie budzi istotnych zastrzeżeń.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednoliścienny

Wiktionary


jednoliścienny

o cechach jednoliściennych (rodzina roślin)


SJP.pl


jednolokalowy

składający się z jednego lokalu


SJP.pl


jednolufowy

mający jedną lufę


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) wojsk. mający jedną lufę

Wiktionary


jednomandatowy

dysponujący jednym mandatem poselskim, senatorskim itp.


SJP.pl


jednomarkowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający wartość jednej marki

 (1.2) wynoszący jedną markę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiatr porwał jednomarkowy banknot z lady.

Wiktionary


jednomasztowiec

statek jednomasztowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

 (1.1) żegl. statek mający jeden maszt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔ̃maˈʃtɔvʲjɛt͡s, AS: i ̯ednõmaštovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednomasztowy

 rzecz. maszt m.

Wiktionary


jednomasztowy

mający jeden maszt


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) żegl. o żaglowcu – mający jeden maszt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale jedyny statek w Palos, który miał popłynąć na Karaiby, nie budził zaufania. Był to antyczny korab zjedzony przez czerwie, zaledwie jednomasztowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔ̃maˈʃtɔvɨ, AS: i ̯ednõmaštovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednomasztowiec m., jednomasztówka ż.

Wiktionary


jednometrowy

mający długość jednego metra, wynoszący jeden metr


SJP.pl


jednomian

szczególny przypadek wielomianu, w którym występuje jedynie działanie mnożenia i potęgowania


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) mat. wyrażenie będące iloczynem liczby oraz zmiennych podniesionych do potęg naturalnych;

Wiktionary

Jednomian – wyrażenie algebraiczne będące iloczynem liczby oraz zmiennych.

Liczbę stojącą przy zmiennej nazywa się współczynnikiem jednomianu. Jednomian przedstawiony jest w postaci uporządkowanej, jeżeli w jego zapisie pierwszym czynnikiem jest liczba, a kolejnymi zmienne występujące w porządku alfabetycznym (a jeśli są oznaczone jedną i tą samą literą z różnymi wskaźnikami, to w porządku zwiększenia wskaźnika).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jednomianowy

Wiktionary


jednomianowy

przymiotnik od: jednomian


SJP.pl


jednomiarowy

1. w literaturze: złożony z jednakowych stóp rytmicznych;
2. w muzyce: zachowujący równe wartości rytmiczne


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) będący jednej długości, wielkości, objętości itp.

 (1.2) równomierny

 (1.3) złożony z jednakowych stóp rytmicznych

 (1.4) zachowujący równe wartości rytmiczne

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) równomierny, miarowy

 (1.3-4) miarowy, rytmiczny

Wiktionary


jednomiejscowy

mający jedno miejsce siedzące, mieszczący jedną osobę


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przeznaczony dla jednego siedzącego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był największym kiedykolwiek produkowanym jednomiejscowym i jednosilnikowym samolotem myśliwsko-bombowym.

Wiktionary


jednomierny

rzadko: równomierny, jednakowy


SJP.pl


jednomiesięczny

mający miesiąc, trwający miesiąc itp.; miesięczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający jeden miesiąc

 (1.2) będący w wieku jednego miesiąca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: i ̯ednõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary


jednomiliardowy

liczący miliard czegoś


SJP.pl


jednomilionowy

liczący milion czegoś


SJP.pl


jednomilowy

mierzący jedną milę


SJP.pl


jednominutowy

trwający minutę


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) trwający jedną minutę

Wiktionary


jednomodułowy

zbudowany z jednego modułu


SJP.pl


jednomorgowy

a) będący wielkości jednej morgi (jednego morga);
b) posiadający jedną morgę (jeden mórg) ziemi, np. rolnik jednomorgowy


SJP.pl


jednomotorowiec

pojazd napędzany jednym motorem


SJP.pl


jednomotorowy

mający jeden motor, silnik


SJP.pl


jednomyślnie

przysłówek

 (1.1) w sposób jednomyślny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konferencja oświadcza, że jeżeli Trybunał Sprawiedliwości wystąpi, zgodnie z artykułem 222 akapit pierwszy Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, o zwiększenie liczby rzeczników generalnych o trzy osoby (czyli jedenastu zamiast ośmiu), Rada, stanowiąc jednomyślnie, wyrazi na to zgodę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednomyślny

 rzecz. jednomyślność ż.

Wiktionary


jednomyślność

zgodność opinii na jakiś temat; jednogłosowość, jednogłośność


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) zupełna zgodność zdań, opinii, myśli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕt͡ɕ, AS: i ̯ednõmyśl̦ność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednomyślny

 przysł. jednomyślnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednogłośność

Wiktionary


jednomyślny

wyrażający jedną opinię, zgodny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bez różnic w przekonaniach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kongresmeni William Ashbrook i Albert Vestal podjęli starania, aby doprowadzić do jednomyślnego uchwalenia rezolucji nakazującej wybicie takiej monety.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednomyślność ż.

 przysł. jednomyślnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednogłośny

Wiktionary


jednonaczyniowy

mający jedno naczynie, np. koparka jednonaczyniowa


SJP.pl


jednonasienny

mający jedno nasienie


SJP.pl


jednonawowy

mający jedną nawę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) archit. taki, który ma jedną nawę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Cieszynie zwiedziliśmy jednonawowy kościół franciszkanów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) salowy

Wiktionary


jednonerwowy

mający jeden nerw


SJP.pl


jednoniciowy

składający się z jednej nici


SJP.pl


jednonienasycony

o związku chemicznym: posiadający jedno podwójne wiązanie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. o kwasach tłuszczowych: mający jedno podwójne wiązanie między atomami węgla w łańcuchu kwasu tłuszczowego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłuszcze dzielimy na wielonienasycone, nasycone i jednonienasycone.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔ̃ɲɛ̃nasɨˈt͡sɔ̃nɨ, AS: i ̯ednõńẽnasycõny

Wiktionary


jednonitkowy

mający jedną nitkę, np. ścieg jednonitkowy


SJP.pl


jednonocny

trwający lub odbywający się tylko jedną noc


SJP.pl


jednonogi

mający jedną nogę


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający jedną nogę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyscy jednonodzy pracowali na siedząco: kruszyli kamienie na żwir, sortowali odpadki drzewne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔ̃ˈnɔɟi, AS: i ̯ednõnoǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednonożność ż.

 przym. jednonożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beznogi, jednonożny

Wiktionary


jednonożny

mający jedną nogę; jednonogi


SJP.pl


jednonożowy

wyposażony w jeden nóż


SJP.pl


jednoobszarowy

dotyczący jednego obszaru


SJP.pl


jednoocze

widzenie jednym okiem


SJP.pl


jednooczność

wada wzroku polegająca na widzeniu każdym okiem innego obrazu


SJP.pl


jednooczny

1. dotyczący jednego oka (np. zaćma jednooczna);
2. mający jedno oko lub tylko jedno oko sprawne; jednooki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma jedno oko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już przed wiekami opisywano przypadki cyklopii u niemowląt. Większość z tych jednoocznych dzieci umierała wkrótce po urodzeniu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednooki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednooki

Wiktionary


jednoodcinkowy

składający się z jednego odcinka


SJP.pl


jednooddziałowy

mający jeden oddział


SJP.pl


jednoogniskowy

tworzący jedno ognisko skupienia światła


SJP.pl


jednooka

mający jedno oko lub tylko jedno oko sprawne; jednooczny


SJP.pl


jednookapowy

mający jedną połać dachową i jeden okap; jednospadowy


SJP.pl


jednooki

mający jedno oko lub tylko jedno oko sprawne; jednooczny


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma tylko jedno oko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (2.1) ktoś jednooki (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Starszy syn w wieku dwóch lat stracił oko, nie pomogły jazdy do wiedeńskich profesorów, pozostał jednooki, ze szklaną gałką o brązowej tęczówce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈːci, AS: i ̯edn•oḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednooczny

Wiktionary


jednookienny

mający jedno okno


SJP.pl


jednooktawowy

mający rozpiętość jednej oktawy


SJP.pl


jednookwiatowe

grupa roślin dwuliściennych z podklasy wolnopłatkowych; Monochlamydeae, jednokwiatowe


SJP.pl


jednookwiatowość

→ jednookwiatowy


SJP.pl

Patrz:

jednookwiatowy

jednoosiowy

mający jedną oś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający jedną oś

Wiktionary


jednoosobowy

1. wykonywany przez jedną osobę (np. urząd jednoosobowy);
2. przeznaczony dla jednej osoby (np. jednoosobowy pojazd)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) przeznaczony dla jednej osoby, mogący pomieścić jedną osobę

 (1.2) złożony z jednej osoby, wykonywany przez jedną osobę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli położymy się w poprzek, to z łóżka jednoosobowego mamy już kilkuosobowe!

 (1.2) Jest wiele jednoosobowych projektów muzycznych, gdzie jeden artysta zajmuje się pracą całego zespołu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔːsɔˈbɔvɨ, AS: i ̯edn•osobovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojedynczy

Wiktionary


jednoostrzowy

mający jedno ostrze


SJP.pl


jednootworowy

mający jeden otwór


SJP.pl


jednopalcowy

zwykle o zwierzęciu lub przedmiocie: mający jeden palec; jednopalczasty


SJP.pl


jednopalczasty

zwykle o zwierzęciu lub przedmiocie: mający jeden palec; jednopalcowy


SJP.pl


jednopaliwowy

zasilany jednym paliwem


SJP.pl


jednopalnikowy

mający jeden palnik


SJP.pl


jednopartyjność

system rządów, w którym jedna partia sprawuje władzę; monopartyjność


SJP.pl


jednopartyjny

składający się z przedstawicieli jednej partii politycznej


SJP.pl


jednopasmowy

składający się z jednego pasma, działający w jednym paśmie itp.; o drodze, jezdni itp.: składający się z jednego pasma, przez co pozwalający na poruszanie się wyłącznie w jednym kierunku


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który ma jedno pasmo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W miejscu gdzie doszło do wypadku "siódemka" jest jednopasmową szosą, pełną głębokich kolein.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednopasmówka ż.

Wiktionary


jednopaństwowy

dotyczący jednego państwa


SJP.pl


jednopienność

występowanie u roślin kwiatów męskich i żeńskich na jednym osobniku danego gatunku


SJP.pl

Je

Wikipedia


jednopienny

1. mający jeden pień;
2. wykonany z jednego pnia;
3. o cechach jednopiennych (rodzina roślin)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) bot. mający zarówno męskie jak i żeńskie organy płciowe

 (1.2) wykonany z jednego pnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nagietek jest rośliną jednopienną o jasnym kwiecie.

Wiktionary


jednopierwiastkowy

składający się z jednego pierwiastka


SJP.pl


jednopiętrowy

mający jedno piętro


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający tylko parter i jedno piętro

 (1.2) mający jeden wyrównany poziom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dzielnicy willowej dominują domy jednopiętrowe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔpʲjɛ̃nˈtrɔvɨ, AS: i ̯ednopʹi ̯ẽntrovy

Wiktionary


jednoplanowy

znajdujący się na jednej płaszczyźnie, nieuwzględniający perspektywy głębi; jednopłaszczyznowy


SJP.pl


jednopodmiotowy

mający jeden podmiot


SJP.pl


jednopojawieniowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) taki, który pojawił się tylko jeden raz

Wiktionary


jednopokojowy

złożony z jednego pokoju


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) z jednym pokojem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Porucznik dostał tu jednopokojowe mieszkanie z kuchnią i łazienką w starej kamienicy. Przed wojną był to stołowy w siedmiopokojowym mieszkaniu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔpɔkɔˈjɔvɨ, AS: i ̯ednopokoi ̯ovy

Wiktionary


jednopokoleniowy

przymiotnik relacyjny

 (1.1) składający się z jednego pokolenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale proszę pamiętać, że bigbitowcy to była formacja jednopokoleniowa. Autorzy tekstów mieli po tyle samo lat, co wykonawcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔpɔkɔlɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: i ̯ednopokolẽńovy

Wiktionary


jednopokładowiec

statek o jednym pokładzie


SJP.pl


jednopokładowy

mający jeden pokład


SJP.pl


jednopolówka

gospodarka jednopolowa


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) roln. sposób uprawy roli w którym dane pole uprawia się co roku, aż do jego wyjałowienia

Wiktionary

Jednopolówka – pierwotny sposób użytkowania rolniczego pola polegający na obsiewaniu pola corocznie, aż do spadku żyzności pola w wyniku zmniejszenia składników odżywczych, rozwoju patogenów oraz uciążliwych chwastów. Pole wyczerpane porzucano lub ugorowano przez nieokreślony z góry czas.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. jednopolówkowy

Wiktionary


jednopostaciowość

→ jednopostaciowy


SJP.pl

Patrz:

jednopostaciowy

jednopostaciowy

mający tylko jedną postać


SJP.pl


jednopowłokowy

mający jedną powłokę


SJP.pl


jednopoziomowy

mający jeden poziom


SJP.pl


jednopołaciowy

mający jedną połać dachową i jeden okap; jednospadowy; jednookapowy


SJP.pl


jednoprocentowy

stanowiący jeden procent czegoś


SJP.pl


jednoprofilowy

mający jeden profil


SJP.pl


jednopromilowy

stanowiący jeden promil czegoś


SJP.pl


jednoprzedsionkowe

rząd ślimaków przodoskrzelnych; Monotocardia


SJP.pl


jednoprzedsionkowy

1. mający jeden przedsionek;
2. o cechach jednoprzedsionkowych (rząd ślimaków)


SJP.pl


jednoprzejazdowy

bilet jednoprzejazdowy - ważny na jeden przejazd bez przesiadek


SJP.pl


jednoprzelotowy

mający jeden przelot, np. łuk jednoprzelotowy


SJP.pl


jednoprzestrzenny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) archit. składający się z jednej przestrzeni, zamknięty w jednej przestrzeni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wnętrze kaplicy jest jednoprzestrzenne, rozczłonkowane trójbocznymi wnękami arkadowymi.

Wiktionary


jednoprzęsłowy

mający jedno przęsło


SJP.pl


jednopręcikowy

1. o kwiecie: mający jeden pręcik;
2. o roślinie: mający kwiaty o jednym pręciku


SJP.pl


jednopręgi

pręgomysz jednopręga - gatunek myszy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) biol. mający jedną pręgę

Wiktionary


jednopunktowy

1. składający się z jednego punktu;
2. mający wymiar jednego punktu (np. czcionka)


SJP.pl


jednopędowy

o roślinie: mający jeden pęd


SJP.pl


jednopłaszczowy

mający jeden płaszcz, np. zbiornik jednopłaszczowy


SJP.pl


jednopłaszczyznowość

→ jednopłaszczyznowy


SJP.pl

Patrz:

jednopłaszczyznowy

jednopłaszczyznowy

znajdujący się na jednej płaszczyźnie, nieuwzględniający perspektywy głębi; jednoplanowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) znajdujący się na jednej płaszczyźnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔpwaʃt͡ʃɨzˈnɔvɨ, AS: i ̯ednopu̯aščyznovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednopłaszczyznowość

Wiktionary


jednopłat

samolot z jednym płatem nośnym, z jedną parą skrzydeł


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) lotn. samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny;

Wiktionary

Je

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) monoplan

Wiktionary


jednopłatkowy

mający jeden płatek


SJP.pl


jednopłatowiec

samolot o jednym płacie nośnym (o jednym skrzydle)


SJP.pl


jednopłatowy

mający jedną parę skrzydeł


SJP.pl


jednopłciowość

→ jednopłciowy


SJP.pl

Patrz:

jednopłciowy

jednopłciowy

1. dotyczący jednej płci;
2. zawierający w kwiatach jeden tylko organ rozmnażania płciowego: pręciki albo słupki


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który dotyczy jednej płci

 (1.2) taki, który zawiera w kwiatach tylko jeden organ rozmnażania płciowego

Wiktionary


jednopłytkowy

komputer jednopłytkowy - komputer z pamięcią, mikroprocesorem, złączami i dyskiem na jednej płytce


SJP.pl


jednopłytowy

składający się z jednej płyty


SJP.pl


jednoraki

w jednym gatunku, rodzaju


SJP.pl

liczebnik wieloraki

 (1.1) jednakowy, jednolity, jednorodny, jednego typu, rodzaju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈraci, AS: i ̯ednoraḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. jednorako

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednakowy, jednolity, jednorodny

Wiktionary


jednorako

przysłówek

 (1.1) przysł. od przymiotnika → jednoraki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈrakɔ, AS: i ̯ednorako

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednoraki

 licz. jednoraki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednakowo, jednolicie, jednorodnie

Wiktionary


jednoramienny

mający jedno ramię, odnogę itp.


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posiadający jedno ramię, jeden wygiętnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Biała, woskowa świeca, zatknięta w wielkim jednoramiennym szklanym lichtarzu, oświetlała pokój, na którego środku stał stół, nakryty białym obrusem.

Wiktionary


jednoramowy

mający jedną ramę


SJP.pl


jednorazowo

przysłówek

 (1.1) w sposób jednorazowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednorazówka ż., jednorazowość ż.

 przym. jednorazowy

Wiktionary


jednorazowość

→ jednorazowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jest jednorazowe

Wiktionary

Patrz:

jednorazowy

Powiązane:

 przym. jednorazowy

 przysł. jednorazowo

Wiktionary


jednorazowy

zachodzący jeden raz; jednokrotny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zachodzący, mający miejsce jeden raz

 (1.2) mogący być użyty, wykorzystany jeden raz, przeznaczony do jednokrotnego użytku

 (1.3) mogący być użytym wiele razy, ale tylko w ramach jednego nieodnawialnego zasobu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W aptece na dolnym poziomie Karolina musiała sobie kupić paczkę jednorazowych chusteczek do nosa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔraˈzɔvɨ, AS: i ̯ednorazovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednorazówka ż., jednorazowość ż.

 przysł. jednorazowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednokrotny

 (1.2) jednorazowego użytku

Wiktionary


jednorazówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) pot. rzecz do jednorazowego wykorzystania i wyrzucenia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prawdziwy ekolog nie używa jednorazówek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔraˈzufka, AS: i ̯ednorazufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednorazowy

 przysł. jednorazowo

Wiktionary


jednordzeniowy

mający jeden rdzeń, np. jednordzeniowy procesor


SJP.pl


jednorek

jednorek kosaćcowy - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych


SJP.pl


jednoroczniak

1. chłopiec mający jeden rok życia; roczniak, jednolatek;
2. dawniej: człowiek odsługujący obowiązek służby wojskowej w okresie skróconym do jednego roku


SJP.pl


jednoroczny

mający rok, trwający rok itp.; jednoletni; roczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający lub trwający jeden rok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kalafior uprawiany w miesiącach letnich w Europie północnej to odmiana jednoroczna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈrɔt͡ʃnɨ, AS: i ̯ednoročny

Wiktionary


jednorodność

→ jednorodny


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jednorodność – w fizyce,
  • jednorodność – cecha funkcji jednorodnej,
  • jednorodność – w kosmologii.

Wikipedia

Patrz:

jednorodny

jednorodny

pochodzący z jednego źródła, mający te same właściwości; jednakowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) złożony z takich samych składowych

 (1.2) mający identyczne cechy

 (1.3) wywodzący się z jednego źródła

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Neopentekostalizm nie jest więc zjawiskiem jednorodnym i Gifford skłonny jest do wyodrębnienia czterech fal lub trendów, które w ciągu wspomnianych dwudziestu lat pojawiły się w Ghanie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednorodność ż.

 przysł. jednorodnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) homogenny, jednolity, regularny

 (1.2) identyczny, jednakowy, tożsamy

Wiktionary


jednorodzinny

przeznaczony dla jednej rodziny, mieszczący jedną rodzinę


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) przeznaczony dla jednej rodziny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieszkam w małym domku jednorodzinnym na przedmieściach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔrɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: i ̯ednoroʒ́ĩ•ny

Wiktionary


jednorodzony

będący jedynym potomkiem, zwłaszcza synem, rodziców


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) daw. będący jedynym synem; współcz. rel. jedynie w odniesieniu do Chrystusa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panie, Synu Jednorodzony, / Jezu Chryste.

Wiktionary


jednorogi

mający jeden róg; jednorożny


SJP.pl


jednorożec

1. mityczne stworzenie o bogatej symbolice, przypominająca wyglądem konia z jednym rogiem na czole;
2. środowiskowo: młoda firma, której wartość przekracza miliard dolarów amerykańskich


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) mit. fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;

 (1.2) stpol. nosorożec

 (1.3) neol. ekon. start-up wyceniany na co najmniej miliard dolarów

Wiktionary

Je

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jednorożca identyfikowano m.in. z nosorożcem, oryksem, elandem i kudu. Do grona możliwych pierwowzorów często zalicza się także wymarłe elasmoterium.

 (1.1) Masz już dziesięć lat i nadal wierzysz w świętego mikołaja? Może jeszcze mi powiesz, że wierzysz także w jednorożce i krasnoludki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈrɔʒɛt͡s, AS: i ̯ednorožec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednorożność ż.

 przym. jednorożcowy, jednorożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) unicorn

Wiktionary


jednorożecki

przymiotnik od: Jednorożec (wieś w województwie mazowieckim)


SJP.pl


jednorożność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest jednorożne; cecha tych, którzy są jednorożni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednorożec m.

 przym. jednorożny

 przysł. jednorożnie

Wiktionary


jednorożny

mający jeden róg; jednorogi


SJP.pl


jednorublowy

mający wartość jednego rubla


SJP.pl


jednorujowy

o samicy zwierzęcia: taka, która ma ruję tylko raz w roku; monoestralny


SJP.pl


jednorundowy

składający się z jednej rundy, trwający jedną rundę


SJP.pl


jednorurka

jednolufowa i jednostrzałowa strzelba śrutowa; pojedynka


SJP.pl


jednorzędowy

mający jeden rząd


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z jednego rzędu, mający jeden rząd, występujący w jednym rzędzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jednorzędowy grzebień na wszy to nieodłączny produkt w walce ze wszami.

Wiktionary


jednorzędówka

1. marynarka mająca jeden rząd guzików;
2. wieś o jednorzędowym układzie zabudowy


SJP.pl


jednoróg

1. rodzaj rosyjskiego działa z XVIII wieku, odmiana haubicy;
2. gatunek dużego ptaka z rodziny czubaczy


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jednoróg (Oreophasis derbianus) – ptak z rodziny czubaczowtych, podrodziny penelop
  • jednoróg – działo
  • Cech Artystów Plastyków Jednoróg

Wikipedia


jednorącz

jedną ręką; za pomocą jednej ręki


SJP.pl


jednoręczność

→ jednoręczny


SJP.pl

Patrz:

jednoręczny

jednoręczny

1. posługujący się jedną ręką;
2. o narzędziach: przystosowany do posługiwania się nim jedną ręką


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) posługujący się jedną ręką

 (1.2) przystosowany do posługiwania się jedną ręką

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈrɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: i ̯ednorẽṇčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoręczność ż.

 przym. jednoręki

Wiktionary


jednoręki

mający jedną rękę; jednoręczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mający jedną rękę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈrɛ̃ŋʲci, AS: i ̯ednorẽŋʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoręczność ż.

 przym. jednoręczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezręki

Wiktionary


jednosekcyjny

mający jedną sekcję


SJP.pl


jednosektorowy

mający jeden sektor


SJP.pl


jednosekundowy

trwający sekundę


SJP.pl


jednoseryjny

złożony z jednej serii


SJP.pl


jednosesyjny

związany z jedną sesją, np. inwestor jednosesyjny,


SJP.pl


jednosetowy

mający jeden set


SJP.pl


jednosezonowy

o serialu: mający jeden sezon


SJP.pl


jednosieczny

mający ostrze z jednej tylko strony


SJP.pl


jednosilnikowy

mający jeden silnik; jednomotorowy


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) techn. wyposażony w jeden silnik, posiadający jeden silnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Akcja wyciągania jednosilnikowej Cesny 172 zakończyła się w sobotę, około godziny 17.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednosilnikowiec m.

Wiktionary


jednoskibowy

pług jednoskibowy - pług z jednym lemieszem odwracającym skibę


SJP.pl


jednoskrzydłowy

o budynku, drzwiach, oknie: mający jedno skrzydło


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma jedno skrzydło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wewnętrzne drzwi najczęściej są jednoskrzydłowe, ale zdarzają się także z podwójnym skrzydłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔskʃɨdˈwɔvɨ, AS: i ̯ednoskšydu̯ovy

Wiktionary


jednoskrzydły

mający jedno skrzydło, np. drzwi jednoskrzydłe


SJP.pl


jednoskrętka

drut żarnikowy zwinięty w kształcie linii śrubowej


SJP.pl


jednoskładnikowy

złożony z jednego składnika


SJP.pl


jednosmakowy

mający jeden smak


SJP.pl


jednosoczewkowy

mający jedną soczewkę


SJP.pl


jednospadkowy

o dachu: z jednym spadkiem, pochyły w jedną stronę; jednospadowy


SJP.pl


jednospadowy

o dachu: z jednym spadkiem, pochyły w jedną stronę; jednospadkowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma tylko jedną powierzchnię spadku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowe, murowane, parterowe budynki przekryto jednospadowym dachem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔspaˈdɔvɨ, AS: i ̯ednospadovy

Wiktionary


jednostadialny

mający jedno stadium; jednoetapowy, jednoczęściowy


SJP.pl


jednostajnie

przysłówek

 (1.1) w sposób jednostajny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednostajność ż.

 przym. jednostajny

Wiktionary


jednostajniej

stopień wyższy od przysłówka: jednostajnie


SJP.pl


jednostajniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: jednostajny


SJP.pl


jednostajność

→ jednostajny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest jednostajne

Wiktionary

Patrz:

jednostajny

Powiązane:

 przym. jednostajny

 przysł. jednostajnie

Wiktionary


jednostajny

stale taki sam


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) stale taki sam

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spadochroniarz opada ruchem prostoliniowym jednostajnym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈstajnɨ, AS: i ̯ednostai ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednostajność ż.

 przysł. jednostajnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monotonny

Wiktionary


jednostanowiskowy

mający jedno stanowisko


SJP.pl


jednostanowy

odnoszący się do jednego stanu


SJP.pl


jednostka

1. człowiek, osoba
2. wyodrębniona, jednolita część jakiejś całości, np. oddział wojska, urząd miasta, statek


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) książk. osoba, pojedynczy osobnik

 (1.2) część całości

 (1.3) placówka określonej instytucji

 (1.4) mat. fiz. chem. zapis, w którym podawana jest dana wartość

 (1.5) bank. nominał waluty

 (1.6) techn. pojedyncze, samodzielne urządzenie lub maszyna

 (1.7) mot. pojedynczy pojazd

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • w fizyce – wzorcowa miara wielkości fizycznej:
    • jednostka miary,
    • jednostka astronomiczna,
  • w matematyce:
    • liczba naturalna jeden (1),
    • jednostka urojona;
  • w naukach społecznych – człowiek:
    • w ujęciu filozoficznym i psychologicznym – jednostka ludzka,
    • w ujęciu socjologicznym – jednostka społeczna;
  • w wojsku:
    • jednostka wojskowa,
    • jednostka bojowa,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każda jednostka ma prawo do wolności poglądów i wypowiedzi (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛdˈnɔstka, AS: i ̯ednostka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynak mos., jedynka ż., jedność ż., jedyneczka ż., jeden

 przym. jednostkowy, pojedynczy, jedynkowy, jedyny, jednaki, jednakowy

 licz. jeden

 zaim. jeden

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) część (składowa), cząstka, człon, kawałek, element

Wiktionary


jednostki

1. człowiek, osoba
2. wyodrębniona, jednolita część jakiejś całości, np. oddział wojska, urząd miasta, statek


SJP.pl


jednostkować

wyosobniać, wyodrębniać; indywidualizować


SJP.pl


jednostkowo

przysłówek

 (1.1) rzad. w sposób uwzględniający pojedynczy przypadek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Partie starodrzewu buduje przede wszystkim świerk pospolity, sosna zwyczajna, brzoza brodawkowata i omszona, miejscami olsza czarna, oraz jednostkowo dąb szypułkowy, grab, lipa drobnolistna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynka ż., jednostkowość ż.

 przym. jednostkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojedynczo

Wiktionary


jednostkowość

→ jednostkowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest jednostkowe; cecha tych, którzy są jednostkowi

Wiktionary

Patrz:

jednostkowy

Powiązane:

 przym. jednostkowy

 przysł. jednostkowo

 rzecz. jedynka ż.

Wiktionary


jednostkowy

przymiotnik od: jednostka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) dotyczący jednego bytu (osoby, rzeczy, itp.)

 (1.2) dotyczący jednego zdarzenia, wyjątkowej sytuacji

 (1.3) odnoszący się do określonej wartości danej wielkości

 (1.4) mat. odnoszący się do jedności albo liczb od 1 do 9

 (1.5) log. odnoszący się do jednego desygnatu

 (1.6) jęz. dotyczący tego, co da się wyodrębnić jako jedna sztuka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednostkowość ż., jednostka ż., jedynka ż.

 przysł. jednostkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indywidualny, osobniczy, osobny

 (1.2) izolowany, kazuistyczny, odosobniony, osobny, pojedynczy, sporadyczny, szczególny

 (1.6) policzalny

Wiktionary


jednostopniowo

przysłówek

 (1.1) w jednym etapie, jednej fazie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔstɔpʲˈɲɔvɔ, AS: i ̯ednostopʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednostopniowy

 rzecz. jednostopniowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednoetapowo, jednofazowo

Wiktionary


jednostopniowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest jednostopniowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednostopniowy

 przysł. jednostopniowo

Wiktionary


jednostopniowy

1. mający jeden stopień;
2. taki, który zmienił swoją wartość o jeden stopień;
3. odbywający się w jednym etapie;
4. działający w jednym trybie


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) składający się z jednego stopnia, schodka

 (1.2) składający się z jednego stopnia, etapu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Studia dzienne są jednostopniowe, trwają 5 lat i kończą się napisaniem pracy magisterskiej oraz egzaminem magisterskim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔstɔpʲˈɲɔvɨ, AS: i ̯ednostopʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) przysł. jednostopniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jednoetapowy, jednofazowy

Wiktionary


jednostopowiec

jednostopowa miara wierszowa; monopodia


SJP.pl

Jednostopowiec – wers, będący jedną stopą metryczną. Jednostopowce występują z reguły w przeplocie z innymi formatami.

Angielski poeta Robert Herrick jednostopowcem jambicznym (dwuzgłoskowcem) napisał wiersz „Upon his departure hence”:

Wikipedia


jednostopowy

1. o wierszu: składający się z jednej stopy;
2. rzadko: mający długość jednej stopy


SJP.pl


jednostożkowy

mający kształt jednego stożka, np. pierścień jednostożkowy


SJP.pl


jednostrefowy

mający jedną strefę, obowiązujący w jednej strefie


SJP.pl


jednostrofowy

składający się z jednej strofy


SJP.pl


jednostronicowy

mieszczący się na jednej stronie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mieszczący się na jednej stronie, składający się z jednej strony, zawierający jedną stronę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Minęły kolejne dwie godziny, zanim jednostronicowy protokół przetłumaczono na baszkirski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. stronica

Wiktionary


jednostronnie

przysłówek

 (1.1) w sposób jednostronny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednostronność ż.

 przym. jednostronny

Wiktionary


jednostronniej

stopień wyższy od przysłówka: jednostronnie


SJP.pl


jednostronniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: jednostronny


SJP.pl


jednostronność

→ jednostronny


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest jednostronne; cecha tych, którzy są jednostronni

Wiktionary

Patrz:

jednostronny

Powiązane:

 przym. jednostronny

 przysł. jednostronnie

Wiktionary


jednostronny

1. mający jedną stronę
2. ograniczony, uwzględniający tylko jeden aspekt czegoś


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) poruszający się w jednym kierunku, odbywający się w jedną stronę

 (1.2) znajdujący się na jednej z dwu stron

 (1.3) dokonywany przez jedną ze stron

 (1.4) o wąskim zakresie; uwzględniający interes lub opinię tylko jednej ze stron

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Separatystyczny rząd Abchazji przyjmuje, że jest ona niepodległym państwem – jednostronna proklamacja niepodległości nastąpiła w 1992 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednostronność ż.

 przysł. jednostronnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) ograniczony, powierzchowny

Wiktionary


jednostrunny

o instrumentach muzycznych: mający jedną strunę; jednostrunowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. mający jedną strunę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednostrunowy

Wiktionary


jednostrunowy

o instrumentach muzycznych: mający jedną strunę; jednostrunny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) muz. mający jedną strunę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednostrunny

Wiktionary


jednostrzałowiec

potocznie: ktoś do pokonania jednym uderzeniem


SJP.pl


jednostrzałowy

o ręcznej broni palnej: wymagający ręcznego wprowadzania nabojów do komory nabojowej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który może wykonać tylko jeden strzał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Postawił świecę na skrzyni, wyjął spod płaszcza jednostrzałową kuszę, oparł ją o ścianę i napiął z wysiłkiem.

Wiktionary


jednosuwowy

o silniku: mający jeden suw


SJP.pl


jednosylabowiec

jednozgłoskowiec;
1. wyraz złożony z jednej zgłoski (sylaby); monosylabik, wyraz jednozgłoskowy (jednosylabowy, monosylabowy, monosylabiczny);
2. rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z jednej zgłoski


SJP.pl


jednosylabowy

składający się z jednej sylaby, zgłoski; jednozgłoskowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liczący jedną sylabę, składający się z jednej sylaby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wydają zwykle okrzyki jednosylabowe lub kombinacje kilku powtarzanych sylab.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔsɨlaˈbɔvɨ, AS: i ̯ednosylabovy

Wiktionary


jednoszczeblowy

składający się z jednego szczebla


SJP.pl


jednoszczepowy

o probiotykach: zawierający jeden konkretny szczep bakterii probiotycznych


SJP.pl


jednoszczytowy

mający jeden szczyt


SJP.pl


jednoszczękowy

wiązany z jedną szczęką


SJP.pl


jednoszeregowy

ustawiony w jeden szereg


SJP.pl


jednoszpaltowy

drukowany w formacie jednej szpalty


SJP.pl


jednoszynowy

składający się z jednej szyny; używający jednej szyny


SJP.pl


jednosłowny

1. zawarty w jednym słowie, wyrażony jednym słowem;
2. dawniej: zgodny co do słowa; jednoznaczny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawarty w jednym słowie; wyrażony jednym słowem; będący jednym słowem

 (1.2) daw. zgodny co do słowa

Wiktionary


jednosłupkowość

→ jednosłupkowy


SJP.pl

Patrz:

jednosłupkowy

jednota

jedność


SJP.pl

Jednota, w podtytule: Pismo religijno-społeczne poświęcone polskiemu ewangelicyzmowi i ekumenii – ekumeniczne czasopismo wydawane przez Konsystorz Kościoła Ewangelicko-Reformowanego, w którym prezentowane są artykuły, wywiady, reportaże i wiadomości z życia mniejszości wyznaniowych, kazania, modlitwy, felietony i recenzje. Ukazuje się z przerwami od 1926 roku.

Wikipedia


jednotaktowy

odnoszący się do pojedynczego taktu


SJP.pl


jednotarczowce

jedna z gromad zwierząt należących do mięczaków


SJP.pl

Jednotarczowce, jednopłytkowce (Monoplacophora) – gromada morskich, reliktowych mięczaków charakteryzujących się pojedynczą, tarczowatą muszlą w kształcie stożka lub symetrycznej czapeczki frygijskiej – oraz seryjną powtarzalnością narządów.

Wikipedia


jednotarczowiec

przedstawiciel prymitywnej gromady mięczaków z podtypu muszlowców


SJP.pl


jednotarczowy

mający jedną tarczę, np. rozsiewacz jednotarczowy


SJP.pl


jednotaryfowy

mający jedną taryfę


SJP.pl


jednotaśmowy

mający jedną taśmę


SJP.pl


jednotematowy

związany z jednym tematem


SJP.pl


jednotomowy

składający się z jednego tomu, zawarty w jednym tomie


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) składający się z jednego tomu, zawarty w jednym tomie, wydany w jednym tomie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znalazłem w antykwariacie jednotomowy słownik języka sango.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: i ̯ednotõmovy

Wiktionary


jednotonalny

dotyczący jednego tonu


SJP.pl


jednotonowy

1. złożony z jednego tonu muzycznego;
2. tonowy;
a) ważący tonę;
b) mieszczący tonę czegoś;
c) mogący unieść tonę


SJP.pl


jednotor

linia kolejowa lub tramwajowa posiadająca tylko jeden tor dla ruchu w obu kierunkach


SJP.pl


jednotorowość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jednotorowe, uwzględniające tylko jeden czynnik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednotorowy

 przysł. jednotorowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednostronność, jednoaspektowość, jednopłaszczyznowość, jednowymiarowość

Wiktionary


jednotorowy

składający się z jednego toru


SJP.pl


jednotorówka

linia kolejowa o jednym torze


SJP.pl


jednotygodniowy

mający tydzień (siedem dni), trwający tydzień (siedem dni) itp.; tygodniowy; siedmiodniowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) trwający jeden tydzień

 (1.2) będący w wieku jednego tygodnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dom Kultury organizuje jednotygodniowe warsztaty plastycznyastyczne dla wszystkich chętnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: i ̯ednotygodʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tygodniowy

Wiktionary


jednotłokowy

mający jeden tłok, np. kompresor jednotłokowy


SJP.pl


jednouchwytowy

mający jeden uchwyt


SJP.pl


jednouchy

mający jedno ucho


SJP.pl


jednoukładowy

opierający się na jednym układzie


SJP.pl


jednouszny

1. mający jedno ucho;
2. przeznaczony na jedno ucho


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) taki, który ma jedno ucho

Wiktionary


jednoużytkownikowy

przymiotnik

 (1.1) inform. telekom. mogący obsługiwać jednego użytkownika na raz

Wiktionary


jednowalcowy

mający jeden walec


SJP.pl


jednowalutowy

dotyczący jednej waluty, obsługujący jedną walutę itp.


SJP.pl


jednowapniowy

o cząsteczce: mający jeden atom wapnia


SJP.pl


jednowargowy

mający jedną wargę


SJP.pl


jednowariantowy

będący jedyną odmianą czegoś


SJP.pl


jednowarstwowy

złożony z jednej warstwy, np. papier jednowarstwowy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) liczący jedną warstwę, składający się z jednej warstwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Blaszka liściowa większości gatunków mchów, która jest zazwyczaj jednowarstwowa, wykazuje dość dużą różnorodność kształtu oraz wielkości.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔvarˈstfɔvɨ, AS: i ̯ednovarstfovy

Wiktionary


jednowartościowość

→ jednowartościowy


SJP.pl

Patrz:

jednowartościowy

jednowartościowy

1. o pierwiastku: mogący przyjąć lub oddać ze swego atomu w trakcie tworzenia cząsteczki związku chemicznego jeden elektron;
2. funkcja jednowartościowa - funkcja przyporządkowująca zmiennej niezależnej tylko jedną wartość zmiennej zależnej


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) chem. o pierwiastku: mogący przyjmować lub oddawać ze swojego atomu jeden elektron podczas tworzenia cząsteczki związku chemicznego

 (1.2) mat. o funkcji: przyporządkowująca zmiennej niezależnej tylko jedną wartość zmiennej zależnej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wodór jest pierwiastkiem jednowartościowym.

 (1.2) Funkcja jednowartościowa przyporządkowuje każdemu argumentowi tylko jedną wartość.

Wiktionary


jednowatowy

mający moc jednego wata


SJP.pl


jednowałkowy

mający jeden wałek


SJP.pl


jednowałowy

o jednym wale


SJP.pl


jednowersowy

stanowiący jeden wers; jednolinijkowy


SJP.pl


jednowieczorowy

trwający jeden wieczór


SJP.pl


jednowiekowy

mający jeden wiek, trwający jeden wiek, stuletni


SJP.pl


jednowiersz

myśl, sentencja wyrażona w jednym wersie; monostych


SJP.pl


jednowierszowy

składający się z jednego wiersza


SJP.pl


jednowioskowy

składający się z jednej wioski


SJP.pl


jednowiosłowy

mający jedno wiosło, np. łódź jednowiosłowa


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) mający jedno wiosło, napędzany jednym wiosłem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myłem już łódź, ale także pływałem na bączku, jednowiosłowej łódce, i na motorówce. Przyjemność z pływania rekompensuje mi wkład w pracę przed wypłynięciem.

Wiktionary


jednowirnikowy

mający jeden wirnik


SJP.pl


jednownętrzny

przymiotnik relacyjny

 (1.1) archit. posiadający tylko jedno pomieszczenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obiekt na obu kondygnacjach jest jednownętrzny.

Wiktionary


jednowydziałowy

składający się z jednego wydziału


SJP.pl


jednowymiarowość

→ jednowymiarowy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest jednowymiarowe; cecha tych, którzy są jednowymiarowi

Wiktionary

Patrz:

jednowymiarowy

Powiązane:

 przym. jednowymiarowy

 przysł. jednowymiarowo

Wiktionary


jednowymiarowy

mający jeden wymiar (długość)


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) mat. mający tylko jeden wymiar, rozpatrywany w jednym wymiarze

 (1.2) książk. uwzględniający tylko jeden punkt widzenia, jednoaspektowy, jednostronny, uproszczony

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednowymiarowość ż.

Wiktionary


jednowyrazowy

składający się z jednego wyrazu


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) jęz. złożony z jednego wyrazu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednosłowny

Wiktionary


jednowątkowość

1. cecha czegoś mającego tylko jeden wątek;
2. cecha czegoś, co dotyczy wyłącznie jednej czynności lub jednego tematu;
3. cecha osoby całkowicie skupiającej się na jednej czynności lub jednym temacie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) cecha tego, co jednowątkowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednowątkowy

Wiktionary


jednowątkowy

1. mający jeden wątek;
2. całkowicie skupiający się na jednej czynności lub jednym temacie


SJP.pl


jednowęglowy

mający jeden atom węgla w cząsteczce


SJP.pl


jednowładca

dawniej: władca nieograniczony, absolutny; autokrator, autokrata, jedynowładca, jedynowładca


SJP.pl


jednowładczy

→ jednowładztwo; jedynowładczy


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) daw. dotyczący jednowładcy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednowładca m.

Wiktionary


jednowładczyni

→ jednowładca; jedynowładczyni


SJP.pl


jednowładztwo

forma rządów, w której nieograniczona władza należy do jednego człowieka i jest sprawowana poza jakąkolwiek kontrolą społeczną; samowładztwo, absolutyzm, autokratyzm, autokracja, autarchia, jedynowładztwo


SJP.pl


jednowłajca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) stpol. jedynowładca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈvwajt͡sa, AS: i ̯ednovu̯ai ̯ca

Wiktionary


jednowłóknowy

wykonany z jednego włókna


SJP.pl


jednowłókowy

1. mający powierzchnię jednej włóki;
2. mający jedną włókę, np. szew jednowłókowy


SJP.pl


jednozadaniowy

1. mogący spełniać wyłącznie jedno główne zadanie;
2. w informatyce: dający możliwość wykonania wyłącznie jednego zadania, np. jednozadaniowy system operacyjny


SJP.pl


jednozakresowy

obejmujący jeden zakres, działający w jednym zakresie


SJP.pl


jednozakładowy

1. taki, który składa się z jednego zakładu - przedsiębiorstwa o charakterze usuługowo-produkcyjnym;
2. taki, który obejmuje jeden zakład - akt umowy miedzy osobami o różnych poglądach, zwłaszcza miedzy uczestnikami gier liczbowych


SJP.pl


jednozalążkowy

składający się z jednego zalążka


SJP.pl


jednozaworowy

mający jeden zawór


SJP.pl


jednozdaniowy

składający się z jednego zdania, np. jednozdaniowa notatka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) zawierający jedno zdanie, składający się z jednego zdania, wyrażony jednym zdaniem

Wiktionary


jednozgłoskowiec

jednosylabowiec;
1. wyraz złożony z jednej zgłoski (sylaby); monosylabik, wyraz jednozgłoskowy (jednosylabowy, monosylabowy, monosylabiczny);
2. rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z jednej zgłoski


SJP.pl

Jednozgłoskowiec – wzorzec metryczny, w którym wers składa się tylko z jednej sylaby.

Niekiedy wykorzystywany w utworach żartobliwych. Przykładem jest sonet Józefa Jankowskiego "Pobudka":

Wikipedia


jednozgłoskowy

złożony z jednej zgłoski (sylaby); jednosylabowy


SJP.pl


jednoziarnisty

związany z ziarnem jednego rodzaju


SJP.pl


jednoziarnowy

mający jedno ziarno


SJP.pl


jednozmianowy

trwający jedną zmianę


SJP.pl


jednoznacznie

przysłówek

 (1.1) w sposób jednoznaczny, jasny, niebudzący wątpliwości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wektor jest jednoznacznie określony przez kierunek, zwrot i długość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoznaczność ż., ujednoznacznianie n.

 przym. jednoznaczny

Wiktionary


jednoznaczniej

stopień wyższy od przysłówka: jednoznacznie


SJP.pl


jednoznaczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: jednoznaczny; bardziej jednoznaczny


SJP.pl


jednoznacznieć

rzadko: stawać się jednoznacznym


SJP.pl


jednoznacznik

wyrażenie lub słowo znaczące to samo, co inne wyrażenie lub słowo; synonim


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) słowo, morfem lub fraza z takim samym albo bliskim znaczeniem jak inna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoznaczność

 przym. jednoznaczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) synonim, równoznacznik, bliskoznacznik, wyraz bliskoznaczny

Wiktionary


jednoznaczność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest jednoznaczne; cecha tych, którzy są jednoznaczni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jednoznaczny

 przysł. jednoznacznie

 rzecz. ujednoznacznianie n., jednoznacznik mrz.

Wiktionary


jednoznaczny

1. niebudzący wątpliwości, dopuszczający tylko jedną możliwą interpretację;
2. znaczący to samo


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) niebudzący wątpliwości, pewny, definitywny, zdecydowany

 (1.2) o wyrażeniach, zwrotach: znaczący to samo

 (1.3) posiadający jedno znaczenie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przepis MSZ jest w tej sprawie jednoznaczny: prawo do korzystania z samochodu służbowego do celów prywatnych przysługuje od stopnia ministra pełnomocnego wzwyż.

 (1.1) Władza chciała jednoznacznej deklaracji o przystąpieniu do "obozu postępu".

 (1.2) Odmowa udziału w naszym proteście jest jednoznaczna ze zgodą na te represje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈznat͡ʃnɨ, AS: i ̯ednoznačny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoznacznik mrz., jednoznaczność ż., ujednoznacznianie n.

 przysł. jednoznacznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedwuznaczny, bezdyskusyjny, pozadyskusyjny, bezsporny, bezsprzeczny, jaskrawy, oczywisty, namacalny, niepodważalny, niezaprzeczalny, niezbity, pewny, zrozumiały sam przez się

 (1.2) równoznaczny

 (1.3) rzad. monosemiczny

Wiktionary


jednoznakowy

składający się z jednego znaku


SJP.pl


jednozwity

lina jednozwita - lina zbudowana ze jednej lub kilku warstw linek (nieplecionych) nawiniętych wokół rdzenia


SJP.pl


jednozwojny

składający się z jednego zwoju; jednozwojowy


SJP.pl


jednozwojowy

składający się z jednego zwoju; jednozwojny


SJP.pl


jednozwrotkowy

składający się z jednej zwrotki


SJP.pl


jednozębny

mający tylko jeden ząb; jednozęby


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. o osobach mający jeden ząb

 (1.2) książk. o przedmiotach mający jeden ząb (ostrze)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈzɛ̃mbnɨ, AS: i ̯ednozẽmbny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) jednozęby

Wiktionary


jednozęby

mający tylko jeden ząb; jednozębny


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) książk. o osobach mający jeden ząb

 (1.2) książk. o przedmiotach mający jeden ząb (ostrze)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈzɛ̃mbɨ, AS: i ̯ednozẽmby

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) jednozębny

Wiktionary


jednozłotowy

mający wartość jednego złotego


SJP.pl


jednozłotówka

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) moneta, której wartość wynosi jeden złoty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Białostocki Wydział Śledczy zaczął odnotowywać pojawianie się, w różnych miejscach miasta, dobrze podrobionych jednozłotówek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złotówka

Wiktionary


jednołożyskowy

mający jedno łożysko


SJP.pl


jednołukowy

mający jeden łuk


SJP.pl


jednołóżkowy

mający jedno łóżko


SJP.pl


jednościenny

mający jedną ścianę, np. ul jednościenny


SJP.pl


jednościeżkowy

mający jedną ścieżkę, np. magnetofon jednościeżkowy


SJP.pl


jednoślad

pojazd jednośladowy: rower, motorower lub motocykl


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) pojazd, którego koła są ustawione w jednej linii (tak, że jadąc, pozostawiają po sobie ślad w postaci jednej linii);

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛdˈnɔɕlat, AS: i ̯ednoślat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednośladowiec m.

 przym. jednośladowy

Wiktionary


jednośladowy

zostawiający jeden ślad


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) o pojazdach: taki, który podczas ruchu po linii prostej pozostawia tylko jeden ślad

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przykładem pojazdu jednośladowego jest rower.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jednoślad m., jednośladowiec m.

Wiktionary


jednośrubowiec

statek napędzany motorem o jednej śrubie


SJP.pl


jednośrubowy

napędzany silnikiem o jednej śrubie


SJP.pl


jednoświecowy

mający jedną świecę


SJP.pl


jedność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) wspólnota, unia, zjednoczenie

 (1.2) nazwa cyfry 1 i liczby 1

 (1.3) mat. element odwracalny, czyli taki, przez który da się podzielić jedynkę;

 (1.4) filoz. wewnętrzna niesprzeczność;

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jedność – w filozofii wewnętrzna niesprzeczność, niepodzielność, koherencja bytu
  • jedność – w matematyce inna nazwa elementu odwracalnego mnożenia w pierścieniu, dzielnik jedynki
  • jedność Kościoła
  • Jedność – album Hemp Gru
  • Jedność – wydawnictwo
  • Jedność – łotewskie ugrupowanie polityczne
  • Jedność – rosyjska partia polityczna
  • „Nasz rodowód – sierpień ’80 JEDNOŚĆ” – tygodnik NSZZ Solidarność Pomorza Zachodniego wydawany od 1980
  • Huta Jedność – huta stali położona w Siemianowicach Śląskich
  • Jedność – Związek Zawodowy działający w Jastrzębskiej Spółce Węglowej S.A.
  • Jedność – sojusz opozycyjnych węgierskich partii politycznych
  • jeden

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Podczas pełnienia urzędu Washington skupiał się głównie na utrzymaniu jedności kraju, dlatego nie angażował się w sprawy ustawodawcze.

 (1.1-2) Bo gdzie się serca palą,

:: Cyrklem uniesienia duch,

:: Dobro powszechne skałą,

:: Jedność większa od dwóch.

 (1.2) Jak podnieść do kwadratu liczbę z cyfrą jedności 5?

 (1.3) Jednościami w pierścieniu liczb całkowitych są +1 i -1, a w ciele liczb rzeczywistych dowolna liczba oprócz zera.

 (1.4) Gdyby nie jedność bytu, byłby on podzielny na byt i niebyt, co jest sprzecznością, więc byt jest jednością.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛdnɔɕt͡ɕ, AS: i ̯edność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeden n./mzw./mos., jedynka ż., jednostka ż., pojedynczość ż., jednakowość ż., jednia ż., jedynak mos.

 przym. jedyny, jednakowy, pojedynczy

 przysł. jednakowo, pojedynczo, jednako

 licz. jeden

 zaim. jeden

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jedynka

Wiktionary


jednoźródłowy

mający jedno źródło; będący tego samego pochodzenia


SJP.pl


jednożaglowy

mający jeden żagiel


SJP.pl


jednożerność

w zoologii: żywienie się zwierząt tylko jednym rodzajem pokarmu; monofagizm


SJP.pl


jednożerny

w zoologii: odżywiający się tylko jednym rodzajem pokarmu; monofagiczny


SJP.pl


jednożeństwo

małżeństwo jednego mężczyzny z jedną kobietą; monogamia, monoginia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) życie w związku z tylko jednym partnerem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdnɔˈʒɛ̃j̃stfɔ, AS: i ̯ednožẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monogamia

Wiktionary


jednożyłowy

składający się z jednej żyły, z jednego przewodu


SJP.pl


jednylki

przymiotnik

 (1.1) stpol. taki sam

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛdˈnɨlʲci, AS: i ̯ednylʹḱi

Wiktionary


jedwab

tkanina z naturalnego włókna uzyskiwanego z kokonu jedwabnika morwowego lub dębowego


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) włók. przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników;

 (1.2) włók. tkanina z jedwabiu (1.1);

Wiktionary

Je

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Cisza w sali panująca pełną była szelestów jedwabiu, skrzypów igieł przez grube materie przesuwanych lub krojących je nożyczek (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈjɛdvap, AS: i ̯edvap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwabność ż., jedwabnik m., jedwabnictwo n., jedwabistość ż., jedwabniczki nmos., Jedwabno n., jedwabik mrz.

 przym. jedwabny, jedwabisty, jedwabniczy

 przysł. jedwabiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. jedbow

Wiktionary


jedwabek

jedwabek brunatny - gatunek chrząszcza z rodziny poświętnikowatych


SJP.pl


jedwabianin

mieszkaniec Jedwabnego


SJP.pl


jedwabianka

mieszkanka Jedwabnego


SJP.pl


jedwabie

tkanina z naturalnego włókna uzyskiwanego z kokonu jedwabnika morwowego lub dębowego


SJP.pl


jedwabieński

→ Jedwabne, → Jedwabno; jedwabiński


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z miejscowością Jedwabne, dotyczący miejscowości Jedwabne

 (1.2) związany z miejscowością Jedwabno, dotyczący miejscowości Jedwabno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jedwabne n., Jedwabno n., Jedwabnianin m., Jedwabnianka ż.

 przym. jedwabiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jedwabiński

 (1.2) jedwabiński

Wiktionary


jedwabik

1. zdrobnienie od: jedwab;
2. tkanina jedwabna gorszego sortu, przeważnie ze sztucznego jedwabiu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

 (1.1) zdrobn. od jedwab

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwab m.

Wiktionary


jedwabiopodobny

mający niektóre właściwości jedwabiu; przypominający jedwab


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) podobny do jedwabiu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdvabʲjɔpɔˈdɔbnɨ, AS: i ̯edvabʹi ̯opodobny

Wiktionary


jedwabistość

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest jedwabiste

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwab m., jedwabnik m., jedwabnictwo n., jedwabność ż.

 przym. jedwabisty, jedwabnikowy, jedwabniczy, jedwabny

 przysł. jedwabiście

Wiktionary


jedwabisty

miękki, gładki, połyskliwy jak jedwab


SJP.pl

przymiotnik odrzeczownikowy

 (1.1) przypominający jedwab swoją miękkością, gładkością i połyskiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwabistość ż., jedwab mrz., jedwabność ż.

 przysł. jedwabiście

 przym. jedwabny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) delikatny, gładki, miękki, puszysty

Wiktionary


jedwabiński

→ Jedwabne, → Jedwabno; jedwabieński


SJP.pl


jedwabiście

przysłówek

 (1.1) gładko, w sposób jedwabisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwabność ż., jedwab mrz., jedwabistość ż.

 przym. jedwabisty, jedwabny

Wiktionary


jedwabne

zrobiony z jedwabiu


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

 (1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie podlaskim;

Wiktionary

}|

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czasie II wojny światowej w Jedwabnem doszło do pogromu Żydów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛdˈvabnɛ, AS: i ̯edvabne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jedwabno n., Jedwabnianin m., Jedwabnianka ż., jedwab mrz.

 przym. jedwabieński, jedwabiński

Wiktionary


jedwabnianin

mieszkaniec Jedwabnego


SJP.pl


jedwabnianka

mieszkanka Jedwabnego


SJP.pl


jedwabnica

rodzaj ptaków z rodziny altanników


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) stpol. jedwabna tkanina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdvabʲˈɲit͡sa, AS: i ̯edvabʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwabnik mzw.

Wiktionary


jedwabnictwo

1. dział przemysłu zajmujący się produkcją jedwabiu naturalnego lub sztucznego;
2. hodowla jedwabników


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) roln. dział gospodarki rolnej obejmujący hodowlę jedwabników, wstępną obróbkę kokonów oraz uprawę morwy

 (1.2) włók. przemysł zajmujący się produkcją jedwabiu

Wiktionary

Jedwabnictwo – dział rolnictwa zajmujący się uprawą morwy na potrzeby produkcji oprzędów jedwabników oraz rzemiosło zajmujące się obróbką tych oprzędów i wytwarzaniem z nich jedwabiu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌjɛdvabʲˈɲit͡stfɔ, AS: i ̯edvabʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwab m., jedwabnik mzw., jedwabistość ż.

Wiktionary


jedwabniczka

1. jedwabniczka długosterna - gatunek niewielkiego ptaka górskiego z rodziny jedwabniczek;
2. lepiarka jedwabniczka - gatunek błonkówki z rodziny lepiarkowatych


SJP.pl


jedwabniczy

odnoszący się do jedwabnika lub jedwabnictwa


SJP.pl


jedwabnie

przysłówek

 (1.1) w sposób miły i urzekający

 (1.2) połyskliwie

Wiktionary


jedwabnik

motyl, którego gąsienica przed przepoczwarzeniem się tworzy oprzęd, wykorzystywany do wyrobu przędzy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

 (1.1) ent. owad, z którego kokonów wytwarzany jest jedwab;

 (1.2) techn. rodzaj pilnika o drobnych nacięciach (35,5–67 na cm)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Snuć miłość, jak jedwabnik nić wnętrzem swym snuje […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛdˈvabʲɲik, AS: i ̯edvabʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwab m., jedwabnica ż., jedwabnictwo n., jedwabistość ż., jedwabność ż.

 przym. jedwabny

Wiktionary


jedwabnikowate

rodzina motyli; prządki, prządkowate


SJP.pl


jedwabnikowaty

o cechach jedwabnikowatych (rodzina motyli)


SJP.pl


jedwabnikowy

pochwiak jedwabnikowy - gatunek grzyba z rodziny łuskowcowatych


SJP.pl


jedwabno

nazwa dwóch wsi w Polsce


SJP.pl

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • Jedwabno – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Lubicz
  • Jedwabno – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Jedwabno
  • Jedwabno – gmina wiejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim
  • Jedwabno – gromada
  • Jedwabne

Wikipedia


jedwabność

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) odprzym. cecha tego, co jest jedwabne

 (1.2) delikatność, miękkość, finezyjność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwab m., jedwabnik m., jedwabistość ż.

 przym. jedwabny, jedwabisty

 przysł. jedwabnie, jedwabiście

Wiktionary


jedwabny

zrobiony z jedwabiu


SJP.pl

przymiotnik relacyjny

 (1.1) dotyczący jedwabiu, związany z jedwabiem

 (1.2) zrobiony, wyprodukowany z jedwabiu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wieczorem, w granatowym cieniu, wysoki bufetowy w nicianych rękawiczkach wynosi na werandę lampę z jedwabnym abażurem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛdˈvabnɨ, AS: i ̯edvabny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedwabność ż., jedwab m., jedwabistość ż., jedwabnik m.

 przym. jedwabisty

 przysł. jedwabiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) reg. śl. jedbowny

Wiktionary


jedynactwo

nieposiadanie rodzeństwa


SJP.pl


jedynaczek

zdrobnienie od: jedynak


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) zdrobn. od jedynak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynak m., jedynaczka ż., jedynka ż.

Wiktionary


jedynaczka

jedyna córka w rodzinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) osoba płci żeńskiej, która nie ma rodzeństwa; jedyne dziecko rodziny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja koleżanka Teresa jest jedynaczką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɨ̃ˈnat͡ʃka, AS: i ̯edỹnačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynka ż., jedynak mos., jeden

:: zdrobn. jedynaczek

 zaim. jeden

 partyk. jedynie

 licz. jeden

 przym. pojedynczy

Wiktionary


jedynak

jedyny syn w rodzinie


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) osoba płci męskiej, która nie ma rodzeństwa; jedyny syn rodziny

Wiktionary

Hasło wieloznaczne. Możliwe znaczenia:

  • jedynak – dziecko bez rodzeństwa
  • Dom Towarowy Jedynak – zabytkowy dom towarowy w Bydgoszczy
  • Andrzej Jedynak (1932–2024) – polski inżynier i polityk
  • Anna Jedynak (ur. 1956) – polska filozofka
  • Anna Jedynak-Rykała (ur. 1977) – polska urzędniczka i działaczka samorządowa
  • Barbara Jedynak (1942–2021) – polska literaturoznawczyni
  • Bonifacy Jedynak (1920–2013) – polski funkcjonariusz Milicji i organów bezpieczeństwa Polski Ludowej
  • Dorota Zdunkiewicz-Jedynak (ur. 1962) – polska językoznawczyni
  • Jan Henryk Jedynak (1892–1966) – polski działacz ludowy i polityk
  • Janusz Jedynak (ur. 1964) – piłkarz i trener
  • Jarosław Jedynak (1965–2013) – polski piłkarz
  • Józef Jedynak (1900–1977) – polski leśnik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój kolega Tomek jest jedynakiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈdɨ̃nak, AS: i ̯edỹnak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynka ż., jedyneczka ż., jednostka ż., jedność ż., jednoczesność ż., zjednywanie n., zjednanie n., jednoczenie n., zjednoczenie n., jednanie n., zjednanie n., zjednywanie n., pojedynczość ż., jedynkowość ż., jednakość ż., jednakowość ż., pojednanie n.

:: zdrobn. jedynaczek m.

:: fż. jedynaczka ż.

 czas. zjednywać ndk., zjednać dk., jednoczyć ndk., zjednać ndk., jednać ndk., zjednać dk., zjednywać ndk., pojednać dk.

 przym. pojedynczy, jedynkowy, jednaki, jednakowy

 przysł. pojedynczo, jedynkowo, jednako, jednakowo

 zaim. jeden

 licz. jeden

 partyk. jedynie

Wiktionary


jedyne

1. tylko jeden, tylko ten, niemający poza sobą innego; wyłączny;
2. niemający sobie równego; najwłaściwszy, najlepszy;
3. najmilszy ze wszystkich; ukochany, najdroższy


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) coś jedynego

forma rzeczownika.

 (2.1) plural|jedyna.

 (2.2) depr. plural|jedyny.

forma przymiotnika.

 (3.1) plural|jedyny.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważam, że jedyne, co jest w stanie ją zadowolić, to pieniądze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynaczka ż., jedynak mos., jedynka ż., jeden m. n.

 licz. jeden

 przym. jedyny

 zaim. jeden

 partyk. jedynie

Wiktionary


jedyneczka

zdrobnienie od: jedynka


SJP.pl

Jedyneczka – program dla dzieci emitowany w TVP1 od września 2000 roku do 2007 roku. Gospodarzem programu była pacynka Jedyneczka. W każdym programie oglądające dzieci mogły nauczyć się piosenek, wierszyków, oraz tworzenia prac plastycznych. Program pełnił rolę rozwijania twórczości młodych Polaków. Producentem programu był Paweł Karpiński, producent takich seriali jak: "W labiryncie" czy "Klan" oraz "Kamienna tajemnica".

Wikipedia


jedynie

1. partykuła wprowadzająca zdanie przeciwstawne; tylko (np. Wszyscy już zjedli, jedynie on grzebał widelcem w talerzu.)
2. partykuła podkreślająca wyjątkowość; wyłącznie, tylko (np. Lubię wypoczywać jedynie nad morzem.)


SJP.pl

partykuła

 (1.1) …ograniczająca wypowiedziany sąd do wymienionych obiektów i stanów rzeczy

 (1.2) …komunikująca, że czegoś jest mniej niż spodziewała się osoba mówiąca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedynie w soboty mogę chodzić na basen.

 (1.2) Za dziesięć nadgodzin szef wypłacił mi jedynie czterdzieści złotych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈdɨ̃ɲɛ, AS: i ̯edỹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynaczka ż., jedynak m., jedynka ż., jedyne n., jeden m.

 licz. jeden

 przym. jedyny

 zaim. jeden

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tylko, wyłącznie, reg. śl. jyny

 (1.2) tylko, zaledwie

Wiktionary


jedyniecki

przymiotnik relacyjny

 (1.1) związany z Jedyńcami, dotyczący Jedyńców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jedyńce nmos.

Wiktionary


jedynka

1. pierwszy program Telewizji Polskiej;
2. pierwszy program Polskiego Radia


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj żeński

 (1.1) nazwa cyfry 1 i liczby 1

 (1.2) eduk. ocena niedostateczna (najniższa) w szkole

 (1.3) pot. anat. ząb sieczny przyśrodkowy (mezjalny)

 (1.4) mat. element neutralny różnych działań matematycznych

 (1.5) pot. to, co ma numer jeden, np. autobus, trolejbus, tramwaj, pokój (w instytucji, w hotelu itp.), program radia, telewizji

 (1.6) hotel. pokój przeznaczony dla jednej osoby, z jednym łóżkiem

 (1.7) sport. łódka, kajak, sanki, bobslej przeznaczone dla jednego zawodnika

 (1.8) slang. harc. eufem. siku, mocz

 (1.9) środ. kolej. pierwsza klasa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzisiejszy szczęśliwy numer to jedynka.

 (1.2) Marek nie uczy się dobrze, ma dwie jedynki w dzienniczku.

 (1.3) Dentysta wyrwał mi jedynkę.

 (1.4) Macierz jednostkowa jest jedynką rachunku macierzy.

 (1.5) Jedynka transmituje spotkania polskiej reprezentacji narodowej w piłce nożnej.

 (1.5) Przejechaliśmy dwa przystanki jedynką, a potem szliśmy pieszo.

 (1.5) Proszę kupić znaczek skarbowy i zgłosić się do jedynki.

 (1.6) Zarezerwowałem w hotelu trzy jedynki i cztery dwójki.

 (1.7) W wyścigu jedynek nasz reprezentant zajął trzecie miejsce.

 (1.8) Druhu, muszę iść do lasu zrobić jedynkę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: jɛˈdɨ̃nka, AS: i ̯edỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynak m., jedynaczek m., jedynaczka ż., jedność ż., jednakowość ż., pojedynka ż., jednostka ż., jednostkowość ż.

:: zdrobn. jedyneczka ż.

 czas. jedynkować, ujednolicać, ujednolicić, zjednać

 przym. jedynkowy, jedyny, jednaki, pojedynczy, jednostkowy

 przysł. pojedynczo, jednako, jednostkowo

 licz. jeden

 partyk. jedynie

 zaim. jeden

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) niedostateczny, slang. uczn. pała, kołek, laczek, kapeć, kabaretka, kaczka, kampa, kanapa, kapuć, karabin, kationer, kita, klakson, klapa, klepa, klops, knur, kolba, kolos, kołek, kosa, kulfon, faja, lufa

 (1.6) pokój jednoosobowy

Wiktionary


jedynkowicz

uczeń mający dużo jedynek (ocen niedostatecznych)


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

 (1.1) pot. uczeń, który często dostaje jedynki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɨ̃ŋˈkɔvʲit͡ʃ, AS: i ̯edỹŋkovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jedynka, jeden

 licz. jeden

 zaim. jeden

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwójkowicz, dwójarz

Wiktionary


jedynkowiczka

→ jedynkowicz


SJP.pl

Patrz:

jedynkowicz

jedynkowy

→ jedynka


SJP.pl

przymiotnik

 (1.1) związany z liczbą jeden, dotyczący liczby jeden

Wiktionary

Patrz:

jedynka

Powiązane:

 rzecz. jednostka ż., jedynka ż., jedynak mos.

Wiktionary


jedynobóstwo

wyznawanie istnienia tylko jednego boga; monoteizm


SJP.pl

rzeczownik, rodzaj nijaki

 (1.1) rel. zob. monoteizm.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedynobóstwo w starożytności było niesłychaną herezją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌjɛdɨ̃nɔˈbustfɔ, AS: i ̯edỹnobustfo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monoteizm

Wiktionary


jedynowładca

władca nieograniczony, absolutny; autokrator, autokrata, samowładca, jednowładca


SJP.pl


jedynowładczy

→ jedynowładztwo; jednowładczy


SJP.pl